# verses

text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné duraalu, “Ai bepaae faaire tu̧kélé, mo foné betekélé, so whi̧ betere betekélé, ti mo ȩtórótipó. Whi̧ mo beta̧kélé ya̧lo Aya beterepaae faai depa, ti ȩ dekeróló feni, mo ȩ tua̧mótóró fenérapó. 


text:
Diaao̧tamo ȩ diriyóló tuȩ́pa, ti ya̧lo Ayakélé mo tuȩ́nérapó. Mió kaae suraalu, diaao̧ ya̧lo Aya kolóló, ai kisipare ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa Filip-né duraalu, “Tale-ó, Aya naao da̧paae yó matepa, ti da̧né a̧ kolóló kisipanérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné duraalu, “Filip-ó, fo̧lo sukamó ȩ dia̧tamo bitiré waletei, diaao̧ ȩ kisipanié? Mepaae whi̧ dené ȩ kolóló kisipa epa, ti ya̧lo Ayakélé kisiparapó. Tépatei, diaao̧ ȩpaae Aya yó a̧lae dere-a, noa fo yóló de? 


text:
Ȩ ya̧lo Aya tua̧mó betóo, ya̧lo Aya ȩ tua̧mó betóo, eretei diaao̧ kisipanié? Ya̧lo dia̧paae yó mótu betere fota, ya̧lo kekeme nóló dumipó. Ya̧lo Aya ȩ tua̧mó bitu, ama kisipa mole ala erótu beteretei, diaao̧ ai kelere ape. 


text:
Ya̧lo Aya ȩ tua̧mó betóo, ȩ ya̧lo Aya tua̧mó betóo, erapó dere fo diaao̧ wosóló, mo dapóló kisipa tiki tirae. Ai alatamo ini depa, ti ya̧lo erale kelemei alarape kolóló, kisipa tiki tirae. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Whi̧ me detamo ȩpaae kisipa tiki tiratepa, ti ai whi̧né ya̧lo yale ala kaaetóró yaalopó. Ti noatepae, ȩ ya̧lo Aya beterepaae foleteiné take nalo diaao̧ ya̧lo du betere alarapekélé fea bosenóló, mo doasi ala yaalo ai ape. 


text:
Naalemané Alimané ere ala bete ha̧kearaairaalu, me noa o̧lakó ya̧lo doimó ȩpaae wosetepa, ti ai whi̧paae ya̧lo mo melaalopó. 


text:
Dia̧ feané ya̧lo doimó me noa o̧lakó kematepa, ti ai ala ya̧lo mo eraalo ai ape,” Kale Dȩi Kepe Wisi dia̧ beterepaae waalopó yóló mulale fo 


text:
<pb/>“Diaao̧tamo ȩpaae hȩkesené sukó̧ló yaala sókó fu betepa, ti ya̧lo yae yóló muló betere fokélé diaao̧ mo wisiyóló sya fóló, erótu betaalopó. 


text:
Ȩ betale sirimó, suka fea dia̧tamo betó taru, dia̧ tao sóró fotoko̧ bulótu betaaire sekȩ́ mekó ya̧lo Ayapaae dotonae depa, ama dia̧ beterepaae mo dotonaalo ai ape. 


text:
Ti ai sekȩ́ta, mo ala maaté du betere Dȩi Kepe Wisipó. I hae so whi̧né ama dere fo wosóló, mopóló a̧ dape senénipó. Ti noatepae, atimané a̧ kolóló kisipakélé inireteinépó. Tépatei, mió a̧ dia̧tamo betóo, take nalokélé dia̧ tua̧mó betóo, yaairetei diaao̧ ai kisipare ai ape. 


text:
Dia̧ hae aya meiyóló, bokonaale naale senaale kaae beteró̧póló ya̧lo dia̧ taaróló fumitei, ȩ dia̧ beterepaae momó fesaae waalopó. 


text:
Mo sawa sukamó bituraalu, i hae so whi̧né ȩ kelaalo meitei, dia̧néta ȩ kelaalopó. Ti noatepae, ȩ kepaayóló betereteiné, dia̧kélé mo betaalo ai ape. 


text:
Atétere sukamóta, ȩ ya̧lo Aya tua̧mó betepa dia̧ ȩ tua̧mó betóo, ȩ dia̧ tua̧mó betóo, ere ala diaao̧ kisipa yaalopó. 


text:
Mepaae whi̧ de ya̧lo yae yóló muló betere fo ao̧mó sukó̧ló bitu, sya fóló eró tapa, ti ai whi̧né ȩpaae yaala sókó fu beterapó. Mepaae whi̧ dené ȩpaae yaala sókó fu betepa, ti ya̧lo Ayanékélé ai whi̧paae yaala sókó fóo, ya̧lokélé a̧paae yaala sókó fóo du betaalopó. Téturaalu, ȩ tua̧mó ere ala fea ya̧lo a̧paae ha̧kearóló yó melaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, kale Iskariot be whi̧kó Judas-né ama yakoma Judas-né Yesupaae duraalu, “Tale-ó, i haemó betó mole so whi̧ feané ya̧ koló̧póló yó meni, da̧né maaté koló̧póló, yó melaalopó dere-a, noatepae?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa Yesuné duraalu, “Mepaae whi̧ dené ȩpaae yaala sókó fu betepa, ti ya̧lo yó matere fo wisiyóló sóró erótu betaalo ai ape. Atétere whi̧paae ya̧lo Ayané yaala sókó furaalu, da̧mo wusuró a̧ beterepaae wóló a̧tamo beta̧mó mo ti betó tawaalopó. 


text:
Mepaae whi̧ dené ȩpaae yaala sókó fenitepa, ti ya̧lo i yó mótu betere fokélé diaao̧ sya fóló eraalomeipó. I kale wosetu betere fota, ya̧lo kekeme nóló dumitei, ȩ dotȩyale sekȩ́ ya̧lo Ayané ama fotóró yó mótu beterapó. 


text:
Tétu betaletei, dia̧tamo beta̧mó bitu, dia̧ tao saaire sekȩ́ kale Dȩi Kepe Wisi Ayané ya̧lo doimó dotonaalopó. Ai sekȩ́né amata, dia̧paae fea ala yó melaalo ai ape. Téturaalu, ya̧lo dia̧paae yó mótu betale forape keteni, kisipa yó tanó̧póló, ama dia̧ yó mótu betaalopó. 


text:
Ȩ tua̧mó mole hosaa muni deyóló mo dua betere ala dia̧mó melóló ȩ i fole ape. Ya̧lo i matere hosaa muni deyóló dua betere alata, i haemó betó mole mo so whi̧né matere kaae meipó. Térapa, diaao̧ hosaa tua̧mó sekȩtere alaró witere alatamo muao̧sóró yae. 


text:
Ȩta, dia̧ taaróló faalotei, dia̧ beterepaae momó fesaae waalopó yale fota, diaao̧ ai wosale ape. Diaao̧ ȩpaae yaala sókó fole ala mupata, ti ȩ ya̧lo Aya beterepaae fulapó dere fo woseturaalu, hai̧né sukua̧pó. Ti noatepae, ya̧lo Aya a̧ doasi fotoko̧ bole sekȩ́ bitu, ama ȩ tȩteró beterapó. 


text:
Take i alarape mo depa kilitu, mo irapóló diaao̧ kisipa tiki tiró̧póló, i alarape yaaipatei, folosóró ya̧lo dia̧paae ai yale ape. 


text:
Ya̧lo dia̧paae fo me kae dekéró yaalomeipó. Ti noatepae, i hae tȩteróló kaae tare topo whi̧ Satan ipaae mo felekemó sókó waai dapó. Téyaalotei, ama ȩ só deraaire bete mekélé mo munipó. 


text:
Tépatei, ya̧lo Ayapaae yaala sókó furaalu, ama erae dere alatóró ya̧lo erótu beteretei, i haemó betó mole so whi̧ feané kolóló taaréni, mo kisipa só̧póló dapó. Térapa, mió da̧ faalopa fiépe,” yalepó.<pb/>


text:
Mepaae du olenitere tetei̧rape ti ama tukóló taae falatu beterapó. Mepaae du oletere tetei̧rape mo dekéró oleyó̧póló, ya̧lo Ayané mepaae séli yó moletei turukóló taae falatu beterapó. 


text:
Dia̧ ȩ tua̧mó betepa, ti ȩkélé dia̧ tua̧mó betaalo ai ape. Kale képi tetei̧rape tikimó olekenipa, ti du oleyaalomeipó. Dia̧ ȩ tikimó olekeyóló bitinipa, ti netéró du oleyaaloé? 


text:
<pb/>Mo <e>wain</e> képita, ti ȩtórótipó. Dia̧ta tetei̧rape ai ape. Mepaae whi̧tamo ȩ tua̧mó betóo, ȩkélé ai whi̧ tua̧mó betóo epa, ti du mo dekéró oleyaalopó. Téni, ȩtamo tekée fóló kae betepa, ti ai whi̧né ama me alakélé mo enénipó. 


text:
Mepaae whi̧tamo ȩ tikimó olekeyóló bitinipa, ti ai whi̧ sélitepa tukóló taae falatere ni tetei̧ kaaepó. Ai taae falatere tetei̧rapeta, dasóló si bilirótua dapó. 


text:
Dia̧kó whi̧ me detamo ȩ tikimó olekeyóló betóo, ya̧lo fokélé naao hosaa tua̧mó muóo iruraalu, me o̧lakó ȩpaae kematepa, ti ai whi̧paae ya̧lo mo melaalopó. 


text:
Dia̧ tua̧mó du mo dekéró olepa, ti ya̧lo Ayané ama ere ala wisinaale so whi̧ feané koló̧póló ha̧kearatapó. Atére ala so whi̧né kilitu, dia̧ mo ya̧lo yó matere whi̧rapetóró beterapóló kisipa yaalopó. 


text:
<pb/>Ya̧lo Ayané ȩpaae yaala sókó fu yale kaae, ya̧lokélé dia̧paae yaala sókó fole ala du betalepó. Térapa, ya̧lo yaala sókó fóló mole tua̧mótóró ha̧le betó tawae. 


text:
Ya̧lo Ayané ama erae yóló muló betere fo sya fóló eró taruraalu, ama yaala sókó fóló mole tua̧mó betó tarapó. Ȩ ai ala ere kaae, ya̧lo erae dere fo diaao̧ wosóló erótu betepa, ti dia̧ ya̧lo yaala sókó fole ala tua̧mó betó tawaalopó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae i yale fo feata, ȩ tua̧mó mole hai̧tere ala dia̧ tua̧mó fa̧aturaalu, diaao̧ hai̧tere ala mo ti su̧ró̧póló kisipa mutu yalepó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae yae dere fo ipó. Ya̧lo dia̧tamo yaala sókó fóló mulure kaae, naao ne no dia̧sisikélé ai ala du betae. 


text:
Whi̧ mené ama yaala sókó fole whi̧rape tao saai dapóló, ama betere bete ha̧le melóló sukutepa, ti atéró yaala sókó fole alané mepaae yaala sókó fole ala fea tȩteró beterapó. 


text:
Beta̧ kutó diratere whi̧né a̧ tȩteróló kaae tare whi̧né dere ala fea ama kisipa inipó. Atére betené take bitiré wouraalu, ya̧lo dia̧paae kutó diratere whi̧rape-ó yaletei, ai fo momó kaae ini, mió dia̧paae ya̧lo fulumu whi̧rape-ó, dapó. Ti noatepae, ya̧lo Ayané yó melale alarape fea diaao̧ kisipa yó̧póló, ya̧lo dia̧paae ha̧kearóló yó melalepó. 


text:
Diaao̧ ȩ sókó sóró kae beterénitei, ya̧lo dia̧ sókó sóró kae beteró beterapó. Ai alata ha̧le inipó. Dia̧ fóló, mo ti muó tawaaire du oleró̧póló kisipa mutu yalepó. Atéturaalu, ya̧lo doimó diaao̧ me noa o̧lakó Ayapaae kematepa, ti ai kematere o̧la ama dia̧mó mo melaalo ai ape. 


text:
Ya̧lo dia̧paae yae yóló mulatere fo i ape. Dia̧sisitei yaala sókó fole ala du betae. Mo whi̧né Yesuné yó matere whi̧rape hó̧róló bóe dale fo 


text:
<pb/>I haemó betó mole so whi̧nétamo dia̧ hó̧róló bóe du betepa, ti folosóró atimané ȩ hó̧róló, bóe dale ala kisipa muae. 


text:
Dia̧tamo i hae tale betepa wua̧sóró, ti i hae so whi̧né faketóró beterapóló kisipa mutu, dia̧paae yaala sókó fole ala du bitua̧pó. I hae so whi̧tamo touyóló betepa, ya̧lotei dia̧ sókó su yóló kae beteralepó. Atére betené dia̧tamo bóe du beterapó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae yó melale forape kisipa muae. Kutó diratere whi̧né a̧ kaae tare whi̧ ama tȩteróló kaae tanénipó. Atimané ȩtamo bóe dóló susupui ala erótu yale kaae, dia̧paaekélé eraalo ai ape. Ya̧lo yó male fotamo atimané wisiyóló wosóló erótu betepa, ti diaao̧ yó matere fokélé atimané wisiyóló wosaalo ai ape. 


text:
Ti noatepae, ȩ dotȩyale seké, atima kisipa inireteiné dia̧ ya̧lo so whi̧ bitu, ya̧lo ala erótu beteremó, atimané dia̧paae kae kae susupui ala erótu betaalopó. 


text:
Ȩ i haepaae wóló, ya̧lo fo atimapaae yó mólua̧sóró, ti dowi alamó atima só deraaire kwia mua̧meipó. Tépatei, atimané yale dowi alamó fo tokó̧tamo depa, meipóló hepée falaaire tu̧ mo munipó. 


text:
Take mo beta̧ whi̧nékélé inire ala ya̧lo atima kuamó erólua̧meisóró, ti atimané yale dowi alamó só deraaire kwia mua̧meipó. Mió i yale kelemei alarape atimané kolólótei, ȩtamokélé ya̧lo Ayatamokélé, bóe dóló hó̧ralepó. 


text:
Atimané ai du betere alata, i asȩre fo dokonóturaalu yalepó, ‘Me bete munipatei, atimané ȩtamo ha̧le bóe dalepó.’ 


text:
<pb/>Até du betaalotei, dia̧ tao sóró wisiraaire sekȩ́ beta̧ waalo ai ape. Ai sekȩ́ta, ȩ fóló ya̧lo Ayatamo bituraalu, dia̧ beterepaae dotonaalopó. A̧ta, mo alané bete ya̧lo Ayatamo beta̧mó biti wouraalu, ya̧lo ere ala fea etérapóló, dia̧ tao sóró fotoko̧ bulóló, yó melaaire Dȩi Kepe Wisipó. 


text:
Mo take kaae sale alimótei, dia̧ ȩtamo bitiré waleteiné diaao̧kélé ȩ etei kaae whi̧póló ha̧kearóló yó mótu betenérapó,” yalepó.<pb/>


text:
Atimané dia̧ fo wosetere bepaae wao̧sóró dóló ho̧konaalo ai ape. Ai ala maaté mei, mepaae whi̧ atima Kótóné ala eratere nisiyóló, dia̧ mo ti sukó̧póló daalo ai ape. Ai ala yaaire be dȩ mió mo felekemó sókó waai dapó. 


text:
Atépatei, ya̧lo dia̧paae i deté wou betere fo dokonóturaalu mo eratere sukamó, noa ala dutérópóló dia̧ kilita yao̧sóró, ya̧lo i dere fo kisipa yaasepóló dapó. Ȩ dia̧tamo ha̧le betereteiné take ya̧lo dia̧paae etei fo inipó. Dȩi Kepe Wisi wóló yaaire alamó yale fo 


text:
<pb/>Téretei mióta, ȩ dotȩyale sekȩ́ beterepaae momó fesaae fulapó. Até yaai depa, dia̧kó beta̧ whi̧nékélé, ‘Ya̧ maae faai de?’ yóló, ȩpaae wosetere fokélé dumipó. 


text:
Tépatei, ya̧lo dia̧paae mo dapó. Dia̧paae wisi ala eraaire tu̧ mulóturaalu, ȩ dia̧ taaróló fulapó. Ȩtamo fenitepa, ti dia̧ tao sóró fotoko̧ bulóló tu̧ yó melaaire sekȩ́ dia̧ beterepaae waalo meipó. Ȩtamo fupa, ti ya̧lo a̧ dia̧ beterepaae dotonaalopó. 


text:
Ai Dȩi Kepe Wisi wouraaluta, i haemó betó mole so whi̧né du betere dowi alakélé, Kótóné donoi ala etérópóló yó mótu betere alakélé, taleyóló kwia matere alakélé, fea ai sekȩ́né ama ha̧kearateremó, ho̧ko ala du beterapóló dia̧ hosaamó saalopó. 


text:
Ti noatepae, i haemó betó mole so whi̧né ȩpaae kisipa tirénitere beteta, dowi alapóló ai Dȩi Kepe Wisiné atima hosaamó seraalopó. 


text:
Ȩ ya̧lo Aya beterepaae fesaae foletei, momó kae diaao̧ ȩ kelaalomeipó. Ȩ atéró foleteiné so whi̧ feané Talené donoi ala kisipa yó̧póló, ai sekȩ́né ha̧kearóló yó melaalo ai ape. 


text:
Mió i haemó tȩteróló kaae tare sekȩ́ ama yale alamó, a̧ só deró beterapó. Tétu, i haemó betó mole so whi̧ tale dere alakélé ho̧ko yalepóló, hosaamó só̧póló, ai waaire Kepe Wisiné ha̧kearaalo ai ape. 


text:
Tépatei, kale mo fo maaté bole Kepe Wisi a̧ wólóta, mo fo bete turó diaao̧ tuȩ́ yó̧póló, ha̧kearóló yó mótu betaalopó. Aita, ama kekeme nóló yaalomeitei, mo ama wosale fotóró dia̧paae yó melaalopó. Téturaalu, nalo waaire be dȩmó yaaire alakélé yó melaalo ai ape. 


text:
Ai Dȩi Kepe Wisiné ya̧lo mo bete mole fo diaao̧ kisipa yó̧póló, ama tao sóró dia̧paae yó melaalopó. Téturaalu, ya̧lo ere ala wisinaale so whi̧ feané koló̧póló, ama ha̧kearaalo ai ape. 


text:
Ya̧lo Ayané ama tȩteróló kaae tare ala fea, ya̧lokélé tȩteróló kaae tarapó. Atére betené ya̧lo fo diaao̧ kisipa yó̧póló, Dȩi Kepe Wisiné ama ha̧kearóló yó melaalopóló, ya̧lo dia̧paae yalepó. 


text:
<pb/>Mo sawa sukamó diaao̧ ȩ kelaalomeitei, sawa beteró, diaao̧ ȩ momó kelaalopó,” yalepó. Yesuné diaao̧ hosaa sekȩ yaalotei momó hai̧yaalopó yale fo 


text:
<pb/>Ai fo depa, mepaae ama yó matere whi̧rape atimasisitei duraalu, “Sawa sukamó a̧ kelaalomeipó. Téyaalotei, sawa sukamó beteró a̧ momó kelaalopó, dere foró ama Alima beterepaae foleteinépó yale fotamo-a, noa betené yalerópó,” yalepó. 


text:
Atimasisitei duraalu, “Mo sawa sukamópó yale fota, noa betené yaleró da̧kélé kisipani, ko̧ló ko̧lórapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ama ai yale fomó, atimané a̧paae wosaai mutere kisipa ama kolóló, atimapaae duraalu, “Sawa sukamó diaao̧ ȩ kilini bitiré fóló, sawa sukamó momó kelaalopó yale fomó, dia̧sisitei noatepa kȩlaarótu bitu de? 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧ta, diaao̧ hosaa tua̧mó dekȩné sukuturaalu, wole-u du betepa, i haemó betó mole so whi̧ atima hai̧né sukutu betaalopó. Diaao̧ hosaa tua̧mó sekȩné sukutu betaalotei, momó kisipa felé yóló, hai̧tu betaalo ai ape. 


text:
Sorapené naale saaire be dȩ sókó wapa sisó nukuraalu, ama tikimó doasi dele sua dapó. Téteretei, ama naale só mulóló, ki̧lipaae naalené tiki kolóló hȩkeseturaalu, a̧ doasi dele sale ala kisipa keterótua dapó. 


text:
Atétere kaae, mió dia̧ dekȩné ai sukutu betere ape. Tépatei, ȩ momó dia̧ beterepaae wale sukamó, diaao̧ ȩ kilitu dere hai̧ mené tokó̧ló aluranénipó. 


text:
Atétere sukamó, diaao̧ ȩpaae me wosetere fokélé mo yaalo meipó. Ya̧lo dia̧paae mo dapó. Diaao̧ ya̧lo doimó Ayapaae me o̧lakó kematepa, ti ai whi̧paae ama mo melaalopó. 


text:
Take bitiré woukélé, diaao̧ ya̧lo doimó me o̧la kematere alakélé mo inipó. Térapa, mió bitutamo me o̧lakó kematepa, ti ai o̧la suraalu, dia̧ tua̧mó hai̧tere ala mo turó fa̧ayaalopó. 


text:
<pb/>Taketa, ya̧lo dia̧paae kinóló mole ala fo salepaae dó faróló deté waletei, nalo waaire sukamó yaaitere alata, fo salené ini, ya̧lo Ayané ama ere ala etérapóló, mo ha̧kearóló yaalopó. 


text:
Ai be dȩmóta, diaao̧ ya̧lo doimó a̧paae kema yaalopó. Ya̧lo i du betere fota, dia̧mó ya̧lo Ayapaae woseraalopóló dumipó. 


text:
Téyaalo meipa, diaao̧tei a̧paaetóró wosae. Ti noatepae, diaao̧ ȩpaae yaala sókó fóo, ȩta Kótótamo betóló wale whi̧póló a̧paae kisipa tiki tiróo ereteiné, ya̧lo Ayané ama dia̧paae hosaa muóló yaala sókó fu beterapó. 


text:
Take ȩ ya̧lo Ayatamo beteró, i haepaae walepó. Mió ȩ i hae taaróló, momó ya̧lo Aya beterepaae fulapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “Mióta naao da̧paae fo salepaae dó faróló dumi, mo ha̧kearóló dapó. 


text:
Mió da̧né kisipare ala beta̧ ipó. Fea ala naao kisiparu ha̧keamó yó mótu betereteiné, mené ya̧paae momó wosetere ala kae enénipó. Atérené ya̧ta, Kótótamo betóló wale whi̧póló da̧né kisipa tiratapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Dia̧ tuȩ́ tiki tiró̧póló kaae taté waletei, mióti ȩpaae diaao̧ tuȩ́ tiki ai tiratere ape! 


text:
Téretei, diaao̧ be doko̧ dapo dapo yóló furaalu, ȩ wotoró betepa taaróló faaire be dȩ mió i sókó wale ape. Téyaalotei, ȩ wotoró bitini, ya̧lo Ayatamo wusuró beterapó. 


text:
<pb/>Ya̧lo dia̧paae i yale fota, dia̧ ȩ tua̧mó hosaa muni deyóló dua beteró̧póló yalepó. Dia̧ i haemó bituraalu, kae kae sekȩi ala siré fu betaalotei, i haemó mole alarape fea ya̧lo mo ti doróló tȩteró beterapó. Atérapa dia̧ furu furu ini, hosaa diriyóló dua betae,” yalepó.<pb/>


text:
Yesuné ai forape yale ki̧lipaae ó hepen-paae kese holóló momaturaalu, “Aya-ó, mió kale tukóló muló betere be dȩ i sókó walapa, naao Naalené ya̧ tua̧mó ere ala wisinaale so whi̧ feapaae ha̧kearó̧póló, naao ama ere ala wisi ha̧kearae. 


text:
Ti noatepae, i haemó betó mole so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, naao ȩ sóró beteralepó. Naao ȩpaae ai melale so whi̧paae mo ti betaaire bete meló̧póló, naao fotoko̧ ȩ su̧mó melalepó. 


text:
Mo ti betere bete i ape. So whi̧né ya̧ta, mo beta̧ betere Kótópóló tuȩ́ yóo, naao dotȩyale whi̧ Yesu Kerisokélé tuȩ́ yóo, dere alata, mo ti betere betepó. 


text:
Naao ȩpaae i haemó dirae yale kutó fea ya̧lo diyóló kemeraleteiné, naao ere ala wisinaale i haemó betere so whi̧né koló̧póló, ha̧kearalepó. 


text:
Aya-ó, i haekélé kaaraaipa da̧mo wusuró bitu, naao ere ala wisi ha̧kearótu yale kaae, mió ȩ i hae taaróló ya̧ beterepaae fesaae wóló betepakélé, ai ala momó eraasepóló dapó,” yalepó. Yesuné ama yó matere whi̧rapemó momarale fo 


text:
“Aya-ó, i haemó betó mole so whi̧ kuamó, mepaae naao sóró ȩpaae melale so whi̧paae ti naao ere ala wisi ya̧lo ha̧keamó erótu betalepó. Atimata take naao so whi̧ betaletei, naao sóró ȩpaae melalepó. Atéyale so whi̧né naao fo mo beta̧ wosóló, erótu betalepó. 


text:
Ti noatepae, naao ȩpaae yó melale fo fea ya̧lomo atimapaae yó matepa, atimané mopóló wosalepó. Atéturaalu, ȩ ya̧tamo betóló naao ȩ dotonatepa wale whi̧póló, atimané ȩpaae kisipa tiralepó. 


text:
Naao atima tao só̧póló, ya̧lo momarótu beterapó. Ya̧lo i dere momata, i haemó ha̧le betó mole so whi̧mó dumitei, naao sóró ȩpaae melale so whi̧mó kisipa mutu i detere ape. Ti noatepae, atimata mo naao so whi̧tórótipó. 


text:
Naao so whi̧ta, ti ya̧lo so whi̧tórótipó. Ya̧lo so whi̧ fea ti naaotórótipó. Atimapaae erale ala so whi̧ feané kilitu, ya̧lo ere ala wisinaale ha̧kearalepó. 


text:
Mió ȩ i haemó doa fo̧lo sukamó betaalomeitei, i whi̧rape atimata i haemó ha̧le betepa, ȩ ya̧ beterepaae walapó. Mo kae betere Aya-ó, i whi̧rape atima me ala yao̧sóró, naao ere ala tua̧mó beteró̧póló kaae tawae. So whi̧né naao ere ala wisinaale kisipa yó̧póló, naao doasi doi mole fotoko̧né ȩ tua̧paae eralepó. Térapa, da̧mo mo beta̧tóró biture kaae, atimakélé atérótóró beteró̧póló, naao ȩ male doiné tȩteróló kaae tawae. 


text:
Ȩ atimatamo beta̧mó betale sukamó, naao ȩpaae melale doiné atima mo wisiyóló kaae tawalepó. Atéró, kaae tawale sukamó mo beta̧ whi̧kókélé alunipó. Kale asȩmó ere fo dokonóturaalu, aluyaai yale whi̧ a̧ beta̧ mo ti aluyalepó. 


text:
Mió ȩ ya̧ beterepaae waai, i haemó atimatamo betere féli, ȩ tua̧mó mole hai̧tere ala mo turó atima tua̧mókélé muló̧póló, i forape atimapaae du beterapó. 


text:
Ȩ i hae tale bitiniru ere kaae, atimakélé i hae tale bitinipó. Naao ȩpaae erae yale fo ya̧lo atimapaae yó melalemó, i haemó betó mole so whi̧né atimatamo bóe dóló hó̧ralepó. 


text:
Aya-ó, ya̧lo i dere momata, atima i haemó beteretei tokó̧ sóró, naao kae tikipaae beterae yóló dumitei, dowi kepené atima dorao̧sóró, seséyae yóló dapó. 


text:
Atima me alatamo hoseké yóló betao̧sóró, mo fonétei atima kae sóró beterae. Naao fota me kae mei, mo bete mole fopó. 


text:
Ȩ i hae so whi̧tamo beteró̧póló, naao ȩ i haepaae dotonótu yale kaae, i whi̧rape atimakélé, i haemó betó mole so whi̧tamo beteró̧póló, ya̧lo dotonatapó. 


text:
Atimakélé me alatamo hosekéni, mo kae beteró̧póló, ȩ mo naao alatóró eraai kisipa mutu, ya̧lotei ȩ kae sóró beteratapó,” yalepó. Yesuné i haemó betó mole so whi̧mó momarale fo 


text:
“Ya̧lo i dere momata, i whi̧rape atima maaté tao só̧póló dumitei, mepaae so whi̧ de atima yó matere fo wosóló, ȩpaae kisipa tiraaire so whi̧mókélé i dere ape. 


text:
Aya-ó, ya̧lo i dere momata, ȩ ya̧ tua̧mó betóo, ya̧ ȩ tua̧mó betóo iru, mo beta̧tóró biture kaae, atimakélé fea atérótóró beteró̧póló yae. I haemó betó mole so whi̧né ȩ naao dotȩyale whi̧póló kisipa tiró̧póló, atima da̧mo tua̧mó beteró̧póló yae. 


text:
Naao ere ala wisinaale ha̧kearóló ȩpaae melaletei, ya̧lomo atimapaae melalepó. Até yaleteita, da̧mo mo beta̧ kisipa muóló biture kaae, atimakélé atéró beteró̧póló yalepó. 


text:
Naao ȩ dotȩyóo, ȩpaae yaala sókó fóo, ere ala atimapaaekélé eró beterapóló, i haemó betó mole so whi̧né kisipa yó̧póló, atima fea mo beta̧ faketóró alerae. 


text:
Aya-ó, naao ȩpaae melale so whi̧ ȩ betere tikimótóró beta̧mó bitu, ȩ tua̧mó ere ala wisinaale atimané koló̧póló kisipa mutapó. Ti naao ai ere ala wisinaaleta, take sa̧ró haetamo kaaraaipatei, yaala sókó furaalu, ȩpaae melalepó. 


text:
Mo donoi ala maaté yó tare Aya-ó, i haemó betó mole so whi̧né ya̧ tuȩ́nitei, ya̧lo ya̧ tuȩ́rapó. I whi̧rape atimanéta, naao ȩ dotȩyalepóló kisiparapó. 


text:
Naao ȩpaae yaala sókó fole ala atima tua̧mó muóo, ȩkélé atima tua̧mó betóo eró̧póló, ya̧lo ya̧ etei kaae Tale beterapóló, atimapaae ha̧kearóló yó maté wou betalepó. Ai ala taaréni, miókélé ha̧le detétóró fu betaalopó,” yalepó.<pb/>


text:
Atéró, Yesuné moma yóló kemetepa, ama yó matere whi̧rape atima betere tiki taaróló, Kidron ho tȩyóló felepó. Ai ho uté fakeró <e>Olip</e> nirape daae mulapó. Yesuró ama yó matere whi̧rapetamo ai ni daae mole tikimó sókó felepó. 


text:
<pb/>Ai hae tikita, Yesu dó̧póló eleké deyaaire whi̧ Judas-né ama mo tuȩ́rapó. Ti aita, Yesuné ama yó matere whi̧rapetamo suka fea toura̧leta du betale tikipó. 


text:
Atéró, kale Judas a̧ ai ni daae mole tikimó sókó walepó. A̧ atéró wale alata, ama wotoró mei, mepaae diki tare whi̧rapekélé, Farisi whi̧raperó so whi̧mó momaratere topo whi̧rapené sóró beteró betere whi̧rapetamokélé, dapesó walepó. Ai whi̧rape atima feané mo sa̧kélé, <e>lamp</e> sa̧kélé, bóe dele o̧la o̧larapekélé, fea tawóló walepó. 


text:
<pb/>Yesuné a̧paae eraaire ala fea ama kisipa irutei, a̧ sókó fóló atimapaae duraalu, “Diaao̧ ai-a, de kekitu bitu de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa atimané duraalu, “Da̧ta Nasaret be whi̧kó Yesu keketapó,” depa, ama duraalu, “Ai whi̧ta ȩtóróti i ape,” yalepó. Ai wale whi̧rapetamo Yesu dó̧póló, eleké deyaaire whi̧ Judas-kélé daalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, Yesuné atimapaae momó woseturaalu, “Diaao̧ ai kekitu betere whi̧-a, de?” depa, atimané duraalu, “Nasaret be whi̧kó Yesupó,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné kale whi̧rapepaae duraalu, “Ai whi̧ta, ȩtóró i ape yóló ya̧lo taketi dia̧paae inié? Diaao̧tamo ȩ kikitu betepa, ti i whi̧rape atima ha̧le fó̧póló yae,” yalepó. 


text:
Ti ai yale alata, take Yesuné “Naao ȩpaae melale whi̧rape mo beta̧kélé alunipó,” yale fo mo dokonóturaalu yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Saimon Pitané fo̧loi sepake be dolomó deró beteretei sókó sóró, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧né kutó diratere whi̧né tururó wosȩ́li sa̧ae deralepó. Ai whi̧né ama doita Malkus-pó. 


text:
<pb/>Yesuné Pitapaae duraalu, “Naao ai sepake sóró momó be dolopaae bulae. Naao kisipané ya̧lo Ayané ȩ melale wȩi wutimó beleretei ya̧lo naalomeipóló de?” yalepó. Fo teka̧ai Yesu Anas beterepaae dapesó fele fo 


text:
<pb/>Téró, diki tare whi̧raperó atimané topo whi̧tamo yóo, mepaae Juda topo whi̧rapekélé yóo yóló, Yesu tawóló halika tikiné dokalepó. 


text:
Atéró, atimané a̧ folosóró Kaiapas-né nouma Anas beterepaae dapesó felepó. Kaiapas a̧ta, ai ba fo tua̧mó so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧rapené topo whi̧ beterepó. 


text:
I sekȩ́ Kaiapas-ta, take Juda so whi̧paae duraalu, “Da̧ Juda so whi̧ me ala yao̧sóró, beta̧ whi̧ sukutepa mo wisirapó,” yale whi̧pó. Pitané Yesu a̧ kisipanipó yale fo (Mat 26:69-70, Mak 14:66-68, <a href='B:490 22:55'>Luk 22:55-57</a>) 


text:
<pb/>Atéró, Yesu dapesó fupa, Saimon Pitaró ama yó matere whi̧ metamo Yesu sya fu betalepó. Kale mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧né Yesuné yó matere me whi̧ ama wisiyóló tuȩ́reteiné ai bolaare tipi tua̧paae doropó̧póló yalepó. 


text:
Téyaletei, Pita a̧ ai tipi tu̧ serekemó daapa, kale me yó matere whi̧ momó fesaae wóló, tu̧ kaae tare senaalepaae Pitakélé ipaae wó̧póló yae, yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale tu̧ kaae tare senaalené Pitapaae woseturaalu, “Ya̧kélé ai whi̧né yó matere whi̧kóe?” depa, Pitané kale senaalepaae tokó̧ mótu duraalu, “Ȩta, ai whi̧né yó matere whi̧ meipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale mepaae kutó diratere whi̧raperó mepaae doasi diki tare whi̧rapetamo atima sosóli depa, si nokeyóló simó boperóló daae molepó. Atéró daae mupa, Pita a̧kélé sosóli depa, atimatamo simó daalepó. Momaratere topo whi̧né Yesutamo fo teka̧letei (Mat 26:59-66, Mak 14:55-64, <a href='B:490 22:66'>Luk 22:66-71</a>) 


text:
<pb/>Atima atéró simó betó mupa, mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧né Yesupaae woseturaalu, “Naao yó matere whi̧rape-a, deé? atimapaae naao noa fo yó maleé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné duraalu, “Ya̧lo fo mekó kinóló yó meni, so whi̧ feané wosó̧póló, ha̧keamótóró yó mótu betalepó. Ya̧lo yó male fota, Kale Juda fake so whi̧ fea toura̧leta dere fo wosetere beraperó, moma dere betamo tua̧mótóró yó mótu betalepó. 


text:
Téyalepa, naao ȩpaae noatepa wosete? Ya̧lo yó matere fo wosale so whi̧né tuȩ́rapa, atimapaae wosae,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné ai fo depa, Juda topo whi̧né sóró beteró betere whi̧ beta̧ a̧ daale felekemó daai sókó wóló, ama kelepaamó deké sóró duraalu, “So whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧paae atei kaae fo dua de?” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa Yesuné duraalu, “Ya̧lo me dowi alakótamo itikimó, ti i so whi̧ feané keletómó ya̧lo yale ala ha̧kearóló yae. Téni, ya̧lotamo a̧paae mo fo itikimó, ti naao ȩ ha̧le noatepa dile?” yalepó. 


text:
Atéró, Yesuné ama naase ha̧le dokopatei, kale whi̧ Anas-né a̧ Talepaae momaratere topo whi̧ Kaiapas beterepaae fó̧póló dotȩyalepó. 


text:
<pb/>Atima ai ala du betepa, kale whi̧ Saimon Pita a̧ simótóró ha̧le daapa, mené a̧paae duraalu, “Ya̧kélé ai whi̧né ama yó male whi̧ meié?” depa, Pitané duraalu, “Ai whi̧ta ȩ meipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, momaratere topo whi̧né kutó diratere whi̧ beta̧ beterepó. A̧ta, take Pitané wosȩ́li tikale sekȩ́né ama fake whi̧pó. Ai sekȩ́né Pitapaae woseturaalu, “Ya̧ta, u <e>Olip</e> ni daae mole tikimó daapa kelale whi̧-a, kaeé?” yalepó. 


text:
Ai fo depa Pitané momó meipó, deretamotóró wa̧ <e>kakaruk</e> bané hale yalepó. Yesu topo whi̧ Pailat beterepaae dapesó fele fo (Mat 27:11-23, Mak 15:2-15, <a href='B:490 23:1'>Luk 23:1-5</a>, <a href='B:490 23:18'>18-25</a>) 


text:
<pb/>Dilikitamo ai ala deté wóló, hi̧ka be dȩtamo Yesu a̧ kale topo whi̧ Kaiapas-tamo betepa, Juda topo whi̧rapené Rom <e>Gavman</e> topo whi̧né bepaae dapesó felepó. Téyaletei, atima kale boseneyóló fele be dȩmó detere o̧la naaireteiné ai be dolopaae feni, belamó daae molepó. Ti noatepae, atima Juda meire whi̧né bepaae fupa, ai detere o̧la naalomeipó, yao̧sóró yalepó. 


