# verses

text:
Faoi mar a scaoileann tú éan as do láimh uait, <pb/><t>is mar sin a scaoil tú le do chomharsa agus ní bhfaighidh tú greim arís air.


text:
Óir is féidir ceirín a chur le créacht, agus síocháin a theacht tar éis asacháin, <pb/><t>ach níl aon ní i ndán do fhear rúin a sceitheadh.


text:
<pb/><t>An té a sméideann súil, tá urchóid á beartú aige, <pb/><t>agus ní féidir d' aon duine í a chosc air


text:
Níl ach mil ar a theanga i do láthair, <pb/><t>agus déanann sé iontas de do chuid cainte; <pb/><t>ach beidh sé ar mhalairt poirt níos déanaí <pb/><t>agus bainfidh sé macalla maslaitheach as do bhriathra féin.


text:
An té a chaitheann cloch in airde díreach, is sa mhullach air féin a chaitheann sé í; <pb/><t>osclaíonn buille fill créachtaí.


text:
An té thochlann clais, titeann sé inti; <pb/><t>an té a chuireann gaiste i bhfearas, béarfar air féin ann.


text:
Searbhas agus masla, baineann siad leis an uaibhreach, <pb/><t>ach tá díoltas ina luíochán air mar leon.


text:
An mhuintir arb lúcháir leo titim na bhfíréan, <pb/><t>béarfar orthu sa ghaiste, <pb/><t>agus meilfidh pian iad roimh bhás dóibh.


text:
<pb/><t>Fearg agus fraoch, is duáilcí déistineacha iad sin, <pb/><t>agus gheofar iad i seilbh an pheacaigh.


text:
An té a imríonn díoltas, imreoidh an Tiarna díoltas air, <pb/><t>mar coinníonn sé cuntas cruinn ar a pheacaí.


text:
Maith do do chomharsa an éagóir a dhéanann sé, <pb/><t>agus nuair a dhéanfaidh tú guí, maithfear do pheacaí duit.


text:
Má choimeádann duine olc istigh do dhuine eile, <pb/><t>conas is féidir leis leigheas a lorg ar an Tiarna?


text:
Mura ndéanann sé trócaire ar dhuine cosúil leis féin, <pb/><t>conas is féidir leis maithiúnas a iarraidh ina pheacaí féin?


text:
Cuimhnigh ar do chríoch dheireanach, agus scoir den fhuath; <pb/><t>cuimhnigh ar an scrios agus an bás, agus mair de réir na n-aitheanta.


text:
Cuimhnigh ar na haitheanta agus ná bíodh olc agat do do chomharsa; <pb/><t>cuimhnigh ar chonradh an Té is Airde, agus ná tóg ceann den aineolas.


text:
Seachain an t-achrann agus is lú peaca a dhéanfaidh tú: <pb/><t>óir adhnann fear drochmhianaigh achrann.


text:
Cothaíonn an fear peacúil aighneas idir cairde. <pb/><t>agus síolann eascairdeas idir lucht síochána.


text:
De réir meid an chonnaidh is ea a bheidh an béileach, <pb/><t>agus de réir chruas an chomhraic a bheidh an bhladhm; <pb/><t>de réir neart an fhir a bheidh a chuthach, <pb/><t>agus méadóidh ar a fhearg, de réir a mhaoine.


text:
Séid an sméaróid, agus lasfaidh sí; <pb/><t>caith seile uirthi agus múchfaidh sí; <pb/><t>as do bhéal amach a thagann siad araon.


text:
<pb/><t>Léan ar an gcúlchainteoir agus ar an gcladhaire; <pb/><t>mar is iomaí duine de lucht na síochána a scrios sé.


text:
Rinne an [tromaíocht] a lán a shuaitheadh, <pb/><t>agus a scaipeadh ó náisiún go náisiún; <pb/><t>scrios sí cathracha daingne, <pb/><t>agus leag ar lár teaghlaigh na dtréan.


text:
Ní bheidh suaimhneas ag an té a thabharfaidh cluas di; <pb/><t>ná ní chuirfidh sé faoi go síochánta.


text:
Is méanar don té a díonadh uirthi, <pb/><t>nár tháinig faoina cuthach, <pb/><t>nár iompair a cuing, <pb/><t>agus nár cuibhríodh faoina geimhle.


text:
An mhuintir a thréigfidh an Tiarna, titfidh siad inti; <pb/><t>bladhmfaidh sí ina measc agus ní mhúchfar í; <pb/><t>scaoilfear fúthu í mar a dhéanfaí leon, <pb/><t>agus bascfaidh sí iad mar a dhéanfadh liopard.


text:
Cuir fál droighin timpeall d fháltais, <pb/><t>agus cuir do chuid airgid agus óir faoi ghlas i dtaisce.


text:
Seachain agus ná déan peaca le [do theanga], <pb/><t>le heagla go dtitfeá mar chreach leis an té atá i luíochán.


text:
<pb/><t>Tugann fear na trócaire a dhéanamh iasacht dá chomharsa, <pb/><t>agus an té a thugann lámh chúnta dó, comhlíonann sé na haitheanta.


text:
Tabhair iasacht do do chomharsa in am a ghátair, <pb/><t>agus arís tabhair ar ais don chomharsa in am trátha.


text:
Déan beart de réir do bhriathair agus ná loic air, <pb/><t>agus ar gach ócáid gheobhaidh tú a mbeidh de dhíth ort.


text:
Déanfaidh duine lámh a phógadh nó go bhfaighidh sé an ailp <pb/><t>agus beidh sé ag caint de ghlór íseal faoi mhaoin a chomharsan; <pb/><t>ag am an aisíoctha, déanfaidh sé moill; <pb/><t>íocfaidh sé le focail gan aird, <pb/><t>agus déanfaidh gearán faoin am.


text:
Má bhrúnn [an t-iasachtóir] air, is ar éigean a gheobhaidh sé a leath ar ais, <pb/><t>agus is geall le fáltas dar leis an méid sin. <pb/><t>Ach mura ndéanann, fágfar in éagmais a choda é, <pb/><t>agus beidh namhaid gnóthaithe aige in aisce; <pb/><t>déanfaidh mo dhuine aisíoc leis le mallachtaí agus asacháin, <pb/><t>agus in áit na hurraime, tabharfaidh sé masla dó.


text:
De bharr a leithéid sin de choirpeacht, dhiúltaigh a lán iasacht a thabhairt; <pb/><t>níl ann ach nach áil leo go meallfaí iad gan chúis.


text:
Bí foighneach dá ainneoin sin le fear an ghátair, <pb/><t>agus ná bíodh sé ag feitheamh le do dhéirc.


text:
Tar i gcabhair ar an mbochtán ar son na haithne, <pb/><t>agus ná scaoil uait folamh é agus é ar an ngannchúis.


text:
Caith do chuid airgid ar do bhráthair nó ar do chara, <pb/><t>agus ná lig do mheirg teacht air faoi chloch agus dul amú.


text:
Cnuasaigh do stór de réir aitheanta an té is Airde, <pb/><t>agus rachaidh sé chun sochair duit níos fearr ná ór.


text:
Rachaidh an fear maith i mbannaí ar a chomharsa; <pb/><t>ach an té a chaill a náire, loicfidh sé air.


text:
Is cuma leis an bpeacach faoi chonách a urra; <pb/><t>agus an duine míbhuíoch, déanann sé dearmad den té a d' fhuascail é.


text:
Is iomaí duine acmhainneach a scriosadh trí dhul i mbannaí; <pb/><t>chroith sé iad mar a dhéanfadh tonn farraige.


text:
An peacach a thit faoi bhannaí <pb/><t>agus a bhíonn sa tóir ar an mbreis, beidh sé i ngreim sa dlí.


text:
Bí sásta leis an mbeagán nó leis an mórán, <pb/><t>[agus ní bheidh masla le clos agat faoi do chuairt].


text:
Is ainnis an saol é a bheith ó theach go teach, <pb/><t>agus cibé áit ina mbuailfidh tú fút, ní bheidh focal asat.


text:
Is deoraí thú agus [blaisfidh tú searbhas na haithise], <pb/><t>agus seachas sin cloisfidh tú focail ghéara:


text:
Tar anseo, a strainséir, agus cóirigh an bord, <pb/><t>agus má tá aon ní i do láimh, tabhair dom le hithe é.»


text:
«Fág an áit, a strainséir, ó dhuine measúil; <pb/><t>tháinig mo dheartháir le fanacht faram agus tá gá leis an teach.»


text:
Is deacair do dhuine goilliúnach éisteacht lena leithéid seo <pb/><t>doiceall faoi lóistín, agus aithis an iasachtóra.


text:
An té a bhfuil grá aige dá mhac, tabharfaidh sé léasadh dó go minic, <pb/><t>i dtreo go mbeidh sé ina lúcháir aige nuair a chuirfear i gcrích é.


text:
An té a chuireann smacht ar a mhac, beidh a thairbhe aige, <pb/><t>agus beidh sé ina ábhar maíte aige i measc a lucht aitheantais.


text:
An té a thugann teagasc dá mhac, beidh a naimhde in éad leis, <pb/><t>agus beidh sé mórtasach as i measc a chairde.


text:
Fág go bhfaigheadh an t-athair bás is geall le beo fós dó, <pb/><t>mar fágann sé a fhinechruth ina dhiaidh.


text:
Fad a mhair sé bhí sé de shólás aige radharc a bheith aige air, <pb/><t>agus ag fáil bháis dó ní raibh aon mhairg air.


text:
An té a dhéanann peata dá mhac, beidh sé ag cur bindealáin lena chréachtaí, <pb/><t>agus beidh a chroí go dtí a bhéal le gach liú.


text:
Bí ag peataireacht le do mhac, agus cuirfidh sé scanradh ort; <pb/><t>bí ag súgradh leis, agus cuirfidh sé dólás ort.


text:
Ná bí ag gáire leis chun nach mbeifeá ag gol leis, <pb/><t>agus ar deireadh go mbeadh d' fhiacla ag gioscán.


text:
[Crom a mhuineál agus é ina naíonán] <pb/><t>agus buail a mhaotháin agus é óg <pb/><t>d' fhonn nach n-éireodh sé ceanndána agus bheith <pb/><t>easumhal duit (agus brón a chur ar do chroí).


text:
<pb/><t>Is fearr as an bochtán ina shláinte agus ina neart, <pb/><t>ná an duine saibhir atá á chrá ag drochshláinte.


text:
Is fearr sláinte choirp ná saibhreas ar bith, <pb/><t>agus ní sháraíonn aon aoibhneas an croí suairc.


text:
Cén tairbhe d' íol ofráil torthaí? <pb/><t>níl cumas ite ná bolaithe aige; <pb/><t>is mar sin don té ar a luíonn an Tiarna.


text:
Faigheann sé lán a shúl, agus bíonn ag cneadaíl <pb/><t>dála an choillteáin a bhíonn ag cneadaíl agus é ag breith barróige ar mhaighdean.


text:
Cuir lúcháir ar d' aigne agus tabhair sólás do do chroí; <pb/><t>cuir an ruaig i bhfad uait ar an mbrón, <pb/><t>mar is iomaí duine a scrios an brón, <pb/><t>agus ní aon tairbhe é d' aon duine.


text:
<pb/><t>Neamhchodladh an tsaibhris, déanann sé an cholainn a chnaí; <pb/><t>agus cuireann an imní a ghabhann leis an codladh ar fán.


text:
Cuireann imní an lae as do chodladh na hoíche, <pb/><t>agus cuireann breoiteacht throm an teitheadh ar an gcodladh.


text:
Bíonn saothar ar an saibhir ag cnuasach a stóir, <pb/><t>agus nuair ligeann sé a scíth líonann sé a pheains le sólais.


text:
Bíonn saothar ar an daibhir agus a chuid ag leá, <pb/><t>agus nuair a ligeann sé a scíth buaileann an ghannchúis é.


text:
An té a thugann grá don ór, ní fhíréanófar é, <pb/><t>agus an té a théann sa tóir ar an airgead, cuirfidh sé amú é.


text:
<pb/><t>Ar bhuail tú fút ag bord flaithiúil? <pb/><t>ná bíodh craos ort chuige, <pb/><t>agus ná habair: «Cad é bia atá air!»


text:
Cuimhnigh gurb olc an rud í súil na dúile, <pb/><t>ar cruthaíodh aon ní is miangasaí na í? <pb/><t>Uime sin tugann sí na deora ar gach grua.


text:
Ná sín do lámh chun gach a bhfeicfidh tú, <pb/><t>agus ná bí ag trasnaíl [ar do chomharsa] chun na méise.


text:
Tabhair do bhreith ar do chomharsa de réir do cháis féin, <pb/><t>agus bí tuisceanach i ngach cúram.


text:
Ith a gcuirtear romhat mar a dhéanfadh duine [ar a bhfuil tabhairt suas]; <pb/><t>ná bí ag cogaint go cíocrach d' fhonn nach mbeadh an ghráin ort.


text:
Bí ar an gcéad duine a stadfaidh den bhia le barr deabhéas; <pb/><t>ná bí doshásta nó tabharfaidh tú masla.


text:
Nach beag é dóthain an duine dea-thógtha! <pb/><t>ní bhíonn giorranáil air nuair a luíonn sé ar a leaba.


text:
Tá codladh na sláinte ag brath ar ghoile tomhaiste; <pb/><t>bíonn an mochóirí chomh folláin le breac. <pb/><t>Bíonn neamhchodladh, masmas, agus póit <pb/><t>i ndán don sutha.


text:
Éist liom a mhic, agus tabhair aird orm, <pb/><t>agus ar deireadh tuigfidh tú mo chuid cainte. <pb/><t>Bí broidiúil i mbun do ghnóthaí go léir <pb/><t>agus ní bhfaighidh easláinte greim ort.


text:
Molfaidh daoine an té atá fial faoi bhia; <pb/><t>agus is iontaofa an teist a thabharfaidh siad ar a fhéile.


text:
An té atá sprionlaithe faoi bhia, beidh sé i mbéal gach aon duine sa chathair, <pb/><t>agus is cruinn an teist a thabharfaidh siad ar a sprionlaitheacht.


text:
Déanann tine agus uisce an crua a phromhadh; <pb/><t>ar an tslí chéanna déanann an fíon croíthe a phromhadh in aighneas na ndíomasach.


text:
Is cuma nó beatha don duine an fíon <pb/><t>ach é a ól go tomhaiste. <pb/><t>Cad is fiú saol gan fíon? <pb/><t>cruthaíodh é le lúcháir a chur ar dhaoine.


text:
Cuireann fíon áthas ar an gcroí agus lúcháir ar an aigne <pb/><t>ach é a ól san am ceart agus sa tomhas ceart.


text:
Má óltar breis de, nó má oltar é le barr drochmhianaigh nó teaspaigh, <pb/><t>beidh crá croí dá chionn.


text:
Borrann cuthach an amadáin le teann meisce agus bíonn sé féin thíos leis, <pb/><t>mar go mbaineann an meisce óna neart ach go spreagann buillí.


text:
Ná bí ag cur ceartú ar do chomharsa ag fleá fíona, <pb/><t>agus ná tabhair masla dó agus é go súgach; <pb/><t>ná labhair go haithiseach leis <pb/><t>agus ná ciap é le hiasacht a éileamh ar ais air.


text:
An ndearnadar ceannaire díot? Ná tagadh éirí in airde ort; <pb/><t>Iompair thú féin ina measc mar dhuine díobh féin; <pb/><t>tabhair aire dóibh, agus ansin bí i do shuí.


text:
Nuair a bheidh do chúraimí déanta agat, suigh <pb/><t>agus bí meidhreach dá mbarr, <pb/><t>agus faigh coróin ar son do chumas ceannais.


text:
Labhair, a sheanóir, óir oireann sin duit; <pb/><t>ach déan amhlaidh le cruinneas cainte <pb/><t>gan cur isteach ar an gceol.


text:
Labhair go cruinn agus abair mórán i mbeagán focal; <pb/><t>bíodh gothaí an eolais ort, ach gan fonn cainte ort.


text:
I measc na gceannasach, ná hiompair thú féin mar dhuine díobh; <pb/><t>agus ná bí ag giofaireacht agus duine eile ag caint.


text:
Éirigh chun imeacht in am, agus ná bí ar deireadh; <pb/><t>brostaigh abhaile agus ná bí ag déanamh moille.


text:
Bain spraoi as ansiúd agus déan mar is mian leat féin, <pb/><t>ach ná peacaigh le barr díomas teanga.


text:
<pb/><t>An té arb eagal leis an Tiarna, glacfaidh sé lena smacht; <pb/><t>beidh a ghnaoi ar an muintir a bhíonn á thóraíocht le díograis.


text:
An té a bhíonn ag tóraíocht an dlí, sásóidh sé é; <pb/><t>ach beidh sé ina cheap tuisle ag an bhfimíneach.


text:
An mhuintir ar a bhfuil eagla an Tiarna, beidh siad saorbhreathach, <pb/><t>agus déanfaidh siad dea-ghníomhartha a spreagadh mar a dhéanfadh lóchrann.


text:
Seachnaíonn an peacach an chasaoid, <pb/><t>agus bíonn leithscéal aige chun déanamh mar is áil leis.


text:
Ní dhéanfaidh an fear stuama neamhaird d' aon tuairim; <pb/><t>agus ní bheidh an duine díomasach [aindiagaithe] ag cúbadh chuige le heagla.


text:
An té a chuireann a mhuinín sa dlí, tugann sé aird ar na haitheanta; <pb/><t>an té a bfuil iontaoibh aige as an Tiarna, ní bheidh thiar air.


text:
Má bhíonn eagla ar dhuine roimh an Tiarna, <pb/><t>ní thiocfaidh aon olc ina bhóthar, <pb/><t>ach déanfaidh seisean é a fhuascailt arís agus arís eile.


text:
Bíodh do chuid cainte ullamh agat agus gheobhaidh tú éisteacht; <pb/><t>cruinnigh d' fhoghlaim agus tabhair do fhreagra.


text:
Is cuma stail thnúthach nó cara searbhasach; <pb/><t>bíonn sé ag seitreach cibé a bhíonn ag marcaíocht air.


text:
In aigne Dé a rinneadh an difir eatarthu; <pb/><t>agus eisean a dheighil séasúir agus féilte ó chéile.


text:
Rinne sé cuid díobh a mhóradh agus a naomhú, <pb/><t>agus d' áirigh sé a thuilleadh díobh ina ndálaigh.


text:
Dhifrigh an Tiarna óna chéile iad in iomláine a eolais, <pb/><t>agus cheap sé a mbealaí ar leith dóibh.


text:
Bheannaigh agus mhóraigh sé cuid díobh; <pb/><t>naomhaigh agus dhruid ina chóngar féin a thuilleadh díobh. <pb/><t>Chuir sé mallacht ar chuid eile acu agus d' ísligh iad, <pb/><t>agus thiomáin sé as a láithreacha iad.


text:
Dála na cré i láimh an chriadóra, <pb/><t>[le múnlú] mar is mian leis, <pb/><t>mar sin atá an duine i láimh an té a chum é, <pb/><t>le tabhairt dó de réir mar a bheartaíonn sé.


text:
Seasann an mhaith in aghaidh an oilc, <pb/><t>agus an bheatha in aghaidh an bháis; <pb/><t>a dhálasan leis an bpeacach in aghaidh an fhíréin.


text:
Caith súil mar sin ar oibreacha uile an Té is Airde; <pb/><t>táid ina gcúplaí ceann in aghaidh an chinn eile.


text:
16\ Ba mise ba dhéanaí a bhí ag faire <pb/><t>mar a bheadh gráinseoir i ndiaidh na meithile. <pb/><t>17\ De dheonú Dé bhain mé an tosach de chách; <pb/><t>agus líon mé mo chantaoir mar a dhéanfadh fear den mheitheal.


text:
18\ Meabhraigh nach ar mo shon féin amháin a rinne mé saothar, <pb/><t>ach ar son gach duine atá ag lorg teagaisc.


text:
19\ Éistigí liom, a thaoiseacha an phobail, <pb/><t>agus sibhse, a cheannairí an chomhthionóil, tugaigí aird orm.


text:
20\ Ná tabhair ceannasaíocht ort féin do do mhac, do do bhean, <pb/><t>do do bhráthair ná do do chara, fad is beo duit. <pb/><t>Ná tabhair do chuid do dhuine eile, <pb/><t>le heagla go dtiocfá ar mhalairt aigne agus é a lorg ar ais.


text:
<pb/><t>Fad a mhaireann tú agus go mbíonn an dé ionat, <pb/><t>ná lig d' aon duine d' áit a ghlacadh. 21\ 


text:
26\ Fág an obair faoin daorán agus tóg féin go bog é; <pb/><t>má fhágann tú a lámha gan ghnó, rachaidh sé ar lorg na saoirse.


text:
27\ Déanfaidh cuing agus gad an muineál a chromadh; <pb/><t>don daor urchóideach tá ceapa agus pianta.


text:
28\ Cuir ag obair é chun nach n-eireodh sé díomhaoin; <pb/><t>múineann an díomhaointeas a lán urchóide.


text:
31\ Mura bhfuil agat ach aon daor amháin, caith leis mar a dhéanfá leat féin, <pb/><t>óir beidh gá agat leis ó chroí.


text:
32\ Mura bhfuil agat ach aon daor amháin, caith leis mar a dhéanfá le bráthair, <pb/><t>mar beidh tú ag brath air, mar a bheifeá ort féin. <pb/><t>33\ Má chaitheann tú go holc leis agus go n-imíonn sé ar shiúl, <pb/><t>cén bealach a rachaidh tú á chuardach?


text:
<pb/><t>Leis an daoi a bhaineann dóchas folamh bréagach; <pb/><t>cuireann brionglóidí sceitimíní ar ghliogairí.


text:
Is cuma muinín a chur i mbrionglóidí <pb/><t>nó greim a bhreith ar scáileanna nó rith i ndiaidh na gaoithe.


text:
Is mar a chéile brionglóid [agus scathán], <pb/><t>cosúlacht na gceannaithe os comhair na gceannaithe;


text:
Níl in asarlaíocht, i dtuartha, agus i mbrionglóidí, ach baois, <pb/><t>mar speabhraídí mná in íona.


text:
Comhlíonfar an dlí gan bhréagaireacht, <pb/><t>agus is é béal na fírinne a chuireann barr maise ar an eagna.


text:
<pb/><t>Bíonn a lán ar eolas ag fear mórthaistil, <pb/><t>agus labhróidh fear na mórthaithí go ciallmhar.


text:
Is beag a bhíonn ar eolas ag an duine gan taithí, <pb/><t>ach an té a rinne taisteal bíonn sé ildánach.


text:
Is iomaí rud a chonaic mé ar mo chamchuarda, <pb/><t>agus fuair mé tuiscint thar mar a fhéadaim a chur i bhfocail.


text:
An té ar a bhfuil eagla an Tiarna, ní bheidh sé cúthail; <pb/><t>ní bheidh drochmhisneach air, mar gurb eisean a dhóchas.


text:
Is méanar do mheanma an té ar a bhfuil eagla an Tiarna; <pb/><t>cé air a bhfuil sé ag brath? cé is taca dó?


text:
Tá súile an Tiarna orthu siúd a thugann grá dó; <pb/><t>Is dídean thréan é agus teannta láidir; <pb/><t>is fothain é ón ngaoth the agus scáth ó ghrian an mheanlae, <pb/><t>is cosaint é ar an mbarrthuisle agus lámh chunta in aghaidh titim.


text:
Ardaíonn sé an t-anam agus tugann solas do na súile; <pb/><t>bronnann sé leigheas agus beatha agus beannacht.


text:
<pb/><t>Muga maga is ea íobairt d' ofráil a fuarthas go héagórach; <pb/><t>ní dual glacadh le bronntanas na gcoirpeach.


text:
Ní gean leis an Té is Airde ofrálacha na n-éagráifeach, <pb/><t>agus ní dhéanann raidhse ofrálacha leorghníomh leis i bpeacaí.


text:
An té a bhaineann a shlí bheatha dá chomharsa, maraíonn sé é; <pb/><t>an té a bhaineann a thuarastal den fhear oibre, doirteann sé fuil.


text:
Má níonn duine é féin tar éis baint le corpán, <pb/><t>ach go mbaineann sé leis arís, <pb/><t>cad a bhíonn aige de bharr a ionlaithe?


text:
Sé an dála céanna é ag an té a dhéanann troscadh ar son a pheacaí, <pb/><t>má imíonn sé agus na peacaí céanna a dhéanamh arís, <pb/><t>cé thabharfaidh cluas dá ghuí, <pb/><t>agus cad a bheidh aige de bharr a umhlaithe?


text:
Is iomaí ofráil a dhéanann duine tríd an dlí a chomhlíonadh; <pb/><t>ofrálann sé íobairtí síochána trí na haitheanta a choimeád.


text:
Nuair a dhéanann sé comaoin a chúiteamh tugann sé tabhartas uaidh de phlúr mín; <pb/><t>nuair a thugann sé déirc uaidh, ofrálann sé íobairt mholta.


text:
Tarraing siar ón mallaitheacht agus beidh gnaoi an Tiarna ort; <pb/><t>tréig an t-éigeart agus déanfaidh tú leorghníomh leis.


text:
5\ Is maise don altóir é tabhartas an fhíréin; <pb/><t>éiríonn boladh cumhra uaidh i láthair an Té is Airde.


text:
8\ Nuair a thugann tú tabhartas uait, bíodh aoibh an gháire ar d' aghaidh, <pb/><t>agus coisric do dheachú le háthas.


text:
<pb/><t>Óir is é an Tiarna a chúiteoidh an chomaoin sin leat, <pb/><t>agus cúiteoidh sé leat í faoi seacht. 10\ 


text:
11\ Ná tairg breab dó; ní ghlacfaidh sé uait í; <pb/><t>ná cuir do mhuinín in íobairt éagórach. <pb/><t>12\ Óir is breitheamh é an Tiarna, <pb/><t>agus is ionann íseal agus uasal aige.


text:
Ní dhéanfaidh sé leathchuma ar an duine bocht, <pb/><t>ach éistfidh sé le hachainí an té a ndearnadh éagóir air.


text:
Ní thabharfaidh sé cluas bhodhar d' achainí an dílleachta, <pb/><t>ná don bhaintreach nuair a inseoidh sí a scéal dó.


text:
17\ Gabhann guí an duine uirísil trí na néalta suas, <pb/><t>agus ní bhfaighidh sé sólás go mbainfidh sí ceann sprice amach. <pb/><t>18\ Ní stopfaidh sé choíche go dtabharfaidh an té is Airde aird air, <pb/><t>agus go seasfaidh sé ceart don dream macánta agus go dtabharfaidh sé breithiúnas uaidh.


text:
19\ Ní dhéanfaidh an Tiarna aon mhoill, <pb/><t>ná ní dhéanfaidh sé foighne ar a son, <pb/><t>20\ Nó go mbascfaidh sé leasracha na mí-thrócaireach, <pb/><t>agus go ndéanfaidh sé díoltas ar na ciníocha, <pb/><t>21\ Nó go scriosfaidh sé sluaite na n-uaibhreach, <pb/><t>agus go mbrisfidh sé ríshlata na n-éagráifeach,


text:
22\ Nó go gcúiteoidh sé cách de réir a ngníomhartha, <pb/><t>agus oibreacha na ndaoine de réir mar is dual do mhian a gcroí, <pb/><t>23\ Nó go dtabharfaidh sé breith ar chás a mhuintire, <pb/><t>agus lúcháir a chur orthu de bharr a thrócaire.


text:
24\ Bíonn fáilte roimh thrócaire in am an chruatain, <pb/><t>faoi mar a bheadh roimh scamaill fearthainne le linn triomaigh.


text:
2\ Ardaigh do lámh in aghaidh na gciníocha eachtrannacha, <pb/><t>agus lig dóibh do chumas a fheiceáil.


text:
3\ Faoi mar a naomhaíodh thú ionainne os a gcomhairsean, <pb/><t>go móraítear thú iontusan os ar gcomhairne.


text:
4\ Tugaidís aitheantas duitse faoi mar a aithnímidne <pb/><t>nach bhfuil aon Dia ann ach thú, a Thiarna.


text:
5\ Tabhair comharthaí nua uait agus déan nithe iontacha eile; <pb/><t>déan glóir a ghnóthú do do láimh agus do do ghéag dheas.


text:
6\ Adhain d' fhearg agus doirt amach do chuthach; <pb/><t>scrios an t-eascara agus díothaigh an namhaid.


text:
7\ Brostaigh an uain agus cuimhnigh ar an spriocam; <pb/><t>agus bíodh d' éachtaí i mbéal na ndaoine.


text:
8\ Go loisctear an té a thagann slán i bhfraoch na feirge, <pb/><t>agus go raibh an díothú i ndán do lucht urchóide a dhéanamh ar do phobal.


text:
10\ Cruinnigh le chéile treibheanna uile Iacóib; <pb/><t>tabhair dóibh an oidhreacht mar a bhí acu ar dtús.


text:
11\ Déan trócaire, a Thiarna, ar an bpobal ar tugadh d' ainm féin orthu; <pb/><t>ar Iosrael a bhí amhail céadghin agat.


text:
14\ Tabhair fianaise orthu siúd a chruthaigh tú ar dtús, <pb/><t>agus comhlíon na tairngreachtaí a rinneadh i d' ainm. 


text:
15\ Tabhair luach a saothair do na daoine atá ag tnuthán leat, <pb/><t>agus cruthaigh go bhfuil do chuid fáithe iontaofa.


text:
16\ Éist a Thiarna, le guí do sheirbhíseach, <pb/><t>de réir bheannacht Árón ar do phobal, <pb/><t>17\ Agus beidh a fhios ag an uile dhuine ar an saol seo <pb/><t>gur tú an Tiarna, Dia síoraí.


text:
19\ Mar a fhaigheann an carball blas an ghéim, <pb/><t>sin mar a aithníonn croí an eagnaí briathra éithigh.


text:
23\ Má bhíonn blas na cneastachta agus na humhlaíochta ar a teanga, <pb/><t>níl leithéid a fir le fáil i measc daoine.


text:
24\ An té a fhaigheann bean, faigheann sé togha fáltais, <pb/><t>lámh chúnta a dhiongbhála agus crann [taca].


text:
25\ An gabháltas gan fál, déanfar slad air; <pb/><t>an fear gan chéile, beidh sé ag osnaíl ar seachrán.


text:
26\ Cé ag a mbeadh muinín as bithiúnach aclaí, <pb/><t>a bheadh ag imeacht ó chathair go cathair? <pb/><t>27\ A dháltasan ag an duine gan bhaile, <pb/><t>agus a bhuaileann faoi cibé áit ina mbeireann an oíche air.


text:
<pb/><t>Déarfaidh gach cara: «Is cara mise chomh maith,» <pb/><t>ach is cairde béil amháin cairde áirithe.


text:
Baineann comrádaí áirithe suáilceas as sonas a charad, <pb/><t>ach in am a thrioblóide, iompóidh sé ina aghaidh.


text:
Cabhraíonn comrádaí áirithe le cara ar son a ghoile, <pb/><t>agus nuair a bhagraíonn an cath, tógann sé chuige a sciath.


text:
Ná déan dearmad ar chara i do chroí istigh <pb/><t>agus ná caith as do cheann é nuair a éiríonn tú saibhir.


text:
Beidh comhairle le tabhairt ag gach comhairleoir, <pb/><t>ach ar mhaithe leo féin a thugann cuid acu é.


text:
Bí ar d' fhaire leis an gcomhairleoir, <pb/><t>agus faigh amach ar dtús cad tá ar na bioráin aige <pb/><t>le heagla go bhfaigheadh sé an buntáiste ort <pb/><t> mar beidh sé ag tochras ar a cheirtlín féin.


text:
Agus go ndéarfadh sé: «Tá tú ar an mbóthar ceart,» <pb/><t>agus go seasfadh sé i leataobh ansin féachaint cad a éireoidh duit.


text:
Ná glac comhairle mná faoina comhshuiríoch, <pb/><t>ná comhairle meatacháin faoi chogadh, <pb/><t>ná ceannaí faoi mhargadh, <pb/><t>ná ceannaitheora faoi dhíol, <pb/><t>ná fir dhoichill faoi bhuíochas, <pb/><t>ná fir gan trócaire faoi chneastacht, <pb/><t>ná fir dhíomhaoin faoi aon obair <pb/><t>ná fir thuarastail bhliana faoi chlabhsúr, <pb/><t>ná daoráin leisciúil faoi bheartas mór, <pb/><t> ná bí ag brath orthusan faoi aon chomhairle.


text:
Téigh i gcónaí i muinín fhir fhíréanta, <pb/><t>is eol duit a chomhlíonann na haitheanta, <pb/><t>a bhfuil a mheon de réir do mheoin féin, <pb/><t>agus a dhéanfaidh comhbhrón leat má theipeann ort.


text:
Mar is minic gur fearr anam duine a theagasc <pb/><t>ná seachtar fear faire suite go hard ar thúr faire.


text:
Agus seachas é sin go léir, iarr ar an té is Airde <pb/><t>do chéimeanna a threorú i mbealach na fírinne.


text:
An mhaith agus an t-olc, an bheatha agus an bás, <pb/><t>agus is í an teanga is máistreás orthu i gcónaí.


text:
D' fhéadfadh fear a bheith ildánach agus mórán a oiliúint <pb/><t>ach a bheith neamhthairbheach dó féin.


text:
D' fhéadfadh duine a bheith eagnaí de réir a thuairime féin, <pb/><t>agus fómhar a chríonnachta a bheith iontaofa ar bhreith a bhéil féin.


text:
Déanfaidh an fear eagnaí a phobal féin a theagasc, <pb/><t>agus beidh fomhar a chríonnachta iontaofa.


text:
A mhic, déan promhadh ar do ghoile i gcaitheamh do shaoil, <pb/><t>agus féach cad a ghoilleann air, agus ná tabhair dó é;


text:
Mar ní hé gach aon ní a oireann do gach duine, <pb/><t>agus ní thaitníonn gach ní le gach aon duine.


text:
<pb/><t>Tabhair onóir don lia leis an onóir is dual dó de réir do ghá leis, <pb/><t>mar is é an Tiarna a chruthaigh é.


text:
Leigheasann sé agus tógann an phian chun siúil le cabhair na gcógas; <pb/><t>déanann an poitigéir oideas astu.


text:
Ní bheidh clabhsúr go deo lena bhearta, <pb/><t>agus leathann an tsláinte uaidh amach ar aghaidh na talún.


text:
Nuair a bhíonn tú tinn, a mhic ó, na tagadh drochmhisneach ort; <pb/><t>ach guigh chun an Tiarna agus leigheasfaidh sé thú.


text:
Ofráil túis agus cuimhneachán de mhin mhín, <pb/><t>agus doirt ola ar d' íobairt de réir d' acmhainne.


text:
Ansin fág faoin lia é, mar sé an Tiarna a chruthaigh é, <pb/><t>agus ná himíodh sé uait óir tá gá agat leis.


text:
Mar guífidh siadsan freisin chun an Tiarna, <pb/><t>le go gcuirfeadh sé faoiseamh ar a gcumas, <pb/><t>agus leigheas leis an mbeatha a chaomhnú.


text:
<pb/><t>Titeadh de dheora, a mhic ó, ar son an mhairbh, <pb/><t>agus cuir ceann ar an gcaoineadh lena thaispeáint gur goirt é do chumha; <pb/><t>cuir a chorp faoi chlár leis an ómós is dual dó, <pb/><t>agus ná déan faillí ina uaigh.


text:
Bíodh do ghol go goirt agus d' olagón géar; <pb/><t>comhlíon an caoineadh mar is dual don mharbh, <pb/><t>ar feadh lae nó dhó le heagla casaoide, <pb/><t>agus ansin glac le sólás de bharr do bhróin;


text:
Ná scaoil an dólás isteach i do chroi, <pb/><t>ach tiomáin chun siúil é, ag cuimhneamh duit ar do chríocha déanacha.


text:
Ná déan dearmad de nach bhfuil filleadh i ndán; <pb/><t>ní fhóireann tú ar an marbh, agus déanann tú díobháil duit féin.


text:
Nuair a théann an marbh chun suain téadh a chuimhneachán chun suain chomh maith; <pb/><t>glac le sólás ina thaobh nuair a imíonn an dé as.


text:
<pb/><t>Tá eagna an scríobhaí ag brath ar shaoire ó obair; <pb/><t>an té atá ar bheagán cúraim, éireoidh sé eagnaí.


text:
Conas a d' éireodh fear an chéachta eagnaí, <pb/><t>agus gurb é sá an bhroid a ábhar maite, <pb/><t>go seolann sé ba agus go mbíonn sé gafa ina mbun, <pb/><t>agus gur eallach amháin a ábhar cainte?


text:
Mar an gcéanna le gach ceardaí agus máistir ceirde; <pb/><t>bíonn sé ag obair leis de lá agus d' oíche; <pb/><t>lucht greanta séalaí, bíonn gach duine díobh cíocrach <pb/><t>chun gréasáin nua a cheapadh; <pb/><t>caitheann sé a dhúthracht ag tarraingt íomhá beoga, <pb/><t>agus sé a chúram an clabhsúr a chur ar a shaothar.


text:
Sé an dála céanna é ag an ngabha ina shuí le hais a inneona, <pb/><t>agus é díograiseach i mbun saothar iarainn; <pb/><t>déanann an gal ón tine a chneas a ghríosadh, <pb/><t>agus bíonn sé ag broic le teas ón sorn; <pb/><t>tugann sé cluas do cheol an chasúir, <pb/><t>agus a shúile ar ghréasán a shaothair; <pb/><t>bíonn a chroí socair ar chlabhsúr a chur ar a chuid oibre, <pb/><t>agus é cáiréiseach á maisiú go beacht.


text:
Sé an dála céanna é ag an gcriadóir ina shuí le hais a shaothair, <pb/><t>é ag casadh an rotha lena chosa, <pb/><t>agus é gafa ar fad lena chuid oibre, <pb/><t>agus gach rud a dhéanann sé tomhaiste go cruinn.


text:
Brúnn sé an chré lena láimh, <pb/><t>agus pasálann sé í faoina chosa; <pb/><t>caitheann sé a dhúthracht le líomhadh agus snas, <pb/><t>agus bíonn sé cáiréiseach ag glanadh an tsoirn.


text:
Ní bhítear á lorg ámh do chomhairle an phobail, <pb/><t>ná ní bhíonn gradam acu sa chomhthionól; <pb/><t>ní shuíonn siad i suí an bhreithiúnais, <pb/><t>ná ní thuigeann siad breith na cúirte.


text:
Ní bhíonn bua léinn ná breithiúnais acu, <pb/><t>ná ní bhfaightear iad ag nathaireacht; <pb/><t>ach is iad a dhaingníonn an chruinne ché, <pb/><t>agus bíonn a nguí ag plé le cleachtadh a gceirde.


text:
<pb/><t>Ní amhlaidh don té a chaitheann díograis a anma <pb/><t>ag machnamh ar dhlí an Té is Airde; <pb/><t>rachaidh sé ar thóir eagna na seanóirí go léir, <pb/><t>agus déanfaidh scrúdú ar na fáithe.


text:
Déanfaidh sé fónamh i measc flatha <pb/><t>agus feicfear os comhair lucht ceannais é; <pb/><t>déanfaidh sé taisteal sa choigríoch, <pb/><t>óir tá promhadh déanta aige ar mhaith agus olc i measc daoine.


text:
Cuirfidh sé roimhe mochóirí a dhéanamh leis an Tiarna a rinne é a lorg <pb/><t>agus déanfaidh sé achainí i láthair an té is Airde; <pb/><t>osclóidh sé a bhéal in urnaí, <pb/><t>agus déanfaidh sé guí faoina pheacaí.


text:
Más toil leis an Tiarna mór é, <pb/><t>líonfar é de spiorad na tuisceana; <pb/><t>titfidh briathra na heagnaíochta ina bhfrasa óna bhéal, <pb/><t>agus gabhfaidh sé buíochas le Dia san urnaí.


text:
Cuirfidh sé dea-threoir ar a intinn agus ar a eolas, <pb/><t>agus déanfaidh sé machnamh ar a rúndiamhra folaithe.


text:
Molfaidh na sluaite a chumas tuisceana, <pb/><t>agus ní ligfear i ndearmad é go deo; <pb/><t>ní rachaidh a chuimhne ar ceal, <pb/><t>agus mairfidh a ainm ó ghlúin go glúin.


text:
<pb/><t>Tá a thuilleadh le rá agam, toradh mo mhachnaimh, <pb/><t>agus táim lán suas de, dála na lánré.


text:
Éistigí liom a chlann bhúidh, agus tagadh bláth oraibh, <pb/><t>mar a thiocfadh ar rós ag fás ar bhruach sileáin.


text:
Tugaigí cumhracht uaibh ar nós na túise; <pb/><t>bláthaigí ar nós na lile; <pb/><t>scaipigí an mus agus canaigí laoi mholta; <pb/><t>molaigí an Tiarna ar son a oibreacha go léir.


text:
Móraigí a ainm, <pb/><t>tugaigí moladh agus buíochas dó <pb/><t>le laoithe in bhur mbéal agus ceol ó bhur lireanna; <pb/><t>ní mór daoibh é mholadh mar leanas:


text:
«Nach álainn iad oibreacha uile an Tiarna! <pb/><t>cuirfear gach ní a ordaíonn sé i gcrích gan mhoill!» <pb/><t>ná deirtear: «Céard é seo? Cad chuige é siúd?» <pb/><t>mar déanfar gach ní a iniúchadh ina uain.


text:
Le focal uaidh, stadann an t-uisce ina charn, <pb/><t>agus le briathar a bhéil líontar na taiscumair uisce.


text:
Le hordú uaidh déantar mar is áil leis, <pb/><t>agus ní féidir d' aon duine a chumas slánaithe a laghdú.


text:
Clúdaíonn a bheannacht an talamh tirim mar a dhéanfadh abhainn, <pb/><t>agus bánn é mar a dhéanfadh tuile.


text:
Ar an tslí sin a bheidh fraoch a fheirge mar oidhreacht ag na náisiúin, <pb/><t>faoi mar a rinne sé sáile den fhíoruisce.


text:
Cruthaíodh nithe fónta ó thus do na dea-dhaoine, <pb/><t>agus mar an gcéanna urchóidí do na peacaigh.


text:
Is iad na bunriachtanais do bheatha an duine, <pb/><t>ná uisce, tine, iarann, salann, <pb/><t>plúr cruithneachta, bainne, mil, <pb/><t>sú na fíniúna, ola, agus éadach.


text:
Tá gaotha ann a cruthaíodh le díoltas a imirt, <pb/><t>agus le linn a fheirge sciúrsálann siad go géar.


text:
Fiacla na n-ainmhithe allta, scairpeanna, nathracha, <pb/><t>agus claíomh an díoltais le héagráifigh a scrios,


text:
Comhlíonann siadsan go léir a ordú le lúcháir, <pb/><t>agus ullmhaíodh ar talamh iad d' aon ghnó a bheadh díobh; <pb/><t>nuair a thiocfaidh an t-am ní dhiúltóidh siad dá bhriathar.


text:
<pb/><t>Ceapadh mórchuid anró do gach duine, <pb/><t>agus tá cuing throm ar chlann Ádhaimh, <pb/><t>ón lá a thagann siad as broinn a máthar <pb/><t>go dtí an lá a fhilleann siad ar mháthair na n-uile.


text:
Ón bhfear a shuíonn i ríchathaoir thaibhseach <pb/><t>go dtí an t-ainniseoir ina luí i ndeannach agus luaithreach,


text:
Ón té ar a bhfuil éide chorcra agus coróin <pb/><t>go dtí an té atá gleasta in éadach róin, <pb/><t>níl ach fearg agus éad, suaitheadh agus cíor thuathail, <pb/><t>eagla báis agus cuthach agus achrann.


text:
Is ar éigean a bhíonn sé imithe chun suain, <pb/><t>nuair a shuaitear é trína chodladh ag taibhsí ina aigne, <pb/><t>amhail is dá mba [é lár an lae é]; <pb/><t>is cuma é nó fear ag teitheadh ó chath;


text:
Sé tá i ndán dóibh: bás, doirteadh fola, achrann, claíomh, <pb/><t>tubaistí, gorta, trioblóid agus plá.


text:
Gach a dtagann ón gcré, filleann siad ar an gcré; <pb/><t>gach a dtagann ón uisce, filleann siad ar an bhfarraige.


text:
Rachaidh saibhreas na n-éagórach i ndísc mar an tulca, <pb/><t>agus pléascfaidh sé mar thoirneach mhór bháistí.


text:
Tá saol taitneamhach ag fear an tsaibhris agus ag fear na hoibre; <pb/><t>ach is fearr fós ná iad araon mar atá ag an té a fhaigheann fáltas maoine.


text:
Tuilleann clann agus bunú cathrach cáil do dhuine, <pb/><t>ach áirítear bean gan cháim thar aon cheann díobh.


text:
Is tráthúil i gcónaí é bualadh le cara nó le comrádaí, <pb/><t>ach is fearr ná ceachtar acu dála an fhir agus a chéile.


text:
D' uain an anró deartháireacha nó lámh chúnta, <pb/><t>ach is fearr an déirc chun tarrthála ná ceachtar acu.


text:
Tugann maoin agus neart ardú croí, <pb/><t>ach is fearr eagla an Tiarna ná ceachtar acu; <pb/><t>ní ghabhann cailliúint le heagla an Tiarna, <pb/><t>agus ní gá cabhair a lorg ina teannta.


text:
Is cuma nó parthas beannaithe eagla an Tiarna, <pb/><t>agus is fearr a chludaíonn sí duine ná aon ghlóir.


text:
<pb/><t>Ná tuill do bheatha mar fhear déirce, a mhic ó; <pb/><t>is fearr an bás ná bheith beo ar dhéirc.


text:
Ní féidir saol an té a mbíonn a shúil ar bhord duine eile <pb/><t>a mheas ina shaol ar aon chor; <pb/><t>truaillíonn sé é féin le bia duine eile; <pb/><t>sheachnódh fear eolgaiseach dea-thógtha a leithéid.


text:
<pb/><t>A bhás, nach searbh é cuimhneamh ort, <pb/><t>don té atá faoi shíocháin i measc a mhaoine, <pb/><t>don té atá gan bhuairt agus ag éirí leis i ngach gnó <pb/><t>agus a bhfuil sé ar a chumas a bhia a chaitheamh le flosc.


text:
A bhás, bíonn fáilte roimh do bhreith <pb/><t>ag an té atá ar an ngannchúis agus an neart ag teip air, <pb/><t>é anonn go mór sna blianta agus é ciaptha clipthe ag an saol, <pb/><t>cnuig air agus deireadh na foighne caite aige.


text:
Ná bíodh eagla ort roimh bhreith an bháis; <pb/><t>cuimhnigh ar na laethanta a bhí agus ar chríoch do shaoil.


text:
Sé seo breith an Tiarna ar gach dúil bheo, <pb/><t>agus conas is féidir duit diúltú do chinneadh an Té is Airde? <pb/><t>Bíodh deich nó céad nó míle bliain d' fhad saoil agat, <pb/><t>ní chuirfear aon cheist faoi i Seól.


text:
Nuair a rugadh sibh, rugadh le haghaidh mallacht sibh, <pb/><t>agus nuair a fhaigheann sibh bás, tá mallacht i ndán daoibh.


text:
Gach a dtagann as an gcré, filleann sé ar an gcré; <pb/><t>teann na héagráifigh ón mallacht chun na díthe.


text:
<pb/><t>Coinnígí mo theagasc, a chlann ó, agus bíodh síocháin in bhur measc; <pb/><t>an eagna fholaigh agus an ciste i bhfolach <pb/><t>cén tairbhe ceachtar díobh?


text:
Uime sin bíodh urraim agat do m' fhocail, <pb/><t>mar ní maith é gach sort náire a chothú, <pb/><t>ná ní dhéanann gach aon duine gach cúinse a mheas ina cheart.