text:
Atéró, kale Pailat a̧ belapaae tóȩ doropóló, atimapaae duraalu, “I whi̧ta, noa dowi alakó itikimó fo tokó̧tamo yóló diaao̧ a̧ só deraai de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, atimané a̧paae duraalu, “Amatamo <e>Gavman</e> whi̧né yóló muló betere fo tikiua̧meisóró, ti da̧né ya̧paae dapesó ua̧meipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa Pailat-né atimapaae duraalu, “I whi̧tamo fo teka̧ai depa, ti diaao̧ yóló muló betere fo sya fóló, diaao̧tei taleyaasepóló dapesó fae,” yalepó. Ai fo depa, atimané a̧paae duraalu, “Me whi̧ dowi ala depa, taleyóló sukó̧póló dae fo <e>Gavman</e> whi̧né da̧paae inipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale Pailat a̧ ama bepaae momó fesaae fóló, Yesu a̧ beterepaae dapesó ape, yóló woseturaalu, “Ya̧ta, Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧é?” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné a̧paae duraalu, “Ȩpaae ai wosetere fota, naao kisipanétei dépé, mené ȩ etei kaae whi̧póló ya̧paae depa de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Pailat-né a̧paae duraalu, “Naao kisipané ȩta, Juda whi̧kó betepa de? Naao so whi̧ró so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rapetamoné ya̧ só deraai, ȩ beterepaae dapesó walepó. Téyalepa, naao atimapaae noa dowi alakó eraleé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné duraalu, “Ya̧lo tȩteróló kaae tare alata, i haemó diaao̧ tȩteróló kaae tare ala kaae mei, ya̧lo tȩteróló kaae tare alata, mo kaepó. Ȩtamo diaao̧ tȩteróló kaae tare ala tua̧mó bitua̧sóró, ti Juda whi̧rapené ȩ daai depa, ya̧lo kutó diratere whi̧rapené bóe dua̧pó. Tépatei, ya̧lo tȩteróló kaae tare alata, kae tikimó kaaróló walepó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Pailat-né duraalu, “Tépata, ya̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ mo airapó!” depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Naao ȩpaae topo whi̧pó dere fota, mo dono dapó. Ȩ Talené so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ topo whi̧ betaai, i haepaae woó, ȩ i haemó mo soné deyóo, yalepó. Atépa, mepaae mo ala tua̧mó betaai ketekȩ butu betere so whi̧néta, ya̧lo dere fo mo dapóló wosetu beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Pailat-né faletere fo kaae yóló duraalu, “Mo fo betepó dere-a, noaé?” yalepó. Ai fo yóló, kale Pailat a̧ Juda so whi̧ daae mole tikipaae tóȩ doropóló, atimapaae duraalu, “A̧ só deraaire bete tale yalemó, me alakélé mupa kilinipó. 


text:
Téretei, diaao̧ mara mole ala sya furaalu, kale boseneyóló fele be dȩmó o̧la detere sukamó <e>dipula</e> betere whi̧rapekó beta̧ fó̧póló, sokotua dapó. Atétua dere kaae, diaao̧ kisipané mió i o̧la detere be dȩmó Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ sokaró de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, atimané a̧paae fo fakeyóló duraalu, “A̧ meipó. Da̧né kisipanéta, Barabas da̧ beterepaae wó̧pólópa, dotȩyae,” du betalepó. Ti Barabas a̧ta, <e>Gavman</e>-tamo alale sóró bóe du betale whi̧pó.<pb/>


text:
Atéró, diki tare whi̧rapené Yesu faleturaalu, mu daai képi topo whi̧né deratere topo tao su̧róló aleyalepó. Téró Yesuné topomó deróo, sonaai kutikélé deróo yalepó. 


text:
Atéró, atimané momó dȩle momó dȩle yóló duraalu, “Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧-ó, da̧né naao doi i sóró horatere ape,” yóló faletu betalepó. 


text:
<pb/>Ai alarape yóló kemetepa, Pailat a̧ momó Juda so whi̧ betó molepaae fóló duraalu, “Ya̧lo ama yale ala taleyalemó, a̧ só deraaitere bete mekélé munipa, i dapesó walapa kelae!” yalepó. 


text:
Atéró Yesu faleturaalu, a̧ topo whi̧póló derale mu daai topo taoró sonaai kutitamo deró betepatei, belapaae dapesó dorowalepó. Atéró daapa, Pailat-né atimapaae duraalu, “Mió kale whi̧ i daalapa kelere?” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale so whi̧mó momaratere topo whi̧raperó atimané sóró beteró betere whi̧rapetamoné Yesu dapesó wale kilitu, fo fakeyóló duraalu, “Filipaa ni tómó olerae!” yóló eneta du betalepó. Ai fo depa, Pailat-né atimapaae duraalu, “Ya̧lota, a̧ só deraaire bete mekélé munipa, diaao̧tei a̧ filipaa ni tómó olerae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, kale Juda fake so whi̧ feané a̧paae sȩyóló duraalu, “Amatei a̧ Kótóné naalemapó du betepa, da̧né yóló muló betere foné, etei kaae fo dere whi̧ sukó̧póló dae fo erapó,” yalepó. 


text:
Atéró, a̧ kale <e>Gavman</e> topo whi̧né bepaae momó fesaae fóló, Yesupaae woseturaalu, “Ya̧ mé be huluapaae wale whi̧é?” yóló wosetepa, Yesuné a̧paae me fokélé tokó̧ menipó. 


text:
Atétepa Pailat-né a̧paae duraalu, “Ya̧lo ya̧paae wosetere fo naao tokó̧ menitere-a, ya̧ fó̧póló dotȩyaaitere ala ó, filipaa ni tómó oleraaitere ala yó̧póló, ȩ sóró beteró betere ya̧ kisipa inié?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné duraalu, “Óté taoró betere Kótóné tȩteróló kaae tare fotoko̧ ya̧paae mólua̧meisóró, ti naao ȩpaae me alakélé erólua̧meipó. Térapa, ȩ naao naase tua̧mó mulale whi̧né ama yale dowi alanéta, naao dowi ala mo teraae falapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale Pailat-né ai dere fotóró woseturaalu, a̧ fó̧póló sokaaire tu̧ kikitu betalepó. Tétu betepa, Juda fake so whi̧né fo faketóró ha̧le yó taru duraalu, “Naaotamo a̧ fó̧póló dotonatepa, ti ya̧ Sisatamo beta̧ kutó ditere whi̧ meipó. Whi̧ me de amatei, a̧ topo whi̧ betaai dapóló wóputu betepa, ti ai whi̧né Sisatamo bóe dilapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Pailat-né ai dere forape wosetu, Yesu belapaae dapesó doropóló, Pailat a̧ fo tokó̧tamo yóló taletere tikimó betalepó. Ai belané doita, kapo fake whamene tikipó. Hibru foné ti Kapata doi mulapó. 


text:
Ai alarape yaleteita, kale boseneyóló fele be dȩ o̧la detere <e>fula</e>-mó, o̧la dótóró deyaairaalu, o̧la o̧la taleyóló mulatere be dȩmó 12 <e>kilok</e> sukakelemó yalepó. Atéró, kale Pailat-né Juda so whi̧paae duraalu, “Dia̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ i daalapa, kelae!” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, atimané duraalu, “Da̧né a̧ keletere hó̧rapa filipaa ni tómó oleraai dapesó fae yóló, dotopoi fo du betalepó. Tétepa, Pailat-né duraalu, dia̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ a̧ filipaa ni tómó oleraróe?” yalepó. Ai fo depa, kale mo so whi̧mó momaratere topo whi̧né duraalu, “Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ta me kae mei, Sisa beta̧ beterapó,” yalepó. Yesu filipaa ni tómó olerale fo (Mat 27:32-44, Mak 15:21-32, <a href='B:490 23:26'>Luk 23:26-43</a>) 


text:
<pb/>Ai alarape yóló kemene furaalu, Yesu filipaa ni tómó olerae yóló, Pailat-né atimané naase tua̧mó mulalepó. Atétepa, kale diki tare whi̧rapené a̧ dapesó felepó. 


text:
Atéró furaalu, a̧ oleraaire ni fake amatei beleyóló oleraaire tikimó sókó felepó. Ai hae tikiné doita, suka̧le whi̧né topo diripó. Hibru whi̧rapené du betere foné ti Kolkotapó doi mulapó. 


text:
Aimó atimané a̧ filipaa ni tómó oleralepó. Atéró whi̧ tamokélé, me whi̧ ité dȩró oleróo, whi̧ me uté dȩró oleróo, yalepó. 


text:
<pb/>Atéyale ki̧lipaae Pailat-né kale filipaa ni topomó a̧ i betené dalepóló etei fo asȩyóló oleralepó. <n>Ita, Nasaret be whi̧kó Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ Yesupó</n> 


text:
Yesu dóló olerale tikita, ai be hulua felekemó ereteiné Juda fake so whi̧né ai asȩyóló oleró betere fo dosa̧atu beterepó. Ai asȩyale fota, Juda so whi̧ feané dosa̧ayó̧póló, Hibru whi̧rapené du betere fonékélé, Rom fonékélé, Krik fonékélé, erepó. 


text:
Atéró, mo so whi̧mó momaratere Juda topo whi̧rapené Pailat-paae duraalu, “Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧póló, asȩyao̧se. I whi̧né amatei duraalu a̧ta, Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧pó, yale fo maaté asȩyóló olerae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Pailat-né duraalu, “Ya̧lo asȩyale fo momó kae fisikini, ai fotóró atéró muló̧pólópó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, mepaae diki tare whi̧rapené Yesu filipaa ni tómó olerale ki̧lipaae dou̧ró diki tare whi̧rapené ama kutirape atima beta̧ beta̧ yóló salepó. Atéyaletei, Yesuné deróló sókó fatere boló kuti beta̧ ha̧le muni felepó. Ai kutita, me kwiatamo dekaaporóló dokoni, mo beta̧nétóró dokorepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale diki tare whi̧rape atimasisitei duraalu, “I kutita, terekeyóló kukwia saalomeipó. Beta̧ whi̧né saairaalu, atima doko̧ fea ni kwia siri mulóló, melaa yóló saalopa siépe yae,” yalepó. Ai alarape yaleteita, i asȩre fo dokonó̧póló yalepó. Ai fo i ape.<pb/>“Ya̧lo kutirape atima sóró, bolómó deró betere fo̧lo kuti beta̧ muni fupa, ni fakerape fesekée deróló salepó,” erapó. 


text:
<pb/>Atéyale ki̧lipaae, Yesuné ama hama Mariakélé, hamané kemakélé, Klopas-ne soma Mariakélé, Maktala sokó Mariakélé, Yesu oleró betere felekemó daae molepó. 


text:
Aimó Yesuné hamaró ama hosaa mole yó matere whi̧tamo daapa kolóló, hamapaae duraalu, “Ya̧lo hosaa mole hae ti so-ó, ai daale whi̧ta, naao naale ai ape,” yalepó. 


text:
Téró, ama ai yó matere whi̧paae duraalu, “A̧ta naao hae ai ape,” yalepó. Ai sukamó kaae sóró, ama ai yó matere whi̧né Maria a̧tamo betaairaalu, dape salepó. Yesu sinale fo (Mat 27:45-56, Mak 15:33-41, <a href='B:490 23:44'>Luk 23:44-49</a>) 


text:
<pb/>Nalo kale yaalopó yóló mulale ala fea kemeyalepóló kisipa mutu, kale asȩyóló muló betere fo dokonó̧póló, Yesuné duraalu, “Ȩ wȩi nokolerapó,” yalepó. 


text:
Atéró, aimó beta̧ kȩlaai <e>wain</e> wȩi wuti fa̧anóló mupa tepeyóló, kȩlaai <e>wain</e> wȩi wépi kaae o̧lamó tópuró sóró kape siki kaae o̧lamó haka sóró, ama ko̧lómó hamunalepó. Ai kape siki kaae o̧lané doita, <e>hisop-</e>pó. 


text:
Atéró, Yesu ai wȩi nóló duraalu, “Kale eraai yale ala fea mió su̧mó eróló kemeralepó,” yalepó. Atéró, ama topo haepaae hemée deyóló ama kepe bete Talepaae melóló suka̧lepó. 


text:
<pb/>Atéró kale filipaa ni tómó olerale whi̧rape ha̧le olepatei, o̧la deyaai da̧le muló betere be dȩ sókó wao̧sóró, i ala yalepó. Dótóró o̧la deyaaire be dȩ sókó waaipa, o̧la o̧la taleyóló mulatere be dȩmó, kale oleró betere whi̧rape hó diri kolokóló teketapóló, Juda topo whi̧rapené Pailat-paae wosene felepó. 


text:
Ai fo depa, kale diki tare whi̧rape fóló, kale folosóró ité olerale whi̧né hó diri ka̧ayóo, uté olerale whi̧né hó dirikélé ka̧ayóo, yalepó. 


text:
Aténi, atimakó beta̧ diki tare whi̧né ama fisinimó wuti deyalepó. Atéyale tikimó, ama fa̧keró wȩitamo mo wȩi kaae suniyóló dorowalepó. 


text:
Ai alarape depa kelale whi̧né ama mo kelale alatóró ha̧kearóló yó male fota, mopó. Ama ai du betere fo diaao̧kélé mopóló kisipa tiró̧póló, ha̧keamó yó mótu beterapó. 


text:
Ai yale alarape feata, kale asȩmó i ere fo dokonóturaalu, yalepó. Ai fo i ape.<pb/>“Ama diri mo beta̧kélé ka̧ayaalomeipó,” erapó. 


text:
Me asȩre fo i ape.<pb/>“Atimané ama tikimó wutiné deyale whi̧ kelené kikéyóló kaae tawaalopó,” erapó. Yesu kane dolomó mulale fo (Mat 27:57-61, Mak 15:42-47, <a href='B:490 23:50'>Luk 23:50-56</a>) 


text:
<pb/>Atéró, ai ala kemetepa etéyalepó. Arimatea be whi̧kó Josep a̧kélé Yesuné yó matere whi̧tei, Juda topo whi̧rape kolóló wituraalu, ama tuȩ́ tiki tiró betere ala ha̧keamó yó menipó. A̧ Pailat beterepaae fóló, Yesuné tiki tekaai dapóló, wosalepó. Téyalemó, kale Pailat-né a̧paae téyae depa, ama tiki tokóló só felepó. 


text:
Mo take dilikitamo Yesu beterepaae fele whi̧ Nikodimas-ró Josep-tamo wusuróné Yesuné tiki tokóló só faai dere ala fea yalepó. Atéró, beta̧ ni fȩ <e>mur</e>-ró mepaae felé kȩlaa wale o̧larape <e>aloes</e>-tamo hosekéró beteretei, Nikodimas-né sóró felepó. Ai o̧lané sekȩ da̧leta, 34 <e>kilogram</e>-rópó. 


text:
Atéró, kale whi̧ tamoné Yesuné tiki sóró felepó. Atéró doumó mulaairaalu, <e>linen</e> kutimó mepaae felé kȩlaa wale o̧larape terepeté fóló, Yesuné tiki bopeyalepó. Aita, atima Juda whi̧rape douróturaalu dere ala sya fóló yalepó. 


text:
Yesu olerale tiki felekemó, beta̧ kutó erapó. Ai kutó tua̧mó whi̧ mo beta̧kélé dou erénire, kisi dou wisinaale aleyóló muló beterepó. 


text:
Ti dótóró kale Juda fake so whi̧ sa̧a nóló betaaire be dȩ ereteiné kale doukélé mo felekemó epa, o̧la o̧la taleyóló mulatere be dȩmó ama tiki aimó douralepó.<pb/>


text:
Atéró, fula kaae sere be dȩmó hi̧ka be teó dȩteretamo Maktala sokó Maria Yesu mulale dou tópaae felepó. Atéró kelalemó, a̧ mulóló fokonale kapo fake tukwȩ fóló, tumó mupa kelalepó. 


text:
Atépa, kale so a̧ Saimon Pitaró Yesuné ama hosaa mole yó matere whi̧ metamo beterepaae sururuyóló fóló duraalu, “Tale atimané mopaae sóró fóló mulaleró da̧ tuȩ́nipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Pitaró kale me whi̧tamo atima betere tiki taaróló, sururu yóló whi̧ dou tópaae felepó. 


text:
Atimaamo wusuró sururuyóló feletei, Pita taaróló kale me whi̧ a̧pi fóló, kale dou tómó sókó felepó. 


text:
Atéró a̧pi fóló, hemée deyóló kelalemó, Yesu bopeyóló mulale dȩi <e>linen</e> kuti beta̧ mupa kelalepó. Téyaletei, a̧ dou dolopaae fenipó. 


text:
Atépa, nalo Saimon Pita sókó woló, kale dou dolopaae fóló kelalemó, mepaae dȩi kutirape beta̧ molepó. 


text:
Yesuné ama tiki bopeyóló mulale dȩi <e>linen</e> kuti kae mulóo, ama topo boperóló mulale kuti kolokóló kae mulóo epa kelalepó. 


text:
Kale folosóró dou tópaae a̧pi sókó fóló, daale whi̧ a̧kélé nalo dou dolopaae derepelepó. Dou dolomó ai ere ala kilitu, ama tuȩ́ tiki tiralepó. 


text:
Yesu a̧ sukó̧ló momó kepaa yaalopóló, asȩmó ere fo mo doko̧nalérapóló, kisipa sinipó. Yesu Maktala sokó Meripaae yó male wale fo (Mat 28:9-10, Mak 16:9-11) 


text:
Téyaletei, kale Maria a̧ dou até belaró daalu, woletu betalepó. Atétu bitu hemée deyóló, kale whi̧ mulale kapo dolopaae kopeyalemó, <e>ensel</e>tamo mo dȩi kuti deróló, Yesu mulale tikimó beterepó. Me sekȩ́ topo mulalepaae betóo, me sekȩ́ hó eralepaae betóo, erepó. 


text:
<pb/>Atéru, atimaamoné kale sopaae woseturaalu, “Ti so-ó, ya̧ noatepa wole du bitu de?” depa, ama duraalu, “Atimané ȩ tȩteróló kaae tare Tale mopaae mulale feleró ȩ ko̧ló ko̧ló depa du bitupó,” yalepó. 


text:
Ai fo yóló, a̧ fetée furaalu kelalemó, Yesu aimó daapa kelaletei, kale soné aita, Yesupóló kisipanipó. 


text:
<pb/>Tépa Yesuné a̧paae duraalu, “Ti so-ó, ya̧ noatepa wole du bitu de? Ya̧ de keketé kutu bitu de?” yalepó. Ai fo depa, kale soné ama kisipané ai kutó kaae tare whi̧ nisiyóló a̧paae duraalu, “Doa whi̧-ó, naaotamo sóró fipata, ti a̧ sene faai dapa, mulale tiki beta̧ ȩpaae yó melaasepé,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné a̧paae “Maria-ó,” depa, a̧ daalepaae fete fóló, Eremeiki foné fakeyóló duraalu, “Raboni-ó,” yalepó. Ai fo bete feteyóló yó matere whi̧pó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Ȩ ya̧lo Aya beterepaae fenipa, naao ȩ tatere ala taalae. Ya̧tei fóló, ȩ ya̧lo Aya beterepaaekélé, diaao̧ Aya beterepaaekélé, ȩ tȩteróló kaae tare Kótó beterepaaekélé, dia̧ tȩteróló kaae tare Kótó beterepaaekélé, momó fesaae fulapóló, ya̧lo norapepaae ene fae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, ai kale Maktala be hulua sokó Maria a̧ fóló, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Tale ya̧lo mo kelalepó,” yóló ama a̧paae yae yale forapekélé fea atimapaae yalepó. Yesu ama yó matere whi̧rape beterepaae wale fo (Mat 28:16-20, Mak 16:14-18, <a href='B:490 24:36'>Luk 24:36-49</a>) 


text:
<pb/>Téró, <e>fula</e> kaae sere be dȩmó be diki deretamo ama yó matere whi̧rape atima kale Juda topo whi̧rape kolóló wituraalu, atima touróló betó mole be tu̧rape kinóló diróló betó molepó. Atéró betó mupa, Yesu atima betó mole tua̧mó sókó wóló duraalu, “Hosaa muni deyóló dua betere ala dia̧ tua̧mó muló̧póló yae,” yalepó. 


text:
Ai fo yóló kemetepa, ama naasemó <e>ikoko</e> daleteiró fisinimó wuti deyale siritamo atimapaae yó malepó. Atéró, Tale kilituraalu, atima hosaa tua̧mó doasi hai̧né sukutere ala mo fa̧ayalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesuné atimapaae momó duraalu, “Diaao̧ hosaa muni deyóló mo dua betó muae. Ya̧lo Ayané ȩ i haepaae wó̧póló dotonótu yale kaae, ya̧lokélé dia̧ fó̧póló dotonatapó,” yalepó. 


text:
Diaao̧tamo mepaae whi̧né dowi ala kwia me o̧la meipóló ha̧le kemeratepa, ti Kótónékélé atimané yale dowi ala kwia ha̧le kemeró beterapó. Diaao̧tamo mené yale dowi ala kwia me o̧la meipóló kemeréni ha̧le tapa, ti Kótónékélé atimané dowi ala kwia kemeró bitinipó,” yalepó. Yesu a̧ Tomas-paae yó male fo 


text:
<pb/>Yesuné ama yó matere 12 whi̧rapekó beta̧ ama doi Tomas-tei, Didimas-pó, du betere whi̧ Yesu atima beterepaae sókó wale sukamó, mepaae yó matere whi̧rapetamo beta̧mó bitinipó. 


text:
Atéró, kale mepaae ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “Tale da̧né mo kelalepó,” yalepó. Ai fo depa, Tomas-né duraalu, “Ya̧lotamo ama naasemó <e>ikoko</e> dale siri kolóo, <e>ikoko</e> dale doloró fisinimó wuti deyale dolotamomó ya̧lo naase kesekée falóo initepa, ti diaao̧ dere fo wosóló, mo dapóló ya̧lo tuȩ́ tiki tiraalomeipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, <e>fula</e> beta̧ kemeyale ki̧lipaae ama yó matere whi̧rape atima momó touróló betale sukamó, Tomas a̧kélé atimatamo beta̧mó beterepó. Atéró, atima tu̧ kinóló betó mupa, Yesu a̧ sókó wóló atimapaae duraalu, “Diaao̧ hosaa muni deyóló mo dua betó muae,” yalepó. 


text:
Téró Tomas-paae duraalu, “Ya̧lo naase ipa, naao kolóló, naase kesekée falóo, ya̧lo fisinimókélé naao naase dou̧ kesekée falóo ene ape. Téró, mió naao kisipa tamo mutere ala taaróló, tuȩ́ tiki tirae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naao ȩ mo kelaleteiné naao tuȩ́ tiki tiratapó. Mepaae whi̧ de ȩ kilinirutei, kisipa tiki tiratepa, ti ai so whi̧ atima Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesuné ama yó matere whi̧rapetamo bitu, Kótóné eratapóló kisipa yó̧póló, kelemei alarape mo dekéró eraletei, fea i <e>buk</e>-mó asȩnipó. 


text:
Tépatei, Yesu so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisota, Kótóné Naalemapóló tuȩ́ tiki tiró̧póló, i alarape fea asȩyalepó. Ti a̧ta, etei kaae Talepóló, ama doimó yó mótu betere fo fea dosa̧ayóló tuȩ́ tiki tiróturaalu, dia̧ mo ti betere bete só̧póló yalepó.<pb/>


text:
Atéró ai alarape kemetepa, Yesuné ama yó matere whi̧rape Taiberius wȩi fókumó betó mupa, a̧ momó koló̧póló, yó male walepó. 


text:
Aimó, Yesuné ama yó matere whi̧ Saimon Pitakélé, Tomas-tei me doi Didimas-kélé, Kaleli hae kwiamó tȩne Kana be hulua whi̧kó Nataniel-kélé, Sebedi naalema tamokélé, ama yó matere whi̧ me tamokélé, atima fea touróló betó molepó. 


text:
Atéró bitu, Saimon Pitané atimapaae duraalu, “Ȩta, ya sene fulapó,” depa, atimané duraalu, “Da̧kélé fea faalopó,” yalepó. Atéró, atima fea nukumó betóló felepó. Téyaletei, ai dilikitamo ya mo beta̧kókélé sinipó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ mo hi̧kati wȩi fókumó daapa kelaletei, ama yó matere whi̧rapené Yesupóló kisipanipó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné atima fo tekeróló duraalu, “Ti naalerape-ó, yakó saleé?” depa, atimané duraalu, “Meipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, ama atimapaae duraalu, “Diaao̧ ha̧leke wa tao sóró, nuku mole turu naase fakeró derae. Até depa, ti mepaae ya saalo ai ape,” yalepó. Ama ai yae dere alatóró yalemó, ha̧leke wamó ya mo dekéró deyaletikimó sekȩné tukaaire mo su̧nipó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesuné ama hosaa mole yó matere whi̧né Pitapaae duraalu, “Aita Talepó,” dere fotóró wosóló, Saimon Pitané tómó deratere kuti take sokóló mulaletei kakeróló, wȩipaae tu̧wó derepelepó. 


text:
Atéró, Pita a̧ wȩimó a̧laaté fu betepa, mepaae yó matere whi̧rape atima nukutamo a̧ sya fu betalepó. Atéró, atimané derale ha̧leke wamó, ya fa̧ayóló mupatei, wȩi fókuró nuku fole tikitamo felekereteiné si̧yóló só fu betalepó. Ai wȩi fókuró nuku foletikitamo da̧leta, 90 <e>mita</e> su̧pó. 


text:
Atéró, atima i wȩi fókumó sókó walemó, aimó si duku betepa kelalepó. Ai duku betere si keletómó ya biliyó mupa kolóo, <e>bred</e> orapekélé mupa kolóo, yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Saimon Pita a̧ nukupaae biti̧ holóló kale ha̧leke wa wȩi fókupaae si̧yóló sóró walepó. Aimó dere doakale yarape dosa̧ayalemó, 153-ró derepó. Ha̧leke wamó doa atei yarape deyaletei, ha̧leke wa mo sawa tukó fole alakélé inipó. 


text:
Yesuné atimapaae duraalu, “Dia̧ i o̧la naai ape,” yalepó. Téyaletei, ama yó matere whi̧rapené a̧ Talepóló kisipa irutei, atimakó whi̧ beta̧nékélé ya̧ deé? yóló halaainé wosaaitere kisipa munipó. 


text:
Aita, Yesu a̧ sukó̧ló kepaayóló bituraalu, ama yó matere whi̧rapené a̧ koló̧póló, tamo dakoróló yó melóló, mió ita, sore dakoróló yó male walepó. Pitapaae Yesuné a̧paae hosaa mulée yale fo 


text:
<pb/>Atéró, atima o̧la nóló kemetepa, Yesuné Saimon Pitapaae duraalu, “Jon-né naalema Saimon-ó, naao ȩpaae yaala sókó fole alané i whi̧rapené yaala sókó fole ala bosene fale?” depa, ama duraalu, “Tale-ó, ȩ́pó. Ya̧lo ya̧paae yaala sókó fole alata, naao ai tuȩ́re ape,” yalepó. Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Tépa, ti ya̧lo <e>sipsip</e> hupu malerapemó, o̧la wisiyóló melae,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné kale fo kaae momó duraalu, “Jon-né naalema Saimon-ó, naao ȩpaae mo yaala sókó fule?” depa, ama duraalu, “Tale-ó, ȩ́pó. Ya̧lo ya̧paae yaala sókó fole ala naao ai tuȩ́re ape,” yalepó. Tétepa, Yesuné a̧paae duraalu, “Ya̧lo <e>sipsip</e> hupurape naao mo wisiyóló kaae tawae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró Yesuné ama kale dere fo kaae sore dakoróló duraalu, “Jon-né naalema Saimon-ó, naao ȩpaae mo yaala sókó fule?” fo sore dakoróló deremó, Pitané ama hosaa tua̧mó sekȩ depa duraalu, “Tale-ó, fea ala naao kisipareteiné ya̧lo ya̧ yaala sókó fole ala naao tuȩ́rapó,” Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Ya̧lo <e>sipsip</e> hupurapemó o̧la mo wisiyóló melae. 


text:
Ya̧lo ya̧paae mo i dapa wosae. Take ya̧ kokopei betale sukamóta, kuti naaotei deróló, naao faai kisipa mutere tikipaae fua yalepó. Téyaletei, take nalopaae ya̧ otere yóló betere sukamó, ti naao naase teréȩ faló betepa, naao kuti me whi̧né deróló, ya̧ hó̧re tikipaaetei dapesó faalo ai ape,” yalepó. 


text:
Yesuné etei kaae fo yaleteita, Pita a̧ atéró sukuturaalu, Kótóné ere ala wisinaale koló̧póló, ha̧kearaalopóló kisipa mutu yalepó. Atéró Yesuné a̧paae duraalu, “Ya̧ ȩ sya ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró Pita a̧ fetée fóló kelalemó, Yesuné ama yaala sókó fale yó matere whi̧ atimaamo sya wou betalepó. Ai whi̧ta, take atima o̧la nale sukamó, Yesu tikimó tiróló bituraalu, “Tale-ó, ya̧ dó̧póló eleké deyaaire whi̧-a, deé?” yóló wosale whi̧pó. 


text:
Atéró, Pitané ai wale whi̧ kolóló Yesupaae woseturaalu, “Tale-ó, i wale sekȩ́ a̧ neyaaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa Yesuné duraalu, “Ya̧lo kisipané ai whi̧ a̧tamo bitiré fóló, ȩ momó fesaae wale sukamó sókó fó̧póló depa, aita naao yaaire ala meipa, ya̧ ȩ sya wale ala beta̧ yae,” yalepó. 


text:
Yesuné a̧paae atei fo yalemótei, mepaae Keriso no nerapené ai yó matere whi̧ a̧ suka̧alo meipó yalepóló, feapaae deté kwȩyóló fakeralepó. Téyaletei Yesuné ai whi̧ a̧ suka̧alo meipóló ini, ama kisipané a̧ ha̧le bitiré fóló a̧ momó fesaae wale sukamó sókó fó̧pólópó depa, aita Pitapaae naao yaaire ala meipóló yale fomótei yalepó. 


text:
<pb/>I yó matere whi̧ta me kae mei, i alarape depa kelalepóló so whi̧ feané tuȩ́ yó̧póló, ha̧kearóló asȩyale whi̧pó. Ai sekȩ́né ama kolóló ai yale fo feata, mo dapóló da̧né tuȩ́rapó. 


text:
<pb/>Yesuné kae kae ala mo dekéró yaletei, ai alarape fea imó asȩnipó. Mo featamo mené asȩ depa, ti i hae kwia tua̧mó, ai fo asȩre <e>buk</e>-rape mulaaire tiki su̧yaalomeipóló kisipa mutapó.<pb/>


text:
I dere asȩta, Yesu Kerisoné kutó diratere whi̧ Jems-né noma Jud-né dapó. Talené a̧ beterepaae ape yóló, Alima Kótóné hosaa muóló yaala sókó fóo, Yesu Kerisoné dapesene waai wisiyóló kaae tawóo, ere so whi̧paae dapó. 


text:
<pb/>Ti Kótóné ko̧leturaalu ha̧le tao sere alakélé, hosaa muni deyóló dua betere alakélé, yaala sókó fole alakélé, mo turó dia̧ tua̧mó muló̧póló yae. Kótó hó̧ratere whi̧rapené dere alamó dowi tikipaae faaire ala 


text:
<pb/>Ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, da̧ fea aluyao̧sóró Kótóné tao sere ala bete dia̧né tuȩ́ yó̧póló, asȩyaai ketekȩ bualepó. Téyaletei, Talené ama kae beteró betere so whi̧paae tuȩ́ tiki tiratere fo mo wisiyóló kaae tawae yóló, mo beta̧ félimótóró melalepó. Ai fo wisi tokó̧ló aluróló mené kae fo depa, taalae yóló foné saasepóló i dere ape. 


text:
Ti noatepae, mepaae whi̧rape kikiti wóló dia̧ kuamó betereteiné dapó. Ai whi̧rape atimané mió ai du betere ala yaai teópa mo taketitei, Kótóné só deró beterapóló asȩmó erapó. Ti atimata, Kótóné ala erénitere whi̧rape bitu, Kótóné hamokoróló tao sere ala ha̧le o̧la ao̧róló, nópu naaitere ala fo munipa yae du beterapó. Atéturaalu, da̧ tȩteróló kaae tare mo doasi Tale Yesu Keriso beta̧tóró betepatei, atima a̧ ao̧mó betaalo hó̧róló ama doi doróló faletu beterapó. 


text:
<pb/>Mió ya̧lo i yaaitere fo fea diaao̧ tuȩ́patei, mo diriyóló tuȩ́ yaasepóló, momó i dapa wosae. Talené ama so whi̧ Isip hae kwiamó betepa, ama tao sóró dapesó waletei, nalo ama dere fo wosóló tuȩ́ tiki tiréni yale so whi̧ mo ti dóló sisiraae faralepó. 


text:
Meta, Kótóné mepaae <e>ensel</e>-rapepaae kaae tawae yóló melale kutó taalóturaalu, atima betere tikikélé taaralepó. Atétepa, atima Kótóné dirii <e>sein</e> képiné dokóló diliki tua̧mó mo ti <e>dipula</e> beteró beterapó. Aita ha̧le mei, Talené ama taleyaaire doasi be dȩ sókó wó̧póló, kaae taru beteró beterapó. 


text:
Meta, Sodom beró Komora betamokélé, ai be hulua tamo felekemó tȩ mole doasi be huluarapekélé, doró beteretei kisipa muae. Ai berape huluamó betó mole so whi̧né nópu nokole alaró kae kae sonaalei dowi alatamo mo dekéró ha̧le yó tapa, Talené kwia melalepó. Mió i alimó betere so whi̧né ai yale ala tuȩ́ muóló, nalo waaire alimó Talené dowi kwia matere so whi̧ mo ti dó tare simó beteratepa, doasi dele saalopóló kisipa muó̧póló erapó. 


text:
<pb/>Ai ala ere kaaetóró, ya̧lo dia̧paae yale kapala fo yó matere whi̧rape atima nokené i ala kelalepó du bitutei, nópu nokole alané atimané tikitei doróló folokoleróo, doasi tȩteróló kaae tare whi̧rape ao̧mó bitini dowa̧ae fóo, hepen bemó betere sekȩ́rapekélé faleyóo, du beterapó. 


text:
Tétepatei, doasi topo <e>ensel</e> Maikel a̧ halaainé Satan-paae etei kaae só deratere fo inipó. Moses-né tiki sini né saaloé yóló atimaamo sei̧ sei̧ yaletei, Maikel-né Satan foné sóró só deréni, “Talené amatei ya̧ foné sóró, só deró̧póló yae,” fo beta̧ erapó. 


text:
Topo <e>ensel</e>-né atei faletere fo dumitei, dia̧ tua̧mó ai betó mole whi̧rape atima diriyóló tuȩ́ inire alarape fea faletu beterapó. Tétu, atima topo daanire o̧la hupu ó yuwiné dere ala kaae, tó tikiné ekȩleyóló ha̧le ho̧ko du betere ala atima mo wisiyóló kisiparu, dere alanétei atima mo dorótu beterapó. 


text:
<pb/>Ai whi̧rape atima doló sukunaaire tuȩ́ni, ha̧le ho̧ko du betere alata, Kein a̧ dowa̧ae fóló noma du yale kaaetóró ai du betere ape. Kale whi̧ Balam a̧kélé doasi <e>moni</e> saai ekȩleyóló kó̧paae fu yale kaae, ai whi̧rapekélé tuȩ́ tekeni, <e>moni</e> saai dapóló ekȩle duraalu ai fele ape. Kale whi̧ Kora-kélé Kótóné sóró beterale topo whi̧ Moses ao̧mó betere hó̧yóló dowa̧ae fupa, Talené atima doló alurótu yale kaae, ai whi̧rapekélé atéró doraalopó. Téyaalopa ai whi̧rape atima wiyó yae! 


text:
<pb/>Ai whi̧rape atima haleni, Keriso so whi̧ dia̧sisi yaala sókó furaalu, o̧la deyóló nokole sukamó atimakélé Keriso whi̧rapepóló halaainé, dia̧tamo o̧la beta̧mó nukua dapó. Ai whi̧rape tua̧móta, i ala kaae erapó. Tu̧mó kapo fosó ó ni serake kikiti holó tare kaae, dia̧ doraaire ala atima tua̧mó bulapó. Meta, <e>sipsip</e> hupu kaae tare whi̧rapené hupurape wisiyóló kaae tani, o̧la atima maaté nuku dere kaae ai whi̧rapené du betere ala atérapó. Hali waairaalu, sa̧ko diliki deretei halimo wéni, besȩ́né kae tikipaae só fu dere kaae dua dapó. Meta, ni du woletere alimó kelera̧lemó, du beta̧kélé woleni, ama felekekélé haepaae derepéni yóló ha̧le tómó beleru, kale ni mo ti sélitu dere kaae atimané dere alaró betere alatamo atérapó. 


text:
Meta, doasi wȩi dokole sukamó dakeró o̧la o̧la holopetamo sóró wóló wȩi fókumó mulótu dere kaae, mo sonaané yóló halei alatei, atima mo halaainé du beterapó. Meta, sa̧mó ho̧re ho̧ko kutu dere kaae, atima mo dowi diliki dolomó atéró beteró̧póló, eró beterapó. 


text:
Adam-né deale naalené deté feletei dosa̧aturaalu, apo mi dakoróló deale whi̧ Inokepaae Kótóné i fo yae yóló ipakalepó. “Talené ama kae beteró betere <e>ensel</e>-rape mo ha̧le o̧la kaae a̧tamo ai walapa kelae. So whi̧ feané ama ala eréni, kae tu̧ sya fóló dowi ala duraalu, Tale faleyóló deteraaire fo du betaleteimó, taleyóló só deraai waalopó,” erapó. 


text:
Ai whi̧rape atima Kótóné ala sya faalomeipóló, doka doka yóló faleturaalu, tó tikiné ekȩlere ala sya fóló dowi ala du beterapó. Tétu, atimatei doi sóró horóló bopé faketu beterapó. Mepaae so whi̧né atimamó me alakó eró̧póló kisipa mutu, foné so whi̧ ha̧le mulóló dukiratere fo du beterapó. Kótóné ala erótu beteretei taaréni, ha̧le eró tawae 


text:
<pb/>Tépatei, ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné dotonale <e>aposel</e> whi̧rapené take nalopaae i ala yaalopóló, dia̧paae yó melale fo tuȩ́ muae. 


text:
Ai whi̧rapené dia̧paae i fo yalepó. “Take kemetere sukamó Kótóné ala faletu betere so whi̧ atima tó tikiné ekȩlere ala sya fóló, dowi ala maaté du betaalopó,” erapó. 


text:
Ti ai ala du betere whi̧rape tua̧mó Dȩi Kepe Wisi bitini, mo hae whi̧né mole tuȩ́ró dere alatamo maaté sya furaalu, dia̧ tua̧mó fake tekerótu beterapó. 


text:
<pb/>Tépatei, ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, dia̧ Talené ama so whi̧ bitu a̧paae tuȩ́ tiki tiró beteretei mo ti fakeyó̧póló, ama mo kae ere fo wisi sya fóló erótu betóo, Dȩi Kepe Wisiné dia̧ fotoko̧ratepa Talepaae moma yóo, du betae. 


text:
Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné ko̧letu, tao sóró mo ti betere ala tua̧paae dapesó faaire be dȩ kaae taru, dia̧ Kótóné yaala sókó fole ala tua̧mó betó tawae. 


text:
Atéru, mepaae so whi̧ kisipa tamo muluraalu tuȩ́ tiki tiratere ala wota̧alepa, ko̧letu tao sae. Téturaalu, mepaae mo felekemó sipaae faaitere so whi̧ atima aluyao̧sóró tao sóo, suka̧le whi̧né yei kuti bukaalo hó̧tu dere kaae, mepaae so whi̧ atimané tó tikimó ekȩleyóló du betere sonaalei ala dia̧paae tekao̧sóró, wiyóló tika kae bitu ko̧leyóló tao sóo yae. Kótóné doi doasi mulatere fo 


text:
<pb/>Dia̧ dée nao̧sóró tao senére sekȩ́né doi doasi muó̧póló, hale sóró horae. Ti dia̧ ai sekȩ́né ama kae ere dȩ tua̧paae dapesó fóló, me alakélé muni mo doasi hai̧ fa̧anuraalu a̧tamo beta̧mó betenérapó. 


text:
Da̧ tȩteróló kaae tare Tale Yesu Keriso tua̧paae erale alané so whi̧ aluyao̧sóró tao su beterapó. Atére Kótó mo beta̧tóró beterapa, ama doi doasi mulae. Tétu, mo kae ere dȩ fa̧ane alakélé, ama mo kae ere ala wisinaalekélé, doasi fotoko̧kélé, fea ala tȩteróló kaae tare betekélé, mo a̧paaetóró eró̧póló yae. Mo take keké nale alimókélé, mió i betere alimókélé, nalo betaaire alimókélé, ama doi doasi ha̧le muó tanó̧póló, sóró horótu betae. Mo kée, téyó̧póló yae!<pb/>


text:
Ai whi̧rape atima ko̧leaané asȩni, yale alarape mo kelale whi̧rapené deté wale fotóró yó maté wou betalepó. Ai whi̧rapeta, kale fo wisi kae fotamo hoseké erao̧sóró hotowayóló kaae taru, yó mótu betalepó. 