text:
Bíodh náire ort faoi dhrúisiúlacht os comhair d' athar agus do mhathar; <pb/><t>agus náire faoi éitheach os comhair taoisigh agus flatha;


text:
18\ Agus faoi choir i láthair breithimh agus rialtóra: <pb/><t>agus faoi chionta i láthair chomhthionól an phobail; 19a\ Agus faoi éagóir i láthair chomrádaí nó carad;


text:
19b\ agus faoi ghoid i láthair do chomharsana i do thimpeall; <pb/><t>20\ Bíodh náire ort i láthair fírinne Dé agus a chonartha; <pb/><t>[bíodh náire ort] faoi uillinn a leagan ar an mbord;


text:
21\ Faoi a bheith ciotrúnta ag glacadh nó ag riar; <pb/><t>faoi bheith i do thost leis an muintir a bheannaíonn duit; <pb/><t>22a\ Faoi stánadh ar mheirdreach;


text:
22b\ faoi chúl a thabhairt le duine gaoil; <pb/><t>23\ Faoi chuid nó bronntanas duine eile a bhreith leat: <pb/><t>faoi bheith ag suirí le bean duine eile;


text:
24\ Faoi bheith ag cur isteach ar a dhaoirseach, <pb/><t> fan amach óna leaba; <pb/><t>25\ Faoi achasáin i láthair do chaired <pb/><t> ná bíodh tarcaisne mar eireaball le do thabhartas;


text:
Ná bíodh naire ort faoi na nithe seo leanas, <pb/><t>agus ná déan peaca de bharr aird ar bhreith dhaoine eile:


text:
Faoi dhlí an té is Airde agus faoin gconradh; <pb/><t>faoi shaorbhreith a thabhairt ar an éagráifeach,


text:
Faoi bhrabús a dhéanamh i gcúrsaí gnó; <pb/><t>faoi smacht dian a bheith ar leanaí; <pb/><t>faoi dhaor urchóideach a léasadh go doirteadh fola.


text:
Is maith é an séala ag plé le drochbhean chéile; <pb/><t>agus cuir glas ar do chuid san áit ina mbíonn a lán lámh.


text:
Cibé rud a bhíonn á riar agat, déan é de réir uimhreacha agus tomhais; <pb/><t>i gcás dáileadh agus cnuasach, coimeád cuntas i scríbhinn.


text:
Ná bíodh náire ort faoi cheartú a chur ar dhaoi nó ar amaid, <pb/><t>nó ar sheanóir aosta a bhíonn dian ar an aos óg; <pb/><t>ansin beidh tú oilte dáiríre, <pb/><t>agus beidh meas ort os comhair an tsaoil.


text:
<pb/><t>Coimeádann an iníon a hathair ina dhúiseacht gan fhios, <pb/><t>agus fágann an imní a bhíonn air ina taobh gan codladh é: <pb/><t>nuair a bhíonn sí óg, le heagla nach bpósfadh sí, <pb/><t>nuair a phósann sí, le heagla go mbeadh fuath di;


text:
Fad a bhíonn sí ina maighdean le heagla go dtruailleofaí í, <pb/><t>nó go mbeadh sí trom i dteach a hathar; <pb/><t>nó nuair a bheadh fear aici nach mbeadh sí dílis, <pb/><t>nó nuair a bhíonn sí posta go mbeadh sí seasc.


text:
Bíodh faire ghéar agat ar iníon cheanndána, <pb/><t>le heagla go ndéanfadh sí ceap magaidh díot ag do naimhde, <pb/><t>lán béil an bhaile agus ábhar suainseáin an phobail, <pb/><t>agus náire a thabhairt duit os comhair an tsaoil.


text:
Nuair a bhíonn an ghrian ag taitneamh féachann sí anuas ar gach rud; <pb/><t>agus tá obair an Tiarna lán dá ghlóir mar an gcéanna.


text:
Níor thug an Tiarna cumhacht dá naoimh <pb/><t>tuairisc a thabhairt ar na hiontais uile <pb/><t>a bhunaigh an Tiarna uilechumhachtach go daingean <pb/><t>chun go seasfadh an chruinne go buan ina ghlóir.


text:
Tá doimhneacht an duibheagáin agus croí an duine iniúchta aige, <pb/><t>agus tuigeann sé a shlite cama; <pb/><t>óir tá gach eolas dá bhfuil ann ag an té is Airde, <pb/><t>agus bhreathnaigh sé comharthaí na n-aoiseanna.


text:
Déanann sé na nithe atá thart agus na nithe le teacht a fhoilsiú <pb/><t>agus nochtann sé gach ní dá bhfuil faoi cheilt.


text:
Chuir sé eagar ar éachtaí a chuid eagnaíochta, <pb/><t>óir tá sé ann ón tsíoraíocht agus beidh sé ann go brách; <pb/><t>ní féidir cur leis ná baint uaidh, <pb/><t>ná níl comhairle aon duine de dhíth air.


text:
Maireann siad uile agus beidh siad ann go brách; <pb/><t>is cuma cad a thiteann amach, géilleann siad go léir dó.


text:
Tá gach ní ina bpéirí, ceann amháin in aghaidh an chinn eile; <pb/><t>ní dhearna sé aon rud lochtach riamh.


text:
Cuireann rud le maise ruda eile, <pb/><t>agus cé a d' fhéadfadh deireadh dúile a bhaint dá ghlóir go deo.


text:
<pb/><t>Maise na firmiminte stua lonrach neimhe, <pb/><t>dealramh na spéire ag taitneamh go glórmhar.


text:
Ag éirí di fógraíonn an ghrian ag cur chun bealaigh: <pb/><t>«Is iontach an t-éacht é saothar an té is Airde!»


text:
Ní mór don té atá ag freastal ar shorn oibriú i dteas loiscneach, <pb/><t>ach dónn an ghrian na sléibhte a thrí oiread sin; <pb/><t>séideann sí soinneáin tine, <pb/><t>agus dallann sí na súile le gathanna geala.


text:
Rinne sé an ghealach freisin, nach ndéanann faillí ar a trátha, <pb/><t>leis na míonna a mharcáil agus le bheith ina comhartha síoraí.


text:
Is uaithi a fhaigheann an mhí a hainm [san Eabhrais], <pb/><t>agus is éachtach mar a thagann inti ina réim; <pb/><t>brat sluaite na spéire í, <pb/><t>agus í ag taitneamh i stua na spéire.


text:
Trí bhriathra an Neach Naofa, seasann siad mar a ordaíodh; <pb/><t>ní dhéanann siad choíche faillí ina bhfaire.


text:
<pb/><t>Seolann sé an sneachta le hordú a bhéil <pb/><t>agus brostaíonn sé tintreacha a bhreithiúnais.


text:
Bíonn a stórais ar leathadh ar an gcuma chéanna <pb/><t>agus eitlíonn na scamaill leo ar nós na n-éan.


text:
Déanann sé na scamaill a chruachadh le teann nirt, <pb/><t>agus bristear na clocha sneachta ina smidiríní.


text:
Cuireann búirtheach a thoirní scáth ar an talamh, <pb/><t>agus is é an scéal céanna é ag an stoirm aduaidh agus ag an gcamfheothan;


text:
Scaipeann sé an sneachta ar nós na n-éan ag tuirlingt, <pb/><t>agus anuas leis ar nós na lócaistí ag titim; <pb/><t>déanann an tsúil ionadh de mhaise a ghile, <pb/><t>agus cuireann sé alltacht ar an gcroí ag titim.


text:
Caitheann sé an sioc liath ar an talamh dála an ghainimh, <pb/><t>agus nuair a reonn sé bíonn bior air mar dhealg.


text:
Séideann an ghaoth fhuar aduaidh, <pb/><t>agus leathann an sioc ar an uisce; <pb/><t>luíonn sé ar gach linn uisce, <pb/><t>agus cuireann an t-uisce uime é mar lúireach.


text:
Slugann sé na sléibhte agus loisceann an díthreabh; <pb/><t>agus feonn sé na fáis mar a dhéanfadh tine.


text:
Is gearr an mhoill ar an gceo gach ní a leigheas, <pb/><t>agus nuair a thagann an drúcht cneasaíonn sé deasca an bhrothaill.


text:
Déanann lucht seolta ar muir cur síos ar a gábha, <pb/><t>agus líonann a dtuairiscí ár gcluasa le hiontas.


text:
Fág go ndéarfaimis a lán, ní bheadh deireadh fós ráite; <pb/><t>lena chur i mbeagán focal: «Eisean an t-iomlán.»


text:
Molaigí an Tiarna, agus móraigí é, <pb/><t>go barr bhur gcumais, ach sáróidh sé fiú an méid sin; <pb/><t>déanaigí bhur ndícheall á mhóradh; <pb/><t>ná tagadh tuirse oraibh, mar ní bheidh deireadh agaibh choíche.


text:
Bhí ardfhlaitheas ag cuid acu ar a ríochtaí <pb/><t>agus thuill siad clú de bharr a gcumais; <pb/><t>bhí comhairleoirí críonna ina measc freisin, <pb/><t>a thug oracail fháidhiúla uathu,


text:
Agus fir a thug treoir don phobal lena moltaí, <pb/><t>de thoradh a dtuisceana ar léann a muintire, <pb/><t>agus le briathra ciallmhara a dteagaisc.


text:
Fir shaibhre chumhachtacha ab ea cuid eile fós acu, <pb/><t>a chaith a saol go síochánta ina n-áitribh féin.


text:
Tá daoine eile ann, áfach, nach bhfuil aon chuimhne orthu anois, <pb/><t>a chuaigh ar ceal faoi mar nach mbeidís riamh ann; <pb/><t>tá siad faoi mar nár rugadh riamh iad <pb/><t>agus is é an dála céanna é ag a gclann ina ndiaidh.


text:
Ach fir dhiaganta ab ea na fir seo leanas, <pb/><t>nach ndearnadh dearmad ar a ndea-oibreacha riamh.


text:
Seasann a sliocht leis na conarthaí, <pb/><t>agus, a bhuíochas orthu, cloíonn sliocht a sleachta leo chomh maith.


text:
Fógróidh na ciníocha a gcuid eagnaíochta, <pb/><t>agus déanfaidh an comhthionól iad a mholadh go hard.


text:
Fuarthas Naoi foirfe gan cháim; <pb/><t>in uain na feirge rinneadh de an [ceap]; <pb/><t>trídsean a caomhnaíodh iarmhar ar talamh <pb/><t>nuair a tháinig an díle.


text:
Chomhlíon sé dlí an té is Airde, <pb/><t>agus chuaigh i gceangal conartha leis; <pb/><t>dhaingnigh sé an conradh ina fheoil féin, <pb/><t>agus nuair a promhadh é, chruthaigh sé dílis.


text:
Uime sin gheall an Tiarna de bhrí na mionn <pb/><t>go mbeannófaí na ciníocha ina shíol; <pb/><t>go gcuirfeadh sé an rath air mar luaithreach na talún, <pb/><t>go mórfadh sé a shliocht dála na réaltaí, <pb/><t>go dtabharfadh sé an talamh mar oidhreacht dóibh <pb/><t>ó mhuir go muir, <pb/><t>agus ón abhainn go críocha na cruinne.


text:
Chuir sé beannacht an uile dhuine agus an conradh <pb/><t>ag lonnú ar cheann Iacóib; <pb/><t>thug sé aitheantas dó lena bheannachtaí, <pb/><t>agus thug dó [an talamh] mar oidhreacht; <pb/><t>roinn sé é ina chodanna, <pb/><t>agus dháil sé é ar an dá threibh déag.


text:
<pb/><t>Chuir an Tiarna fear trócaireach ar fáil as a shíol, <pb/><t>fear ar a raibh gnaoi an uile dhuine, <pb/><t>agus ar thug Dia agus duine grá dó, <pb/><t>Maois a bhfuil a chuimhne faoi bheannacht.


text:
Rinne sé ar aon dul i nglóir leis na naoimh é, <pb/><t>agus mhóraigh é le scanradh a chur ar a naimhde.


text:
Chuir sé deireadh le hiontais trí bhriathra [Mhaois], <pb/><t>agus thug sé onóir dó i láthair ríthe; <pb/><t>thug sé aitheanta dó dá phobal <pb/><t>agus nocht dó cuid dá ghlóir.


text:
Lig sé dó a ghlór a chlos <pb/><t>agus sheol amach é faoin dorchacht thiubh; <pb/><t>thug sé dó na haitheanta aghaidh ar aghaidh, <pb/><t>agus dlí na beatha agus an fheasa, <pb/><t>leis an gconradh a theagasc do Iacób, <pb/><t>agus a bhreitheanna d' Iosrael.


text:
Rinne sé conradh síoraí leis, <pb/><t>agus thug dó sagartacht an phobail. <pb/><t>mhaisigh sé é le héidí taibhseacha, <pb/><t>agus chuir fallaing ghlórmhar uime:


text:
Ghléas sé é le barr maise <pb/><t>agus neartaigh é le comharthaí sóirt an údaráis, <pb/><t>briste, fallaing agus éafód.


text:
Chuir sé pomagránaití ina thimpeall, <pb/><t>agus cloigíní óir go flúirseach thart air. <pb/><t>le bualadh le gach coiscéim, <pb/><t>i dtreo go gcloisfí a nglór sa Teampall, <pb/><t>mar chuimhniú do chlann a mhuintire.


text:
Chuir sé air an éide bheannaithe d' ór agus de ghorm <pb/><t>agus de chorcra agus de shaothar broidnéireachta; <pb/><t>agus oracal an bhreithiúnais, an tÚirím agus an Tuimím <pb/><t>de chraorag cas, saothar ceardaí:


text:
Agus líoga lómhara gearrtha mar shéalaí, <pb/><t>i leaba airgid, saothar gabhann ghil, <pb/><t>mar chuimhniú, lena scríbhinní greanta, <pb/><t>ar threibheanna Iosrael de réir a lín.


text:
Agus lann óir ar a chaidhp, <pb/><t>agus séala coisricthe greanta uirthi, <pb/><t>ornáidíocht thar barr, scoth saothair, <pb/><t>maisiúlacht a chuirfeadh gliondar ar an tsúil.


text:
Roimh a ré ní raibh riamh a leithéid de mhaise; <pb/><t>níor chuir aon duine deoranta uime riamh iad <pb/><t>seachas a chlann mhac féin agus a shliocht go brách.


text:
Rinne Maois é a choisreacan <pb/><t>agus a ungadh le hola bheannaithe; <pb/><t>ba chonradh síoraí aige é, <pb/><t>agus ag a shliocht, fad a mhairfidh na flaithis, <pb/><t>le seirbhís a dhéanamh don Tiarna agus fónamh mar shagart, <pb/><t>agus an pobal a bheannú ina ainm.


text:
Roghnaigh sé é thar an uile dhuine beo <pb/><t>le híobairtí a ofráil don Tiarna, <pb/><t>túis agus cumhracht mar chuid chuimhneacháin, <pb/><t>le leorghníomh a dhéanamh ar son an phobail.


text:
Thug sé a aitheanta ar iontaoibh dó, <pb/><t>agus chuir reachtanna an dlí faoina chúram, <pb/><t>lena reachtanna a theagasc do Iacób, <pb/><t>agus lena dhlí a shoilsiú d' Iosrael


text:
Rinne daoine lasmuigh comhcheilg ina aghaidh, <pb/><t>agus bhíodar in éad leis san fhásach: <pb/><t>Dátán agus Aibíorám agus a gcuid fear, <pb/><t>Corach agus a chomplacht i bhfraoch feirge.


text:
Chonaic an Tiarna é sin agus níor mhéin leis é, <pb/><t>agus scriosadh iad i gcuthach a fheirge; <pb/><t>rinne sé éachtaí ina n-aghaidh lena n-ídiú sa tine loiscneach.


text:
Chuir sé breis le glóir Árón, <pb/><t>agus thug oidhreacht dó; <pb/><t>chinntigh sé tús na gcéadtorthaí dó, <pb/><t>agus d' ullmhaigh arán na gcéadtorthaí go flúirseach.


text:
Ach níl fad d' oidhreacht aige i dtalamh a mhuintire, <pb/><t>ná aon chuid aige leis an bpobal; <pb/><t>óir is é an Tiarna féin a chuid roinne agus a oidhreacht.


text:
Tá Píneachás mac Eileázár sa tríú háit i nglóir, <pb/><t>de bharr a dhúthracht in eagla an Tiarna, <pb/><t>agus de bhrí gur sheas sé an fód, nuair a thug an pobal cúl, <pb/><t>le barr daingine agus dílseacht croí, <pb/><t>agus de bhrí go ndearna sé leorghníomh thar ceann Iosrael.


text:
Bunaíodh conradh síochána leis dá bharrsan, <pb/><t>le go mbeadh sé ina cheannaire ar an sanctóir agus ar an bpobal, <pb/><t>agus go mbeadh dínit na sagartachta <pb/><t>aige féin agus ag a shíol go brách.


text:
Bunaíodh conradh chomh maith le Dáiví, <pb/><t>mac Ieise, de threibh Iúdá, <pb/><t>comharbacht ríoga ó athair go mac amháin; <pb/><t>ach tá a shíol go léir i gcomharbacht ar Árón.


text:
Go dtuga an Tiarna eagna in bhur gcroí, <pb/><t>le breith a thabhairt go fíréanta ar a phobal, <pb/><t>i dtreo nach rachadh a suáilce ar ceal, <pb/><t>agus go mairfeadh a nglóir ó ghlúin go ghlúin.


text:
<pb/><t>Gaiscíoch i gcath ab ea Iósua mac Nún, <pb/><t>agus ba é comharba Mhaois é i bhfáidheoireacht; <pb/><t>rinneadh de, mar ba dhual dó óna ainm, <pb/><t>slánaitheoir mór ar an bpobal tofa <pb/><t>le díoltas a imirt ar na naimhde a d' éirigh ina choinne, <pb/><t>d' fhonn go gcuirfeadh sé Iosrael i seilbh a oidhreachta.


text:
Ghlaoigh sé ar an té is Airde, an Tréan, <pb/><t>agus na naimhde á thimpeallú ó gach taobh; <pb/><t>d' fhreagair an Tiarna Mór é le clagarnach clocha.


text:
D' fhear sé cogadh ar an gcine úd <pb/><t>agus ag Fána [Bhéit Horon] scrios sé an céile comhraic, <pb/><t>i dtreo go mbeadh eolas ag na ciníocha ar a ghaisce, <pb/><t>agus go mbeadh a fhios acu gur in aghaidh an Tiarna a bhí a gcogadh.


text:
Óir leanadh sé an Tréan, <pb/><t>agus le linn Mhaois thug sé seirbhís dhúthrachtach, <pb/><t>eisean agus Cálaeb mac Iafuna; <pb/><t>mar sheas siad an fód in aghaidh an chomhthionóil go léir, <pb/><t>agus chosc siad an peaca ar an bpobal, <pb/><t>agus chiúnaigh siad a monabhar coiriúil.


text:
Caomhnaíodh an bheirt sin amháin, <pb/><t>as sé chéad míle a bhí sa siúl, <pb/><t>lena dtabhairt isteach ina n-oidhreacht, <pb/><t>i dtír ina bhfuil bainne agus mil ina slaoda.


text:
Thug an Tiarna neart do Chálaeb, <pb/><t>neart a mhair aige go dtí a sheanaois, <pb/><t>i dtreo go ndeachaigh sé faoi na hardáin suas <pb/><t>agus go bhfuair a chlann iad mar oidhreacht;


text:
<pb/><t>Na breithiúna chomh maith, gach duine díobh, de réir a ghlaoch, <pb/><t>nár thit a gcroí in íoladhradh, <pb/><t>agus nár thug cúl riamh leis an Tiarna, <pb/><t>go raibh beannachtaí ar a gcuimhne!


text:
Go raibh bláth as a gcnámha in áit a lonnaithe, <pb/><t>agus go raibh ainm na muintire a fuair onóir <pb/><t>beo arís ina gclann mhac.


text:
Ba é Samuéil muirnín an Tiarna; <pb/><t>ba fháidh leis an Tiarna é agus bhunaigh sé an ríocht, <pb/><t>agus d' ungaigh sé rialtóirí ar a phobal.


text:
Thug sé breith ar an gcomhthionól de réir dhlí an Tiarna, <pb/><t>agus thug an Tiarna aire do Iacób.


text:
Aithníodh ina fháidh é de bharr a dhílseachta, <pb/><t>agus ba fhios gur físí iontaofa é ar a bhriathra.


text:
Ghlaoigh sé ar an Tiarna, an té atá cumhachtach, <pb/><t>nuair a bhrúigh a naimhde air ó gach taobh, <pb/><t>agus d' ofráil sé uan diúil mar íobairt.


text:
Roimh uair a shuaimhnis shíoraí <pb/><t>thug [Samúéil] fianaise i láthair an Tiarna agus a ungthaigh: <pb/><t>«Níor thóg mé maoin aon duine, fiú péire cuarán,» <pb/><t>agus níor chúisigh aon duine é.


text:
Fiú tar éis dó dul chun suain, thug sé fáistine arís, <pb/><t>agus nocht don rí go raibh an bás chuige; <pb/><t>d' ardaigh sé a ghlór ón talamh i dtairngreacht, <pb/><t>le hurchóid an phobail a scuabadh chun siúil.


text:
Amhail a dhealaítear an gheir ón íobairt shíochána, <pb/><t>sin mar a dealaíodh Dáiví ó chlann mhac uile Iosrael.


text:
Bhíodh sé ag súgradh le leoin faoi mar ba mheannáin iad, <pb/><t>agus le mathghamhna faoi mar ba uain an tréada iad.


text:
Nuair nach raibh ann ach gasúr nár mharaigh sé fathach, <pb/><t>agus nár thóg sé an aithis dá mhuintir, <pb/><t>nuair a d' ardaigh sé a lámh le cloch ina chranntabhaill <pb/><t>lenar leag sé Góla ar lár ina dhíomas?


text:
Óir ghlaoigh sé ar an Tiarna, an té is Airde, <pb/><t>agus thug seisean neart dá dheasláimh, <pb/><t>chun laoch láidir cogaidh a threascairt, <pb/><t>agus chun cumhacht a mhuintire a mhéadú.


text:
Thug siadsan an chraobh dó <pb/><t>as ucht an deich míle fear [a mharú], <pb/><t>agus ag móradh an Tiarna dóibh mhol siad é, <pb/><t>nuair a bhronn siad coróin ghlórmhar air.


text:
Óir scrios sé na naimhde a bhí thart timpeall air, <pb/><t>agus dhíothaigh sé na Filistínigh a sheas ina choinne; <pb/><t>agus tá a gcumhachtsan briste aige go dtí an lá inniu fein.


text:
I ngach ní díobhsan dá ndearna sé, ghabh sé buíochas, <pb/><t>leis an Aon Naofa, an Té is Airde, le briathra molta; <pb/><t>chan sé a chuid amhrán óna chroí amach <pb/><t>agus thug sé grá don Té a chruthaigh é.


text:
Chuir sé [cláirseacha] os comhair na haltóra, <pb/><t>ionas go mba bhinnide an chantaireacht a gceol.


text:
Chuir sé barr slachta ar na féilte, <pb/><t>agus taibhse shollúnta ar na ceiliúrthaí tráthrialta uile, <pb/><t>sa chaoi go dtugtaí moladh gan stad d' ainm an Tiarna. <pb/><t>agus go mbaintí macalla as an sanctóir ó bhreacadh an lae amach.


text:
Mhaith an Tiarna a pheacaí dó, <pb/><t>agus mhéadaigh sé a chumhacht go deo; <pb/><t>rinne sé conradh ríoga leis <pb/><t>agus bhronn air ríchathaoir ghlórmhar in Iosrael.


text:
Bhí Solamh i réim le linn síochána, <pb/><t>agus thug Dia suaimhneas dó ar gach taobh, <pb/><t>le go dtógfadh sé teach dá ainm, <pb/><t>agus go n-ullmhódh sé sanctóir le seasamh go deo.


text:
Ghabh d' aigne ó cheann ceann an domhain, <pb/><t>agus líon tú é de sholaoidí agus de thomhaiseanna.


text:
In ainm an Tiarna Dia, <pb/><t>ar a dtugtar Dia Iosrael, <pb/><t>bhailigh tú ór mar a dhéanfaí stán, <pb/><t>agus cheannaigh tú airgead mar a dhéanfaí luaidhe.


text:
Thug tú aithis ar do ghlóir, <pb/><t>agus truailliú ar do shliocht, <pb/><t>i dtreo gur thug tú cuthach ar do chlann, <pb/><t>agus gur cúis bhróin leo do dhíth céille;


text:
Ach ní thréigfidh an Tiarna a thrócaire go deo, <pb/><t>ná ní scriosfaidh aon chuid dá bhriathra go deo; <pb/><t>ní dhíothóidh sé sliocht a thofaigh go brách, <pb/><t>ná ní mhillfidh sé síol an té a thug grá dó; <pb/><t>thug sé iarmhar do Iacób dá bhrí sin, <pb/><t>agus do Dháiví fréamh dá cheap.


text:
Chuaigh Solamh chun suain lena shinsir <pb/><t>agus d' fhág duine dá chlann mar oidhre, <pb/><t>fear ag a raibh flúirse baoise, ach é ar bheagán céille, <pb/><t>Rachabám, ar chuir a pholasaí an pobal chun ceannairce.


text:
Ansin Iarobám, mac Nabát, a thiomáin Iosrael chun an pheaca, <pb/><t>agus a chuir Eafráim ar bhealach peacúil; <pb/><t>mhéadaigh go héachtach ar líon a bpeacaí, <pb/><t>rud a dhíbir iad as a seilbh.


text:
Óir chuaigh siad sa tóir ar gach sórt coirpeachta, <pb/><t>nó go dtáinig an díoltas sa mhullach orthu.


text:
<pb/><t>Ansin tháinig an fáidh Éilias ar nos tine, <pb/><t>agus a bhriathar ag bladhmadh amach mar lóchrann.


text:
Le briathar an Tiarna dhún sé suas na spéartha, <pb/><t>agus tharraing sé tine anuas orthu faoi thrí chomh maith.


text:
Nach glórmhar a bhí tú, a Éilias, de bharr na nithe iontacha a rinne tú! <pb/><t>an bhfuil ábhar maíte ag aon duine eile mar atá agatsa?


text:
Tógadh suas ar neamh thú le tine ghuairneáin, <pb/><t>i gcarbad a bhí á tharraingt ag capaill tintrí.


text:
Ainmníodh thú sna bagarthaí brátha le teacht <pb/><t>chun fearg an Tiarna a mhaolú roimh an rabharta, <pb/><t>chun croíthe na n-aithreacha a iompú i leith a gclainne, <pb/><t>agus chun treibheanna Iacóib a athbhunú.


text:
Is méanar dóibh siúd a fheicfidh thú, <pb/><t>agus iad siúd a chuaigh chun suain sa ghrá, <pb/><t>óir mairfimidne beo chomh maith.


text:
<pb/><t>Folaíodh Éilias i ngaoth ghuairneáin, <pb/><t>ach líonadh Eilíseá lena spiorad; <pb/><t>i gcaitheamh a shaoil níor fhéad aon rialtóir é a shuaitheadh; <pb/><t>ná níor éirígh le haon duine é a chur faoi smacht.


text:
Nuair a bhí sé beo, rinne sé éachtaí, <pb/><t>agus b' iontach freisin na nithe a rinne sé tar éis a bháis.


text:
Dá ainneoin sin ní dhearna an pobal aithrí <pb/><t>ná níor éiríodar as a bpeacaí, <pb/><t>nó gur sciobadh ina gcimí óna dtír iad, <pb/><t>agus gur scaipeadh iad ar fud an domhain;


text:
Níor fágadh ach beagán den phobal, <pb/><t>ach rialtóir acu de theaghlach Dháiví; <pb/><t>rinne cuid acu an rud a thaitin [le Dia], <pb/><t>ach rinne cuid eile coir ar choir.


text:
<pb/><t>Dhaingnigh Hiziciá a chathair, <pb/><t>agus thug uisce isteach ina lár, <pb/><t>rinne sé tollán tríd an gcarraig le hiarann, <pb/><t>agus thóg umair don uisce.


text:
Rinne Sanaichéiríb ionradh lena linn, <pb/><t>agus sheol isteach an príomhchornaire [agus d' imigh leis]; <pb/><t>d' ardaigh sé a lámh in aghaidh Shíón, <pb/><t>agus mhaígh go hard le teann díomais.


text:
Ansin tháinig crith croí agus lámh orthu, <pb/><t>agus bhí pianta orthu mar a bheadh ar mhná i mbreith clainne.


text:
Ach ghlaoigh siad ar Thiarna na trócaire, <pb/><t>agus leath siad a lámha ina threo; <pb/><t>thug an Neach Naofa aird orthu gan mhoill ó neamh; <pb/><t>agus d' fhuascail sé iad trí láimh Íseáia.


text:
Óir rinne Hiziciá mar ba ghean leis an Tiarna, <pb/><t>agus lean sé go dlúth ar bhealaí Dháiví, a athair, <pb/><t>na bealaí a d' ordaigh Íseáia fáidh <pb/><t>duine éachtach a bhí iontaofa ina fháistine.


text:
Chonaic sé na críocha déanacha le cumhacht an spioraid, <pb/><t>agus thug sé sólás do lucht caointe Shíón.


text:
Nocht sé a raibh le teacht go bruinne an bhrátha, <pb/><t>agus a raibh i bhfolach sular tháinig siad chun críche.


text:
<pb/><t>Is geall le meascán túise a sholáthraigh <pb/><t>ceird an chumhradóra, cuimhne Ióisiá; <pb/><t>tá blas na meala uirthi i mbéal gach n-aon, <pb/><t>agus is cuma í nó ceol ag fleá fíona.


text:
Ghabh sé an cúrsa ceart ag iompú an phobail, <pb/><t>agus scuab sé chun siúil na gráiniúlachtaí coiriúla.


text:
Seachas Dáiví, Hiziciá agus Ióisiá, <pb/><t>rinneadar uile peaca ar pheaca; <pb/><t>de bhrí gur thréigeadar dlí an té is Airde, <pb/><t>chuaigh ríthe Iúdá ar ceal.


text:
[De réir] bhriathar Irimia; mar chiapadar eisean, <pb/><t>cé gur naomhaíodh ina fháidh é i mbroinn a mháthar <pb/><t>le stoitheadh agus ciapadh agus scrios a dhéanamh, <pb/><t>ach tógáil agus plandáil chomh maith.


text:
Eizicéil a chonaic fís na glóire, <pb/><t>faoi mar a nocht [Dia] dhó í os cionn charbad na gceiribíní;


text:
Óir chuimhnigh [Dia] ar a naimhde le tuile báistí, <pb/><t>agus rinne maith don mhuintir a leanann na bealaí córa.


text:
Maidir le cnámha an dáréag fáidh, <pb/><t>go dtaga bláth orthu mar a bhfuil siad ina luí; <pb/><t>óir thug siad sólás do mhuintir Iacóib, <pb/><t>agus d' fhuascail iad le muinín agus dóchas.


text:
Ba é an scéal céanna é ag Iósua mac Iahósádác; <pb/><t>thóg siad an Teampall ina laethanta <pb/><t>agus chuir siad suas sanctóir don Tiarna, <pb/><t>a raibh glóir shíoraí i ndán dó.


text:
Is daingean í cuimhne Nihimiá chomh maith; <pb/><t>d' ardaigh sé dúinn na ballaí a bhí ar lár: <pb/><t>chuir sé suas geataí agus barraí, <pb/><t>agus d' atóg fothracha ár dtithe.


text:
Níor rugadh aon duine riamh mar Iósaef, <pb/><t>(ceannaire a dheartháireacha agus taca a phobail); <pb/><t>tugadh aire dá chnámha.


text:
<pb/><t>Ba é Simeon an t-ardsagart, mac Óinias, <pb/><t>[ceannasaí a bhráithre, agus bród a mhuintire;] <pb/><t>dheisigh sé an Teampall lena linn <pb/><t>agus dhaingnigh sé an sanctóir.


text:
Le hintinn a mhuintir a fhuascailt ó dhíothú, <pb/><t>dhaingnigh sé an chathair le léigear a sheasamh.


text:
Nár thaibhseach a bhíodh sé agus an pobal ina thimpeall, <pb/><t>agus é ag teacht amach ó shanctóir an bhrait.


text:
Mar an ghrian ag taitneamh ar Theampall an té is Airde, <pb/><t>mar an bogha síne ag glioscarnach i néalta glóire.


text:
Mar rósanna i laethanta na gcéadtorthaí, <pb/><t>mar lilí le hais thobar uisce, <pb/><t>mar phéac glas na Liobáine in aimsir bhrothaill;


text:
Mar thine agus túis sa túisteán, <pb/><t>mar áras d' ór ceard <pb/><t>faoi ornáid de chlocha lómhara de gach sórt;


text:
Nuair a chuireadh sé air féin a éide ghlóire <pb/><t>agus a ghléasadh sé é féin le barr maise, <pb/><t>agus a ghabhadh suas ar an altóir bheannaithe, <pb/><t>agus a líonadh sé cúirt an tsanctóra lena ghlóir,


text:
Agus a gheibheadh sé na míreanna ó lámha na sagart, <pb/><t>agus é ina sheasamh ag teallach na haltóra, <pb/><t>agus coróin dá bhráithre ina thimpeall, <pb/><t>ba gheall é le céadar óg sa Liobáin, <pb/><t>agus iad ina thimpeall mar a bheadh stocanna pailme.


text:
Nuair a sheasadh clann uile Árón ina nglóir <pb/><t>agus ofrálacha an Tiarna ina lámha, <pb/><t>os comhair chomhthionól Iosrael go léir,


text:
Agus eisean ag cur críoch leis an tseirbhís ag na haltóirí, <pb/><t>agus ag cóiriú na híobartha don Té is Airde, an tUilechumhachtach,


text:
Agus ag síneadh a láimhe chun an chupa, <pb/><t>agus ag doirteadh ofrála de shú na fíniúna, <pb/><t>á doirteadh ag bonna na haltóra, <pb/><t>mar íobairt chumhra don Té is Airde, do Rí na nUile.


text:
Ansin dhéanadh clann Árón liú, <pb/><t>agus shéididís na trumpaí de mhiotal líofa; <pb/><t>dhéanaidís tormán tréan <pb/><t>mar chuimhniú i láthair an té is Airde.


text:
Ansin thiteadh an pobal go léir gan mhoill, <pb/><t>ar a mbéal is ar a bhfiacla ar an talamh <pb/><t>ag adhradh a dTiarna, <pb/><t>an tUilechumhachtach, Dia Ró-Ard.


text:
Bhíodh an pobal ag guí chun an Tiarna Ró-Aird, <pb/><t>agus iad ag impí i láthair an Trócairigh, <pb/><t>nó go mbíodh an clabhsúr ar sheirbhís an Tiarna, <pb/><t>agus an liotúirge thart acu.


text:
Ansin thagadh sé anuas agus d' ardaíodh a lámha <pb/><t>os cionn comhthionól uile chlann Iosrael, <pb/><t>le beannacht an Tiarna a ghuí orthu óna bheola, <pb/><t>agus mórtas a dhéanamh as a ainm.


text:
<pb/><t>Beannaigí Dia na nUile anois, <pb/><t>an té a dhéanann éachtaí i ngach treo, <pb/><t>agus a mhórann ár ré ón mbroinn, <pb/><t>agus a phléann linn de réir a thrócaire.


text:
Go dtuga sé dúinn lúcháir chroí, <pb/><t>agus síocháin lenár linn <pb/><t>in Iosrael mar a bhí anallód.


text:
Áitritheoirí [Shliabh Shaeír] agus na Filistínigh, <pb/><t>agus an mhuintir bhaoth atá ag cur fúthu i Seicim.


text:
Scríobh mé teagasc ar an eagna agus ar an eolas sa leabhar seo, <pb/><t>mise, Íosa mac Shíorach, mac Eileázár ó Iarúsailéim, <pb/><t>a dhoirt an eagna go flaithiúil óna chroí.


text:
Is beannaithe an té a bhíonn gafa leis na nithe seo, <pb/><t>agus a éiríonn eagnaí trína mhachnamh orthu.


text:
Má chleachtann sé iad, beidh sé láidir a dhóthain d' aon ghnó, <pb/><t>mar gurb é solas an Tiarna a chosán.


text:
Óir is tusa a thug cosaint agus cabhair dom; <pb/><t>tharrthaigh tú mé ó mo bhascadh, <pb/><t>ó ghaiste theanga an bhéadáin <pb/><t>ó bheola lucht an éithigh; <pb/><t>agus tháinig tú i gcabhair orm, <pb/><t>in aghaidh na ndaoine a bhí i mo thimpeall.


text:
De réir do mhórthrócaire agus do mhórainm, <pb/><t>d' fhuascail tú mé ó fhiacla na ndaoine a bhí ar tí mé a alpadh, <pb/><t>ó lámha na droinge a bhí ar thóir m' anma, <pb/><t>ó na trioblóidí iomadúla a bhí mé a fhulaingt;


text:
Béadán a rinne teanga éagórach i m' aghaidh leis an rí; <pb/><t>bhí mé i ndeireadh na feide, <pb/><t>agus ag druidim liom síos go Seól,


text:
Agus bhíothas ag teacht thart timpeall orm ar gach taobh, <pb/><t>gan aon duine ann chun fóirithint orm; <pb/><t>d' fhéach mé le cabhair a fháil ó dhaoine, ach ní bhfuair.


text:
Ansin chuimhnigh mé ar do thrócaire, a Thiarna, <pb/><t>agus ar na héachtaí a rinne tú riamh anall, <pb/><t>ar an gcaoi a bhfuasclaíonn tú na daoine <pb/><t>a bhíonn ag fanacht leat go foighneach, <pb/><t>agus mar a tharrthaíonn tú iad ó chrúcaí a naimhde.


text:
Glaoigh mé chun an Tiarna, Athair mo thiarna: <pb/><t>«Ná tréig mé i laethanta mo thrioblóide, <pb/><t>in uain mo lagaíochta agus mé gan chabhair in aghaidh na n-uaibhreach; <pb/><t>molfaidh mé d' ainm gan stad, <pb/><t>agus canfaidh mé laoithe molta dó.»


text:
Éisteadh le mo ghuí <pb/><t>agus d' fhuascail tú mé ón scrios, <pb/><t>agus shaor tú mé ar uain na míchinniúna.


text:
<pb/><t>Nuair a bhí mé óg fós, sula ndeachaigh mé ag taisteal, <pb/><t>d' i arr mé d' achainí i mo phaidreacha go dtabharfaí an eagna dhom.


text:
Óna blathú go dtí aibiú na fíniúna <pb/><t>bhain mo chroí aoibhneas aisti; <pb/><t>chuir mé mo chos ar an mbóthar díreach, <pb/><t>agus tá a lorg á leanúint agam ó m' óige amach.


text:
Chlaon mé mo chluas beagáinín agus ghlac mé léi, <pb/><t>agus is mór ar fad an teagasc a fuair mé dom féin.


text:
Tá sé ar intinn agam mo shaol a chaitheamh dá réir; <pb/><t>chuardaigh mé an mhaith go dúthrachtach, <pb/><t>agus ní náireofar mé.


text:
Tá comhrac déanta agam le hí a shealbhú; <pb/><t>chomhlíon mé [an dlí] go cruinn beacht; <pb/><t>shín mé mo lámha i dtreo na bhflaitheas, <pb/><t>agus chaoin mé m' easpa eolais uirthi.


text:
Leag mé m' intinn uirthi, <pb/><t>agus fuair mé í le glaine chroí; <pb/><t>fuair mé [tuiscint] ina teannta ó thús, <pb/><t>agus dá bhrí sin ní thréigfear mé choíche.


text:
Cad ab áil libh ag gearán <pb/><t>go bhfuil na nithe seo go mór de dhíth oraibh, <pb/><t>agus go bhfuil tart chomh mór ar bhur n-anam?


text:
Cuirigí bhur muineál faoin gcuing, <pb/><t>agus glacadh bhur n-anam le teagasc; <pb/><t>tá sé le fáil taobh libh.


text:
Faighigí teagasc daoibh féin le lab mór airgid, <pb/><t>agus déanfaidh sibh a lán óir a ghnóthú tríd.


text:
Déanadh bhur n-anam gairdeas i dtrócaire [an Tiarna], <pb/><t>agus ná bíodh náire oraibh choíche toisc é a mholadh.


text:
Déanaigí bhur ngnó roimh am na sprice, <pb/><t>agus tabharfaidh sé bhur luach saothair daoibh ina uain féin.» <pb/><t>Eagna Íosa, mac Shíorach.


text:
<pb/><t>Is iad seo a leanas briathra an leabhair a scríobh Barúch, mac Néiria, mac Mhásaeiá, mac Zidicíá mac Hasaidia, mac Hilcíá sa Bhablóin,


text:
ar an seachtú lá den mhí, cúig bliana tar éis do na Caildéigh Iarúsailéim a ghabháil agus a chur trí thine.


text:
Leigh Barúch an leabhar seo os ard i láthair Iacoiniá, mac Iahóiácaím, rí Iúdá, agus na ndaoine go léir a tháinig le chéile chun éisteacht leis,


text:
agus os comhair na móruaisle agus chlann mhac na ríthe agus na seanóirí agus an phobail go léir, idir óg agus aosta, is é sin le rá, i bhfianaise na ndaoine uile a raibh cónaí orthu sa Bhablóin, ar bhruacha na habhann Súd.


text:
Rinne siad bailiúchán airgid ansin, gach duine díobh ag tabhairt síntiúis uaidh de réir mar ab acmhainn dó,


text:
agus sheol siad go Iarúsailéim é go dtí an sagart Iahóiácaím, mac Hilcíá, mac Shealúm, agus go dtí na sagairt eile agus go dtí na daoine go léir a bhí in éineacht leis in Iarúsailéim.


text:
Ag an am seo freisin, an deichiú lá de mhí Shíován, ghlac Barúch soithí theach an Tiarna, a tógadh as an Teampall tráth, agus thug sé leis ar ais iad go tír Iúdá. B' iad seo na soithí airgid a chuir Zidicíá, mac Ióisíá, rí Iúdá, á ndéanamh,


text:
tar éis do Nabúcadnazar, rí na Bablóine, Iacoiniá agus na prionsaí agus na cimí agus na móruaisle agus cosmhuintir na tíre a bhreith leis ó Iarúsailéim chun iad a thabhairt go dtí an Bhablóin.


text:
Tá airgead á chur chugaibh againn ar siad. Leis an airgead seo ceannaígí ábhar íobairtí lándóite agus ofrálacha le haghaidh peacaí agus túis; déanaigí ofráil arbhair a sholáthar chomh maith; ofrálaigí iad ar altóir an Tiarna, ár nDia.


text:
Guígí ar son Nabúcadnazar, rí na Bablóine, agus ar son Bhaltasar, a mhac, ionas go mbeidh a laethanta chomh buan leis na flaithis féin atá os cionn na talún.


text:
Mar sin, tabharfaidh an Tiarna neart dúinn agus soilseoidh sé ár súile agus mairfimid faoi scáth Nabúcadnazar, rí na Bablóine, agus faoi scáth Bhaltasar, a mhac, agus déanfaimid seirbhís dóibh ar feadh mórán laethanta agus doirtfidh siad a ngnaoi orainn.


text:
Guígí ar ár son-na freisin chun an Tiarna, ár nDia, mar pheacaíomar in aghaidh an Tiarna, ár nDia, agus go dtí an lá seo féin níor iompaíodh fraoch ná fearg an Tiarna uainn.


text:
Léifidh sibh an leabhar seo atá curtha chugaibh againn i dtreo go bhféadfar admháil peacaí a dhéanamh i dteach an Tiarna ar an bhféile agus ar laethanta cuí eile.


text:
<pb/><t>Déarfaidh sibh: Is ag an Tiarna atá an ceart; ach, mar is léir inniu, is cóir aghaidheanna, atá ar lasadh le náire, a bheith orainne: ar mhuintir Iúdá agus ar áitritheoirí Iarúsailéim,


text:
ní rabhamar umhal dó ná níor éisteamar le glór an Tiarna, ár nDia, d' fhonn go gcoimeádfaimis na haitheanta a leag sé orainn.


text:
Ón lá a threoraigh an Tiarna ár n-aithreacha amach as an Éigipt go dtí an lá atá inniu ann, bhíomar easumhal don Tiarna, ár nDia, agus le corp neamhshuime níor éisteamar lena ghlór.


text:
Dá bharr sin, mar is léir anois, tá tubaistí á gcarnadh orainn mar aon leis an mallacht a rinne Maois, seirbhíseach an Tiarna, ar a ordu, an lá a threoraigh sé ár sinsir as an Éigipt chun tíre a bhfuil mil agus bainne ina slaoda inti, a thabhairt dúinn.


text:
Níor éisteamar, áfach, le glór an Tiarna a léiríodh dúinn i mbriathra uile na bhfáithe a chuir sé chugainn.


text:
Is amhlaidh a lean gach duine dínn claonta a chroí mhallaithe; dá dheasca sin bhíomar umhal do dhéithe eile agus rinneamar gníomhartha arb olc leis an Tiarna iad.


text:
Mar sin de, chuir an Tiarna i gcrích an bhagairt a rinne sé inár n-aghaidh agus in aghaidh na mbreithiúna a rialaíodh Iosrael tráth, in aghaidh ár ríthe, in aghaidh ár móruaisle agus in aghaidh chosmhuintir Iosrael agus Iúdá;


text:
is amhlaidh a thug sé orainn anacraí géara nár cheadaigh sé a leithéid áit ar bith eile faoin spéir; de réir mar atá sé scríofa i ndlí Mhaois thit sé amach in Iarúsailéim


text:
chuir an Tiarna iad faoi smacht na ríochtaí uile atá inár dtimpeall ionas go mbeidís ina n-ábhar aithise agus ainnise i measc na náisiún uile máguaird a raibh sé tar éis iad a scaipeadh iontu.


text:
In ionad iad a bheith i gceannas is é an chaoi a bhí siad faoi chois mar pheacaíomar in aghaidh an Tiarna nuair nár éisteamar lena ghlór.


text:
Is ag an Tiarna, ár nDia, atá an ceart; ach is léir inniu, is cóir aghaidheanna, atá ar lasadh le náire, a bheith orainne agus ar ár n-aithreacha.


text:
Mar sin féin, níor iarramar d' achainí ar an Tiarna gach duine dínn a iompú ó smaointe claona a chroí mhallaithe;


text:
ach bhí an Tiarna ag faire na faille orainn chun na hanacraí sin a thabhairt orainn; mar is cóir é an Tiarna maidir leis na horduithe uile a thug sé dúinn le comhlíonadh.


text:
<pb/><t>Agus anois, a Thiarna, a Dhia Iosrael, threoraigh tú do phobal amach as an Éigipt le láimh láidir agus le comharthaí agus le héachtaí, le fuinneamh mór agus le cuisle chumasach agus, mar is léir dúinn inniu, thuill tú clú duit féin dá bharrsan;


text:
ach, a Thiarna, a Dhia linn, pheacaíomar; bhíomar éagráifeach agus rinneamar an éagóir, gníomhartha a bhí in aghaidh do reachtanna uile.


text:
Go maolaítear uainn, áfach, do chuid feirge mar níl ach buíon bheag dínn fágtha i measc na náisiún ar scaip tú sinn iontu.


text:
Éist, a Thiarna, lenár nguí agus lenár n-achainí agus fuascail sinn ar son d' ainm agus deonaigh dúinn go mbeidh gnaoi na ndaoine a thug ar deoraíocht sinn orainn,


text:
ionas go mbeidh a fhios ag an domhan go léir gur tusa an Tiarna, ár nDia, de bhrí gur tugadh d' ainm ar Iosrael agus ar a shliocht.


text:
Dearc anuas, a Thiarna, ó d' áitreabh naofa agus cuimhnigh orainn; claon do chluas, a Thiarna, agus éist linn.


text:
Oscail do shúile agus féach orainn; mar ní hiad na mairbh atá in Háidéas a bhfuil an anáil imithe as a gcorp a thabharfaidh glóir agus ceartseirbhís don Tiarna


text:
ach na daoine a mbíonn buaireamh an-mhór orthu agus a bhíonn ag gabháil timpeall agus iad cromtha síos go lagbhríoch agus radharc a súl ag meath agus iad stiúgtha leis an ocras; sin iad na daoine a thabharfaidh glóir duit agus a fhónfaidh duit go hionraic.


text:
Óir, ní mar gheall ar dhea-oibreacha ár n-aithreacha agus ár ríthe atáimid a iarraidh ort trócaire a dhéanamh orainn, a Thiarna, a Dhia linn.


text:
Mar, tá tú tar éis fearg agus fraoch a ghlacadh linn de réir mar a d' fhógair tú trí bhéal do sheirbhíseach, na fáithe:


text:
«Is mar seo a labhraíonn an Tiarna,» ar siad, «cromaigí bhur nguaillí agus déanaigí seirbhís do rí na Bablóine agus fanfaidh sibh sa tír a thug mé do bhur n-aithreacha.


text:
cuirfidh mé ina thost guth an tsubhachais agus na lúcháire, glór an fhir nuaphósta agus na brídeoige i mbailte Iúdá agus in Iarúsailéim agus beidh an tír go léir ina fásach gan áitritheoirí.»


text:
Ach níor éisteamar le do ghlór á rá linn seirbhís a dhéanamh. Mar sin de, chuir tú i gcrích na briathra a labhair tú trí bhéal do sheirbhíseach, na fáithe; go dtógfaí amach as a n-ionad adhlactha cnámha ár ríthe agus ár n-aithreacha;


text:
agus, féach, tá siad caite amach anois faoi bhrothall an lae agus faoi shioc na hoíche. Is amhlaidh a fuair siad bás le hanacraí uafásacha, le hocras, le faobhar an chlaímh agus le plá.


text:
Agus an teach, ar tugadh d' ainm féin air, tá tú tar éis a chur sa riocht ina fheictear é inniu de dheasca urchóid theaghlach Iosrael agus theaghlach Iúdá.


text:
Mar sin féin, a Thiarna, a Dhia linn, chaith tú linn de réir do cheansachta caoine agus do mhórthrócaire uile


text:
faoi mar a d' fhógair tú trí bhéal do sheirbhísigh, Maois, nuair a d' ordaigh tú dó do dhlí a scríobh síos i láthair mhuintir Iosrael, á rá:


text:
«Mura n-éisteann sibh le mo ghlór, déanfar buíon bheag den slua ábhalmhór seo i measc ha náisiún a scaipfidh mé iontu iad.


text:
Óir, is eol dom nach n-éistfidh siad liom mar is ceanndána an pobal iad. Ach i dtír a ndeoraíochta béarfaidh siad ar a gciall


text:
agus tuigfidh siad gur mise an Tiarna, a nDia. Agus tabharfaidh mé dóibh croí géilliúil agus cluasa aireacha;


text:
agus iompóidh siad óna stuacacht agus óna ndrochghníomhartha; mar cuimhneoidh siad ar shlite a n-aithreacha a pheacaigh in aghaidh an Tiarna;


text:
agus treoróidh mé arís iad isteach sa tír a gheall mé de bhrí na mionn dá n-aithreacha, d' Abrahám, agus d' Íosác agus d' Iacób agus rialóidh siad é; agus cuirfidh mé lena líon agus ní thiocfaidh laghdú ar bith orthu.


text:
35\ Déanfaidh mé conradh síoraí <pb/><t>36\ leo sa chaoi go mbeidh mise i mo Dhia acusan agus go mbeidh siad ina bpobal agamsa. Agus ní dhíbreoidh mé mo phobal Iosrael choíche arís as an tír a thug mé dóibh.»


text:
A Thiarna uilechumhachtaigh, a Dhia Iosrael, éist anois le guí mhuintir mharbh Iosrael agus chlann mhac na ndaoine a pheacaigh i d' aghaidh; níor éist siadsan le glór an Tiarna, a nDia, agus carnadh tubaistí orainne dá bharrsan.


text:
Ná cuimhnigh ar choireanna ár n-aithreacha ach i láthair na huaire seo cuimhnigh ar do chumhacht agus ar de chlú féin.


text:
Is chuige seo a chuir tú eagla ar ár gcroíthe romhat: go nglaofaimis ar d' ainm; molaimid thú le linn ár ndeoraíochta mar dhíbríomar urchóid ár sinsear a pheacaigh i d' aghaidh, ónár gcroíthe.


text:
Féach orainn inniu agus sinn ar deoraíocht sa tír ar scaip tú inti sinn le go ndéanfaí sinn a mhaslú agus a mhallú agus a smachtú mar gheall ar choireanna uile ár n-aithreacha a thréig an Tiarna, ár nDia.


text:
Cén fáth, a Iosrael, cén fáth <pb/><t>a bhfuil tú ag lonnú i dtír do naimhde <pb/><t>agus ag dul in aois i dtír iasachta?


text:
Cén fáth ar truaillíodh ag na mairbh thú <pb/><t>agus ar áiríodh thú orthu siúd <pb/><t>a théann síos go Háidéas?


text:
Dá mbeitheá tar éis slí an Tiarna a leanúint <pb/><t>bheitheá ag maireachtáil sa tsíocháin de shíor.


text:
Foghlaim cá bhfuil an chríonnacht <pb/><t>agus an chumhacht agus an tuiscint, <pb/><t>chun a fháil amach ag an am céanna <pb/><t>cá bhfuil fad saoil agus an bheatha <pb/><t>agus solas don tsúil agus an tsíocháin.


text:
Cá bhfuil foghlaeirí éanlaith an aeir <pb/><t>agus lucht taiscthe airgid agus óir <pb/><t>nithe a gcuireann daoine a muinín iontu <pb/><t>ar dream iad nach bhfuil ríochan lena saibhreas.


text:
Cá bhfuil na gaibhne geala <pb/><t>a oibríonn chomh cúramach sin <pb/><t>nach bhfuil cur síos ar ealaíontacht a saothair?


text:
Tá siad go léir téaltaithe leo <pb/><t>agus imithe síos go Háidéas <pb/><t>agus tá dream eile tar éis éirí suas ina n-áit.


text:
Tháinig glúin níos óige ar an saol, <pb/><t>agus d' áitrigh siad an tír ina ndiaidh; <pb/><t>ach níorbh fhios dóibh ach oiread slí an eolais;


text:
ná níor thug siad aird ar a bealaí <pb/><t>ná ní raibh siad gafa léi chor ar bith; <pb/><t>is amhlaidh a d' imigh a gclann mhac <pb/><t>i bhfad ar fán óna bealach.


text:
Fiú amháin sliocht Ágar <pb/><t>a bhíonn ar thóir na tuisceana ar an talamh, <pb/><t>agus trádálaithe [Mhidián] agus Théamán <pb/><t>agus na seanchaithe agus lucht cuardaithe an eolais, <pb/><t>níor aimsigh siad slí na heagna <pb/><t>ná níor chuimhin leo a bealaí.


text:
Is leathan é go deimhin <pb/><t>agus níl aon teorainn leis; <pb/><t>is ard é chomh maith <pb/><t>agus tá sé dothomhaiste.


text:
Is ann a gineadh na fathaigh cháiliúla, <pb/><t>a bhí ann anallód <pb/><t>fír a bhí an-ard agus oilte i gcúrsaí cogaidh.


text:
Bascadh iad toisc gan bua na tuisceana a bheith acu; <pb/><t>díothaíodh iad mar gheall ar a ndíth céille.


text:
Cé a chuaigh suas ar neamh <pb/><t>chun breith uirthi <pb/><t>agus chun í a thabhairt anuas chugainn <pb/><t>ó na néalta?


text:
Ní eol d' aon duine an tslí chuici <pb/><t>ná ní mian le duine ar bith <pb/><t>an bealach chuici a leanúint.


text:
<pb/><t>Ach an té arb eol dó gach uile ní, <pb/><t>is aithnid dósan í. <pb/><t>Chuir sé eolas uirthi de thoradh a ghaoise. <pb/><t>An té a chóirigh an chruinne <pb/><t>chun go mbeadh sí ann go deo, <pb/><t>líon sé le hainmhithe ceathairchosacha í.


text:
Seolann sé an solas uaidh féin amach <pb/><t>agus imíonn sé leis; <pb/><t>b' eisean a ghlaoigh air; <pb/><t>agus ghéill an solas dó le teann eagla.


text:
34\ Shoilsigh na réaltaí ina n-ionaid faire <pb/><t>agus rinne siad gairdeas. <pb/><t>35\ Ghlaoigh sé orthu <pb/><t>agus d' fhreagair siad: «Anseo sinn!» <pb/><t>Thug siad solas uathu go lúcháireach <pb/><t>don té a chruthaigh iad.


text:
37\ Fuair sé amach slite uile na gaoise <pb/><t>agus thaispeáin sé do Iacób, a sheirbhíseach, iad <pb/><t>agus do Iosrael, grá geal a chroí.


text:
Is ise leabhar aitheanta Dé <pb/><t>agus an dlí a mhaireann go deo. <pb/><t>Mairfidh a gcoinneoidh greim uirthi; <pb/><t>éagfaidh a dtréigfidh í.


text:
<pb/><t>Iompaigh, a Iacóib, agus beir uirthi; <pb/><t>ar aghaidh leat i dtreo na loinnreach <pb/><t>in airicis a cuid solais.


text:
Ní chun go ndíothófaí sibh <pb/><t>a díoladh leis na náisiúin sibh; <pb/><t>is amhlaidh a tugadh ar láimh do bhur naimhde sibh <pb/><t>toisc gur chuir sibh fearg ar Dhia.


text:
Óir chuir sibh bhur gcruthaitheoir le buile <pb/><t>toisc nach do Dhia ach do dheamhain <pb/><t>a rinne sibh íobairtí.


text:
Lig sibh i ndíchuimhne <pb/><t>an Dia síoraí a chruthaigh sibh <pb/><t>agus thairis sin chuir sibh brón <pb/><t>ar Iarúsailéim, bhur mbuime.


text:
Óir chonaic sí go raibh fearg Dé <pb/><t>tar éis éirí in bhur gcoinne agus dúirt sí: <pb/><t>Éistigí, a chomharsana Shíón; <pb/><t>tá Dia tar éis buairt mhór a chur orm.


text:
Óir chonaic mé mo mhacra agus m' iníonra <pb/><t>á seoladh uaim ina mbraighdeanaigh chogaidh <pb/><t>pionós a ghearr an Neach Síoraí orthu.


text:
Thóg mé iad go lúcháireach <pb/><t>ach is faoi bhrón agus faoi bhuairt <pb/><t>a b' éigean dom iad a ligean uaim.


text:
Ná bíodh sé ina ábhar áthais ag aon duine <pb/><t>mise a bheith i mo bhaintreach <pb/><t>agus mé fágtha liom féin ag cách; <pb/><t>tréigeadh mé de dheasca peacaí mo chlainne; <pb/><t>óir chlaon siad ó dhlí Dé.


text:
Níorbh eol dóibh a reachtanna; <pb/><t>níor shiúil siad ar bhóithre aitheanta Dé <pb/><t>ná níor lean siad bealaí teagaisc a fhíréantachta.


text:
Tagadh comharsana Shíón anseo; <pb/><t>cuimhnígí ar bhraighdeanas mo mhacra agus m' iníonra, <pb/><t>a ghearr an Neach Síoraí orthu mar phionós.


text:
Óir scaoil sé ina n-aghaidh <pb/><t>náisiún a tháinig ó i bhfad i gcéin, <pb/><t>náisiún mínáireach, a labhair teanga choimhthíoch, <pb/><t>nár thug urraim do sheandaoine <pb/><t>agus nach raibh trua aige do leanaí óga,


text:
agus a thug chun siúil macra muirneach na baintrí <pb/><t>agus a d' fhág ina haonar í i bhfad óna hiníonra.


text:
Bhain mé róba na síochána díom <pb/><t>agus chuir mé éadach róin an impígh orm; <pb/><t>beidh mé ag glaoch ar an Neach Síoraí <pb/><t>fad a bheidh mé beo.


text:
Bíodh misneach agaibh, a chlann ó! <pb/><t>Glaoigí ar Dhia! <pb/><t>Eisean a sciobfaidh sibh ón ansmacht <pb/><t>agus ó lámha bhur naimhde.


text:
Óir is as an Neach Síoraí atá mo dhóchas <pb/><t>go sábhálfar sibh; <pb/><t>mar líon an tAon Naofa, bhur Slánaitheoir Síoraí, <pb/><t>mo chroí le háthas de bharr na trócaire <pb/><t>a dhéanfar oraibh ar ball beag.


text:
Óir, sheol mé amach uaim sibh <pb/><t>faoi bhrón agus faoi bhuairt; <pb/><t>ach tabharfaidh Dia ar ais dom sibh <pb/><t>le háthas agus le lúcháir a mhairfídh go deo.


text:
Amhail mar a chonaic áitritheoirí Shíón <pb/><t>bhur mbraighdeanas anois beag, <pb/><t>sin mar a fheicfidh siad gan mhoill <pb/><t>an tarrtháil a dhéanfaidh bhur nDia oraibh, <pb/><t>tarrtháil a dhéanfar oraibh <pb/><t>le mórghlóir agus le niamhracht an Neach Shíoraí.


text:
Cuirigí suas go foighneach, a chlann ó, <pb/><t>leis an racht feirge <pb/><t>a lig Dia amach in bhur n-aghaidh. <pb/><t>Tá bhur naimhde tar éis teacht suas libh <pb/><t>ach ar ball beag feicfidh sibh <pb/><t>iad á mbascadh agus satlóidh sibh ar a muiníl.


text:
Tá mo pheataí tar éis bóithre garbha a ghabháil; <pb/><t>tógadh chun siúil iad <pb/><t>mar thréad a ndearna an namhaid foghail air.


text:
Músclaígí bhur misneach, a chlann ó; <pb/><t>agus glaoigí ar Dhia. <pb/><t>Óir, an té a tharraing an tubaiste seo oraibh, <pb/><t>ní ligfidh sé i ndíchuimhne sibh.


text:
Faoi mar a bhí sé ar intinn agaibh <pb/><t>dul ar seachrán ó Dhia, <pb/><t>casaigí ar ais anois <pb/><t>agus lorgaigí é le barr bhur ndíchill.


text:
Óir, an té a tharraing na hanacraí anuas oraibh, <pb/><t>tabharfaidh sé aoibhneas síoraí daoibh, <pb/><t>nuair a shábhálfaidh sé sibh.


text:
<pb/><t>Bíodh misneach agat, a Iarúsailéim. <pb/><t>An té a thug d' ainm duit, <pb/><t>is é a ghríosann thú.


text:
Is mairg do na cathracha <pb/><t>a raibh do chlann ina sclábhaithe acu. <pb/><t>is mairg freisin don chathair úd <pb/><t>a ghlac le do mhacra.


text:
Óir, faoi mar ab ábhar áthais di do thurnamh <pb/><t>agus gur bhain sí taitneamh as do léirscrios, <pb/><t>sin mar a bheidh sí trombhuartha <pb/><t>mar gheall ar a bánú féin.


text:
Bainfidh mé di an cómhaíomh <pb/><t>a dhéanann sí as oll-líon a daonra <pb/><t>agus déanfar dólás dá díomas.


text:
Fearfaidh an Neach Naofa tine anuas uirthi <pb/><t>ar feadh mórán laethanta <pb/><t>agus beidh deamhain ina gcónaí inti <pb/><t>go ceann i bhfad.


text:
Breathnaigh soir, a Iarúsailéim, <pb/><t>go bhfeice tú an t-aoibhneas <pb/><t>atá ag teacht chugat ó Dhia.


text:
Féach! An macra a chonaic tú ag imeacht uait, <pb/><t>tá siad ag filleadh agus iad bailithe le chéile <pb/><t>ar ordú an Neach Naofa <pb/><t>agus ag déanamh lúcháire faoi ghlóir Dé.


text:
Bain díot, a Iarúsailéim, <pb/><t>do róba dobróin agus ainnise <pb/><t>agus bíodh niamhracht ghlóir Dé <pb/><t>á caitheamh agat go brách.


text:
Cóirigh thú féin faoi bhrat na fíréantachta <pb/><t>a thagann ó Dhia; <pb/><t>cuir ar do cheann coróin ghlóir an Neach Shíoraí.


text:
Is é an t-ainm a thabharfaidh Dia ort feasta: <pb/><t>An tSíocháin a Ghineann an Fhíréantacht, <pb/><t>An Ghlóir a Eascraíonn ón gCráifeacht.


text:
Éirigh, a Iarúsailéim, agus seas ar na harda <pb/><t>agus breathnaigh soir, go bhfeice tú do chlann <pb/><t>agus iad bailithe le chéile anoir agus aniar, <pb/><t>ar ordú an Neach Naofa <pb/><t>agus iad ag déanamh lúcháire <pb/><t>de bhrí go bhfuil Dia tar éis cuimhneamh orthu.


text:
Óir, d' imigh siad amach uait de shiúl a gcos <pb/><t>agus iad á dtiomáint ag a naimhde. <pb/><t>Ach tá Dia á dtabhairt ar ais chugat <pb/><t>agus iad á n-iompar go glórmhar <pb/><t>mar fhlatha ríoga.


text:
Mar tá Dia tar éis ordú a thabhairt <pb/><t>go n-ísleofaí gach cnoc ard agus na sléibhte síoraí, <pb/><t>agus go líonfaí isteach na gleannta, ina machaire réidh, <pb/><t>chun go bhféadfadh Iosrael siúl go sábháilte slán faoi ghlóir Dé.


text:
Óir treoróidh Dia Iosrael go lúcháireach <pb/><t>agus leis an trócaire agus leis an ionracas <pb/><t>is dual dó.


text:
<pb/><t>Cóip den litir a chuir Irimia chucusan a raibh rí na mBablónach ar tí iad a thabhairt go dtí an Bhablóin ina gcimí, chun an teagasc a fuair sé ó Dhia a fhógairt dóibh:


text:
De dheasca na bpeacaí a rinne sibh in aghaidh Dé tabharfaidh Nabúcadnazar, rí na mBablónach, sibh in bhur gcimí go dtí an Bhablóin.


text:
Nuair a bhainfidh sibh an Bhablóin amach, mar sin, fanfaidh sibh ann ar feadh mórán blianta, go ceann i bhfad, suas le seacht nglúin; ach ina dhiaidh sin tabharfaidh mé amach as an áit sin sibh faoi shíocháin.


text:
Anois, sa Bhablóin feicfidh sibh déithe atá déanta d' airgead agus d' ór agus d' adhmad a bhíonn á n-iompar ar ghuaillí daoine agus a chuireann eagla ar na gintlithe.


text:
Mar sin de, seachnaígí le nach mbeadh sibhse freisin cosúil leis na hallúraigh i ngach slí agus go dtiocfadh eagla na ndéithe seo oraibh, nuair a fheicfidh sibh ollslua daoine rompu amach agus ina ndiaidh ag tabhairt ómóis dóibh.


text:
Ceardaí éigin a dhealbhaigh a dteangacha agus tá siad maisithe le hór agus le hairgead; ach is bréagach iad agus ní féidir dóibh labhairt.


text:
Faightear ór agus déantar corónacha de le cur ar chinn na ndéithe seo mar a dhéanfá do chailín a bheadh tugtha don ghalántacht.


text:
Ach uaireanta, tarlaíonn sé go mbaineann na sagairt an t-ór agus an t-airgead dá ndéithe chun iad a chaitheamh orthu féin;


text:
fiú amháin, tugann siad cuid de do na striapacha a chónaíonn sna seomraí cúil. Na déithe seo atá déanta d' airgead agus d' ór agus d' adhmad cuirtear baill éadaigh orthu faoi mar ba dhaoine iad


text:
ach ní féidir dóibh iad féin a dhíonadh ar mheirg nó ar chreimeadh d' ainneoin na róbaí corcra a chuirtear orthu.


text:
Thairis sin, caithfear a n-aghaidheanna a ghlanadh ó luaithreach an teampaill a bhíonn ina luí orthu go trom.


text:
Bíonn slat ag an dia amhail mar a bhíonn ag breitheamh cúige ach ní féidir dó aon duine a dhéanann éagóir air a dhíothú.


text:
Ina láimh dheis bíonn miodóg agus tá tua aige freisin ach ní thig leis é féin a chosaint ar chogadh agus ar robálaithe.


text:
Nuair a bhristear soitheach éigin ar dhuine, ní bhíonn aon mhaitheas ann dó feasta; is é an dála céanna é ag déithe na ngintlithe a bhíonn ina suí ina dteampaill. Óir bíonn a súile lán de luaithreach a thógann cosa na ndaoine a théann isteach iontu.


text:
Agus faoi mar a dhúntar na doirse ar gach taobh ar dhuine atá tar éis éagóir a dhéanamh ar rí agus atá faoi bhreith báis dá bharr, mar an gcéanna daingníonn na sagairt a dteampaill le doirse agus le glais agus le barraí le heagla go ndéanfadh robálaithe iad a chreachadh.


text:
Lasann siad níos mó lampaí do na déithe ná dóibh féin cé nach féidir dóibh sean aon cheann díobh a fheiceáil.


text:
Is ionann [na déithe] seo agus ceann de bhíomaí an teampaill; deirtear go mbíonn a gcroíthe á gcreimeadh ag na seangáin bhána a thagann aníos as an talamh agus a itheann iad agus a gcuid éadaigh.


text:
Bíonn sciatháin leathair agus fáinleoga agus éin eile agus go fiú na cait ag tuirlingt ar a gcoirp agus ar a gcinn.


text:
Maidir leis an ór a chuirtear umpu mar mhaise, mura gcuimlítear an smál de, ní bheidh siad ag glioscarnach; óir, fiú nuair a bhítí á dteilgean, níor mhothaigh siad dada.


text:
Ós rud é nach bhfuil cosa acu, caithfear iad a iompar ar ghuaillí daoine rud a thaispeánann a n-éadairbhe do chách.


text:
Thairis sin, cuirtear náire orthu siúd a dhéanann freastal orthu; óir, aon uair a thiteann ceann de na déithe ar lár, ní féidir dó éirí as a stuaim féin; rud eile, má chuirtear ceann díobh ina sheasamh, ní féidir dó corraí; agus má chuirtear leath stuaic ar cheann díobh, ní féidir dó é féin a dhíriú. Dá ainneoin sin uile cuirtear bronntanais os a gcomhair faoi mar a chuirtear os comhair na marbh.


text:
Díolann na sagairt na hofrálacha a bhronntar ar na déithe agus caitheann siad an t-airgead orthu féin; ar an gcuma chéanna déanann a mná céile cuid díobh a shailleadh ach ní roinneann siad aon bhlúire díobh ar an mbocht nó ar an lag.


text:
Mná atá ag cur a gcuid fola míosta agus iad siúd freisin atá tar éis éirí as leaba luí seoil, ligtear dóibh a lámha a leagan ar na hofrálacha seo chomh maith. Mar sin de, ós eol daoibh ó na nithe seo nach déithe iad, ná bíodh eagla oraibh rompu.


text:
Óir, cén fáth a nglaofaí déithe orthu, ós rud é go leagann mná béilí roimh na déithe seo airgid agus óir agus adhmaid?


text:
Thairis sin, bíonn na sagairt ina suí ina dteampaill agus a gclócaí sractha acu agus a gcinn agus a bhféasóga bearrtha agus iad ceann-nochta;


text:
bíonn siad ag béicíl agus ag liúireach os comhair a ndéithe faoi mar a dhéantar ag tórramh marbháin.


text:
Ardaíonn na sagairt cuid d' éadach na ndéithe leo agus gléasann siad a mná céile agus a bpáistí leis.


text:
Cibé acu comaoin nó drochchomaoin a chuirtear orthu, ní féidir dóibh í a chúiteamh. Ní mó ná sin is féidir dóibh rí a chur i réim nó a bhriseadh.


text:
Ar an gcuma chéanna ní féidir dóibh maith nó maoin a thabhairt uathu ach má thugann aon duine móid ach nach gcomhlíonann sé í, ní éileoidh siad cúiteamh air.


text:
Níl sé ar a gcumas ach oiread radharc na súl a thabhairt don dall nó an duine atá ar an anás a shábháil.


text:
Na hearraí adhmaid seo atá plátáilte le hór agus le hairgead, is cosúil iad le clocha sléibhe agus náireofar a lucht freastail.


text:
Thairis sin, fiú amháin na Caildéigh féin, tarraingíonn siad míchlú orthu; mar, nuair a fheiceann siad balbhán nach féidir dó labhairt go soiléir, tugann siad leo é agus iarrann siad ar Bhéil bua na cainte a thabhairt dó amhail is go bhféadfadh Béil iad a thuiscint.


text:
Ní thig leo baois an iompair sin a aithint agus na híola a thréigean dá bharr, mar níl aon chumas tuisceana acu féin.


text:
Bíonn mná, agus téada aniar thar a gcoim acu, ina suí sna sráideanna agus iad ag dó brain mar thúis; agus nuair a thugann ceann de na fir a bhíonn ag dul thart bean éigin díobh leis chun luí léi, maslaíonn sise an bhean is gaire di de bhrí nach raibh sí chomh tarraingteach léi féin agus nár briseadh a téadsan.


text:
Gach uile rud a dhéantar ar son na n-íol seo is bréagach é. Dá bhrí sin, conas a d' fhéadfadh aon duine a cheapadh nó á rá gur déithe iad.


text:
Saoir adhmaid agus gaibhne buí a dhéanann iad; mar sin de, ní bhíonn aon chruth eile orthu seachas an ceann is mian leis na ceardaithe a bheith orthu.


text:
Na daoine a dhéanann iad, ní ró-fhada a mhairfidh siad féin; dá bhrí sin, conas a d' fhéadfadh déantús a lámh a bheith ina ndéithe?


text:
Nuair a bhuaileann cogadh agus cruatan na déithe seo, is iad na sagairt a chaithfidh comhairle a ghlacadh le chéile faoi cén áit a rachaidh siad i bhfolach leo.


text:
Mar sin de, conas a d' fhéadfaí a cheapadh gur déithe iad is a rá nach féidir dóibh iad féin a shaoradh ó chogadh nó ó chruatan?


text:
Ós rud é go bhfuil siad déanta d' adhmad agus plátáilte le hór agus le hairgead, tuigfear níos déanaí gur bréagach iad;


text:
beidh sé soiléir do na náisiúin agus do na ríthe uile nach déithe iad ach déantús lámh daoine agus nach bhfuil rian de chumas ceardaíochta Dé acu.


text:
Ní fhéadann siad ach oiread a gcás féin a agairt le daoine nó duine ar bith a fhuascailt ón éagóir, mar níl cumhacht dá laghad acu; óir is cuma nó cága idir neamh agus talamh iad,


text:
Má théann teampall na ndéithe seo atá clúdaithe le hór nó le hairgead trí thine, éalóidh a gcuid sagart as slán ach déanfar luaith de [na déithe féin] mar bhíomaí adhmaid.


text:
Thairis sin, níl ar a gcumas cur in aghaidh rí ná naimhde. Dá bhrí sin, conas a d' fhéadfadh aon duine a admháil nó a cheapadh gur déithe iad?


text:
Déithe adhmaid atá clúdaithe le hairgead agus le hór, ní féidir dóibh iad féin a shábháil ó ghadaithe nó ó ropairí.


text:
Bainfidh lucht an fhornirt an t-ór agus an t-airgead díobh, agus ardóidh siad leo an éide a chaitheann siad umpu agus gan é a bheith ar chumas na ndéithe cabhrú leo féin.


text:
Dá thairbhe sin, is fearr an rí a thaispeánann a chuid fearúlachta, nó an soitheach áisiúil tí a fhónann go maith don té ar leis é ná na déithe bréagacha seo; go fiú an doras tí a choinníonn a bhfuil laistigh de slan, is fearr é ná na déithe bréagacha seo; an colún adhmaid atá istigh sa phálás is fearr é chomh maith ná na déithe bréagacha seo.


text:
Dar ndóigh, tugann an ghrian agus an ghealach agus na réaltaí solas uathu agus nuair a sheoltar amach iad chun fónamh do dhaoine géilleann siad.


text:
Mar an gcéanna, nuair a bhladhmann an tintreach feictear mórthimpeall í; is é an dála céanna ag an ngaoth é; séideann sí i ngach uile thír.


text:
An tine chomh maith a chuirtear anuas ón spéir chun sléibhte agus coillte a loscadh, comhlíonann sí a n-ordaítear di a dhéanamh. Ach níl na híola seo inchomórtais leo siúd i gcruth ná i gcumhacht.


text:
Mar sin de, níl sé ceart a cheapadh gur déithe iad ná an t-ainm sin a thabhairt orthu; mar ní féidir dóibh breithiúnas a thabhairt ná maitheas ar bith a dhéanamh do dhaoine.


text:
ná comharthaí a dhéanamh sa spéir do na náisiúin faoi mar a thaitníonn an ghrian agus mar a thugann an ghealach solas uaithi.


text:
Is fearr na hainmhithe allta ná iad mar is féidir dóibh éalú leo ar foscadh chun iad féin a shábháil.


text:
Mar sin de, níl oiread na fríde d' fhianaise ann gur déithe iad; dá bhrí sin, ná bíodh aon eagla oraibh rompu.


text:
Amhail mar nach dtugann taibhse préachán i gceapach cúcamar cosaint ar bith, sin mar a bhíonn sé ag na déithe adhmaid seo atá clúdaithe le hór agus le hairgead.


text:
Mar an gcéanna, na déithe adhmaid úd atá clúdaithe le hór agus le hairgead, tá siad cosúil le sceach i ngairdín ar a suíonn na héin go léir nó le corpán a caitheadh amach sa dorchadas.


text:
Is léir ó na héidí corcra agus lín a bhíonn ag lobhadh orthu nach déithe iad; creimfear iad féin ar deireadh thiar agus beidh siad ina gceap magaidh sa tír.


text:
Is fearr, mar sin, an duine macánta nach bhfuil aon íola aige; ní móide go dtabharfar tarcaisne dó choíche.


text:
<pb/><t>Tháinig Alastar na Macadóine mac Philib ó thír Chitím agus bhris sé ar Dháire rí na bPeirseach agus na Méideach, agus tháinig sé i gcoróin ina dhiaidh, ar dtús sa Ghréig Mhór.


text:
Ghabh sé ar aghaidh go himill na cruinne agus chreach sé na náisiúin ceann ar cheann; thit tost ar an domhan roimhe agus bhorr a chroí uallach le teann díomais.


text:
Bhailigh sé arm tréan cumhachtach, chuir cúigí, náisiúin, agus prionsaí faoi chois agus chuir faoina ghéillsine iad.


text:
Chuir sé fios ar chompánaigh, uaisle a oileadh in éineacht leis óna óige, agus roinn sé a ríocht orthu fad bhí sé fós beo.


text:
Ghabh gach duine díobh coróin chuige féin tar éis a bháis, rud a rinne a gclann mhac freisin ina ndiaidh ar feadh mórán blianta; agus thug siad a lán urchóidí ar an talamh.


text:
<pb/><t>D' eascair géag pheacúil uathu, Aintíochas Eipifeanaes, mac Aintíochas rí. Ba ghiall eisean sa Róimh trá.


text:
Tháinig sé i gcoróin sa tseachtú bliain ar thríocha ar chéad de fhlaitheas na nGréagach. Um an dtaca sin bhorr dream coirpeach in Iosrael agus chuir siad a lán daoine ar seachrán. «Téanam,» a deiridís, «tagaimis chun réitigh leis na págánaigh atá inár dtimpeall, óir is iomaí mí-ádh a casadh orainn ó scaramar leo.»


text:
agus chuaigh cuid de na daoine go fonnmhar os comhair an rí le hiarratas agus thug sé cead dóibh na deasghnátha págánacha a chleachtadh.


text:
Chuir siad bréigriocht ar a dtimpeallghearradh, thréig siad an conradh naofa, agus ghéill siad do cheannas na bpágánach mar dhaoráin ag an olc dá ndeoin féin.


text:
Nuair a chonaic Aintíochas go raibh a fhlaitheas bunaithe go daingean, bheartaigh sé coróin na hÉigipte a bhaint amach agus a bheith i gceannas ar an dá thír.


text:
Rinne sé ionradh ar an Éigipt dá bhrí sin le harm tréan, le carbaid, le heilifintí, le marcshlua agus le cabhlach mór.


text:
Chuir sé cath ar Ptoilimí rí na hÉigipte; chas Ptoilimí ar a sháil agus theith roimhe, agus rinne sé ár agus eirleach ar a lán.


text:
Tar éis dó an Éigipt a ghabháil, sa bhliain céad daichead a trí, d' fhill Aintíochas agus thug a aghaidh ar Iosrael agus ar Iarúsailéim le fórsa tréan.


text:
Rop sé isteach sa sanctóir le barr uaille agus thug sé leis an altóir órga, an coinnleoir don solas agus gach ar bhain leis,


text:
agus an bord d' arán na láithreachta, na soithí do na hofrálacha dí, na coirn, na túisteáin óir, an fial, na corónacha, agus na maisiúcháin órga ar thosach an Teampaill; thóg sé gach ní chun siúil uaidh.


text:
Thóg sé leis an t-airgead agus an t-ór agus na soithí luachmhara; d' aimsigh sé na seoda rúnda agus rug leis iad.


text:
D' imigh sé ar ais chun a thíre féin agus an méid sin go léir á mbreith leis aige; d' fhág sé an áit ina chosair easair agus briathra mórdhíomais á gcur as aige.


text:
Bhí uachtaráin agus seanóirí ag caoineadh; <pb/><t>Bhí ógmhná agus ógánaigh á gcnaí; <pb/><t>chlaochlaigh lí agus snó na mban.


text:
Bhí an talamh féin ar crith ar son a muintire, <pb/><t>agus bhí teaghlach Iacóib go léir faoi aonbhrat náire.


text:
Dhá bhliain ina dhiaidh sin chuir an rí ceannaire [na Míosach] ar fud cathracha Iúdá. Tháinig sé go Iarúsailéim le díorma láidir.


text:
Labhair sé leo, mar dhea, i mbriathra síochánta, agus ghéill siad dó. Ach thug sé fogha go tobann faoin gcathair agus bhuail í go tubaisteach, agus scrios a lán de mhuintir Iosrael.


text:
Ansin rinne siad cathair Dháiví a dhaingniú le balla láidir agus le túir dhaingne, agus bhí sí acu mar dhúnfort.


text:
Chuir siadsan airm agus lón i dtaisce ann agus bhailigh siad creach Iarúsailéim go léir isteach ann; rinne ábhar mór caismirte díobh.


text:
Dhoirt siad fuil neamhchiontach mórthimpeall an tsanctóra, <pb/><t>agus shalaigh siad an sanctóir féin.


text:
Theith áitreabhaigh Iarúsailéim dá mbarr, <pb/><t>rinne áitreabh coimhthíoch di, <pb/><t>áit dheoranta dá pór féin; <pb/><t>thréig a clann í.


text:
Bánaíodh a sanctóir mar a bheadh fásach ann; <pb/><t>rinneadh caoineadh dá féilte, <pb/><t>agus rinneadh asachán dá sabóidí <pb/><t>agus aithis dá honóir.


text:
Chuir an rí forógra amach ansin dá ríocht go hiomlán, ag ordú go ndéanfaí aon phobal amháin díobh uile


text:
Rinne na págánaigh go léir de réir ordú an rí. Ghlac cuid mhór de na hIosraelaigh lena chreideamh chomh maith agus bhídís ag ofráil íobairtí do dhéithe bréige agus ag briseadh saoire na sabóide.


text:
Chuir an rí teachtairí le litreacha go Iarúsailéim agus go cathracha Iúdá á ordú dóibh nósanna iasachta a chleachtadh;


text:
cosc a chur le hofrálacha uileloiscthe, le híobairtí, agus le hofrálacha dí sa sanctóir; sabóidí agus féilte a thruailliú;


text:
altóirí láithreacha naofa agus scrínte a thógáil d' íola, muca agus ainmhithe neamhghlana a íobairt;


text:
gan a gclann mhac a thimpeallghearradh, agus iad féin a tháiriú le gach sórt mígheanmnaíochta agus gráiniúlachta,


text:
Scríobh sé teachtaireacht mar sin go gach cearn dá ríocht, agus chuir sé féitheoirí i bhfeighil an phobail go léir agus d' ordaigh sé do chathracha Iúdá íobairt a ofráil ceann ar cheann.


text:
D' aontaigh a lán den phobal leo an mhuintir go léir a thréig an dlí is é sin agus rinne siad an t-olc sa tír,


text:
Ar an gcúigiú lá déag de Chisléu, sa bhliain céad daichead a cúig, thóg [an rí] gráiniúlacht an léirscriosta os cionn na haltóra, agus tógadh altóirí i gcathracha Iúdá mórthimpeall,


text:
Duine ar bith ar thángthas air agus cóip den chonradh ina sheilbh aige, nó é ag cleachtadh an dlí, dhaor forógra an rí chun báis é.


text:
Leanadar orthu ag imirt lámh láidir ar Iosrael, ar an muintir a d' aimsídís sna cathracha mí i ndiaidh na míosa.


text:
Ar an gcúigiú lá fichead den mhí d' ofrálaidís íobairt ar an altóir a tógadh ar altóir an uileloiscthe.


text:
Ach bhí go leor in Iosrael a sheas go daingean agus a raibh sé de mhisneach iontu bia neamhghlan a dhiúltú.


text:
B' fhearr leo an bás ná iad féin a thruailliú lena leithéid de bhia nó an conradh naofa a shárú, agus cuireadh chun báis iad.


text:
<pb/><t>Sna laethanta sin d' imigh Mataitias mac Eoin mac Shimeon, sagart de shliocht Ióairib ó Iarúsailéim,agus chuir faoi i Móidín.


text:
agus dúirt: «Ochón! Cén fáth mé a theacht ar an saol le scrios mo mhuintire a fheiceáil agus scrios na cathrach naofa, agus le cónaí inti agus í á tabhairt i lámha naimhde, agus an sanctóir i lámha eachtrannach?


text:
Tá a soithí glórmhara fuadaithe mar chreach; <pb/><t>básaíodh a naíonáin ar a sráideanna, <pb/><t>agus a hógánaigh de rinn chlaíomh a namhad.


text:
Stróic Mataitias agus a chlann mhac a gcuid éadaigh, chuir éadach róin orthu féin, agus chaoin go géar goirt.


text:
Tháinig coimisinéirí an rí a bhí ag iarraidh séanadh an chreidimh a chur i bhfeidhm go cathair Mhóidín, le go ndéanfaidís íobairt.


text:
Chruinnigh go leor de na hIosraelaigh ina dtimpeall agus bhí Mataitias agus a chlann mhac i láthair.


text:
Ansin labhair coimisinéirí an rí le Mataitias mar leanas: «Tá meas ort mar cheannaire; is duine mór le rá sa chathair seo thú; tá do chlann mhac agus do dheartháireacha agat mar thaca.


text:
Bí ar an gcéad duine le teacht chun tosaigh agus déanamh de réir ordú an rí, mar atá déanta ag na ciníocha go léir agus ag taoisigh Iúdá agus ag fuíoll an áir in Iarúsailéim. Ansin áireofar thú féin agus do chlann mhac i measc chairde an rí; agus mórfar thú féin agus do chlann mhac le hór agus le hairgead agus le go leor bronntanas.»


text:
D' ardaigh Mataitias a ghlór agus d' fhreagair: «Fiú má ghéilleann gach náisiún atá faoi cheannas an rí dó agus má thréigeann gach ceann acu creideamh a shinsear d' fhonn géilleadh dá reachtanna,


text:
Nuair a bhí deireadh ráite aige tháinig Giúdach chun tosaigh os comhair an tslua go léir le híobairt a ofráil ar an altóir i Móidín, de réir mar a d' ordaigh fógra an rí.


text:
Nuair a chonaic Mataitias é sin bhuail díograis é. Tháinig corraí as cuimse air agus racht feirge fíréin. Theilg sé é féin ar an bhfear agus mharaigh é ar an altóir.


text:
San am céanna mharaigh sé coimisinéir an rí a bhí a chur d' iallach orthu íobairt a dhéanamh, agus réab sé an altóir as a chéile.


text:
Bhí an oiread sin dúthrachta chun an dlí ann go ndearna sé mar a rinne Píneachás in aghaidh Zimrí mac Shálú.


text:
Ansin d' imigh Mataitias ar fud na cathrach agus é ag scairteadh in ard a chinn: «Gach duine atá dúthrachtach ar son an dlí agus a sheasann leis an gconradh, tagadh sé amach agus leanadh sé mé.»


text:
Theith sé ansin lena chlann mhac chun na gcnoc agus d' fhág siad a raibh acu sa chathair ina ndiaidh.


text:
A lán daoine ansin a raibh an fhíréantacht agus an chóir á dtóraíocht acu, chuaigh siad síos chun an fhásaigh agus d' fhanadar ansin,


text:
iad féin, agus a gclann mhac, a mná céile, agus a n-eallach mar go raibh an leatrom ag luí go trom orthu.


text:
Tugadh scéala chun oifigigh an rí agus go dtí na fórsaí in Iarúsailéim, cathair Dháiví, go raibh dream a dhiúltaigh d' ordú an rí imithe síos i bhfolach in áiteanna san fhásach.


text:
Chuaigh díorma láidir sa tóir orthu agus nuair a thángadar suas leo chuir siad cóiriú catha orthu féin ina gcoinne agus iad ar tí cath a chur orthu lá na sabóide.


text:
Ach dúirt siadsan: «Ní thiocfaimid amach, ná ní dhéanfaimid rud ar an rí, agus lá na sabóide a thruailliú ar an gcuma sin.»


text:
ach níor fhreagair siad an cath, níor chaith siad cloch leo ná níor iaigh siad a n-áiteanna folaithe.


text:
Ní dúirt siad ach: «Faighimis go léir bás gan chiontacht; go raibh neamh agus talamh ina bhfinnéithe air go bhfuil sibh dár gcur chun báis go héagórach.»


text:
D' ionsaíodar iad dá bhrí sin ar an tsabóid agus básaíodh iadsan, agus a mná céile agus a leanaí agus a n-eallach, míle duine ar fad.


text:
Agus dúirt gach fear lena chomharsa: «Má dhéanaimid go léir mar a rinne ár mbráithre, agus gan troid leis na págánaigh ar son ár n-anama agus ár reachtanna, is gearr an mhoill a bheidh orthu sinn a scriosadh de chlár na talún.»


text:
Chinn siad mar leanas dá bhrí sin an lá sin: «Cibé duine a dhéanfaidh ionsaí orainn lá na sabóide, cuirfimis cath air, agus ná faighimis go léir bás dála ar mbráithre ina gcróite folaigh.»


text:
D' aontaigh cuallacht Hasadaech leo, gaiscígh chróga le hIosrael, agus gach duine díobh á thabhairt féin dá dheoin don dlí.


text:
Chuir siad eagar airm orthu féin, leag siad peacaigh ar lár le teann feirge, agus coirpigh le reacht buile; theith ar tháinig slán chun na bpágánach ag lorg dídine.


text:
agus aon bhuachaillí a fuair siad gan timpeallghearradh i gcríocha Iosrael, rinne siad iad a thimpeallghearradh dá n-ainneoin.


text:
D' fhuascail siad an dlí ó láimh na bpágánach agus na ríthe, agus níor fhág siad an buntáiste ag an gcoirpeach.


text:
<pb/><t>Nuair a bhí laethanta Mhataitias ag druidim le ceann cúrsa, dúirt sé lena chlann mhac: «Tá an t-uabhar agus an aithis i réim; is uain íde agus fraoch feirge í.


text:
Anois an t-am agaibh, a chlann ó, le bheith dúthrachtach i leith an dlí, agus le bhur n-anam a imirt ar mhaithe le conradh ár sinsear.


text:
Cuimhnígí ar na héachtaí a rinne ár sinsir, gach duine díobh ina ghlúin féin, <pb/><t>agus tuillfidh sibh barr onóra agus clú nach mbáfar.


text:
Nach bhfuarthas Abrahám dílis nuair a rinneadh é a phromhadh, <pb/><t>agus nár áiríodh mar fhíréantacht dó é?


text:
Nuair a bhí Iósaef i gcruachás, chomhlíon sé an aithne, <pb/><t>agus rinneadh tiarna na hÉigipte de.


text:
Mar chúiteamh ar son a dhíograise agus a dhúthrachta, <pb/><t>fuair Píneachás, ár n-athair, sagartacht shíoraí.


text:
Tugaigí faoi deara dá bhrí sin nach dteipfidh <pb/><t>ó ghlúin go glúin ar an muintir a chuireann a muinín ann.


text:
Ná bíodh eagla oraibh roimh bhagairt an pheacaigh, <pb/><t>mar déanfar aoileach agus cnuimh dá mhóiréis.


text:
Beidh sé thuas inniu, ach amárach ní bheidh fáil air, <pb/><t>óir d' fhill sé ar an luaithreach as ar tháinig sé, <pb/><t>agus téann a bheartas amú.


text:
A chlann ó, bíodh misneach agaibh, <pb/><t>agus bígí tréan sa dlí, <pb/><t>óir is tríd a bhainfidh sibh amach an ghlóir.


text:
«Sin é agaibh bhur mbráthair Síomón, fear eagnaí comhairle mar is eol dom; éistigí leis i gcónaí; bíodh sé mar athair agaibh;


text:
gaiscíoch tréan óna óige é Iúdás Macabaech, agus bíodh sé i gceannas ar an arm agaibh agus fearadh sé cogadh in aghaidh na bpágánach.


text:
Bailígí chugaibh féin lucht comhlíonta an dlí go léir, agus déanaigí an éagóir ar bhur muintir a agairt.


text:
Fuair sé bás sa bhliain céad daichead a sé agus adhlacadh é i dtuama a shinsear i Móidín. Rinne Iosrael go léir é a chaoineadh go dubhach.


text:
Bhí a bhráithre go léir agus lucht leanúna a athar go léir ag cabhrú leis, agus throid siad le fonn ar son Iosrael.


text:
Leath sé cáil a mhuintire. <pb/><t>Chuir sé a lúireach uime dála fathaigh, <pb/><t>agus a threalamh catha ina thimpeall. <pb/><t>Throid sé cathanna <pb/><t>agus chosain a shluaite le faobhar claímh.


text:
Chúb coirpigh chucu le heagla roimhe, <pb/><t>agus bhuail buaireamh is scéin lucht déanta an oilc. <pb/><t>Bhí an rath ar an slánú faoina threoir.


text:
Chuir sé gangaid i dtreo a lán ríthe, <pb/><t>agus lúcháir ar Iacób lena bhearta. <pb/><t>Tá beannacht ar a chuimhne go brách.


text:
Ghabh sé trí chathracha Iúdá <pb/><t>agus scrios sé na héagráifigh iontu. <pb/><t>D' iompaigh sé an fhearg i leataobh ó Iosrael.


text:
Chuaigh a cháil go himill na cruinne, <pb/><t>agus chruinnigh sé le chéile an mhuintir a bhí ar tí a millte.


text:
Nuair a fuair Iúdás scéala, ghabh sé amach ina choinne, bhris sé air agus mharaigh sé é; thit a lán i gcosair chró, agus theith an chuid eile.


text:
Ansin ghabhadar a gcreach agus thóg Iúdás claíomh Apollóinias agus bhain sé feidhm as i gcath an chuid eile dá shaol.


text:
Nuair a chuala Saerón, ceannaire arm na Síre, go raibh díorma tréan bailithe ag Iúdás ina thimpeall, buíon creidmheach agus lucht tathaíoch ar chogaíocht,


text:
dúirt sé: «Bainfidh mé clú agus cáil amach agus tuillfidh mé onóir sa ríocht má chuirim cogadh ar Iúdás agus ar a lucht tacaíochta nach bhfuil meas acu ar ordú an rí.»


text:
Chuaigh sé ar aghaidh dá bhrí sin agus arm láidir d' aindiagaigh mar thaca aige le díoltas a imirt ar chlann Iosrael.


text:
Bhí fána Bhéit Horón sroichte aige nach mór nuair a ghabh Iúdás amach ina aghaidh le buíon an-bheag fear.


text:
Nuair a chonaic siadsan an t-arm ag teacht ina n-aghaidh, dúirt siad le Iúdás: «Conas is féidir dúinne agus a laghad dínn atá ann, troid i gcoinne slua atá chomh mór agus chomh tréan sin? Agus táimid lag, agus sinn ar céalacan fós inniu.»


text:
D' fhreagair Iúdás: «Is furasta don bheagán an mórán a theanntú, mar i láthair Neimhe is ionann fuascailt trí mhórán nó trí bheagán;


text:
Tá siad ag teacht inár gcoinne ag borradh le huabhar agus le coirpeacht d' fhonn sinne agus ár mná agus ár leanaí, a scriosadh, agus a chreachadh.