text:
Mepaae whi̧rapené deté wale fo asȩyale kaae, mió ya̧lokélé ai fo wisiyóló taleyóló betemó kaae sóró, mo donotóró asȩyaai kisipa mutapó. Doa whi̧ Tiopilus-ó, take mepaae whi̧rapené ya̧paae yó melale fota, mo erapóló naao diriyóló tuȩ́ yaasepóló, ya̧lo i asȩtere ape. 


text:
<pb/>Kale Judia hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧ Herot betale alimó etéyalepó. So whi̧mó Talepaae momaratere whi̧ beta̧ beterepó. Ai whi̧ta, Lipai faketei, Abaijané deté wale whi̧ Sekaraiapó. Ama soma Elisabet-ta, momaratere topo whi̧ Eron-né deté wale sopó. 


text:
Kótóné keletómó atimaamo mo donoi soró whi̧tamo bitu, Kótóné yóló muló betere fo ao̧mó sukó̧ló, ama erae dere ala beta̧ eraté fu betalepó. 


text:
Atéretei, kale so Elisabet atimaamo naale senaalekélé mei, ni daayóló betepa, sokélé sere yóo, whi̧kélé otere yóo yalepó. 


text:
<pb/>Atéró betere tua̧mó Abaija fake whi̧rapené so whi̧mó momaró̧póló, tukóló muló betere be dȩmó Sekaraiaró ama fake whi̧tamoné momatere be kaae tarepó. Atéru, Sekaraia a̧ so whi̧mó momarótu betalemó etéyalepó. 


text:
So whi̧mó momaratere whi̧rape atima mara mole ala sya furaalu, atimané doi mole ni fakerape fesekée deralemó, Sekaraiané doi mole ni fake dono fetée horóló muni dorowalepó. Atétepa, a̧ kale momatere be tua̧paae fóló, felé kȩlaa wale fetera kaae o̧la si keletómó biliyó̧póló, atimané a̧ sóró beteralepó. 


text:
Atéró, kale felé kȩlaa wale fetera kaae o̧la simó suku̧laa dalatere sukamó a̧ momatere be dolopaae fóló, simó terepetu betalepó. Atétu betepa, mepaae momayaai wale so whi̧ atima belamó kaae taru momatu betalepó. 


text:
<pb/>Até du betepa, Talené dotonale <e>ensel</e> wóló, kale felé kȩlaa wale o̧la bilitere tiki turu naase dȩró daapa kelalepó. 


text:
Tétepa, kale <e>ensel</e>-né a̧paae duraalu, “Sekaraia-ó, ya̧ wiyao̧se, naao du betale moma Talené wosalepó. Naao so Elisabet naale deyaalo ai ape. Téyaalopa, ama doi Jon mulae. 


text:
Ai naale detere kilituraalu, ya̧ doasi hai̧né sukó̧o, mo so whi̧kélé ai naale kilituraalu, hai̧né sukó̧o yóló Talepaae mo kée du betaalo ai ape. 


text:
Ti noatepae, Talené keletómó a̧ mo doasi whi̧ betaalopó. A̧ doayóló bitukélé, <e>wain</e> wȩiró topo doyóló keyaa fole wȩitamo naalomeipó. A̧ hamané depemó betepatei, kale Dȩi Kepe Wisi a̧ tua̧mó fa̧ayóló mo su̧ró betaalopó. 


text:
Atéru, take kó̧paae fu betere Israel fake so whi̧ atima tȩteróló kaae tare Kótó ao̧mó beteró̧póló, ai naalené momó dapesó waalo ai ape. 


text:
Tale wó̧póló folosóró a̧pi wouraalu, ama yaaire alata, take betale whi̧ Ilaija a̧ keperó fotoko̧tamo fa̧anuraalu du betale ala kaae, ai sekȩ́ a̧ tua̧mókélé até yaalopó. Ai naale doayóló bitu, alimaraperó naale senaaletamopaae momó hosaa muó̧póló, atima tuȩ́ tiki feteraalo ai ape. Atéturaalu, mepaae Kótóné fo woseni dowa̧ae fu betere so whi̧ Kótóné donoi ala tua̧mó wisi kisipatamo beteró̧póló eraalopó. Atéturaalu, so whi̧ fea Tale beterepaae faaire ala amatei, donoróló beteraalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró Sekaraiané <e>ensel</e>-paae duraalu, “Atei ala mo eraalopóló ya̧lo noayóló kisipa yaaloé? Ti ȩ otere yóo, ya̧lo sokélé sere yóo, erapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, kale <e>ensel</e>-né a̧paae duraalu, “Ȩta Kótóné keletómó daalu i ala yae depa du betere <e>ensel</e> Kebriel-pó. Mió i dere fo wisi ya̧lo ya̧paae yó meló̧póló, ama ȩ ya̧ beterepaae dotonatepa wóló ya̧tamo fo i du betere ape. 


text:
Mió ya̧lo i dere fo wosóló kisipa tiki tiréni depa, ti naao fo aluyaalo ai ape. Ya̧ atépatei bitiré fóló, mió i dere fo dokonóló eratere sukamó ti naao fo momó yaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Sekaraia momatere be dolopaae holóló betepa, belamó a̧ kaae tawóló betó mole so whi̧né duraalu, “A̧ mo taketi holaletei, diki du betere-a, noakó su bitu dérópó,” du betalepó. 


text:
Téró kale whi̧ a̧ belapaae dorowóló atimapaae fo yaairetei su̧ni, ama fo alureteiné naasené maaté du betepa, so whi̧né etei kisipa mualepó. Be tua̧mó Talené me alakó a̧paae nokené dere ala kaae eratepa kilitu yalepó du betalepó. 


text:
Ai alarape yale ki̧lipaae ama soma Elisabet naale yalepó. Atétepa, kale so a̧ kelao̧sóró ama bemó kinóló betepatei, wélié aporó kemeyalepó. 


text:
A̧ atéró bitu duraalu “Take ȩ ni daapa so whi̧ feané faletu betaletei, mió i be dȩmó Talené ȩpaae erale wisi alané so whi̧ feané keletómó ya̧lo hale kemeralepó,” yalepó. Yesu deyaalopóló yale fo 


text:
<pb/>Téró, kale so a̧ naale yóló betepa, apomi wélié tua̧mó Kótóné ama <e>ensel</e> Kebriel, Kaleli haemó tȩne Nasaret be huluapaae dotȩyalepó. 


text:
Atéró, kale <e>ensel</e> Kebriel beta̧ so seimale Maria beterepaae felepó. Ai sota, Depit fake whi̧kó Josep-né dokaairaalu tukóló beteró beterepó. 


text:
Téró, kale <e>ensel</e> a̧ beterepaae fóló duraalu, “Talené hȩkesere so seimale-ó, Tale ya̧tamo ai betere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atei fo Mariané woseturaalu, etei kaae ko̧leó dere fo-a, noa betené dérópóló a̧ kisipa teketu betalepó. 


text:
Até du betepa, kale <e>ensel</e>-né a̧paae duraalu, “Maria-ó, Kótóné ama ya̧ mo wisiyóló kolóló hosaa mutu, ya̧paae wisi ala eraai dapa, wiyao̧se. 


text:
A̧ doasi topo whi̧ betepa kilituraalu, so whi̧ feané mo ó taoró betere Kótóné Naalemapó du betaalo ai ape. Ai naaleta, take ama noumatere Depit bitu yale kaae, so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné amatei a̧ doasi whi̧ sóró beteraalo ai ape. 


text:
A̧ta topo whi̧ bituraalu, Jekop-né firale fakerape tȩteróló kaae tare ala kemekélé ini, ha̧le yótóró tawaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Mariané <e>ensel</e>-paae duraalu, “Ȩta, whi̧tamokélé konipa, ai ala neyóló yaaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, <e>ensel</e>-né a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Kale Dȩi Kepe Wisi ya̧ tua̧paae biti̧ waalopó. Téturaalu, mo ó taoró betere Kótóné fotoko̧né ya̧ tȩteróló husuró betaalo ai ape. Ai deyaaire naaleta, me dowi alakélé muni, mo kae naale detepa so whi̧ feané kilitu, ita Kótóné Naalemapó fo yaalo ai ape. 


text:
Aita ya̧ maaté mei, naao kekelé so Elisabet-kélé seretei naale erapó. Upulé a̧ ni daapa mepaae so whi̧né atei serené naale deyaalomeipó dua yaletei, mió a̧ naale epa, apomiró wélié kemeyalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Mariané a̧paae duraalu, “Ti ȩta Kótóné ama kutó diratere so beterapa, naao yale fotóró ama ȩpaae eró̧póló yae,” yalepó. Téró, kale <e>ensel</e> felepó. Maria a̧ Elisabet kȩle fele fo 


text:
<pb/>Atéyale be dȩmótóró, Maria a̧ o̧la o̧la hapale sisóló ai be hulua taaróló, Judia du sorokó mole haemó tȩne be huluapaae felepó. 


text:
Atéró, kale so a̧ Sekaraiaró somatamo betere be dolopaae fóló, Elisabet-paae duraalu, “Fapa ko̧leó,” yóló apualepó. 


text:
Mariané Elisabet-paae ai dere fo woseturaalu, Elisabet-né depemó betere naale toróyó̧ holalepó. Atéturaalu, Dȩi Kepe Wisi a̧ tua̧mó fa̧ayóló su̧ralepó. 


text:
Atéru Elisabet-né fo fakeyóló duraalu, “Sorape fea betó mupatei, ya̧ beta̧ Tale Kótóné mo wisiró beterapó. Atéturaalu, naao deyaaire naalekélé ama mo wisiró beterapó. 


text:
Kótóné ya̧paae eraalopó yale fo wosóló, naao kisipa tiki tiralemó ya̧ wisiró beterapa, mióta ya̧ hȩkesené suka̧e,” yalepó. Mariané Kótóné doi hale horótu yale wole fo 


text:
Ti ȩta, kutó diratere doi muni sókótei so betepatei, ama ȩ wisiyóló tao salepó. Mió i be dȩmó kaae sóró bitiré faaire so whi̧ feané ȩ kilituraalu, ita Kótóné wisiró betere sopó yaalo ai ape.<pb/> 


text:
Ti noatepae, mo doa fotoko̧ bole Tale Kótóné ȩmó mo doakale ala eralepó. Ama doi mo kae muluraalu, dowi ala mo beta̧kélé munire Talepó.<pb/> 


text:
Mepaae so whi̧ de Kótópaae winé sukó̧ló a̧ ao̧mó dua betepa, ama ko̧lené sukutere ala mió i alimó betere so whi̧paaekélé, take bitiré faaire so whi̧paaekélé, ha̧le yó tarapó.<pb/> 


text:
Ama doasi bole fotoko̧né mepaae doasi alarape eralepó. Atéturaalu, mepaae whi̧ de atima kisipanétei duraalu, ‘Ȩta mo doasi sekȩ́ whi̧ beterapóló,’ bopé faketu betale whi̧rape dapo dapo yóló fó̧póló, ho̧kó faralepó.<pb/> 


text:
Mepaae tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧rapené kaae tare alarape ama kemeróló, haepaae só deróo, mepaae naameyóló sókótei betere so whi̧ ama sikipaae horóo, yalepó.<pb/> 


text:
Mepaae wotené sukutere whi̧rape ama o̧la wisi melóló hairóo, mepaae o̧la o̧la dekéró mole néli so whi̧ ha̧le fó̧póló dotonóo, dua yalepó.<pb/> 


text:
Ama kutó diratere Israel fake whi̧rape kisipa keteréni, ko̧lené sukuturaalu, atima tao sere ala ha̧le yó tarapó.<pb/> 


text:
Talené Abraham-ró ama deté faaire naaletamopaae wisi ala eraalopó yóló mulale fo keteréni, da̧né ayarapepaaekélé eralepó. Atéyale kaae, mió i alimó da̧paaekélé ama ko̧lené sukutere ala ha̧le yó tarapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, wélié soremó Maria a̧ Elisabet-tamo beteró, nalo ama bepaae fesaae felepó. Wȩi tópuratere whi̧ Jon deyale fo 


text:
Tale Kótóné doasi ko̧lené sukuturaalu, a̧paae erale alamó Talepaae mo kée yóló doasi hȩkese yalepó. Atétepa, ama be whi̧ so whi̧ró kekelé so whi̧tamokélé ama dere hȩkese kaaetóró du betalepó. 


text:
<pb/>Atéró kale so naale sóró beteró, bokó wale be dȩmó ama tiki sekaȩ tukóló siriróo, kale naalené doikélé alima Sekaraiané doi yakoróo yaai, ama fake so whi̧ walepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, atimané alimapaae naasené maaté yóló duraalu, “Naao kisipané a̧ de doi mulaaloé?” yalepó. 


text:
Tétepa, ama atimapaae naasené maaté yóló duraalu, asȩtere sóku sóró ape depa, sóró walepó. Atéró, ai kale sóró wale o̧la tómó Jon doi asȩyalepó. Ai doi asȩtere kilituraalu, so whi̧ feané haió yóló, sirayalepó. 


text:
Atimaamoné be felekemó betó mole so whi̧né atétere ala kilitu, me ala kae dapóló winé sinalepó. Du sorokó mole Judia hae kwiamó betó mole so whi̧ feapaae i ala yalepóló deté kwȩyóló fakeralepó. 


text:
Mepaae i fo wosale so whi̧né “I naaleta, Tale Kótóné mo doasi fotoko̧ bete a̧ tua̧mó mupa kilitu, take doayóló a̧ noa kaae whi̧ betaalorópó,” du betalepó. Sekaraiané yale wole fo 


text:
Kale naale Jon-né alima Sekaraia Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, Kótóné a̧paae yae depa mo so whi̧paae duraalu,<pb/>“Da̧né Talené doi hale sóró horaalopó. Israel fake so whi̧ tȩteróló kaae tare Kótópaae mo kée du betae. Ti noatepae, da̧ ama so whi̧póló dupuró beterapó.<pb/> 


text:
Ama kutó diratere whi̧ Depit-né firale fake tua̧mó Kótóné whi̧ beta̧ sóró beteró beterapó. Ai sekȩ́né ama fotoko̧né da̧ i hae so whi̧ aluyao̧sóró tao saalopó.<pb/> 


text:
Da̧ bóe whi̧ kuamó betepa, ama tao saalopó. Téturaalu, mepaae whi̧né dowi kisipa muóló da̧tamo bóe dupa, ama fotoko̧né sesé yaalopó.<pb/> 


text:
Ti aita ha̧le mei, Kótóné da̧né aya Abraham-paae i ala eraalopóló mo dirii fo yóló muló betereteinépó.<pb/> 


text:
Take ai yóló muló betere fo dokonóturaalu, bóe whi̧rapené da̧ dóló tȩterao̧sóró, tao sóró beteró beterapó. Atérené mió da̧ wikélé ini, halaainé Kótóné kutó beta̧ dirótu betenérapó.<pb/> 


text:
Ti betere doko̧ fea da̧ ama keletómó ama kae ere alaró mo donoi alatamo tua̧mótóró betó tawaalopó.<pb/> 


text:
Ya̧ta, ya̧lo naalepó. Take nalopaae so whi̧ feané ya̧ kilituraalu, mo taoró betere Kótóné ama ko̧ló whi̧pó yaalopó. Ti Tale waaipa ya̧pi folosóró wouraalu, a̧ waaire tu̧ donorae yaaire whi̧ betaalopó.<pb/> 


text:
Téturaalu, Kótóné ama so whi̧né dowi alamó melaaire kwia aluróló tao saaire ala naao atimapaae yó melaalo ai ape.<pb/> 


text:
Ti Kótóné ko̧le dere ala ama hosaa tua̧mó fa̧aneteiné ai ala eraalopó. Ti atéyaaire alata, hi̧ka teó sokotere suka da̧né tikimó felétu dere kaae, Kótóné ama hepen-mó ere dȩ da̧ betere tua̧paae eraalopó.<pb/> 


text:
Ti aita, noa yaai mei, mepaae diliki tua̧mó betó mole so whi̧ró mo felekemó suka̧ai du betere so whi̧tamo Kótóné hosaa muni deyóló dua betere ala tua̧paae biti̧ fó̧póló, ai dȩné yó melaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale naale a̧ doaturaalu, ama kepe tua̧paaekélé doasi fotoko̧ bualepó. Atéru, a̧ Israel so whi̧ beterepaae ha̧kearóló sókó waairaalu, so whi̧ bitini ha̧le wópu tikimó bitiré felepó.<pb/>


text:
Ai alarape du betale tua̧mó etéyalepó. Rom <e>Gavman</e> topo whi̧ Sisa Akastus-né i hae kwiamó betó mole so whi̧ doi siré kwȩyae yóló mulalepó. 


text:
Atéró so whi̧ doi saleteita, Siria hae kwia Kwirinius-né tȩteróló kaae tapa, folosóró kaae sutóró yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, Josep a̧ Depit-né deté wale whi̧ ereteiné Kaleli hae kwiamó tȩne Nasaret be taaróló, Judia haemó tȩne Depit-né be hulua Betelehem-paae felepó. 


text:
Ai be dȩmó kale soné ama topo naale deyalepó. Atéró, kale naale kutiné bope yóló hupurape o̧la melótua dere ni fakené aleyale nuku tómó beleró beterepó. Ti noatepae, uké wale so whi̧né fitere be fa̧aneteiné yalepó. Ensel-rapené sipsip hupu kaae tare whi̧rapepaae yale fo 


text:
<pb/>Téró etéyalepó. Ai hae kwiamó mepaae <e>sipsip</e> hupu kaae tare whi̧rape ai be hulua taaróló, ne yó molepaae fóló, dikitamo atima hupurape kaae tawóló betó molepó. 


text:
Atéró beteremó, Talené <e>ensel</e> beta̧ atima betere tikimó sókó wouraalu, Talené ama ere doasi dȩné atima betere tikikélé dȩyó felepó. Atéteremó atima fea winé sukutu betalepó. 


text:
Atétepa, kale <e>ensel</e>-né atimapaae duraalu, “Dia̧ wiyao̧se, ȩta i hae kwia feamó betó mole so whi̧né wosóló doasi hai̧né suka̧aire fo wisinaale ene walepó. 


text:
Dia̧ i haemó betó mole so whi̧ aluyao̧sóró, tao saaire whi̧ mió i be dȩmó Depit-né be huluamó ai deyale ape. A̧ta, Kótóné so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere Kerisopó. 


text:
Dia̧ fóló kelenalemó, miótóró deale naale kutiné bopeyóló hupurape o̧la melótua dere ni fakené aleale o̧la tómó beleró betepa kilituraalu, ita kale bope yale naale hi̧tipó yaalo ai ape,” yalepó. 


text:
Atéró, mo tétitóró kale <e>ensel</e> beta̧ daalepaae ó hepen bemó betó mole <e>ensel</e>-rape mo ha̧le o̧la kaae dorowóló daae mulu, Kótóné doi hale sóró horótu duraalu,<pb/>“Mo taoró betere Kótóné doasi mole doi hale sóró horae. Kótóné ama tuȩ́né wisi ala eraaitere so whi̧paae hosaa muni deyóló mo dua betere ala eró̧póló yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Kale <e>sipsip</e> hupu kaae tare whi̧rape betó mupatei taaróló, <e>ensel</e>-rape hepen-paae fesaae holalepó. Atétepa, kale whi̧rape atimasisi duraalu, “Talené da̧paae yó melale ala kelaai, Betelehem be huluapaae faalopa fiépe,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, atima hapale fóló Mariaró Josep-tamo betóo, kale naalekélé hupurape o̧la melótua dere o̧la tómó firóo, epa kelalepó. 


text:
Atimané kale naale kolóló <e>ensel</e>-rapené atimapaae yale fo so whi̧ feapaae deté kwȩyóló fakeralepó. 


text:
Téró, kale <e>sipsip</e> hupurape kaae tare whi̧rape atima bepaae fesaae furaalu, kale <e>ensel</e>-rapené atimapaae i ala epa kelaalo ai ape, yale ala motóró epa kelaleteiné Kótóné doi hale sóró horaté fu betalepó. Yesu momatere bepaae yó male fele fo 


text:
<pb/>Atéró kale naale sóró bitiré fóló, bokó wale be dȩmó ama tiki siriróló Yesu doi mulalepó. Aita kale so naale yaaipatei, <e>ensel</e>-né mulae yale doipó. 


text:
<pb/>Moses-né asȩmó soné naale sale tiki Talené keletómó wisiyó̧póló, kaae tawae ere be dȩ kemetepa, Josep-ró Mariatamo kale naale Talepaae melaai dapóló, Jerusalem bepaae dapesó felepó. 


text:
Téró, me ere fo i ape. “Beta̧ soné naale senaale detepa, kale soné naale ditu yale ala Talené wisiró̧póló, ba ho̧kósere tamo ó sukusi tamo Talemó melae,” ere fo sya furaalu atéyalepó. 


text:
<pb/>Até yale sukamó, Jerusalem bemó whi̧ beta̧né doi Simeon beterepó. A̧ta, mo donoyóló bituraalu, Kótóné ala beta̧ erótu betale whi̧pó. Atéró, kale Israel fake so whi̧ dowi sekȩi ala tua̧mó betepa, tao saaire whi̧ wó̧póló, kale Dȩi Kepe Wisi a̧tamo beta̧mó beterepó. 


text:
A̧paae kale Dȩi Kepe Wisiné etei fo yóló munélipakalepó. Ya̧ hapale sukuni, Talené sóró beteró betere whi̧ Keriso kolóló suka̧alo ai ape. 


text:
Atéyale sukamó, Simeon otere Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, momatere be tua̧paae fóló beterepó. Atéró beteremó, kale yóló muló betere foné yae ere ala yaairaalu, hamaró alimatamoné Yesu apuóló momatere bepaae sókó walepó. 


text:
Atéró wapa, kale Simeon oterené kale naale tao sóró ama naase tómó beleróló, Kótóné doi hale sóró horótu duraalu,<pb/> 


text:
“O̧la o̧la fea tȩteróló kaae tare Tale-ó, naao kale yóló mulale fo mió mo dokonatereteiné naao kutó diratere whi̧ sukutepa, hosaa muni deyóló dua fó̧póló yae.<pb/> 


text:
Ti noatepae, naao so whi̧ aluyao̧sóró, tao saaire ala so whi̧ feané keletómó donoróló muló betepa mió ya̧lo i keletere ape.<pb/> 


text:
Ai dȩné Juda mei, kae fake so whi̧ tua̧paae Kótóné ere ala ha̧kearatepa kolóló tuȩ́ yóo, Israel fake so whi̧kélé doasi doi sóo, yaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale naale hamaró alimatamoné Simeon oterené yale fo wosóló, haió i yale fo-a, noa betené yalerópóló siratu betalepó. 


text:
Kale Simeon oterené atima wisiratere fo yóló, hama Mariapaae duraalu, “I naalenéta, Israel fake so whi̧ fea haepaae só deróo, mepaae so whi̧ tao sóró sikipaae horóo, yaalopó. Atétere ala kilituraalu, Kótóné hiróló mole ala so whi̧ feapaae ha̧kearóló yó matepa, mepaae so whi̧né ai dere fo wosaalomeipóló, a̧ só deraalo ai ape. 


text:
Atétere alané mepaae so whi̧né hosaa tua̧mó mole tuȩ́ tiki ha̧keamó mulaalopó. Atéteremó, sepake kwia kaaené naao hosaamó deyaalo ai ape,” yalepó. 


text:
Aimó Kótóné ama beta̧ ko̧ló so wulia Aser fakekó Fanuel-né senaalema Anakélé beterepó. Ama whi̧tamo dokóló betepa wȩikeró ba fo kemeyóló, oma sukutepa wulia bitu kemeyale ba fotamo touróturaalu 84 ba fo biti serepó. Atéró Kótópaae kisipa tiró bitu, momatere be taaréni, dikitamokélé, dȩtamokélé, moma dere ala ha̧le yó tarepó. Atéru, a̧ o̧la weyóló bitu, moma dere ala beta̧ dua yalepó. 


text:
Téró ai fapotóró kale so Ana atima beterepaae sókó wóló Kótópaae mo kée yóló, Jerusalem bemó betó mole so whi̧ aluyao̧sóró dupuróló tao saaire whi̧ wó̧póló kaae tare so whi̧paae kale naale i ape yóló yó mótu betalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Josep-ró Mariatamoné Talené yae yóló muló betere alarape yóló kemetepa, Kaleli haemó tȩne atimané diri Nasaret be huluapaae momó fesaae felepó. 


text:
Kale naale a̧ doaturaalu, mo doasi fotoko̧ buóo, tuȩ́ tiki dotoróȩ fóló fosó fosó yóo, Kótóné a̧paae hosaa muóló yaala sókó fóo erapó. Yesu a̧ teó naale beleka̧amale, momatere bemó betere fo 


text:
<pb/>Téró etéyalepó. Kale bosenée fele be dȩ sókó wapa o̧la deteremó, ama hamaró alimatamo ba fo doko̧ fea Jerusalem be huluapaae fua yalepó. 


text:
Kale naale doayóló 12 ba fomó betepa, atima dua dere kaae, o̧la detere sukamó atimaamo Jerusalem be huluapaae holalepó. 


text:
Kale bosenée fele be dȩmó o̧la detere ali kemetepa, ama hamaró alimatamo bepaae fesaae furaalu, kale naale Yesu Jerusalem bemó betepatei, fole so whi̧tamo fele nisiyóló atimaamo felepó. 


text:
Téró kale soró whi̧tamoné kisipané so whi̧tamo fole nisiyóló atimaamokélé fu betepa, be dȩ beta̧ kemeyalepó. Atéró fóló kale naale atimaamoné fake so whi̧ró fulumu whi̧rapetamo betere tikimó keka̧lepó. 


text:
Atéró kekitu betepa, be dȩ sore ha̧le kemeyóló nalo kale momatere be bopére tipi tua̧mó betepa kelalepó. Atéru, mepaae Juda yó matere whi̧rapené dere fo wosóo, mepaae wosetere forapekélé yóo du betalepó. 


text:
Kale naale atéró kisipa fosó fosóru atimané a̧paae wosetere fo mo donotóró tokó̧ matepa woseturaalu, whi̧rape feané siratu betalepó. 


text:
Atétere ala hamaró alimatamoné kilitu, atimaamo kilita sókó fóló hamané a̧paae duraalu, “Ti naale-ó, ayanaao da̧mo ya̧ whaalia depa keka̧le supa, noatepa atei kaae ala yaleé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, atimaamopaae duraalu, “Ya̧lo ayané ȩ beteró̧póló ere bemó fóló beteretei diaamo tuȩ́ iniru ȩ kekenapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale naale ama hama alimatamo Nasaret be huluapaae fóló, atimaamoné dere fo beta̧ wosóló ao̧mó sukó̧ló beterepó. Téruraalu, Yesuné ama yale fo fea hamané kisipa keteréni, ama hosaamó muló beterepó. 


text:
Téró, Yesu a̧ teó doatutei kisipa tiki dotoróȩ fóló, fosó fosói naale wisi doatepa Kótónékélé, mo so whi̧nékélé, hȩsekeyóló a̧paae hosaa mualepó.<pb/>


text:
Taiperius Sisa 15 ba fo tua̧mó a̧ topo whi̧ bituraalu, Rom hae kwia mo fea ama tȩteróló kaae tarepó. Atéyale sukamó, Pontias Pailat a̧kélé doasi <e>Gavman</e> topo whi̧ bitu, Judia hae kwia tȩteróló kaae tawóo, Herot a̧kélé doasi topo whi̧ bituraalu, Kaleli hae kwia tȩteróló kaae tawóo, ama noma Filip-né Ituraea hae kwiaró Trakonaitis hae kwiatamo tȩteróló kaae tawóo, Lisanias a̧ doasi topo whi̧ bitu, Abilene hae kwia tȩteróló kaae tawóo, erepó. 


text:
Anas-ró Kaiapas-tamo Kótópaae momaratere doasi topo whi̧ betere sukamó, Sekaraiané naalema Jon whi̧ bitini wópu mole tikimó betepa, Kótóné fo a̧ tua̧paae sókó walepó. 


text:
Atéró, Jon a̧ Jordan wȩi fole hae kwiamó tȩ mole be hulua doko̧paae fóló, fo yó mótu betalepó. Atéró, Kótóné fo yó mótu duraalu, “Diaao̧ du betere dowi ala taaróló, Kótópaae kisipa tiki feteyóló ape. Atétepa, ya̧lo dia̧ wȩi tópuraalo ai ape. Diaao̧ dowi alamó saaire kwia Kótóné me o̧la meipóló, ha̧le kemeraalo ai ape,” deté kutu betalepó. 


text:
Mo take betale Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané asȩyóló muló betere fo mo donotóróti yalepó. Ai fo i ape.<pb/>“Whi̧ beta̧ ha̧le wópu mole tikimó bitu fo fakeyóló duraalu, ‘Tale waaire tu̧ aleyae, a̧ waaire tu̧ donorae.<pb/> 


text:
Tukwȩ derepale tiki, hae mulóló wisirae. Doasi hasi uluró du sokoreteitamo duki̧yóló mulurae.<pb/>Wȩ́ wȩ́re tu̧kélé, mo donoyóló aleyae. Kapo ó hapisa̧a muóló dore tu̧ duki̧yóló taae faróló wisirae.<pb/> 


text:
Até depa, ti Kótóné so whi̧ fea aluyao̧sóró tao saaire ala wisi so whi̧ mo feané kelaalo ai ape,’ ” yalepó. 


text:
<pb/>So whi̧ mo fea Jon-né wȩi tópuró̧póló a̧ beterepaae wua depa, atimapaae duraalu, “Diaao̧ dere alata, wuliné tu̧ kotere kaae dapó. Kótóné dia̧tamo fopaae butu taleyao̧sóró, mopaae botokó faai de? 


text:
Dia̧ dowi ala taaróló kisipa feteyóló tu̧ wisipaae fulapó du betere fo, ha̧keamó motóró du betae. Ti noatepae, Abraham-ta diaao̧ ayapó du betere fomó ya̧lo dia̧paae i dere ape. I muó mole kapo fakerape Kótóné whi̧ aleyóló, Abraham-né naale senaale beteranérapó. 


text:
Talené ka̧wei ni bete doko̧ taketi muló beterapó. Mepaae ninétamo du wisi olenitepa, ti ai nirape fea diyóló sipaae taae deraai Talené ama to̧ ai ni betemó bukó tarapó.” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa Jon-né atimapaae duraalu, “Me whi̧ dené kuti tamo deró betepa, me kuti sokóló ya̧ya̧re whi̧ melae. Whi̧ me dené o̧la hu̧yóló mupa, ti aikélé beta̧ kaae alatóró yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Mepaae <e>takis moni</e> siré kotere whi̧rape atimakélé wȩi tópuaai dapóló wóló a̧paae woseturaalu, “Yó matere whi̧-ó, da̧ noa alakó yaaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, ama atimapaae duraalu, “Diaao̧ <e>takis moni</e> siré kutu, bosenóló sini, sae yale su̧tóró sae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, mepaae diki tare whi̧rape wóló a̧paae woseturaalu, “Da̧ noa ala yaaloé?” depa ama duraalu whi̧né <e>moni</e> saai, so whi̧ tȩteréli fo yóló ó dilikó̧ló sao̧se. Naao <e>Gavman</e>-né dia̧ matere <e>moni</e>-tóró tawóló betae. I su̧ meipóló, dokó dokó yao̧se,” yalepó. 


text:
<pb/>So whi̧ feané Jon kilituraalu, i sekȩ́ Kótóné sóró beteró betere whi̧ Keriso du yalepóló, tuȩ́ tekitu betalepó. Ti noatepae, atima Keriso mo kelaai kisipa mutu betaleteinépó. 


text:
Até du betepa, Jon-né atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lota, dia̧ wȩi maaté tópuratapó. Téteretei, mo doa sekȩ́ whi̧ beta̧ waalo ai ape. A̧ta ȩ kaae meipó. Ȩ a̧ ao̧mó naale beleka̧amale kaae betereteiné ya̧lo ama hó be dokore képi teraayaairetei mo su̧nipó. Amata, kale Dȩi Kepe Wisiró sitamoné dia̧ wȩi tópuraalo ai ape. 


text:
Ama naasené <e>whit</e> beta̧paae eróló kane fake kaae o̧la tómó mulóló, fumi besȩ́né só fó̧póló epeyóló horatere o̧la tarapó. Tétu, mo <e>whit</e>-ta beta̧paae eróló mulótu beterapó. <e>Whit</e> fumita, mo sukó̧kélé feni ha̧le dó tare sipaae taae deraalopó,” yalepó. 


text:
Atéró, Jon-né kale mió wosetere kisi fo wisi so whi̧ feapaae yó melóturaalu, so whi̧né kisipa tiki feteraaire forapekélé, yó melótu betalepó. 


text:
<pb/>Tétu betaletei, kale doasi <e>Gavman</e> topo whi̧ Herot-né noma Filip-né sotei a̧ dokóo, mepaae kae kae dowi alarape yóo, du betalepó. Até du betepa, Jon-né Herot-paae atei alarape taalae yóló, foné salepó. 


text:
Herot-né take yale alarape tómó, me i alakélé yalepó. Kale Jon <e>dipula</e> beteralepó. Jon-né Yesu wȩi tópurale foró Yesu deté yale whi̧rapené doirape (Mat 3:13-17, Mak 1:9-11) 


text:
<pb/>Atéyale sukamó, Jon-né so whi̧ fea wȩi tópuróturaalu, Yesukélé wȩi tópuralepó. Atéró a̧ momatu beteremó, ó hepen be tu̧ tukwȩ fóló molepó. 


text:
Atépa, kale Dȩi Kepe Wisi ba ho̧kósere kaae Yesuné tikimó biti̧ dorowalepó. Até deretamo, hepen beró fo fakeyóló duraalu, “Ya̧ta, ya̧lo Naalepó. Naao dere ala wisi kilituraalu, ȩ mo doa hȩkesené sinitapó. Ti ya̧ta ya̧lo mo yaala sókó fóló mole Naalepó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró etéyalepó. Yesu a̧ kutó kaae saai betale sukamó, 30 ba fo beterepó. A̧ atéró betepa so whi̧né a̧ta, Josep-né naalema nisi yalepó. Josep-ta, Heli-né naalemapó. 


text:
Heli-ta, Matata-né naalemapó. Matata-ta, Lipai-né naalemapó. Lipai-ta, Melki-né naalemapó. Melki-ta, Janai-né naalemapó. Janai-ta, Josep-né naalemapó. 


text:
Josep-ta, Matatias-né naalemapó. Matatias-ta, Amos-né naalemapó. Amos-ta, Naham-né naalemapó. Naham-ta, Esli-né naalemapó. Esli-ta, Nakai-né naalemapó. 


text:
Nakai-ta, Mat-né naalemapó. Mat-ta, Matataias-né naalemapó. Matataias-ta, Semen-né naalemapó. Semen-ta, Josek-né naalemapó. Josek-ta, Joda-né naalemapó. 


text:
Joda-ta, Joana-né naalemapó. Joana-ta, Resa-né naalemapó. Resa-ta, Serubabel-né naalemapó. Serubabel-ta, Sealtiel-né naalemapó. Sealtiel-ta, Neri-né naalemapó. 


text:
Neri-ta, Melki-né naalemapó. Melki-ta, Adi-né naalemapó. Adi-ta, Kosam-né naalemapó. Kosam-ta, Elmadam-né naalemapó. Elmadam-ta, Er-né naalemapó. 


text:
Er-ta, Josua-né naalemapó. Josua-ta, Elieser-né naalemapó. Elieser-ta, Jorim-né naalemapó. Jorim-ta, Matata-né naalemapó. Matata-ta, Lipai-né naalemapó. 


text:
Lipai-ta, Simeon-né naalemapó. Simeon-ta, Juda-né naalemapó. Juda-ta, Josep-né naalemapó. Josep-ta, Jonam-né naalemapó. Jonam-ta, Eliakim-né naalemapó. 


text:
Eliakim-ta, Melea-né naalemapó. Melea-ta, Mena-né naalemapó. Mena-ta, Matata-né naalemapó. Matata-ta, Natan-né naalemapó. Natan-ta, Depit-né naalemapó. 


text:
Depit-ta, Jesi-né naalemapó. Jesi-ta, Obed-né naalemapó. Obed-ta, Boas-né naalemapó. Boas-ta, Salmon-né naalemapó. Salmon-ta, Nason-né naalemapó. 


text:
Nason-ta, Aminadab-né naalemapó. Aminadab-ta, Atimin-né naalemapó. Atimin-ta, Arni-né naalemapó. Arni-ta, Hesron-né naalemapó. Hesron-ta, Peres-né naalemapó. Peres-ta, Juda-né naalemapó. 


text:
Juda-ta, Jekop-né naalemapó. Jekop-ta, Aisak-né naalemapó. Aisak-ta, Abraham-né naalemapó. Abraham-ta, Tera-né naalemapó. Tera-ta, Nahor-né naalemapó. 


text:
Nahor-ta, Seruk-né naalemapó. Seruk-ta, Reu naalemapó. Reu-ta, Pelek-né naalemapó. Pelek-ta, Eber-né naalemapó. Eber-ta, Sela-né naalemapó. 


text:
Sela-ta, Kainan-né naalemapó. Kainan-ta, Arpaksat-né naalemapó. Arpaksat-ta, Sem-né naalemapó. Sem-ta, Noa-né naalemapó. Noa-ta, Lamek-né naalemapó. 


text:
Lamek-ta, Metusela-né naalemapó. Metusela-ta, Enok-né naalemapó. Enok-ta, Jared-né naalemapó. Jared-ta, Mahalalel-né naalemapó. Mahalalel-ta, Kainan-né naalemapó. 


text:
Kainan-ta, Enos-né naalemapó. Enos-ta, Set-né naalemapó. Set-ta, Adam-né naalemapó. Adam-ta, ti Kótóné naalemapó.<pb/>


text:
Yesu a̧ Dȩi Kepe Wisi fa̧ayóló su̧ruraalu, Jordan wȩi taaróló wapa, Dȩi Kepe Wisiné a̧ whi̧ bitini, ha̧le wópu mole tikipaae a̧lisóró felepó. 


text:
A̧ aimó betepa, dowi Satan-né a̧ dée nó̧póló, su̧ sere alarape deté fu betepa 40 be dȩrape kemeyalepó. Atéyale be dȩmó a̧ o̧lakélé néni wote siri bitiré fóló, kemene folepaae a̧ wote yalepó. 


text:
<pb/>Atéró betepa, dowi Satan-né a̧paae duraalu, “Ya̧tamo Kótóné Naalemapata, ti i kapopaae <e>bred</e> o alée fae yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné a̧paae duraalu, “Tale Kótóné asȩmó i fo erapó.<pb/>‘So whi̧ betereteita, mo o̧la maaté nukuraalu bitinipó erapó,’ ” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale dowi Satan-né a̧ mo ópaae hore dupaae dapesó holóló daalu, i hae kwia doko̧ tȩteróló kaae tare alarape fea a̧paae tétitóró hapale yó melalepó. 


text:
Téró, a̧paae duraalu, “Ya̧lo ya̧mó doasi doi muaaire alaró i haemó muó mole wisi wisi alatamo naao tȩteróló kaae tawaasepóló melaalopó. Ti noatepae, take ȩpaae matepa taretei, mepaae ya̧lo kisipa mole whi̧rape melaai depa, ti su̧mó manérapó. 


text:
Ya̧lo i dere fotamo naao beta̧ wosóló ȩ ao̧mó bitu, doa Tale-ó depa, ti i o̧la o̧la fea naaotóró tȩteróló kaae tawaasepóló melaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Kótóné asȩmó ere fo i ape.<pb/>‘Tale Kótó mo beta̧tóró beterapa, a̧ ao̧mó sinóló bitu, Aya doa Tale-ó, yóló ama ala beta̧ erótu betae erapó,’ ” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale dowi Satan-né Jerusalem bemó tȩne momatere be hulua tómó dapesó holóló daaló bitu duraalu, “Ya̧tamo Kótóné Naalemapata, ti haepaae tu̧ó derepae. 


text:
Ti noatepae, asȩmó i fo erapó.<pb/>‘Kótóné ama <e>ensel</e>-rapepaae ya̧ me o̧lané doalé yao̧sóró, wisiyóló kaae tawae yaalopó.’<pb/> 


text:
Me fo i ape. ‘Ya̧ atimané naase tómó muni durupuraalu, me o̧lané ya̧ kotóo sóró doalé yaalomeipó,’ ” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné kale dowi Satan-paae duraalu, “Asȩmó i fokélé erapó.<pb/>‘Naao Tale Kótóné ya̧ tao sirémóló ka̧ae kolóló su̧ sao̧se,’ erapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale dowi Satan-né Yesu dée nó̧póló su̧ sale ki̧lipaae me tȩ mutere sukamó momó su̧ saai dapóló taaróló felepó. Nasaret so whi̧ Yesuné dere fo wosaalomeipó yale fo (Mat 13:53-58, Mak 6:1-6) 


text:
<pb/>Atéró, Yesu kale Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, a̧ Kaleli hae kwiapaae momó fesaae felepó. A̧ atéró wóló beterapó dere fo ai hae kwiamó betó mole so whi̧ feapaae deté kwȩyalepó. 


text:
Atéró, a̧ ai hae kwiamó bituraalu, atimané fo wosetere be doko̧ fo yó maté kotopa, so whi̧ feané ama doi hale sóró horótu betalepó. 


text:
<pb/>Take a̧ doayóló betale Nasaret be huluapaae fóló bituraalu, kale sa̧a nokole be dȩmó ama dua dere kaae, fo wosetere be dolopaae holalepó. Atéró, Kótóné asȩmó ere fo dosa̧ayaairaalu turukó holalepó. 


text:
Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané asȩre <e>buku</e> bopeyóló moletei, ama dosa̧ayó̧póló, whi̧ mené a̧paae melalepó. Tétepa, ai <e>buku</e> sóró da̧ae faróló, ama tuȩ́ mole fo keka̧lemó keletepa dosa̧ayale fo ipó.<pb/> 


text:
“Talené ama Dȩi Kepe Wisi ȩ tua̧mó beteró beterapó. Ti aita ha̧le mei, ama kale fo wisi so whi̧paae yó meló̧póló ȩ sóró beteralepó. Atéru, <e>dipula</e> kaae betere so whi̧ ha̧le fó̧póló dotonóo, kele dilikire so whi̧né kele fisa̧ae falóo, mepaae wae sóró sonaalei ala tua̧mó beteró betere so whi̧ sokóló ha̧le beteróo yó̧póló, ȩ dotonalepó.<pb/> 


text:
Talené so whi̧ wisiyóló beteró̧póló, ama ko̧lené sukutu hamokoróló ha̧le tao sere ali i wale ape fo so whi̧paae yó̧póló, ȩ dotonalepó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné kale fo̧loi <e>buku</e> momó bopeyóló kaae tare whi̧paae melóló, a̧ biti̧ deyalepó. Atéró betepa, ai fo wosetere be dolomó betó mole so whi̧ feané a̧paaetóró kele fopolaa yalepó. 


text:
Téró, ama atimapaae momó duraalu, “Mió diaao̧ wosale asȩmó yóló muló betere fota, motóró dokonalepó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ama yó matere fo wosale so whi̧ feané i whi̧né ko̧lómó mo koko̧i fo wisinaale dapóló, siratu betalepó. Tétu atimasisitei duraalu, “Ita, Josep-né naalema meié?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “I mara mole fo diaao̧ ȩpaae mo enérapó. ‘<e>Dokta</e> whi̧-ó, naaotei ya̧ tikimó daale kisi bete wisirótimié? Ti Kapeneam be huluamó du betere alarape da̧né wosalepa, umó erótu betale ala kaae naao i turuku bemókélé erótumié?’ ” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró ama atimapaae momó duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kótóné ko̧ló whi̧né ama be whi̧ so whi̧paae Kótóné fo i ape yóló yó matepa, atimané mo dapóló wosetimipó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dapa wosae. Mo take Israel haemó Ilaija betale alimó mepaae sorape atimané whi̧ sukó̧ló wulia betó molepó. Ai sukamó ba fo sorené wélié apo mirómó hali kinó betepa, hae kwia feamó o̧la sóku aluyóló, wote ali walepó. 


text:
Téyaletei, Kótóné Ilaija dotonaleteita, mo beta̧ Israel fake sorapekó tao só̧póló dotonénipó. Ténitei, Saidon hae kwiamó tȩne Sarepat be huluamó betere beta̧ wulia so tao sene fó̧póló dotȩyalepó. 


text:
Téró, Kótóné ama ko̧ló whi̧ Elaisané Israel hae kwiamó dowi humu fuluné tiki doyóló betó mole so whi̧ mo beta̧kélé wisirénipó. Israel hae kwiamó atei kaae whi̧rape betó mupatei, mo beta̧kélé wisiréni, Siria hae kwiamó betere whi̧kó Naaman maaté wisiralepó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai kale fo wosetere be dolomó betó mole so whi̧ mo feané ama ai dere fo wosóló, atima doasi fopaae bualepó. 


text:
Atéró atima hapale turukó huturaalu, a̧ belapaae ho̧kó deralepó. Téró, ai be hulua felekemó ere kulapaae taae deraai dapóló dapesó felepó. 


text:
Téyaai depa, ai touró betere so whi̧ kua dolomótei sókótamo yóló, ama faai yale tikipaae felepó. Yesuné dowi kepe ho̧konale fo (Mak 1:21-28) 


text:
<pb/>Téró, Yesu a̧ Kaleli hae kwiamó tȩne Kapeneam be huluapaae derepelepó. Aimó bituraalu, kale sa̧a naai tukóló muló betere be dȩmó so whi̧ feapaae ama fo momó kaae sóró yó mótu betalepó. 


text:
Ama ai yó matere fo so whi̧ feané woseturaalu, sóró beteró betere topo whi̧né fo kaae dapóló, siratu betalepó. 


text:
Ai sekȩ́né fo fakeyóló duraalu, “He! Nasaret be hulua whi̧kó Yesu-ó, naao da̧paae noa alakó eraai waleé? Naao da̧ doraai waleé? Ya̧ta, me dowi alakélé muni, Kótóné mo kae beteró betere whi̧póló, ya̧lo kisiparapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné kale dowi kepe foné sóró duraalu, “Fo taaróló ya̧ ai whi̧ tua̧mó beteretei, sókó ape,” yalepó. Ti fo depa, dowi kepe kale whi̧ tua̧mó betaletei, so whi̧ feané keletómó ama tiki haepaae taae deróló a̧ sókó felepó. Atéyaletei, kale whi̧ a̧ doalékélé inipó. 


text:
<pb/>Atétere ala so whi̧ feané kolóló, sirayóló atimasisitei duraalu, “I whi̧né yó mótu betere fota, mo kaepó. Ti ama fota, doasi fotoko̧tamo yó matepa, dowi keperapenékélé ama dere fo mo beta̧ wosóló, ai sókó fulapa, kelae!” yalepó. 


text:
Yesuné i ala du beterapó fo, ai hae kwiamó betó mole so whi̧ mo feapaae deté kwȩyalepó. Yesuné so whi̧ feané kisi wisirale fo (Mat 8:14-17, Mak 1:29-39) 


text:
<pb/>Yesu a̧ ai fo wosetere be taaróló, Saimon-né bepaae felepó. Ai bemó kale Saimon-né auma sere tiki suputere kisiné sinóló mupa, atimané Yesupaae, “Naao wisiraaloé?” yóló wosalepó. 


text:
Atétepa, a̧ kale so molepaae fóló hemene doropóló, kale soné tiki supu dere kisi bete foné salemó, kemeyalepó. Atéteretamotóró kale so a̧ turukó holóló, atimamó o̧la kaae sóró biliyóló melalepó. 


text:
<pb/>Be dikiyaairaalu, suka doropoletamo mepaae ha̧le betere whi̧rapené kae kae hepo daale so whi̧ Yesu beterepaae dapesó walepó. Atéró wóló betó mupa, so whi̧ doko̧ feané tikimó ama naase mulótua yalemó, atimané kisi beterape wisiyalepó. 


text:
So whi̧ feané tiki tua̧mó tepeyóló betere dowi keperape fo fakeyóló sókó furaalu, ya̧ta Kótóné naalemapó dua yalepó. Ai fo depa, atimané a̧ta ha̧le whi̧ mei, Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló sóró beteró betere whi̧ Kerisopó yao̧sóró, kale dowi keperape foné sua yalepó. 


text:
<pb/>Mo hi̧kati Yesu ama wotoró so whi̧kélé bitinire tikipaae felepó. Atépa, kale so whi̧ feané keketé kwȩyóló, a̧ betere tikimó sókó walepó. Atéró wóló bituraalu a̧ metikipaae fao̧sóró, atimatamo betaai dapóló, sesé du betalepó. 


text:
Tétepatei, ama atimapaae duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole fo wisi i ape yóló yó maté kwȩyó̧póló, Kótóné ȩ dotȩyalepó. Atéreteiné ȩ dia̧tamo betenéni, mepaae be huluapaae faai dapó,” yalepó. 


text:
Téró etéyalepó. Me be dȩmó Yesu a̧ Kenesaret wȩi fókumó daalepó. So whi̧ mo fea ha̧le o̧la kaae wóló tourale tikimó, hae tiki fa̧ae fóló mulu, Kótóné fo wosetu betalepó. 


text:
Até du betepa, wȩi nuku tamo ai wȩi fókumó duló betepa kelalepó. Ai nuku tamota, ya siré kotere whi̧rapené nukupó. Atimané nuku aimó dupa teraae fóló, wȩi fókumó ha̧leke warape fukutu betalepó. 


text:
Atétu betepa, a̧ nukumó biti̧ holalepó. Ai nuku tale, Saimon-paae duraalu, “Naao nuku ai wȩi kulu tua̧paae sawa hi̧kili falae,” yalepó. Téró, a̧ nuku tómó bituraalu so whi̧ feapaae fo yó mótu betalepó. 


text:
<pb/>A̧ fo yó melóló kemetepa, Saimon-paae duraalu, “Yakó detémóló kelaalopa, nuku wȩi kulu tua̧paae fóló, diaao̧ ha̧leke warape wȩi dolopaae derae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Saimon-né a̧paae duraalu, “Doa whi̧-ó, mió dikitamo yakó saalo nisiyóló da̧ depe tukó wei ala yóló deraté kwȩyalemó, mo beta̧kókélé denipó. Téyaletei, naao derae depa ti ha̧leke warape da̧né deraalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, atimané ha̧leke warape deralemó mo doakale yarape deale tikimó, atimané ha̧leke warape tukó faairaalu yalepó. 


text:
Atéteremó, atimané fulumu whi̧rapepaae atima tao sene ape depa wóló, mepaae yarape nuku dolopaae bulóló fu betalemó, kale nuku tamo wusuró mo felekemó wȩi dolopaae buó deyaai yalepó. 


text:
Atétepa, Saimon-ró a̧tamo kutó ditere whi̧rapetamokélé, atima beta̧mó ya siré kotere Sebedi naalema tamo Jems-ró Jon-tamokélé, ya mo dekéró sóró muló betere kilituraalu, haió yóló siratu betalepó. Atétepa, Saimon Pita a̧ Yesuné hó ao̧mó bukutiri tea̧ró bitu duraalu, “Tale-ó, ȩta dowi ala du betere whi̧pa, taaróló ya̧ fumié?,” yalepó. Tétepa, Yesuné Saimon-paae duraalu, “Ya̧ wiyao̧se, naao ya su dere kaae, mió kaae sóró so whi̧ siré kwȩyaasepólópó,” yalepó. 


text:
Atétepa, atimané nukurape wȩi fókupaae tao sóró mulóló, atimané o̧la o̧lakélé mupatei taaróló a̧ sya felepó. Dowi humu fuluné tiki dore whi̧ Yesuné wisirale fo (Mat 8:1-4, Mak 1:40-45) 


text:
<pb/>Téró etéyalepó. Yesu a̧ beta̧ be huluamó beteremó, dowi humu fuluné tiki dore whi̧ walepó. Atéró, Yesu betere felekemó ama kelepaa haepaae deróló bukutiri tea̧ró bitu a̧paae woseturaalu, “Tale-ó, ya̧lo tiki doretei naao kisipané wisiraai depa, ti wisiraasepólópó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, Yesuné ama naase teréȩ faróló kale whi̧né tikimó wolaayóló duraalu, “Naao tiki ya̧lo wisiraai kisipa mutapa wisiyae,” yalepó. Téyalemó, mo ai fapotóró kale whi̧né dore tiki mo ti wisiyó felepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesuné kale whi̧ dotonaai a̧paae mo diri ma fo yóló duraalu, “Ya̧lo naao tiki wisiralepóló, mo whi̧paae momókó yao̧se. Ya̧ fóló, Kótópaae momaratere whi̧né naao tiki fope yó̧póló, yó male fae. Atéró fopeyóló naao tiki wisipa kilitu, Moses-né ere fo sya furaalu, Talepaae ha̧le melae ere o̧la melae. So whi̧ feané ai ala kilituraalu, ita Talené erapó kisipa muaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné mo so whi̧paae yao̧se yaletei, i ala yalepóló deté kwȩyóló fakeratepa, so whi̧ feané woseturaalu, atimané kae kae kisi beterape wisiróo, ama dere fo wosóo yaairaalu, wua yalepó. 


text:
Atépatei, Yesu a̧ so whi̧tamo betere tiki taaróló so whi̧kélé bitinire tikipaae suka fea moma eneta dua yalepó. Yesuné tiki momaare whi̧ wisirale fo (Mat 9:1-8, Mak 2:1-12) 


text:
<pb/>Atéró, me sukamó etéyalepó. Ama fo yó mótu betepa, mepaae Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamo Kaleli haeró Judia haetamomó betó mole so whi̧kélé, Jerusalem be hulua so whi̧kélé, wóló betó molepó. Ai sukamó, so whi̧ feané kisi bete wisiraaire Talené fotoko̧ su̧mó bolepó. 


text:
Atépa, mepaae whi̧rapené beta̧ tiki momaare whi̧ besekȩné dokopatei, beleyóló wóló be tua̧paae holóló Yesu beterepaae sóró holaai kisipa mualepó. 


text:
Téró, kale whi̧ sóró faaire tu̧mó so whi̧ mo fea daayale tikimó fenénipa, siki bepaae sóró holóló kea sokóló, kale whi̧ dokopatei, besekȩtamo Yesu daale donotóró deralepó. 


text:
<pb/>Atéró, atimané kisipa tiki tiratere ala Yesuné kolóló, kale tiki momaare whi̧paae duraalu, “Ti naale-ó, naao dowi alamó kwia melaai yaletei mió i kemeratere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné ai fo depa, Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamo atimasisi fo yaai tuȩ́ teketu betalepó. “Ti whi̧né a̧ta, Kótó kaaepó du betere foné Kótó faletu beterapó. Mo whi̧ beta̧nékélé dowi alamó melaaire kwia kemeranénitei, Kótóné beta̧ su̧mó enérapó,” du betalepó. 


text:
Ti mé fo so whi̧ feané enére? Naao yale dowi alamó saaire kwia aluratapó enérépe, ya̧ turukó holóló naao besekȩ sóró fae fo enére? 


text:
I haemó betó mole so whi̧né dowi ala bete tokó̧ló aluraaire fotoko̧ Whi̧né Naalemané su̧mó bulapóló, kisipa yaasepóló i whi̧paae eratere ala kelae. Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape, ya̧ turukó holóló naao besekȩ sóró bepaae fae,” yalepó. 


text:
Ai fapotóró kale be whi̧ so whi̧ feané keletómó turukó horóló ama besekȩ sóró bepaae furaalu, Kótóné doi hale sóró horaté felepó. 


text:
Atéteremó, so whi̧ fea winé sukutu sirayóló duraalu, “Mo take etei kaae ala depa, da̧né kolókélé ini, mió kisi ala keletapóló,” Kótóné doi hale sóró horótu betalepó. Takis moni sere whi̧ Lipaipaae Yesuné a̧ sya ape yale fo (Mat 9:9-13, Mak 2:13-17) 


text:
<pb/>Ai ala yóló kemetepa, Yesu a̧ beta̧ <e>takis moni</e> siré kotere whi̧kó ama doi Lipai <e>moni</e> su betepa kolóló, Yesuné a̧paae duraalu, “Ya̧ ȩ sya ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Lipainé Yesu ama bepaae dapesó fóló, a̧mó doasi o̧la deralepó. <e>Taks moni</e> siré kotere whi̧raperó mepaae so whi̧tamo fea touró bitu, o̧la nuku beterepó. 


text:
Tétu betepa, mepaae Farisi whi̧raperó atima beta̧ kisipa mulu Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné Yesuné yó matere whi̧rapepaae duraalu, “<e>Taks moni</e> siré kotere whi̧raperó dowi ala du betere whi̧rapetamo wȩiró o̧latamo beta̧mó noatepa o̧la nuku bitu dérópó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Hepo daanire so whi̧ <e>dokta</e> whi̧ beterepaae fumi, hepo daale so whi̧ maaté fua dapó. 


text:
Ȩ waleteita, donoi ala du betere whi̧paae ape yaai ani, dowi ala du betere so whi̧ atimané dowi ala taaróló ape yaairaalu walepó,” yalepó. Yesuné yó matere whi̧rape o̧la woteremó yale fo (Mat 9:14-17, Mak 2:18-22) 


text:
<pb/>Atimané a̧paae duraalu, “Jon-né yó matere whi̧rapeta, Kótópaae kisipa muóló, me féli o̧la weyóló bitu, momatua dapó. Atétere kaae, Farisi whi̧rapené yó matere whi̧rapekélé atétua dapó. Tétepatei, naao yó matere whi̧rape ai ala ini, atima o̧laró wȩitamo nokole ala suka fea ha̧le yó tarapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Beta̧ whi̧ a̧ so dokotere sukamó ama nomarape o̧la weyóló ha̧le bitua de? Meipó. 


text:
Téyaalo meitei, me sukamó kale so dokaaire whi̧ atima beta̧mó bituraalu, o̧la nuku betera̧lemó, a̧ tawóló só fole sukamó atima o̧la weyóló ha̧le betaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ama atimapaae yale fo kisipa só̧póló, me fo sale etéró yalepó. “Mepaae whi̧né kisi kuti bisa̧ayóló dera̧akele kuti bisa̧ae faletei nomotua de? Atétepa, ti dera̧akele kutiné kisi kuti hu̧kulu yóló doróo, nomaleteikélé koko̧ ini yóo, yaalopó. 


text:
Atétere kaae, mepaae whi̧rapené <e>wain</e> wȩi hupu sekaȩné aleyale dera̧akele wutimó tepetumipó. Até enalemó, kale wȩi fotoko̧né kale hupu sekaȩné aleyale dera̧akele wuti fulukó furaalu, wȩikélé sunée faalopó. 


text:
Até yao̧sóró, atimané kisi <e>wain</e> wȩi tepeturaalu, ti hupu sekaȩné aleyale kisi wutimó tepetua dapó. 


text:
Folo moi <e>wain</e> wȩi nokole whi̧rape atima kisi <e>wain</e> wȩi naai hȩkese dumipó. Ti noatepae, folo moi <e>wain</e> wȩi nóló toureteiné mo wisirapó, du beterapó,” yalepó.<pb/>


text:
Téró, sa̧a naai tukóló muló betere be dȩmó, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rapetamo <e>whit</e> kutó tua̧mó tȩyóló felepó. Atéró furaalu, ama yó matere whi̧rapené ai kutómó ere <e>whit</e> du ka̧ae sóró fumi hotokó̧ló nukulé fu betalepó. 


text:
Mepaae Farisi whi̧rapené até dere ala kolóló, a̧paae duraalu, “Sa̧a nokole sukamó naao yó matere whi̧rapené atei ala yó̧póló, noatepa kaae tare?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Depit-ró ama fulumu whi̧rapetamo wotetepa yale ala asȩmó moletei, diaao̧ dosa̧ayóló kisipa muni airapó. 


text:
Depit a̧ Kótóné be dolopaae holóló bituraalu, Kótópaae melale mo kae muló betere <e>bred</e> otei ama sóró nalepó. A̧ nóló, kwiapaae ama fulumu whi̧rapekélé matepa, atimané sóró nalepó. Ai ota, ha̧le mo whi̧né nukumi, Talepaae momaratere whi̧rapené maaté nukua dapó,” yalepó. 


text:
Téró, Yesuné atimapaae duraalu, “Sa̧a nó̧póló tukóló muló betere be dȩ tȩteróló kaae tare Taleta, ti kale whi̧né Naalemapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, sa̧a nokole me be dȩmó, Yesu a̧ Kótóné fo wosetere be dolopaae fóló, fo yó mótu betalepó. Atéró yó mótu betalemó, beta̧ whi̧ ama turu naase sinóló dopa kelalepó. 


text:
Atétepa, mepaae Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné Yesu só deraaire bete kikitu, kale sa̧a nokole be dȩmó naase dowi whi̧ wisiratéró kelaairaalu, kaae tawóló beterepó. 


text:
Atimané atéró mutere kisipa ama kolóló, kale naase dowi whi̧paae duraalu, “Ya̧ so whi̧ kuamó turukó holóló, daayae,” yalepó. Atétepa, kale whi̧ a̧ so whi̧ feané keletómó daane holalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae beta̧ fo wosetapó. Sa̧a nokole sukamó noa ala yao̧se yóló mule? Whi̧ tao sóró wisiratere alapé, dowi ala deretei? Ó whi̧ sukao̧sóró tao sere alapé ó whi̧ betere bete doratere alaé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai so whi̧ beterepaae kele keleyóló kale whi̧paae duraalu, “Naao naase teréȩ falae,” depa, kale whi̧né naase teréȩ faralemó, wisiyalepó. 


text:
Atéteremó, doasi fopaae buóló atimasisitei fo kȩlaaróló duraalu, “Da̧né a̧paae noa alakó eraaloé,” du betalepó. Yesuné 12 whi̧rape sókó sóró beterale fo (Mat 10:1-4, Mak 3:13-19) 


text:
<pb/>Téró beta̧ sukamó Yesu a̧ moma yaairaalu, du sorokó mole ao̧paae felepó. Atéró, aimó Kótópaae moma deté fu betepatei, be dȩralepó. 


text:
Atéró be dȩyó hotepa, hi̧ka ama yó matere whi̧rapepaae ape yóló, fea betó mupatei, 12 whi̧rape maaté sorokó sóró, <e>aposel</e> doi mulalepó. 


text:
Ama noma Andru, Jems, Jon, Filip, Batolomiu, Matyu, Tomas, Alpias-né naalema Jems-kélé, ka̧lo ka̧lore whi̧ Saimon, Jems-né naalema Judas-kélé, Yesu dó̧póló eleké deyaaire whi̧ Judas Iskariot, atima atéró whi̧rape sóró beteralepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ kale du sorokó mole tiki taaróló, ai ao̧mó sawa mulure tikipaae ama sóró beterale whi̧rapetamo derepelepó. Kale mepaae yó matere whi̧rapekélé, Judia hae kwiamó wale so whi̧kélé, Jerusalem be huluamó wale so whi̧kélé, wȩi fóku felekemó tȩne Tair beró Saidon betamomó wale so whi̧kélé, mo ha̧le o̧la kaae wóló touró beterepó. 


text:
Atéró waleteita, ama dere fo wosóo, atimané kisi bete kemeróo, mepaae so whi̧kélé dowi kepe tepeyóló beteretei dóló ho̧konóo, yó̧póló walepó. 


text:
Ama fotoko̧né aimó betó mole so whi̧ atimané kisi bete wisirótua yaleteiné, ama tikimó wolaayaai dapóló walepó. Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae dere fo (Mat 5:1-12) 


text:
<pb/>Atétepa, Yesuné ama yó matere whi̧rape kaae taru duraalu,<pb/>“Dia̧ yoleale betere whi̧rapeta, ti Kótóné tȩteró betere ala sereteiné dia̧ hai̧né sukutu beterapó.<pb/> 


text:
Dia̧ mió wotené sukó̧ló mole so whi̧rapeta, take o̧la su̧mó naalopóló kisipa mutu, hai̧né ai sukutu betere ape. Mió dia̧ dekȩné sukó̧ló moló du betere so whi̧ta, take hai̧né sinóló betaaireteimó, Talené wisiró beterapa, wisi kisipa muóló betae.<pb/> 


text:
Atéró, dia̧ Whi̧né Naalema sya fu beteremó, mepaae whi̧rapené dia̧ hó̧róo, kae beteró̧póló ho̧kó falóo, dowi ala dere whi̧póló diaao̧ doi doróló fale yóo du betepa, ti Talené dia̧ wisiró beterapa, hai̧né sukutu betae.<pb/> 


text:
Atétere sukamó hȩkesené sukutu, tu̧wó holae. Ti noatepae, diaao̧ take saaire doasi dupu wisi hepen-mó muló beterapó. Ti take atima alimarapenékélé Kótóné ama ko̧ló whi̧rapepaae beta̧ kaae ala erótua yalepó.<pb/> 


text:
Téretei, néli whi̧rape dia̧ mo doa wió yae! Ti noatepae, diaao̧ tiki feléyóló mo dua betaaire ala taketi sóró tareteiné, nalopaae atei wisi wisi o̧la momó kae saalomeipó.<pb/> 


text:
Mió dia̧ mepaae whi̧ de o̧la su̧mó nóló betere so whi̧ dia̧ mo wió yae! Ti noatepae, take dia̧ wotené suka̧alo ai ape. Mió dia̧ mepaae whi̧ de do̧ nóló hȩkesetu betepa, take dia̧ dekȩné sukuturaalu doasi wole yaaireteiné mo doasi ko̧lerapó.<pb/> 


text:
So whi̧ feané ya̧paae whi̧ wisi-ó, yóló dukiratere fo du betepa, ko̧lerapa mo doasi wió yae. Ti noatepae, mió dia̧ dukiratere so whi̧ atima alimarapenékélé take betale kapala ko̧ló whi̧rape atéró dukirótua erapó,” yalepó. Bóe whi̧paae yaala sókó fu betae yale fo (Mat 5:38-48) 


text:
<pb/>“Téretei, mepaae ya̧lo fo wosetere so whi̧ dia̧paae i dere ape. Dia̧ hó̧róló bóe duraalu, dowi ala erótu betere so whi̧paae yaala sókó fóló hȩkesené sukutu, wisi ala beta̧ erae. 


text:
Mepaae whi̧ dené dia̧ doróló sekȩratere fo depa, Kótóné atima wisiró̧póló, fo wisitei yae. Mepaae whi̧ dené dia̧paae sekȩi ala eratepa, Kótópaae atima wisirae yóló momarae. 


text:
Mepaae whi̧ dené naao faamumó deké supa, metikirókélé dó̧póló yó melae. Mepaae whi̧ dené naao tómó deró betere kuti sokotepa ti naao tua̧mó deró betere kutikélé seséni, sokó̧póló yae. 


text:
Mepaae whi̧ dené ya̧paae me o̧lakó a̧lae depa, ama kematere o̧la melae. Mepaae whi̧ dené naao tare o̧la fasetepa, momó a̧lae fo yao̧se. 


text:
<pb/>Dia̧paae yaala sókó fu betere whi̧paae maaté yaala sókó fu betere-a, ai doasi alaé? Mepaae dowi ala dere whi̧rapenékélé atimané fulumu whi̧rapepaae atéró yaala sókó fole ala du beterapó. 


text:
Mepaae whi̧ dené dia̧paae wisi ala erótu betepa, diaao̧kélé atimapaae wisi ala eratepa, aita doasi ala meipó. Ti aita, dowi ala du betere so whi̧nékélé dere alapó. 


text:
Diaao̧tamo mepaae whi̧né dia̧paae momó tokó̧ meló̧póló me o̧la melatepa, ai-a hapólure? Ti mepaae dowi ala dere whi̧rapenékélé momó tokó̧ló saai ai ala dua dapó. 


text:
Tépatei diaao̧ta, bóe whi̧paae yaala sókó fóló wisi ala beta̧ erótua yae. Atéturaalu, naao me o̧la mótu, momó tokó̧ meló̧póló kisipa muóló meni, ha̧le meló beta̧ yae. Atétepa, ti dia̧ mo taoró betere Kótóné dupu wisi menóló, ama naalerape betaalo ai ape. Ti noatepae, ama ko̧lené sukutere alaró ha̧le tao sere alatamota, dowi ala du betere whi̧raperó a̧paae mo kée initere whi̧rapetamopaae erótu beterapó. 


text:
Diaao̧ Ayané mo so whi̧ feapaae ko̧lené sukutu dere kaaetóró diaao̧kélé me whi̧paae atéró ko̧lené sukutu betae,” yalepó. Me whi̧ ha̧letei foné só derao̧se yale fo (Mat 7:1-5) 


text:
<pb/>“Diaao̧ me whi̧ taleyóló só deratere ala yao̧se. Naaotamo me whi̧ só deratere ala initepa, ti mené dia̧kélé taleyóló só deraalomeipó. Dia̧né mepaae whi̧tamo foné só deréni depa, ti ya̧kélé mené só deraalo meipó. Mené ya̧paae erale dowi ala me o̧la meipóló ha̧le kemeratepa, ti diaao̧ yale dowi alakélé me o̧la meipóló ha̧le kemeraalopó. 


text:
Mepaae o̧la o̧la ya̧ya̧re so whi̧mó ha̧le matepa, menékélé dia̧mó ha̧le melaalo ai ape. Naao me o̧la melaai depa, ti deyóló mo ti fa̧anóló melae. Ti noatepae, naao mepaae whi̧mó mo dekéró mótu dere kaae, menékélé ya̧mó naao male su̧tóró melaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, ama i yale fo tómó atimapaae i fo sale yalepó. “Beta̧ kele dilikire whi̧né me kele dilikire whi̧paae tu̧ i mole ape yóló a̧lisóró fenére? Atétepa, ti a̧ dée nukuraalu, atimamo wusuró dée nóló dolopaae derepaalopó. 


text:
Beta̧ <e>skul</e> naalené a̧ yó matere whi̧ tȩteraalo meipó. Téyaalo meitei, kisipa siré fóló su̧tepa, ti a̧ yó melale whi̧ kaae betaalopó. 


text:
<pb/>Naao kele dolomó doakale bole ni fake kilini, naao noné kelemó sawatamo bole mometei noatepa sokaai du betere? 


text:
Naao nopaae duraalu, ‘No-ó, naao kele dolomó bole mome sawa sokotapa maé,’ dere noatepa de? Naao kele dolomó bole doasi ni fake sokóló naao kele feléruraalu, ti naao noné kelemó bole mome sokotepa mo wisirapó,” yalepó. Wisi niné dowi du oletimipó yale fo (Mat 7:16-20, 12:33-35) 


text:
Mo nirape fea du oletepa kolóló, ita du wisi oletere nipó, ita, kokola oletere nipó dua dapó. Whi̧rape feané nose du teketuraalu, mu daai képi tikimó ó ha̧le ho̧ko ni tikimó olepa teketumipó. Mo besa̧ae teketukélé ha̧le képimó olepa tekete? Meipó. 


text:
Whi̧ wisiné hosaa tua̧mó wisi alatóró fa̧ayóló muluraalu, ama dere fokélé, wisi fotóró dua dapó. Dowi whi̧né ama hosaa tua̧mó fa̧ayóló mole alatóró dowi fo ha̧keamó depa wosetua dapó. Be ho̧ko tȩtere alaró wisiyóló tȩtere alatamomó yale fo (Mat 7:24-27) 


text:
Mepaae whi̧né ya̧lo dere fo wosóló, ya̧lo yae dere alakélé wisiyóló erótu betere so whi̧ ti etei kaae alané kelerapó. 


text:
Whi̧ beta̧né ama be tȩyaairaalu, tó hae fea dukuté doropóló, hae dirimó kapo fake mulóló, ai tómó be tȩtua dapó. Atéró tȩne be doakale hali tikiró wȩi asyatamo waalotei, ai be mo wisiyóló tȩneteiné tokó̧ fenipó. 


text:
Téyaalotei, whi̧ me dené ya̧lo fo wosetutei, ya̧lo erae dere ala erénitepa, ti etei ala kaaené kelerapó. Whi̧ beta̧né ama be tȩyaairaalu, tó hae ka̧ayóló taae faréni, ha̧le ho̧ko tȩnapó. Atépa, doakale hali tikiró wȩi ayatamo waletikimó, kale be tokó̧ taae faróló, mo ti doralepó,” yalepó.<pb/>


text:
Ai bemó beta̧ topo diki tare whi̧né ama hosaa mole kutó diratere whi̧ beta̧ heponé mo felekemó suka̧ai du betalepó. Ai topo whi̧né 100 Rom diki tare whi̧rape tȩteróló kaae tarepó. 


text:
Atépa, kale topo whi̧né Yesu wóló beterapó dere fo woseturaalu, ama kutó diratere whi̧ Yesuné tao sene wó̧póló, mepaae Juda topo whi̧rapené a̧paae ene fó̧póló dotȩyalepó. 


text:
Atima Yesu beterepaae wóló a̧paae duraalu, “U whi̧ wisinaale mo felekemó sukutapa, naao a̧ wisiraasepóló ya̧ da̧ faalopó. 


text:
Ti noatepae, da̧ Juda fake so whi̧tamo hȩkesené sukó̧ló yaala sókó fole ala muluraalu, da̧né fo wosetere bekélé ama tȩnalepó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, Yesu a̧ atimatamo fóló, kale whi̧né be felekepaae sókó waairaalu wou betepa, kale diki tare whi̧rapené doasi topo whi̧né ama fulumu whi̧rape Yesutamo tu̧mó hokolaatu, i fo yae yóló dotonalepó. 


text:
Atétepa, atima fóló, kale topo whi̧né Yesupaae yae yale fo yalepó. “Tale doa whi̧-ó, a̧ whi̧ wisi betepapakó ya̧ ama be tua̧paae ape yaalomeipa, ya̧ tika tumó daalu kisi bete wisi yae fo beta̧ yae. 


text:
Ti noatepae, ȩkélé ȩ tȩteróló kaae tare whi̧ ao̧mó beterapó. Ya̧lo diki tare whi̧rape atimakélé ȩ ao̧mó beterapó. Ai whi̧rapepaae ya̧lo ‘Fae,’ depa fóo, ‘Ya̧ ape,’ depa wóo, dua dapó. Ya̧lo kutó diratere whi̧paae i ala yae depa, ai alatóró ama dua dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné i kale whi̧né ene wale fo wosóló sirayalepó. Téró, Yesu fetée fóló a̧ sya wou betere so whi̧paae duraalu, “Israel hae kwiamó etei kaae kisipa tiki tiró betere whi̧ mo beta̧kélé betepa kilinipó,” yalepó. 


text:
Téró, kale doasi topo whi̧né dotȩyale whi̧rape bepaae momó fesaae wóló kelalemó, kale kutó diratere whi̧né hepo bete wisiyóló, mo betepa kelalepó. Yesuné wulia soné naale kepaarale fo 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ Kapeneam be huluamó sawa beteró, ama yó matere whi̧rapekélé, mo so whi̧kélé, fea a̧tamo Nain be huluapaae sókó faai fu betalepó. 


text:
Atéró fu betalemó, ai be hulua tipiné bopéró daaló betere tikimó sókó felemó, beta̧ suka̧le whi̧ beleyóló walepó. Ai naalené hamata, oma sukó̧ló wulia bituraalu, ai naale beta̧tóró kaae tarepó. Ama tiki sini beleyóló fupa, ai be huluamó betó mole so whi̧kélé fea a̧tamo fu betalepó. 


text:
Atétepa, Talené kale so kelalemó, ko̧lené hosaamó supa, a̧ daalepaae fóló duraalu, “Ya̧ wole ekesé,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesu a̧ wóló kale suka̧le whi̧ dokore besekȩ olaatepa, beleyóló fu betere whi̧rape feni, kei̧yóló daayalepó. Atétepa ama duraalu, “Ti naale-ó, ya̧lo ya̧paae dapa turukó holae,” yalepó. 


text:
Tétepa, kale suka̧le whi̧tei turukó holóló bituraalu, fo kaae sóró yalepó. Téró, Yesuné kale suka̧le naalené hamapaae naao naale ai ape yóló melalepó. 


text:
<pb/>Ai ala kolóló, so whi̧ fea winé sukutepa, Kótóné doi hale sóró holóló duraalu, “Kótóné mo doasi ko̧ló whi̧ beta̧ ama so whi̧ tao saai i wóló betere ape,” yalepó. 


text:
Yesuné ai ala du beterapó fo Judia hae kwiaró ai hae kwia tua̧mó betóló fale so whi̧tamo feapaae deté fóló fakeralepó. Jon-né ama yó matere whi̧ tamo Yesu beterepaae dotonale fo (Mat 11:2-19) 


text:
<pb/>Atéró, kale Jon-né ama yó matere whi̧rapené Yesuné i alarape du beterapóló, Jon-paae ene walepó. 


text:
Jon-né ama yó matere whi̧ tamopaae ape yóló, Tale beterepaae fó̧póló dotȩyalepó. Atétepa, atimaamo fóló a̧paae woseturaalu, “Waalopóló bope du betale whi̧ ya̧pé? Whi̧ me kae wó̧póló kaae tawaróe?” fo ene fó̧póló dotonalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale whi̧ tamo Yesu beterepaae wóló a̧paae duraalu, “Da̧mota, wȩi tópuratere whi̧kó Jon-né ya̧paae wosene fae depa walepa, ya̧ta kale waalopóló bopetu betale whi̧pé, whi̧ me kae wó̧póló kaae tawaaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Atéyale sukamótóró Yesuné mepaae hepo daale so whi̧kélé, depe dolomó dowi kepe betere so whi̧kélé, kele dilikire so whi̧kélé, wisirótu beterapó. 


text:
Atéró, ama atimaamopaae duraalu, “Diaamo fesaae fóló diaamoné wosale foró kelale alatamo Jon-paae ene fae. Mepaae kele dilikiyóló betale so whi̧né kele fisa̧ae fóló o̧la o̧la kolóo, ho̧leke dore so whi̧ mo sesȩre whi̧ kaae kwȩyóo, dowi humu fuluné tiki dore whi̧rape sesȩ mo betere whi̧né tiki kaae daayóo, mepaae wosȩ́li kinu fokélé wosenire so whi̧ wosȩ́li tukwȩ falóo, mepaae sukutepa douraai yale so whi̧tei kepaaróo, mepaae yoleale betere whi̧rapepaaekélé, kale mió wosetere fo wisi yó matepa wosetu beterapó fo ene fae. 