text:
Nuair a bhí deireadh aige, thug sé fogha faoi Shaerón agus a shluaite go tobann agus chuir i raon maidhme roimhe iad;


text:
chuaigh siad sa tóir air le fána Bhéit Horón síos go dtí an mhá; thit ocht gcéad díobh, agus theith an chuid eile go tír na bhFilistíneach.


text:
Ansin leath eagla roimh Iúdás agus a dheartháireacha i measc na ndaoine agus tháinig scéin ar na págánaigh máguaird.


text:
<pb/><t>Nuair a fuair Aintíochas rí na tuairiscí sin, tháinig cuthach feirge air, agus chuir sé gairm scoile amach agus chruinnigh sluaite a ríochta go léir, arm an-tréan.


text:
D' oscail sé a chiste agus thug pá bliana dá arm agus d' ordaigh dóibh a bheith ullamh d' aon ní a tharlódh.


text:
Fuair sé amach ansin go raibh airgead an chiste caite agus gur bheag a bhí ag teacht isteach ón tír de bharr an aighnis agus an tranglaim a thug sé ar an tír toisc na dlíthe a bhí i bhfeidhm leis na cianta a chur ar ceal.


text:
Thosaigh eagla ar theacht air go dtarlódh sé mar a tharla uair nó dhó roimhe sin, nach mbeadh go leor ina chiste le haghaidh na gcostas agus na dtabhartas a bhíodh á mbronnadh aige níos féile ná na ríthe a ghabh roimhe.


text:
Bhí suaitheadh mór intinne air agus bheartaigh sé ar dhul go dtí an Pheirs, le cánacha a thobhach ó na réigiúin sin agus suim mhór airgid a bhailiú.


text:
D' fhág sé Lisias, duine uasal den ríshliocht, i bhfeighil cúraimí an rí ó abhainn an Eofrataes go teorainneacha na hÉigipte.


text:
Chuir sé leath a shluaite agus na heilifintí faoi chúram Lisias chomh maith agus thug sé treoracha dó i dtaobh a raibh á bheartú aige a dhéanamh, go háirithe maidir leis an muintir a bhí ag cur fúthu in Iúdáia agus in Iarúsailéim.


text:
Bhí Lisias le harm a chur ina gcoinne le neart Iosrael agus iarmhar Iarúsailéim a scriosadh agus a mhilleadh agus a gcuimhne a scuabadh ar fad ón áit,


text:
Thug an rí an leath eile dá arm leis agus d' fhág Aintíoch, príomhchathair na ríochta, sa bhliain céad daichead a seacht. Chuaigh sé thar abhainn an Eofrataes agus ghabh trí na cúigí uachtaracha.


text:
<pb/><t>Thogh Lisias Ptoilimí mac Dhoramanaes agus Niocánór agus Goirgias, fir thábhachtacha i measc chairde an rí,


text:
agus sheol daichead míle coisí agus seacht míle marcach faoina gceannas le dul isteach i dtír Iúdá agus é a scrios mar a d' ordaigh an rí.


text:
Chuir siad chun bóthair lena bhfórsaí go léir agus shroich siad comharsanacht Amáus sna hísleáin agus shuigh siad a longfort ansiúd.


text:
Nuair a chuala ceannaitheoirí na dúiche cérbh iad féin, thug siad leo raidhse óir agus airgid agus [geimhle] chomh maith, agus isteach leo sa longfort agus é ar intinn acu clann Iosrael a cheannach mar dhaoráin; bhí slua mór ón tSír agus ó thír na bhFilistíneach ina dteannta.


text:
Chonaic Iúdás agus a dheartháireacha go raibh an scéal imithe chun an donais, agus go raibh fórsaí ag cur fúthu ina gcríocha. Fuair siad amach freisin cad a d' ordaigh an rí a dhéanamh leis an bpobal lena léirscrios ar fad.


text:
Dúirt siad lena chéile: «Déanaimis ár bpobal creachta a athnuachan agus troidimis ar son ár bpobail agus ár sanctóra.»


text:
Rinne siad a muintir a thionól le bheith ullamh chun cogaidh agus le guí agus le trócaire agus trua a lorg.


text:
Bhí Iarúsailéim tréigthe mar a bheadh fásach, <pb/><t>gan aon duine dá leanaí le dul isteach ná amach. <pb/><t>Pasáladh an sanctóir faoi chois; <pb/><t>fuair sliocht iasachta seilbh ar an Dúnfort; <pb/><t>agus tá sé anois ina lóistín ag págánaigh. <pb/><t>Cuireadh deireadh le lúcháir Iacóib; <pb/><t>scoir an phíb is an chruit dá gceol.


text:
Ar thionól dóibh chuaigh siad go Miozpá, os comhair Iarúsailéim, mar ba áit urnaí é Miozpá ag Iosrael tráth.


text:
Rinne siad troscadh an lá sin, ghléas in éadach róin, chuir luaithreach ar a gceann, agus stróic a gcuid éadaigh.


text:
D' oscail siad leabhar an dlí le réiteach a bhfadhb a fháil faoi mar a théadh na págánaigh i muinín íomhánna a n-íol.


text:
Thug siad amach freisin na héidí sagairt, na céadtorthaí agus na deachúna; agus spreag siad na naizírigh a raibh a dtréimhse comhlíonta acu.


text:
Ghlaoigh siad in ard a gcinn chun Neimhe a rá: «Céard a dhéanfaimid leis an muintir seo agus cá seolfaimid iad?


text:
Tá na págánaigh cruinnithe inár n-aghaidh le sinn a scriosadh; is eol duit céard atá á bheartú acu dúinn.


text:
Ansin cheap Iúdás ceannasaithe ar an bpobal, ceannairí míle, ceannairí céad, ceannairí caogad, agus ceannairí deichniúr.


text:
Dúirt sé leis na daoine a bhí ag tógáil tithe, nó a bhí geallta le bean, nó ag cur fíonghort, agus le lucht an drochmhisnigh, dul abhaile, gach duine díobh, mar a deir an dlí.


text:
Dúirt Iúdás: «Fáiscigí bhur gcrios faoi bhur gcoim agus déanaigí cion fir go cróga; bígí ullamh go moch amárach le cath a chur ar na págánaigh seo atá cruinnithe le chéile inár n-aghaidh d' fhonn sinn féin agus ár sanctóir a scriosadh.


text:
<pb/><t>Thug Goirgias cúig mhíle troitheach agus míle marcach tofa leis agus chuir an díorma chun bealaigh san oíche,


text:
le hintinn longfort na nGiúdach a ionsaí agus fogha a thabhairt fúthu gan choinne. Bhí fir ón Dúnfort mar threoraithe aige.


text:
Ach fuair Iúdás gaoth an fhocail agus chuir sé chun bealaigh, é féin agus a laochra, le fogha a thabhairt faoi shluaite an rí in Amáus


text:
Chuaigh Goirgias isteach i gcampa Iúdáis san oíche agus ní bhfuair sé aon duine ann; d' imigh sé á lorg faoi na sléibhte «mar,» a dúirt sé, «tá siad ag teitheadh uainn!»


text:
Le breacadh an lae, b' shiúd é Iúdás sa mhachaire agus trí mhíle fear leis, ach gan éidí catha ná claimhte acu mar ab áil leo.


text:
Chonaic siad longfort na bpágánach, é láidir daingean, agus marcshlua timpeall air, agus iadsan oilte ar chogaíocht.


text:
Ach dúirt Iúdás leis an dream a bhí in éineacht leis: «Ná cuireadh a líon eagla oraibh, agus ná baineadh a n-ionsaí bhur misneach díbh!


text:
Cuimhnígí conas mar a fuasclaíodh ár sinsir ag an Muir Rua nuair a bhí Forann sa tóir orthu lena shluaite.


text:
Glaoimis chun Neimhe anois féachaint an áil leis sinn, agus an gcuimhneoidh sé ar a chonradh lenár sinsir agus an scriosfaidh sé an t-arm seo atá inár n-aghaidh inniu.


text:
Ansin a bheidh a fhios ag na págánaigh go léir go bhfuil neach ann a shaorann agus a fhuasclaíonn Iosrael.»


text:
Thit a raibh ar deireadh go léir le faobhar claímh; lean siad sa tóir orthu chomh fada le Gazara agus ísleáin Idiúmáia, Azótas agus Iaimnía; thit timpeall trí mhíle den namhaid.


text:
tá Goirgias agus a fhórsaí fós ar an sliabh in aice linn; seasaigí an fód in aghaidh bhur naimhde agus cuirigí cath orthu agus ansin tógaigí libh an chreach le flosc.»


text:
Is ar éigean a bhí deireadh na cainte sin ráite ag Iúdás nuair a chonacthas buíon naimhde de dhroim an tsléibhe.


text:
Chonaic siadsan gur cuireadh an teitheadh ar [a n-arm féin] agus go raibh an longfort á chur trí thine, mar d' inis an deatach a bhí le feiceáil cad a tharla.


text:
Chuir an radharc sin scéin a gcroí orthu; agus nuair a chonaic siad chomh maith arm Iúdáis faoi chóiriú catha ar an machaire,


text:
D' fhill Iúdás ar ais ansin chun an longfort a chreachadh. Thug siad leo a lán airgid agus óir, agus éadach de dhath gorm agus de chorcar na mara, agus mórchuid maoine.


text:
Nuair a tháinig siad ar ais chan siad iomainn agus laoithe molta chun Neimhe, «mar is maith é agus maireann a thrócaire go brách» .


text:
<pb/><t>Cibé dream de na heachtrannaigh a tháinig slán chuaigh siad go Lisias le scéala faoinar tharla.


text:
Chuir an tuairisc suaitheadh agus drochmhisneach air mar ní mar a bheartaigh sé a tharla d' Iosrael, ná ní mar a d' ordaigh an rí dó a bhí an toradh.


text:
Ach an bhliain dár gcionn thionóil sé trí fichid míle troitheach den scoth, agus cúig mhíle marcach, le hiad a bhrú faoi chois.


text:
Tháinig siad isteach in Idiúmáia agus shuigh siad a longfort i mBéit Zúr mar ar tháinig Iúdás ina n-aghaidh le deich míle fear.


text:
Nuair a chonaic sé an t-arm tréan ghuigh sé agus dúirt: «Moladh leat, a shlánaitheoir Iosrael, tusa a bhasc neart an ghaiscígh ghroí trí láimh do ghiolla, Dáiví; agus a thug longfort na bhFilistíneach i lámha Iónátán mac Shóil agus fir iompartha a airm.


text:
Basc an t-arm seo chomh maith trí lámha do phobail Iosrael agus bíodh náire orthu faoina bhfórsaí agus faoina marcshlua.


text:
Cuir líonrith orthu le meatacht, agus scaip a muinín ina neart féin; bris orthu agus bain dá gcosa iad.


text:
Leag ar lár iad le claíomh na muintire a thugann grá duit; agus gach duine arb eol dó d' ainm, molfaidh sé thú le hiomainn.»


text:
Nuair a chonaic Lisias a arm á chloí agus a mhisniúla a bhí arm Iúdáis agus iad chomh réidh sin do bhás nó do bheatha le honóir, d' imigh sé leis go hAintíoch agus liostáil sé amhais ansiúd le hionradh eile a dhéanamh ar Iúdáia le fórsaí breise arís.


text:
<pb/><t>Ansin dúirt Iúdás agus a dheartháireacha: «Tá buaite ar ár naimhde anois; téimis suas chun an sanctóir a ghlanadh agus a choisreacan.»


text:
Chonaic siad an sanctóir ina fhásach, an altóir truaillithe, na geataí dóite, agus toir ag fás sna cúirteanna, mar a bheadh i ndoire nó ar cheann de na sléibhte, agus na stórais ina bhfothracha.


text:
Chaith siad iad féin ar an talamh béal fúthu, agus nuair a thug na stoic an comhartha lena stocaireacht, ghlaoigh siad in ard a gcinn chun Neimhe.


text:
Cheap Iúdás buíon fear ansin le troid in aghaidh lucht an Dúnfoirt nó go raibh an sanctóir glanta aige.


text:
Chuaigh siad i gcomhairle faoi altóir an uileloiscthe a bhí truaillithe féachaint cad a dhéanfaidís léi.


text:
Shíl siad gurbh é ab fhearr a dhéanamh ná í a leagan ar lár d' fhonn nach beadh sí go deo ina haithis orthu mar gur thruailligh na págánaigh í. Scartáil siad an altóir dá réir sin


text:
agus chuir siad na clocha in áit chuí ar Chnoc an Teampaill nó go dtiocfadh fáidh a déarfadh cad a dhéanfaí leo.


text:
Fuair siad clocha nár gearradh ansin mar a d' ordaigh an dlí agus thóg siad altóir nua ar aon dul leís an gceann roimpi.


text:
Rinne siad soithí nua naofa agus thug an coinnleoir, altóir na túise agus an bord isteach sa Teampall.


text:
Dhóigh siad túis ar an altóir ansin agus las na lóchrainn ar an gcoinnleoir agus thug siadsan solas laistigh den Teampall.


text:
Leag siad na builíní ar an mbord, chroch siad na cruitíní, agus chomhlíon siad gach ar ghabh siad idir lámha ar an gcuma sin.


text:
d' éirigh siad le fáinne an lae agus d' ofráil siad íobairt, de réir an dlí, ar altóir nua na n-íobairtí dóite a bhí tógtha acu.


text:
Coisriceadh an altóir le canadh laoi agus le ceol na dtéad, na gcláirseach agus na gciombal i dtrátha an ama chéanna den bhliain agus i gcothrom an lae a ndearna na págánaigh í a thruailliú ar dtús.


text:
Shléacht an pobal go léir go talamh ag adhradh agus ag ardmholadh Neimhe, an té a thug a leithéid de bhua dóibh.


text:
Cheiliúir siad coisreacan na haltóra ar feadh ocht lá agus iad faoi lúcháir ag ofráil íobairtí dóite agus d' íobair siad íobairt fhuascailte agus bhuíochais.


text:
Mhaisigh siad aghaidh an Teampaill le corónacha agus le cnapáin óir; chóirigh siad na geataí agus na stórais agus chuir doirse orthu.


text:
Rinne Iúdás, mar aon lena dheartháireacha agus le comhthionól iomlán Iosrael, dlí go ndéanfaí laethanta choisreacan na haltora a cheiliúradh le gliondar is gairdeas an tráth ceart de gach bliain ar feadh ocht lá ag tosú ar an gcúigiú lá fichead de mhí Chisléu.


text:
Um an dtaca sin thóg siad ballaí arda le túir dhaingne timpeall Chnoc Shíón d' fhonn a chosc ar na págánaigh teacht agus é a shatailt faoi chois mar a rinne siad cheana.


text:
Chuir [Iúdás] garastún ann chun an cnoc a chosaint agus dhaingnigh sé Béit Zúr d' fhonn go mbeadh daingean ag na daoine in aghaidh Idiúmáia.


text:
<pb/><t>Nuair a chuala na págánaigh mórthimpeall go raibh an altóir atógtha, agus go raibh an sanctóir coisricthe mar a bhí sé roimhe sin, tháinig racht feirge orthu,


text:
agus bheartaigh siad sliocht Iacóib ar fad a bhí ag cur fúthu ina measc a scriosadh; chromadar ar mharú agus lot a dhéanamh ar an bpobal.


text:
Chuir Iúdás cogadh ar chlann Éasau in Idiúmáia i ndúiche Acrabataenae, mar go mbídís in eadarnaí ar Iosrael; bhris sé orthu go trom tubaisteach agus chreach iad.


text:
Chuimhnigh sé freisin ar mhailís shliocht Bhaían a bhí mar shás agus mar ghaiste don phobal lena luíocháin ar na bealaí.


text:
Rinne sé iad a thimpeallú ina ndúnta, agus chuir sé léigear orthu, agus mhóidigh iad a chur faoin mbang; chuir sé a dtúir trí thine agus dhóigh iad go talamh mar aon le gach duine a bhí iontu.


text:
Ghabh sé anonn ansin in aghaidh na nAmónach mar a bhfuair sé buíon láidir agus líon mór daoine faoi cheannas Thiomóid.


text:
Chruinnigh na págánaigh le chéile i nGileád in aghaidh na nIosraelach a bhí ag cur fúthu ina gcríocha d' fhonn iad a scriosadh.


text:
Ach theith siadsan go dún Dhatama, agus sheol siad litir go Iúdás agus a dheartháireacha leis an teachtaireacht: «Tá na págánaigh inár dtimpeall cruinnithe le chéile inár n-aghaidh d' fhonn sinn a scriosadh.


text:
Tá siad ag ullmhú le haghaidh teacht agus an dún inar theitheamar a ghabháil de ruathar; tá Tiomóid i gceannas a bhfórsaí.


text:
Cuireadh chun báis ár mbráithre go léir a bhí ag cur fúthu i gcríocha na dTúbach; tugadh a mná agus a leanaí i mbraighdeanas, fuadaíodh a maoin, agus díthíodh timpeall míle fear ansiúd.»


text:
Fad bhí an litir fós á léamh, siúd chucu teachtairí eile ón nGailíl agus a gcuid éadaigh stróicthe, agus an scéala céanna acu;


text:
go raibh muintir Ptolamais, na Tuíre, na Sídóine, agus muintir Ghailíl na nGinte, go léir cruinnithe ina n-aghaidh «d' fhonn sinn a scriosadh» .


text:
Nuair a chuala Iúdás agus an pobal na teachtaireachtaí sin, tionóladh cruinniú mór chun a shocrú céard ba chóir dóibh a dhéanamh dá ndeartháireacha a bhí i gcruachás agus a naimhde á n-ionsaí.


text:
Dúirt Iúdás lena dheartháir Síomón: «Bíodh do rogha de na fir agat agus téigh chun do bhráithre sa Ghailíl a shaoradh; rachaidh mise agus mo dheartháir Iónátán go Gileád.»


text:
D' fhág sé Iósaef, mac Zachairias, agus Azairias, ceannaire an phobail, leis an gcuid eile den arm in Iúdáia, lena chosaint


text:
agus thug sé an t-ordú seo dóibh: «Bíodh ceannas agaibh ar an bpobal ach ná cuirigí cath ar na págánaigh nó go bhfillfimid.»


text:
Ceapadh trí mhíle fear do Shíomón don fheachtas chun na Gailíle, agus ocht míle do Iúdás do Ghileád.


text:
<pb/><t>Ghluais Síomón ar aghaidh isteach sa Ghailíl agus chuir a lán cathanna ar na págánaigh, agus bhris orthu go tubaisteach;


text:
chuaigh sé sa tóir orthu go geata Ptolamais, agus thit timpeall trí mhíle fear díobh agus ghabh sé a gcreach.


text:
Thug sé leis [Giúdaigh] na Gailíle agus Arbata, lena gcuid ban agus leanaí agus a maoin go léir; thug siad isteach in Iúdáia iad faoi lúcháir mhór.


text:
Ghabh Iúdás Macabaech agus Iónátán a dheartháir thar an Iordáin agus mháirseáil siad turas trí lá tríd an bhfásach.


text:
Bhuail siad leis na Nabataeigh; bhíodarsan síochánta leo agus d' insíodar dóibh gach ar tharla dá mbráithre i nGileád:


text:
«Tá a lán acu,» ar siad, «teanntaithe i mBozrá agus i mBosor, in Alama, i Chasfó, i Macad, agus i gCarnaen» cathracha móra daingne iadsan 


text:
«agus tá a thuilleadh acu teanntaithe i mbailte eile Ghileád; tá sé beartaithe ag an namhaid na dúnta sin a ionsaí amarach, agus an mhuintir go léir iontu a scrios san aon lá amháin.»


text:
Chas Iúdás agus a fhórsaí i leataobh ar feadh bhealach an fhásaigh go Bozrá; ghabh sé an chathair agus chuir gach mac máthar chun báis le faobhar claímh, chreach an chathair go léir agus chuir trí thine í.


text:
D' fhág sé an áit sin i gcoim na hoíche, agus leanadar orthu ar aghaidh go dtáinig siad chomh fada le dún [Dhatama].


text:
Le breacadh an lae d' ardaíodar a súile agus b' shiúd mathshlua mór nárbh fhéidir a áireamh, ag cur dréimirí agus innill i bhfearas chun an dún a ghabháil; bhí ag tosú ar an ruathar.


text:
Chonaic Iúdás go raibh tús curtha leis an gcath agus go raibh gáir na cathrach á cur suas chun neimhe le macalla an stoic agus na béicíola;


text:
Ansin roinn sé iad ina dtrí díormaí agus d' ionsaigh sé iad i leith a gcúil le stoic á séideadh agus urnaithe á gcur suas acu in ard a gcinn.


text:
Nuair a thuig arm Thiomóid gurbh é an Macabaech a bhí ann, theith siad roimhe agus bhris sé go trom orthu; thit timpeall ocht míle fear díobh an lá sin.


text:
D' iompaigh sé ansin ar Alama, chuir cath air agus ghabh é; mharaigh sé gach fear ann, chreach é agus chuir trí thine é.


text:
Tar éis na n-imeachtaí sin bhailigh Tiomóid fórsa eile agus shuigh a longfort os comhair Rafón ar an taobh thall den ghleann.


text:
Chuir Iúdás gasra uaidh chun taiscéalaíocht a dhéanamh ar an longfort agus thángadar ar ais le scéala chuige: «Tá págánaigh go léir na dúiche timpeall orainn cruinnithe chuige; fórsa an-tréan iad anois.


text:
Tá amhais Arabacha mar thaca acu; tá a longfort suite acu lastall den ghleann agus tá siad réidh le cath a chur ort.» Chuaigh Iúdás ar aghaidh ina gcoinne.


text:
Nuair a bhí Iúdás agus a shluaite ag druidim le sileán an uisce, dúirt Tiomóid le ceannairí an fhórsa: «Má thagann seisean anall chugainne ar dtús ní féidir linn cur ina choinne, mar beidh an buntáiste aige orainn.


text:
Ach má bhíonn drochmhisneach air agus go suíonn sé a longfort ar an taobh eile den abhainn, rachaimidne anonn chuige agus beidh an buntáiste againne airsean.»


text:
A luaithe a tháinig Iúdás go sileán an uisce, chóirigh sé scríobhaithe an phobail ar feadh an tsileáin is thug an t-ordú seo dóibh: «Ná ligigí d' aon duine campa a shuíomh, ach téidís go léir chun catha.»


text:
Ansin ghabh sé féin anonn chucu ar an gcéad duine agus an pobal go léir ina dhiaidh. Briseadh ar na págánaigh go léir roimhe agus chaith siad uathu a n-airm, agus theith go tearmann naofa Charnaen.


text:
Ghabh [na Giúdaigh] an chathair, agus chuir siad an tearmann naofa agus gach a raibh ann trí thine. Scriosadh Carnaen ar an gcuma sin, agus níor fhéad an namhaid an fód a sheasamh a thuilleadh in aghaidh Iúdáis.


text:
Ansin chruinnigh Iúdás na hIosraelaigh go léir a bhí ag cur fúthu i nGileád, idir bheag agus mhór, agus a mná agus a leanaí agus a maoin, slua an-mhór, le dul go tír Iúdá.


text:
Tháinig siad chomh fada le hEafrón; cathair mhór láidir í seo, suite i lár an bhealaigh agus í cóirithe go daingean; níorbh fhéidir dóibh gabháil thairsti ar dheis ná ar chlé, ach gabháil cruinn díreach tríthi.


text:
Chuir muintir na cathrach bac orthu dul isteach, ámh, agus dhaingnigh siad na geataí ina n-aghaidh le clocha.


text:
.Chuir Iúdás teachtaireacht mhuinteartha mar seo chucu: «Ligigí dúinn gabháil trí bhur gcríocha ar ár mbealach chun ar gcríoch féin; ní chuirfidh aon duine isteach oraibh, ní dhéanfaimid ach gabháil ar aghaidh de chois.» Ach ní raibh siad sásta oscailt dó.


text:
Chuaigh na saighdiúirí ina láithreacha catha agus bhí an chathair faoi ionsaí ag Iúdás an lá sin go léir agus an oíche go léir dár gcionn, agus tugadh an chathair ar láimh dó.


text:
Chuir sé gach fear inti chun báis le faobhar claímh, scartáil sé í agus chreach í agus mháirseáil tríthi thar choirp na marbh.


text:
Ní dheachaigh aon stad ar Iúdás ach ag gríosadh na muintire a bhí ag teip agus ag tabhairt misnigh don phobal an bealach go léir go tír Iúdá.


text:
Ghabh siad Cnoc Shíón suas faoi lúcháir agus áthas, agus d' ofráil siad íobairtí uileloiscthe mar gur fhill siad slán folláin gan duine a chailliúint.


text:
<pb/><t>Fad a bhí Iúdás agus Iónátán i nGileád agus Síomón a dheartháir sa Ghailíl os comhair Ptolamais,


text:
chuala Iósaef, mac Zacairias, agus Azairias, ceannairí an airm, faoina n-éachtaí agus faoin gcogadh a d' fhear siad,


text:
agus dúirt siad: «Tuillimisne ainm in airde dúinn féin chomh maith, agus téimis agus cuirimis cogadh ar na págánaigh inár dtimpeall.»


text:
Briseadh ar Iósaef agus ar Azairias, agus cuireadh an teitheadh orthu chomh fada le teorainneacha Iúdáia. Thit timpeall dhá mhíle fear de mhuintir Iosrael an lá úd.


text:
Briseadh go tubaisteach ar an bpobal an lá sín mar níor thugadar aird ar Iúdás agus ar a dheartháireacha ach iad á mheas go ndéanfaidís féin gaisce.


text:
Bhí an fear úd Iúdás agus a dheartháireacha faoi ardmheas in Iosrael go léir agus i measc na bpágánach, cibé áit ina raibh a gcáil le cloisteáil.


text:
Ansin ghluais Iúdás agus a dheartháireacha amach agus chuir siad cogadh ar shliocht Éasau sa dúiche ó dheas; ghabh sé Heabrón agus a bhruachbhailte de ruathar; leag sé a dhaingne agus chuir na túir a bhí ina thimpeall trí thine.


text:
Thit roinnt sagart sa chath an lá sin le teann fearaíochta mar go ndeachaigh siad chun troda le barr díth céille.


text:
Chas Iúdás i leataobh go hAzótas, dúiche Filistíneach; leag sé anuas a n-altóirí, loisc sé íomhánna greanta a ndéithe, chreach a gcathracha, agus d' fhill ar thír Iúdá.


text:
<pb/><t>Idir an dá linn bhí an rí Aintíochas ar a bhealach trasna na gcúigí uachtaracha. Chuala sé go raibh cathair darbh ainm Ealumaes sa Pheirs a raibh cáil uirthi mar gheall ar a cuid saibhris, a cuid airgid agus a cuid óir,


text:
agus mar gheall ar an teampall sárshaibhir lena chathéidí óir, a lúireacha, agus a airm a d' fhág Alastar mac Philib rí na Macadóine ann; eisean an chéad rí a fuair ceannas ar na Gréagaigh.


text:
Chuaigh sé chun na háite agus rinne iarracht an chathair a ghabháil agus a chreachadh. Ach theip air de bhrí go bhfuair lucht na cathrach amach cad a bhí ar intinn aige


text:
agus chuir siad go tréan ina aghaidh. Leis sin thiontaigh sé agus chúlaigh go brónach i dtreo na Bablóine.


text:
Le linn dó bheith fós sa Pheirs tháinig scéala chuige gur briseadh ar na hairm a rinne ionradh ar chríocha Iúdá.


text:
Chuala sé go ndeachaigh Lisias le neart slua ar dtús ach gurbh éigean dó iompú agus gur chuir [na Giúdaigh] an ruaig air; gur mhór an méadú nirt dóibh seo na hairm agus an trealamh agus an chreach líonmhar a bhain siad de na fórsaí a bhí treascartha acu.


text:
An ghráiniúlacht a thóg seisean os cionn na haltóra in Iarúsailéim, gur leag siad anuas í, agus gur thóg siad ballaí arda timpeall an tsanctóra mar a bhí roimhe sin, agus gur dhaingnigh siad Béit Zúr, cathair dá chuid.


text:
Nuair a chuala an rí an scéala sin cuireadh alltacht agus uafás as cuimse air; chaith sé é féin ar a leaba agus tháinig tinneas air le barr díomá mar ní faoi mar a bheartaigh sé a bhí críoch ar a chúrsaí.


text:
D' fhan sé ansiúd ar feadh mórán laethanta agus é ag titim go minic i ndroim dubhach trom go dtí gur tuigeadh dó go raibh an bás aige.


text:
Chuir sé fios ar a chairde go léir agus dúirt sé leo: «Tá mo shúile gan codladh agus mo chroí scanraithe le himní.


text:
Bhí mé á rá liom féín cad é mar chruachás mór é seo inar thit mé agus cad é mar thuile atá ar tí mé a bhá mise a bhí chomh fial geanúil sin i mbláth mo nirt.


text:
Ach cuimhním anois ar an éagóir a rinne mé in Iarúsailéim nuair a ghabh mé na soithí óir agus airgid go léir a bhí ann, agus a d' ordaigh mé muintir Iúdá a dhíothú gan fáth ar bith.


text:
Tá mé cinnte dearfa gurb é sin is cúis le mo mhí-ádh agus seo mé ag fáil bháis go dobrónach ar an gcoigcrích.»


text:
Thug sé dó a choróin, a fhallaing, agus a fháinne, ar an tuiscint go múinfeadh sé a mhac Aintíochas agus é a oiliúint don ríogacht.


text:
Nuair a chuala Lisias go raibh an rí tar éis bháis, chuir sé a mhacsan, Aintíochas, i gcoróin i gcomharbacht air; d' oil [Lisias] eisean óna óige, agus thug sé Eopatór air.


text:
<pb/><t>Bhí lucht an Dúnfoirt ag bagairt ar na hIosraelaigh timpeall an tsanctóra, agus iad ag faire na faille i gcónaí chun díobháil a dhéanamh dóibh, agus iad ina dtaca láidir ag na págánaigh.


text:
Bheartaigh Iúdás nárbh fholáir iad a scriosadh; chruinnigh sé an pobal go léir chun léigear a chur orthu.


text:
Tháinig siad le chéile agus chuir siad léigear ar an Dúnfort sa bhliain céad agus a caoga; agus thóg [Iúdás] seastáin diúractha agus sásanna léigir.


text:
Bhain siad an rí amach agus dúirt siad: «An fada eile a fhanfaidh tú gan éiric agus díoltas a dhéanamh ar son ár mbráithre?


text:
Bhíomar sásta seirbhís a dhéanamh do d' athair, géilleadh dá orduithe agus rud a dhéanamh ar a fhorálacha;


text:
(agus rinne siad léigear air) dá bharrsan ní bheadh aon bhaint ag ár muintir féin linn; agus ina theanntasan chuir siad chun báis aon chuid againn arbh fhéidir leo greim a fháil orthu, agus ghabh siad seilbh ar ár maoin oidhreachta.


text:
Agus, féach, inniu féin tá léigear á chur acu ar Dhúnfort Iarúsailéim lena ghabháil, agus tá an sanctóir agus Béit Zúr daingnithe acu.


text:
Mura gcuireann tú cosc leo gan mhoill déanfaidh siad bearta níos mó fós agus ní bheidh ar do chumas cosc a chur leo.»


text:
<pb/><t>Tháinig racht feirge ar an rí nuair a chuala sé é sin, agus chuir sé fios ar a chairde go léir, cinn feadhna a fhórsaí, agus ceannairí an mharcshlua.


text:
Ba é líon a fhórsaí ná céad míle troitheach, fiche míle marcach, agus tríocha dó eilifint a raibh taithí acu ar chogaíocht.


text:
Tháinig siad ar aghaidh trí Idiúmáia agus chuir siad léigear ar Bhéit Zúr agus bhí á ionsaí ar feadh a lán laethanta; thóg siad innill léigir, ach rinne [na Giúdaigh] ruathar amach agus chuir trí thine iad agus throid siad go cróga.


text:
D' imigh Iúdás ón ionsaí ar an Dúnfort agus shuigh sé a longfort ag Béit Zacairiá ar aghaidh longfort an rí.


text:
D' éirigh an rí go moch ar maidin agus thug sé a fhórsaí leis ar bharr luais ar feadh an bhóthair go Béit Zacairiá; chuir siad cóiriú catha orthu féin agus shéid a stoic.


text:
Roinn siad na hainmhithe ar na falaing, agus chóirigh siad míle fear faoi lúireacha maille le cafairr chré-umha ar a gceann le gach eilifint; roghnaíodh cúig céad marcach freisin le gabháil le gach ainmhí.


text:
Bhaineadh a marcshlua an tosach i gcónaí den eilifint cibé áit ina mbíodh sí; cibé áit ina dtéadh sí, théidís in éineacht léi, gan scarúint léi.


text:
In airde ar gach eilifint bhí túr daingean cumhdaithe adhmaid, i bhfearas ar gach ainmhí le teanntaí ar leith; agus ar gach ceann acu bhí ceathrar armtha le troid ón suíomh sin, agus giolla Indiach chomh maith.


text:
Bhí fuílleach an mharcshlua cóirithe ar dhá eite an airm chun an namhaid a chiapadh faoi dhídean na bhfalang.


text:
Nuair a thaitin an ghrian ar na sciatha óir agus cré-umha, bhí na cnoic faoi bharr lasrach acu agus iad ag spréacharnach mar lóchrainn ar lasadh.


text:
Bhí cuid d' arm an rí in eagar ar na sléibhte arda, agus a thuilleadh ar na hísleáin, agus iad ag máirseáil ar aghaidh go daingean dea-eagair.


text:
An mhuintir go léir a chuala geoin an tslua, trop na saighdiúirí sa siúl, agus cling na n-arm faobhair, tháinig ballchrith orthu mar ba mhór agus ba thréan é an t-arm.


text:
Chonaic Eileázár, ar a dtugtaí Avaran, go raibh fearas catha ríoga ar cheann de na heilifintí, agus gur mhó í ná an chuid eile go léir, agus shíl sé go raibh an rí in airde uirthi.


text:
Rinne sé ruathar isteach i lár an fhalaing d' fhonn teacht uirthi; rinne sé ár ar dheis agus ar chlé agus scaip an namhaid thall agus abhus uaidh.


text:
Isteach leis faoin eilifint agus rop a chlaíomh inti agus mharaigh í; ach thit sí sa mhullach air agus fuair sé bás ar an láthair.


text:
Chuaigh saighdiúirí arm an rí suas ina n-aghaidh go Iarúsailéim, agus chuir an rí léigear ar Iúdáia agus ar Shliabh Shíón.


text:
Rinne sé síocháin le muintir Bhéit Zúr agus d' fhág siadsan an chathair mar nach raibh lón acu le léigear a sheasamh de bhrí gur bhliain shabóideach í ag an tír.


text:
Chuir sé léigear ar an sanctóir ar feadh mórán laethanta, thóg ardáin dhiúractha, innill chaite tine agus cloch, agus scairpeanna le saigheada a chaitheamh, agus catafailt.


text:
Rinne [na Giúdaigh] freisin inneall in aghaidh an innill agus lean siad leis an gcogaíocht ar feadh a lán laethanta.


text:
Ach ní raibh aon stór bia acu, mar gurbh í an seachtú bliain í; agus iad siúd a fuair dídean in Iúdáia ó na págánaigh, bhí deireadh a soláthairtí caite acu.


text:
Ní raibh ach beagán fear fágtha sa sanctóir mar go raibh an gorta ag luí go dian orthu agus gur imigh an chuid eile, gach duine chun a bhaile féin.


text:
<pb/><t>Ansin chuala Lisias go raibh Pilib, an té a cheap Aintíochas rí agus é fós ina bheatha, le hAintíochas a oiliúint don choróin,


text:
tagtha ar ais ón bPeirs agus ón Méide leis na fórsaí a d' imigh leis an rí, agus go raibh sé ag iarraidh ceannas a fháil ar an rialtas.


text:
Bheartaigh sé imeacht gan mhoill agus dúirt sé leis an rí agus le ceannairí an airm agus leis na saighdiúirí: «Táimid ag dul i laige ó lá go lá; táimid ar bheagán bia; tá an áit atá faoi ionsaí againn daingean agus tá cúraimí na ríochta ag brú orainn.


text:
Sínimis deaslámh an chairdis chun na bhfear seo agus déanaimis síocháin leo féin agus lena gcine go léir.


text:
Tugaimis cead dóibh a nósanna féin a chleachtadh mar a dhéanaidís cheana, mar is de bharr na ndlíthe leo a chuireamar ar ceal a tháinig fearg orthu agus a rinne siad na nithe seo go léir.»


text:
Thaitin an chaint sin leis an rí agus lena cheannairí agus chuir sé tairiscint síochána chun [na nGiúdach] agus ghlac siad leis.


text:
Thug an rí agus a cheannairí a mionn dá bhrí sin agus ar na coinníollacha sin d' fhág na [Giúdaigh] an dún.


text:
Ach nuair a chuaigh an rí isteach i gCnoc Shíón agus go bhfaca sé a dhaingne a bhí an áit, bhris sé an mionn a thug sé agus d' ordaigh sé an balla mórthimpeall a leagan anuas.


text:
Ansin d' imigh sé leis faoi dheabhadh agus d' fhill ar Aintíoch; fuair sé Pilib ansiúd i gceannas na cathrach; chuir Aintíochas cath air agus ghabh an chathair de ruathar.


text:
<pb/><t>Sa bhliain céad caoga a haon, d' fhág Déimitrias mac Sheiliúcas an Róimh agus le beagán fear shroich sé cathair ar imeall na mara agus chrom ar rialú ansiúd.


text:
Nuair a bhí sé ag gabháil isteach i sealúchas ríoga a shinsear, ghabh an t-arm Aintíochas agus Lisias d' fhonn iad a thabhairt ina láthair.


text:
Ansin tháinig na coirpigh agus na haindiagaigh go léir ó Iosrael chuige; i gceannas orthu bhí Alcamas fear ar mhian leis a bheith ina ardsagart.


text:
Rinne siad an gearán seo leis an rí mar gheall ar an bpobal: «Mharaigh Iúdás agus a dheartháireacha do chairde go léir, agus dhíbir siad sinne as ár dtailte.


text:
Cuir fear chucu dá bhrí sin a bhfuil muinín agat as; téadh sé agus feiceadh sé an tubaiste go léir a thug [Iúdás] orainne agus ar chríocha an rí; agus déanadh sé díoltas orthusan agus ar a lucht cúnta go léir.»


text:
Thogh an rí Bacaídéas, duine de chairde an rí, a bhí i gceannas ar an gcúige thar an Abhainn, fear mór le rá sa ríocht a bhí dílis don rí.


text:
Chuir sé eisean agus Alcamas na haindiagachta, a bhí ceaptha ina ardsagart aige, agus d' ordaigh dó díoltas a imirt ar chlann Iosrael.


text:
D' imigh siad leo dá bhrí sin agus tháinig siad le fórsa tréan go tír Iúdá. Agus chuir siad teachtairí go Iúdás agus a dheartháireacha le tairiscintí fealltacha síochána.


text:
Chuaigh gasra scríobhaithe, ámh, faoi dhéin Alcamas agus Bhacaídéas ag lorg coinníollacha córa síochána.


text:
Óir dúirt siad: «Tá sagart de shliocht Árón tagtha leis na fórsaí, agus ní dhéanfaidh seisean éagóir orainn.»


text:
Rinne sé coinníollacha síochána a phlé leo ceart go leor agus thug sé mionn á rá: «Ní dhéanfaimid aon iarracht ar dhíobháil a dhéanamh daoibhse ná do bhur gcairde.»


text:
Chreid siad é, ach ghabh sé trí fichid díobh agus chuir chun báis iad san aon lá amháin, ag comhlíonadh an bhriathair a scríobhadh:


text:
«Scaip siad feoil do chuid naomh agus dhoirt siad a gcuid fola ar fud Iarúsailéim, agus gan aon duine acu lena n-adhlacadh.»


text:
Tháinig scéin agus eagla ansin ar an bpobal go léir rompu. «Níl focal fírinne acu ná ceart ar bith ag roinnt leo,» ar siad, «bhris siad a gconradh agus an mionn a thug siad.»


text:
D' fhág Bacaídéas Iarúsailéim ansin agus shuigh sé a longfort i mBéit Zaet. Ansin chuir sé tóir ar a lán den mhuintir a thréig é agus ghabh iadsan agus cuid den phobal, agus mharaigh iad agus chaith isteach sa pholl mór iad.


text:
Ansin chuir sé Alcamas i gceannas ar an gcúige agus d' fhág sé an t-arm mar theannta aige. D' fhill Bacaídéas féin ar ais ar an rí.


text:
Agus na daoine go léir a bhí ag cur as dá muintir, chruinnigh siad chuige, agus gabh siad seilbh ar thír Iúdá agus rinne siad dochar mór in Iosrael.


text:
Chonaic Iúdás an díobháil go léir a rinne Alcamas agus a lucht leanúna i measc chlann Iosrael, thar mar a rinne na págánaigh féin.


text:
Ghabh [Iúdás] amach dá bhrí sin ar fud críocha Iúdáia go léir máguaird agus d' imir sé díoltas ar an muintir go léir a thréig é agus coisceadh orthu gabháil [ón gcathair] amach faoin tuath.


text:
Nuair a chonaic Alcamas conas mar a bhí slua Iúdáis dulta i neart, thuig sé nach bhféadfadh sé an fód a sheasamh ina gcoinne, d' fhill sé ar ais ar an rí agus chuir sé coireanna ina leith.


text:
<pb/><t>Ansin chuir an rí uaidh Niocánór, duine dá cheannasaithe ainmniúla, a raibh an ghráin dearg aige ar Iosrael, agus d' ordaigh sé dó an pobal a scriosadh.


text:
Tháinig Niocánór go Iarúsailéim le fórsa tréan agus le barr fill chuir sé teachtaireacht síochána go Iúdás agus go dtí a dheartháireacha á rá:


text:
«Ná bíodh aon chogaíocht idir mise agus tusa; tiocfaidh mise le beagán slua, le go bhféachfaimis san aghaidh ar a chéile go cairdiúil.»


text:
Agus tháinig sé go Iúdás, agus bheannaíodar dá chéile go síochánta, ach go raibh an namhaid ullamh le Iúdás a ghabháil.


text:
Tuigeadh do Iúdás gur le feall ar intinn aige a tháinig sé chuige; tháinig eagla air agus dhiúltaigh sé bualadh leis arís.


text:
Tar éis na n-imeachtaí sin ghabh Niocánór suas go Sliabh Shíón. Tháinig cuid de na sagairt amach as an sanctóir agus cuid de na seanóirí ina dteannta, le beannú dó go cairdiúil agus leis an íobairt uileloiscthe a bhí á hofráil don rí a thaispeáint dó.


text:
agus thug sé an mionn seo le barr feirge: «Mura ndéantar Iúdás agus a arm a thabhairt ar láimh dom an uair seo, ansin má fhillim slán cuirfidh mé an teach seo trí thine.» Agus d' imigh sé leis agus fraoch feirge air.


text:
Chuaigh na sagairt isteach ansin agus sheasadar os comhair na haltóra agus an Teampaill agus na deora leo agus dúirt siad:


text:
«Rinne tú an teach seo a thoghadh le d' ainm a thabhairt air le bheith mar theach urnaí agus impí ag do phobal.


text:
Imir díoltas ar an bhfear seo agus ar a arm, agus titidís le faobhar claímh; cuimhnigh ar a ndiamhaslaí agus ná tabhair suaimhneas dóibh.»


text:
<pb/><t>Ghabh Niocánór amach ó Iarúsailéim agus shuigh sé a longfort i mBéit Horón agus d' aontaigh arm na Síre leis ansiúd.


text:
«Nuair a rinne teachtairí rí [na hAsaíre] diamhasla, threascair d' aingeal cúig mhíle agus ceithre fichid díobh.


text:
Déan an t-arm seo a scriosadh os ár gcomhair inniu; bíodh a fhios ag an gcuid eile gur chaith sé siúd masla le do shanctóir agus tabhair breith air de réir na coirpeachta seo.»


text:
Chuir na fórsaí cath ar a chéile, dá bhrí sin, ar an tríú lá déag de mhí Adár. Briseadh ar arm Niocánór agus ba é féin ba thúisce a thit sa chath.


text:
Chuir [na Giúdaigh] aistear lae de thóir orthu, ó Adasa go Gazara, agus fad bhíodar sa tóir orthu, lean siad orthu ag cur a ngáir chatha suas le séideadh na stoc.


text:
Tháinig [fir] amach as bailte Iúdáia go léir máguaird, agus sháraigh siad [an namhaid] agus thiomáin siad siar ar an tóir iad i dtreo gur thiteadar go léir le faobhar claímh agus nár fágadh fear inste scéil.


text:
Ansin ghabh [na Giúdaigh] an chreach agus an éadáil; theasc siad an ceann de Niocánór, agus an deaslámh a shín sé amach go dásachtach; thóg siad iadsan leo agus chuir siad ar taispeáint iad lámh le Iarúsailéim.


text:
<pb/><t>Chuala Iúdás dea-cháil na Rómhánach, go rabhadar an-láidir agus go raibh dea-thoil acu do gach duine a rinne conradh leo, agus gur mhian leo cairdeas a dhéanamh le gach duine a thiocfadh faoina ndéin (agus go rabhadar an-láidir).


text:
D' inis daoine dó faoina gcogaí, faoi na héachtaí a bhí á ndéanamh acu i measc na nGailleach, conas mar a chloígh siad iad agus a chuir siad faoi cháin iad;


text:
conas mar a fuair siad smacht ar an dúiche go léir le neart pleanála agus foighne, d' ainneoin a fhad ó bhaile uathu; conas mar a tháinig ríthe ó imill na cruinne le hiad a ionsaí, agus gur cheansaigh agus gur chloígh siad iad agus gur bhris orthu go tubaisteach, agus conas mar a bhí an chuid eile ag díol cánach leo gach bliain.


text:
Pilib agus Peirséas, rí na gCitím, agus daoine eile a d' éirigh amach ina gcoinne, bhris siad orthu ar pháirc an chatha agus chuir faoi chois iad.


text:
Chloígh siad freisin Aintíochas Mór, rí na hÁise, a chuir cath orthu le céad agus a fiche eilifint, le marcshlua agus le harm an-láidir; bhasc siad é.


text:
Ghabh siad ina bheatha é, agus d' ordaigh go ndéanfadh sé féin agus a chomharbaí cáin throm a dhíol, gialla a thabhairt,


text:
agus cuid de thogha a gcúigí, an Ind, an Mhéide agus Lidia a ghéilleadh dóibh. Thóg siad uaidh iad agus thug iad don rí Eomanaes.


text:
ach go bhfuair [na Rómhánaigh] gaoth an fhocail, agus gur chuir siad aon cheannasaí amháin ina gcoinne agus chuir cogadh orthu; go ndearna siad ár agus eirleach orthu agus gur ghabh siad a mná agus a leanaí ina mbránna, gur chreach siad a maoin, gur chuir a dtír faoi chois, gur leag a ndaingin ar lár, agus gur chuir faoi chuing na daoirse iad go dtí an lá inniu féin.


text:
Na ríochtaí agus na hoileáin eile, aon chuid díobh a chuir riamh ina gcoinne, rinne siad iad a scrios agus a chur faoi dhaoirse.


text:
Ach maidir lena gcairde agus leis an muintir a bhíonn ag brath orthu, mhair siad i gcónaí cairdiúil leo. Chuir siad ríthe i gcéin agus i gcóngar faoi smacht agus chuir siad scéin ar gach ar chuala a dtásc.


text:
An dream ar mian leo cabhrú leo agus go suífidís i ríchathaoir, suíonn siad inti; an dream is mian leo a dhíbirt aisti, díbrítear iad. Tá an cheannasaíocht acu go daingean.


text:
Dá ainneoin sin go léir, níor chuir aon duine díobh coróin ar a cheann ná fallaing chorcra uime le barr éirí in airde.


text:
Ach bhunaigh siad seanad dóibh féin, agus gach lá bíonn trí chéad agus a fiche seanadóirí ag plé conas is fearr a dhéanfaidís an pobal a riaradh.


text:
Cuireann siad an rialtas i muinín aon duine amháin ar feadh bliana sa turas, agus bíonn rialú na tíre go léir faoina chúram; géilleann siad go léir don aon duine amháin agus níl éad ná formad ina measc.


text:
<pb/><t>Thogh Iúdás Eapolamos mac Eoin, mac Acós, agus Iasón mac Eileázár, agus chuir don Róimh iad le cairdeas agus conradh a dhéanamh,


text:
agus iad féin a scaoileadh ó chuing na daoirse, mar go bhfaca siad go raibh ríocht na nGréagach ag leagan cuing na daoirse go trom ar Iosrael.


text:
Rinne na toscairí an t-aistear an-fhada go dtí an Róimh, chuaigh isteach i láthair an tseanaid agus labhair mar leanas:


text:
«Chuir Iúdás Macabaech agus a dheartháireacha agus an pobal Giúdach sinn chugaibh le conradh agus síocháin a dhéanamh libh agus le go nglacfaí linn ar liosta bhur gcomhghuaillithe agus bhur gcairde.»


text:
agus seo cóip den litir a greanadh ar tháblaí cré-umha mar fhreagra, agus a seoladh ar ais go Iarúsailéim le coimeád ag na Giúdaigh mar chuimhneachán ar an tsíth agus ar an gconradh.


text:
«Go raibh an rath ar na Rómhánaigh agus ar an gcine Giúdach ar muir agus ar tír go brách, agus i bhfad uathu claíomh agus namhaid.


text:
Má chuirtear cogadh ar dtús ar an Róimh nó ar aon cheann dá comhghuaillithe ar fud na himpireachta ar fad,


text:
Ní thabharfaidh siad ná ní sholáthróidh siad grán ná airm ná airgead ná loingeas don namhaid a bhíonn ag fearadh cogaidh; sin mar a chinn an Róimh, agus ní foláir dóibh a ndualgais a chomhlíonadh gan aon ní dá mbarr.


text:
Ar an gcuma chéanna, má chuirtear cogadh ar dtús ar an gcine Giúdach, troidfidh na Rómhánaigh gualainn leo le fonn, de réir mar a éileoidh an cás orthu.


text:
Ní thabharfar grán ná airm ná airgead ná loingeas do na comhghuaillithe namhadmhara; sin mar a chinn an Róimh, agus ní foláir dóibh a ndualgais a chomhlíonadh gan aon ní dá mbarr.


text:
Tar éis na coinníollacha sin a theacht i bhfeidhm, má bheartaíonn an dá thaobh ar bhreis a chur leo, nó baint uathu, beidh an cead sin acu, agus beidh an bhreis nó an laghdú bailí.


text:
«Agus maidir leis na héagóracha atá á n-imirt ag an rí Déimitrias orthu, scríobhamar chuige mar leanas: 'Cén fáth ar leag tú cuing chomh trom ar ár gcairde agus ar ár gcomhghuaillithe na Giúdaigh?


text:
Má iarrann siad cabhair arís i do choinne, déanfaimid a gcearta a chosaint agus cogadh a chur ort ar muir agus ar tír.' »


text:
<pb/><t>Nuair a chuala Déimitrias gur thit Niocánór agus a arm sa chath, chuir sé Bacaídéas agus Alcamas an dara huair go Iúdá agus eite dheas an airm mar aon leo.


text:
Ghabh siad an bóthar [chun na Gailíle] agus chuir siad léigear ar Maesalót in Arbaelá, agus ghabh é agus mharaigh a lán.


text:
Ansin chuir siad chun bóthair agus chuaigh go Beireá le fiche míle troitheach agus dhá mhíle marcach.


text:
Nuair a chonaic siad sluaite líonmhara an namhad, tháinig scéin orthu agus d' éalaigh mórán acu ón gcampa i dtreo nár fágadh ach ocht gcéad díobh.


text:
Nuair a chonaic Iúdás gur shleamhnaigh a arm ar shiúl uaidh, agus go raibh cath á bhagairt air, thit an lug ar an lag aige, mar ní raibh sé d' uain aige iad a thionól.


text:
Ach cé go raibh suaitheadh air, dúirt sé leis an muintir a bhí fágtha: «Ar aghaidh linn agus tugaimis faoinár naimhde. B' fhéidir go bhféadfaimis cath a chur orthu.»


text:
Ach rinne siadsan iarracht ar a mhalairt a áiteamh air, á rá: «Ní fhéadfaimis é, ach teithimis lenár n-anam an turas seo, agus tiocfaimid ar ais lenár ndeartháireacha agus cuirfimid cath orthu; níl ach an beagán dínn ann.»


text:
Ach dúirt Iúdás: «I bhfad uainn a leithéid a dhéanamh, teitheadh uathu. Má tháinig ár n-uain, faighimis bás go cróga ar son ár ndeartháireacha, gan smál a fhágáil ar ár gclú.»


text:
Ansin mháirseáil arm [Bhacaídéas] amach ón longfort agus chóirigh iad féin don chath. Rinneadh dhá dhíorma den mharcshlua, ghluais an lucht diúractha agus na saigheadoirí ar aghaidh roimh an arm, agus na curaidh ghroí go léir chomh maith;


text:
bhí Bacaídéas ar an eite dheas. Ghabh an falang ar aghaidh idir an dá dhíorma le séideadh na stoc. Shéid muintir Iúdáis na stoic chomh maith.


text:
Chonaic Iúdás go raibh Bacaídéas agus neart a fhórsaí ar dheis, agus chruinnigh na laochra gaile go léir chuige;


text:
Nuair a chonaic an mhuintir ar an eite chlé go raibh briste ar an eite dheas, d' iompaigh siad agus lean go dlúth ar a sála ar Iúdás agus ar a chuid fear.


text:
Thóg Iónátán agus Síomón a ndeartháir leo ansin agus rinne siad é a adhlacadh i dtuama a sinsear i Móidín,


text:
agus chaoin siad é. Agus rinne Iosrael go léir é a chaoineadh go dubhach; mhair an caoineadh mórán laethanta, agus deiridís:


text:
An chuid eile de bhearta Iúdáis, a chogaí agus na gníomhartha gaisce a rinne sé, agus a thábhacht, níl siad scríofa, mar ba líonmhar iad.


text:
Rinne siadsan tóir agus cuardach ar chairde Iúdáis, agus thug siad go Bacaídéas iad agus d' imir sé díoltas orthu agus rinne fonóid fúthu.


text:
Tharla leatrom géar dá bhrí sin in Iarúsailéim, nach raibh a leithéid ann ó bhí deireadh ag fáidh a bheith ar fáil ina measc.


text:
«Ó fuair do dheartháir Iúdás bás, níl aon duine beo mar é le cur in aghaidh ár naimhde agus Bhacaídéas, agus le déileáil le lucht ár bhfuatha ar ár gcine féin.


text:
Thoghamar dá réir sin thusa inniu, más ea, le bheith mar cheannasaí agus mar threoraí lenár gcogadh a fhearadh.»


text:
Ach chuala Iónátán agus Síomón agus a lucht tacaíochta go léir faoi agus theith siad go fásach Theacóá agus shuíodar a longfort ag uisce Shistéal Asfar.


text:
(Fuair Bacaídéas é sin amach ar an tsabóid agus ghabh sé féin agus a arm go léir thar Iordáin anonn.)


text:
Sheol [Iónátán] a dheartháir, a bhí i gceannas an tslua, lena impí ar na Nabataeigh, a chairde, cead a thabhairt dóibh a mbagáiste raidhsiúil a chur i dtaisce ina measc.


text:
Ach tháinig clann Iambraí ó Mhaedabá amach agus ghabh siad Eoin agus a raibh aige, agus rug leo iad.


text:
Tar éis na nithe sin a thitim amach insíodh do Iónátán agus do Shíomón a dheartháir go raibh clann Iambraí ag ceiliúradh bainise móire agus ag tionlacan na brídeoige, iníon duine d' uaisle móra Chanán, ó Nadabat le cóisir mhór.


text:
Chuimhníodar ar fhuil Eoin a ndeartháir agus ghabhadar suas agus chuadar i bhfolach faoi scáth an tsléibhe.


text:
Ag faire dóibh ansiúd, b' shiúd ag gabháil an treo slua mór lena lán bagáiste; tháinig an céile fir amach faoina ndéin, lena chairde agus lena ghaolta, le bodhráin agus banna ceoil agus a lán arm.


text:
Ansin rinne siad ruathar ina n-aghaidh óna luíochán agus rinne ár orthu agus thit a lán acu, agus theith an chuid eile chun an chnoic, agus gabhadh a maoin go léir.


text:
Nuair a fuair Bacaídéas é sin amach, tháinig sé ar an tsabóid le fórsa láidir go bruacha géara na Iordáine.


text:
Agus dúirt Iónátán leo siúd a bhí in éineacht leis: «Ar aghaidh linn agus troidimis lenár n-anam, mar ní ionann an scéal inniu agus roimhe seo.


text:
Féach, tá an cath romhainn agus inár ndiaidh; tá uisce na Iordáine ar an taobh seo, an bogach agus an mothar ar an taobh siúd, níl bealach cúlaithe againn.


text:
Cuireadh tús leis an gcath; shín Iónátán a lámh le buille a bhualadh ar Bhacaídéas, ach dhruid seisean i leataobh uaidh agus chuaigh ar chúl an tslua.


text:
Ansin léim Iónátán agus a lucht leanúna isteach sa Iordáin agus shnámh siad go dtí an taobh thall. Níor ghabh an namhaid thar Iordáin lena n-ionsaí.


text:
<pb/><t>D' fhill Bacaídéas ar Iarúsailéim ansin agus thóg cathracha daingne in Iúdáia le ballaí arda agus geataí agus barraí: an daingean in Ireachó, agus Amáus, agus Béit Horón, agus Béitéil, agus Timneá, agus Faratón, agus Teafón,


text:
Dhaingnigh sé freisin Béit Zúr agus Gazara, agus an Dúnfort, agus chuir sé saighdiúirí agus soláthairtí bia iontu.


text:
Ghabh sé clann mhac ceannairí na tíre ina ngialla agus chuir faoi gharda iad sa Dúnfort in Iarúsailéim.


text:
Sa bhliain céad caoga a trí, sa dara mí, thug Alcamas ordú balla chúirt inmheánach an tsanctóra a leagan agus saothar na bhfáithe a scriosadh. Ní raibh ach tús curtha aige leis an scrios


text:
nuair a bhuail taom Alcamas agus cuireadh stop lena shaothar. Fuair sé poc sa bhéal agus d' fhág an phairilis balbh ar fad é i dtreo nach bhféadfadh sé labhairt ar aon chor ná treoracha a thabhairt i dtaobh a theaghlaigh.


text:
Nuair a chonaic Bacaídéas go raibh Alcamas tar éis bháis, d' fhill sé ar ais go dtí an rí agus bhí síocháin ag tír Iúdá ar feadh dhá bhliain.


text:
<pb/><t>Ansin rinne na coirpigh go léir comhcheilg agus dúirt: «Féach! Tá Iónátán agus a lucht tacaíochta ag maireachtáil go síochánta gan imní. Tugaimis Bacaídéas ar ais mar sin agus gabhfaidh sé iad go léir san aon oíche amháin.»


text:
Chuir seisean chun bealaigh le fórsa tréan agus chuir sé litreacha faoi rún go dtí a chomhghuaillithe go léir in Iúdáia á rá leo Iónátán agus a lucht tacaíochta a ghabháil. Ach níor éirigh leo mar fuarthas amach cad a bhí ar intinn acu.


text:
Ghabh [Iónátán agus a lucht tacaíochta] timpeall leathchéad de mhuintir na tuaithe a bhí i gceannas an fhill agus chuir siad chun báis iad.


text:
Ansin chúlaigh Iónátán agus Síomón agus a lucht leanúna go Béit Baise san fhásach; d' atóg sé a raibh scriosta de agus dhaingnigh é.


text:
Fuair Bacaídéas scéala faoi seo agus chruinnigh sé a shluaite go léir agus chuir treoracha chun a mhuintir in Iúdáia.


text:
Tháinig sé ansin agus chuir léigear ar Bhéit Baise; bhí sé á ionsaí ar feadh a lán laethanta agus thóg sé innill chogaidh.


text:
Ach d' fhág Iónátán a dheartháir Síomón sa chathair, agus d' imigh sé féin amach faoin tuath, agus gan ach beagán fear in éineacht leis.


text:
Rinne sé fogha faoi Odomaera agus a bhráithre, agus faoi chlann mhac Fasarón, ina mbothanna, agus chromadarsan freisin ar [an namhaid a] ionsaí agus aontú lena fhórsaí.


text:
Chuir siad cath ansin ar Bhacaídéas agus bhris siad air. Rinne siad é a bhuaireanh go mór mar go raibh a phlean agus a fheachtas curtha amú.


text:
Tháinig racht feirge air leis na coirpigh a chomhairligh dó dul isteach sa tír, agus mharaigh sé a lán díobh agus bheartaigh sé ansin imeacht go dtí a thír féin.


text:
Fuair Iónátán é sin amach agus chuir sé teachtaí chuige le síocháin a dhéanamh leis agus go dtabharfadh sé na cimí ar ais.


text:
D' aontaigh sé leis sin agus rinne beart de réir a bhriathair, agus thug a mhionn dó nach ndéanfadh sé iarracht ar dhíobháil a dhéanamh dó i gcaitheamh a shaoil go léir.


text:
Thug sé ar ais dó na cimí a thug sé leis an turas roimhe sin ó thír Iúdá; ansin d' fhill sé agus d' imigh leis chun a thíre féin, agus níor tháinig go deo arís isteach ina gcríocha.


text:
Ní raibh an claíomh ag bagairt ar Iosrael a thuilleadh, agus chuir Iónátán faoi i Machmais mar ar chrom sé ar bhreith a thabhairt ar an bpobal agus scrios sé na héagráifigh ó Iosrael.


text:
<pb/><t>Sa bhliain céad agus a seasca tháinig Alastar Eipifanaes, mac Aintíochas, i dtír agus ghabh seilbh ar Ptolamais. Cuireadh fáilte roimhe agus chuaigh sé i mbun rialaithe.


text:
Nuair a chuala Déimitrias rí é sin, chruinnigh sé slua mór agus mháirseáil amach chun catha ina choinne.


text:
«Mar,» ar sé, «b' fhearr dúinn an tosach a bheith againn agus síocháin a dhéanamh leis sula ndéanfaidh sé síocháin le hAlastar inár n-aghaidh.


text:
Óir cuimhneoidh seisean ar na héagóracha go léir a rinneamar ina choinne agus i gcoinne a bhráithre agus i gcoinne an chine.»


text:
Thug [Déimitrias] údarás dó dá bhrí sin fórsaí a chruinniú, airm a sholáthar, agus bheith mar chomhghuaillí aige; agus d' ordaigh sé na gialla sa Dúnfort a scaoileadh saor chuige.


text:
Chuaigh Iónátán go dtí Iarúsailéim agus léigh sé an litir i gcomhchlos an phobail ar fad agus na muintire sa Dúnfort.


text:
Thug sé ordú dóibh siúd a bhí i mbun na hoibre na ballaí agus an chóir chosanta timpeall Shliabh Shíón a thógáil de chlocha gearrtha go cearnógach le go mba dhaingnide a bheidís; agus rinneadar amhlaidh.


text:
Níor fhan aon duine ach beagán díobh siúd a thréig an dlí agus na haitheanta agus a d' fhan i mBéit Zúr mar gur thearmann é.


text:
Chuala Alastar rí faoi na gealltanais go léir a thug Déimitrias do Iónátán agus d' inis daoine dó faoi na cathanna go léir a d' fhear Iónátán agus a dheartháireacha agus faoi na gníomhartha gaisce a rinne siad agus na deacrachtaí a d' fhulaing siad.


text:
Cheapamar dá réir sin inniu thú le bheith i do ardsagart ag do mhuintir, agus go dtabharfaí cara an rí ort» agus chuir sé fallaing chorcra agus coróin órga chuige freisin «agus go mbeadh lé agat linn agus go mbeadh cairdeas eadrainn.»


text:
Chuir Iónátán na héidí naofa air sa seachtú mí den bhliain céad agus a caoga, i bhféile na dTaibearnacal, agus chruinnigh sé fórsaí agus sholáthraigh sé raidhse arm.


text:
«Cad tá déanta againn a rá is go bhfuil buntáiste faighte ag Alastar orainn ag déanamh cairdis leis na Giúdaigh mar thacaíocht leis féin?


text:
Cuirfidh mise freisin teachtaireacht misnigh chucu ag geallúint onóra agus duaiseanna lena mealladh chun cabhrú liom.»


text:
Chualamar conas mar a choimeád sibh bhur gconarthaí linne agus a d' fhan sibh dílis do bhur gcairdeas linne gan taobhú lenár naimhde agus ba mhór an sásamh dúinn sin.


text:
Anois, más ea, leanaigí oraibh le bhur ndílseacht dúinn, agus déanfaimid cúiteamh fial libh ar son gach a ndéanfaidh sibh ar ár son.


text:
Déanaim sibhse anois a shaoradh agus na Giúdaigh go léir a fhuascailt ó gach cíos, ó cháin an tsalainn agus ó cháin na corónach.


text:
Agus cé go bhfuil trian d' fhómhar an arbhair agus leath d' fhómhar na gcrann dlite dom, in áit í a thobhach, scaoilim saor ón gcáin sin, ó inniu agus as seo amach, tír Iúdá agus na trí dúichí a cuireadh leis ón tSamáir agus ón nGailíl, ó inniu agus go brách.


text:
Bogaim freisin mo ghreim ar an Dúnfort in Iarúsailéim agus tugaim i lámha an ardsagairt é le go gcuirfeadh sé a rogha féin de gharastún ann lena chosaint.


text:
Agus gach Giúdach beo a tugadh mar chime ó thír Iúdá go dtí aon áit i mo ríocht, scaoilim saor in aisce iad, agus maitheadh [na feidhmeannaigh] go léir na cánacha do chách, fiú ar a n-eallach.


text:
Na féilte go léir, na sabóidí, na réanna nua agus na sollúnacha ar leith, an trí lá roimh fhéile, agus an trí lá ina diaidh, bídís-sean go léir ina laethanta fuascailte agus maithiúnais do na Giúdaigh go léir i mo ríocht.


text:
Liostáiltear Giúdaigh, suas le tríocha míle fear díobh, in arm an rí agus bíodh liúntais ar fáil dóibh ar aon dul leis an gcuid eile d' fhórsaí an rí.


text:
Cuirtear cuid acu i ndaingin mhóra an rí, agus ceaptar a thuilleadh díobh i bpoist mhuiníne sa ríocht. Ceaptar oifigigh agus ceannairí dá gcuid féin orthu agus mairidís de réir a ndlíthe féin, faoi mar a d' ordaigh an rí i dtír Iúdá.


text:
Maidir leis na trí réigiúin a cuireadh le Iúdáia ó thír na Samáire, cuirtear le Iúdáia iad ar shlí go n-áireofar faoin aon rialtóir amháin iad, gan géillsine á tabhairt acu d' aon údarás ach don ardsagart.


text:
Thug mé Ptolamais agus a chomharsanacht mar bhronntanas don sanctóir in Iarúsailéim le díol as na costais riachtanacha a ghabhann leis an sanctóir.


text:
Déanaim féin freisin bronntanas de chúig mhíle déag seicil airgid in aghaidh na bliana ó chiste an rí, le teacht ó na foinsí cuí.


text:
An fearasbarr go léir nach bhfuil íoctha fós ag na feidhmeannaigh mar a rinneadh blianta eile, tabharfaidh siad as seo amach é ar son oibreacha an Teampaill.


text:
Mar bhreis air sin, an cúig mhíle seicil airgid a dhéantaí a thobhach ar theacht isteach sheirbhísí an tsanctóra le haghaidh na bliana, tá sé á mhaitheamh mar go mbaineann sé leis na sagairt a cheiliúrann an liotúirge.


text:
Aon duine a lorgann dídean sa Teampall in Iarúsailéim, nó laistigh dá thearmainn, toisc go bhfuil sé i bhfiacha leis an rí nó a mhalairt, scaoiltear saor é agus faigheadh sé ar ais a mhaoin go léir i mo ríochtsa.


text:
Bíodh chomh maith atógáil ballaí Iarúsailéim, agus an chóir chosanta ina thimpeall, mar chostas ar chiste an rí agus atógáil ballaí cathracha Iúdáia freisin.»


text:
<pb/><t>Nuair a chuala Iónátán agus an pobal na focail sin níor ghéilleadar dóibh ach iad a scaoileadh thar a gcluasa, mar ba cuimhin leo an díobháil mhór a rinne [Déimitrias] in Iosrael agus conas mar a rinne sé leatrom cruálach orthu.


text:
Thaobhaíodar le hAlastar mar gurbh é ba thúisce a labhair briathra síochánta leo agus bhíodar ina gcomhghuaillithe aige ar feadh a shaoil go léir.


text:
Chuaigh an dá rí i ngleic catha le chéile. Theith arm Dhéimitrias agus chuaigh Alastar sa tóir air agus bhris ar a fhórsaí.


text:
«Ós rud é gur fhill mé ar ais ar mo ríocht féin, go bhfuilim i mo shuí i ríchathaoir mo shinsear, gur dhaingnigh mé mo réim, gur bhasc mé Déimitrias, go bhfuair mé ceannas ar ár dtír 


text:
anois, más ea, déanaimis conradh agus cairdeas lena chéile; tabhair dom d' iníon mar bhean chéile agus beidh mé mar chliamhain agat, agus tabharfaidh mé spré duitse agus dise, mar is dual daoibh.»


text:
D' fhreagair Ptoilimí rí mar leanas: «Is aoibhinn an lá a d' fhill tú ar thír do shinsear agus a shuigh tú i ríchathaoir a ríochta.


text:
Anois déanfaidh mé duit de réir mar a scríobh tú; ach buail liom i Ptolamais, i dtreo go bhfeicfimis a chéile agus beidh mé i m' athair céile agat faoi mar a dúirt tú.»


text:
Chuir Ptoilimí chun bealaigh mar sin ón Éigipt, é féin agus a iníon Cleopatra agus thángadar go Ptolamais sa dara bliain ar thrí fichid ar chéad.


text:
Bhuail Alastar rí leis agus thug [Ptoilimí] a iníon Cleopatra dó le pósadh agus ceiliúradh an pósadh i Ptolamais le spleodar faoi mar is gnáth le ríthe.


text:
Chuaigh sé dá bhrí sin go hollásach go Ptolamais agus bhuail leis an dá rí; thug sé airgead agus ór agus a lán tabhartas dóibh féin agus dá gcairde agus fuair sé fabhar ina láthair.


text:
Chuir buíon scraistí ó Iosrael, dream ainrialta, le chéile le gearán a dhéanamh ina aghaidh, ach níor thug an rí aon aird orthu.


text:
D' ordaigh an rí a chuid éadaigh a bhaint de Iónátán agus éide chorcra a chur uime, agus rinneadh amhlaidh.


text:
Chuir an rí ina shuí taobh leis é agus dúirt sé lena oifigigh: «Téigí amach i lár na cathrach leis agus fógraígí gan aon duine a dhéanamh gearáin ina aghaidh faoi aon ní agus gan aon duine a chur isteach air ar aon chúis.»


text:
Nuair a chonaic lucht a chúisithe an onóir a bhí á caitheamh leis de réir an fhógra sin agus é gléasta i gcorcra, theith siad go léir.


text:
Thug an rí onóir dó, más ea, agus chuir a ainm ar rolla a phríomhchairde, agus cheap é ina ghinearál agus ina ghobharnóir ar an gcúige.


text:
<pb/><t>Sa bhliain céad agus a seasca cúig tháinig Déimitrias mac Dhéimitrias ón gCréit go tír a shinsear.


text:
Cheap Déimitrias Apollóinias ina ghobharnóir ar Choílé Síre agus chruinnigh forsa tréan agus chuir léigear ar Iaimnía. Ansin chuir sé an teachtaireacht seo leanas go Iónátán an t-ardsagart.


text:
«Níor éirigh inár gcoinne ach tú! Táim i mo cheap magaidh agus aithise anois de do chionn. Cén fáth a bhfuil feidhm á bhaint agat as do chumas inár gcoinne sna hardáin?


text:
Má tá muinín agat as d' fhórsaí, tar anuas ar an machaire inár n-aghaidh agus bainimis triail as a chéile ann; tá neart na gcathracha ar mo thaobhsa.


text:
Cuir ceist agus faigh amach cé hé mé agus cé hiad an mhuintir eile atá ag cabhrú linn. Déarfaidh daoine leat nach féidir duit an fód a sheasamh inár n-aghaidh, mar gur briseadh dhá uair ar do shinsir ar a bhfóidín dúchais.


text:
Agus anois ní bheidh ar do chumas an fód a sheasamh in aghaidh an mharcshlua ná an airm mhóir seo sa mhachaire, agus gan carraig ná scailp ná áit dídine ann duit.»


text:
Nuair a chuala Iónátán teachtaireacht Apollóinias, bhorr an croí ann istigh. Thogh sé deich míle fear agus chuir chun bealaigh ó Iarúsailéim agus tháinig a dheartháir Síomón chuige le cabhair.


text:
Shuigh sé longfort os comhair Iopa ach dhún lucht na cathrach í ina aghaidh, mar go raibh garastún ag Apollóinias in Iopa. Nuair a rinneadar ionsaí uirthi,


text:
Chuala Apollóinias é sin agus chruinnigh sé trí mhíle de mharcshlua agus arm mór agus ghluais go hAzótas, amhail is dá mbeadh sé le dul níos faide. Bhí sé ag brú ar aghaidh isteach sa mhachaire san am céanna mar bhí fórsa tréan marcach aige agus é ag brath orthu.


text:
Fuair Iónátán amach go raibh an luíochán seo á dhéanamh i leith a chúil; thimpeallaigh na marcaigh a arm agus bhíodar ag scaoileadh a saigheada faoina chuid fear ó mhaidin go tráthnóna.


text:
Ansin thug Síomón a fhórsa chun tosaigh agus chuir cath ar an bhfalang mar bhí an marcshlua traochta agus bhris sé orthu agus theitheadar.


text:
Scaipeadh an marcshlua ar fud an mhachaire agus theith siad go hAzótas agus isteach leo i dteampall Dhágón, a n-íol, ag lorg dídine.


text:
Ach chuir Iónátán Azótas agus na cathracha máguaird trí thine; chreach sé iad agus chuir sé teampall Dhágón, agus an mhuintir a theith ina sluaite isteach ann, faoi bharr lasrach.


text:
D' imigh Iónátán leis ón áit sin, agus shuigh a champa os comhair Ascalón; d' fháiltigh muintir na cathrach sin roimhe go hollásach.


text:
chuir sé chuige dealg óir mar is gnáth a thabhairt do ghaolta an rí; thug sé dó chomh maith seilbh ar Eacrón agus na tailte a ghabh leis.


text:
<pb/><t>Thionóil rí na hÉigipte armáil mhór ansin, chomh líonmhar le gaineamh na trá, agus a lán long, agus rinne iarracht ar sheilbh a fháil le feall ar ríocht Alastair agus í a chur lena ríocht féin.


text:
Chuir sé chun bealaigh chun na Síre agus síocháin ar a bhéal, agus d' osclaíodh muintir na gcathracha a ngeataí roimhe agus théidís amach ina choinne; mar d' ordaigh Alastar rí fáilte a chur roimhe mar gurbh é a athair céile é.


text:
Ach nuair a théadh Ptoilimí isteach sna cathracha, bhuannaíodh sé saighdiúirí mar gharastún i ngach ceann.


text:
Nuair a tháinig sé i gcóngar Azótas, thaispeáin siad creatlach dóite theampall Dhágón dó, agus Azótas agus a bhruachbhailte scriosta, corpáin scaipthe thall agus abhus, agus conablaigh loiscthe na ndaoine a dhóigh Iónátán sa chath agus iad ina gcairn acu ar feadh a bhealaigh.


text:
Chuireadar in iúl don rí freisin cad a rinne Iónátán le milleán a chur air, ach níor labhair an rí focal.


text:
Chuaigh Iónátán go Iopa le bualadh leis an rí go hollásach, agus bheannaigh siad dá chéile agus chaith an oíche ann.


text:
Rinne Iónátán an rí a thionlacan chomh fada leis an abhainn ar a dtugtar Eiliútaras agus ansin d' fhill sé ar Iarúsailéim.


text:
Ghabh Ptoilimí rí ceannas ar chathracha an chósta chomh fada le fearainn Seiliúiciá agus bhí an t-olc á bheartú gan staonadh aige in aghaidh Alastair.


text:
Chuir sé teachtaí go Déimitrias rí á rá: «Tar, déanaimis conradh le chéile agus tabharfaidh mé m' iníon, a bhí mar chéile ag Alastar, duit le pósadh, agus beidh tú i réim i ríocht d' athar.


text:
Bhain sé a iníon de dá bhrí sin agus thug í do Dhéimitrias; bhí sé in earraid le hAlastar ansin agus ba léir don saol a naimhdeas.


text:
Ansin ghabh Ptoilimí isteach in Aintíoch agus chuir coróin na hÁise air féin. Chuir sé dhá choróin ar a cheann, ar an gcuma sin, coróin na hÉigipte agus coróin na hÁise.


text:
Chuala Alastar an scéala agus tháinig sé ina choinne i gcath. Ghluais Ptoilimí amach ina choinne, chuaigh i ngleic leis le fórsa tréan agus chuir an teitheadh air.


text:
Ach fuair Ptoilimí bás trí lá ina dhiaidh sin agus mharaigh na háitritheoirí a shaighdiúirí ina ngarastúin.


text:
<pb/><t>San am céanna thionóil Iónátán fir Iúdáia le hionsaí a dhéanamh ar an Dúnfort in Iarúsailéim agus d' fheistigh sé a lán inneall cogaidh le húsáid ina choinne.


text:
Ach coirpigh áirithe a raibh fuath acu dár gcine, chuaigh siad go dtí an rí agus d' inis siad dó go raibh léigear á chur ag Iónátán ar an Dúnfort.


text:
Nuair a chuala sé é sin, tháinig fearg air; a luaithe a fuair sé gaoth an fhocail chuir sé chun bealaigh agus tháinig go Ptolamais. Scríobh sé go Iónátán á rá leis scor den léigear, agus teacht agus bualadh leis i gcomhdháil i Ptolamais chomh tapa agus ab fhéidir dó.


text:
Nuair a chuala Iónátán é sin, d' ordaigh sé leanúint den léigear; thogh sé cuid de sheanóirí Iosrael agus cuid de na sagairt; chuir sé é féin i bhfiontar,


text:
mar chuaigh sé go dtí an rí i Ptolamais, agus airgead agus ór agus éidí agus a lán tabhartas eile aige, agus ghnóthaigh sé a fhabhar.


text:
ach chaith an rí leis mar a rinne na ríthe a ghabh roimhe agus mhóraigh é i bhfianaise a chairde go léir.


text:
Dhaingnigh sé é san ardsagartacht agus sna honóracha a bhí aige roimhe sin agus rinne sé é a áireamh ar a phríomhchairde.


text:
Ansin d' iarr Iónátán ar an rí Iúdáia agus trí dhúiche na Samáire a shaoradh ó cháin, agus gheall dó trí chéad tallann.


text:
D' aontaigh an rí leis sin agus scríobh litir go Iónátán i dtaobh na nithe sin go léir: mar seo a ghabh sí:


text:
Scríobhamar go Lastanaes ár ngaol mar gheall oraibh agus anois tá cóip den litir sin scríofa againn chugatsa i dtreo go mbeadh a fhios agat cad deir sí.


text:
Cairde dúinn is ea náisiún na nGiúdach agus comhlíonann siad a ndualgais inár leith, agus tá sé beartaithe againn an mhaith a dhéanamh dóibh de bharr a ndea-thola dúinn.


text:
Dhaingníomar ina seilbh críocha Iúdáia agus na trí dúichí, Afairéama, Luda agus Rataimin; cuireadh na dúichí seo agus na réigiúin a bhaineann leo le Iúdáia ón tSamáir ar mhaithe le cách a dhéanann íobairt in Iarúsailéim, in áit na ndleacht ríoga a d' fhaigheadh an rí uathu roimhe seo gach bliain de thorthaí na talún agus de thorthaí na gcrann.


text:
Maidir leis na dleachta is dual dúinn ó na deachúna, ó na cánacha atá ag dul dúinn ó na bogaigh shalainn agus ó na dleachta corónach atá ag dul dúinn fuasclaímid iad uathu sin go léir ó inniu amach.


text:
Féachaigí chuige go ndéantar cóip de seo agus tugtar í do Iónátán agus cuireadh sé in áit fheicseanach ar an Sliabh Naofa í.»


text:
<pb/><t>Nuair a chonaic Déimitrias an rí go raibh an tír ciúin faoina réim, gan aon duine ag cur ina choinne, scaoil sé uaidh a shaighdiúirí go léir, gach duine chun a bhaile féin, ach amháin na fórsaí eachtrannacha a bhí fostaithe aige ó oileáin na gciníocha. Bhí an ghráin air dá bhrí sin ag na saighdiúirí go léir a rinne seirbhís dá shinsir.


text:
Duine de lucht tacaíochta Dhéimitrias roimhe seo ab ea Trufón, agus chonaic sé go raibh na saighdiúirí go léir ag monabhar in aghaidh Dhéimitrias. D' imigh sé leis dá bhrí sin go dtí Imealcú an tArabach a bhí ag oiliúint Aintíochas mac óg Alastair,


text:
agus d' impigh sé go crua air é a thabhairt dó, le bheith ina rí in áit a athar. D' inis sé dó freisin faoi cad a bheartaigh Déimitrias agus faoin ngráin a bhí ag a shluaite air; agus d' fhan sé tamall fada ansiúd.


text:
Chuir Iónátán achainí go Déimitrias rí go dtógfadh sé ar shiúl na fórsaí i nDúnfort Iarúsailéim, agus sna daingin, mar go rabhadar ag troid gan staonadh le hIosrael.


text:
Chuir Déimitrias scéala ar ais go Iónátán: «Ní hé amháin go ndéanfaidh mé an méid seo duitse agus do do chine, ach tabharfaidh mé barr onóra duitse agus do do chine má fhaighim caoi chuige.


text:
D' oirfeadh sé go maith anois dá bhrí sin dá seolfá saighdiúirí chugam a chabhródh liom mar thréig mo fhórsaí go léir mé.»


text:
Chuir Iónátán trí mhíle saighdiúir cróga dá bhrí sin chuige go hAintíoch, agus thángadar chun an rí agus chuir siad áthas ar an rí lena dteacht.


text:
Bhrúcht lucht na cathrach ansin le chéile isteach i lár na cathrach, suas le céad agus a fiche míle díobh, agus theastaigh uathu an rí a mharú.


text:
Ach theith an rí isteach ina phálás agus ghabh lucht na cathrach príomhshráideanna na cathrach agus chromadar ar ionsaí.


text:
Ghlaoigh an rí ar na Giúdaigh teacht i gcabhair air agus bhailíodar go léir ina thimpeall agus ansin scaipeadar ar fud na cathrach; agus an lá úd mharaíodar suas le céad míle duine.


text:
Nuair a chonaic lucht na cathrach go raibh smacht faighte ag na Giúdaigh ar an gcathair agus cead a gcinn acu, theip ar a misneach agus chuir siad achainí in ard a ngutha chun an rí.


text:
«Tabhair síocháin dúinne agus stadadh na Giúdaigh de bheith ag troid inár n-aghaidh agus in aghaidh ár gcathrach.»


text:
Ansin chaitheadar uathu a gcuid arm agus rinneadar síocháin. Móradh na Giúdaigh i bhfianaise an rí agus mhuintir a ríochta go léir, agus d' fhill siad ar Iarúsailéim lena lán éadála.


text:
Ach bhris sé a fhocal maidir le gach ní dár gheall sé; tharla easaontas idir é féin agus Iónátán; níor chúitigh sé le Iónátán na comaoineacha a chuir sé air, ach chiap sé é go mór.


text:
D' fhill Trufón ina dhiaidh sin agus an buachaill óg Aintíochas in éineacht leis; chrom seisean ar rialú agus chuir sé an choróin ar a cheann.


text:
Na fórsaí go léir a thiomáin Déimitrias uaidh, chruinníodar ina thimpeall agus throid siad in aghaidh Dhéimitrias agus theith seisean agus briseadh air.


text:
agus scríobh Aintíochas óg go Iónátán á rá: «Daingním thú i do ardsagart agus ceapaim thú i gceannas na gceithre cúigí agus déanaim duine de chairde an rí díot.»


text:
Agus chuir sé chuige gréithe boird óir agus thug cead dó ól as coirn óir agus éide chorcra a chaitheamh agus dealg óir.


text:
Chuir Iónátán chun bealaigh ansin agus thaistil an dúiche thar an Abhainn agus a cathracha agus tháinig fórsaí uile na Síre chuige mar chomhghuaillithe. Tháinig sé go hAscalón ansin agus chuir muintir na cathrach go léir fáilte roimhe le barr onóra.


text:
Chuaigh sé as sin go Gazá, ach dhún muintir na háite sin an chathair ina aghaidh. Chuir sé léigear air agus chuir a bhruachbhailte trí thine agus chreach iad.


text:
Ansin rinne muintir Gazá impí air, agus rinne sé síocháin leo, agus thóg sé clann mhac a gceannairí mar ghialla agus sheol iad go Iarúsailéim. Agus ghabh sé tríd an tír chomh fada leis an Damaisc.


text:
Fuair Iónátán scéala ansin go raibh cinn feadhna Dhéimitrias tagtha go Céidis sa Ghailíl le fórsa tréan agus é ar intinn acu é a chur as oifig.


text:
Chuir Síomón léigear ar Bhéit Zúr agus throid ina aghaidh ar feadh mórán laethanta; bhí sé ag luí go crua ar [na háitritheoirí]


text:
go dtí gur lorgadar coinníollacha síochána, rud a thug sé dóibh; ach díbir sé as sin iad, fuair seilbh ar an gcathair agus chuir garastún inti.


text:
Shuigh Iónátán agus a fhórsaí a gcampa ag Loch Gheanasarat. Go luath ar maidin mháirseáladar leo go machaire Hazór.


text:
Agus, féach, tháinig airm na n-eachtrannach ina choinne ar an machaire agus buíon curtha acu i luíochán air sna sléibhte; thugadar féin aghaidh air ansiúd.


text:
Theith na fir a bhí le Iónátán chun siúil agus níor fágadh díobh ach Mataitias mac Aibseálóm agus Iúdás mac Chalfaí, cinn feadhna an airm.


text:
Nuair a chonaic na teifigh óna arm féin é sin, d' fhilleadar ar ais chuige agus chuaigh siad sa tóir in éineacht leis chomh fada le Céidis, mar a raibh longfort an namhad agus shuigh siad féin a longfort ansiúd.


text:
<pb/><t>Nuair a chonaic Iónátán go raibh rith an rása leis, thogh sé toscaireacht agus chuir sé chun na Róimhe iad leis an gconradh síochána leo a dhaingniú agus a athnuachan.


text:
Chuaigh na toscairí go dtí an Róimh agus isteach sa seanad leo agus dúirt: «Chuir Iónátán, an t-ardsagart, agus an náisiún Giúdach sinn chun bhur gconradh cairdis agus síochána leo a athnuachan mar a bhí.»


text:
Thug na [Rómhánaigh] litreacha dóibh do mhuintir gach áite le go ndéanfaidís iad a thionlacan slán síochánta go tír Iúdá.


text:
Iónátán an t-ardsagart, seanad an chine, na sagairt agus an chuid eile den phobal Giúdach, dá mbráithre, na Spartaigh, beatha agus sláinte!


text:
Fadó cuireadh litir go hOinias, an t-ardsagart, ó Airías a bhí mar rí agaibh, á rá gur bráithre dúinn sibh, mar is léir ón gcóip a ghabhann leis seo.


text:
Chuir Oinias fáilte go honórach roimh an toscaire agus ghlac leis an litir; bhí fógra soiléir conartha agus cairdis inti.


text:
Anois, dá bhrí sin, cé nach bhfuil aon ghá againn lena leithéid mar go bhfuil ár scríbhinní naofa inár seilbh againn le misneach a thabhairt dúinn,


text:
tá toscaireacht á cur againn chugaibh lenár mbráithreas agus ár gcairdeas libh a athnuachan d' fhonn nach mbeimis inár strainséirí agaibh, mar is fada anois ó chuir sibh bhur litir chugainn.


text:
Tugaimid sibh chun cuimhne i gcónaí ar gach ócáid, ar ár bhféilte agus ar ár laethanta ceaptha eile, sna híobairtí a ofrálaimid, agus inár n-urnaithe, mar is cóir agus is dual ár mbráithre a thabhairt chun cuimhne.


text:
Ach maidir linne, tá trioblóidí agus cogaí inár dtimpeall go flúirseach, agus tá cogaí feartha orainn ag na ríthe máguaird.


text:
Níor mhian linn sibhse agus ár gcomhghuaillithe agus ár gcairde eile a bhuaireamh leis na cogaí sin,


text:
mar tá cabhair againn a thagann chugainn ó neamh dár bhfortacht, agus saortar sinn ónár naimhde agus íslítear ár naimhde.


text:
Thoghamar Núiméinias mac Aintíochas agus Antapataer mac Iásón, dá bhrí sin, agus chuireamar chun na Róimhe iad d' fhonn an cairdeas agus an conradh a bhí eadrainn a athnuachan.


text:
D' ordaíomar dóibh dul chugaibhse chomh maith, agus beannú daoibh, agus an litir seo uainn faoi athnuachan ár mbraithris a sheachadadh daoibh.


text:
Fuarthas amach i gcáipéis faoi na Spartaigh agus na Giúdaigh gur bráithre iad agus gur de chlann Abrahám iad.


text:
Ós rud é go bhfuil sé sin ar eolas againn, scríobhaigí chugainn le bhur dtoil le scéala faoi bhur gconách.


text:
Sé ár dteachtaireacht daoibh ná: is linn bhur n-eallach agus bhur maoin; agus is libhse ár gcuidne. Tá ordú á thabhairt againn go dtabharfadh ár [dtoscairí] tuairisc dá réir sin daoibh.


text:
<pb/><t>Chuala Iónátán gur fhill cinn feadhna Dhéimitrias le fórsa níos láidre ná roimhe sin le cogadh a chur air.


text:
Mháirseáil sé ó Iarúsailéim agus tháinig ina gcoinne i ndúiche Hamát gan caoi a thabhairt dóibh ionradh a dhéanamh ar a thír.


text:
Chuir sé spiairí isteach ina longfort agus thug siad faisnéis leo ar ais chuige go rabhadar á gcóiriú le hionsaí a dhéanamh san oíche ar na Giúdaigh.


text:
Nuair a chuaigh an ghrian faoi, d' ordaigh Iónátán dá chuid fear a bheith ar a bhfaire agus a n-airm a choimeád taobh leo, d' fhonn go mbeidís ullamh an oíche go léir don chath; agus chuir sé urphoist timpeall an longfoirt.


text:
Nuair a chuala an namhaid go raibh Iónátán agus a chuid fear réidh chun catha, tháinig eagla orthu agus scéin ina gcroí; d' adhnadar tinte sa longfort dá bhrí sin agus d' imíodar leo.


text:
Ach ní raibh a fhios sin ag Iónátán agus a chuid fear go dtí ar maidin, mar bhí na tinte le feiceáil acu.


text:
Chuaigh Iónátán sa tóir orthu ansin, ach theip air teacht suas leo mar go rabhadar imithe thar abhainn Eiliútaras anonn.


text:
Chas Iónátán i leataobh dá bhrí sin in aghaidh na nArabach ar a dtugtar Zabadaeigh, bhasc sé iad agus chreach iad.


text:
Ghluais Síomón amach freisin agus mháirseáil tríd an tír chomh fada le hAscalón agus na daingin máguaird. Chas sé i leataobh ansin go Iopa agus ghabh é gan choinne,


text:
mar chuala sé go rabhadar réidh leis an dúnfort a thabhairt suas don dream a sheol Déimitrias. Chuir sé garastún ansiúd le hé a chosaint.


text:
Nuair a d' fhill Iónátán chuir sé tionól ar sheanóirí an phobail agus chinn sé mar aon leo daingin a thógáil in Iúdáia,


text:
balla Iarúsailéim a thógáil níos airde fós, bábhún ard a thógáil idir an Dúnfort agus an chathair lena dheighilt ón gcathair, i dtreo go mbeadh sé leis féin agus nach bhféadfadh [an garastún] díol ná ceannach a dhéanamh.


text:
Chruinníodar le chéile chun an chathair a atógáil; bhí cuid den bhalla ar an ngleann thoir tite agus dheisigh sé an chuid ar a dtugtar Cafanata.


text:
<pb/><t>Bhí sé ar intinn ag Trufón rí a dhéanamh de féin ar an Áise agus an choróin a chur ar a cheann féin agus lámh a shíneadh in aghaidh Aintíochas rí.


text:
Bhí eagla air nach gceadódh Iónátán dó sin a dhéanamh, ach go bhfearfadh sé cogadh air. Bhí sé ag iarraidh greim a fháil air dá bhrí sin agus é a chur chun báis. Chuir sé chun bealaigh agus tháinig go Béit Seán.


text:
Ghluais Iónátán amach ina choinne le daichead míle laoch tofa faoi chóiriú catha agus tháinig sé go Béit Seán.


text:
Ghlac sé leis go honórach dá bhrí sin agus mhol é dá chairde go léir agus thug tabhartais dó, agus d' ordaigh dá chairde agus dá shaighdiúirí géilleadh dó mar a dhéanfaidís dó féin.


text:
Dúirt sé ansin le Iónátán: «Cad ab áil leat ag traochadh an phobail seo go léir agus gan sinn ag fearadh cogaidh?


text:
Lig uait anois iad chun a mbailte agus togh beagán fear le fanacht leat agus tar liomsa go Ptolamais. Tabharfaidh mé é sin agus na daingin eile agus na fórsaí atá fágtha agus na feidhmeannaigh go léir suas duit agus casfaidh mé ar mo sháil agus rachaidh mé abhaile. Óir is chuige sin a tháinig mé anseo.»


text:
Thug Iónátán iontaoibh leis agus rinne sé mar a dúirt sé; lig sé na saighdiúirí uaidh agus d' fhill siadsan ar thír Iúdá.


text:
Choimeád sé trí mhíle fear aige féin, d' fhág dhá mhíle sa Ghailíl, agus d' fhan míle ina choimhdeacht.


text:
Nuair a chuaigh Iónátán isteach i Ptolamais, dhún muintir Ptolamais na geataí, ghabh é, agus chuir siad chun báis le faobhar claímh an bhuíon go léir a tháinig isteach leis.


text:
Ansin sheol Trufón arm agus marcshlua isteach sa Ghailíl agus sa Mhachaire Mór le lucht leanúna Iónátán go léir a scriosadh.


text:
Tuigeadh dóibhsean gur gabhadh Iónátán agus go raibh sé tar éis bháis in éineacht lena chuid fear; thug siad misneach dá chéile agus ar aghaidh leo in eagar dlúth cóirithe chun catha.


text:
Bhí na ciníocha go léir ina dtimpeall ag iarraidh iad a scriosadh, «mar,» a dúradar, «tá siad gan cheann gan chúnamh. Cuirimis cogadh orthu dá bhrí sin agus scriosaimis gach cuimhne orthu ó aigne an chine dhaonna.»


text:
<pb/><t>Chuala Síomón go raibh armáil mhór cruinnithe ag Trufón le hionradh a dhéanamh ar thír Iúdá agus é a scriosadh.


text:
Ansin chonaic sé go raibh scéin agus eagla ar na daoine agus chuaigh sé suas go Iarúsailéim agus bhailigh an pobal le chéile.


text:
Thug sé misneach dóibh agus dúirt: «Is maith atá a fhios agaibh féin na héachtaí a rinne mé féin agus mo bhráithre agus teaghlach m' athar ar son na ndlíthe agus an tsanctóra; agus na cogaí agus na cruatain ar ghabhamar tríothu.


text:
Sé toradh a bhí air sin go léir ná go bhfuil bás faighte ag mo dheartháireacha go léir ar son Iosrael agus níl fágtha ach mise amháin.


text:
Ach déanfaidh mé díoltas a bhaint amach ar son mo chine, mo shanctóra agus ar son bhur mban agus bhur leanaí, mar tá na náisiúin go léir cruinnithe le chéile le barr fuatha d' fhonn sinn a scriosadh.»


text:
agus d' fhreagair siad in ard a ngutha: «Is tú ar gceannasaí in áit Iúdáis agus Iónátán do dheartháir.