text:
Mepaae so whi̧ de ya̧lo du betere alamó dée néni, suka fea eró tare so whi̧ta, hai̧né sukó̧póló yae fo a̧paae ene fae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale Jon-né dotȩyale whi̧ tamo fimó, Yesuné Jon-mó kisipa mutu, ai betó mole so whi̧paae duraalu, “Upulé dia̧ so whi̧kélé bitini kópu ka̧ae fitikipaae fua yale-a, besȩ́né kape fépo eratere kelaai felepé, whi̧ kuti wisinaale deróló auretei kelaai feleé? Meipó. 


text:
Ti mepaae wisi wisi kuti maaté deratere whi̧ta, topo whi̧ betere be wisimótóró bitua dapó. A̧ta atei ala inipa, dia̧ noa o̧lakó kelaai feleé? Atépatei, dia̧tamo Kótóné ama ko̧ló whi̧ mo kelaai fitikimó, ti a̧ta ai kutó maaté mei, mepaae kutókélé diró̧póló sóró beteró beterapó. 


text:
Asȩmó yóló muló betere fota, i whi̧mó kisipa mutu erapó.<pb/>‘Whi̧ beta̧ a̧pi folosóró furaalu, ya̧ waaire tu̧ donorae fo ene fó̧póló ya̧lo dotȩyaalo ai ape.’ 


text:
Ya̧lo dia̧paae i dere ape. I haemó betó mole soné deale whi̧rapekélé fea betó moletei, kale wȩi tópuratere whi̧ Jon-né tȩteró beterapó. Tépatei, whi̧ me detamo Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó, belei sókó deóló betepa, ti kale wȩi tópuratere whi̧ Jon bosenée falapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Mo so whi̧ fearó <e>takis moni</e> siré kotere whi̧rapetamo Jon-né dere fo wosóló sya fupa, atima wȩi tópuraleteiné Yesuné yale fo wosóló, Kótó a̧ta, mo donotóró taletere Talepó du betalepó. 


text:
Téyaletei, mepaae Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó mótu betere whi̧rapetamo Kótóné tao sóró eraai yale wisi ala atimanétei hó̧ralepó. Ti noatepae, atima Jon beterepaae wȩi tópuaairaalu feni yaleteinépó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné duraalu, “Mió i alimó betere so whi̧rapené du betere ala ya̧lo noapaae dó faróló yaaloé? 


text:
Atimata, so whi̧ mo fea touróló betere tikimó, kale keteirape atimasisitei melaa duraalu, etei kaae ala dere naale senaale kaaené kelerapó.<pb/>‘Dia̧ ki̧liyó̧póló da̧né fó wuti haleróló mepaae wole forape yaletei, dia̧ hȩkeseyóló sama ki̧linipó. Dia̧ dekȩ duraalu moló yó̧póló, mepaae wole forape yaletei, dia̧ wolekélé inipó,’ yalepó. 


text:
Atére kaae, kale wȩi tópuratere whi̧kó Jon o̧lakélé, wȩikélé, néni, weyóló ha̧le betepa, diaao̧ duraalu, ‘A̧ tua̧mó dowi kepe tepeyóló beterapó,’ dua yalepó. 


text:
Kale whi̧né Naalema o̧laró <e>wain</e> wȩitamo nokole ala kolóló diaao̧ duraalu, ‘Kelere? i whi̧ta, o̧la mo dekéró nóo, <e>takis moni</e> siré kotere whi̧raperó dowi ala dere whi̧rapetamo fulumu yóo, du beterapó,’ fo diaao̧ ai dere ape,” yalepó. 


text:
Atei fo diaao̧ du beteretei, mepaae so whi̧ de Kótóné mo fo wisi wosóló sya fupa, so whi̧ feané ha̧keamó kilitu, ita Kótóné mole fosó fosóre tuȩ́ sya feleteiné erapó, yalepó. Dowi ala du betale soné Yesuné hó fokale fo 


text:
<pb/>Téró etéyalepó. Farisi whi̧rapekó beta̧né Yesupaae a̧tamo o̧la naai faalopó depa, fóló beterepó. 


text:
A̧ atéró wóló Farisi whi̧né bemó o̧la nuku beterapó dere fo ai be huluamó dowi ala du betere soné wosóló, <e>alapasita</e> kanené aleyale wutimó felé kȩlaa wale <e>wel</e> wȩi sóró walepó. 


text:
Atéró wóló, a̧ Yesuné sisópaae fóló, ama hó ao̧mó hemée deyóló bitu, wole du betalepó. Atéró du betale wole kaape Yesuné ho̧leke tópaae durupu beterepó. Tétepa, kale soné ama topo nikinétei, helekó̧ló kópurótu betalepó. Atéró, kale soné Yesuné ho̧leke tamo ko̧ló tukó nóló, kale felé kȩlaa wale <e>wel</e> wȩi ama hómó suniyalepó. 


text:
<pb/>Atétere ala beta̧ Farisi whi̧né kolóló, ama kisipanétei duraalu, “I whi̧ta, Kótóné ko̧ló whi̧ ua̧sóró, ti ama hómó olaa deremó, dowi ala dere sonétei a̧ olaa dapó, kisipa mua̧pó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné a̧paae duraalu, “Saimon-ó, ya̧lo ya̧paae yaaitere fo beta̧ mulapó,” yalepó. Ti fo depa, ama duraalu, “Yó matere whi̧-ó, naao ȩpaae yaaitere fo yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Beta̧ whi̧né <e>moni</e> momó tokó̧ melaai dapóló, tamo whi̧né kwia mulóló me whi̧né 500 <e>denarias</e> <e>moni</e> sóo, me whi̧né 50 <e>denarias moni</e> sóo, yalepó. 


text:
Kale whi̧ tamoné sale <e>moni</e> talepaae tokó̧ melaairetei su̧nipa, kale whi̧né me o̧la meipóló, taaralepó. Atéró taalatepa, atimaamokó mé whi̧né kale <e>moni</e> talepaae doasi hosaa muóló yaala sókó fole ala enére?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Saimon-né a̧paae duraalu, “Ya̧lo kisipanéta, kale doasi <e>moni</e> sale whi̧ a̧ hȩkese yaalo ai ape,” Tétepa, Yesuné duraalu, “Naao dere fota, mo dono dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, a̧ kale so daalepaae fetée fóló, Saimon-paae duraalu, “I so naao kelere? Ȩ naao bepaae waletei, ya̧lo ho̧leke fokó̧póló, naao wȩikó ȩ menipó. Ténitei, i soné beta̧ ama wole kaape fȩ ya̧lo hómó epa, ama topo nikinétei helekó̧ló kópuralepó. 


text:
Ȩ naao bepaae wale sukamó, ya̧lo faamumó naao ko̧ló tukó néni, i soné beta̧ ya̧lo hó ko̧ló tukó nuku betalepó. 


text:
Naao ya̧lo topomó <e>wel</e> wȩi dilénitei, i soné beta̧ ya̧lo ho̧lekemó felé kȩlaa wale <e>wel</e> wȩi dilalepó. 


text:
Atéyale kaae, ya̧lo ya̧paae i dere ape. I soné ama mo doasi du betale dowi alamó saai yale kwia ya̧lo ha̧le kemeraleteiné ama ȩpaae hosaa muóló doasi yaala sókó fu beterapó. Tépatei, whi̧ me dené ama dowi ala ha̧le tómó maaté kemeratepa, ti ama yaala sókó fóló hȩkesené sukutere alakélé ha̧le tómó erapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné kale sopaae duraalu, “Naao yale dowi alamó saaire kwia ha̧le kemeró beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, a̧tamo beta̧mó o̧la nuku betere whi̧rape atimasisitei, fo kȩlaaróló duraalu, “I whi̧ta, Tale kaae bitu, dowi alamó saaire kwia ama ha̧le kemeraalopóló dérópó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné kale sopaae duraalu, “Naao kisipa tiki tiró betere alané ya̧ tao sóró wisiralepa, naao hosaa muni deyóló mo dua fae,” yalepó.<pb/>


text:
Ai ala yóló kemetepa, Yesu a̧ doasi be huluaró sawa be huluatamopaae fóló kale fo wisi yó móturaalu, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala etérapóló yó maté kwȩyalepó. A̧ atéró kotere alata, ama yó matepa wosetere 12 whi̧rapekélé feapó. 


text:
Téró, take depe tua̧mó dowi keperape betepa wisirale sorapekélé, mepaae hepo daapa wisirale sorapekélé, fea a̧tamo felepó. So whi̧né Maktala be hulua sokó Mariapó du betere so felepó. Ai sota, take wȩikeró dowi keperape tepeyóló betepa, dóló ho̧konale sopó. 


text:
Kale topo whi̧ Herot-né ama be ó o̧la o̧la fea kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Kusané soma Joanakélé, so me Susanakélé, mepaae sorapekélé, mo fea a̧tamo felepó. Ai sorape atima <e>moni</e>nétei, Yesuró ama yó matere whi̧rapetamo tao sua yalepó. 


text:
<pb/>Atéró so whi̧ fea beta̧paae tourótu betepa, mepaae kae kae doasi be huluamó betó mole so whi̧kélé wóló tourótu betalepó. Atépa, Yesuné ama i fo sale yalepó. 


text:
“Whi̧ beta̧né o̧la wae ke ama kutómó terepeté kwȩyaairaalu, sóró felepó. Atéró furaalu, mepaae kerape tu̧mó sorokóta yóló mupa, so whi̧né ho̧lekené tȩiya tȩiya yalepó. Atépa, sikimó kotere barape dorowóló, kale kerape dósu yóló nalepó. 


text:
Téró, kale whi̧né kutómó kerape terepeté kwȩyaletei, mepaae ti kane tómó dakere haemó taae doróló hapale holalepó. Téyaletei, kapo tómó dakere hae fȩ meiru, kale o̧la wae feleke doaló derepeniyóló, hapale séliyalepó. 


text:
Mepaae ke ti dowi ne eremó taae derepelepó. Atéyaletei, dowi netamo beta̧mó holóló kale ke o̧la wae wisi dowi nené bopeyóló aluralepó. 


text:
Mepaae hae wisimó terepée derepele o̧la wae wisiyóló holóló, du oleyalepó. Ai o̧la u̧lumétepa sóró, 100 yorape fa̧analepó,” yalepó. Ama i fo sale yóló kemetepa, fo fotoko̧iné duraalu, “Whi̧ de wosȩ́li daapata, i dere fo wisiyóló wosóló tuȩ́ muae,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae woseturaalu, “Naao ti yale fo sale noa betené yaleé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, ama atimapaae duraalu, “Tale Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó kinóló mole ala diaao̧ tuȩ́ yó̧póló, mené dia̧ sóró beteró beterapó. Téretei, mepaae ha̧le mo so whi̧paaeta, ti fo salené maaté du beterapó. Ti noatepae,<pb/>‘Take atima kelené kelaalotei, mo diriyóló koló faalomeipó. Take atimané fo wosaalotei, bete mo diriyóló kisipa yaalomeipó,’ erapó. 


text:
Kale o̧la wae ke tu̧mó taae doropóló mupa, barape dorowóló dósu yóló nale kaaeta, mepaae whi̧ de Kótóné fo wisi wosóló, atimané hosaa tua̧mó mulatepatei, dowi Satan wóló, kale fo wisi tokó̧ sua du beterapó. Aita ha̧le mei, kale fo wisi wosóló kisipa tiratepa, Kótóné atima tao sao̧sóró du beterapó. 


text:
Téró, mepaae kane tómó dakere haemó taae derepele o̧la waeta, i ala dere kaaepó. Kótóné fo hȩkesetamo wisiyóló woseteretei, atimané tuȩ́ tua̧mó mulótimipó. Sawa sukamó kisipa tiki tiró bitu, woseté fu betaalotei, sekȩi ala wale be dȩmó hapale dée nukua dapó. 


text:
Kale dowi ne dolomó taae doropóló o̧la wae botokó̧ sóró honiyale kaaeta, i ape. Mepaae whi̧ de Kótóné fo wosólótei, tu̧mó furaalu, atima betere alamó doasi whaalia dere alakélé, tó tikiné felé yaaire alakélé, atimané kisipa tiki tua̧mó muló bitu, kale fo wisi botokó̧ sóró aluróló, du wisi oletimipó. 


text:
Tépatei, hae wisimó taae derepele o̧la waeta, i ala dere kaaepó. Mepaae so whi̧né kale fo wisi kisipa wisitamo wosóló keteréni, atimané hosaa tua̧mó mulóló eró tareteiné, o̧la wae kaae holóló, kale fo wisi du oletua dapó,” yalepó. Mo whi̧ beta̧nékélé lamp sa̧ kinóló munanénipó yale fo (Mak 4:21-25) 


text:
<pb/>“So whi̧né <e>lamp</e> sa̧ dȩróló haené aleale nuku ao̧mó ó fitere kea ao̧mó kinóló munéni, so whi̧ feané koló̧póló dȩróló ha̧keamó mulótua dapó. 


text:
Ti so whi̧né kelao̧sóró mió hiróló muló betere ala fea take fopa ha̧keamó mulatepa, so whi̧ feané kelaalopó. 


text:
Téyaalopa, mió diaao̧ wosetere fo wisi mo wisiyóló sya fóló, erótóró tawae. Ti noatepae, mepaae so whi̧ dené Kótóné fo wisi mo bete mulapóló tao tapa, atétere so whi̧paae Talené tómó beleróló mo dekéró melaalopó. Mepaae so whi̧ dené wosale fo wisi ama kisipané tare nisi du betereteikélé Kótóné fasó saalopó,” yalepó. Yesuné hamaró nomarapetamo wóló belamó daalopó yale fo (Mat 12:46-50, Mak 3:31-35) 


text:
<pb/>Téró etéyalepó. Yesuné ama hamaró nomarapetamo a̧ kelaai waletei, so whi̧ fea touraletikimó, a̧ daale felekepaae fenénipa, atima belamó kaae tawóló daae molepó. 


text:
Atépa, mepaae whi̧né a̧paae duraalu, “Naao haeró nonaaorapetamo ya̧ kelaai wóló belamó daae mulapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, ama atimapaae duraalu, “Mepaae so whi̧ de Kótóné fo wosóló erótu betepa, ti ya̧lo haeró norapetamo ai ape,” yalepó. Yesuné hali tikiró besȩ́ tikitamo foné sale fo (Mat 8:23-27, Mak 4:35-41) 


text:
<pb/>Téró me be dȩmó Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “I wȩi kȩla uté tȩró faalopa fiépe,” yalepó. Atétepa, atima nuku tua̧paae biti̧ holóló, tȩ felepó. 


text:
Atéró, atima nukutamo wȩi tómó fu bituraalu, a̧ nuku salemó toró mulóló, noke firepó. Atéró wȩi tómó fu betalemó, doakale besȩ́ tikiró wȩi asyatamo wale tikimó, nuku dolopaae wȩi bó̧ dorowóló fa̧aturaalu, wȩiné atima mo felekemó aluratapó, du betalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, ama yó matere whi̧rape fóló, a̧ turukuróló duraalu, “Doa whi̧-ó, mió wȩiné da̧ mo felekemó i aluratere ape,” yalepó. Atétepa, a̧ turukó holóló kale besȩ́ tikiró wȩi asyatamopaae taalae yóló foné salemó, béyóló dono felepó. 


text:
Atéró, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Dia̧ kisipa tiki tiró bitini airapó,” yalepó. Ai fo deremó atima witepa, sirayóló atimasisitei duraalu, “I sekȩ́néta, noa whi̧rópó. Wȩi asyaró besȩ́ tikitamokélé, a̧ ao̧mó bitu, ama dere fo mo beta̧ wosetapó,” yalepó. Dowi kepe tepeyóló betale whi̧ wisirale fo (Mat 8:28-34, Mak 5:1-20) 


text:
Atéró, Yesu a̧ nuku taaróló hae tópaae taae felemó, ai be huluamó beta̧ dowi kepe tepeyóló betere whi̧ a̧tamo hokolaa yaai walepó. A̧ mo take bitiré woutei, kutikélé deréni, tiki ha̧le whi̧ dou tómótóró bitua yalepó. 


text:
Atéyale whi̧né Yesu daale kolóló, keterȩ́ yóló ama hó ao̧mó deraapisa fóló fió mulu fo fakeyóló duraalu, “Mo taoró betere Tale Kótóné Naalema-ó, ya̧lo ya̧paae dapa, naao ȩ momó kae susupurao̧se,” yalepó. 


text:
Ti noatepae, Yesuné kale dowi kepepaae duraalu, ai whi̧ tua̧mó beteretei taaróló sókó fae dere fomó yalepó. Ti a̧ta, take mepaae whi̧né <e>sein</e> képiné dokóló mulótua yaletei, kale dowi kepené a̧ whi̧ bitinire tikipaae fó̧póló, ho̧kó fatua yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné a̧paae woseturaalu, “Naao doi deé?” depa ama duraalu, “Ya̧lo doita Lisanipó, ” yalepó. Ti noatepae, a̧ tua̧mó keperape mo ha̧le o̧la kaae woló, betó moleteinépó. 


text:
Téró, kale dowi keperape atima betere tiki taaróló, mo apaae derepale dolopaae ho̧kó derao̧se yóló momó du, momó du, yalepó. 


text:
<pb/>Ai du sorokó mole ao̧mó hupurape kimimó daae mupa, dowi keperapené Yesupaae woseturaalu, “Da̧ ai hupurape tua̧paae biti̧ faai dapa, naao da̧paae fae yaaloé? depa, Yesuné wisirapa téyae,” yalepó. 


text:
Atétepa, kale dowi keperape kale whi̧ tua̧mó betaletei taaróló, kale hupurape tua̧paae tepeyóló biti̧ felepó. Tétepa, kale hupurape botokó fele tikimó wȩiné sa̧ane kulamó doropóló, wȩiné soroko̧ fóló, fea sisiraae felepó. 


text:
<pb/>Atétepa, kale hupu kaae tare whi̧rape wituraalu botokó fóló, doasi be huluaró ipu berapetamopaae fóló atimané kelale ala deté kwȩyalepó. 


text:
Ai fo wosale so whi̧ feané noa ala yalerópóló kelaai felepó. Atéró, Yesu beteremó sókó felemó, dowi keperape tepeyóló betale whi̧tei tuȩ́ wisi muóló, mo whi̧ kaae kuti wisitamo betepa kilitu, atima wiyalepó. 


text:
Téró, mepaae ai ala depa, kelale so whi̧né ai wale so whi̧paae duraalu, “I whi̧ta, dowi keperape tepeyóló betale whi̧tei, mió a̧ wisiyóló mo sesȩre whi̧ kaae, ai beterapa kelae,” yalepó. 


text:
Téró, ai kale Kadarin hae kwiamó betó mole so whi̧ doasi wituraalu, Yesupaae atima taaróló fae yóló, sȩtu betalepó. Atétepa, a̧ faairaalu, wȩi nukupaae biti̧ holalepó. 


text:
Tétepa, Yesuné a̧ dotȩyaai duraalu, “Ya̧ ȩtamo faalomeipa, Kótóné ya̧paae erale ala yó melaai naao bepaae fesaae fae,” yalepó. Atétepa, kale whi̧ a̧ fóló, Yesuné a̧paae erale alarape ai be huluamó betó mole so whi̧ feapaae yó melaté kwȩyalepó. Yesuné beta̧ senaaleró sotamo wisirale fo (Mat 9:18-26, Mak 5:21-43) 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ momó wȩi kȩla tȩyóló uté tȩró sókó fóló beteremó, a̧ wó̧póló kaae tawóló betó mole so whi̧ fea hȩkesetamo a̧ bopera̧le walepó. 


text:
Yesu atéró betepa, Kótóné fo wosetere be kaae tare whi̧ Jairus wóló, Yesu kelalemó, mo doasi whi̧pa, ama hó ao̧mó deraapisa fóló fió mulu, a̧paae mo miótóró ama bepaae faalopóló, wosetu betalepó. 


text:
Aita ha̧le mei, 12 ba fo kemere senaale mo beta̧tóró beteretei mo felekemó suka̧ai depa yalepó. Téró, Yesu tu̧mó fu betepa, so whi̧ feané beteki̧ beteki̧ deté fu betalepó. 


text:
A̧ atéró sókó felemó, fa̧ke fu betepa 12 ba fo kemere so beta̧ walepó. Tétu betepatei, mo whi̧ beta̧nékélé ama ai kisi bete wisiraaire mo su̧nipó. 


text:
Atére so a̧ so whi̧ kuamó Yesuné sisóró kikiti sókó wóló, ama tómó deró betere kuti salemó olaa yaletamotóró, ama samea fu betaletei tikalepó. 


text:
<pb/>Atétepa Yesuné atimapaae duraalu, “Ȩ né olaa yaleé?” yalepó. Téyalemó, ai so whi̧ feané atima meipó depa Pitané duraalu, “Doa whi̧-ó, so whi̧ feané ya̧ tȩ alu yóló ai daae mole ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa Yesuné duraalu, “Dia̧kó whi̧ beta̧né ȩ olaa yaletikimó, ya̧lo fotoko̧ sókó felepa, ȩ né olaa yaleé?” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, so whi̧né keletómó kale soné ama yale ala hiranénipa, a̧ Yesuné hó ao̧mó deraapisa fóló fió molepó. Atéru, ama kisi bete wisi yó̧póló kisipa mutu olaa yalemó, kisi bete mo hapale tétitóró wisiyalepo. 


text:
Téró, kale sopaae duraalu, “Ti senaale-ó, naao kisipa tiki tiraleteiné ya̧ ai wisiyalepa, hosaa muni deyóló dua fae,” yalepó. 


text:
<pb/>Kale sotamo ai fo du betepatei, fo wosetere be kaae tare topo whi̧ Jairus-né ama be whi̧ wóló a̧paae duraalu, “Naao senaale mo ti ai suka̧le ape. Térapa, yó matere whi̧paae fo me kae ini taalae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai dere fo wosóló, Yesuné kale whi̧ Jairus-paae duraalu, “Naao senaaleta wisiyaalopa, ya̧ fomoyóló whaaliani, kisipa tiki beta̧ tirae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró etéyalepó. A̧ kale fo wosetere be kaae tare topo whi̧ Jairus-né bemó sókó fóló duraalu, “Mepaae whi̧rape ȩtamo faai dapóló wao̧se. Pita, Jon, Jems, kale senaalené alimaró hamatamo beta̧ wó̧póló yae,” yalepó. 


text:
Atéró, sókó fóló kelalemó, kale senaale sukó̧ló mupa molóró fo tiki whaatamo du betepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ai senaaleta, sukuni noke firapa, diaao̧ fo tiki whaaró moló-utamo taalae,” yalepó. 


text:
Atétepa, ama kepe bete a̧ tua̧paae momó biti̧ wouraalu, mo hapale tétitóró turukó holóló daayalepó. Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Me o̧lakó nó̧póló melae,” yalepó. 


text:
Atétere ala kolóló, kale senaalené ama alimaró hamatamo hokomó sókó furaalu, sirayalepó. Tétepa, Yesuné atimaamopaae fo mulótu duraalu, “I ala yalepóló, mepaae so whi̧paae momókó yao̧se,” yalepó.<pb/>


text:
Atéró etéyalepó. Yesuné ama dosa̧ayóló sóró beteró betere 12 whi̧rape beta̧paae toura̧le ape depa, walepó. Atéró wóló betó mupa, ama doasi fotoko̧ bulóo, so whi̧ tua̧mó dowi keperape beteretei, dóló ho̧konótua yóo, mepaae kae kae kisi daale so whi̧rape wisirótua yóo, yó̧póló sóró beteralepó. 


text:
Atéró atima dotȩyaai duraalu, “Dia̧ be hulua doko̧ feapaae fóló, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala yó melóo, mepaae hepo daale so whi̧kélé wisiróo yaasepóló fae,” yalepó. 


text:
Atéró ama atimapaae duraalu, “Dia̧ furaalu dotó tikikélé, waró yotamokélé, mo nokole o̧lakélé, <e>moni</e>kélé, kutikélé me dekaaporóló momókó sóró fao̧se. 


text:
Dia̧ me be huluamó sókó fȩnalemó, beta̧ whi̧né dia̧ dape supa, ti ai whi̧tamotóró fitua yóló, fole sukamó ai be taalae. 


text:
Mepaae so whi̧né dia̧tamo dape sini depa, ti atimané yale alamó dapóló kisipa muó̧pólópa, ai be hulua taaróló faairaalu, diaao̧ hómó dakere hae terepée deróló fae,” yalepó. 


text:
Atéró atima fóló, be hulua doko̧ feamó kale fo wisi yó maté kwȩyóo, atima kotere be huluamó kisi muó mole so whi̧kélé, fea wisiraté kwȩyóo, yalepó. 


text:
<pb/>Atima ai ala deté kutu beterapó dere fo Kaleli hae kwia tȩteróló kaae tare whi̧ Herot-né wosalepó. Mepaae so whi̧né kale suka̧le whi̧ Jon momó kepaayóló beterapóló deté fele fo wosetu, Herot-né ama kisipa tiki ko̧ló ko̧ló du betalepó. 


text:
Atétepa mepaae so whi̧né duraalu, “Mo take betale whi̧ Ilaija wóló biturapó. Tétepa, mepaae so whi̧né du, mo take betóló suka̧le Kótóné ama ko̧ló whi̧rapekó, momó kepaayóló wou yalepó,” du betalepó. 


text:
Tétepa kale topo whi̧ Herot-né duraalu, “Jon-ta, ya̧lo diki tare whi̧rapené depa tikalepa, aita demó dérópóló,” ama kȩle faai kisipa mualepó. Yesuné 5,000 whi̧rape o̧la melale fo (Mat 14:13-21, Mak 6:30-44, <a href='B:500 06:1'>Jon 6:1-13</a>) 


text:
<pb/>Téró, ama dotȩyale whi̧rape atima momó fesaae wóló, atimané yale alarape Yesupaae yó melalepó. Téró, ama atima maaté dape sóró, Betsaida be huluapaae felepó. 


text:
Atima atéró felepó dere fo so whi̧ mo turóné woseturaalu, a̧ sya felepó. Atima atéró a̧ beterepaae wapa, wisirapóló dape sóró, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala atimapaae yó melóo, mepaae hepo daapa wale so whi̧kélé wisiróo, yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, suka doropoletamo ama yó matepa wosetere 12 whi̧rape a̧ beterepaae wóló duraalu, “Da̧ta o̧lakélé meire tikimó beterapa, i so whi̧ felekemó tȩ mole berapepaae fóló atimané naaire o̧laró fiyaaire betamo atimanétei keka̧ai fó̧pólópa, dotonae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, ama atimapaae duraalu, “Diaao̧tei, atima naaire o̧la melae,” depa atimané a̧paae duraalu, “Da̧néta, <e>bred</e> o bula aporó yóo, ya tamo yóo, yóló beta̧ i mole ape. Térapa, naao kisipané i betó mole so whi̧né naaire o̧lakó da̧nétei dupune fó̧póló kisipa mute?” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, aimó betó muale soró naale senaaletamo dosa̧ani, whi̧ maaté dosa̧ayóló touróturaalu, 5,000-rópó. Tépatei, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Dosa̧ayóló 50 whi̧rape kae kae yóló beteraté kwȩyae,” yalepó. 


text:
Atépa, Yesuné <e>bred</e> o bula aporó yóo, ya tamo yóo yóló taruraalu, hepen-paae kese holóló Kótópaae mo kée yóló terekée daalu yalepó. Téró, ama yó matere whi̧rapepaae melatepa, atimanémo so whi̧ feamó a̧liraté kwȩyalepó. 


text:
Atéró, atima fea nalemó su̧tepa, buki muni feletei, ama yó matere whi̧rapené siré kwȩyóló, 12 yorape deyóló fa̧analepó. Pitané Yesupaae Kótóné sóró beteró betere whi̧ Kerisopó yale fo (Mat 16:13-28, Mak 8:27-9:1) 


text:
<pb/>Téró, me sukamó etéyalepó. Ama yó matere whi̧rape atimasisi maaté moma du bitu, ama atimapaae duraalu, “Ai so whi̧ feané ȩ-a, depó du bitu de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, atimané duraalu, “Mepaae so whi̧né ya̧ta, wȩi tópuratere whi̧ Jon-pó, mepaae so whi̧né ti Elaijapó, mepaae so whi̧né ti mo take betale Kótóné ko̧ló whi̧rapekó kepaayóló bituraalu, du beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, ama atimapaae duraalu, “Dia̧néta ȩ depóló kisipa mute?” yalepó. Atétepa Pitané duraalu, “Ya̧ta, Kótóné so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Kerisopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné atimapaae fo fotoko̧iné duraalu, “Pitané ai yale fota, so whi̧paae momókó yao̧se,” yalepó. 


text:
Téró ama duraalu, “Kale Whi̧né Naalema kae kae sekȩi ala saalo ai ape. Doasi whi̧ disirapenékélé, mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rapenékélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapenékélé, a̧ mené dó̧póló, só deraalo ai ape. Téyaalotei, a̧ momó kepaayóló betaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Whi̧ me de ȩ fole tu̧mó waai kisipa mutepa, ti naao yaaire ala tȩteróló ya̧ dóló oleraaire filipaa ni naaotei beleyóló, betere doko̧ ȩ sya ape. 


text:
Mepaae so whi̧ dené ama betere bete me ala yao̧sórópóló amatei hotowaró kaae tapa, atétere so whi̧né betere bete aluyaalo ai ape. Téyaalotei, whi̧ me dené ya̧lo ala eróturaalu, Talepaae naaopóló taalatepa, atétere whi̧né betere bete aluni, mo ti betó tawaalopó. 


text:
Beta̧ whi̧né i haemó muó mole wisi wisi o̧la dekéró sóró beta̧paae du betere tua̧mó ama betere bete alutepa, ti me noa dupu wisikó saaloé? 


text:
Mepaae whi̧ de witu halemó, ȩkélé, ya̧lo fokélé tuȩ́nipó depa, kale Whi̧né Naalemakélé, Alimakélé, mo kae betere <e>ensel</e>-rapekélé ama mo kae ere dȩtamo wale sukamó, Whi̧né Naalemanékélé ai whi̧ a̧ tuȩ́nipó, yaalopó. 


text:
Téyaalopa, ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧ i daae mole so whi̧ mepaae suka̧aipatei, Kótóné tȩteróló kaae tare ala mo kelaalopó,” yalepó. Yesuné ama tiki kae daane wale fo (Mat 17:1-13, Mak 9:2-13) 


text:
<pb/>Yesuné i forape yóló bitiré fóló, bokó waleró be dȩ kemetepa, etéyalepó. Pita, Jon, Jems, atima Yesuné dape sóró du sorokó molepaae moma yaairaalu felepó. 


text:
Atéró holóló momatu betalemó, ama kelepaa kae daane wóo, ama deró betere kutikélé mo epée dȩ kaae yó fóó, yalepó. 


text:
Atére tua̧mó, whi̧ tamo Moses-ró Elaijatamo mo kae ere dȩtamo sókó wóló, Yesutamo fo du betepa kelalepó. Atima atéró du betale fota, Yesu a̧ i hae taaróló hepen-paae momó fesaae faaire ala dokonóló, Jerusalem bemó eraalopó du betalepó. 


text:
Pitaró ama fulumu whi̧rapetamo noke fi turukó horóló kelalemó, kale whi̧ tamo mo doasi ere dȩ tua̧mó daalu, Yesutamo fo du betalepó. 


text:
Atéró, kale whi̧ tamo Yesu taaróló faai depa Pitané duraalu, “Yó matere doa whi̧-ó, da̧ fea etéró betere ala mo wisirapó. Da̧né dia̧mó furu be sore tȩnaai kisipa mutapó. Me ya̧mó tȩnóo, me Moses-mó tȩnóo, me Elaijamó tȩnóo, yaalopó,” yalepó. Aita, Pita a̧ noa fo enénitepa, ko̧ló ko̧ló duraalu yalepó. 


text:
Ai sa̧ko dolomó i fo yalepó. “Ita, ya̧lo Naalepó. A̧ sókó sóró, ya̧lo kae beteró beterapa, ama dere fo wosae,” yalepó. 


text:
Ai fo yóló kemetepa kelalemó, Yesu a̧ beta̧ daapa kelalepó. Ama yó matere whi̧rape atimané ai kelale alarape mo so whi̧paae ini, hiróló bitiré felepó. Yesuné dowi kepe tepeyóló betere naale wisirale fo (Mat 17:14-21, Mak 9:14-29) 


text:
<pb/>Atéró be dȩyó hotepa, atima ai du sorokó mole tiki taaróló dorowou betalemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae a̧tamo tu̧mó hokolaa yaai walepó. 


text:
Ai so whi̧ betó mole kua dolomó beta̧ whi̧ turukó holóló daalu, fo tokoróló duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧lo mo beta̧ naale naao wisira̧le waaloé? 


text:
Suka fea dowi kepené a̧ taneta depa, keterȩ́ yóló ama ko̧ló dako sókó wua dapó. Até duraalu, dowi kepené a̧ taaróló feni, fotoko̧né ama tiki feseróló, hó naasekélé sosoro faróló mo dorótua dapó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Mió i alimó kisipa tiki tiréni, dowa̧ae fóló kó̧paae fu betere so whi̧-ó, dia̧ tu̧ wisipaae fó̧póló ȩ dia̧tamo betale supa, ai naale ipaae dapesó ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Kale naale dapesó wou betepatei, dowi kepené haepaae taae deralepó. Atéró haemó mulu, feserótu betepa, Yesuné kale keperape foné sóró duraalu, ai naale tua̧mó beteretei ho̧kó faróló, alimapaae malepó. 


text:
Kótóné doasi fotoko̧né eralepóló, so whi̧ feané kilituraalu, siratu betalepó. Yesuné atéró yale alamó so whi̧ feané haió, i-a noa ala yalerópóló, siratu betepa, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae i yaaitere fo mo wisiyóló wosóló kisipa muae. Kale Whi̧né Naalema mo whi̧rapené dó̧póló, mené eleké deyaalo ai ape,” yalepó. 


text:
Ama atéró yale fo kinóló moleteiné bete atima wisiyóló kisipa initepa wosaai yalemó, atima wituraalu taaralepó. Doasi topo whi̧ de betaaloé yale fo (Mat 18:1-5, Mak 9:33-40) 


text:
<pb/>Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rape atimasisitei de doasi topo whi̧ beteré yóló, u só derólu i só derólu dere ala kaae salepó. 


text:
Atimané atéró mutere kisipa Yesuné kolóló, naale beta̧ tao sóró turukó horóló a̧ daale dȩmó daalalepó. 


text:
Téró, ama atimapaae duraalu, “Whi̧ me dené ya̧lo doimó etei kaae naale wisiyóló dape supa, ti ȩtei dape sirapó. Whi̧ me dené ȩ wisiyóló dape supa, ti ȩ dotȩyale sekȩ́tei dape sirapó. Whi̧ me de dia̧ tua̧mó naale beleka̧amale aleyóló belei betepa, ti a̧ doasi whi̧ ai betere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa wosóló, Jon-né duraalu, “Tale doa whi̧-ó, beta̧ whi̧né naao doi yóló dowi kepe ho̧konótu betepa, a̧ta da̧kó meipóló kisipa mutu, da̧né a̧paae atékese yóló, sesé du betalepó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Diaao̧ a̧ sesé yao̧se. Ti noatepae, mepaae dia̧tamo bóe dinitere whi̧ta, ti dia̧tamo mole whi̧ ai ape,” yalepó. Yesu wisiyóló dape sini yale fo 


text:
<pb/>Téró, Yesu i hae taaróló hepen-paae dapesó holaai feleke deremó, a̧ me tikipaae faai kisipa muni, Jerusalem be huluapaae maaté faai fotoko̧ yalepó. 


text:
Téró, Yesu a̧ nalo faairaalu, mepaae whi̧rape beró naaire o̧latamo donoróló mulaai atimapi fó̧póló dotonatepa, atima Samaria hae tua̧mó tȩne bemó sókó felepó. 


text:
Atétere ala kilitu, ama yó matere whi̧tamo Jems-ró Jon-tamoné a̧paae duraalu, “Tale-ó, i be huluamó betó mole so whi̧ fea hepen-mó mole si dorowó̧póló yaé yóló kisipa mute?” yalepó. 


text:
Ai fo depa, Yesu a̧ fetée fóló atimaamo foné sóró, atima me be huluapaae felepó. Beta̧ whi̧né Yesupaae ya̧ sya walapó yale fo (Mat 8:19-22) 


text:
<pb/>Atéró atima fu betalemó, tu̧ tua̧mó whi̧ beta̧né a̧paae duraalu, “Ya̧ mopaae fupa, ti ȩkélé ya̧tóró sya waalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné duraalu, “ Ha̧onarapeta, atima fitere tiki yóo, barapekélé fiyaaire dépi daayóo eretei, Whi̧né Naalema beta̧ toró mulóló fiyaaire tiki inipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, whi̧ mepaae duraalu, “Ya̧ ȩ sya ape,” yalepó. Ai fo depa, kale whi̧né duraalu, “Tale-ó, folosóró ȩ ya̧lo ayapi doura̧le fulapa, wisire?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Sukune ao̧re whi̧né ti sukune whi̧ douró̧póló, ya̧ ti Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala yó maté kwȩyae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, me whi̧nékélé duraalu, “Tale-ó, ȩ ya̧ sya waaitei, ya̧lo hae ayapaae ko̧leó fo ene faai kisipa mutapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Whi̧ me de ama kutó ditu bitutei, dȩpaae kele mulatere whi̧né Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole kutó diraaire su̧nipó,” yalepó.<pb/>


text:
Atéyale ki̧lipaae. Talené mepaae 72 whi̧rape sóró beteróló, a̧ faai dere be hulua doko̧paae atimapi fó̧póló, tamo tamoyóló dotȩyalepó. 


text:
Atéró dotȩyaai atimapaae duraalu, “Kutómó o̧la mo dekéró u̧lumépatei, ai o̧la saaire whi̧ beta̧ doaló meipó. Térapa, ai o̧la sere ala tȩteróló kaae tare Talené mepaae whi̧rapekó ai kutópaae dotonó̧póló, Talepaae kemayae. 


text:
Dia̧ furaalu <e>moni</e> detere bekélé, mo yokélé, hó bekélé, sóró fao̧se. Tu̧mó furaalu, so whi̧paae ko̧leó fokélé ini, fó beta̧ yae. 


text:
<pb/>Dia̧ beta̧ whi̧né bemó sókó furaalu, Kótóné hosaa muni deyóló dua betere ala dia̧ tua̧mó muló̧póló yae, fo beta̧ yae. 


text:
Ai be tua̧mó hosaa muni deyóló dua betere whi̧tamo betepa, ti Kótóné hosaa muni deyóló dua betere ala ai whi̧ tua̧mó muaalopó. Meipa, ti ai ala dia̧tamo momó fesaae waalo ai ape. 


text:
Ai fitere bemótóró bitu, atimané dia̧mó matere o̧laró wȩitamotóró nuku betae. Ti aita, diaao̧ diteremó kutómó dupu dono ai sere ape. Térapa, dia̧ be doko̧ ho̧ko fité kuni, fitere bemótóró fitua yae. 


text:
<pb/>Téró, dia̧ beta̧ be huluamó sókó fenalemó, ai be hulua so whi̧né dia̧ wisiyóló dape sóró o̧la matepa, ti ai o̧latóró nae. 


text:
Atéró bitu, ai be huluamó kisi daae mole so whi̧ wisirótua yae. Diaao̧ atimapaae yó mótu, ‘Kótóné tȩteróló kaae tare alakélé dia̧ beterepaae mo felekemó wale ape,’ fo yae. 


text:
Téyaalotei, dia̧ beta̧ be huluamó sókó fenalemó, atimané dia̧ wisiyóló dape sinitepa, ti ai be bela tua̧mó daalu, atimapaae i fo yae. 