text:
Chuir sé tionól ar na laochra gaile go léir agus bhrostaigh le tógáil ballaí Iarúsailéim agus dhaingnigh sé é ar gach taobh.


text:
Chuir sé Iónátán mac Aibseálóm go Iopa agus fórsa tréan leis; thiomáin seisean amach a áithritheoirí agus chuir faoi ann.


text:
Ansin chuir Trufón chun bealaigh ó Ptolamais le harm mór le hionradh a dhéanamh ar Iúdá agus thug Iónátán leis faoi gharda.


text:
Fuair Trufón amach gur éirigh Síomón in áit a dhearthár Iónátán agus go raibh sé le dul i ngleic leis ar pháirc an chatha agus chuir sé toscairí chuige a rá:


text:
«Is de bharr na bhfiacha airgid a bhí ag an gciste ríoga air toisc na bpost a bhí aige atáimid ag coimeád Iónátán do dheartháir i ngéibhinn.


text:
Cuir anois céad tallann airgid agus beirt mhac leis mar ghialla i dtreo nuair a scaoilfear saor é nach ndéanfaidh sé ceannairc inár n-aghaidh agus scaoilfimid saor é.»


text:
Thuig Síomón go raibh cealg ina gcaint, ach chuir sé fios ar an airgead agus ar na mic le heagla go músclódh sé naimhdeas mór i measc an phobail


text:
Chuir sé na mic agus an céad tallann dá bhrí sin, ach níor sheas [Trufón] lena bhriathar agus níor scaoil sé Iónátán saor.


text:
Ina dhiaidh sin tháinig Trufón le hionradh a dhéanamh ar an tír agus lena scriosadh, agus ghabh sé an timpeall ar feadh bealach Adóra, ach bhíodh Síomón agus a arm roimhe cibé treo baill ina dtéadh sé.


text:
Bhíodh muintir an Dúnfoirt ag cur toscairí go Trufón á áiteamh air teacht chucu tríd an bhfásach agus bia a chur chucu.


text:
D' ullmhaigh Trufón a mharcshlua go léir le dul, ach an oíche úd thit sneachta trom agus ní dheachaigh sé de bharr an tsneachta. Ghluais sé leis dá bhrí sin agus chuaigh go tír Ghileád.


text:
<pb/><t>Sheol Síomón díorma uaidh agus fuair ar ais cnámha Iónátán a dheartháir agus rinne sé é a adhlacadh i Móidín, cathair a shinsear.


text:
Thóg Síomón leacht ar thuama a athar agus a bhráithre; thóg sé go hard é le go mbeadh radharc air agus ba de chloch líofa é chun tosaigh agus ar gcúl.


text:
Thóg sé chomh maith seacht bpirimid, ar aghaidh a chéile, dá athair agus dá mháthair agus dá cheathrar deartháireacha.


text:
Thóg sé iad ar bhonn dealraitheach agus thóg colúin mhóra ina dtimpeall; agus ghrean sé cultacha gaisce ar na colúin mar chuimhneachán síoraí; agus taobh leis na cultacha gaisce ghrean sé longa a d' fhéadfaí a fheiceáil ag cách a sheolfadh ar farraige.


text:
agus rinne sé rí de féin ina áit agus chuir coróin na hÁise air féin agus thug tubaiste mhór ar an tír.


text:
Thóg Síomón daingin Iúdáia agus chuir balla timpeall orthu, le túir arda, ballaí móra, geataí agus boltaí, agus chuir sé bia i dtaisce sna daingin.


text:
Thogh Síomón fir chomh maith agus chuir iad go Déimitrias rí le hiarratas fóirithint ar an tír mar nach raibh déanta ag Trufón ach creachadh.


text:
Déimitrias rí go Síomón, ardsagart agus cara na ríthe, agus go seanóirí chine na nGiúdach, beatha agus sláinte!


text:
Ghlacamar an choróin óir agus an ghéag phailme a chuir sibh chugainn agus táimid réidh le síocháin choiteann a dhéanamh libh agus scríobh chun ár n-oifigeach le sibh a fhuascailt ó cháin.


text:
Gach cinneadh a rinneamar in bhur leith, tá siad bailí; na daingin a thóg sibh, fanaidís in bhur seilbh.


text:
Maithimid na dearmaid agus na cionta a rinneadh go dtí an lá inniu, agus na fiacha corónach atá oraibh; agus má tá aon cháin eile á tobhach in Iarúsailéim, ná déantar í a thobhach a thuilleadh.


text:
Má tá aon duine agaibh oiriúnach le liostáil ar ár lucht cosanta, liostáiltear iad, agus bíodh síocháin eadrainn.


text:
agus thosaigh na daoine ar a gcáipéisí agus a litreacha a bheachtú leis na focail: «Sa chéad bhliain faoi Shíomón ardsagart mór, ceannaire, agus taoiseach na nGiúdach.»


text:
<pb/><t>Um an dtaca sin chuir Síomón léigear ar Ghazara agus thimpeallaigh é lena fhórsaí. Thóg sé túr deafa agus tharraing suas taobh leis an gcathair é agus bhataráil daingean agus ghabh é.


text:
Chuaigh lucht na cathrach, lena mná agus lena leanaí, in airde ar an mballa agus a n-éidí stróicthe acu, agus ghlaodar in ard a gcinn á impí ar Shíomón síocháin a dhéanamh leo.


text:
Rinne Síomón réiteach leo dá bhrí sin agus stad sé de bheith ag troid ina n-aghaidh. Ach dhíbir sé as an gcathair iad agus ghlan sé na tithe ina raibh na híola agus ghabh isteach le hiomainn agus cainticí molta.


text:
Dhíbir sé gach neamhghlaine aisti agus lonnaigh inti dream a chomhlíonfadh an dlí. Dhaingnigh sé í agus thóg sé teach dó féin inti.


text:
Bhí cosc ar lucht an Dúnfoirt in Iarúsailéim caidreamh a bheith acu ar an tuath le díol agus ceannach a dhéanamh. Bhí an-ghanntanas bia orthu agus fuair a lán acu bás den ghorta.


text:
D' impigh siad ansin ar Shíomón síocháin a dhéanamh leo, rud a rinne, ach gur dhíbir sé iad agus gur ghlan sé an Dúnfort óna thruaillitheachtaí.


text:
Ar an tríú lá fichead den dara mí, sa bhliain céad seachtó a haon, ghabh [na Giúdaigh] isteach ann le gártha molta agus géaga pailme [á gcroitheadh], le ceol cláirseach agus cruiteanna, ag gabháil iomann agus cainticí, mar go raibh namhaid mór basctha agus caite amach as Iosrael.


text:
Chinn Síomón go ndéanfaí an lá úd a cheiliúradh mar lá lúchaire gach bliain. Dhaingnigh sé cóir chosanta Chnoc an Teampaill taobh leis an Dúnfort agus chuir sé féin agus a lucht leanúna faoi ann.


text:
Nuair a chonaic Síomón go raibh a mhac Eoin ina fhear, cheap sé ina cheann feadhna ar na fórsaí go léir é; bhí cónaí air i nGazara.


text:
<pb/><t>Sa bhliain céad seachtó a dó chruinnigh Déimitrias a shluaite agus mháirseáil isteach sa Mhéide le cabhair a fháil i dtreo go bhféadfadh sé cogadh a chur ar Thrufón.


text:
Nuair a chuala Arsacaes rí na Peirse agus na Méide go raibh Déimitrias tagtha isteach ina chríocha, sheol sé duine dá cheannasaithe le breith ina bheatha air.


text:
D' imigh seisean agus bhris ar arm Dhéimitrias, ghabh é, agus thug leis go hArsacaes é, agus chuir seisean i ngéibheann é.


text:
Bhí an tír faoi shíocháin i gcaitheamh shaol Shíomóin ar fad. <pb/><t>Bhíodh sé ar a dhícheall ar mhaithe lena chine, <pb/><t>thaitin a réimeas leo, <pb/><t>agus a ghlóir ar feadh a shaoil.


text:
Mar bharr ar a ghlóir go léir, <pb/><t>thóg sé Iopa mar chalafort, <pb/><t>agus réitigh bealach go hinsí na mara.


text:
agus bhailigh mathshlua cimí. <pb/><t>Smachtaigh sé Gazara, Béit Zúr agus an Dúnfort, <pb/><t>agus chaith na nithe neamhghlana amach as, <pb/><t>agus ní raibh aon duine le cur ina choinne.


text:
Shaothraídís a bhfearann i síocháin, <pb/><t>agus thug an talamh a fhómhar uaidh, <pb/><t>agus crainn an mhachaire a dtorthaí.


text:
Shuíodh na seanóirí ar a suaimhneas sna sráideanna, <pb/><t>agus bhíodh an conách á phlé acu; <pb/><t>chaitheadh an t-aos óg libhré agus éide chatha.


text:
Sholáthraigh sé bia do na cathracha <pb/><t>agus chuir cóir chosanta orthu, <pb/><t>i dtreo gur shroich a cháil go himill na cruinne.


text:
Shuigh gach fear faoina chrann fíniúna agus fígí, <pb/><t>agus ní raibh aon duine le heagla a chur orthu.


text:
Neartaigh sé uirísle a phobail; <pb/><t>chomhlíon sé an dlí le díograis, <pb/><t>agus dhíbir sé gach coirpeach agus ciontach.


text:
<pb/><t>Chualathas sa Róimh agus i gcéin i Sparta gur cailleadh Iónátán agus bhíodar go dubhach dobrónach.


text:
Nuair a chualadar go raibh Síomón a dheartháir ina ardsagart ina áit, agus go raibh sé ag rialú na tíre agus na gcathracha ann,


text:
scríobh siad chuige ar tháblaí cré-umha, leis an gconradh cairdis agus síochána a rinneadar lena bhráithre Iúdás agus Iónátán a athnuachan,


text:
Seo cóip den lítir a sheol na Spartaigh: <pb/><t>Rialtóirí agus cathair Sparta do Shíomón, ardsagart, agus do sheanóirí agus do shagairt agus don chuid eile den phobal Giúdach, ár mbráithre, beatha agus sláinte.


text:
D' inis na toscairí a chuir sibh go dtí ár bpobal i dtaobh bhur nglóire agus bhur n-onóra, agus chuir a dteacht áthas orainn.


text:
Rinneamar a ndúradar a chur ar phár i miontuairiscí ár dtionól poiblí mar leanas: «Tháinig Núiméinias mac Aintíochas agus Antapataer mac Iásón, toscairí na nGiúdach, chugainn lena gcairdeas linn a athnuachan.


text:
Bhí ár muintir sásta fáilte onórach a chur roimh na fir sin agus cóip dá dteachtaireacht a chur sa chartlann phoiblí i dtreo go mbeadh cuntas oifigiúil uirthi ag muintir Sparta. Rinne siad cóip de chomh maith do Shíomón an t-ardsagart.»


text:
<pb/><t>Ina dhiaidh sin chuir Síomón Núiméinias go dtí an Róimh le sciath óir, a raibh míle míoná de mheáchan inti, d' fhonn an conradh a dhaingniú leo.


text:
Nuair a chuala an pobal an méid sin, dúradar: «Conas a thabharfaimid buíochas do Shíomón agus dá chlann mhac?


text:
Sheas seisean agus a bhráithre agus teaghlach a athar an fód; throid siad agus thiomáin siad ar gcúl naimhde Iosrael agus dhaingnigh a saoirse.»


text:
Ghrean siad cuntas oifigiúil dá bhrí sin ar tháblaí cré-umha agus chuir é ar cholúin Shliabh Shíón. Seo cóip dár scríobh siad: «Ar an ochtú lá déag de Ealúl, sa bhliain céad seachtó a dó, an tríú bliain faoi Shíomón, ardsagart mór, in Asarmal,


text:
i gcomhthionól mór na sagart, an phobail, ceannairí an chine, agus seanóirí na tíre, fógraíodh mar leanas dúinn:


text:
Nuair a bhí cogaíocht go minic sa tír chuaigh Síomón mac Mhataitias, sagart de chlann Ióairib, agus a dheartháireacha sa bhearna bhaoil agus sheas siad an fód in aghaidh naimhde an náisiúin, d' fhonn go mbeadh a sanctóir agus an dlí buan; agus thuill siad clú agus cáil dá náisiún.


text:
Rinne Iónátán an náisiún a dhlúthú le chéile agus bhí sé mar ardsagart acu agus ansin cruinníodh chun a mhuintire é.


text:
ansin d' éirigh Síomón agus throid ar son a náisiúin. Chaith sé a lán dá chuid airgid féin ag tabhairt airm do fhórsaí na tíre agus ag íoc a dtuarastail.


text:
Dhaingnigh sé cathracha Iúdáia agus Béit Zúr ar theorainn Iúdáia, mar a raibh stóras airrn an namhad roimhe sin, agus chuir sé garastún Giúdach ansiúd.


text:
Dhaingnigh sé Iopa freisin, atá ar an gcósta, agus Gazara, atá ar theorainn Azótas, mar a raibh na naimhde ag cur fúthu roimhe sin. Chuir sé Giúdaigh chun cónaithe in Azótas agus sholáthraigh sé dóibh cibé rud a bhí de dhíth le hiad a chur ar a mbonna.


text:
Ba léir don phobal creideamh Shíomóin agus an ghlóir a bheartaigh sé a ghnóthú dá chine; rinne siad ceannaire agus ardsagart de toisc na nithe sin go léir a chuir sé i gcrích, agus an chirt agus na dílse lenar chaith sé leis an gcine, agus de bhrí go ndearna sé a dhícheall ar gach slí a phobal a mhóradh.


text:
Lena linn bhí rith an rása leo faoina threoir ag caitheamh na bpágánach amach as an tír, fiú lucht chathair Dháiví in Iarúsailéim, a thóg dúnfort dóibh féin as a ndéanaidís ruathair agus comharsanacht an tsanctóra a scriosadh agus a naofacht a thruailliú go mór.


text:
Chuir sé saighdiúirí Giúdacha ar stáisiún ann agus dhaingnigh é ar mhaithe le slándáil na tíre agus na cathrach, agus chuir sé le hairde bhallaí Iarúsailéim.


text:
Óir chuala sé gur thug na Rómhánaigh cairde, comhghuaillithe agus bráithre ar na Giúdaigh, agus gur fháiltíodar go honórach roimh thoscairí Shíomóin;


text:
agus gur bheartaigh na Giúdaigh agus a sagairt go mbeadh Síomón mar cheannaire buan agus mar ardsagart acu nó go dtiocfadh fáidh iontaofa ar an bhfód.


text:
Agus go mbeadh sé mar ghobharnóir orthu, agus go mbeadh sé i bhfeighil an tsanctóra, agus i bhfeighil fir a cheapadh i mbun a ghnóthaí, agus i mbun na tíre, agus i mbun an stóras airm, agus i mbun na ndaingean; go mbeadh sé i gceannas an tsanctóra,


text:
agus go ngéillfeadh cách dó, agus go mbeadh a ainm le gach conradh sa tír, agus go gcaithfeadh sé éidí corcra agus ornáidí óir.


text:
Ní bheidh cead ag aon duine den phobal ná de na sagairt aon cheann de na beartúcháin seo a chur ar ceal, ná cur i gcoinne aon ní dá ndeir sé, ná cruinniú a thionól sa tír gan a chead, ná éide chorcra a chaitheamh ná búcla óir a chur air féin.


text:
Aon duine a dhéanann gníomh in aghaidh na socruithe sin nó a dhiúltaíonn d' aon cheann díobh, beidh sé ciontach os comhair an dlí.»


text:
Ghlac Síomón leis agus thoiligh sé a bheith ina ardsagart, a bheith ina cheannasaí ar an arm, agus ina eatnarch ar na Giúdaigh agus ar na sagairt, agus a bheith ina uachtarán orthu go léir.


text:
D' ordaíodar an deicréid seo a ghreanadh ar tháblaí cré-umha, iadsan a chur in airde in áit fheiceálach i dtimpeallacht an tsanctóra,


text:
agus cóipeanna díobh a chur i dtaisce sa chiste, i dtreo go mbeadh fáil ag Síomón agus ag a chlann mhac orthu.


text:
<pb/><t>Chuir Aintíochas mac Dhéimitrias rí litir ó insí ina mara go Síomón, sagart agus eatnarch na nGiúdach, agus go dtí an náisiún ar fad;


text:
mar seo a ghabh sí: <pb/><t>Aintíochas rí go Síomón ardsagart agus eatnarch agus go dtí an cine Giúdach, beatha agus sláinte!


text:
Fág go bhfuil ceannas faighte ag scraistí áirithe ar ríocht ár sinsear, is mian liom an ríocht a éileamh ar ais d' fhonn í a athbhunú faoi mar a bhí cheana; tá líon mór amhas fostaithe agam agus loingeas cogaidh i bhfearas agam,


text:
agus tá sé ar aigne agam dul i dtír ansiúd ionas go rachainn in aghaidh na ndaoine a scrios ár dtír agus a chreach a lán cathracha i mo ríocht.


text:
Déanaim dá bhrí gach maitheamh cánach a dheonaigh na ríthe romham duit a dhaingniú leat, agus fuasclaím thú ó gach íoc eile ónar fhuascail siadsan thú.


text:
agus fógraím Iarúsailéim agus an sanctóir saor. Na hairm go léir a sholáthraigh tú, agus na daingin a thóg tú agus atá i do sheilbh, bídís agat i gcónaí.


text:
Nuair a gheobhaimid seilbh ar ár ríocht, bronnfaimid onóir mhór ort féin agus ar do chine agus ar an Teampall, i dtreo go mbeidh bhur nglóir le feiceáil ag an domhan go léir.


text:
Sa bhliain céad seachtó a ceathair, chuir Aintíochas chun bealaigh agus rinne ionradh ar thír a shinsear. Tháinig na fórsaí go léir ar a thaobh i dtreo nach raibh ach an beagán fágtha ag Trufón.


text:
mar bhí a fhios aige go raibh trioblóidí sa mhullach air agus go raibh sé tréigthe ag a shaighdiúirí.


text:
Shuigh Aintíochas a longfort os comhair Dhóra agus céad agus a fiche míle curadh aige, agus ocht míle marcach.


text:
Chuir sé léigear ar an gcathair agus dhruid na longa i gcóngar chun catha a chur ón muir; bhí an chathair faoi ionsaí dian ó mhuir agus ó thír aige, agus gan cead ag aon duine dul inti ná teacht aisti.


text:
<pb/><t>Idir an dá linn tháinig Núiméinias agus a chompánaigh ón Róimh le litreacha go dtí ríthe agus tíortha; mar leanas a ghabh na litreacha:


text:
Tháinig toscairí na nGiúdach chugainn mar chairde agus mar chomhghuaillithe d' fhonn ár gcairdeas agus ár gconradh bunaidh a athnuachan: Síomón an t-ardsagart agus an pobal Giúdach a chuir chugainn iad


text:
Bheartaíomar dá bhrí sin scríobh go dtí na ríthe agus na tíortha go léir a rá leo gan a bheith ag iarraidh díobhála a dhéanamh dóibh, ná cogadh a chur orthu féin ná ar a gcathracha ná ar a dtíortha, ná conradh a dhéanamh leo siúd atá ag cogaíocht leo.


text:
Má theith aon scraistí chugaibh as a dtírsean, tugaigí ar láimh iad do Shíomón an t-ardsagart, le go gcuirfeadh sé pionós orthu de réir a ndlí.


text:
Scríobh [an consal] an teachtaireacht chéanna go Déimitrias rí, go hAtlas agus Airiartaes agus Arsacaes,


text:
agus go dtí na tíortha go léir, go Sampsamaes, go dtí na Spartaigh, go dtí Daolos, go Mundos, go Siceon, go Cairia, go Samos, go Paimfilia, go Luicia, go Hailicearnasas, go Ródos, go Faiséilis, go Cos, go Sidéas, go hArados, go Gartuna, go Cniodos, go dtí an Chipir, agus go Ciréiné.


text:
<pb/><t>Idir an dá linn ar imeall na cathrach, chuir an rí Déimitrias léigear ar Dhóra, agus bhí sé gan stad ag cur a fhórsaí á ionsaí agus ag déanamh inneall cogaidh. Bhí Trufón teanntaithe aige, gan dul as ná ann aige.


text:
Chuir Síomón dhá mhíle fear tofa go hAintíochas mar chabhair sa troid, agus airgead agus ór agus soláthairtí cogaidh.


text:
Ach dhiúltaigh sé glacadh leo agus shéan sé na conarthaí go léir a bhí déanta aige le [Síomón] roimhe sin, agus d' athraigh sé a mheon ina leith ar fad.


text:
Chuir sé Ataenóibias, duine dá chairde, le hagallamh a dhéanamh leis, agus a rá: «Tá seilbh agat anois ar Iopa agus ar Gazara, agus ar an Dúnfort in Iarúsailéim; is cathracha de mo ríochtsa iadsan.


text:
Scrios tú a gcríocha, rinne tú a lán díobhála sa tír, agus thóg tú seilbh ar a lán áiteanna i mo ríocht.


text:
«Anois más ea, tabhair suas na cathracha a ghabh tú, agus cánacha na n-áiteanna ar thóg tú seilbh orthu, lasmuigh de chríocha Iúdáia,


text:
nó, ceachtar acu, tabhair dom ina ionadsan cúig céad tallann airgid, agus cúig céad tallann breise mar chúiteamh sa scrios a rinne tú, agus in airgead cánach na gcathrach; mura ndéanann tú, tiocfaimid agus cuirfimid cogadh ort.»


text:
Tháinig Ataenóibias, duine de chairde an rí, go Iarúsailéim dá bhrí sin agus nuair a chonaic sé glóir Shíomóin, agus an cornchlár lena ghréithe óir agus airgid, agus a thaibhseacht go léir, tháinig ardionadh air. Thug sé teachtaireacht an rí dó,


text:
ach sé a dúirt Síomón mar fhreagra: «Níor ghabhamar críocha eachtrannacha ná níor thógamar seilbh ar chuid allúrach, ach ar oidhreacht ár sinsear a bhain ár naimhde dínn go héagórach tráth.


text:
Maidir le Iopa agus le Gazara atá á n-éileamh agaibhse, bhí a lán díobhála á dhéanamh acu i measc ár muintire agus dár dtír; táimid sásta céad tallann a thabhairt orthu.» Níor labhair Ataenóibias fiú focal á fhreagairt,


text:
ach d' fhill ar ais go dtí an rí agus an-fhearg air, agus d' aithris an chaint sin dó, agus d' inis faoi ghlóir Shíomóin agus gach a bhfaca sé. Tháinig racht feirge ar an rí.


text:
Ansin cheap an rí Ceandabaes ina cheann feadhna ar na feoranna agus thug fórsa coisithe agus marcach dó.


text:
D' ordaigh sé dó a longfort a shuíomh os coinne Iúdáia agus d' ordaigh sé dó Cidreon a thógáil agus a gheataí a neartú, agus cogadh a chur ar an bpobal. Ach d' imigh sé féin sa tóir ar Thrufón.


text:
Tháinig Ceandabaes go Iaimnía agus chrom ar an bpobal a chiapadh ar an toirt, agus ionradh a dhéanamh ar Iúdáia agus daoine a ghabháil agus a chur chun báis.


text:
Dhaingnigh sé Cidreon agus bhuannaigh marcshlua agus coisithe ann i dtreo go rachaidís amach agus sciuirdeanna a thabhairt ar feadh mórbhóithre Iúdáia faoi mar a d' ordaigh an rí dó.


text:
Chuir Síomón fios ar Iúdás agus ar Eoin, an bheirt mhac ba shine aige, agus dúirt leo: «Throid mise agus mo bhráithre agus teaghlach m' athar cogaí Iosrael ónár n-óige go dtí an lá inniu, agus bhí rith an rása linn i dtreo gur minic a rinneamar Iosrael a fhuascailt.


text:
Táimse imithe in aois anois ámh, ach tá sibhse i mbláth na haoise de dheonú na trócaire. Tógaigí m' áitse agus áit mo dhearthár agus téigí amach agus troidigí ar son ár náisiúin, agus go raibh an chabhair ó Neamh agaibh.»


text:
Ansin roghnaigh Eoin fiche míle curadh catha agus marcach as an tír, agus chuir siad chun bealaigh in aghaidh Cheandabaes, agus shuigh siad a longfort don oíche i Móidín.


text:
D' éirigh siad go moch ar maidin agus mháirseáil isteach sa mhachaire, agus b' shiúd os a gcomhair fórsa láidir coisithe agus marcach, ach sileán eatarthu.


text:
Chuir sé féin agus a armáil cóiriú catha orthu féin ina n-aghaidh agus nuair a chonaic sé go raibh eagla ar an slua gabháil thar an sruthán, ghabh sé féin anonn ar dtús; nuair a chonaic a chuid fear é, ghabh siad anonn ina dhiaidh.


text:
Ansin rinne sé dhá chuid dá arm, agus chuir an marcshlua i lár na gcoisithe, mar bhí marcshlua an namhad an-líonmhar.


text:
Ansin shéid siad na stoic, agus cuireadh an teitheadh ar Cheandabaes agus ar a shluaite, agus goineadh agus treascradh a lán acu; theith an chuid eile isteach sa Dúnfort.


text:
Ansin is ea a goineadh Iúdás deartháir Eoin, ach chuir Eoin tóir orthu nó gur shroich [Ceandabaes] Cidreon, áit a thóg sé féin.


text:
Theith siad freisin isteach sna túir i ngoirt Azótas; chuir [Eoin] an áit sin trí thine. Thit timpeall dhá mhíle díobh. D' fhill Eoin slán folláin go Iúdáia.


text:
<pb/><t>Ceapadh Ptoilimí mac Abúbas ina ghobharnóir ar mhachaire Ireachó; bhí a lán airgid agus óir aige,


text:
Tháinig éirí in airde air ina chroí istigh, agus bheartaigh sé ceannas a fháil ar an tír agus chrom ar fheall a dhéanamh ar Shíomón agus ar a chlann mhac, agus iad a scriosadh.


text:
Bhí Síomón ag fiosrú na gcathracha ar fud na tíre agus ag déanamh cúraim dá gcás; agus chuaigh sé síos go hIreachó, le Mataitias agus Iúdás a chlann mhac, sa bhliain céad seachtó a seacht, san aonú mí déag, i mí Seabat is é sin.


text:
Mheall mac Abúbas go cealgach iad isteach sa dún beag darb ainm Dóc a bhí tógtha aige; rinne sé fleá mhór dóibh ach chuir fir i bhfolach ann.


text:
Nuair a bhí Síomón agus a mhic ar meisce, d' éirigh Ptoilimí agus a chuid fear, rug ar a n-airm, agus thug ruathar isteach i halla na fleá faoi Shíomón; mharaíodar é féin agus a bheirt mhac agus cuid dá ghiollaí.


text:
Ansin scríobh Ptoilimí tuairisc ar na nithe sin agus chuir é go dtí an rí á iarraidh air fórsaí a chur i gcabhair air agus na cathracha agus an tír a thabhairt ar láimh dó.


text:
Chuir sé daoine eile go Gazara le hEoin a dhíothú agus chuir sé litreacha go dtí na hoifigigh á iarraidh orthu teacht chuige le go dtabharfadh sé airgead agus ór agus bronntanais dóibh.


text:
Ach bhain duine éigin an tosach de le barr luais agus d' inis sé d' Eoin ag Gazara go raibh a athair agus a dheartháireacha básaithe, agus ar sé: «Tá fir seolta uaidh aige chun tusa a mharú chomh maith!»


text:
Bhain an scéala sin stangadh an-mhór as, agus ghabh sé na fir a tháinig chun é a ídiú, agus mharaigh iad mar go raibh fios rún a mharaithe aige.


text:
An chuid eile d' imeachtaí Eoin, a chogaí agus na gníomhartha gaile a rinne sé, na ballaí cathrach a thóg sé, agus a bhearta go léir,


text:
tá siadsan uile le fáil in Annála a ardsagartachta ón uair a rinneadh ardsagart de i gcomharbacht ar a athair.


text:
Go gcuire Dia ar bhur leas sibh, agus go gcuimhní sé ar a chonradh le hAbrahám, le hÍosác agus le Iacób, a shearbhóntaí dílse.


text:
Go dtuga sé daoibh go léir croí lena adhradh, agus lena thoil a dhéanamh le barr croí mhóir, le fonn agus le misneach.


text:
Go dtuga sé cluas do bhur n-achainíocha agus go ndéana sé cairdeas libh, agus ná déanadh sé sibh a thréigean in uain na hurchóide.


text:
I réimeas Dhéimitrias, sa bhliain céad agus a seasca naoi, scríobharmarna, na Giúdaigh, chugaibh sa ghéarchéim agus sa chúngracht a rug orainn tar éis do Iásón agus dá bhuíon an tír bheannaithe agus an ríocht a thréigean,


text:
agus an geata a dhó agus fuil neamhchiontach a dhoirteadh. Ghuíomar an Tiarna agus éisteadh linn, agus d' ofrálamar íobairt agus abhlann, agus lasamar na lóchrainn, agus leagamar amach na builíní.


text:
Anois, más ea, féachaigí chuige go gcoimeádfaidh sibh féile na dTaibearnacal i mí Chisléu, sa bhliain céad ochtó a hocht.


text:
<pb/><t>Beatha agus sláinte ó mhuintir Iarúsailéim agus Iúdáia, ón seanad agus ó Iúdás go hAiristeabúlas, oide Ptoilimí rí, fear de shliocht na sagart ungtha, agus do na Giúdaigh san Éigipt.


text:
De bhrí gur shaor Dia sinn ó dhainséir mhóra, is mór é ár mbuíochas dó ar son ár bpáirt a ghlacadh in aghaidh an rí,


text:
Óir nuair a shroich a gceannaire an Pheirs le harm a dhealraigh a bheith dochloíte, gearradh óna chéile iad i dteampall Nanaeá trí ghliceas a d' imir na sagairt a bhí ag freastal ar Nanaeá.


text:
Lig Aintíochas air go raibh sé ag déanamh cleamhnais léi agus tháinig sé ansiúd lena chairde d' fhonn formhór na seod a bhreith leis mar spré.


text:
Leag sagairt Nanaeá na seoda amach ar taispeáint agus chuaigh seisean isteach laistigh de bhalla an tearmainn naofa. A luaithe a tháinig Aintíochas isteach ar bheagán slua, dhún siad an teampall,


text:
d' oscail an doras folaigh sa tsíleáil, agus chaith anuas clocha ina mbarthanach agus threascair an ceannaire agus a chuid fear, ghearr ina spólaí iad, bhain na cinn díobh, agus chaith amach go dtí an mhuintir amuigh iad.


text:
<pb/><t>Táimid ar tí íonghlanadh an Teampaill a chomóradh ar an gcúigiú lá fichead de Chisléu agus shíleamar nár mhór sin a chur in iúl daoibhse i dtreo go ndéanfadh sibhse freisin féile na dTaibearnacal a cheiliúradh, agus féile na Tine a deonaíodh nuair a bhí an Teampall tógtha ag Nihimiá agus gur ofráil sé íobairtí.


text:
Óir nuair a bhí ár sinsir á seoladh ina mbránna chun na Peirse, thóg sagairt dhiagaithe na linne cuid de thine na haltóra, agus chuir i bhfolach í i gcuasán umair thirim, agus cheil siad í chomh cairéiseach sin nárbh eol an áit d' aon duine.


text:
Tar éis roinnt mhaith blianta, nuair ba thoil le Dia é, chuir Nihimiá, le húdarás rí na Peirse, sliocht na sagart a cheil í ar a lorg. Nuair a thug siadsan scéala chugainn nach tine a fuair siad ach lacht ramhar, d' ordaigh [Nihimiá] dóibh cuid den lacht a shúrac amach agus a bhreith leo.


text:
Nuair a bhí ábhar na n-íobairtí curtha amach, d' ordaigh Nihimiá do na sagairt an lacht a chroitheadh ar an adhmad a bhí leagtha air.


text:
Rinneadh amhlaidh agus ansin tar éis tamaill dhealraigh an ghrian cé go raibh sí faoi scamall roimhe sin, agus bhladhm lasair mhór, rud a chuir ardionadh ar chách.


text:
Fad a bhí an íobairt á dó, bhí na sagairt agus an mhuintir go léir a bhí i dteannta na sagart ag guí, Iónátán ag cur ceann ar an urnaí agus an chuid eile ag freagairt mar aon le Nihimiá.


text:
Mar seo a ghabh an urnaí: «A Thiarna, a Thiarna Dia, a chruthaitheoir an uile ní; is uaimhneach agus is tréan, is cóir agus is trócaireach thú; is tú amháin is rí, agus is cúntóir;


text:
is tú amháin is fial, is tú amháin is cóir agus is uilechumhachtach síoraí; is tú a fhuasclaíonn Iosrael ó gach olc; is tú a thogh na sinsir agus a choisric iad.


text:
Glac leis an íobairt seo thar ceann do phobail Iosrael go léir; cumhdaigh d' oidhreacht agus naomhaigh í.


text:
Bailigh le chéile ár bpobal scaipthe; fuascail a bhfuil i ndaoirse i measc na ngintlithe; dearc le fabhar ar a bhfuil faoi aithis agus faoi dhímheas; bíodh a fhios ag na gintlithe gur tú is Dia againn.


text:
Nuair a bhí ábhar na n-íobairtí go léir ídithe, d' ordaigh Nihimiá an lacht a bhí fágtha a dhoirteadh ar chlocha móra.


text:
Nuair a rinneadh amhlaidh, las bladhm thine, agus slogadh í sa lasair ón altóir ag taitneamh os a comhair.


text:
Nuair a leath an scéal, agus gur insíodh do rí na bPeirseach gur thaibhsigh an lacht, lenar loisc Nihimiá agus a lucht leanúna ábhar na híobartha, sa bhall inar chuir na sagairt a díbríodh an tine i bhfolach,


text:
Thug Nihimiá agus a mhuintir <i>naftar</i> , íonghlanadh ís é sin, air siúd, ach<i> neftai</i> a thugann daoine air de ghnáth.


text:
<pb/><t>Tá sé le fáil sna cáipéisí gur ordaigh Irimia don mhuintir a bhí á ndíbirt cuid den tine a bhreith leo mar atá ráite,


text:
agus tar éis dó an dlí a thabhairt dóibh, gur ordaigh seisean, an fáidh, dóibh gan dearmad a dhéanamh ar aitheanta an Tiarna agus gan dul ar seachrán aigne nuair a d' fheicfidís na dealbha óir agus airgid agus a maise.


text:
Tá sé ar phár chomh maith go bhfuair an fáidh rabhadh ó oracal agus gur thug sé ordú an bhoth agus an áirc a sheoladh leis agus go ndeachaigh sé suas ar an gcnoc mar a ndeachaigh Maois agus go bhfaca sé oidhreacht Dé.


text:
Nuair a tháinig sé ansiúd fuair sé pluais chónaithe ann, agus thug sé isteach inti an bhoth, an áirc, agus altóir na túise agus ansin dhún sé an béal go daingean.


text:
Nuair a chuala Irimia ina thaobhsan, rinne sé ceartú orthu agus dúirt: «Ní bheidh fios na háite ag an duine nó go mbaileoidh Dia a phobal le chéile arís agus a thrócaire a thaispeáint [dóibh].


text:
Ansin déanfaidh an Tiarna na nithe sin go léir a fhoilsiú agus feicfear glóir an Tiarna agus an néal faoi mar a thaibhsigh le linn Mhaois, agus nuair a ghuigh Solamh go ndéanfaí an áit a naomhú go héachtach.»


text:
Cuireadh in iúl freisin gur ofráil Solamh le barr gaoise íobairt choisricthe agus chríochnaithe an Teampaill.


text:
Faoi mar a ghuigh Maois chun Dé agus gur tháinig tine anuas ó neamh, agus gur dhóigh sí na híobairtí, ghuigh Solamh sa tslí chéanna agus tháinig tine anuas agus loisc sí na híobairtí dóite ar fad.


text:
<pb/><t>Cuireadh na nithe céanna ar phár sna hannála agus i gcuimhní cinn Nihimiá, agus gur bhunaigh sé leabharlann, agus go ndearna sé bailiúchán de na leabhair faoi na ríthe agus na fáithe, de scríbhinní Dháiví agus de litreacha na ríthe faoi ofrálacha móideacha.


text:
Rinne Iúdás ar an gcuma chéanna bailiúchán de na leabhair a bhí scaipthe de bharr an chogaidh dhéanaigh a tháinig orainn, agus tá siad anois inár seilbh.


text:
Táimid ag scríobh chugaibh dá bhrí sin agus sinn ar tí féile an íonghlanta a chomóradh; déanaigí, le bhur dtoil, na laethanta sin a chomóradh.


text:
Is é Dia a d' fhuascail a phobal go léir agus a thug ar ais do chách an oidhreacht agus an flaitheas, agus an tsagartacht, agus an naofacht,


text:
faoi mar a gheall sé tríd an dlí. Óir tá sé de mhuinín againn i nDia go ndéanfaidh sé trócaire orainn gan mhoill, agus go gcruinneoidh sé sinn ó gach áit faoin spéir isteach san áit naofa, mar d' fhuascail sé sinn as ainnisí móra agus d' íonghlan sé an Teampall.


text:
<pb/><t>Scéal Iúdáis Mhacabaeigh agus a dheartháireacha, íonghlanadh an Teampaill mhóir, coisreacan na haltóra,


text:
na taispeántais a tugadh ó neamh le misneach a thabhairt don mhuintir a bhí ag troid go cróga ar son an Ghiúdachais i dtreo, dá laghad é a líon, gur ghabh siad an tír ar fad agus gur chuir siad an teitheadh ar shluaite na ngintlithe,


text:
gur ghnóthaigh siad ar ais an Teampall atá faoi chlú ar fud an domhain, gur shaor siad an chathair, gur athnuaigh siad na dlíthe a bhí ar tí a gcur ar ceal, agus an Tiarna go fabhrach dóibh le barr cneastachta 


text:
déanfaimid iarracht ar an méid sin go léir a insint go hachomair in aon leabhar amháin cé go bhfuil sé inste i gcúig leabhar ag Iásón ó Chiréiné.


text:
Toisc an raidhse figiúirí agus an deacracht a bhaineann leis don mhuintir ar mian leo dul i ngleic le cáipéisí staire de bharr iomadúlacht an ábhair,


text:
bhí sé d' aidhm againn taitneamh a thabhairt don mhuintir nach bhfuil uathu ach ábhar léitheoireachta, áis a dhéanamh don dream ar mian leo nithe a chur de ghlanmheabhair, agus comaoin a chur ar ár lucht léite go léir.


text:
Níorbh aon obair gan dua ach saothar allais agus beagshuain dúinne an coimriú seo a ghabhamar orainn féin,


text:
faoi mar nach aon dóichín é do dhuine fleá a ullmhú agus freastal ar mhianta gach duine. D' fhonn buíochas mórán a thuilleamh, áfach, táimid sásta an saothar guaisiúil seo a ghabháil orainn féin;


text:
fágaimid cruinneas na mionseoraí faoin staraí, agus déanfaimid ár ndícheall na himlínte a dhearadh san achoimre seo.


text:
Bíonn ailtire tí nua freagrach san fhoirgneamh ina iomláine, ach an té a bhíonn i bhfeighil a phéinteála agus a mhaisithe, ní gá dó ach cúram a dhéanamh de cad a d' oirfeadh dá mhaisiú; is é an dála céanna againne é i mo thuairimse.


text:
Is é gnó an staraí bhunaidh an t-ábhar go léir a thógáil idir lámha, nithe a iniúchadh ó gach taobh, agus cúram a dhéanamh de na mionsonraí.


text:
Ach an té a dhéanann athchóiriú ar an scéal ní miste dó féachaint le bheith achomair ina insint agus tráchtaireacht chaolchúiseach a sheachaint.


text:
Cuirimis tús lenár n-insint anois dá bhrí sin, gan breis a chur lena bhfuil ráite, mar is baoth an gnó é fad a chur le réamhrá na staire, agus an stair féin a ghiorrú.


text:
<pb/><t>Bhí an chathair naofa á háitreabh i síocháin choiteann, agus bhí na dlíthe á gcomhlíonadh chomh foirfe agus ab fhéidir de bharr chráifeacht an ardsagairt Oinias agus a fhuath don choirpeacht;


text:
agus is amhlaidh a bhí na ríthe féin ag tabhairt urraime don áit naofa agus ag cur le glóir an Teampaill le togha na dtabhartas.


text:
Rinne fiú Seiliúcas rí na hÁise na costais a bhain le seirbhís na n-íobairtí a íoc as a theacht isteach féin.


text:
Ach Síomón áirithe de threibh Bhiniáimin, a bhí ceaptha ina reachtaire ar an Teampall, d' éirigh idir é agus an t-ardsagart faoi reachtáil mhargadh na cathrach.


text:
Nuair a theip air Oinias a shárú, d' imigh leis go Apollóinias mhic Thairséas a bhí faoin am sin ina cheannasaí ar Choíle Síre agus ar Fhéinícia,


text:
agus thug mar scéala dó go raibh an ciste in Iarúsailéim ag cur thar maoil le hairgead, go raibh an oiread sin síntiús á dtabhairt nach raibh áireamh ar an iomlán, agus nár bhain sé le cuntas na n-íobairtí ach gurbh fhéidir é a theacht faoi smacht an rí.


text:
Bhuail Apollóinias leis an rí agus d' inis sé dó faoin airgead a raibh cloiste aige faoi. Thogh an rí Héiliodóras, a sheansailéir, agus sheol é le treoracha leis an airgead a luamar a bhreith chun siúil.


text:
Chuir Héiliodóras chun bealaigh gan mhoill le fiosrú a dhéanamh, mar dhea, ar chathracha Choíle Síre agus Féinícia, ach dáiríre d' fhonn cuspóir an rí a chur i gcrích.


text:
Tar éis dó Iarúsailéim a bhaint amach agus fáilte fhial a fháil ón ardsagart [agus ón] gcathair, d' inis sé cén scéala a fuarthas agus nocht dá réir sin cad a thug ann é agus d' fhiafraigh an mar sin a bhí dáiríre.


text:
Mhínigh an t-ardsagart go raibh ciste áirithe curtha i leataobh do bhaintreacha agus do dhílleachtaí,


text:
agus airgead chomh maith a bhain le Hiorcánas mac Thóibias, fear a bhí in ardghradam, ach nach raibh ann in iomláine ach ceithre chéad tallann airgid agus dhá chéad tallann óir murab ionann agus a ndúirt Síomón coirpeach go bréagach.


text:
Dúirt sé freisin go raibh sé as an áireamh éagóir a dhéanamh orthu siúd a chuir a muinín i naofacht na háite agus i mbeannaitheacht agus i dtearmann an Teampaill atá faoi urraim ar fud an domhain mhóir.


text:
Ach dúirt Héiliodóras nár mhór, cibé scéal é, an t-airgead sin a ghabháil do chiste an rí de bharr na dtreoracha a bhí aige ón rí.


text:
Shocraigh sé lá don ghnó dá bhrí sin agus chuaigh isteach le maoirseacht a dhéanamh ar an maoin á hiniúchadh. Bhí corrabhuais ar an gcathair go léir.


text:
Chaith na sagairt iad féin ar a mbéal agus ar a bhfiacla os comhair na haltóra agus a n-éidí sagairt orthu, agus ghlaodar chun neimhe ar údar an dlí faoi na taiscí, á impí air iad a choimeád slán do lucht a dtaiscthe.


text:
Ba ghoin go croí féachaint ar an ardsagart, agus a bhuairt aigne á nochtadh san athrú ina dhreach agus ina chuntanós.


text:
Ghabh eagla agus ballchrith chomh mór sin an fear go mba léir don mhuintir a chonaic é cad é buaireamh a luigh ar a chroí.


text:
Rinne na daoine ruathar as a dtithe ina sluaite agus é ar aigne acu impí choiteann a dhéanamh mar go raibh masla á bhagairt ar an áit naofa.


text:
Bhí mná ag brúchtaíl ar fud na sráideanna agus éadach róin faoina gcíocha orthu. An méid de na maighdeana a bhí á gcoimeád istigh, ritheadar le chéile, cuid acu chun na ndoirse, cuid eile acu chun ballaí na cathrach, agus bhí a thuilleadh acu ag gliúcaíl trí na fuinneoga;


text:
Ba thruamhéileach an rud é an pobal go léir a fheiceáil á gcaitheamh féin ar an talamh agus an buaireamh a bhí ar an ardsagart le teann imní.


text:
Fad a bhíodar ag glaoch ar an Tiarna uilechumhachtach na taiscí a chumhdach le barr sábháilteachta do lucht a dtaiscthe,


text:
<pb/><t>Nuair a shroich sé an ciste lena gharda cosanta, rinne Tiarna na spiorad agus na cumhachta a leithéid de thaispeántas gur chuir cumhacht Dé scéin ar an muintir go léir a raibh sé de dhánaíocht acu dul leis, agus gur tháinig scanradh agus uafás orthu.


text:
Dhealraigh dóibh each a bhí gafa go taibhseach, agus marcach scanrúil cló, ar a mhuin; thug sé ruathar buile faoi Héiliodóras agus bhuail é lena chrúba tosaigh. Bhí, de réir dealraimh, éide agus airm óir ag an marcach.


text:
Thaibhsigh beirt óglach eile dó freisin, fir le neart éachtach agus le maise ghlórmhar snó agus éide, agus sheas siad ar gach taobh de agus bhí á lascadh gan staonadh, ag bualadh buille ar bhuille air.


text:
Thit sé ar an talamh go tobann agus tháinig néal dorcha air; ansin d' ardaigh a chuid fear é agus chuir ar eileatram é,


text:
agus rug leo é an fear céanna seo a ghabh isteach sa chiste, a luamar, lena lucht coimhdeachta líonmhar agus lena gharda cosanta go léir, ach nárbh fhéidir dó cabhrú leis féin anois; d' admhaigh siad go hoscailte cumhacht mhullaigh Dé.


text:
agus na Giúdaigh ag moladh an Tiarna a thug glóir go míorúilteach dá áit naofa féin. An Teampall a bhí ó chianaibhín lán de scanradh agus de bhuaireamh, bhí sé anois ar sceith le háthas agus le lúcháir mar gur thaibhsigh an Tiarna uilechumhachtach.


text:
D' impigh cuid de chompánaigh Héiliodóras gan mhoill ar Oinias glaoch ar an Té is Airde agus fad saoil a thabhairt don duine úd agus é ar an dé deiridh.


text:
Bhí eagla ar an ardsagart go mbeadh an rí in amhras go raibh feall éigin déanta ag na Giúdaigh ar Héiliodóras agus d' ofráil sé íobairt ar mhaithe lena shláinte.


text:
Nuair a bhí an t-ardsagart ag comhlíonadh ghnás an leorghnímh, thaibhsigh na fir chéanna arís do Héiliodóras, an éide chéanna orthu, agus iad ina seasamh taobh leis. Dúirt siad: «Bíodh an-bhuíochas agat don ardsagart Oinias mar is ar a shonsan a bhronn an Tiarna fad saoil ort.


text:
Agus ós rud é gur sciúrsáladh ó neamh thú, fógair don saol mór cumhacht ghlórmhar Dé.» Nuair a bhí an méid sin ráite acu d' imíodar as radharc.


text:
D' ofráil Héiliodóras íobairt don Tiarna ansin, rinne móideanna móra do chaomhnóir a anama, d' fhág slán ag Oinias, agus chuir chun bealaigh ar ais go dtí an rí lena armáil.


text:
Nuair a d' fhiafraigh an rí de Héiliodóras cén sort duine a d' oirfeadh a chur go Iarúsailéim turas eile, d' fhreagair sé:


text:
«Má tá namhaid agat, nó duine atá ag déanamh ceilge in aghaidh do rialtais, cuir ann é; agus fillfidh sé ar ais ort, agus sciúrsáil chruthaithe faighte aige, má thugann sé na cosa leis ar aon chor, mar is cinnte go bhfuil cumhacht éigin ó Dhia timpeall na háite sin.


text:
An té a bhfuil a áitreabh sna flaithis, is cinnte go bhfuil súil aige ar an áit sin agus tagann sé i gcabhair air, agus leagann ar lár agus scriosann an mhuintir a thagann le hurchóid a dhéanamh dó.»


text:
<pb/><t>Síomón, an té a luamar cheana a sceith ar an gciste [agus ar] a mhuintir féin, rinne sé tromaíocht ar Oinias á rá gurbh eisean a rinne Héiliodóras a ghriogadh agus gurbh é faoi deara na tubaistí iontacha.


text:
Bhí sé de dhánaíocht i Síomón anois an fear seo a chuir an oiread sin comaoin ar an gcathair, a chosain a mhuintir féin, a bhí díograiseach ar son an dlí, a ainmniú mar namhaid don mhaith choiteann.


text:
Mhéadaigh ar an naimhdeas seo chomh mór sin go raibh fiú dúnmharaithe á ndéanamh ag duine de ghníomhairí Shíomóin.


text:
Thuig Oinias a mhailísí a bhí an t-aighneas seo agus go raibh Apollóinias mac Mhineastaes, ceannasaí Choíle Síre agus na Féinícia, ag cur le hurchóid Shíomóin.


text:
D' imigh sé leis ar thuairisc an rí dá bhrí sin, ach ní d' fhonn a mhuintir féin a ghearán ach ar mhaithe leis an bpobal ar fad go poiblí agus go príobháideach.


text:
Mar tuigeadh dó, gan an rí a chur ladair sa ghnó, nárbh fhéidir nithe a riar go síochánta go deo agus nach scoirfeadh Síomón dá bhaois.


text:
<pb/><t>Tar éis bháis do Sheiliúcas agus Aintíochas ar a dtugtaí Eipifeanaes a theacht i gcomharbacht air sa ríocht, fuair Iásón, deartháir Oinias, an ardsagartacht trí chaimiléireacht;


text:
chuaigh sé i láthair an rí agus gheall sé trí chéad agus a seasca tallann airgid dó agus ochtó tallann as foinse éigin eile ioncaim.


text:
Gheall sé ina theanntasan go ndíolfadh sé céad go leith eile dá gceadófaí dó feidhm a bhaint as a údarás le giomnáisiam agus gasra ógra a bhunú, agus fir Iarúsailéim a chlárú mar Aintíochaigh.


text:
Nuair a d' aontaigh an rí agus gur tháinig [Iásón] i gcumhacht, chrom sé ar a chomhthírigh a thabhairt isteach ar an modh beatha Heilléanach.


text:
Chuir sé ar ceal na lámháltais a bhí ag na Giúdaigh ag an am ón rí, lámhaltais a deonaíodh trí Eoin mac Eopolamos, fear a chuaigh ar thoscaireacht le cairdeas agus conradh a dhéanamh leis na Rómhánaigh; scrios sé an bhéascna dhleathach agus thug sé isteach nósanna nua a bhí bunoscionn leis an dlí.


text:
Ní raibh aon mhoill air fiú giomnáisiam a thógáil faoi bhun an Dúnfoirt agus an hata leathan a chur á chaitheamh ag togha na n-ógánach.


text:
Níorbh aon ardsagart é Iásón ach coirpeach, agus ní raibh aon teorainn lena ropaireacht, i dtreo go ndeachaigh an heilléanú agus an aithris ar bhéasa iasachta chomh fada sin,


text:
nach raibh spéis a thuilleadh ag na sagairt i seirbhísí na haltóra. Le beagmheas ar an sanctóir, thug siad cúl leis na híobairtí le fonn a bheith páirteach sna cleachtaí mídhleathacha ar fhaiche na hiomrascála a luaithe is a ghlaoití chun an dioscais.


text:
Ba bheag é a meas ar na gradaim ar a raibh urraim ag a sinsir, ach bhí ardmheas acu ar chéimeanna onóra na Heilléanach.


text:
Ach thug sé sin go léir an tubaiste sa mhullach orthu, agus an dream a raibh an oiread sin meas acu ar a mbéasa is ar a saol, agus gurbh fhonn leo aithris a dhéanamh orthu i ngach slí, is iad a bhí acu mar naimhde agus mar ghéarleantóirí.


text:
chuir Iásón suarach saoránaigh Aintíochaigh thofa mar thoscairí oifigiúla ó Iarúsailéim, le trí chéad drachma airgid don íobairt do Earcail. Ach an mhuintir a bhí ag iompar an airgid, shíl siad nár chóir é a chaitheamh ar an íobairt, rud nár chuí, ach é a chaitheamh ar ghnó éigin eile.


text:
An t-airgead seo dá bhrí sin a bhí ar aigne ag an té a sheol é a chaitheamh leis an íobairt d' Earcail, cuireadh ansin le tógail tríréimí é mar a bheartaigh an mhuintir a rinne é a iompar.


text:
Nuair a cuireadh Apollóinias mac Mhineastaes go dtí an Éigipt le bheith i láthair ag corónú an rí Fiolomaetór, fuair Aintíochas amach go raibh [Fiolomaetór] éirithe naimhdeach lena cheannas agus chrom sé ar a bheith ag déanamh cúraim dá shlándáil féin. Ar shroicheadh Iopa dó, dá bhrí sin, ghabh sé ar aghaidh go Iarúsailéim.


text:
Chuir Iásón agus an chathair fáilte spleodrach roimhe agus glacadh leis le solas lóchrann agus gártha daoine. Ansin ghluais sé ón áit sin isteach i bhFéinícia.


text:
<pb/><t>Tar éis trí bliana chuir Iásón uaidh Meanalás, deartháir do Shíomón a luamar, chun an t-airgead a thabhairt don rí agus a shocruithe faoina lán nithe tábhachtacha a ráthú.


text:
Ach nuair a tugadh eisean i láthair an rí rinne sé é féin a iompar chomh bladarach móréiseach cumhacht sin, gur bhain sé amach an ardsagartacht dó féin, agus trí chéad tallann airgid de bhreis á ofráil aige thar mar a bhí ag Iásón.


text:
D' fhill seisean agus údarás an rí aige, ach gan aon cháilíocht le haghaidh na hardsagartachta aige, ach drochmhianach tíoránaigh chruálaigh agus cuthach ainmhí allta.


text:
Iásón, fear a chantáil ar a dheartháir, chantáil fear eile anois air féin, agus tiomáineadh mar dhíbeartach é isteach i gcríocha Amón.


text:
Maidir le Meanalás, d' fhan sé san oifig, ach níor dhíol sé aon chuid den airgead a gealladh don rí go rialta,


text:
cé go mbíodh Sóstrátas, ceann feadhna an Dúnfoirt, arbh é a chúram na dleachta a bhailiú, ag éileamh díolacháin. Glaodh orthu araon dá bharrsan i láthair an rí.


text:
D' fhág Meanalás a dheartháir féin Lisimeachas ina dhiaidh mar leas-ardsagart, agus d' fhág Sóstrátas Crátaes ceannaire na gCipireach ina áit sin.


text:
<pb/><t>Fad a bhí na nithe sin go léir ar siúl, rinne muintir Thairsís agus Mhallas ceannairc mar gur tugadh a gcathracha mar bhronntanas do Aintíochais bean luí an rí.


text:
D' imigh an rí leis faoi dheifir chun an scéal a leigheas, agus d' fhág sé Andronacas, fear ardghradaim, le bheith mar fhear ionaid aige.


text:
Thapaigh Meanalás ar a dheis, mar a shíl sé, agus ghoid sé cuid d' árais óir an Teampaill agus bhronn sé ar Andronacas iad; agus dhíol sé a thuilleadh leis an Tuír agus leis na cathracha máguaird.


text:
Nuair a fuair Oinias fianaise chinnte ar an méid sin, chuaigh sé i leataobh go tearmann láimh le Dafnae i gcóngar Aintíoch agus ansin d' fhógair sé an scéal don saol mór.


text:
Ghlaoigh Meanalás i leataobh ar Andronacas dá bhrí sin agus ghriog é chun Oinias a chur chun báis. Chuaigh [Andronacas] go hOinias, agus le barr fill thug briathra móide agus a lámh dheas mar ghealltanas dó agus d' áitigh air teacht as a thearmann d' ainneoin a amhrais; ansin chuir sé chun báis ar an toirt é, gan aird ar an gcóir.


text:
Dá bharrsan bhí uafás agus míshásamh ní amháin ar na Giúdaigh ach ar a lán de na náisiún eile chomh maith de bharr bású éagórach an duine seo.


text:
Nuair a d' fhill an rí ó chríocha na Siléise rinne na Giúdaigh sa chathair, agus na Gréagaigh ar chomghráin leo an choir, achainí air faoi mharú gan chiall Oinias.


text:
Bhí buaireamh croí ar Aintíochas agus é lán de thrua agus ghoil sé de bharr mheasarthacht agus dhea-iompar an mhairbh.


text:
Tháinig cuthach feirge air, bhain an fhallaing chorcra d' Andronacas, srac de a éide, agus sheol ar fud na cathrach go léir é chun na háite céanna díreach inar leag sé lámh dhearg aindiagaithe ar Oinias agus mharaigh sé an dúnmharathóir ansiúd. Ar an gcuma sin chúitigh an Tiarna é leis an bpionós a bhí tuillte aige.


text:
Bhí an slua ag bagairt agus ag borradh le fearg agus chuir Lisimeachas airm i lámha timpeall trí mhíle fear agus rinne ionsaí éagórach faoi cheannas Auranas áirithe, fear a bhí anonn sa bhaois faoi mar a bhí san aois.


text:
Nuair a thug [na Giúdaigh] ionsaí Lisimeachas faoi deara, rug cuid acu ar chlocha, a thuilleadh ar bhloic adhmaid, a thuilleadh ar luaithreach a bhí timpeall agus chaith na nithe sin go léir le Lisimeachas agus a chuid fear ina rúille búille.


text:
B' í críoch a bhí leis sin ná gur ghoineadar a lán acu, gur mharaíodar a thuilleadh, agus gur chuireadar an teitheadh orthu go léir, agus gur mharaíodar creachaire an Teampaill féin lámh leis an gciste.


text:
Bhí a chás caillte geall leis ag Meanalás cheana féin, ach gheall sé breab mhór do Ptoilimí mac Dhoiriminéas, leis an rí a mhealladh ar a thaobh.


text:
Thug Ptoilimí an rí i leataobh faoi cholúnra, ag lorg aeir, mar dhea, agus d' áitigh air a aigne a athrú.


text:
Meanalás, cúis an oilc seo go léir, lig sé saor é ó na cúiseanna a bhí á gcur ina leith; ach na hainniseoirí mí-ámharacha a scaoilfí saor gan daoradh fiú dá mba i láthair na Scíotach a bheadh a gcúis á plé, dhaor sé chun báis iad.


text:
Ba ghearr an mhoill a bhí ann ag cur an phionóis éagóraigh sin i bhfeidhm ar an muintir a chosain cúis na cathrach, na tuaithe, agus na soithí naofa.


text:
D' adhain an choir a leithéid sin de ghráin i gcroí na dTuíreach gur chaith siad go fial lena dtórramh.


text:
Ach de bharr saint an lucht údaráis d' fhan Meanalás i gceannas, ag dul chun cinn i gcoirpeacht agus é bunaithe mar phríomhchealgaire in aghaidh a chomhshaoránach.


text:
Ar feadh nach mór daichead lá tharla go raibh marcaigh in éidí óir le feiceáil ar cosa in airde tríd an spéir, díormaí lánarmtha le sleánna agus claimhte ar tarraingt,


text:
buíonta marcach in eagar, ionsaithe agus frithionsaithe mar seo agus mar siúd, sciatha á dtógáil, sleánna ina gcipí, gathanna á scaoileadh, agus glioscarnach ó fhallaingí óir agus ó éidí de gach sórt.


text:
Nuair a leath ráfla bréagach go raibh Aintíochas marbh, thug Iásón leis míle fear nó breis agus thug sé ionsaí faoin gcathair go tobann. Nuair a tiomáineadh siar na saighdiúirí ó na ballaí agus gur gabhadh an chathair, geall leis, theith Meanalás chun an Dúnfoirt ar lorg dídine.


text:
Ach lean Iásón air ag déanamh áir agus eirligh ar a chomhshaoránaigh, gan a thuiscint gur barr mí-áidh é bua a bhreith ar do mhuintir féin, ach á cheapadh go raibh sé ag cur suas trofaethe bua ar naimhde in áit bua ar a mhuintir féin.


text:
Níor tháinig sé i gcumhacht, áfach, agus ní raibh ar deireadh aige ach aithis de bharr a cheilge, agus theith sé arís go críocha na nAmónach.


text:
Bhuail tubaiste é ar deireadh a chúrsa urchóide; cúisíodh os comhair Aratas, rialtóir na nArabach, é; theith sé ó chathair go cathair, agus cách ar a thóir; bhí an ghráin air mar cheannairceach in aghaidh na ndlíthe, agus an dearg-ghráin air mar fhear fionaíola ar a thír dhúchais agus ar a mhuintir féin; caitheadh i dtír san Éigipt é.


text:
An té úd a thiomáin a lán chun deoraíochta óna dtír féin, fuair sé bás ar deoraíocht tar éis dó cur chun bealaigh chun na Lacadaemónach ag súil le dídean a fháil de bharr a ghaoil leo.


text:
An té úd a chaith a lán corp amach le fágáil gan cur, fágadh é gan fear a chaointe, gan gnása adhlactha, gan áit i dtuama a shinsear.


text:
<pb/><t>Nuair a fuair an rí scéala faoinar tharla, thuig sé as go raibh ceannairc déanta ag Iúdáia. Tháinig fraoch feirge ar a chroí agus chuir sé chun bealaigh ón Éigipt agus ghabh sé an chathair de ruathar.


text:
Ansin d' ordaigh sé dá shaighdiúirí gach duine dá mbuailfeadh leo a threascairt gan taise gan trócaire, agus ár a dhéanamh ar gach duine a theithfeadh abhaile.


text:
Imríodh lámh dhearg ar óg agus ar aosta, rinneadh eirleach ar mhná agus ar leanaí, agus ár ar mhaighdeana agus ar naíonáin.


text:
In imeacht trí lánlá scriosadh ochtó míle duine básaíodh daichead míle i ngráscar lámh, agus díoladh mar dhaoir líon nár lú ná ar básaíodh.


text:
Níor leor le hAintíochas an méid sin gan a bheith de dhánaíocht ann dul isteach sa Teampall is naofa ar domhan, faoi stiúir Mheanalás a raibh idir dhlíthe agus thír dhúchais braite aige.


text:
Thóg sé leis na soithí naofa ina lámha coirpe; sciob sé chun siúil lena lámha míghlana na hofrálacha móide a rinne ríthe eile le honóir agus glóir a thabhairt don áit.


text:
Bhí an oiread sin éirí in airde ar Aintíochas nár thug sé faoi deara gur fearg aonuaire a bhí ar an Tiarna le lucht na cathrach, agus nár thug sé aird dá bharrsan ar an áit naofa.


text:
Ach dá mbeadh sé i gceist nach raibh siad i ngreim ag mórán peacaí, dhéanfaí an fear seo a sciúrsáil agus a iompú ar ais óna ghníomh baoth, dála Héiliodóras a sheol Seiliúcas rí leis an gciste a spiúnadh.


text:
Uime sin bhí an áit féin páirteach sna tubaistí a bhain don phobal, agus bhí sé páirteach ina dhiaidh sin ina gconách; tréigeadh é le linn fhearg an Uilechumhachtaigh, ach athshuíodh in iomláine a ghlóire é nuair a rinneadh síocháin arís leis an ArdFhlaith.


text:
<pb/><t>Rug Aintíochas ocht gcéad déag tallann leis ón Teampall agus bhrostaigh leis go dtí Aintíoch; bhí an oiread sin éirí in airde air gur shíl sé go bhféadfadh sé seoladh ar talamh agus siúl ar muir bhí sé chomh huaillmhianach sin.


text:
D' fhág sé gobharnóirí leis an bpobal a chiapadh Pilib in Iarúsailéim; Frigeach eisean ó dhúchas, ach duine ba bharbara meon fiú ná an té a cheap é;


text:
Andronacas i nGirizím; agus seachas iad san, Meanalás a bhí ag tiarnú ar a chomhshaoránaigh níos mó ná an chuid eile. De bharr a naimhdis leis na saoránaigh Ghiúdacha,


text:
chuir Aintíochas Apollóinias, ceannasaí na Miseach, le harm dhá mhíle fichead fear agus d' ordaigh dó na haosánaigh go léir a mharú agus na mná agus na leanaí go léir a dhíol mar dhaoir.


text:
Nuair a shroich an fear seo Iarúsailéim, lig sé air gurbh fhear síochána é agus d' fhan sé go dtí lá naofa na sabóide; ansin, nuair nach raibh na Giúdaigh ag obair, d' ordaigh sé dá chuid fear máirseáil in arm agus in éide.


text:
D' imir sé faobhar claímh ar gach duine a tháinig amach le hiad a fheiceáil agus ansin rinne sé ruathar isteach sa chathair lena fhir armtha agus mharaigh sé a lán daoine.


text:
Ach d' éalaigh Iúdás Macabaech le naonúr eile amach faoin bhfásach, agus mhair sé féin agus a chompánaigh sna sléibhte ar nós na n-ainmhithe allta, gan aon ní a ithe ach lusraí fiáine d' fhonn truailliú a sheachaint.


text:
<pb/><t>Go luath ina dhiaidh sin chuir an rí seanóir ón Aithin chun a chur d' iallach ar na Giúdaigh dlíthe a sinsear a thréigean, scor de bheith ag maireachtáil de réir dhlíthe Dé,


text:
an Teampall in Iarúsailéim a thruailliú agus é a thíolacadh do Shéas Oilimpeach, agus an ceann i nGirizím do Shéas, pátrún na ndeoraithe, faoi mar a [d' éiligh] an mhuintir a bhí ag cur fúthu san áit sin.


text:
Líon na gintlithe an Teampall le ragairne agus le drabhlás, agus iad ag suirí le meirdreacha, agus ag luí le mná sna háiteanna beannaithe, agus nithe nár chuí á mbreith isteach le híobairt acu.


text:
Ní fhéadfadh duine an tsabóid a choimeád, féilte na sinsear a cheiliúradh, ná fiú a admhail gur Giúdach é.


text:
Chuirtí d' iallach ar na [Giúdaigh] le láimh láidir dhian na hionathair íobartha a ithe an lá sa mhí ina gceiliúrtaí breith an rí;


text:
nuair a tharlaíodh feile le Díonaíosas, chuirtí d' iallach orthu máirseáil i mórshiúl in onóir Dhíonaíosas agus fleasca eidhneáin á gcaitheamh acu. Tugadh fógra do na cathracha Gréagacha ina gcóngar, le treoir ó Ptoilimí, an cor céanna a thabhairt ar na Giúdaigh agus iallach a chur orthu a bheith páirteach sna híobairtí,


text:
agus an mhuintir nach mbeadh sásta glacadh dá ndeoin le nósanna Heilléanacha a chur chun báis. Bhí an ainnise a tháinig sa mhullach orthu soiléir don saol.


text:
Cuireadh i leith beirt bhan, abair, go ndearnadar a leanaí a thimpeallghearradh. Máirseáladh go poiblí tríd an gcathair iad agus a leanaí ag siolpadh a gcíoch, agus ansin caitheadh ceann ar aghaidh le ballaí na cathrach iad.


text:
Bhí a thuilleadh acu a chuaigh i bhfolach i bpluaiseanna sa chomharsanacht leis an seachtú lá a choimeád naofa gan fhios, ach braitheadh iad le Pilib, agus loisceadh le chéile iad mar gur choisc a gcráifeacht orthu iad féin a chosaint, bhí an oiread sin urraime acu do naofacht an lae.


text:
Impím anois ar lucht léite an leabhair seo, ná cuireadh tubaistí mar sín díomá orthu, ach a thuiscint nach é is aidhm dóibh ár muintir a scriosadh ach iad a smachtú.


text:
Gan scaoileadh leis na héagráifigh ar feadh i bhfad, ach díoltas a imirt orthu gan mhoill, sin comhartha mórchneastachta.


text:
Óir i gcás na náisiún eile, fanann an Tiarna go foighneach gan pionós a imirt orthu nó go líontar tomhas a bpeaca go béal; ach a mhalairt a bheartaigh sé a dhéanamh linne,


text:
d' fhonn nach ndéanfadh sé díoltas a imirt orainn níos déanaí nuair a bheadh ár bpeacaí i mbuaic a réime.


text:
Dá réir sin ní dhiúltaíonn sé a thrócaire riamh dúinn; ceartaíonn sé sinn le tubaistí, ach ní thréigeann sé a phobal féin.


text:
Bíodh a bhfuil ráite mar chuimhneachán againn; ní foláir dúinn dul ar aghaidh leis an scéal go hachomair.


text:
<pb/><t>Bhí Eileázár, duine de phríomhúinteoirí an dlí, anonn go maith sna blianta agus dreach sáruasal air. Bhíothas á chur d' fhiacha air a bhéal a oscailt agus muiceoil a shlogadh.


text:
Ach b' fhearr leis bás a fháil faoi onóir ná bheith beo faoi náire. Chuaigh sé chun a chéasta as a stuaim féin agus é ag caitheamh amach na feola as a bhéal,


text:
mar is dual d' fhear an mhisnigh diúltú don rud nach dleathach a bhlaiseadh, fiú má chuireann sé a bheatha féin i mbaol.


text:
An mhuintir a bhí i gceannas ar an bhfleá náireach, bhí seanaithne acu air. Thugadar i leataobh é agus mhol dó go príobháideach fios a chur ar fheoil dá chuid féin ba chead dó a ithe, agus a ligean air go raibh sé ag ithe feoil na híobartha mar a d' ordaigh an rí.


text:
Bheadh ar a chumas an bás a sheachaint ach leas a bhaint as an gcineáltas sin a bhí bunaithe ar an seanchairdeas eatarthu.


text:
Ach bhí an seasamh uasal a ghlac sé ar aon chéim lena aois mhór agus leis an ngradam a bhí tuillte go maith aige i ndeireadh a shaoil; bhí sé freisin de réir na beatha gan cháim a bhí caite aige óna óige anall, agus thar gach rud eile bhí sé de réir an dlí naofa a tháinig ó Dhia féin. Nocht sé a thuairimí go poiblí, á rá leo é a chur chun báis láithreach.


text:
«Cur i gcéill den saghas sin,» ar seisean, «ní oireann sé don aois atá agamsa, le heagla go measfadh go leor daoine óga gur ghéill Eileázár in aois a nócha bliain do mhodh beatha na gcoimhthíoch;


text:
agus, de bhrí go ndéanfainn an cur i gcéill seo ar mhaithe le seal beag bídeach ar an saol seo, go gcuirfí iad féin ar strae mar gheall ormsa; ní dhéanfainn ach smál agus náire a tharraingt orm féin i mo sheanaois.


text:
Fiú dá seachnainn féin go sealadach pionós ó dhaoine, níorbh fhéidir liom, beo ná marbh, éalú ó láimh Dé uilechumhachtaigh.


text:
Dá bhrí sin, má tá sé d' fhearúlacht ionam an bheatha seo a scaoileadh uaim anois díreach, taispeánfaidh mé gur fiú mo sheanaois mé,


text:
agus fágfaidh mé sampla uasal ag an óige den bhealach inar ceart bás naofa a fhulaingt go cíocrach fáilteach ar son dhlíthe beannaithe na sean.» <pb/><t>Nuair a bhí an méid sin ráite aige chuaigh sé caol díreach chun a chéasta.


text:
An mhuintir a raibh dea-chroí acu dó ó chianaibh, thiontaigh siad ina aghaidh tar éis na cainte sin nach raibh inti, a mheas siad, ach deargbhuile.


text:
Agus é ar tí bás a fháil faoi na buillí lig sé cnead os ard as agus dúirt: «Tá eolas naofa ag an Tiarna agus feiceann sé go soiléir, cé go bhféadfainn éalú ón mbas, cibé scéal é ag an gcéasadh dian ar mo chorp atáim a fhulaingt de bharr na greasála seo, go bhfuil lúcháir ar m' anam bheith ag fulaingt de bharr na hurraime atá agam dó.»


text:
Sin mar a d' éag sé agus d' fhág sé a bhás mar shampla den uaisleacht agus mar theist ar an tsuáilce, ní amháin don óige ach do thromlach mór an naisiúin chomh maith.


text:
<pb/><t>Tharla gur gabhadh seachtar deartháireacha mar aon lena máthair. Rinne an rí iarracht a chur d' iallach orthu muiceoil a bhlaiseadh, rud atá coiscthe sa dlí. Céasadh le fuipeanna agus le sciúirsí iad.


text:
Labhair duine acu thar ceann na ndaoine eile agus is é a dúirt sé: «Cad atá tú ag iarraidh a fháil amach uainn? Is fearr linn an bás ná dlíthe ár sinsear a bhriseadh.»


text:
Téadh iadsan deargthe gan mhoill, agus ansin d' ordaigh sé teanga an urlabhraí a ghearradh as, a cheann a fheannadh, a ghéaga agus a chosa a ghearradh de os comhair súile a dheartháireacha eile agus a mháthar.


text:
Nuair a bhí sé ar éidreoir amach is amach, d' ordaigh an rí é a bhreith chun na tine, agus an dé fós ann, agus é a róstadh i bpota. Leath an gal ón bpota ar fud an bhaill, ach bhí an mháthair agus na deartháireacha ag tabhairt misneach dá chéile bás a fháil go huasal agus á rá le chéile:


text:
«Tá an Tiarna Dia ag faire orainn, agus tá trua aige dúinn go cinnte faoi mar a d' fhógair Maois ina laoi inar thug sé fianaise in aghaidh an phobail suas lena mbéal á rá: 'beidh trua aige dá shearbhóntaí' .»


text:
Nuair a bhí slán fágtha ag an gcéad deartháir leis an saol seo ar an gcuma sin, thug siad an dara duine díobh ar aghaidh le bheith mar sheó acu. Nuair a bhí idir chraiceann agus ghruaig stollta dá cheann acu, d' fhiafraíodar de: «An íosfaidh tú sula stolltar do chorp ó chéile géag ar ghéag?»


text:
D' fhreagair sé i dteanga a shinsear: «Ní dhéanfaidh mé.» Imríodh céasadh air dá bhrí sin dála an chéad dearthár.


text:
Nuair a bhí sé ar an dé deiridh, scairt sé amach: «A scraiste bhrúidiúil, tig leat an bheatha seo a bhaint dínn, ach tógfaidh Rí an Domhain chun na nuabheatha síoraí sinn, óir is ar son a dhlíthe atáimid dár gcur chun báis.»


text:
I ndiaidh an duine sin chuaigh siad go sultmhar i mbun an tríú deartháir. Nuair a iarradh air a theanga a chur amach, chuir sé amach láithreach í, agus shín sé amach a lámha go dána


text:
á rá go huasal: «Ó neamh a fuair mé na géaga seo; ar son a dhlíthe is beag é mo mheas orthu; tá dóchas agam go bhfaighidh mé ar ais uaidh athuair iad.»


text:
Bhain, dá bhrí sin, misneach an fhir óig agus a neamhshuim sa phionós stangadh as an rí agus a lucht freastail.


text:
Nuair a bhí seisean marbh chomh maith, thug siad an céasadh brúidiúil céanna ar an gceathrú deartháir.


text:
Nuair a bhí an bás ag teannadh leis labhair sé mar leanas: «Is fearr de rogha an bás a fhulaingt ó lámha daoine ach le muinín as gealltanas Dé go dtabharfadh seisean aiséirí dúinn; ach níl aon aiséirí chun na beatha i ndán daoibhse.»


text:
Ach d' fhéach seisean ar [an rí] agus dúirt: «Tá cumhacht agat ar dhaoine, agus, cé gur daonna thú, is féidir duit déanamh mar is áil leat. Ach ná bí á mheas gur thréig Dia ár gcine.


text:
I ndiaidh an duine sin thug siad an séú duine i láthair. Nuair a bhí sé ar tí báis dúirt sé: «Ná cuir dallamullóg ort féin; tá na nithe seo á bhfulaingt againne de bharr ár bpeacaí in aghaidh ár nDé; is uafásach iad na nithe a tharla.


text:
Ach ná bíse á mheas go rachaidh tú slán gan phionós de bhrí go ndearna tú iarracht ar chogadh a chur ar Dhia!»


text:
Chruthaigh an mháthair ar fheabhas, agus tuilleann sí go mbeadh buanchuimhne uirthi, óir d' fhair sí bás a seachtar mac i gcaitheamh an aon lae amháin, agus d' fhulaing sí é sin go calma, mar gheall ar an dóchas a chuir sí sa Tiarna.


text:
Leoga, is amhlaidh a mhisnigh sí gach duine acu i dteanga a sinsear. Bhí creideamh daingean uasal aici, agus bhí an chalmacht is dual don fhear mar thaca leis an stuaim is dual don bhean nuair a dúirt sí leo:


text:
«Ní eol dom conas a tharla i mo bhroinn sibh; ní mise a chuir anam agus beatha ionaibh ná ní mise a chum gach ball de bhur gcorp.


text:
Is é cruthaitheoir an domhain a leag amach conas a thiocfadh duine ar an saol; eisean a bheartaigh tús an uile ní; ina thrócaire tabharfaidh sé anam agus beatha ar ais daoibh, ó tharla gur beag libh sibh féin mar gheall ar a dhlíthe.»


text:
Mheas Aintíochas go raibh sí ag fonóid faoi; bhí sé in amhras go raibh masla i dtuin a gutha. Ó tharla an deartháir ab óige a bheith beo fós, d' impigh sé air, ní amháin le briathra ach le gealltanais a mhionnaigh sé, á rá go ndéanfadh sé saibhir sona é dá dtréigfeadh sé nósanna a shinsear; dhéanfadh sé cara dó féin de agus bhronnfadh sé post poiblí air.


text:
Níor thug an t-ógfhear aird ar bith air, agus, dá bhrí sin, ghlaoigh an rí chuige ar a mháthair ansin agus d' iarr uirthi comhairle a thabhairt don ógánach é féin a fhuascailt.


text:
Chrom sí anuas air agus bhuail sí bob ar an tíoránach dánartha leis na focail seo i dteanga a sinsear: «A mhic, bíodh trua agat dom; d' iompair mé naoi mí i mo bhroinn thú, agus thug mé bainne cíche duit ar feadh trí bliana; bheathaigh mé agus d' oil mé thú go dtí an aois atá agat anois agus rinne mé cúram díot.


text:
Impím ort, a leanbh liom, féach ar neamh agus ar talamh; machnaigh ar a bhfuil iontu agus admhaigh nach ndearna Dia iad as aon ní a bhí ann cheana agus gur sa dóigh chéanna a thagann an cine daonna ar an saol.


text:
Ná bíodh faitíos ort roimh an gcéastúnach seo, ach cruthaigh go bhfuil tú ar aon chéim le do dheartháireacha, agus cuir fáilte roimh an mbás ionas go bhfaighidh mé ar ais thú, lá na trócaire, i gcuideachta do dheartháireacha.»


text:
Sula raibh deireadh ráite aici, dúirt an t-ogfhear: «Cad leis a bhfuil sibh ag feitheamh? Ní ghéillfidh mé do reacht an rí; umhlaím don reacht atá sa dlí a tugadh dár sinsir trí Mhaois.


text:
Maidir leatsa, a dhuine a bheartaigh gach cineál oilc in aghaidh na nGiúdach, is cinnte nach n-éalóidh tú ó láimh Dé.


text:
agus fág go bhfuil ár dTiarna beo i bhfearg linn ar feadh tamaill bhig, d' fhonn sinn a cheartú, agus a smachtú, beidh sé muinteartha arís lena shearbhóntaí féin.


text:
Ach tusa, a ropaire smáil, a dhíogha an chine dhaonna ar choirpeacht, ná bíodh éirí in airde baoth ort, agus ná bíodh muinín gan bhonn mar chúis misnigh agat, nuair a ardaíonn tú do lámh in aghaidh chlann neimhe.


text:
Tá ár ndeartháireacha anois [ag ól] as sruthán na beatha gan díosc de réir chonradh Dé agus a dtéarma gairid péine curtha díobh acu. Ach tusa, cuirfear pionós cóir ort ar son do dhíomais trí bhreithiúnas Dé.


text:
Déanaimse ar aon dul le mo dheartháireacha mo chorp agus m' anam a thabhairt suas ar son dlíthe mo shinsear, á impí ar Dhia trócaire a thaispeáint dár náisiún go luath, agus a chur d' iallach ortsa, trí thubaistí agus trí phlánna a admháil gurb eisean amháin is Dia ann;


text:
agus fearg an Uilechumhachtaigh atá ag luí le barr cirt ar ár náisiún go léir a chur chun suain tríomsa agus trí mo dheartháireacha.»


text:
Tháinig racht feirge ar an rí agus thug sé cor níos cruálaí air seo ná ar an gcuid eile mar go raibh an drochmheas go léir a chaith sé leis á chrá.


text:
<pb/><t>Ghabh Iúdás, ar a dtugtaí freisin an Macabaech, agus a chompánaigh isteach sna sráidbhailte os íseal agus ghlaoigh a muintir le chéile; ghlacadar leis na daoine a d' fhan dílis don Ghiúdachas, agus chruinnigh siad ar an gcuma sin timpeall sé mhíle fear.


text:
D' impigh siad ar an Tiarna féachaint le trócaire ar an muintir a bhí faoi leatrom ó gach taobh, agus trócaire a dhéanamh ar an Teampall a thruailligh lucht na haindiagachta,


text:
agus trua a bheith aige don chathair a bhí á scriosadh agus ar tí a scartála ó bhonn, agus cluas a thabhairt don fhuil a bhí ag glaoch os ard chuige,


text:
agus gan dearmad a dhéanamh ar na naíonáin gan chiontacht a bhí á n-ídiú go coirpeach, ná ar na diamhaslaí a rinneadh in aghaidh a ainm, agus a fhuath don olc a fhógairt don saol.


text:
A luaithe a bhí a arm eagraithe ag an Macabaech níorbh fhéidir do na págánaigh an fód a sheasamh ina aghaidh, mar bhí trócaire in áit feirge ar an Tiarna.


text:
Thugadh sé fogha gan choinne faoi chathracha agus faoi shráidbhailte agus chuireadh trí thine iad. Ghabh sé láithreacha feiliúnacha agus bhris sé ar dhíormaí iomadúla dá naimhde;


text:
bhíodh na hoícheanta go háirithe áisiúil d' ionsaithe den sórt sin. Leath clú a ghaisce i ngach treo.


text:
Nuair a chonaic Pilib go raibh Iúdás ag dul chun cinn de réir a chéile agus ag fáil bua níos minice ná riamh, scríobh sé chun Ptoilimí, gobharnóir Choíle Síre agus Féinícia, ag lorg cabhrach do chúis an rí.


text:
Cheap seisean gan mhoill Niocánór mac Phatroclas, duine de phríomhchairde an rí, i gceannas ar fhórsa idirnáisiúnta de bhreis agus fiche míle de ghintlithe, d' fhonn an cine Giúdach ar fad a scriosadh. Mar pháirtí aige cheap sé Goirgias, ginearál agus fear a raibh seantaithí aige ar chúrsaí cogaidh.


text:
Bheartaigh Niocánór go ndéanfadh sé an cháin de dhá mhíle tallann a bhí ag dul do na Rómhánaigh ón rí a bhailiú trí na príosúnaigh Ghiúdacha a ghabhfaí a dhíol mar dhaoráin.


text:
Chuir sé scéala ar an toirt go dtí na cathracha ar fheorainn na farraige ag tabhairt cuireadh dóibh daoir Ghiúdacha a cheannach agus á gheallúint go dtabharfadh sé nócha daor ar thallann, gan aon súil aige le breithiúnas an Uilechumhachtaigh a bhí ar a thí.


text:
Nuair a fuair Iúdás gaoth an fhocail go raibh Niocánór ar a bhealach, agus gur chuir sé in iúl dá lucht leanúna go raibh an armáil chucu,


text:
Dhíol an chuid eile a raibh de mhaoin fágtha acu, ag achainí ar an Tiarna san am céanna iad a fhuascailt ó Niocánór na haindiagachta a bhí tar éis iad a dhíol fiú roimh dul i ngleic leo 


text:
agus mura ndéanfadh sé amhlaidh ar a son féin é a dhéanamh ar a laghad ar son na gconarthaí a rinneadh lena sinsir agus de bhrí go raibh a ainm naofa oirearc féin á thabhairt aige orthu.


text:
Thionóil an Macabaech a chuid fear, timpeall sé mhíle a líon, agus ghríosaigh iad gan scéin a bheith orthu roimh an namhaid, agus gan eagla a bheith orthu roimh an mathshlua de ghintlithe a bhí ag teacht ina gcoinne le teann urchóide, ach cath a thabhairt go calma,


text:
agus gan dearmad a dhéanamh ar an gcoir uaibhreach éagórach a rinne an dream seo in aghaidh na háite naofa, an ciapadh a bhí á dhéanamh ar an gcathair bhocht gan mheas, agus mar bharr air sin, an scrios a bhí á dhéanamh ar an mbéascna dhúchais.


text:
«Bíodh a muinín acusan,» a deireadh sé, «as airm agus gníomhartha gaisce, ach tá muinín againne as Dia Uilechumhachtach, a bhfuil sé ar a chumas, le croitheadh dá cheann, an mhuintir atá ag teacht inár gcoinne a leagan ar lár, agus an domhan go léir in éineacht leo.»


text:
Chuir sé i gcuimhne dóibh freisin na huaireanta a thángthas i gcabhair ar a sinsir an uair úd le linn Shanaichéiríb nuair a cailleadh céad ochtó cúig mhíle,


text:
agus an t-am úd sa Bhablóin nuair nach raibh le cath a chur ar na Galataigh ach ocht míle Giúdach agus ceithre mhíle Macadónach; nuair a bhí na Macadónaigh i gcúngrach scrios an t-ocht mhíle céad agus a fiche míle tríd an gcabhair a fuair siad ó neamh, agus ghabh siad creach thar cuimse.


text:
Thug sé misneach dóibh leis na focail sin i dtreo go raibh siad réidh le bás a fháil ar son a ndlíthe agus ar son a dtíre; ansin roinn sé a arm ina cheithre dhíorma,


text:
agus chuir sé a dheartháireacha Síomón, Iósaef agus Iónátán i gceannas ar dhíorma an duine, cúig céad déag faoi gach fear díobh.


text:
D' ordaigh sé d' [Eisdrias] freisin léamh os ard as an leabhar naofa, agus thug dóibh an focal faire: «Cabhair Dé.» Ansin chuaigh sé féin i gceannas ar an gcéad díorma agus chuir cath ar Niocánór.


text:
Leis an Uilechumhachtach mar chomhghuaillí, mharaigh siad breis agus naoi míle dá naimhde agus rinneadar formhór arm Niocánór a ghoineadh nó a leonadh agus chuir siad an teitheadh orthu go léir.


text:
Leag siad féin lámh ar airgead lucht a gceannaithe mar dhaoir. Chuaigh siad sa tóir orthu ar feadh tamaill fhada, ach ansin d' fhill siad cheal ama.


text:
Chruinnigh siad airm a naimhde, bhain a n-éadáil díobh, agus ansin cheiliúir siad an tsabóid le moladh agus le buíochas don Tiarna a rinne iad a chaomhnú don lá sin agus a bhronn orthu é mar chéad bhlaiseadh a thrócaire.


text:
Nuair a bhí an tsabóid thart, thug siad cuid den chreach don mhuintir a céasadh, agus do na baintreacha agus na dílleachtaí, agus roinn siad an chuid eile orthu féin agus ar a gclann.


text:
Ar chur sin i gcrích dóibh, ghlac siad páirt in urnaí phoiblí á impí ar Thiarna na trócaire cairdeas iomlán a dhéanamh lena shearbhóntaí.


text:
<pb/><t>Chuir siad cath freisin ar fhórsaí Thiomóid agus Bhacaídéas, mharaigh siad thar fiche míle díobh, agus fuair seilbh ar roinnt daingean ard. Roinn siad an chreach ábhalmhor ina dhá cuid chothroma, agus thug cuid dóibh féin agus an oiread céanna don mhuintir ar ar imríodh géarleanúint, agus do na dílleachtaí agus do na baintreacha, gan dearmad a dhéanamh ar na seandaoine.


text:
Chruinnigh siad airm [an namhad] agus chuir i dtaisce go cáiréiseach iad in áiteanna feiliúnacha. Thugadar an chuid eile den chreach go Iarúsailéim.


text:
Mharaíodar captaen gharda Thiomóid, ropaire cruthanta, a raibh a lán urchóide déanta aige do na Giúdaigh.


text:
Le linn dóibh a bheith ag ceiliúradh a mbua ina gcathair dhúchais mharaigh siad an dream a chuir na geataí naofa trí thine, Caillistinéas agus dornán eile; bhíodarsan teite isteach i dteach beag; fuaireadar luach saothair cuí ar son a ndiamhasla.


text:
<pb/><t>Niocánór na dtrí mallacht, an té úd a thug leis an míle ceannaí chun na Giúdaigh a cheannach,


text:
umhlaíodh é le cabhair an Tiarna ag céilí comhraic a mheas sé a bhí ar an dream ba shuaraí; chaith sé de a éide thaibhseach agus chuir chun bealaigh leis féin tríd an dúiche mar a dhéanfadh teifeach daoráin, agus shroich sé Aintíoch le barr áidh agus a arm féin scriosta.


text:
Ar an gcuma sin, an fear a gheall go dtabharfadh sé a gcáin do na Rómhánaigh trí na bránna ó Iarúsailéim a ghabháil, bhí sé á fhógairt anois go raibh Cosantóir ag na Giúdaigh, agus dá bhrí sin go raibh na Giúdaigh dochloíte mar go raibh na dlíthe a leag seisean síos á gcomhlíonadh acu.


text:
Ghabh sé isteach sa chathair ar a dtugtar Peirsipoil agus rinne sé iarracht ar na teampaill a robáil agus smacht a fháil ar an gcathair. Uime sin ghabh na daoine a n-airm chucu agus bhrostaigh i gcabhair i dtreo gur bhris na háitritheoirí ar Aintíochas agus gurbh éigean dó teitheadh leis faoi náire.


text:
Tháinig fraoch feirge air, agus bheartaigh sé go mbainfeadh sé sásamh as na Giúdaigh ar son na hurchóide a rinne an dream a chuir an teitheadh air féin. D' ordaigh sé dá ara dá bhrí sin tiomáint ar aghaidh gan stad nó go gcuirfeadh sé a aistear de. Ach chuaigh breithiúnas neimhe ina choimhdeacht, mar dúirt sé le teann díomais: «Déanfaidh mé ollreilig do na Giúdaigh de Iarúsailéim nuair a shroichfidh mé é.»


text:
Ach Dia Iosrael, an Tiarna a fheiceann gach ní, bhuail sé é le buille doleighiste dofheicthe. Ní raibh na focail ach as a bhéal nuair a bhuail pian doleighiste é sa chliabhrach agus a ghabh íona géara é sna hionathair 


text:
agus ní raibh ansin ach lán an chirt ina chás siúd mar gurb iomaí slí inar chéas sé cliabhraigh dhaoine eile le pianta aisteacha.


text:
Ach níor mhaolaigh sé aon phioc ar a dhíomas, ach bhorr sé le breis uabhair agus bagarthaí bladhmannacha ag teacht as a bhéal le barr feirge leis na Giúdaigh agus é á ordú aige brostú ar aghaidh. Ansin go tobann caitheadh as a charbad é agus é faoi lánsiúl agus bhí an titim chomh crua sin gur chéas sé gach cnámh ina chorp.


text:
Ar an gcuma sin an té a mheas le barr díomais mhídhaonna ó chianaibhín go bhféadfadh sé ordú a chur ar thonnta na farraige, agus na sléibhte arda a thomhas i meá, leagadh chun láir agus lántalún é agus bhí sé á iompar ar eileatrom, rud a d' fhógair cumhacht Dé go soiléir do chách,


text:
sa mhéid go raibh corp an éagráifigh ar snámh le cruimheanna, agus gur lobh a fheoil agus é beo fós á chrá agus á phianadh, agus gur chuir an boladh lofa uaidh déistean ar an arm go léir.


text:
An fear a shíl ó chianaibhín go bhféadfadh sé lámh a leagan ar réaltaí na spéire, níorbh fhéidir le haon duine é a iompar anois mar go raibh an boladh uaidh dofhulaingthe.


text:
Ansin nuair a bhí a mhisneach teipthe air, chrom sé ar a lán den uabhar a chur de agus thosaigh a chiall ag teacht dó faoi sciúirse Dé mar bhí sé á chiapadh ag pianta gan staonadh.


text:
Nuair nárbh fhéidir leis féin fiú amháin cur suas lena bholadh, dúirt sé: «Sé an ceart é géilleadh do Dhia, agus níor chóir d' aon daonnaí bheith ag dréim le bheith ar aon chéim le Dia.»


text:
go ndéanfadh sé an chathair naofa, a raibh sé ag brostú chun a scartála ó bhonn agus ollreilig a dhéanamh di, a fhógairt ina cathair shaor;


text:
agus maidir leis na Giúdaigh, an mhuintir nár shíl sé ab fhiú a chur i gcré, ach arbh áil leis a chaitheamh mar aon lena leanaí chun na n-ainmhithe allta, le halpadh ag na héin, go gcuirfeadh sé ar chomhchéim le saoránaigh na hAithine iad;


text:
go ndéanfadh sé an sanctóir a chreach sé tráth a mhaisiú le togha na n-ofrálacha; go ndéanfadh sé na soithí beannaithe, gach ceann díobh, a chúiteamh arís agus arís eile; go n-íocfadh sé costais na n-íobairtí as a theacht isteach pearsanta féin;


text:
agus mar bharr air sin go léir go n-iompódh sé ina Ghiúdach agus dtabharfadh sé turas ar gach áit ina raibh cónaí ar dhaoine le cumhacht Dé a fhógairt.


text:
Ach nuair nach ndeachaigh aon mhaolú ar a phianta de bhrí go raibh breithiúnas Dé ag luí air le lán an chirt, chaill sé gach dóchas ina thaobh féin, agus scríobh sé litir mar leanas chun na nGiúdach i bhfoirm achainí; seo mar a ghabh an litir:


text:
Cuireann Aintíochas rí agus ceannasaí a bheannachtaí líonmhara agus a dhea-mhéin dá mbeatha dá sláinte agus dá gconách chuig a shaoránaigh chóra, na Giúdaigh.


text:
Má tá sibh féin agus bhur gclann ar fónamh agus bhur gcúraimí ar bhur dtoil agaibh, táim an-sásta. Ós rud é gur as neamh atá mo mhuinín,


text:
is cuimhin liom bhur ndea-mheas orm agus bhur ndea-thoil, le gean. Ar mo shlí ar ais ó dhúiche na Peirse bhuail galar gránna mé agus shíl mé nárbh fholáir dom féachaint chun slándáil choiteann cách.


text:
ach rinne mé mo mhachnamh ar conas mar a dhéanadh m' athair comharba air féin a ainmniú nuair a bhíodh sé ar aigne aige feachtas a dhéanamh faoi na hardáin,


text:
i dtreo, dá dtarlódh tubaiste éigin gan choinne, nó dá bhfaighfí aon drochscéala, go mbeadh a fhios ag muintir na tíre cé a d' fhágfaí i bhfeighil an rialtais agus nach mbeidís buartha;


text:
is maith atá a fhios agam freisin conas mar atá na flatha ar mo theorainn agus comharsana mo ríochta ag faire na faille agus ag feitheamh féachaint cad a tharlódh. Cheap mé mo mhac Aintíochas, dá bhrí sin, ina rí, fear a thaobhaigh mé libh agus a mhol mé do bhur bhformhór go minic agus mé ag cur chun bealaigh chun na gcúigí uachtair; tá cóip de mo litir chuige siúd ag gabháil léi seo.


text:
Táim á thathant oraibh dá bhrí sin, agus á impí oraibh, cuimhneamh ar na comaoineacha, idir phoiblí agus phríobháideach, a cuireadh oraibh, agus leanúint oraibh, gach duine agaibh, agus dea-mhéin a bheith agaibh i mo leithse agus i leith mo mhic.


text:
Ar fhulaingt na bpianta ba ghéire dá bhrí sin don dúnmharfóir agus don diamhaslóir seo, pianta den sórt a d' fhulaing daoine eile faoina lámha, tháinig críoch lena ré trí chinniúint róthruamhéileach i measc na sléibhte i dtír iasachta.


text:
Thug a chompánach Pilib a chorp ar ais, ach ansin theith sé chun na hÉigipte, go cúirt Ptoilimí Fileomaetór, le heagla roimh mhac Aintíochas.