text:
‘Diaao̧ yale alamó, dia̧né be hae da̧né hómó dakeretei diaao̧ keletómó i helekȩtere ape,’ fo yae. Dia̧né dowa̧ae fu betepa, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala mo felekemó waalopa, dia̧ diriyóló kisipa muae yae,” yalepó. 


text:
Atéró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kótóné i haemó betó mole so whi̧ taletere sukamó, Sodom be huluamó betó mole so whi̧paae doasi sekȩi ala eraalotei, dia̧ wisiyóló dape sinitere be hulua so whi̧paae eraaire sekȩi alata, mo doasi bosenóló eraalo ai ape. 


text:
<pb/>Korasin beró Betsaida be huluatamomó betó mole so whi̧ dia̧ tua̧paae doasi sekȩi ala waalopa, dia̧ mo wió yae. Ti noatepae, i be hulua tamomó erale kelemei kaae, Tair-ró Saidon be huluatamomó erólua̧sóró, ti atima mo taketitei yei kuti bukóo, kili diyóo, yóló kisipa feteyóló bitua̧pó. 


text:
Téyaalotei, Kótóné fo tokó̧ló tale dere sukamó Taia-ró Saidon be hulua so whi̧tamopaae sekȩi ala eraalotei, dia̧paaeta, ai bosenóló mo doasi sekȩi ala eraalo ai ape. 


text:
Dia̧ Kapeneam be hulua so whi̧-ó, diaao̧ kisipané dia̧ Talené ó sa̧paae dapesó horaalopóló de? Meipa, doa ko̧leó. Whi̧ mo ti sukó̧ló aluyaaire dolopaaetei derepaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Mepaae diaao̧ dere fo wosetere so whi̧né ti ya̧lo dere fokélé wosetapó. Mepaae so whi̧ dené dia̧ hó̧ratepa, ti ȩkélé hó̧ratapó. Téretei, mepaae whi̧ dené ya̧lo dere fo woseni nisiyóló hó̧ratepa, ti ȩ dotȩyale whi̧kélé hó̧ratapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale dotȩyale 72 whi̧rape hȩkesetamo momó fesaae wóló duraalu, “Tale-ó, da̧né naao doi yóló dowi keperape doló ho̧konatepa, da̧né dere fo mo beta̧ wosóló fua dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, ama atimapaae duraalu, “Hepen bemó dowi Satan epée dȩ kaae fita̧a deté i haepaae dorowapa kelalepó. 


text:
Dowi wuliró to̧rapetamo dia̧né tȩya depa, da̧né bóe whi̧ Satan-né bole fotoko̧né dia̧ doraalomeipó. 


text:
Ti ai alata motei, kale dowi keperape dia̧ ao̧mó sukó̧ló beteremó hȩkeseni, hepen bemó diaao̧ doi asȩyóló moleteimó beta̧ dia̧ hȩkesetu betae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéyale sukamó, Yesu a̧ Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, doasi hai̧né sukutu duraalu, “Hepen beró haetamo aleóló muló betere Aya Tale-ó, <e>skul</e> yóló doasi kisipa sere whi̧raperó fea ala tuȩ́re whi̧rapetamoné kelao̧sóró kinóo, ketei ao̧re whi̧rapené koló̧póló, ha̧kearóo dere kilitu, ya̧lo ya̧paae mo kée yóló, naao doi sóró horatapó. Aya-ó, aita mo naao kisipa mole alatóró erapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné atimapaae duraalu, “Ai ala feata, ya̧lo tȩteróló kaae tanó̧póló, Ayané ȩpaae meló beterapó. Whi̧ beta̧nékélé Naalema tuȩ́ni, Alimané beta̧ tuȩ́rapó. Atére kaae, Alimakélé whi̧ beta̧né tuȩ́ni, Naalemané beta̧ tuȩ́rapó. Atérené Naalemané ama Aya i ape yóló yó melaai tuȩ́ mole so whi̧paae yó matepa, ai so whi̧né maaté Alima tuȩ́nérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rape atimanale bitu, a̧ atima beterepaae fetée fóló duraalu, “Mió diaao̧ kelené i kilitu betere ala tuȩ́ sere so whi̧ Kótóné wisiró beterapóló, hai̧né sukutu beteró̧póló yae. 


text:
Ti noatepae, ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mió keletere ala take betale ko̧ló whi̧raperó topo whi̧rapetamoné kelenée deté waletei kilini yóo, diaao̧ wosetu betere fokélé wosenée deté waletei woseni yóo ipakalepó,” yalepó. Samaria whi̧né Juda whi̧ tao sale fo 


text:
<pb/>Téró, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧ beta̧ turukó holóló Yesu su̧sóró duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ȩ mo ti betó tawaairaalu, noa alakó yaaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa ama duraalu, “Ai asȩmó noa fo ere? Ai yóló muló betere fo dosa̧atu, naao noa kisipa mute?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, kale whi̧né a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Tale Kótópaae hȩkesené sinóló yaala sókó fole alata, naao hosaa turónékélé, kepe turónékélé, fotoko̧ turónékélé, kisipa tiki turónékélé, du betae. Tétu, naaotei ya̧ hȩkesené sukutu dere kaae, naao be whi̧ so whi̧paaekélé, atéró hȩkesené sukó̧ló yaala sókó fu betae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné kale whi̧paae duraalu, “Aita, naao mo dono tokó̧ matapa, ya̧ mo ti betaasepóló, ai alatóró ha̧le yó tawae,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró kale whi̧né ama yale fonétei a̧ só deranépa, a̧ donore whi̧ ao̧yóló Yesupaae woseturaalu, “Naao ȩpaae be whi̧pó dere fo-a, demó de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné duraalu, “Whi̧ beta̧ i Jerusalem be taaróló, Jeriko bepaae durupu betalepó. Téyalemó, o̧lémi nokole whi̧rape tu̧ tua̧mó melaa muóló, ama kuti sorokóló taae faróló a̧ susupuróló felekemó suka̧ai du betepa atima felepó. 


text:
Atéró, Talepaae momaratere whi̧ beta̧ ai kale whi̧ derepele tu̧mó durupuraalu kelalemó, kale whi̧ tu̧mó mupa, dekeróló a̧ dȩmó derepelepó. 


text:
Atétepa, beta̧ Lipai fake whi̧ a̧kélé sókó walemó, kale whi̧ sinóló mupa kolóló, dekeróló a̧kélé dȩmó felepó. 


text:
Téyaletei, beta̧ Samaria whi̧ a̧kélé kale whi̧ mole tikimó sókó wouraalu kelalemó, ko̧lei ala epa kilitu, ama tao saai kisipa mualepó. 


text:
Atéturaalu, a̧ kale whi̧ mole felekepaae fóló, kale whi̧né doalére tikimó <e>wel</e> wȩiró <e>wain</e> wȩitamo dilóló dokalepó. Téró, kale whi̧ ama <e>donki</e> hupu tómó beteróló fóló, uké whi̧rape fitua dere bemó beteróló, kale whi̧ ama mo wisiyóló kaae tarepó. 


text:
Téró, be dȩtepa hi̧ka kale whi̧né ama <e>silpa</e> <e>moni</e> tamo sóró, kale uké whi̧rape fitere be kaae tare whi̧paae duraalu, ‘Ya̧lo i matere <e>moni</e>né a̧ kaae taté felalemó, ai <e>moni</e> tamo kemetepa, ti ȩ wóló naao <e>moni</e> ya̧lo tokó̧ melaalopa, a̧ mo wisiyóló kaae tawae,’ ” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné kale Moses-né asȩre fo yó matere whi̧paae duraalu, “Naao kisipané i whi̧rape sorekó mé whi̧ kale dale whi̧né ama be whi̧ kaae ao̧yaleé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, kale whi̧né momó tokó̧ mótu duraalu, “Ko̧lené sukutu tao sale whi̧pó,” yalepó. Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Ama yale ala kaae, naaokélé yaai fae,” yalepó. Yesu Mataró Meriatamo betere be huluamó betale fo 


text:
<pb/>Téró, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rapetamo tu̧mó fité woló, Mata betere be huluamó sókó wapa, Matané a̧tamo betaai dape salepó. 


text:
Atétu betepatei, Marta a̧ atima naaire o̧lamó bipi du bituraalu, ama yó matere fo wisiyóló wosenipó. Atétepa, kale so Yesu beterepaae wóló a̧paae duraalu, “Tale-ó, ȩ ya̧lo wotoró depe tukó wei ala du beterapa, ama ȩ tao sene wó̧póló, naao a̧paae dumié?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Talené a̧paae duraalu, “Ti senaale Mata-ó, ya̧ta mepaae ala noa yaaloé yóló, doasi whaalia du betereteiné ya̧ ai só deró betere ape. 


text:
Téretei, mo doasi topo o̧la beta̧ ya̧ seni, ya̧ya̧ ai ere ape. Mariané ama beta̧ mo doasi topo o̧lapóló kisipa muóló sóró taretei da̧né fasó saalomeipó,” yalepó.<pb/>


text:
Téró me sukamó. Yesu a̧ me tikimó bitu, moma du beterepó. Atéró, moma yóló kemetepa, ama yó matere whi̧ beta̧né a̧paae duraalu, “Tale-ó, Jon-né ama yó matere whi̧rapepaae Kótópaae momatere ala yó melale kaae, naao da̧kélé yó melaasepé,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, ama atimapaae duraalu, “Diaao̧ Talepaae moma dere ala etéró yae.<pb/>‘Aya-ó, ya̧ta dowi ala mo beta̧kélé munire Kótó betereteiné so whi̧ feané naao doi wisinaale doasi muló̧póló yae. Naao tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala wisi wó̧póló yae.<pb/> 


text:
Mepaae so whi̧né da̧paae erale dowi ala kwia tani, me o̧la meipóló ha̧le kemeratapa, da̧né dowi ala kwiakélé naao ha̧le kemerae. Téturaalu, su̧ sere alané da̧ deé nalao̧sóró, naao da̧ a̧lisóró fae.’ ” 


text:
Téró, ama atimapaae duraalu, “Dia̧kó beta̧ whi̧né ama fulumu whi̧ saletómó wóló betepa, a̧ diliki su̧ tua̧tamo ama noma beterepaae fóló duraalu, ‘No-ó, ya̧lo fulumu whi̧ mióti sókó waleteteiné naaire o̧la meitepa, ya̧paae <e>bred</e> o bula sorekó a̧ maletamo melaasepé fo dekéró yó tapa, noa ala yaaloé?’ 


text:
<pb/>Ai be dolomó betere whi̧né i fo yaalopó. ‘Be tu̧ kinóló ya̧lo naale senaaletamo fireteiné turukó holóló, naao kematere o̧la menanénipa, ȩpaae dotopoi fo ekesé,’ dua dapó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Kale whi̧ a̧ halaainé kematóró ha̧le yó tapa, ama fulumu whi̧ turukó horóló kematere o̧la manénipatei, mo su̧mótóró melaalo ai ape. 


text:
<pb/>Atérapa, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Talepaae me o̧lakó kematepa, ai kematere o̧la melóo, keketepa ti ai o̧la mo kolóo, tu̧ tuki̧yae yóló tu̧ dupa, ti tuki̧ yóo yaalopó. 


text:
Ti noatepae, mepaae kematere so whi̧né ti mo sua dapó. Mepaae so whi̧né keketepa ti ai o̧la mo kilitua dapó. Mepaae so whi̧né tu̧ tuki̧yae yóló tu̧ dupa, atétere so whi̧ wó̧póló tu̧ tuki̧tua dapó. 


text:
<pb/>Dia̧kó me whi̧né diaao̧ naale senaalené yakópóló kematepa, ya taaróló, dowi wuli male melaaloé? 


text:
Ó naao senaale naalené ba kekó ‘A̧lae’ depa, ai kematere o̧la taaróló, whi̧ tukó nokole to̧ melaaloé? Meipó. 


text:
Dia̧ dowi ala du betere whi̧rape bitutei, diaao̧ naale senaalemó wisi wisi o̧la matere ala diaao̧ ai kisipare ape. Atére kaae, mepaae so whi̧ dené Dȩi Kepe Wisi kematepa, ó hepen-mó betere diaao̧ Aya Talené mo melaalo ai ape,” yalepó. Yesupaae Belsebul-né fotoko̧ratepa dapó yale fo (Mat 12:22-30, Mak 3:20-27) 


text:
<pb/>Téró me sukamó etéyalepó. Dowi kepené whi̧ beta̧ ko̧ló nomonó betepa, Yesuné dóló ho̧konalepó. Atétepa, kale dowi kepe sókó furaalu, ama fo kaae sóró deremó, ai touró betere so whi̧ feané sirayalepó. 


text:
Atétepa, mepaae so whi̧né duraalu, “Aita, dowi keperapené topo kepe Belsebul-né fotoko̧ratepa, dóló ho̧konótu beterapó,” yalepó. 


text:
Ai fo depa, mepaae whi̧rapené ama noa ala deró a̧ su̧ sóró ka̧ae kilituraalu, a̧paae hepen bemó mole beta̧ fareyópu eratapóló da̧né kisipa yaaipa, erae yalepó. 


text:
<pb/>Atéró mutere tuȩ́ tiki Yesuné kisipa yóló atimapaae duraalu, “Mepaae doasi topo whi̧rape atimané tȩteróló kaae tare tua̧mó atimasisitei bóe dupa, ti tȩteróló kaae tare ala mo haepaae doropóló doyóo, beta̧ be huluamó betó mole so whi̧kélé atimasisitei bóe dupa, ti ai be haepaae doropóló mo doyóo yaalopó. 


text:
Satan ama fake atimasisitei bóe dupa, ti ama tȩteróló kaae tare ala netéró fotoko̧ buaaloé? Ya̧lo i dere fota, diaao̧ ȩpaae ya̧ dowi keperapené topo kepe Belsebul-né fotoko̧ratepa, ho̧konótu beterapó depa i dere ape. 


text:
Ti diaao̧ ȩpaae topo kepe Belsebul-né fotoko̧ratepa, dóló ho̧konalepó dere-a, dia̧ fakenékélé dóló ho̧konótu betere ala né fotoko̧ratepa de? Motamo Kótóné fotoko̧ bulatepa dapó depa, ti fo tokó̧ló taletere sukamó atimanétei dia̧ só deraalopó. 


text:
Téretei, ya̧lotamo Kótóné fotoko̧né dowi keperape dóló ho̧konélipa, ti Tale Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala dia̧ tua̧paae wóló i mole ape. 


text:
<pb/>Fotoko̧ bole whi̧né be ó o̧la o̧la mepaae whi̧né dorao̧sóró, sesé duraalu, kale whi̧né ama to̧ró dikitamo tawóló, siki siki yóló kaae tapa, whi̧ mené doraalomeipó. 


text:
Téretei, mepaae doasi fotoko̧ bole whi̧né bóe sókó wouraalu, kale doasi fotoko̧ bole whi̧ dóló tȩteróló, bóe dele o̧la o̧lakélé fea fasóló, ama bemó muó mole wisi wisi o̧lakélé fea sóró ama be whi̧tamo a̧li yaai sóró fulapó. 


text:
<pb/>Whi̧ me de ȩtamo beta̧mó bitinipa, ti ȩtamo bóe dilapó. Whi̧ me de ȩtamo bitu, ȩ fasóló o̧la o̧la beta̧paaeróló munénitepa, ai whi̧né ya̧lo o̧la o̧la ho̧ko besekératapó. 


text:
<pb/>Atéró, kale dowi kepe whi̧né depe tua̧mó beteretei, sókó furaalu kópui hae tikipaae a̧ feléyóló betaaire tiki keka̧airaalu fua dapó. Atéró fóló, kelenalemó betaaire tiki kilinitepa, a̧ take betale be kelaai momó fesaae faai dapó dua dapó. 


text:
Téró, kale dowi kepe a̧ momó fóló, mepaae dowi ala mo turó fa̧ane wȩikeró keperape dape sóró, kale bepaae momó biti̧ walapó. Atétepa, kale whi̧ a̧ take bitu sawa doyaletei, mió mo ti doyó faalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró Yesuné ai forape du betepa, so whi̧ fea betó mole kuamó so beta̧né fo fakeyóló duraalu, “Ya̧ deyóló awa̧ male so naao hae Tale Kótóné wisiró beterapa, a̧ hai̧né sinóló beteró̧póló yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ai dukiratere fota mepaae whi̧ de Kótóné fo wosóló, sya fóló erótu betere so whi̧ta, Tale Kótóné wisiró betereteiné hai̧né sukutu beterapó,” yalepó. Yesupaae me ala yaairemó dere fareyópukó erae yale fo (Mat 12:38-42, Mak 8:12) 


text:
<pb/>Téró, so whi̧ fea wóló touró betepa Yesuné duraalu, “Mió i alimó betere so whi̧ dowi alané fa̧anutei, ȩpaae doasi sira yaaire me fareyópukó erae du beterapó. Tépatei, me kae eraalomeipa, mo take Jonapaae erale ala kaae beta̧ eratepa kelaalo ai ape. 


text:
Ti noatepae, Ninipa so whi̧né Jonapaae erale fareyópu kilituraalu, ita Kótóné dotonale whi̧póló kisipa moipakalepó. Atéyale kaae, mió i alimó betere so whi̧nékélé Whi̧né Naalemapaae eratere ala kilituraalu, ita Tale Kótóné dotonó betere whi̧pó kisipa muaalo ai ape. 


text:
Beta̧ <e>Saoti</e> hae kwia tȩteróló betere doasi topo <e>kwin</e> soné mió i alimó betó mole so whi̧tamo fo tokó̧ló taletere be dȩmó, dia̧ só deraalo ai ape. Ti noatepae, ai sota hae kwia dene falepaae biti wóló, Solomon-né fosó fosói kisipa muóló yó matere fo wosaai walepó. Téyaletei, Solomon-né mole kisipa bosenóló whi̧ beta̧ i betere ape. 


text:
Téretei, Ninipa be hulua so whi̧ró dia̧ mió i alimó betó mole so whi̧tamo só deraai fo tokó̧ló taletere be dȩmó atimanétei dia̧ só deraalopó. Ti noatepae, atima Jonané yó mótu betale fo wosóló, kisipa tiki feteyalepó. Tépatei, Jonakélé tȩteróló bosenée fale mo doasi sekȩ́ whi̧ beta̧ wóló i betere ape. Keleta tiki fea dȩró betere sa̧ su̧pó yale fo (Mat 5:15, 6:22-23) 


text:
<pb/>Mo whi̧ beta̧nékélé, <e>lamp</e> sa̧ dȩróló kinéli tikipaae ó nukuné husiróló mulótimipó. Dȩróló daalótua dere tikimótóró mulótua dapó. Mepaae so whi̧ be dolopaae wapa, ai dȩmó beteró̧póló, dȩró beterapó. 


text:
Naao keleta, ti tiki turó dȩró betere <e>lamp</e> sa̧ su̧ ai ape. Naao kele tamo wusuró wisipa, ti naao tikikélé turó dȩrapó. Téretei, naao kele tamo wusuró dilikipa, ti naao tikikélé turó dilikirapó. 


text:
Térapa, naao tiki turótamo dȩpa, ti tiki me kwiapaae sawa dilikikélé ini, tiki featóró dȩyó furaalu, belapaaekélé sókó faalo ai ape,” yalepó. Yesuné Farisi whi̧rapepaae wiyó yae yale fo (Mat 23:1-36, Mak 12:38-40, <a href='B:490 20:45'>Luk 20:45-47</a>) 


text:
<pb/>Yesuné ai fo yóló kemetepa, Farisi whi̧ beta̧né a̧tamo o̧la naairaalu ama bepaae dapesó fóló, o̧la nukuatere ni fake tómó tiróló beterepó. 


text:
Atéru, Yesu o̧la naairaalu, atimané mara mole ala sya furaalu, folosóró ama naase fokunitepa, kale Farisi whi̧ a̧ hokomó sókó fu sirayalepó. 


text:
<pb/>Atétepa Talené a̧paae duraalu, “Aita motei, dia̧ Farisi whi̧né o̧la nokole nukuró wutitamo ha̧le tómó ere bólu maaté fukutua dapó. Téturaalu, diaao̧ tiki tua̧paaeta, ti fea o̧la senée yóló ekȩletere alaró ukusitere alatamoné ai fa̧ane ape. 


text:
Dia̧ okokoi tuȩ́ mole whi̧rape-ó, Kótóné diaao̧ tó tikimó ere ala fea taleturaalu, u tua̧paaekélé tale dumipóló de? 


text:
Diaao̧ nuku tua̧mó mole o̧la sóró yolealere so whi̧ tao sóró melae. Atétepa, ti diaao̧ tiki tua̧mó ere ala fea Kótóné kilitu, mo koko̧rapó fo yaalo ai ape. 


text:
<pb/>Farisi whi̧rape-ó, dia̧né kutómó ere sawa o̧lakélé naase tamo supa, dekeyóló beta̧ Kótópaae ha̧le móturaalutei, mo donotóró taletere alaró Kótópaae yaala sókó fole alatamo sisópaae erótu beterapó. Atére alamó doasi sekȩi ala dia̧ tu̧paae waalopa, wiyó yae. Donoyóló taletere alaró Kótópaae yaala sókó fole alatamo touróló, Kótópaae ha̧le matere alakélé ua̧sóró mo wisi ua̧pó. 


text:
<pb/>Farisi whi̧rape-ó, dia̧ fo wosetere bepaae furaalu, doasi doi mole whi̧rape bitua dere tikimótóró betaai ekȩle yóo, o̧la dotonatere tikimó daalukélé, so whi̧né doasi whi̧ wisi-ó yóo, yóló dukiratere koko̧mó ai ala dua dapó. Atétere alamó dia̧paae doasi sekȩi ala waalopa wiyó yae. 


text:
<pb/>Farisi whi̧rape-ó, dia̧ta u tu̧paae whi̧ dou epatei ha̧le tiki ao̧pa, ai tómó so whi̧ fua wua du beterapó. Ti dia̧ta, douró betere whi̧ kaae ao̧rapa, wiyó yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Moses-né asȩre fo yó matere kisipa fosóre whi̧né a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, naao ai dere forapené da̧ mo ti só deratapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa Yesuné duraalu, “ Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rape-ó, diaao̧ so whi̧paae i ala yae, i ala yao̧se, du betere alata, doa sekȩi o̧la so whi̧né hu̧lumó belerótu dere kaae du beterapó. Ai sekȩi o̧la diaao̧ belerótu bitutei, atima fasóló tao sere alamo dumipó. Atérapa, dia̧paae waaire sekȩi alamó wiyó yae. 


text:
Take diaao̧ noutererapené dale Kótóné ko̧ló whi̧rape dourale tiki be wisiyóló tȩnótu beterapó. Mió atétu betere alané diaao̧ ayarapené whi̧ dale ala wisirapóló, ha̧keamó yó matapó. Atéteremó dia̧paae doasi sekȩi ala eraalopa, wiyó yae. 


text:
Atéró betale alamó Kótóné ama fosó fosóre kisipa sya furaalu, i fo erapó.<pb/>‘Ya̧lo ko̧ló whi̧raperó <e>aposel</e> whi̧rapetamo atima beterepaae dotonaalotei, mepaae whi̧ mo ti dóo, mepaae ha̧le susupuróo yaalopó,’ erapó. 


text:
<pb/>Atérapa, mo take kaae sóró dilé wale ko̧ló whi̧rapené samearó mió diaao̧ du betere whi̧rapené sameatamomó kwia turó mió i alimó betere so whi̧ diaao̧ saalo ai ape. 


text:
Ita, mo dapó. Atéyaaire alata, Abel-mó kaae sóró dilé wóló, kale momatere bemó Kótópaae simó suku̧laa dalatere tikiró kae tukóló muló betere be ke tua̧mó dale whi̧ Sekaraiamó da̧le yóló kwia feata, mió i alimó betó mole so whi̧né saalopó. 


text:
<pb/>Moses-né asȩre fo yó mótu betere whi̧rape-ó, Kótóné mo bete mole alapaae sókó faaire so whi̧ fao̧sóró tu̧ tuki̧tere <e>ki</e> diaao̧ fasó salepó. Ti dia̧ta, ai tu̧mó fumitei, atima faai du betere so whi̧ diaao̧ sesétu beterapó. Atétere alamó dia̧ doasi sekȩi ala saalopa, mo wiyó yae!” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo yóló kemetepa, Yesu a̧ felemó, kale Farisi whi̧raperó Moses-né ere fo yó matere whi̧rapetamoné a̧ só deraairaalu, deteraai fo du betalepó. 


text:
Atéró, so whi̧ mo dekéró wale tikimó hae tiki fa̧apa, folosóró Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Farisi whi̧rape tua̧mó bole <e>yist</e> dia̧paae tekao̧sóró hotowaró kaae tawae. Atimata tiki tua̧paae dopatei, tó tikimó ha̧le wisire nisi du beterapó,” yalepó. 


text:
Diaao̧ diliki tua̧mó du betere fo dȩmó depa wosóo, be dolomó dua kikiti dere fo be huluamó daalu fakeyóló depa so feané wosóo, yaalopó. 


text:
<pb/>Norape-ó, dia̧paae i dere fo wosae. Mepaae whi̧rapené diaao̧ tó tikita dóló sukunaalotei, take dia̧paae me ala eraalomeipa, ai alapaae wiyao̧se. 


text:
Wiyaai depata, ti naao mo tikikélé, kepe betekélé, doróló mo ti dó tare sipaae deraaire fotoko̧ bole Kótó beterapa, a̧paae beta̧ mo doasi wiyae. 


text:
Sonaai <e>moni</e> ke tamoné aporó ba beleka̧atiki dupunérapó. Atére barape beta̧kélé Kótóné kisipa keterótimipó. 


text:
Dia̧ta, ai ba beleka̧atikitamo su̧ni, Kótóné ama hosaa mole doasi o̧la ai ape. Diaao̧ topo nikikélé Kótóné ama su̧mó dosa̧ayóló kisipareteiné dia̧ wiyao̧se. 


text:
<pb/>Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. So whi̧ feané kele tómó mepaae whi̧né duraalu, Yesuta ȩ tȩteróló kaae tare Talepó depa, Whi̧né Naalemanékélé Kótóné <e>ensel</e>-rapené keletómó a̧ ya̧lo fo eratere whi̧pó yaalopó. 


text:
Téyaalotei, whi̧ me dené so whi̧ feané keletómó a̧ Keriso fake meipó depa, ti Whi̧né Naalemanékélé, Kótóné <e>ensel</e>-rapené keletómó ai whi̧ a̧ kisipanipó yaalopó. 


text:
Mepaae whi̧ dené Whi̧né Naalema eróló foné só deratepa, ai dowi ala kwia kemeróló aluranérapó. Tépatei, kale Dȩi Kepe Wisiné ditere kutó faleyóló só deratepa, ai kwia mo aluranénipó. 


text:
Bóe whi̧rapené fo wosetere bepaae ó so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧rapepaae ó <e>Gavman</e>-né sóró beteró betere topo whi̧ beterepaae fo teka̧ai dapesó fupa, dia̧ noa fo yaaloé yóló, whaalia yao̧se. Ti noatepae, atétere sukamó diaao̧ yaaitere fo fea Dȩi Kepe Wisiné yó melaalo ai ape,” yalepó. Néli whi̧né ho̧ko ala yaletei fo salepaae dó faróló yale fo 


text:
<pb/>Tétepa so whi̧ fea touró betere kuamó, whi̧ beta̧né Yesupaae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧lo no da̧moné ayané mómu o̧la o̧la bukóló, ȩmale meló̧pólópa, naao ya̧lo nopaae yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa Yesuné duraalu, “Ti whi̧-ó, diaamomó o̧la o̧la bukóló meló̧póló né ȩ sóró beteraleé?” yalepó. 


text:
Téró ama atimapaae duraalu, “Kae kae o̧la fea senée yóló au nokole alané dia̧ dorao̧sóró, mo hotowaró kaae tawae. Ti noatepae, o̧la o̧la mo dekéró sóró tare alané whi̧ beteró bitinipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, ama atimapaae fo sale fo etéró yalepó. “Beta̧ néli whi̧né ama diyale ke kutómó o̧la dekéró salepó. 


text:
Ai ala kilitu, ama etei kisipa mualepó. ‘Ama kutómó yó mole o̧la mulaaire tiki meipóló,’ a̧ fomo du betalepó. 


text:
<pb/>Téró ama duraalu, ‘Ya̧lo o̧la o̧la mulaai tȩale be fisikóló mo doakale be tȩyóló ya̧lo kutómó sere o̧laró mepaae wisi wisi o̧latamo mulaalopó. 


text:
Atéróló ya̧lotei etei fo enérapó. Ȩ o̧la o̧la mo su̧mó moleteiné mió me kutó dini doasi ba fomó sa̧a nóló ha̧le bitu, mole o̧laró wȩitamo maaté hai̧tamo nukulé fu betaalopó,’ ere fo kisipa muni airapó. 


text:
<pb/>Tépatei Kótóné a̧paae duraalu, ‘Kisipa okokore whi̧-ó, naao betere bete mió dilikitamo ya̧lo tokó̧ sirapa, naao donoróló mulale o̧la né saaloé?’ yalepó. 


text:
<pb/>Whi̧ me dené mepaae o̧la o̧la whi̧ tao sóró ha̧le móturaalu, ita Kótópaae matapóló kisipa muóló meni, a̧tóró néli whi̧ betaai dapóló fea o̧la ekȩleyóló beta̧paae du betepa, ti i ere fo ai whi̧paaetóró eraalo ai ape,” yalepó. Naaire o̧la ó ya̧ya̧re o̧lamó whaalia yao̧se yale fo (Mat 6:25-34) 


text:
<pb/>Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Dia̧ naaire o̧la meitepa, noa naaloé yóló whaalia du betao̧se. Naao tikimó kisipa mutu, kutikélé noa saaloé yóló whaalia du betao̧se. 


text:
Nokole o̧lata, wisi o̧latei whi̧né betere beteta, mo doasi o̧lapó. Kutikélé wisi o̧latei, whi̧né tikita mo doasi o̧lapó. 


text:
Barapené dere ala kolóló kisipa muae. Atimané naaire o̧la wae biliyóo, u̧lumé depa sóró bepaae mulatere alakélé yóo, dumipó. Tépatei, Kótóné atima kaae taru, betere doko̧ fea atimané naaire o̧la mótua dapó. Hepen bemó betere diaao̧ Ayané barape kolósu, dia̧ kolósu depa, dia̧ so whi̧paae ama hosaa mo turó mulapó. 


text:
Dia̧kó beta̧ whi̧né ama betaaire alamó kisipa muóló whaalia duraalu, a̧ betaaire ba fo su̧mó fo̧loranére? 


text:
<pb/>Ha̧le yó mole nerape fuatere ala kolóló, kisipa muae. Ai ne fua kémi bisikó̧ló kuti nomotumitei, ama ere au wisi kelaalo mo koko̧rapó. Atére auné Solomon-né derótua yale koko̧i kutiné au bosene falapó. 


text:
Dia̧ kisipa tiki sawa tiró betere so whi̧rape-ó, haemó ha̧le yó mole nerapeta mió maaté yóló dó simó biliraaire o̧latei, Kótóné wisiyóló aurótua dapó. Ai nerapepaae erótu betere alakélé mo bosenóló, diaao̧ deraaire kuti Kótóné su̧mó melaalomeipóló de? 


text:
Ti noatepae, ha̧le ho̧ko betere so whi̧ feané ai o̧la saai dapóló ketekȩ buóló wóputu beterapó. Ti dia̧né ya̧ya̧tere o̧la hepen bemó betere diaao̧ Ayané ama mo tuȩ́rapó. 


text:
Térapa, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betaai dapóló, ketekȩ buóló kikitu betepa, ti ya̧ya̧ du betere o̧la o̧la ama su̧mó melaalo ai ape. 


text:
<pb/>Ya̧lo <e>sipsip</e> hupu malerape-ó, diaao̧ Ayané ama tȩteróló kaae tare ala a̧ wisi kisipa muóló hai̧tamo dia̧mó ha̧le melaalopa, whaalia yao̧se. 


text:
Térapa, diaao̧ muó mole o̧la dotonóló <e>moni</e> sóró mepaae yolealere so whi̧mó ha̧le melae. Atétere alané ha̧le muó tawó̧póló, <e>moni</e> detere be wisi aletapó. Atétepa, ti wisi wisi o̧la hepen bemó ha̧le muó taru, kemekélé yaalomeipó. Aimó o̧lémi nokole whi̧kélé, hoséli ó ero sinékélé, turukóló doraalomeipó. 


text:
Mé tikimó naao wisi wisi o̧la mupa, ti naao hosaakélé aimótóró mulapó,” yalepó. Kutó mo wisiyóló kaae tawale fo (Mat 24:42-51) 


text:
Ti atétere alata, mepaae kutó diratere whi̧rape atimané doasi whi̧ beta̧ so dokotere be dȩmó detere o̧la nale feletei fesaae wó̧póló, kaae tatu dere kaaepó. Atépa, kale whi̧ wouraalu be tu̧ dupa, a̧ be dolopaae holó̧póló, hapale atimané be tu̧ tuki̧yaalo ai ape. 


text:
Atéró, atima tȩteróló kaae tare whi̧ wouraalu kelera̧lemó, ama o̧la o̧la mo wisiyóló kaae tapa, a̧ hȩkeseturaalu atimapaae mo wisi ala eraalopó. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale topo whi̧ a̧ kuti wisi deróló, ama kutó diratere whi̧rape wó̧póló a̧pi fóló, o̧la nokole ni fake tómó kaae tawóló betaalopó. 


text:
Kale doasi whi̧ a̧ be diliki tua̧mó ó be teó dȩterepaae sókó wouraalu ama kutó diratere whi̧rape kelera̧lemó, fea o̧la o̧la su̧mó donoró betepa, a̧ hȩkeseturaalu atimapaae mo wisi alatóró eraalo ai ape. 


text:
Tépatei, i dere fo mo diriyóló wosóló tuȩ́ muae. Beta̧ be talené ama be fulukóló o̧la o̧la o̧lémi saaire whi̧ i sukakelemó waalopóló kisipa ua̧sóró ti ama be fulukóló o̧la o̧la sóró fó̧póló kaae tawua̧ meipó. 


text:
Térapa, dia̧kélé hotowaró donoróló betae. Ti noatepae, kale Whi̧né Naalema waalomei nisiyóló moko̧leyaa yóló betere tua̧mó waalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa Pitané duraalu, “Tale-ó, naao ai fo salepaae dó faróló dere fo-a, da̧paae maaté dépé, so whi̧ feapaaekélé de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Talene duraalu, “Beta̧ fosó fosóre kutó diratere whi̧ ama doasiné dere fotóró wosóló eró tapa, mepaae kutó diratere so whi̧ a̧paae tȩteróló kaae tawae enérapó. Tétu, tukóló muló betere sukamótóró atimané naaire o̧la maté fó̧póló, ama naase tua̧mó mulóló a̧ fulapó. 


text:
Téró kale doasi whi̧ a̧ momó fesaae wouraalu kelera̧lemó, ama diyae yóló fele kutó mo wisiyóló dipa kilitu, ai whi̧paae mo doa hȩkesené sinóló mo wisi ala eraalo ai ape. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale topo whi̧né ama o̧la o̧la fea ai whi̧paae naao mo wisiyóló kaae tawae yóló ama naase tua̧mó mulaalopó. 


text:
Tépatei, kale kutó diratere whi̧né ama etei kisipa munérapó. ‘Ya̧lo doasi a̧ foloti feletei hapale wómipó,’ dua dapó. Atéreteiné, a̧ bitu mepaae kutó diratere whi̧raperó sorapetamo fokosói ala yóló, du beteró a̧ o̧laró wȩitamo dekéró nóló topo doyóló keyaa faalopó. 


text:
Atéru kale doasi whi̧ waalopóló kisipani, moko̧leyaa yóló betere tua̧mó a̧ sókó wouraalu, kale whi̧ diyóló turukópi sóró kisipa tirénire so whi̧tamo touyóló beteró̧póló, ho̧kó faraalopó. 


text:
<pb/>Ai whi̧né ama doasiné mole ama kisipa tuȩ́ irutei, a̧ donoróló bitu doasiné dirae yale kutó diréniyalemó, fokosói ala yóló mo doasi susupuraalo ai ape. 


text:
Téyaalotei, mepaae kutó diratere whi̧né atima doasiné mole kisipa bete wisiyóló sinipa, ti ai whi̧paae kwia mótukélé sawa tétitóró melóo, dele alakélé dekéró ini, tétitóró dóo yaalopó. Nalo kale doasi wóló, ama doasi alarape tȩteróló kaae tawae yale whi̧paae duraalu, ya̧lo ya̧paae melóló fele kutórape fea maé yóló wosaalopó. Mepaae so whi̧né me whi̧paae duraalu, ‘Da̧né o̧la o̧la kaae tawae,’ yóló hu̧yóló mélipa, ti atima momó fesaae wou ama male su̧róló maé yóló wosaalopó,” yalepó. Fake tekeyóló, betaalopóló yale fo (Mat 10:34-36) 


text:
<pb/>“Ȩta i haepaae waleteita si sóró walepó. Ai si i haemó mo hapale dó holó̧póló, mo taketi noke ua̧póló kisipa mutapó. 


text:
Tépa, ȩ mo kae wȩi tópuaaire ala beta̧ moletei kemeraai kaae taru, mo doasi sekȩné sukutu beterapó. 


text:
Ȩ i haepaae waleteita, diaao̧ kisipané dia̧ i haemó betó mole so whi̧tamo hosaa muni deyóló dua betaaire ala sóró walepóló de? Meipó. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ȩta, dia̧ fake tekeyóló beteró̧póló, tekenale walepó. 


text:
Atérené mió i betere alimó kaae sóró, beta̧ bemó aporó so whi̧ betepa, atimasisitei bóe dóló tekeyóló, sore whi̧ kae betóo, tamo whi̧ kae betóo, yaalo ai ape. 


text:
Atimasisi atéró fake tekeyóló kae bitu, alimané naaletamo bóe dóo, naalené alimatamo bóe dóo, hamané senaaletamo bóe dóo, senaalené hamatamo bóe dóo, whi̧né hama hyama sotamo bóe dóo, hyama soné ama whi̧ hama sotamo bóe dóo, yaalopó,” yalepó. Dere ala kilituraalu i ala yaalopóló kisipa yaaire fo (Mat 16:2-3) 


text:
<pb/>Téró, Yesuné aimó touró betere so whi̧paae duraalu, “Suka doropolepaae sa̧ko ho̧kolo depa kilitu, etei fo dua dapó. Mió hali waairaalu ai dere ape deretei, motóró wua dapó. 


text:
Dia̧ tó tikiné wisire nisi du betere so whi̧rape-ó, i haemó dere alaró sa̧mó dere alatamo ti diaao̧ mo diriyóló kisiparapó. Mió i alimó dia̧ tua̧mó erótu betere ala dia̧né kilitu beterapa nalo waaire alimó yaaire ala bete diriyóló tuȩ́ initere noatepa de? 


text:
Whi̧ mené ya̧tamo fo tokó̧ló só deraai taletere whi̧ beterepaae dapesó fupa, diaamosisi tu̧mó furaalu donoratepa wisirapó. Ti noa yao̧sóró meipó. Ama ya̧ dapesó fóló, taletere whi̧né naase tua̧mó mulatepa, ai whi̧némo diki tare whi̧rapené topo whi̧né naase tua̧paae mulatepa, ya̧ <e>dipula</e> beterao̧sóró dapó. 