text:
<pb/><t>Rinne an Macabaech agus a lucht leanúna, faoi threoir an Tiarna, an Teampall agus an chathair a athnuachan;


text:
scartáil siad ó bhonn na haltóirí a thóg na heachtrannaigh in áit an mhargaidh agus scrios siad na tearmainn bheannaithe.


text:
Ghlan siad an sanctóir agus thóg altóir nua; ansin bhain siad tine as breochlocha, agus, le cabhair na tine sin, d' ofráil siad an chéad íobairt le dhá bhliain, dhóigh túis, las na lóchrainn agus leag amach builíní na láithreachta.


text:
Nuair a bhí sin déanta chaith siad iad féin ar a mbéala ar an talamh agus d' impigh siad ar an Tiarna nach dtitfidís go deo arís i dtubaistí dá leithéid, ach dá ndéanfaidís peaca choíche go ndéanfaí iad a cheartú go measartha, gan iad a thabhairt suas do chiní diamhaslacha barbartha.


text:
Tharla gur ar an lá ceannann céanna a scriosadh an Teampall ag na heachtrannaigh agus a rinneadh íonghlanadh an Teampaill, an cúigiú lá fichead den mhí chéanna, Cisléu is é sin.


text:
Cheiliúir siad é ar feadh ocht lá, faoi lúcháir dála féile na dTaibearnacal, agus iad ag cuimhneamh ar conas mar a bhíodar go gairid roimhe sin le linn fhéile na dTaibearnacal, ar seachrán sna sléibhte agus sna pluaiseanna mar ainmhithe fiáine.


text:
D' iompair siad géaga gleoite, craobhacha agus pailmeacha, agus thoirbhir iomainn bhuíochais don té a chuir íonglanadh a áite féin i gcrích le séan.


text:
Chinneadar freisin le reacht poiblí agus vótáil go ndéanfadh an cine Giúdach go léir na laethanta sin a cheiliúradh gach bliain.


text:
Inseoimid anois cad a tharla faoi Aintíochas Eopatór, mac an fhir éagráifigh úd, agus déanfaimid drochiarsmaí na gcogaí a ríomhadh go hachomair.


text:
Nuair a tháinig seisean i gcoróin cheap sé Lisias áirithe i bhfeighil cúrsaí mar phríomhghobharnóir ar an gCoíle Síre agus ar Fhéinícia.


text:
Ba é Ptoilimí Macrón, mar a thugtaí air, an chéad ghobharnóir a thug ceart do na Giúdaigh agus rinne sé a dhícheall iad a rialú go síochánta agus cúiteamh a dhéanamh ar son a ndearnadh d' éagóir orthu roimhe sin.


text:
Dá bharrsan rinne cairde an rí é a chúisiú i láthair Eopatór; ina theanntasan bhí an t-ainm brathadóir le clos aige á thabhairt air féin ar gach taobh mar gur thréig sé an Chipir a chuir Fileomaetór faoina chúram, agus gur ghabh sé le hAintíochas Eipifeanaes. Nuair a chuaigh de an urraim ba dhual dá phost a bhaint amach, thóg sé nimh agus chuir deireadh lena shaol.


text:
<pb/><t>Nuair a rinneadh gobharnóir ar an dúiche sin de Ghoirgias, d' fhostaigh sé fórsa amhas agus d' fhear cogadh gan staonadh ar na Giúdaigh.


text:
Ina theanntasan bhí na hIdiúmaeigh ag ciapadh na nGiúdach agus daingin thábhachtacha faoina smacht acu; chuiridís fáilte roimh dhíbearthaigh ó Iarúsailéim agus iad ag iarraidh an cogadh a chothú i gcónaí.


text:
Rinne an Macabaech agus a chuid fear achainí phoiblí chun Dé ag impí air troid ar a son, agus ansin rinne siad ruathar faoi dhaingin na nIdiúmaech.


text:
D' ionsaíodar iad le fuinneamh agus fuair siad seilbh ar na láithreacha, agus chuir an ruaig ar an muintir a bhí ag troid ar an mballa; agus mharaigh siad oiread agus ar éirigh leo teacht orthu, agus d' fhág fiche míle nó breis ar lár marbh.


text:
Theith suas le naoi míle ar a laghad isteach in dhá chaisleán a bhí daingean thar cuimse agus gach cóir iontu chun léigear a sheasamh.


text:
D' fhág an Macabaech ansiúd Síomón agus Iósaef, fara Zacaes lena fhórsaí, a ndóthain fear chun léigear a chur orthu; agus d' imigh sé féin go dtí áiteanna a raibh breis gá leis.


text:
Ach bhí saint chun airgid ar na fir a bhí le Síomón agus ghlac siad breab ó lucht na gcaisleán; thóg siad seachtó míle drachma uathu agus lig siad do chuid díobh éalú.


text:
Nuair a chuala an Macabaech cad a tharla, thionóil sé ceannairí an phobail agus chuir sé ina leith gur dhíoladar a mbráithre ar airgead trí dhaoine a bhí ag cogaíocht leo a scaoileadh saor.


text:
Bhí rith an rása leis ina chúrsaí míleata go léir agus mharaigh sé breis agus fiche míle fear sa dá chaisleán.


text:
<pb/><t>Tiomóid, fear ar bhuaigh na Giúdaigh air turas roimhe seo, bhailigh sé díorma ollmhór amhas agus chruinnigh marcshlua líonmhar ón Áise; tháinig sé agus é ar intinn aige Iúdáia a ghabháil de ruathar.


text:
Nuair a bhí sé ag druidim leo rinne an Macabaech agus a lucht leanúna luaith a chroitheadh ar a gceann, éadach róin a chur faoina gcoim, agus a n-achainí a chur chun Dé.


text:
Shléacht siad chun talún ar na céimeanna os comhair na haltóra agus d' impigh siad air a bheith fabhrach leo, a bheith ina namhaid ag a naimhde, agus ina chéile comhraic ag a gcéilí comhraic féin, faoi mar a mholann an dlí go soiléir.


text:
Scoir siad dá n-urnaí ansin, ghabh chucu a n-airm, agus ghluais tamall maith ón gcathair agus nuair a tháinig siad i gcóngar an namhad, stad siad.


text:
Le deargadh an dá néal, chuaigh an dá arm i ngleic le chéile, arm díobh agus a muinín as Dia chomh maith lena ngaisce féin mar gheall bua agus conáigh; an t-arm eile agus a mbuile mar cheannasaí orthu sa chath.


text:
Nuair a bhí an cath á chur go fiochmhar, dhealraigh don namhaid cúigear fear taibhseach ar muin each le srianta óir agus iad i gceannas na nGiúdach.


text:
Bhí siad timpeall ar an Macabaech á chosaint lena n-éidí agus lena n-airm, agus á chumhdach ó ghoin, agus iad ag caitheamh gathanna agus saighneáin ar an namhaid, i dtreo gur cuireadh dalladh agus mearbhall agus mí-ord ainnis orthu agus gur teascadh óna chéile iad.


text:
Theith Tiomóid féin go dtí an dúnfort ar a dtugtar Gazara, ar a raibh cóir an-mhaith chosanta faoi cheannas Chaeraes.


text:
Bhí an dream istigh ag caitheamh diamhaslaí uafásacha agus asachán aindiaga leo le barr muiníne as neart na háite.


text:
Ach le breacadh an chúigiú lá, thug fiche óglach d' arm an Mhacabaeigh ruathar cróga faoin mballa le teann feirge de bharr na ndiamhaslaí; agus threascair siad le forneart gach duine dár theagmhaigh leo.


text:
Dhreap a thuilleadh an balla suas ar an tslí chéanna, tháinig i leith a gcúil ar na cosantóirí, agus chuir na túir trí thine; las siad tinte agus dhóigh na diamhaslóirí ina mbeatha. Bhris a thuilleadh na geataí agus scaoil isteach an chuid eile den arm agus ghabh an chathair.


text:
Mharaigh siad Tiomóid agus é dulta i bhfolach i sistéal, agus a dheartháir Chaeraes agus Apollofanaes.


text:
Nuair a bhí an méid sin go léir curtha i gcrích acu, mhol siad an Tiarna, le hiomainn agus laoithe buíochais mar gur thaispeain sé a leithéid de chneastacht d' Iosrael agus gur thug sé an bua dóibh.


text:
<pb/><t>Go han-ghairid ina dhiaidh sin tháinig fearg ar Lisias, oide agus gaol an rí a bhí i bhfeighil a ghnóthaí, i dtaobh ar tharla;


text:
agus bhailigh sé timpeall ochtó míle troitheach, agus a mharcshlua go léir agus tháinig d' fhonn na Giúdaigh a ionsaí le hintinn áit chónaithe do Ghréagaigh a dhéanamh den chathair,


text:
agus cáin a thobhach ar an Teampall mar a rinne ar áiteanna naofa náisiún eile, agus an ardsagartacht a chur ar díol gach bliain.


text:
Níor chuir sé cumhacht Dé san áireamh ar aon chor, ach é lán de mhuinín ina dheicheanna de mhílte troitheach, ina mhílte marcach agus ina ochtó eilifint.


text:
Ghabh sé isteach in Iúdáia agus dhruid le Béit Zúr, láthair dhaingean timpeall [fiche míle] ó Iarúsailéim, agus luigh sé go dian air.


text:
Nuair a fuair an Macabaech agus a chuid fear scéala go raibh [Lisias] ag cur léigir ar na daingin, chrom siad féin agus an pobal go léir ar ghuí chun an Tiarna le holagón agus le deora á impí air aingeal maith a chur le hIosrael a fhuascailt.


text:
Ba é an Macabaech féin an chéad fhear a ghabh chuige a chuid airm, agus spreag sé an chuid eile chun a n-anam a chur i mbaol ina theannta ag fóirithint ar a mbráithre; ansin d' imigh siad leo amach de ruathar le chéile.


text:
Bhí siad fós i gcóngar Iarúsailéim nuair a dhealraigh marcach os a gcomhair, é in éide gheal agus airm óir ina lámha.


text:
Mhol siad go léir Dia na trócaire le chéile, agus bhí a leithéid de mhisneach ina gcroí go raibh siad réidh leis na hainmhithe is allta nó ballaí iarainn a leagan ar lár chomh maith le daoine daonna.


text:
Ghluais siad ar aghaidh in eagar catha le cabhair óna gcomhghuaillí ó neamh mar rinne an Tiarna trócaire orthu.


text:
Thug siad fogha faoina naimhde ar nós na leon agus leag siad ar lár aon mhíle déag troitheach, agus sé chéad déag marcach, agus chuir an teitheadh ar an gcuid eile go léir.


text:
D' éirigh lena bhformhór seo éalú ach iad gonta, gan arm. Tháinig Lisias féin slán trí theitheadh leis go náireach.


text:
<pb/><t>Ní raibh [Lisias] gan tuiscint agus rinne sé a mhachnamh ar an treascairt a fuair sé agus thuig sé go raibh na hEabhraigh dochloíte mar go raibh Dia na gcumhacht ag troid ar a dtaobh. Chuir sé teachtaireacht chucu dá bhrí sin


text:
agus d' áitigh orthu gach ní a shocrú ar choinníollacha córa, á gheallúint go meallfadh sé fiú an rí féin chun caradais leo.


text:
Ní raibh ach an mhaith choiteann ag déanamh imní don Mhacabaech, agus réitigh sé le gach ar mhol Lisias. Gach iarratas a chuir an Macabaech i láthair Lisias i scríbhinn ar son na nGiúdach, dheonaigh an rí iad.


text:
Seo é téacs na litreach a scríobh Lisias chun na nGiúdach: <pb/><t>Beatha agus sláinte ó Lisias chun an phobail Ghiúdaigh.


text:
Chuir Eoin agus Aibseálóm, bhur dtoscairí, an teachtaireacht a shínigh sibh faoi mo bhráid, á impí a bhfuil inti a dheonú.


text:
Chuir mé faoi bhráid an rí gach ar ghá a chur faoina bhráid agus d' aontaigh sé le gach arbh fhéidir.


text:
Má mhaireann bhur ndea-thoil i leith an rialtais, déanfaidh mé mo dhícheall as seo amach bhur leas a chur chun cinn.


text:
Maidir leis na nithe seo agus a mionsonraí, thug mé ordú do [na toscairí] seo agus do m' ionadaithe dul i gcomhairle libh fúthu.


text:
Ós rud é go bhfuil ionad i measc na ndéithe bainte amach ag ár n-athair, is é ár dtoil go bhfágfaí géillsinigh ár ríochta i bhfeighil a gcúraimí féin gan cur isteach orthu.


text:
Tá sé cloiste againn nach réitíonn na Giúdaigh leis an athrú go nósanna Gréagacha a chuir ár n-athair i bhfeidhm, ach gur fearr leo a mbéascna féin, agus go n-impíonn siad go gceadófaí a nósanna féin dóibh.


text:
Dá réir sin, ós rud é gur mian linn go mbeadh an cine seo freisin saor ó chiapadh, is é ár mbreith an Teampall a thabhairt ar ais dóibh, agus go mairfidís de réir nósanna a sinsear.


text:
Tá sé chomh maith agat dá bhrí sin scéala a chur chucu agus deaslámh an chairdis a shíneadh chucu, i dtreo go mbeadh eolas acu ar ár bpolasaí, go mbeadh misneach acu agus go rachaidís ar aghaidh lena ngnóthaí féin go sona sásta.


text:
Mar seo a ghabh litir an rí chun an chine Ghiúdaigh: <pb/><t>Beatha agus sláinte ón rí Aintíochas chun seanad na nGiúdach agus chun na nGiúdach eile.


text:
Chuir Meanalás in iúl dúinn gur mian libh filleadh abhaile agus aire a thabhairt do bhur gcúraimí féin.


text:
Dá bhrí sin an mhuintir go léir a fhillfidh abhaile faoin tríochú lá de Xantacas, beidh geall ár gcairdis acu agus cead iomlán


text:
ag na Giúdaigh a mbia féin a chaitheamh agus feidhm a bhaint as a ndlíthe féin mar a dhéanaidís cheana; ní chuirfear isteach ná amach ar aon duine díobh de bharr aon ní a rinne sé trí aineolas.


text:
Chuir na Rómhánaigh litir chucu chomh maith; mar seo leanas a ghabh sí: <pb/><t>Beatha agus sláinte ó Chiuntas Meimias agus ó Thíotas Mainias, toscairí ó na Rómhánaigh, go dtí an pobal Giúdach.


text:
Maidir leis na nithe a bheartaigh sé a chur faoi bhráid an rí, déanaigí iad a phlé go cáiréiseach agus seolaigí duine éigin gan mhoill i dtreo go ndéanfaimis cinneadh mar a d' oirfeadh daoibh. Mar táimid ar tí imeacht go hAintíoch.


text:
<pb/><t>Nuair a bhí na socruithe seo déanta, d' fhill Lisias ar an rí agus chuaigh na Giúdaigh i mbun saothrú na talún arís.


text:
Ach cuid de na gobharnóirí in áiteanna ar leith Tiomóid, Apollóinias mac Gheannaes, agus Iaróm agus Déamofón agus Niocánór gobharnóir na Cipire chomh maith céanna, ní ligfidís dóibh maireachtáil go socair síochánta.


text:
Agus rinne cuid de mhuintir Iopa a leithéid seo d' anfhorlann: thugadar cuireadh do na Giúdaigh a bhí ina gcónaí ina measc dul ar bord long a bhí ullamh lámh leo, agus a mná agus a leanaí ina dteannta, amhail is nach raibh aon drochaigne acu ina leith.


text:
Rinneadh é sin trí vóta poiblí sa chathair. Nuair a ghlac [na Giúdaigh] leis an gcuireadh, ós rud é gurb í an tsíocháin a bhí uathu agus nach raibh aon amhras orthu, thugadar siúd amach faoin bhfarraige iad agus chuir go tóin poill iad, dhá chéad díobh nó breis.


text:
agus ghlaoigh ar Dhia, an breitheamh cóir, agus d' ionsaigh dúnmharfóirí a bhráithre. Chuir sé an cuan trí thine san oíche, dhóigh an loingeas, agus chuir chun báis gach duine a bhí ag lorg dídine ann.


text:
Ansin de bhrí go raibh geataí na cathrach iata, d' imigh sé leis agus é ar intinn aige teacht arís agus cuallacht uile Iopa a scriosadh.


text:
Ach nuair a chuala sé go raibh sé ar aigne ag muintir Iaimnía na Giúdaigh a bhí ag cur fúthu ina measc a dhíothú sa tslí chéanna,


text:
d' ionsaigh sé muintir Iaimnía san oíche agus chuir an cuan agus an cabhlach trí thine, i dtreo go raibh lonradh na lasracha le feiceáil in Iarúsailéim, [tríocha míle] ó bhaile.


text:
<pb/><t>Nuair a bhíodar imithe [breis agus míle] ón áit sin, ar a mbealach in aghaidh Thiomóid, rinne breis agus cúig mhíle Arabach is cúig céad marcach leo, ionsaí orthu.


text:
Troideadh go dásachtach agus bhí an bua ag Iúdás agus a chuid fear le cabhair Dé; nuair a bhí buaite ar na fánaithe, d' impigh siad ar Iúdás deaslamh an chairdis a shíneadh chucu á gheallúint go dtabharfaidís eallach agus gach sórt eile cabhrach [dá mhuintir].


text:
Tuigeadh do Iúdás go mbeidís áisiúil dáiríre ar a lán slite, agus bheartaigh sé síocháin a dhéanamh leo; mhalartaigh siad gill le chéile agus d' imigh siadsan chun a mbothanna.


text:
D' ionsaigh sé cathair áirithe freisin a bhí daingnithe le claíocha agus le ballaí, agus gach sórt gintlithe ina gcónaí inti; sé ainm a bhí uirthi ná Caispin.


text:
An mhuintir a bhí laistigh, bhí muinín acu as neart na mballaí agus as a soláthairtí; bhíodar á n-iompar féin go sotalach i leith Iúdáis agus a chuid fear, ag fonóid fúthu, agus ag caitheamh diamhaslaí agus eascainí leo.


text:
Ach ghlaoigh Iúdás agus a chuid fear ar Rí mór na cruinne, an té sin a threascair Ireachó le linn Iósua, gan reithe ná inneall cogaidh, agus thug siad ruathar fíochmhar faoi na ballaí.


text:
Ghabh siad an chathair de dheonú Dé agus chuir líon gan áireamh chun báis i dtreo gur thaibhsigh an loch láimh leo a bheith ag cur thar maoil le fuil cé go raibh sé dhá staid ar leithead.


text:
Nuair a bhíodar [nócha cúig mhíle] ar aghaidh ón áit sin tháinig siad go Charax, go dtí na Giúdaigh ar a dtugtar Túibiánaigh.


text:
Ní bhfuair siad Tiomóid sa dúiche sin, mar faoin am sin bhí sé imithe leis ón dúiche gan aon ní a chur i gcrích ann, ach gur fhág sé garastún an-láidir in aon áit amháin.


text:
Dosataes agus Sosapataer, captaein faoin Macabaech, ghluais siad amach agus scrios iad siúd a d' fhág Tiomóid sa daingean, breis agus deich míle fear.


text:
Roinn an Macabaech a arm ina dhíormaí agus chuir sé fir i gceannas na ndíormaí agus bhrostaigh sa tóir ar Thiomóid; bhí céad agus a fiche míle troitheach aigesean agus dhá mhíle cúig céad marcach.


text:
Nuair a chuala Tiomóid go raibh Iúdás ag druidim leis chuir sé uaidh na mná agus na leanaí agus an bagáiste go dtí áit ar a dtugtar Carnaím, mar bhí an láthair sin deacair le gabháil, agus deacair le dul chuici de bharr cúinge na mbealaí go léir.


text:
Nuair a fuarthas radharc ar chéad díorma Iúdáis, tháinig eagla agus scéin ar an namhaid le taibhsiú an té úd a fheiceann gach ní, agus theith siad leo agus chuaigh scaipeadh na mionéan orthu i ngach treo, ionas gur minic a ghoin a gcuid fear féin a chéile, agus gur cuireadh rinn claimhte a chéile iontu.


text:
Chuir Iúdás tóir orthu le flosc, agus d' imir faobhar claímh ar na peacaigh agus mharaigh suas le tríocha míle fear.


text:
Ghabh Dosataes agus Sosapataer agus a gcuid fear Tiomóid féin. D' impigh sé orthu le barr gliocais é a ligean saor mar go raibh tuismitheoirí a bhformhór agus deartháireacha a lán acu, faoina láimh agus gur gearr an mhoill a bheadh orthu gan é.


text:
Gheall sé go sollúnta go ndéanfadh sé iad a thabhairt ar ais slán folláin dóibh, agus dhaingnigh sé an gheallúint le mórán briathra; ansin scaoil siad leis ar mhaithe lena mbráithre a fhuascailt.


text:
Ansin ghluais Iúdás in aghaidh Charnaím agus theampall Atargaitis, agus bhásaigh fiche cúig mhíle fear.


text:
<pb/><t>Nuair a bhí an teitheadh curtha aige ar na naimhde sin, agus iad scriosta aige, mháirseáil sé in aghaidh Eafrón, cathair dhaingean mar a raibh Lisias agus slua mór de gach cine ag cur fúthu. Bhí curaidh óga chalma in eagar catha os comhair na mballaí agus rinneadar cosaint chróga; laistigh mar lámh ar gcúl bhí innill chogaidh agus diúracáin go leor.


text:
Ach ghlaoigh na [Giúdaigh] ar an bhFlaith a bhriseann cumhacht a naimhde le barr nirt, agus ghabh siad seilbh ar an gcathair, agus mharaigh suas le cúig mhíle fichead dá raibh inti.


text:
Ach nuair a dhearbhaigh na Giúdaigh a bhí ag cur fúthu ansiúd do Iúdás an dea-thoil a thaispeáin muintir Sciotopoil dóibh, agus a chineálta agus a bhí siad leo in am an mhí-áidh,


text:
rug siad buíochas leo agus spreag iad a bheith chomh dea-chomharsanach céanna lena gcine as sin amach freisin. Ansin d' imigh siad leo suas go Iarúsailéim mar bhí féile na seachtainí lámh leo.


text:
<pb/><t>Tar éis féile na Cincíse, mar a thugtar uirthi, ghluais siad in aghaidh Ghoirgias, ceannasaí Idiúmáia.


text:
Ach Dosataes áirithe, fear de chuid Bhacaenór, gaiscíoch fir a bhí ar muin capaill, fuair sé greim ar Ghoirgias, rug ar bhrat air, agus bhí á tharraingt leis le teann nirt d' fhonn an mac mallachta a ghabháil ina bheatha; thug marcach de chuid na dTráiceach ruathar faoi, bhris a ghéag, agus d' éirigh le Goirgias éalú go Mairise.


text:
De bhrí go raibh Eisdris agus a chuid fear ag troid ar feadh i bhfad agus go raibh tuirse orthu, ghlaoigh Iúdás ar an Tiarna á impí air a thaispeáint gurbh é a gcomhghuaillí é agus a gceannaire sa chath.


text:
Ansin chuir sé an gháir chatha agus iomainn suas in ard a ghutha i dteanga a shinsear, agus d' ionsaigh sé lucht leanúna Ghoirgias gan choinne agus chuir an teitheadh orthu.


text:
<pb/><t>Agus chruinnigh Iúdás a arm agus ar aghaidh leis go hAdulám, agus de bhrí go raibh an seachtú lá den tseachtain buailte leo, rinneadar go léir iad féin a íonghlanadh de réir an nóis agus choimeád siad an tsabóid ansiúd.


text:
Lá arna mhárach, mar gur ghá sin faoin am seo, chuaigh Iúdás agus a chuid fear i mbun coirp na muintire a thit a bhreith leo agus a chur lena ngaolta i dtuamaí a sinsear.


text:
Ansin fuair siad, faoi ionar gach mairbh, comharthaí naofa íola Iaimnía, rud a choisceann an dlí ar Ghiúdaigh a chaitheamh. Ansin ba léir do chách gurb é sin an fáth gur thit na fir úd.


text:
Mhol siad go léir dá bhrí sin slite an Tiarna cheartbhreathaigh, an té a nochtann a mbíonn faoi cheilt.


text:
Agus chrom siad ar urnaí, á impí go scriosfaí ar shiúl go hiomlán an peaca a rinneadh. Ghríosaigh Iúdás uasal an pobal le hiad féin a choinneáil saor ó pheaca, mar go bhfaca siad lena súile cinn cén toradh a bhí ar pheaca na muintire a thit.


text:
Rinne sé bailiúchán chomh maith uathu ina nduine agus ina nduine, suim dhá mhíle drachma airgid, agus sheol é go Iarúsailéim le soláthar a dhéanamh don íobairt pheaca. Ba mhaith agus b' uasal an mhaise dó sin, agus an t-aiséirí á chur sa mheá aige.


text:
Mar mura mbeadh go raibh sé ag súil leis go n-éireodh an mhuintir a thit arís, ba dhíomhaoin agus ba bhaoth an rud é a bheith ag guí ar son na marbh.


text:
Ach má bhí súil in airde aige don luach saothair éachtach atá i dtaisce dóibh siúd a ghabhann slí na fírinne san fhíréantacht, ba naofa agus ba fhíréanta mar smaoineamh é. Chuir sé an íobairt leorghnímh á hofráil do na mairbh dá bhrí sin d' fhonn go saorfaí iad óna bpeacaí.


text:
<pb/><t>Sa bhliain céad daichead a naoi, tháinig scéala go Iúdás agus a chuid fear go raibh Aintíochas Eopatór ag teacht le harm mór in aghaidh Iúdáia,


text:
agus Lisias a oide agus a phríomhaire ina theannta; bhí fórsa Gréagach de chéad agus a deich míle troitheach agus cúig mhíle trí chéad marcach, dhá eilifint ar fhichid, agus trí chéad carbad spealach ag gach duine díobh.


text:
Ghabh Meanalás leo freisin agus bhí sé ag griogadh Aintíochas le barr fimínteachta mar gur mheas sé go ndaingneofaí ina oifig é, agus ní ar mhaithe lena thír féin.


text:
Ach ghríosaigh Rí na Ríthe fearg Aintíochas in aghaidh an scraiste, agus nuair a chuir Lisias in iúl dó gurbh é siúd faoi deara an tranglam go léir, d' ordaigh sé é a bhreith go Bearoia agus é a chur chun báis mar is nós a dhéanamh san áit sin.


text:
Óir tá túr san áit sin atá caoga banlámh ar airde agus é lán de luaithreach; agus tá ciumhais timpeall air agus fána ghéar uaidh ar gach taobh isteach i dtreo an luaithrigh.


text:
An té a dhaorfaí i gcoir naomhthruaillithe nó a bheadh tromchiontach i gcoireanna áirithe eile, [tugann siad in airde é], agus ropann siad go léir ar aghaidh chun a ídithe é.


text:
Agus ní raibh ansin ach lomlán an chirt; mar is iomaí peaca a rinne sé in aghaidh na haltóra ar naofa í a tine agus a luaithreach, ach fuair sé bás sa luaithreach.


text:
<pb/><t>Bhí an rí ar a bhealach agus a chroí ag borradh le bearta barbartha agus é ar aigne aige nithe i bhfad níos measa ná mar a bhí déanta ag a athair a nochtadh os comhair a súl do na Giúdaigh.


text:
Ach nuair a chuala Iúdás é sin, d' ordaigh sé don phobal glaoch ar an Tiarna de lá agus d' oíche, teacht i gcabhair, anois nó riamh, ar an muintir a rabhthas ar tí idir dhlí agus thír agus Theampall naofa, a bhaint díobh,


text:
agus gan a ligean don mhuintir nach raibh ach ag teacht chucu féin titim isteach i lámha na ngintlithe diamhaslaitheacha.


text:
Nuair a bhí rud déanta acu go léir le chéile air, agus gur chuir siad a n-achainí chun Tiarna na trócaire, ag caoineadh, ag troscadh agus ag sléachtadh go talamh, gan staonadh, ar feadh trí lá, ghríosaigh Iúdás iad agus d' ordaigh dóibh a bheith ullamh ar láimh.


text:
Chuaigh sé i gcomhairle leis na seanóirí ar leithligh agus ansin bheartaigh sé gan feitheamh leis an rí a theacht isteach in Iúdáia agus seilbh a fháil ar an gcathair, ach máirseáil amach agus an gnó go léir a shocrú le cabhair Dé.


text:
D' fhág sé an toradh dá bhrí sin faoi Chruthaitheoir na Cruinne, ghríosaigh a chuid fear chun troid go cróga go bás ar son dlíthe, agus Teampaill agus tír dhúchais, agus maithe coitinne; agus ansin shuigh sé a longfort láimh le Móidín.


text:
Thug sé «bua Dé» mar fhocal faire dá chuid fear, agus thug sé ionsaí san oíche ar bhoth an rí le fórsa tofa de na curaidh óga ba chalma; mharaigh sé suas le dhá mhíle fear sa champa, agus ghoin sé an eilifint ba cheannasaí agus a marcach.


text:
<pb/><t>Bhí blaiseadh faighte ag an rí anois de chrógacht na nGiúdach, agus dá bhrí sin bheartaigh sé a láithreacha a ionsaí go straitéiseach.


text:
Ghluais sé in aghaidh Bhéit Zúr, dún daingean leis na Giúdaigh; tiomáineadh ar gcúl é; d' ionsaigh sé arís, ach buadh air.


text:
Ach Rodocas, duine ó arm na nGiúdach, thug sé faisnéis rúnda do na naimhde; chuathas sa tóir air, gabhadh é agus cuireadh i gcarcair é.


text:
Phléigh an rí coinníollacha síochána den dara huair le muintir Bhéit Zúr; rinne sé gill síochána a thairiscint agus a ghlacadh; chúlaigh sé, d' ionsaigh Iúdás agus a chuid fear ach briseadh air.


text:
Fuair sé scéala ansin go ndearna Pilib, an té a fágadh i bhfeighil an rialtais in Aintíoch, ceannairc; baineadh creathadh as; ghlaoigh sé chuige ar na Giúdaigh, ghéill dá n-éilimh, mhionnaigh a gcearta go léir a aithint, rinne síocháin leo, d' ofráil íobairt, thug urraim don sanctóir agus tabhartais fhiala don áit naofa.


text:
Ghlac sé chuige an Macabaech, d' fhág Héagamonaidéas mar ghobharnóir ó Ptolamais go dúiche na nGearárach,


text:
agus d' imigh leis go Ptolamais. Bhí muintir Ptolamais míshásta faoin gconradh; bhí an oiread sin feirge orthu gur theastaigh uathu a théarmaí a chealú.


text:
Chuaigh Lisias ar an stáitse poiblí, rinne togha áitimh, shásaimh iad, ghnóthaigh a ndea-mhéin, agus d' imigh leis go hAintíoch. <pb/><t>Sin mar a bhí ag ionsaí an rí agus a chúlú.


text:
<pb/><t>Trí bliana ina dhiaidh sin fuair Iúdás agus a chuid fear scéala go raibh Déimitrias mac Sheiliúcas tagtha i dtír i gcuan Thriopoil le harm láidir agus le cabhlach,


text:
Alcamas áirithe, duine a bhí tráth ina ardsagart, ach a rinne é féin a thruailliú d' aonghnó le linn an éirí amach, tuigeadh dó nach raibh bealach sábhála fanta aige, ná teacht arís ar an altóir naofa;


text:
chuaigh sé go dtí Déimitrias rí timpeall na bliana céad caoga a haon agus bhronn air coróin óir agus pailm mar aon le roinnt géaga ológ den sean-nós ón Teampall; cheap sé a shuaimhneas ansin an lá sin.


text:
Ach fuair sé caoi chun a phlean buile a chur chun cinn nuair a thug Déimitrias cuireadh dó chun na comhairle, agus gur ceistíodh é faoi cad a bhí in aigne agus ar intinn ag na Giúdaigh. D' fhreagair sé:


text:
«Na Giúdaigh ar a dtugtar na Hasadaeigh, arb é Iúdás Macabaech a gceannaire, tá cogadh á chothú agus ceannairc á hadhaint acu agus ní ligfidh siad don ríocht dul chun suaimhnis.


text:
Sin é faoi deara dom teacht anseo anois agus mo ghlóir shinseartha scartha liom an ardsagartacht atá i gceist agam 


text:
ar dtús mar gur cás agam dáiríre gnóthaí an rí, agus sa dara háit, mar gur cás agam mo chomhshaoránaigh. Óir de bharr baois na muintire a luaigh mé, tá ár gcine go léir faoi shrathair na hainnise.


text:
Meáigh na gnóthaí seo go léir go mion, a rí, agus soláthraigh riar a gcáis dár dtír agus dár gcine atá i gcúngrach, mar is dual don chineáltas lena bpléann tú leis an saol mór.


text:
Nuair a bhí deireadh na cainte sin ráite, níorbh fhada an mhoill ar an gcuid eile de chairde an rí a raibh fuath acu do Iúdás, Déimitrias a ghríosú níos mó fós ina aghaidh.


text:
Thogh sé gan mhoill Niocánór, an té a bhí i gceannas na n-eilifintí, agus cheap é ina ghobharnóir ar Iúdáia agus sheol é


text:
le horduithe Iúdás a mharú, a chuid fear a scaipeadh, agus Alcamas a insealbhú mar ardshagart ar an Sár-Theampall.


text:
Na gintlithe ar fud Iúdáia a theith ó Iúdás chruinnigh siad ina scuainí chun Niocánór, á mheas gur chun a leasa féin a rachadh tubaistí agus ainnise na nGiúdach.


text:
<pb/><t>Nuair a chuala na Giúdaigh go raibh Niocánór ag teacht agus go raibh na gintlithe le hionsaí, chroitheadar luaith ar a gceann, agus ghuíodar chun an té sin a bhuanaigh a phobal féin go brách agus a chothaíonn a oidhreacht féin i gcónaí lena thaispeántas.


text:
Fuair siad ordú óna gceannaire agus d' fhág siad an áit ina raibh siad gan mhoill, agus chuaigh i ngleic leis na namhaid i mbaile ar a dtugtar Deasau.


text:
Bhí cath curtha ag Síomón deartháir Iúdáis roimhe sin ar Niocánór, ach de bhrí gur tháinig an namhaid [aniar aduaidh] air, baineadh siar as go fóill.


text:
Bhí sé cloiste ag Niocánór a chróga agus a bhí Iúdás agus a chuid fear agus a mhisniúla agus a throididís i gcónaí ar son a dtíre dúchais, agus ní chuirfeadh sé réiteach an scéil i bhfiontar an chlaímh.


text:
Sheol sé Posadóinias, Teodótas agus Mataitias dá bhrí sin le gealltanais chairdis a thairiscint do na Giúdaigh agus a ghlacadh uathu.


text:
Rinneadh na coinníollacha a mheá go mion agus d' fhógair an ceannaire dá shluaite iad; agus de bhrí gur léir go raibh siad uile ar aon aigne, d' aontaigh siad leis an gconradh.


text:
Ceapadh lá ar a bhféadfadh na ceannairí teacht le chéile ar leithligh; tháinig carbad ar aghaidh ó gach arm agus cuireadh cathaoireacha in airde.


text:
Chuir Iúdás fir armtha i láithreacha oiriúnacha d' fhonn aon fheall gan choinne a bheadh á dhéanamh ag an namhaid a chosc. Bhí agallamh acu agus cairdeas dá bharr.


text:
D' fhan Niocánór in Iarúsailéim, gan aon ní as an tslí a dhéanamh, agus scaoil sé chun siúil fiú na sluaite a chruinnigh ina scuainí chuige.


text:
<pb/><t>Nuair a thug Alcamas faoi deara a chairdiúla a bhí an bheirt, d' imigh sé go Déimitrias le cóip den chonradh a bhí déanta, agus dúirt leis go raibh Niocánór mídhílis don rialtas mar go raibh an cealgaire úd in aghaidh na ríochta, Iúdás, ceaptha aige mar chomharba [air féin].


text:
Tháinig fearg ar an rí agus de bhrí gur ghriog tromaíocht bhréige an scraiste úd é, scríobh sé go Niocánór a rá go raibh sé míshásta leis an gconradh agus á ordú dó an Macabaech a sheoladh i ngeimhle go hAintíoch gan mhoill.


text:
Nuair a fuair Niocánór an teachtaireacht sin tháinig buaireamh air agus bhí sé an-mhíshásta an conradh a bhriseadh agus gan aon éagóir déanta ag an bhfear.


text:
Ós rud é nárbh fhéidir cur i gcoinne an rí, bhí sé ag faire na faille an gnó úd a dhéanamh le gliceas.


text:
Ach thug an Macabaech faoi deara go raibh Niocánór níba ghéire ina iompar leis, agus go raibh sé giorraisc ag plé leis thar mar a bhíodh, agus tuigeadh dó nach aon ní fónta a bhí ar chúl na géire seo. Chruinnigh sé chuige roinnt mhaith dá chuid fear dá bhrí sin agus chuaigh ar a choimeád ó Niocánór.


text:
Nuair a thuig seisean go raibh an fear eile tar éis bob a bhualadh air go cliste, chuaigh sé go dtí an Sár-Theampall naofa le linn do na sagairt a bheith ag ofráil na n-íobairtí agus d' ordaigh dóibh [Iúdás] a thabhairt suas dóibh.


text:
shín sé amach a lámh i dtreo an tsanctóra, agus mhionnaigh mar leanas: «Mura dtugann sibh Iúdás suas mar chime dom, déanfaidh mé tearmann seo Dé a scartáil ó bhonn agus leagfaidh mé an altóir agus déanfaidh mé teampall taibhseach a thógáil do Dhíonaíosas san áit seo.»


text:
Nuair a bhí an méid sin ráite aige d' imigh sé leis. Shín an pobal a lámha i dtreo na bhflaitheas ansin, agus ghlaoigh ar chosantóir buan ár gcine á rá:


text:
«A Thiarna na n-uile, nach bhfuil aon ní de dhíth ort, ba thoil leat go mbeadh teampall le háitreabh agat inár measc.


text:
Anois, más ea, a Aon Naofa, a Thiarna na naofachta go léir, coinnigh an teach seo a naomhaíodh chomh gairid ó shin gan truailliú go deo.»


text:
<pb/><t>Rinneadh Razais áirithe, seanóir de chuid Iarúsailéim a ghearán le Niocánór mar dhuine a raibh grá mór aige dá chomhshaoránaigh, a bhí faoi dhea-cháil agus a fuair an teideal Athair na nGiúdach de bharr a chineáltais.


text:
Tráth dá raibh, nuair nach raibh aon chaidreamh leis na gintlithe, cuireadh Giúdachas ina leith, agus chuir sé corp agus anam i bhfiontar ar son an Ghiúdachais.


text:
D' fhonn an fuath a bhí aige do na Giúdaigh a léiriú, chuir Niocánór breis agus cúig céad saighdiúir lena ghabháil;


text:
Nuair a bhí na trúpaí ar tí an túr a ghabháil agus go raibh doras na cúirte á bhrú isteach acu, agus iad ag éileamh tine a thabhairt agus na comhlaí a chur trí thine, bhí Razais teanntaithe agus chaith sé é féin ar bhéal a chlaímh;


text:
b' fhearr leis bás a fháil le honóir ná titim i lámha peacach agus maslaí a fhulaingt nár dhual dá dhúchas uasal.


text:
Le cruas an chomhraic, níor aimsigh sé go cruinn, agus bhí an slua faoin am seo ag brúchtaíl an doras isteach. Rith sé in airde ar an mballa go cróga agus chaith é féin anuas le barr misnigh i measc an tslua.


text:
Bhí an dé fós ann agus é ar buile le fearg: d' éirigh sé ina sheasamh, agus cé go raibh an fhuil leis ina tulcaí agus é tromleonta, rith sé tríd an slua agus sheas ar splinc carraige;


text:
ní raibh deoir fola fágtha ann anois; srac sé a ionathar as a chliabhrach, rug ina dhá láimh orthu agus chaith i measc na dtrúpaí iad agus é ag glaoch ar Thiarna na beatha agus an anama iadsan a thabhairt ar ais arís dó. B' shin mar a fuair sé bás.


text:
<pb/><t>Chuala Niocánór go raibh Iúdás agus a chuid fear i gcomharsanacht na Samáire agus bheartaigh sé fogha a thabhairt fúthu lá na sabóide nuair nárbh aon bhaol dó féin.


text:
Na Giúdaigh ar cuireadh d' iallach orthu é a leanúint, dúirt siad: «Ná scrios iad chomh danartha ná chomh barbartha sin, ach bíodh meas agat ar an lá ar thug an té a fheiceann gach ní ómós dó agus a naomhaigh sé thar gach lá.»


text:
Ansin d' fhiafraigh coirpeach na dtrí mallachtaí an raibh rí ar neamh a d' ordaigh lá na sabóide a choimeád.


text:
Nuair a d' fhógair siad: «Is é an Tiarna beo féin, an Flaith ar neamh, a d' ordaigh dúinn an seachtú lá a choimeád,»


text:
d' fhreagair sé: «Agus is mise, mar fhlaith ar talamh, a ordaíonn daoibh airm a ghlacadh agus gnó an rí a chur i gcrích.» Ach mar sin féin níor éirigh leis a bheartas gráiniúil a chur i bhfeidhm.


text:
<pb/><t>Le barr uabhair agus sotail, bhí sé beartaithe ag Niocánór carn poiblí bua a thógáil leis an gcreach a ghabhfaí ó Iúdás agus óna chuid fear.


text:
Ach níor bhog an Macabaech ach é lán de mhuinín agus de dhóchas go dtiocfadh cabhair chuige ón Tiarna.


text:
Thug sé misneach dá chuid fear gan eagla a bheith orthu roimh ionsaithe na ngintlithe, ach cuimhneamh ar an gcabhair a tháinig chucu ó neamh san am a bhí thart, agus a bheith ag súil an uair sin leis an mbua a thabharfadh an tUilechumhachtach dóibh.


text:
Thug sé ardú meanman dóibh le cabhair an dlí agus na bhfáithe, chuir sé i gcuimhne dóibh na cathanna a bhuaigh siad, agus d' adhain díograis bhreise ina gcroí.


text:
Nuair a bhí a misneach múscailte aige, thug sé a chuid orduithe, agus feall na ngintlithe agus a mídhílseacht dá mionna á gcur ar a súile dóibh.


text:
Ní hí an tsábháilteacht a ghabhann le sciatha agus sleánna a thug sé mar arm do gach duine díobh, ach an misneach a ghineann briathra uaisle. Agus mhúscail sé meanma gach duine le brionglóid nó faoi mar a bheadh fís ar a raibh craiceann na fírinne, a aithris.


text:
Ba é radharc a chonaic sé: Oinias, ardsagart a bhí, fear uasal cóir, fear mánla iompar agus cneasta meon; fear soilbhir dea-labhartha a raibh oiliúint air óna óige i ngach suáilce bhí Oinias ansiúd ag guí ar son an chine Ghiúdaigh go léir agus a lámha ar leathadh aige.


text:
Ansin thaibhsigh fear eile, ábhar suntais lena cheann liath agus a iompar uasal; bhí dínit agus údarás iontach ag roinnt leis.


text:
Chrom Oinias ar labhairt: «Seo fear,» ar sé, «a bhfuil cion aige ar a bhráithre, agus a ghuíonn go fada ar son an phobail, agus na cathrach naofa, Irimia, fáidh Dé.»


text:
Shín Irimia a lámh dheas agus thug claíomh óir do Iúdás, agus nuair a bhí sé á thabhairt dó labhair sé mar leanas leis:


text:
<pb/><t>Ba uasal iad briathra Iúdáis agus ba mhaith an sás iad chun crógacht agus gaisce a mhúscailt i gcroí na n-óg; le teann misnigh dá mbarr, bheartaigh siad gan feachtas a fhearadh ach ionsaí fearúil a dhéanamh, agus an scéal a réiteach le comhrac agus gleic go sárchróga mar go raibh cathair, sanctóir agus Teampall i mbaol.


text:
Ba é an Teampall coisricthe an chéad ábhar imní, agus an t-ábhar ba mhó imní, a bhí acu; ba lú mairg leo a mná agus a leanaí, a mbráithre agus a ngaolta.


text:
An mhuintir a fágadh sa chathair, níor lú í an imní a bhí orthu mar go raibh siad buartha faoin gcath a bhí le cur faoin mínleach.


text:
Bhí gach duine ar bís ag feitheamh le toradh an chatha. Bhí an namhaid cheana féin i gcóngar agus iad in eagar catha, na heilifintí cóirithe go háisiúil, agus an marcshlua in eagar ar na sciatháin.


text:
Nuair a chonaic an Macabaech a raibh de shluaite ar a aghaidh amach, an soláthar mór taibhseach arm, agus fíochmhaire na [n-eilifintí], shín sé a lámha chun neimhe agus ghlaoigh ar Thiarna na bhFeart; bhí a fhios aige nach le neart arm, ach mar is toil leis, a bhronnann sé bua catha ar an muintir a thuilleann é.


text:
Mar seo a ghabh an urnaí a rinne sé chuige: «A Thiarna, sheol tú d' aingeal le linn Hiziciá, rí Iúdá, agus mharaigh seisean céad ochtó a cúig míle nó breis i gcampa Shanaichéiríb.


text:
A rí na bhflaitheas, seol anois, arís eile, aingeal maith le scéin agus scanradh a scaipeadh romhainn.


text:
Go dtreascraítear ar lár le neart do ghéige an mhuintir seo a tháinig chun do phobal naofa a ionsaí agus diamhasla ina mbéal acu.» Dhún a urnaí leis na focail sin.


text:
Ag troid lena lámha dóibh agus ag guí chun Dé lena gcroí, threascair siad breis agus tríocha a cúig mhíle duine, agus chuir Dia lúcháir mhór orthu leis an taispeántas sin.


text:
Nuair a bhí an cath thart agus iad ag filleadh faoi áthas, d' aithin siad Niocánór ar lár marbh ina lánéide chatha.


text:
An té a chaith é féin go hiomlán, idir anam agus chorp, ag cosaint a mhuintire féin, agus a choinnigh slán an cion a bhí aige óna óige ar a chine féin, d' ordaigh sé dóibh ceann Niocánór a theascadh de, mar aon lena láimh agus lena ghualainn, agus iad a bhreith go Iarúsailéim.


text:
Nuair a shroich sé an áit sin, ghlaoigh sé le chéile ar a mhuintir, chuir na sagairt ina seasamh os comhair na haltóra, agus chuir fios ar lucht an Dúnfoirt.


text:
Thaispeáin sé ceann Niocánór na táire dóibh, agus lámh an diasmhaslaitheora úd a síneadh go huallach in aghaidh theach naofa an Uilechumhachtaigh.


text:
Ansin ghearr sé amach teanga Niocánór na héagráifeachta agus dúirt go gcaithfeadh sé í smut ar smut chun na n-éan, agus go gcrochfaí luach saothair a dhíth céille os comhair an Teampaill.


text:
Ansin, ag féachaint chun na bhflaitheas dóibh, bheannaigh siad uile an Tiarna, a thaispeáin é féin, á rá: «Moladh leis an té sin a choinnigh a áit féin gan truailliú.»


text:
Chroch sé ceann Niocánór ón Dúnfort, mar a raibh sé ina chomhartha soiléir suntasach ag cách ar chabhair an Tiarna.


text:
Rith siad go léir reacht d' aonghuth le vóta poiblí nach ligfí an lá sin thart gan ceiliúradh go deo, ach an tríú lá déag den dara mí déag ar a dtugtar Adár sa tSíris a chomóradh an lá roimh lá Mhordacaí.


text:
<pb/><t>Mar sin a bhí cúrsaí ag Niocánór, agus ón tráth úd tá an chathair i lámha na nEabhrach. Scoirfidh mise de mo scéal anseo.


text:
Má tá sé inste go slachtmhar tomhaiste, níl ansin ach mar a chuir mé romham; mura bhfuil sé ach leathchuíosach gan slacht, sin a raibh ar mo chumas.


text:
Faoi mar atá sé díobhálach fíon a ól leis féin, nó arís uisce a ól leis féin, ach gur milis dea-bhlasta é an fíon measctha le huisce, agus go méadaíonn sé sásamh an duine ann, ar an gcuma chéanna is í stíl na hinste a thugann taitneamh do chluasa lucht léite saothair. Ní beag sin.