text:
Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape. Naao meló̧póló da̧le mulale <e>moni</e> fea melaletei, kale sonaai <e>moni</e> ke mo ti kemeróló menitepa, ti ya̧ sókó feni, ha̧le bitiré faalo ai ape,” yalepó.<pb/>


text:
Ai forape yóló kemeteretamo Pailat-né dale mepaae Kaleli whi̧rapené samea Kótópaae suku̧laa dalóló ha̧le matere o̧latamo touróló mótu beterapó fo mepaae whi̧rapené Yesupaae ene walepó. 


text:
Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Diaao̧ kisipané ai dale Kaleli whi̧rapeta, mepaae ha̧le betó mole Kaleli so whi̧né yale dowi ala bosenóló, atima mo doasi dowi ala ereteiné dalepóló kisipa mute? 


text:
Ténipa, ya̧lo dia̧paae i dere fo wosae. Diaao̧ dowi ala taaróló kisipa fetenitepa, ti dia̧kélé ai whi̧rape yale kaae yaalo ai ape. 


text:
Ai fo kaae, me i ape. Sailoam be huluamó tȩne fo̧loi be kolokó dorowouraalu, mepaae 18 whi̧rape dalepó. Diaao̧ kisipané ai whi̧rapené yale dowi alané mepaae Jerusalem be huluamó betó mole so whi̧né dowi ala bosenée faleteiné erapóló kisipa mute? 


text:
Aténipa, ya̧lo dia̧paae i dere fo wosae. Dia̧kélé diaao̧ du betere dowi ala taaróló kisipa fetenitepa, ti atima yale kaae dia̧kélé fea dóló aluraalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, ama atimapaae i fo sale yalepó. “Whi̧ beta̧né ama képi du kutómó beta̧ nose biliyaletei oloréró kȩle felemó, du beta̧kélé olenipa kelalepó. 


text:
Atépa, ai kutó talené ama kutó kaae tare whi̧paae duraalu, ‘Ai nose du oloréró ba fo sore tua̧mó kȩleta yaletei, du mo beta̧kélé olere kilinipa, diyó mulae. Ti ai dowi wa̧sa daale niné hae fȩ ha̧le kemeró̧póló, noatepa kaae tawaaloé?’ yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, kale whi̧né a̧paae duraalu, ‘Doa whi̧-ó, ba fo beta̧ tua̧mó ya̧lo mepaae kȩlaai o̧la o̧la sóró ai ni betemó munaalopa, daaló̧póló taalae. 


text:
Waaire ba fo tua̧mó kaae tara̧lemó, olotepa ti wisirapó. Olenitepa ti diyó mulaalopó,’ ” yalepó. Sa̧a naai da̧le muló betere sukamó sisó fulukó tare so wisirale fo 


text:
<pb/>Sa̧a nokole be dȩmó Yesu a̧ fo wosaai tȩ mole berapekó beta̧ bemó Talené ala etérópóló yó mótu betalepó. 


text:
Tétu beteremó, aimó dowi kepené sisó fulukuró betepatei, 18 ba fo kemere so beterepó. Atéruraalu, a̧ donoyóló betere alakélé ini, mo heméetóró tarepó. 


text:
Atépa Yesuné kolóló a̧paae ape yóló duraalu, “Ti so-ó, ya̧ dokóló muló betere kisi bete mió ai kemeratere ape,” yalepó. 


text:
Atéró, kale soné tikimó naase mulaletamotóró, ama sisó fulukó taretei donone hotepa, Kótóné doi sóró holalepó. 


text:
<pb/>Sa̧a nokole sukamótei Yesuné ai so wisiratere ala kilitu, ai fo wosetere be kaae tare topo whi̧ a̧ fopaae butu, aimó betó mole so whi̧paae duraalu, “Kutó diyaaire be dȩrapeta apo miró mulapó. Térapa, diaao̧ kisi bete wisiró̧póló depa ti Sa̧a nokole be dȩmó wéni, ha̧le be dȩrapemó wua yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Talené a̧paae duraalu, “Dia̧ tó tikiné ha̧le wisire nisi du betere whi̧rape-ó, Sa̧a nokole sukamótei diaao̧ <e>bulmakau</e> ó <e>donki</e> hupurape duló beteretei wȩi nó̧póló dapesó fua dumié? 


text:
Atére kaae, Abraham-né deté yale i betere so dowi Satan-né képiné dokóló muló betepa, 18 ba fo ha̧le kemeyalepó. Atépa a̧ fó̧póló, Sa̧a nokole be dȩmótei, ya̧lo teraayalepa ai ala dore?” yalepó. 


text:
<pb/>Ama ai fo deremó, a̧tamo dei kisipa muóló só deraaire whi̧rape atimatei hale duraalu, wiyalepó. Téyaletei, so whi̧ feané ama ai dere ala kilituraalu, koko̧i ala dapóló doasi hȩkesené sukutu betalepó. Mastard niró yist-tamopaae dó faróló yale fo sale (Mat 13:31-33, Mak 4:30-32) 


text:
<pb/>Téró Yesuné duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala etérapóló noa alapaae dó faróló yaaloé? 


text:
Ti aita, i ala kaaené kelerapó. Beta̧ whi̧né <e>mastard</e> ni ke sawatamo só fóló, kutómó biliyalepó. Atéró kale ni holóló, doasi ami daapa, tetei̧mó sikimó kotere barape sirimó daaneta dua dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, ama kale yale kaae momó duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala noatamo su̧róló enére? 


text:
Aita, i ala dere kaaepó. Beta̧ soné <e>flawa</e> o bula duraalu, <e>yist</e> mo sawatamo bulatereteiné doasi o bula alerótua dapó,” yalepó. Betekȩne sawa tu̧mó fae yale fo (Mat 7:13-14, 21-23) 


text:
<pb/>Ai alarape yóló kemetepa, Jerusalem-paae fole tu̧mó tȩ mole doasi be huluaró sawa be huluarapemó Yesu faai furaalu, Talené fo yó maté fu betalepó. 


text:
Atéró, mepaae whi̧né Yesupaae duraalu, “Tale doasi-ó, beta̧ beta̧ so whi̧ maaté aluyao̧sóró tao saaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Dia̧ mo sawa betekȩne tu̧mó sókó faairaalu, ketekȩ buóló fae. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. So whi̧ fea ai sawa tu̧mó faai dapóló faalotei fenénipó. 


text:
Ai be talené ama be tu̧ kinó betepa dia̧ wóló belamó daalu tu̧mó haluróló fo fakeyóló duraalu, ‘Tale doa whi̧-ó, da̧ holaai dapa tu̧ tuki̧yae,’ yaalopó. Ai fo depa ama dia̧paae duraalu, ‘Dia̧ maae so whi̧rapeé?’ yaalopó. 


text:
<pb/>Tétepa, diaao̧ i fo yaalopó. ‘Da̧ fea beta̧mó bitu, o̧laró wȩitamo nóo, ya̧ da̧né tu̧rapemó daalu yó matere fo wosóo, du betale so whi̧pó,’ yaalopó. 


text:
<pb/>Ai fo yaalotei, ama atimapaae i fo yaalopó. ‘Dowi ala yó tare so whi̧rape-ó, dia̧ maae wale so whi̧ró ȩ kisipanipa, taae fae,’ yaalopó. 


text:
<pb/>Atétepa, diaao̧ Abraham, Aisak, Jekop, mepaae Kótóné whi̧rapekélé fea ama tȩteróló kaae tare be tua̧mó betó mupa kelaalopó. Téyaalotei, dia̧ ai be tua̧paae honi, belamó dele doasi sóró wole du bitu, diaao̧ serekenétei dia̧ tukóló nuku betaalo ai ape. 


text:
Atétere be dȩmótóró suka hotereró wale so whi̧kélé, suka doropoleró wale so whi̧kélé, u dȩpaae wale so whi̧kélé, i dȩpaae wale so whi̧kélé, mo fea Kótóné tȩteróló kaae tare be tua̧mó detere o̧la naairaalu, atima betaaire tiki séle séle sóró betaalopó. 


text:
Mió i alimó mepaae nalo wale so whi̧ folosene fóo, mepaae folosóró fole so whi̧rape nalone fóo yaalo ai ape. Ya̧lo i dere fota, ha̧sókó feni, mo yaalopó,” yalepó. Yesuné Jerusalem so whi̧ hosaamó sirapóló yale fo (Mat 23:37-39) 


text:
<pb/>Atéyale sukamótóró, mepaae Farisi whi̧rape Yesu beterepaae wóló duraalu, “Herot-né ya̧ daai du beterapa, i be taaróló, metikipaae fae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, atimapaae duraalu, “Dia̧ fóló, ai whi̧ dóló nokole dowi hao̧paae i fo yae. Mióró dótamota, ȩ mepaae kisi daae mole so whi̧ró dowi kepe tepeyóló betere so whi̧tamo wisiróló, sore be dȩné ti ya̧lo diyaai yale kutó fea kemeróló da̧lemó sókó fatapó yae. 


text:
Téyaalotei, mió ó dó ó dua̧kélé, atimané ȩpaae me ala eratepa taaréni, ha̧le fó maaté yaalopó. Ti noatepae, Kótóné ko̧ló whi̧ kae tikimó sukutepa ao̧ni, Jerusalem bemótóró sukutepa ti mo donorapó. 


text:
<pb/>Jerusalem, bemó betó molȩ so whirape-o, Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧rape dóo, mepaae ama dia̧ beterepaae dotȩyale whi̧rapekélé kapo duné siróló dóo, dua yalepó. Kale bané malerape ama baase ao̧paae buósu dere kaae, diaao̧ naale senaale ya̧lo atéró buó saalopóló dua yalemó, dia̧né hó̧ralepó. 


text:
Térapa, mió diaao̧ be mo wópu maalo ai ape! Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ȩ diaao̧ kilini ha̧le bitiré fóló, Talené doimó wale whi̧-ó, Kótóné hamokoróló tao sere alané wisiró̧póló yae dere sukamó ti ȩ momó kelaalopó,” yalepó.<pb/>


text:
Téró, Sa̧a nokole sukamó Yesu a̧ Farisi whi̧rapekó doi mole whi̧né bemó o̧la naai fóló beterepó. Atépa, beta̧ hó naase tópure whi̧ Yesu betere felekemó betepa, me alakó déró kelaai kaae tawóló betó molepó. 


text:
Atépa, Yesuné Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo kisipare whi̧rapetamopaae duraalu, “Sa̧a nokole sukamótei whi̧ wisiratepa fo mulepé, meié?” yalepó. 


text:
Ai fo depa, atimané me fokélé tokó̧ menipó. Atétepa, Yesuné kale whi̧ wisiyó̧póló tikimó tawóló, turukó hóróló fó̧póló dotȩyalepó. 


text:
Atéró, Yesuné atimapaae duraalu, “Dia̧kó whi̧ beta̧né ama naale ó <e>bulmakau</e> hupu sa̧a nokole be dȩmótei nóku dolopaae doropóló mupa, téti hapale tao saalo meié?” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, atima o̧la naai wale so whi̧rape doasi doi mole whi̧ betere tikimó betaai dapóló fole ala kilitu, atimapaae etei fo sale yalepó. 


text:
“Whi̧ mené ama so dokoturaalu detere o̧la naai ape depa furaalu, doasi doi mole whi̧rape bitua dere ni fake wisimó betaai ekȩle yao̧se. Ti noatepae, ya̧ tȩteró betere doasi doi mole whi̧rapepaae ape eretei, ya̧ kisipani ai ape. 


text:
Atéró wóló betepa, diaamopaae ape yale whi̧né duraalu, ya̧ betaai yale tikimó i sekȩ́ beteró̧póló, ya̧ ha̧le tikimó betae depa, ya̧ doasi hale saalopó. 


text:
Atéyao̧sóró, ya̧paae o̧la naai ape depa furaalu, doasi doi mole whi̧rape betere ni fake ao̧mó ho̧ko betae. Atépa, ya̧paae o̧la naalopa ape yale whi̧né kilituraalu, ‘No-ó, ya̧ i wisi tikimó biti̧ holae yaalo ai ape.’ Atétepa, ya̧tamo beta̧mó o̧la nuku betere so whi̧né keletómó naao doi hale sóró horaalopó. 


text:
Ti noatepae, mepaae whi̧ dené amatei a̧ doi sóró horatepa, atétere whi̧ ti Kótóné haepaae só deróo, whi̧ me de amatei deróló dua betepa, ti Kótóné a̧ sóró horóló doasi doi mulóo, yaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné a̧paae o̧la naai ape yale whi̧paae duraalu, “Naao suka tua̧mó ó dikitamo o̧la naairaalu, naao fulumu whi̧rape ó naao norape ó fake so whi̧rape ó ya̧tamo felekemó betere néli so whi̧rapepaae maaté o̧la naai ape yóló dape sao̧se. Naaotamo ai ala depa, atimapaae erale ala kaae, ya̧paaekélé eraalo ai ape. 


text:
Téni, ai detere o̧la naairaalu, ha̧le yolealere so whi̧ ó tiki dore so whi̧ ó hó dore so whi̧ ó kele dilikire so whi̧ fea ape yóló dape supa, ti Kótóné ya̧ wisiróló hale horaalopó. 


text:
Ti atei kaae so whi̧rapené naao erale alamó ya̧paae momó tokó̧ menanénipó. Naao ai dere alamó saaire dupu wisita, take wisi ala yóló suka̧le so whi̧rape kepaayóló wale sukamó senérapó,” yalepó. So dokoteremó detere doasi o̧lapaae dó faróló yale fo sale (Mat 22:1-10) 


text:
<pb/>Atéró, Yesuné ai dere fo wosóló, aimó o̧la nuku betere whi̧rapekó beta̧né a̧paae duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó bitu, detere o̧la naalopóló kisipa mutu betere so whi̧ta ti Kótóné wisiró beterapa, doasi hai̧né sukutu beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Whi̧ beta̧né ama doasi o̧la deyaairaalu, taleyóló mulóló so whi̧ feapaae naai ape yalepó. 


text:
Atéró kale whi̧né o̧la deyaaire be dȩ wapa, o̧la naai ape yale so whi̧ dapesene fó̧póló, ama kutó diratere whi̧ dotonalepó. Atétepa, a̧ fóló atimapaae duraalu, ‘Mió o̧la taleróló muló betepa faalopa ape,’ yalepó. 


text:
<pb/>Atéró deté kwȩyaletei, atima fole hó̧mó kutórapené bipi epa fenénipó dua yalepó. Folosóró whi̧ beta̧né duraalu, ‘No-ó, ya̧lo dóti dupuyóló diyaaire kutó kȩle faaireteiné, ȩ ya̧tamo faalomeipó,’ yalepó. 


text:
<pb/>Kale dere fo kaae whi̧ menékélé duraalu, ‘No-ó, ȩta ya̧lo dóti dupuyale naasetamo <e>bulmakau</e> hupurapené dere ala kȩle faaireteiné ya̧tamo fenénipó,’ yalepó. 


text:
<pb/>Whi̧ menékélé kale dere fo kaaetóró yóló duraalu, ‘No-ó, ȩ so mo dótóró dokóló betereteiné ya̧tamo fenénipó,’ yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, kale kutó diratere whi̧ momó fesaae wóló, whi̧rapené yale fo ama doasipaae yalepó. Tétepa, kale be tale a̧ fopaae buóló ama kutó diratere whi̧paae duraalu, ‘Ya̧ mo hapale fóló ai doasi be huluaró sawatamo be huluatamopaae fole tu̧mó yolealere so whi̧kélé, tiki momaare so whi̧kélé, kele dilikire so whi̧kélé, hó naase dore so whi̧kélé, fea wó̧póló dapesene fae,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, ama yae yale alarape yóló ki̧lipaae kale kutó diratere whi̧né duraalu, ‘Doa whi̧-ó, naao ȩpaae yae yale alarape fea ya̧lo su̧mó yaletei, mepaae whi̧ beteraaire dȩ ha̧le ai mune fale ape,’ yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa kale doasi whi̧né a̧paae duraalu, ‘Ya̧ doasi tu̧rapemó fóló, tu̧ dȩmó betó mole so whi̧kélé fea dape siré kwȩyóló wapa, ti be kerape fea su̧nérapó. 


text:
Ya̧lo ya̧paae i dere ape. Mepaae whi̧ de o̧la naalopa ape yalemó wéni yale so whi̧rapeta, ya̧lo doasi detere o̧la mo sawakélé hoteyaalomeipó,’ ” yalepó. Filipaa ni beleyóló fenitepa Yesuné yó matere whi̧ betenénipó ere fo (Mat 10:37-38) 


text:
“Mepaae so whi̧ detamo ȩ beterepaae wouraalu, ti ama aya ó hae ó ama so, naale senaale ó ama noraperó nerapetamopaaekélé ó ama betere betekélé hó̧róló bóe dinitepa, ti a̧ ya̧lo dere fo wosóló yó matere whi̧ betenénipó. 


text:
Mepaae whi̧ dené a̧ oleraaire filipaa ni amatei beleyóló ȩ sya anitepa, ti atétere whi̧kélé, ya̧lo yó matere whi̧ betenénipó. 


text:
<pb/>Dia̧kó beta̧ whi̧ ama kisipanétamo, doasi fo̧loi be olekeyóló tȩyaairaalu, ama tare <e>moni</e>né su̧mó tȩnéréró kisipanépi talenérapó. 


text:
Ti noatepae, be tȩyaai folosóró bete kaaturaalu, dirii eleké bilitapó. Téteretei, kale be kemerénipa kilitu, mepaae so whi̧né do̧ nanóló doka doka duraalu, i sekȩ́né mo folo tȩale betei kemerénipóló do̧ nanaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Fo sale me i ape. Me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧né me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧tamo bóe dȩle faairaalu, 10,000 diki tare whi̧raperó me topo whi̧né 20,000 diki tare whi̧rapetamo bóe dupa, 20,000 diki tare whi̧rape dóló kemeraalopé neté yaalorópóló kale topo whi̧ a̧ kisipapi tekenérapó. 


text:
Atéró bóe whi̧rape mo umó wou betepatei, ama kisipanétamo atimatei beta̧paae dȩlépa, ti bóe dele ala taarópó. Mió da̧ bóe fiyóló dua betaalopó fo ene fae yaalopó. 


text:
Atétere kaae, dia̧kó whi̧ me dené ama muó mole o̧la o̧la fea me o̧la meipóló taarénitepa, ti ya̧lo fo eratere whi̧ betenénipó. 


text:
Atéró felé initere kóta, o̧la betepaaekélé munéni, ha̧le tikipaae taae fatua dapó. Mepaae whi̧ detamo wosȩ́li dapa, ti i dere fo wisiyóló wosó̧póló yae,” yalepó.<pb/>


text:
Téró, mepaae <e>takis moni</e> sere whi̧raperó so whi̧né dowi ala dere whi̧rapepó du betere whi̧rapetamo Yesuné dere fo wosaai a̧ beterepaae toura̧le wóló betó molepó. 


text:
Atépa, mepaae Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné Yesu kikiti eratere fo yóló duraalu, “I whi̧néta dowi ala du betere whi̧rapetei, touróló o̧la beta̧mó nuku beterapó,” yalepó. 


text:
“Dia̧kó whi̧ beta̧né 100 <e>sipsip</e> hupurapekó beta̧ hupu alupa, 99 hupurape ha̧le tua̧ tikimó beteróló, alure hupu keketé kwȩyóló dape sumié? 


text:
Atéró, bepaae só fóló, ama fulumu so whi̧ró be whi̧ so whi̧tamopaae toura̧le ape yóló duraalu, ‘Ya̧lo kale aluyale hupu kekitu beteró dape salepa, dia̧kélé fea ȩ dere kaae hȩkese yae,’ yaalopó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Atétere kaae, beta̧ dowi ala du betere whi̧ kisipa tiki feteyóló Kótó beterepaae wapa, ti hepen bemó mo doasi hȩkese dere alané i haemó dere hȩkese tȩteróló bosene falapó. Téretei, mepaae 99 so whi̧né duraalu, da̧ me dowi alakélé dumipa, kisipa tiki ha̧le neyóló feteyaaloé dere so whi̧paae hȩkese doaló dumipó,” yalepó. Aluyale moni kepaae dó faróló yale fo 


text:
<pb/>Ai ala kaae me i ape. “So beta̧né <e>silpa kapa</e>né aleyale naasetamo <e>moni</e> kekó beta̧ alutepa, ama noa ala yaaloé? Keka̧airaalu sa̧ dȩyóló be tua̧mó muó mole mome wisiyóló fuóló kekó̧ló mupa sumié? 


text:
Atéró su, ama fulumu so whi̧ró be whi̧ so whi̧tamopaae kale aluyale <e>moni</e> ke saleteiné da̧ hȩkese yaalopa, dia̧ fea beta̧paae toura̧le ape enérapó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Ai ala dere kaae, mepaae whi̧ de ama dowi ala taaróló, kisipa feteyóló Kótópaae wapa, ti ó hepen bemó betere <e>ensel</e>-rape mo doasi hȩkesené sinaalo ai ape,” yalepó. Aluyale naalepaae dó faróló yale fo sale 


text:
Téru, me dekȩ naalené alimapaae duraalu, ‘Apa-ó, naao ya̧lo no da̧momó melaai muló betere o̧la o̧la bukóló ȩmaletamo a̧lae,’ depa, alimané naalema tamo tua̧mó bukuralepó. 


text:
<pb/>Atéró kale dekȩ naale alimané melale o̧la o̧la fea sóró, mo saletó tikipaae felepó. Atéró bitu, mepaae kae kae ala ho̧ko deté fu beteró, ama kale sóró fele o̧la o̧la fea kemeralepó. 


text:
Atéró beteremó, ai hae kwiamó doasi wote ali wóló a̧ naaitere o̧lakélé meitepa, a̧ fóló whi̧ beta̧paae duraalu, ‘Naao me kutókó mupa ya̧lo diraalopó yóló wosalepó.’ Ti fo depa, kale whi̧né ama hupurape kaae tawaaire kutó beta̧ mulapa dirane fae yóló dotȩyalepó. 


text:
Atéró fóló, kale hupurape kaae tapa mené a̧mó nokole o̧lakélé menipó. Tétepa, a̧ wotemó kale hupurape matere besa̧ae bolo naai kisipa mutu betalepó. 


text:
<pb/>Atétu ama take muale kisipa feteyóló, momó wisi kisipa muóló duraalu, ‘Ya̧lo ayané ama kutó diratere whi̧rapeta, o̧la dekéró mupa nuku beteretei, ȩ imó wotené sukutapó. 


text:
Tétereteiné, mió ȩ momó ya̧lo aya beterepaae fesaae fóló i fo yaalopó. Apa-ó, ó hepen-mó betere Kótópaaekélé, ya̧paaekélé ya̧lo wisi ala eréni, mo doasi dowi ala eralepó. 


text:
Atéyaleteiné, mió ȩ naao naale ao̧réni, kutó diratere whi̧rape kaae beterae,’ yaairaalu faai kisipa mualepó. 


text:
<pb/>Atéró tuȩ́ teketu beteró, kale naale a̧ betere tiki taaróló, alima beterepaae momó fesaae felepó. Atéró kale naale mo umó wou betepa alimané kolóló, ama hosaamó suraalu, a̧ mo hapale sururu yóló fóló, apuó taru ko̧ló tukó nalepó. 


text:
<pb/>Atétepa kale naalené alimapaae duraalu, ‘Aya-ó, naao kele tómókélé, hepen bemó betere Aya Kótóné kele tómókélé, mo doasi dowi ala yalepó. Téyalepa, mió ȩ naao naale ao̧rao̧se,’ yalepó. 


text:
<pb/>Téyaletei, kale naale alimané ama kutó diratere whi̧rapepaae duraalu, ‘Dia̧ mo hapale fóló, a̧mó deraaire kuti wisi sóo, naasemó bulaaire bi sóo, hómó horaaire ho̧leke be sóo, yóló derae,’ yalepó. 


text:
Atéró, ama kutó diratere whi̧rapepaae duraalu, ‘Da̧né a̧ hȩkeseróló o̧la deraalopa, beta̧ seraai <e>bulmakau</e> hupu male sene fae. 


text:
Ti noatepae, ya̧lo i naaleta suka̧letei momó kepaayóló biture kaae erapó. Mo ti aluyale whi̧tei momó dape sóró biture kaae epa, mió da̧né a̧mó o̧la deróló hȩkese yaairaalu i dere ape,’ yalepó. 


text:
<pb/>Até du betepa, kale whi̧né topo naale kutómó daai be bela felekemó sókó walemó, <e>kita</e>tamo wole fo yóló, ki̧litu betere fo wosalepó. 


text:
Até du betepa, ama kutó diratere whi̧rapekó beta̧paae ape yóló duraalu, ‘Doa ai-a, noa alamaaté du bitu de?’ yalepó. 


text:
Ti fo depa ama a̧paae duraalu, ‘Naao no me alakélé ini, mo wisiyóló sókó waleteiné, ayanaaoné seraai <e>bulmakau</e> hupu male dóló o̧la i derótu betere ape,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ai du betere ala kilitu, kale topo naalené alimatamo doasi fopaae buóló, bepaae hotere hó̧yóló belamó dalepó. Atépa, alima doropóló naalema be dolopaae holó̧póló, bératere fo yalepó. 


text:
Téyaletei, ama alimapaae duraalu, ‘Kelere! Ba fo doko̧ fea ȩ naao wae sóró kutó diratere whi̧ kaae bitu, hó̧kélé ini naao erae dere ala ya̧lo eró tawalepó. Téyaletei, ya̧lo fulumu whi̧rapetamo dóló nó̧póló, naao <e>meme</e> hupu male beta̧kókélé menipó. 


text:
Até yaletei, naao ai naale ho̧ko nópumó kutu beteró naao melale wisi wisi o̧la fea aluróló wapatei, naao a̧mó seraai <e>bulmakau</e> hupu male dóló o̧la ai deratere ape,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa alimané duraalu, ‘Ti naale-ó ya̧ta, suka fea ȩtamo betereteiné ya̧lo mole o̧la o̧la feata, ti naaotóró ai ape. 


text:
Téreteiné da̧ fea hȩkese duraalu, a̧mó o̧la deralepa, ya̧ depe sekȩni hȩkese yae. Ti noatepae, naao no a̧ mo ti suka̧le whi̧ momó kepaayóló wóló biture kaae epa o̧la deratere ala taaréni, mo enérapó. A̧ta, aluyale whi̧tei, momó sókó wapa dape sóró i betere ape,’ ” yalepó.<pb/>


text:
Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae i fo yalepó. “Whi̧ mené beta̧ néli whi̧paae duraalu, naao o̧la o̧la kaae tare whi̧né wisiyóló kaae tani, ho̧ko besekérótu beterapó depa wosalepó. 


text:
Atei fo depa, ama sóró beterale whi̧paae ape yóló a̧paae woseturaalu, ‘Naao du betere ala mené ȩpaae ene walepa, naao ya̧lo o̧la o̧la netéró kaae tare? Mió naao ditu betere kutó kemeraai dapa, naao tȩteróló kaae taru deté wale ala fea ȩpaae yae,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa kale whi̧né ama kisipanétei duraalu, ‘Ya̧lo doasiné ȩ melale kutó kemeratepa, mió ȩ noa kutókó diyaaloé? Hae duki̧yaaire fotoko̧kélé buni yóo, me whi̧paae o̧la kema dere alakélé, hale yóo ereteiné, ȩ noa ala yaalorópó. 


text:
Tépatei, ȩ i kutó taaróló fupa, mepaae so whi̧né ȩ mo wisiyóló dape só̧póló, i ala beta̧ yaai kisipa mutapó,’ yalepó. 


text:
Atétepa, kale whi̧né ama doasiné o̧la o̧la kwia mulóló sale whi̧rape beta̧ beta̧ ape depa, walepó. Atéró kale folosóró kwia mulóló sale whi̧paae woseturaalu, ‘Ya̧lo doasiné o̧la naao meteró saleé? depa, ama duraalu, da̧le 4000 <e>lita olip wel</e> wȩi salepó,’ depa, kale whi̧paae duraalu, ‘Ya̧ hapale fóló sawa beteró, naao sale 4000 <e>lita wel</e> wȩi da̧le helekó̧ló, 2000 <e>lita</e> asȩyae,’ yalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale dere kaae me whi̧paae woseturaalu, ‘Naao ya̧lo doasiné o̧la meteró saleé?’ depa, kale whi̧né duraalu, ‘<e>Whiti</e> yorape 1000 salepó,’ yalepó. Ti fo depa, kale whi̧né a̧paae duraalu, ‘Naao melaai sale kwia asȩretei helekó̧ló 800 asȩyae,’ yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale o̧la o̧la talené ama sóró beterale whi̧ wisipa meitei a̧ dukiróló duraalu, ‘I whi̧ta o̧lémi nuku bitutei, topo daalu fosó fosói ala maaté du beterapó. Ti i haemó betere so whi̧ atimasisi u tao su i tao su dere ala mepaae so whi̧né kilitu, mo fosó fosóre so whi̧póló dukiratere alané, kale dȩ tua̧mó betó mole so whi̧ tȩteróló ketei ao̧ratapó,’ yalepó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae i dere ape. I haemó bituraalu, naao sere <e>moni</e> mepaae ya̧ya̧re so whi̧ tao sóró ha̧le melae. Atéró fea melóló kemeratepa, atimané ya̧ mo ti tȩ tare bepaae holae yóló dape saalo ai ape. 


text:
<pb/>Mepaae whi̧ dené sawa kutó mo wisiyóló kaae taru dirótu betepa, so whi̧né kilitu i sekȩ́né kutó mo dono ditapóló kisipa tiratere whi̧néta ti doasi kutókélémo wisiyóló diranérapó. Mepaae so whi̧ denétamo sawa o̧la mekó o̧lémi supa, ti doasi o̧lakélé o̧lémi senérapó. 


text:
Atétepa, i haemó muó mole o̧la o̧la diaao̧ wisiyóló kaae tawaaire su̧nipa, mo ti muó tare wisi wisi o̧la dia̧paae kaae tawae yóló né melaaloé? 


text:
Me whi̧né dia̧paae kaae tawae dere o̧la o̧latamo diaao̧ mo wisiyóló kaae tanitepa, naao mo ti muó tawaaire o̧la ya̧mó né melaaloé? 


text:
<pb/>Beta̧ kutó diratere whi̧nétei, doasi topo whi̧ tamoné kutó diranénipó. Atétepa, ti me whi̧paae yaala sókó fóló mulu, ama kutó diróo, me whi̧ hó̧róló ama erae dere alakélé eréni yóo, yaalopó. Ai ala dere kaae, beta̧ whi̧nétei Kótóné kutóró mepaae <e>moni</e> saaitere kutótamo touróló diranénipó,” yalepó. 


text:
Ai fo depa, mepaae <e>moni</e>mó hosaa muóló ekȩlere Farisi whi̧rapené Yesuné ai dere fo woseturaalu, faleyóló doka doka du betalepó. 


text:
Ti fo depa, ama atimapaae duraalu, “Dia̧né ai du betere ala so whi̧né kilitu, mo wisirapó du betepatei, diaao̧ hosaa tua̧mó kinóló mole ala ti Kótóné kolóló mo kisiparapó,” yalepó. Atétepa, ama atimapaae duraalu, “Mo so whi̧néta, dia̧né mo doasi bete mole ala dapó du betepatei, Kótóné keletómó ti bete muni, mo sonaalérapó. 


text:
<pb/>Kale Moses-né asȩre foró Kótóné ko̧ló whi̧rapetamoné yó maté waletei, Jon betale alimókélé taaréni, ha̧le yó matétóró fu beterepó. Atétu betepa, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole kisi fo wisi wosaai dapóló hai̧né sukuturaalu, so whi̧ fea aipaae alaletamo fu beterapó. 


text:
<pb/>Whi̧ me dené ama topo so tokó̧ daaróló so me kae dokotepa, ti Kótóné fo tukóló nópu nukulapó. Whi̧ me dené me whi̧né tokó̧ daalale so dokotepa, ti aikélé yóló muló betere fo tukóló nópu nukulapó,” yalepó. Néli whi̧ró Lasarus-tamoné yale ala 


text:
<pb/>“Téró suka fea kelaalo mo koko̧i sonaai kuti maaté derótua yóo, mo feléi wisi o̧la maaté nóo du betere néli whi̧ beterepó. 


text:
Ai néli whi̧né ama be tu̧ sókó walemó yoleale whi̧ humu fulu daayóló bitu, suka fea o̧la kematu betere whi̧né doi Lasarus beterepó. 


text:
Atéró bitu, a̧ wote depa kale néli whi̧ ni fake tómó o̧la nukuraalu, folope sorokóta deretei naai kisipa mutu betepa hao̧rapené ama humu a̧e nukua depakélé, dowa̧ae fóló beterepó. 


text:
<pb/>Ai ala du betere tua̧mó kale whi̧ Lasarus sukutepa, <e>ensel</e>-rapené a̧ beleyóló fóló, Abraham betere uté tȩró beteralepó. Atéró a̧ suka̧le ki̧lipaae kale néli whi̧kélé sukutepa douralepó. 


text:
Téró, kale néli whi̧ mo ti dó tare simó duku bituraalu kese falalemó, kale Lasarus Abraham-tamo daapa kelalepó. 


text:
A̧ atépa kolóló duraalu, ‘Aya Abraham-ó, naao ȩ ko̧le depata, ti kale Lasarus-né naase dou̧mó wȩi fȩ eróló ya̧lo hape siri bula̧le wó̧póló dotȩyae. Ti noatepae, ȩ siné dukuraalu doasi dele sereteiné dapó,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Abraham-né duraalu, ‘Ti naale-ó, aita mo deretei, naao kisipa muae. Take ya̧ haemó betale sukamó wisi wisi o̧lamaaté su betalepó. Até du betepa, Lasarus a̧ dowi o̧la sua yaletei, mió a̧ imó hosaa muni deyóló hȩkesené sinitu betepa, ya̧ doasi dele ai su betere ape. 


text:
Téretei, da̧ imó betere whi̧ aipaae wóo, atéró betere whi̧ ipaae wóo yao̧sóró, tua̧mó doasi fao muló betereteiné da̧ aipaae tȩ wonénipó,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, kale whi̧né Abraham-paae duraalu, ‘Aya Abraham-ó, Lasarus ya̧lo ayané bepaae fóló norapepaae ene fó̧póló yae. 


text:
Ti noatepae, ya̧lo norape aporó beterapa, ȩ doasi dele su betere tikipaae atimakélé wao̧sóró, ene fó̧póló dapó,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa Abraham-né duraalu, ‘Moses-ró Kótóné ko̧ló whi̧rapetamoné yó mótu betere fo wosóló, atima kisipa feteyóló tuȩ́ tiki tiratepa, ti té yó̧pólópó,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, kale whi̧né Abraham-paae duraalu, ‘Aita mo deretei, suka̧le so whi̧ fólótamo depa, ti atimané du betere dowi ala taaróló, kisipa feteyóló waalopó,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa ama duraalu, ‘Moses-ró Kótóné ko̧ló whi̧rapetamoné yó mótu betere fo wosenitepa ti sinóló kepaayóló wale whi̧né dere fokélé wosóló kisipa tiki tiraalomeipó,’ ” yalepó.<pb/>


text:
Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “So whi̧ fea dowi ala yóló dée nó̧póló kae kae su̧sere alarape waalo ai ape. Té yaalotei, whi̧ me dené me whi̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, ti atétere whi̧paae doasi sekȩi ala eraalopó. 


text:
Dia̧kó mé whi̧né i betó mole naale senaale beleka̧atikikó dowi alamó dée nalatepa, ti atétere whi̧né depamó képi dulóló, doasi kapo fake oleróló wȩi kȩlapaae taae derólua̧sóró mo wisi ua̧pó. 


text:
<pb/>Atérapa, diaao̧ dere alarape dia̧nétei mo hotowa yóló kaae tawae. Naao notamo mepaae dowi ala depa, ti atékesé yóló a̧ foné sae. Ténalemótamo, naao dere fo wosóló a̧ kisipa feteyóló wapa, ti ama yale ala me o̧la meipóló ha̧le kemerae. 


text:
Beta̧ be dȩmótei, naao noné wȩikeró félimó ya̧paae dowi ala eralepóló, ya̧ beterepaae fesaae wóló, ‘No-ó, ya̧lo ya̧paae wȩikeró félimó dowi ala eraleteiné doasi ko̧leó ene wapa,’ ti naaomo kwia tani, me o̧la meipóló ha̧le kemerae,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Kótóné ama fo era̧le fó̧póló doteya̧le whi̧rapené duraalu, “Tale-ó, da̧né kisipa tiki doaló tiró bitinireteiné mo diriyóló tiraai dapa, naao da̧ yó a̧lae!” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Dia̧ kisipa tiki tiró betere alatamo mo sawa <e>mastard</e> niné ke kaae bupa, ti i daale <e>malberi</e> nipaae naao feleke turó tokó̧ló, doasi wȩi kȩla tua̧mó daane derepae depa, naao dere fo wosóló mo téyaalo ai ape. 


text:
<pb/>Dia̧kó beta̧ whi̧né ama kutó diratere whi̧ o̧la wae biliyaai hae duki̧yóló mulale fóló, ó <e>sipsip</e> hupu kaae tane fi teó waletamotei kale doasiné ama kutó diratere whi̧paae, ‘Ya̧ o̧la naasepóló hapale ape,’ fo dua de? Meipó. 


text:
Doasi whi̧né atei fo yaalomeitei, etei fota ti enérapó. ‘Ya̧lo naaire o̧laró wȩitamopi donoróló, ȩ nuku betepa ti naao naaire o̧la donoraasepólópó dua dapó.’ 


text:
Kale kutó diratere whi̧né ama doasiné a̧paae dirae dere kutó fea diyóló kemeratepa, ama doasiné a̧paae mo kée fo dua de? Meipó. 


text:
Atétere kaae, Kótóné dia̧paae dirae dere kutó diyóló kemetepa, diaao̧tei dia̧ bopé fake enére? ‘Da̧ta, whi̧ wisi meitei, da̧né ditere kutóró diyalepó fo enérapó,’ ” yalepó. Naase tamo whi̧rape dowi humu fuluné tiki dopa wisirale fo 


text:
<pb/>Ai fo yóló ki̧lipaae Yesu a̧ Jerusalem be huluapaae sókó faairaalu, Samariaró Kaleli haetamo da̧le tua̧mó fu betalepó. 


text:
Atéró a̧ beta̧ be huluamó sókó felemó, dowi humu fuluné tiki dore naase tamo whi̧rape a̧tamo hokolaa yaai wóló, mo tumó daae molepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atima kelalemó ko̧lené sukutepa duraalu, “Dia̧ fóló, so whi̧mó momaratere whi̧rapepaae diaao̧ tiki yó melale fae,” yalepó. Atétepa, atimané tiki yó melaai tu̧ tua̧mó fu betepatei, atimané dowi humu fulu torokó fóló wisiyalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, atimakó beta̧ whi̧né ama tiki fopeyalemó wisipa kilituraalu, momó fesaae fóló fo fakeyóló Kótóné doi sóró horaté fu betalepó. 


text:
Até deté wóló, Yesu daale felekemó deraapisa fóló mulu, mo kée du betalepó. A̧ta, Samaria hae kwiamó wale whi̧kópó. 


text:
Tétepa, Yesuné atimapaae woseturaalu, “Mepaae naase tamo whi̧rape ya̧lo wisirénié? Ita, kae fake whi̧tei Kótóné doi hale sóró horatapa, Naase aporó kemeyóló dou̧ró whi̧rape-a, neya̧leé?” yalepó. 


text:
Téró ama a̧paae duraalu, “Naao kisipa tiki tiró betale alané ya̧ wisiralepa, turukó holóló mo dua fae,” yalepó. Kótóné tȩteróló kaae tare ala wóló mulapóló yale fo (Mat 24:23-28, 37-41) 


text:
<pb/>Atéró, me sukamó Farisi whi̧rapené Yesupaae duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare ala noa be dȩmó wapa so whi̧ feané kelaaloé?” yalepó. Ti fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare alata, whi̧né kelené kolóló tuȩ́ yó̧póló me fareyópu kae yaalo meipó. 


text:
So whi̧ feané imó ó umó wóló beterapó fo enénipó. Ti noatepae, Kótóné tȩteróló kaae tare alata, mió dia̧ tua̧mó i wóló mole ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Take waaire be dȩrapekó beta̧ tua̧mó kale Whi̧né Naalema kelenée du betaalotei mo kelaalo meipó. 


text:
Atéró kekitu betepa, mepaae so whi̧né duraalu, ‘Kale Whi̧né Naalema umó wóló beterapó,’ ó ‘Imó wóló beterapó,’ depa, mo dere nisiyóló sya fao̧se. 


text:
Ti noatepae, kale Whi̧né Naalema a̧ wouta, epée duraalu hae kwia fea dȩyó fu dere kaae yaalo ai ape. 


text:
Ai alarape fea yaaipatei, folosóró a̧pi kae kae susupui ala supa, ti mió i alimó betó mole so whi̧né ama fo woseni, a̧ hó̧raalo ai ape. 


text:
Take Noa betale alimó, so whi̧ fea o̧laró wȩitamo nokole alakélé, so whi̧tamo beteratere alakélé, whi̧ so dokotere alakélé, deté fu betepatei, Noasépi nuku tua̧paae biti̧ horalepó. Até deretamotóró, atima ai du betale ala kemene felepó. Atéturaalu, doasi wȩi dukulé horóló so whi̧ fea sisiraae felepó. 


text:
<pb/>Ai yale kaae, take Lot betale alimókélé, so whi̧ fea wisiyóló bitu o̧laró wȩitamo nokole alakélé, o̧la o̧la dotonóló duputere alakélé, o̧la wae bilitere alakélé, be tȩtere alakélé, fea deté fu bitipakalepó. 


text:
Atétu betepatei, Lot a̧ Sodom be hulua taaróló foletamotóró hepen bemó siró kapo whaa kaae ere <e>sulpa</e> sitamo hali kaae dorowóló, so whi̧ fea doralepó. 


text:
<pb/>Atétu yale kaae, kale Whi̧né Naalema mió kinóló beteretei ha̧keamó wapa, so whi̧ feané kelaalo ai ape. 


text:
Atétere sukamó, whi̧ me ama siki bemó biti hae bemó mole o̧la wisi saai dapóló derepao̧se. Kutómó daale whi̧ momó fesaae fóló, bemó mupa wale o̧la momókó sene fao̧se. 


text:
Mepaae whi̧ de ya̧lo ala erótutei, ama betere bete me ala yao̧sórópóló, amatei hotowayóló kaae tapa, ti atétere whi̧né betere bete aluyaalopó. Tépatei, whi̧ me dené ama betere bete me o̧la meipóló taalatepa, ti ama betere bete aluni, mo ti muó tawaalopó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Dilikitamo whi̧ tamo beta̧ besekȩmó fipatei, me whi̧ dapesó furaalu, me whi̧ fipa taaróló faalopó. 


text:
So tamo <e>flawa</e> o bula yaai dera̧ketu betepa, me so dapesó furaalu, me so taaróló faalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, kale yó matere whi̧rapené Yesupaae woseturaalu, “Tale-ó, ai alarape-a momó eratepa kelaaloé?” depa, ama duraalu, “Na ó hupu kȩlaai nokole barape sikimó sȩ́ kwȩyóló bopétu betepa, ti ama naaire o̧la kȩlaai mupa ai dere ape yóló kisipa yaalopó,” yalepó.<pb/>


text:
Ai fo yóló kemetepa, Yesuné ama yó matere whi̧rapené Talepaae momatere ala ha̧le yó tanó̧póló, etei fo sale yalepó. 


text:
“Ai doasi be huluamó fo tokó̧ló taletere whi̧ beta̧ beterepó. Ai whi̧ta, Kótó kolóló witere alakélé ini, dotoróȩ falepó. 


text:
Ai be huluamó beta̧ wulia so beterepó. Ai so ama bóe whi̧né a̧tamo fo tokó̧ló só derao̧sóró a̧ tao só̧póló, suka fea fo taletere whi̧ beterepaae eneta du betalepó. 


text:
Kale soné beta̧ fo maaté eneta du betepa, a̧ hó̧turaalu i fo yalepó. ‘Ȩta, Kótókélé mo so whi̧kélé, kolóló wi inire whi̧tei, i wulia soné a̧ tao sae yóló dotopoi fo maaté eneta yó taneteiné ȩ hó̧tepa a̧ tao saalopó,’ ” yalepó. 


text:
<pb/>Téró Talené duraalu, “Kale fo tokó̧ló taletere dowi whi̧né i sopaae yale fo wosóló kisipa muae. 


text:
Kótóné ama sorokó su yóló beteró betere so whi̧né dȩtamokélé, dikitamokélé, kematóró yó tapa, ai kematere o̧la ama melaalomeié? 


text:
Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Kale fo tokó̧ló só deraaire whi̧né dia̧ só derao̧sóró, ama mo hapale tao saalo ai ape. Téyaalotei, kale Whi̧né Naalema i haepaae wale sukamó so whi̧ fea kisipa tiki tiró betepa kelaalorópó,” yalepó. Farisi whi̧ró takis moni siré kotere whi̧tamoné yale ala 


text:
<pb/>Yesuné i fo sale atimapaae yó mótu duraalu, mepaae whi̧ atimata mo donoi ala dapóló bopé faketuraalu, mepaae so whi̧ tȩteratere alamó Yesuné etei fo sale yalepó. 


text:
Téró, kale Farisi whi̧ a̧ turukó holóló daalu amatei, a̧mó etei kaae moma yalepó. ‘Tale Kótó-ó, ȩta mepaae whi̧rape dere kaae o̧la o̧lémi nokole alakélé, nópu nokole alakélé, mepaae dere dowi alakélé, ó i daale <e>takis moni</e> sere whi̧ kaae bitinipó. Téru ya̧lo ya̧paae mo kée dapó. 


text:
Ȩta, beta̧ fulamótei be dȩ tamomó o̧la néni, weyóló ha̧le bitu, ya̧lo o̧la o̧la naase tamo moletei dekeyóló, beta̧ Talepaae mótua dapó,’ yalepó. 


text:
<pb/>Téyaletei, kale <e>takis moni</e> sere whi̧ a̧ mo tumó daalu, hepen bepaae kese horéni haepaae hemée deyóló daalu, ‘Tale Kótó-ó, ȩta dowi ala dere whi̧pa naao ko̧lené sukutu, ya̧lo dowi ala kwia kemerae,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Kale nalo momayale <e>takis moni</e> sere whi̧né ama dowi ala Talené kemeratepa, a̧ hai̧tamo bepaae feletei, me whi̧né ama dowi ala ha̧le mupatei felepó. Mepaae whi̧ de amatei a̧ deróló dua betepa, ti Kótóné a̧ sóró horaalo ai ape,” yalepó. Naale beleka̧atiki Yesupaae dapesó wale fo (Mat 19:13-15, Mak 10:13-16) 


text:
<pb/>Téró so whi̧ feané teó sóró betó mole naale senaale tikimó Yesuné naase muló̧póló, a̧ beterepaae dapesó wua dere ala kilitu, ama yó matere whi̧rapené dapesó wakesé yóló, atima foné salepó. 


text:
Téyaletei, Yesuné kale naale senaale a̧ beterepaae dapesó ape yóló duraalu, “Atei kaae naale beleka̧atiki ȩ beterepaae wó̧pólópa, sesékese. Ti noatepae, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betaaire alata, atei naale senaale beleka̧atiki kaae fóló betenérapó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mepaae so whi̧ detamo i betó mole naale senaale beleka̧atiki kaae betepa, ti Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó sókó fóló betenérapó,” yalepó. Néli whi̧né Yesupaae wosale fo (Mat 19:16-30, Mak 10:17-31) 


text:
<pb/>Atéró, beta̧ Juda topo whi̧ wóló Yesupaae woseturaalu, “Yó matere whi̧ wisi-ó, mo ti betere bete saairaalu, ya̧lo noa alakó yaaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Beta̧ whi̧kélé whi̧ wisi bitini, Kótó a̧ beta̧ wisirapa, naao ȩpaae noatepa whi̧ wisi-ó fo de? 


text:
Ti noatepae, kale tukóló muló betere fota, naao dosa̧ayóló ai kisipare ape. So nópu nao̧se, whi̧ dao̧se, o̧lémi nao̧se, me whi̧ dilikó̧ló kapala fo yao̧se, naao hae aya ao̧mó mo dua betae erapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, kale whi̧né tokó̧ mótu duraalu, “Ai alarape feata take ȩ ketemó bitu deté waletei, miókélé ha̧le yótóró tarapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Mo beta̧ ala beta̧ ya̧ ya̧ya̧rapó. Térapa, naao muó mole o̧la o̧la fea dotonóló, <e>moni</e> sóró mepaae yolealere so whi̧mó melae. Atéró ya̧ta, hepen-mó mole wisi wisi o̧la saasepóló ȩ sya ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Kale hamoko whi̧né ai fo woseturaalu, a̧ doasi néli whi̧ mo beterapóló kisipa mutu, kutiri hu̧mula yóló fomotamo felepó. 


text:
<pb/>Atéteremó, Yesuné a̧ kelené kikéyóló kaae taru duraalu, “O̧la o̧la fea tare whi̧ Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó sókó fóló betaaire mo doasi dirirapó,” yalepó. 


text:
“Ti noatepae, <e>kamel</e> hupu ketȩ́li dolomó sókó faaire hapóluni, su̧mó fenérapó. Tépatei, doasi o̧la o̧la mole néli whi̧rapeta, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó sókó faaire mo hapólurapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa wosale so whi̧né Yesupaae woseturaalu, “Da̧ feata alunérapa, Kótóné demaaté tao saaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mepaae whi̧ dené ama be ó soma ó nomarape ó hama alima ó naale senaale taaróló, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betaai dapóló fupata, ti mió i alimó bitukélé ama taaróló wale o̧la o̧la tómó beleróló, Kótóné mo dekéró matepa saalo ai ape. 


text:
Ai o̧la maaté meitei, take waaire alimó mo ti betaaire betekélé saalo ai ape,” yalepó. Yesu a̧ sinaaire fo mó yaletei (Mat 20:17-19, Mak 10:32-34) 


text:
<pb/>Atéró, Yesuné yó matere 12 whi̧rape dȩpaae dapesó fóló bitu duraalu, “Da̧ta Jerusalem be huluapaae holaai foletei, Kótóné ama ko̧ló whi̧rapené i ala yaalopóló asȩre fo mió mo dokonóló kale Whi̧né Naalemapaae eratepa kelaalo ai ape. 


text:
A̧ta, Juda meire fake whi̧rapené dó̧póló eleké deyóló, atima naase tua̧paae mulaalo ai ape. Atétepa, atimané a̧ doka doka yóo, haleróo, fesa̧a apuróo, képi tikiné fokosoi ala yóló, a̧ mo ti sukó̧póló dóo, yaalo ai ape yalepó. 


text:
<pb/>Ama yó matere whi̧rapené ai yale fo wosóta yaletei, bete hiróló moleteiné diriyóló kisipa sini, ko̧ló ko̧ló du betalepó. Kele dilikire whi̧ wisirale fo (Mat 20:29-34, Mak 10:46-52) 


text:
<pb/>Téró Yesu a̧ Jeriko be huluapaae felekemó sókó faai tu̧mó fu betalemó, beta̧ kele dilikire whi̧ tu̧ dȩmó bituraalu, fua wuatere so whi̧paae <e>moni</e>kó a̧lae yóló, kema du betalepó. 


text:
Atéró wosalemó, so whi̧ mo fea tu̧mó fua wua du betepa, ai so whi̧paae woseturaalu, “Doa ai-a, noa ala maaté du bitu de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, ama fo fakeyóló duraalu, “Depit-né Naalema Yesu-ó, naao ȩ ko̧lené sukuturaalu tao sae,” yalepó. 


text:
Atéró, mepaae folosóró fele so whi̧né kale whi̧paae momó yaai dée yóló foné salepó. Tétepatei, kale sekȩ́né fo faketóró dekéró yó taru duraalu, “Depit-né Naalema Yesu-ó, naao ȩ ko̧lené suka̧e,” yalepó. 


text:
Atétepa Yesu a̧ kei̧yóló daalu, kale whi̧rapepaae duraalu, “Ai whi̧ ȩ beterepaae dapesó ape,” yalepó. Atétepa, kale whi̧ dapesó wóló felekemó daapa, Yesuné a̧paae woseturaalu, “Ya̧lo ya̧mó noa alakó eró̧póló de?” depa, kale whi̧né duraalu, “Tale-ó, ya̧lo kelené o̧la o̧la kelenée yóló kisipa mutapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naao kisipa tiki tirale alané naao kele ai wisiyalepa, mió kelae,” yalepó. 


text:
Yesuné ai fo deretamotóró kale whi̧né ama kele wisitepa, Yesu sya furaalu, Kótóné doi hale sóró horaté felepó. Ai ala depa kelale so whi̧nékélé Kótóné doi hale sóró horalepó.<pb/>


text:
Téyalemó, <e>takis moni</e> siré kotere whi̧rapené doasi topo whi̧ Sakius beterepó. A̧ta, fea o̧la o̧lané néli whi̧pó. 


text:
Ama kisipané Yesu deró kelaai dapóló felemó, aimó mo ha̧le o̧la kaae so whi̧ touróló daae moleteiné, Sakius a̧ ha̧lekeruraalu Yesu wisiyóló kilinipó. 


text:
Atépa, kale whi̧ a̧pi sururu yóló fóló, Yesu tu̧mó wale kelaai, beta̧ nose kaae ni siki doló holóló kaae tawóló beterepó. 


text:
<pb/>Atépa, Yesu a̧ ni betemó sókó fóló ai ni sikipaae kele horalemó Sakius daapa kolóló duraalu, “Sakius-ó, mió ȩ ya̧tamo naao bemó betaai kisipa mutapa, ya̧ mo hapale dere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, ai daae mole so whi̧ feané Yesu Sakius-né bepaae fupa kolóló, atimasisi kikiti eróló duraalu, “A̧ta dowi ala du betere whi̧tamotei, betaai ai fele ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téyaletei, kale Sakius a̧ turukó holóló Talepaae duraalu, “Tale-ó, mióta, ya̧lo i mole o̧la o̧larape bukóló, mepaae yolealere so whi̧mó melóo, ya̧lotamo so whi̧ dilikó̧ló mepaae <e>moni</e>kó simó ti dou̧ró félimó tómó beleróló tokó̧ melóo, yaai dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné a̧paae duraalu, “Kótóné so whi̧ aluyao̧sóró tao sere ala mió i bepaae walepó. Ti noatepae, i whi̧ a̧kélé Abraham-né naaletóró beterapó. 


text:
Ti Whi̧né Naalema a̧ waleteita, aluyale so whi̧ kekó̧ló tao saairaalu, walepó,” yalepó. Naase tamo whi̧rapené doasi whi̧né kutó diraai moni sale fo sale (Mat 25:14-30) 


text:
<pb/>Atéró, ama ai du betere fo wosetu betepatei, a̧ Jerusalem be hulua felekepaae sókó waleteiné Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala so whi̧né kisipané mo felekemó sókó waaitere nisi du betalepó. Atétepa ama du betere fotamo touróló, atimapaae i fo salekélé yalepó. 


text:
Atéró ama duraalu, “Hae kwia fea tȩteróló kaae tare topo whi̧rapené fake whi̧ beta̧ topo whi̧ sóró beteratepa momó fesaae wóló, hae kwia ama tȩteróló kaae tawaai dapóló, a̧ felepó. 


text:
A̧ atéró faairaalu, ama kutó diratere naasetamo whi̧rapepaae ape yóló duraalu, ‘Ya̧lo i matere <e>moni</e>né mepaae kutó diraté fóló, tómó beleróló sóró muló betepa, momó fesaae wou kelaalopóló,’ a̧ felepó. 


text:
<pb/>Téyaletei, ama be whi̧ so whi̧né ai sekȩ́né atima tȩteróló kaae tawao̧sóró kisipa mutu, ‘Kale doasi topo whi̧paae ene fó̧póló, atimakó mepaae whi̧rape a̧ fi ki̧lipaae dotȩyalepó.’ 


text:
<pb/>Até yaletei, doasiné kale whi̧paae naaotóró tȩteróló kaae tawaasepóló, ya̧ sóró beteratapa fae depa, a̧ bepaae fesaae walepó. Téró, ama kutó diratere whi̧rapepaae melale <e>moni</e>né mepaae kutó diróló, tómó beleróló meteró saleró kelaaipa, dapesene fae yóló, whi̧rape dotȩyalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, ama <e>moni</e> melale whi̧rapekó beta̧ whi̧ folosóró wóló duraalu, ‘Doa whi̧-ó, take naao ȩpaae beta̧ melale <e>moni</e> bosenóló, mo dekéró sóró muló beterapó,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, kale topo whi̧né duraalu, ‘Ya̧lo kutó diratere whi̧ wisi-ó, naao ai ere ala mo wisirapó. Ti noatepae, ya̧lo mo sawatamo melale o̧la naao mo wisiyóló kaae tawirapa, naasetamo be huluakélé naaotóró tȩteróló kaae tawaasepe,’ yalepó. 


text:
<pb/>Kale dere kaae whi̧ me wóló duraalu, ‘Doa whi̧-ó, naaota ȩpaae <e>moni</e> beta̧ melaletei, ya̧lo mepaae kutó dité fóló, naao melale <e>moni</e> tómó beleróló aporó sóró muló beterapó,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, ama topo whi̧né tokó̧ mótu duraalu, ‘Aporó be huluarape naao tȩteróló kaae tawaasepóló, ya̧lo ya̧ sóró beteratapó,’ yalepó. 


text:
<pb/>Téró kale dere kaae, ama kutó dirale whi̧ me wóló duraalu, ‘Doa whi̧-ó, naao kale melale <e>moni</e>ta, ya̧lo me kutókélé dini, kuti kwiané bopeyóló mulaletei, i sóró wale ape. 


text:
Ti noatepae, ya̧ta mo kekepai whi̧ bitu, mené o̧latei naao sóo, me whi̧né biliyale o̧la naao bukóló, kwiapaae ya̧ sóo dua dapó. Atétere ala ya̧lo tuȩ́ruraalu, ȩ witepa naao yae yale ala inipó,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa ama topo whi̧né a̧paae duraalu, ‘Ya̧ta, kutó diratere whi̧ dowipó. Ya̧tamo fo tokó̧ló ya̧ só deraaitere ala ti naao dere fonétei ya̧ ai só deretere ape. 


text:
Ti naao atei kaae kisipa mulutei, ȩ fesaae wouraalu hu̧róló só̧póló <e>moni</e> mulatere tikipaae mulale fole noatepa yaleé?’ yalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale topo whi̧né aimó daae mole whi̧rapepaae duraalu, ‘Ama ai tare <e>moni</e> fasóló naase tamo <e>moni</e> tare whi̧paae melae,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, atimané kale topo whi̧paae duraalu, ‘Doa whi̧-ó, ai whi̧ta naase tamo <e>moni</e> taketi sóró tarapó,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa ama duraalu, ‘Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Mepaae o̧la o̧la hu̧róló mole whi̧paae ti mo dekéró beleróló melaalo ai ape. Téyaalotei, mepaae whi̧ de o̧la o̧la sawa téti mupa, ti ai o̧la fasó saalo ai ape. 


text:
Téyaalotei, mepaae ya̧lo tȩteróló kaae tare ao̧mó betere hó̧róló bóe dele whi̧rapeta, ipaae dapesó wóló, mo ti sinó̧póló dae,’ ” yalepó. Yesu Jerusalem be huluapaae doasi topo whi̧ ao̧yóló sókó wapa hale sóró horale fo (Mat 21:1-11, Mak 11:1-11, <a href='B:500 12:12'>Jon 12:12-19</a>) 


text:
Atéró, a̧ Betpas beró Betani betamopaae sókó faai fu betalepó. Ai be hulua tamo felekemó <e>Olip</e> dupó du betere tiki erapó. 


text:
Aimó ama yó matere whi̧ tamo dotonaai atimaamopaae duraalu, “U bepaae diaamopi fae. Ai bemó sókó fóló kelenalemó, whi̧kélé betóló kunire teó <e>donki</e> hupu duló betaalopó. Téyaalopa, ai hupu taayóló ipaae dapesó ape. 


text:
Atéró taanalemótamo, whi̧ mené diaamopaae woseturaalu, ‘Ai neyaai de?’ depa, ti i fo yae. ‘Momó dapesó waaitei, Talené ama diyaaire kutó mupa sóró ape yale tikimó sóró fulapó yae,’ ” yalepó. 


text:
Atépa, atimaamo kale <e>donki</e> hupu halika teraatu betalemó, hupu talerape wóló atimaamopaae woseturaalu, “Ai hupu teraatu betere-a noayaai de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa atimaamoné duraalu, “Ita Talené ama diyaaire kutó mupa, sera̧le fae yale tikimó sóró fulapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesu beterepaae dapesó wóló daaló bitu, atimaamoné deró betere fo̧loi kutirape sorokóló, Yesu a̧ hupuné sisó tómó beteró̧póló, whamenalepó. 


text:
Atéró a̧ ai hupu tómó betóló wapa, so whi̧ folosóró furaalu, atimané deró betere kutirape sorokóló tu̧mó whamenaté felepó. 


text:
<pb/>Atéró, a̧ Jerusalem be huluapaae felekemó sókó faairaalu, <e>Olip</e> du sokore ao̧paae doropole tu̧mó sókó derepelepó. Aimó, ama yó matere so whi̧ mo feané Kótóné kae kae kelemei alarape eratepa kelaleteiné atima hȩkesené sukuturaalu, fo fakeyóló Kótóné doi hale sóró horaai kaae salepó.<pb/> 


text:
“Mió Talené doimó wale doasi topo whi̧ wisi-ó, Kótóné ya̧ wisiró̧póló yae!”<pb/>“Kótóné hepen be tua̧mó mole hosaa muni deyóló dua betere ala so whi̧ feapaae eró̧póló yae. Téturaalu, mo taoró betere Kótóné kae mole doasi doi hale sóró horae!” deté fu betalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, ai so whi̧ kuamó betó mole Farisi whi̧rapené Yesupaae duraalu, “Naao yó matere whi̧rapepaae taalae yóló, foné sae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa ama atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Atimatamo fo ini dua betepa, ti tu̧mó ai daae mole kaporapenétei doasi fo fake yaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ Jerusalem be huluapaae felekemó sókó faai fu bitu, ai doasi be hulua tua̧paae kese deralemó, mo ko̧lei ala epa, a̧ doasi wole yalepó. 


text:
Atéró woleyóló duraalu, “Hosaa muni deyóló dua betaaire ala mió i be dȩmótóró dia̧ beterepaae walapóló, kisipa ua̧sóró ti mo wisi ua̧pó. Téua̧tei, ai ala yaaire be dȩ kemeyaleteiné mió diaao̧ kelené kelao̧sóró, kinó beterapó. 


text:
Téretei, nalo me be dȩmó kale bóe whi̧rape atima naao bepaae dorowaairaalu, be bopéró betere tipimó hae ka̧ayóló mulaté holóló, naao be bopéró betaalopó. 


text:
Atére tómó atima daane holóló, dia̧kélé diaao̧ naale senaalekélé tao sóró haemó hairaalo ai ape. Kane fake me tómó beleretei, atéró muló̧póló taalaalomeipó. Ti noatepae, Tale Kótóné dia̧ tao saai wale be dȩ diaao̧ kisipani, hó̧raleteinépó,” yalepó. Momatere bemó o̧la dupu du betepa Yesuné ho̧konale fo (Mat 21:12-17, Mak 11:15-19, <a href='B:500 02:13'>Jon 2:13-22</a>) 


text:
<pb/>Téró, a̧ momatere be bolaare tipi tua̧paae sókó holalemó, whi̧rapené o̧la o̧la dotonóló dupu du betepa fó̧póló dóló ho̧konalepó. 


text:
Atéró, ama atimapaae duraalu, “Ya̧lo beta, moma maaté yaai tȩnapóló asȩmó epatei, diaao̧ ai du betere alané o̧lémi whi̧ betere be ao̧rótu beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró momatere bemó, betere doko̧ fea ama fo yó maleta du betalepó. Tétu betepatei, so whi̧mó momaratere topo whi̧rapekélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekélé, so whi̧ kaae tare mepaae whi̧ disirapekélé, fea touyóló, Yesu daaire tu̧ kekitu betalepó. 


text:
Téyaletei, atimané a̧ daaire tu̧ me kilinipó. Ti noatepae, yó matere fo so whi̧né wosóló, hosaamó su betaleteiné a̧ daaire tu̧kélé kilinipó.<pb/>


text:
Téró, me sukamó Yesu a̧ momatere be tua̧mó Kótóné ala etérópóló so whi̧ feapaae yó matere alaró, kale mió wosetere fo wisitamo yó mótu betalepó. Tétu betepa, mo so whi̧mó momaratere whi̧rapekélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekélé, mepaae whi̧ disirapekélé, fea touyóló a̧ beterepaae walepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, ama atimapaae duraalu, “Ya̧lokélé dia̧paae wosetere fo beta̧ i dapa, ȩpaae tokó̧ a̧lae. 


text:
<pb/>Ai fo deremó, whi̧rape atimasisitei fo kȩlaaróló duraalu, “Da̧nétamo, hepen bemó yae depa yalepó depa, ti da̧paae ama dere fo wosóló kisipa tiki tiratere noatepa deé enérapó. 


text:
Tépatei da̧né duraalu, mo whi̧né yae depa yalepó depa, ti doai wóló betó mole so whi̧né kapo duné da̧ siróló daalopó. Ti noatepae, Jonta so whi̧paae yó matere Kótóné ko̧ló whi̧ betaletei feané kisiparapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, atimané a̧paae duraalu, “Jon-né wȩi tópuratere ala a̧paae né yae depa yaleró, da̧ kisipanipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné duraalu, “Diaao̧ ya̧lo wosale fo tokó̧ menitepa, ti dia̧né ȩpaae wosale fokélé tokó̧ melaalo meipó,” yalepó. Whi̧ beta̧né ama kutó kaae tanó̧póló sóró beteratere alapaae dó faróló yale fo (Mat 21:33-46, Mak 12:1-12) 


text:
<pb/>Téró Yesuné so whi̧paae ai fo deté fóló, me i fo salekélé yalepó. “Whi̧ beta̧né ama kutó diyóló <e>wain</e> képi wae biliyalepó. Atéró, ai kutó mepaae whi̧rapené kaae taru, u̧lumétere o̧la sóró dotonótu betae yóló, a̧ fo̧lo sukamó me be huluapaae biti̧ felepó. 


text:
Kale o̧la u̧lumétepa sere alimó, kale kutó talené ama kutó diratere whi̧kó beta̧paae duraalu, ya̧ kutó kaae tare whi̧ beterepaae mepaae u̧lumére o̧lakó sera̧le fae yóló dotȩyalepó. Téyaletei, kutó kaae tare whi̧rapené a̧ du beteró, ha̧le fó̧póló dotȩyalepó. 


text:
Téró, kale dere kaae ama kutó diratere whi̧ me dotȩyalepó. Téyaletei, ai whi̧kélé atimané dóló susupuróló, haletamo ha̧le fó̧póló dotȩyalepó. 


text:
Atéró, kale dere kaae sore dakoróló whi̧ memo dotȩyalepó. Téyaletei, ai whi̧kélé atimané du beteró samea sókó faróló, belapaae sóró taae deralepó. 


text:
<pb/>Téró, kale <e>wain</e> képi kutó talené duraalu, ‘Mió ya̧lo noa alakó yaaloé? Ya̧lo yaala sókó fóló hosaa turó mole naale beta̧ atima beterepaae dotonatepa, atimané a̧ mo wisiyóló dape sóró, ama dere fo wosaalopóló kisipatu, dotȩyalepó,’ yalepó. 


text:
<pb/>Téyaletei, kale kutó diratere whi̧rapené a̧ wale kolóló, atimasisitei fo dokóló duraalu, ‘Aita, i kutó talené ama naalepó. Alima sinitepa, i kutóró mepaae mómu o̧la o̧latamo fea ama sao̧sóró, da̧ saaira̧alu, a̧ daalopa siépe,’ yalepó. 


text:
Atéró, atimané a̧ kale <e>wain</e> képi kutó tua̧mó sóró belapaae taae deróló mo ti dalepó. Atétepa, kutó tale wóló atimapaae noa alakó eraaloé? 


text:
Kale kutó diratere whi̧rape mo ti dóló sukunóló, ai kutó mepaae whi̧rapené kaae tawó̧póló melaalopó,” yalepó. Tétepa, aimó betó mole mo so whi̧ feané ai dere fo wosóló duraalu, “Aita enénire alatei dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné kelené kiké yóló kaae taru atimapaae woseturaalu, “Kótóné fo tua̧mó,<pb/>‘Mepaae be tȩtere whi̧rapené taae farale kane faketei, sóró be hulua eleké wisinaale botokoróló deyaalo ai ape,’ yóló asȩmó ere fo-a, noa betené yaleé? 


text:
Téyaalotei, mepaae so whi̧ de ai kapo fake tómó kotóo sóró dée nukupa, ti ama tiki turukó fóló doalé maaté yaalo ai ape. Téyaalotei, ai kale kapo dokó̧ dorowouraalu tȩiya dere so whi̧ta, mo ti derakó̧ fóló muaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧raperó mo so whi̧mó momaratere topo whi̧rapetamoné ama ai yale fo saleta, atimapaaetóró dapóló aimótóró tawóló daai yaletei, ai touró betere so whi̧né atimapaae me ala erao̧sóró, witepa taaralepó. Sisapaae takis moni melaróe yóló wosale fo (Mat 22:15-22, Mak 12:13-17) 


text:
<pb/>Atétepa, atimané Yesuné me alakó ha̧sókó fóló déró kelaai, mepaae whi̧rape mo ala dere whi̧ ao̧yóló kikiti kaae tawóló beteró̧póló, mepaae whi̧rape dotȩyalepó. Aita ha̧le mei, a̧ ha̧sókó fóló, ama i fo mo depa wosalepóló, Rom <e>Gavman</e> topo whi̧né naase tua̧mó mulale faai kisipa mutu yalepó. 


text:
Atétepa, kale whi̧rapené a̧paae woseturaalu, “Yó matere whi̧-ó, naao dere foró so whi̧paae yó matere alatamota, mo dono dapó. Naao fake so whi̧ maaté taosuraalu, mo so whi̧ sisópaae erótumipó. Naaota, Kótóné tuȩ́ mole alatóró mo dono yó mótu beteretei da̧né kisiparapó. 


text:
Atimané a̧ só deraai dere ala ama kolóló, atimapaae duraalu, “Ai <e>denarias moni</e> ya̧lo kelaalopa ȩpaae yó a̧lae yóló matepa tao sóró duraalu, <e>moni</e> tómó i mole asoró doitamo-a né?,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, atimané duraalu, “Sisanépó,” yalepó. Tétepa ama duraalu, “ Sisané o̧lapa, ti Sisapaae melae. Kótóné o̧la ti Kótópaae melae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesu so whi̧ feané keletómó me alakó ha̧sókó fuléró kelaai su̧ saletei, a̧ ha̧sókókélé feni, ama atimapaae fesaayóló dere fomó, atima hokomó sókó furaalu fokélé tekini, siratei du betalepó. Sinale whi̧ kepaayóló so dokaaloé yóló wosale fo (Mat 22:23-33, Mak 12:18-27) 


text:
<pb/>Mepaae suka̧le so whi̧ kepaayaalo meipó, du betere Sadyusi fakekó mepaae whi̧rapetamo Yesupaae wosetere fo yaai walepó. 


text:
Atéró duraalu, “Yó matere whi̧-ó, whi̧ beta̧ so dokaletei, naale senaalekélé deni ha̧le sinitepa, noma me whi̧né ai so wulia dokóló naale detepa, ti ai naale noma suka̧le whi̧ betale sirimó beteró̧póló yae fo Moses-né asȩmó da̧paae erapó,” yalepó. 


text:
“Take wȩikeró nomarape beterepó. Atéró bitu, topo whi̧ so dokaletei, ai sotamo naale deni, a̧ ha̧le sinalepó. 


text:
Nomarape fea até deté fóló, nalo mo kemerótu noma awa̧ taalu whi̧né dokaletei, a̧kélé ha̧le suka̧lepó. Atéró mo ti kemeróturaalu, kale sokélé suka̧lepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Mió i alimó bitu, whi̧ so dokóo, so whi̧tamo fóo, du beterapó. 


text:
Tétu betepatei, suka̧le so whi̧ momó kepaayóló betaaire alimó atéró whi̧ so dokotere alakélé, so whi̧tamo beteratere alakélé, sinitere alakélé ini, hepen bemó betere <e>ensel</e> kaae betaalo ai ape. 


text:
Ni sesaapemó duku betere si mi dolomó yale fo Moses-né asȩrapó. A̧ta, Abraham, Aisak, Jekop-sépi fea tȩteróló kaae tare Kótó beterapó. Atére foné suka̧le so whi̧ aluni, kepaayóló beterapóló, ha̧keamó yó matapó. 


text:
Ti a̧ta, suka̧le so whi̧ maaté tȩteróló kaae tanitei, mo betere so whi̧kélé tȩteróló kaae tare Kótó beterapó. Ti noatepae, suka̧le so whi̧kélé, betere so whi̧kélé, fea amatóró beteró beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rape mepaaené a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Yó matere whi̧-ó! naao dere fota, mo dono dapó,” yalepó. 


text:
Téyaletei, ama ai yale foné atima haleturaalu, whi̧ beta̧nékélé a̧paae me wosetere fo inipó. So whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧-a né naaleé yale fo (Mat 22:41-46, Mak 12:35-37) 


text:
<pb/>Téró, Yesuné atimapaae duraalu, “Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisota, Depit-né naalepó du betere-a noa fo betené de? 


text:
Ti ai fo bete Depit-né amatei, ha̧kearóló <e>buk</e> Sam-mó asȩyóló muló beterapó.<pb/>‘Talené ȩ tȩteróló kaae tare Talepaae duraalu, “Ya̧lo naao bóe whi̧rape tétei aleróló, naao hó ao̧mó beteraalopa, kaae tawóló ya̧lo turu naase dȩmó betae,” ’ erapó. 


text:
<pb/>Téró, aimó betó mole so whi̧ feané ama yó mótu betere fo wosetu betepatei, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rape daalepaae fetée fóló duraalu, “Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapené dere alané dia̧ dorao̧sóró mo wisiyóló kaae tawae. 


text:
Ti atimata, so whi̧ feané doasi whi̧-ó yóló, dukiratere koko̧mó so whi̧ fea toura̧leta dere tikipaae faairaalu, mo fo̧loi kuti wisimaaté deróló fua yóo, Kótóné fo wosetere be dolopaae fukélé, mo wisi tikimótóró betaai hȩkese dua yóo, o̧la detere sukamókélé, topo whi̧rape bitua betere tikimó, betaai ekȩle yóo, dua dapó. 


text:
Téturaalu, kale wulia sorapekélé dilikó̧ló atimané o̧la o̧la fea o̧lémi sóo, moma duraalukélé, so whi̧né dukiratere koko̧mó fo̧lo si̧yóló yóo, dua dapó. Take kemetere sukamó atétere whi̧rapené saaire kwiata, mepaae so whi̧né saaire sekȩ bosenóló, mo doasi saalo ai ape,” yalepó.<pb/>


text:
Téró Yesu a̧ momatere bemó bitu kaae taremó, mepaae néli whi̧né Kótópaae ha̧le matere <e>moni</e> deratere dolopaae dekéró dera̧leta du betalepó. 


text:
Atétepa kelalemó, beta̧ yoleale wulia sonékélé sonaai <e>moni</e> ke beleka̧amale tamo dera̧le walepó. 


text:
Atétepa ama duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. I yolealere wulia soné derale <e>moni</e> kené so whi̧ feané derale <e>moni</e> taaróló, mo bosene falapó. 


text:
Ti noatepae, so whi̧ feanéta doakale <e>moni</e> mupatei, téti maaté dera̧leta yalepó. Téyaletei i wulia sonéta, ama depe dolo sesé mole <e>moni</e> ketei, mo ti kemeróló dera̧le walepó,” yalepó. Sa̧ró haetamo kemeyaai deremó eratere fareyópu (Mat 24:1-35, Mak 13:1-31) 


text:
<pb/>Téró, mepaae ama yó matere whi̧rape atima furaalu, “Mepaae so whi̧né Kótópaae ha̧le matere o̧la o̧laró kapo fake wisitamoné momatere be wisinaale tȩyale tikimó koko̧né sininó beterapa kelae,” yalepó. 


text:
Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Diaao̧ mió i keletere o̧la o̧la feata, take waaire sukamó me kapotamo atéró wolekepa kelaalomeitei, fea fisikó fóló, haemó kolokó doropóló mupa kelaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa atimané a̧paae woseturaalu, “Yó matere whi̧-ó, ai alarape-a noa sukamó yaaloé? Noa kaae fareyópu eratepa, kolóló kisipa muaaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné duraalu, “ Mepaae whi̧né kapala fo yóló dia̧ dilikao̧sóró, mo hotowa yóló kaae tawae. Ti noatepae, mepaae dilikitere whi̧rape wouraalu ya̧lo doi yóló, ‘Kale waalopó du betere whi̧ ȩtórótipó. Ali mió felekemó walapó,’ depa mo nisiyóló sya fao̧se. 


text:
Doasi bóe dele alaró mepaae whi̧rape atimané hae tiki atimatei tȩteróló kaae tawaairaalu, <e>Gavman</e> whi̧tamo bóe du beterapó dere fo wosóló wiyao̧se. Ti noatepae, folosóró ai alarape mo yaalotei, kemeyaaire ali folo sókó waalomeipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró atimapaae duraalu, “Me hae kwiamó betó mole so whi̧ró me hae kwiamó betó mole so whi̧tamo bóe dóo, me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧raperó me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧rapetamo bóe dóo, yaalo ai ape. 


text:
Atéturaalu, hae kwia feamó doakale bao dere alakélé, doasi sekȩi alakélé, wotetere aliró hepo alitamokélé waalopó. Téturaalu, so whi̧ mo doa winé sinóló diri furu furu yaaire alaró me ala yaairemó dere fareyóputamo sa̧mó eratepa, diaao̧ kelaalopó. 


text:
<pb/>Ai alarape yaaitei folosóró, mepaae whi̧né dia̧ dóló susupuróló, fo wosetere berapepaae dapesó fóló, <e>dipula</e> beteraalo ai ape. Atéró, dia̧ doasi topo whi̧raperó <e>Gavman</e> whi̧rapetamo beterepaae dapesó faalopó. Dia̧ ya̧lo ala erótu beteremó bóe duraalu ai alarape yaalopó. 


text:
Ti noatepae, ai ala deretamo ya̧lo dia̧paae kisipa tiki dotoróȩ fole alaró atimané dere fo tokó̧ melaaire fotamo yó melaalo ai ape. Dia̧né ai fo depa woseturaalu, dia̧ só deraaitere whi̧rape folópu kolokó fóló, mo beta̧ whi̧nékélé me tokó̧ matere alakélé yaalomeipó. 


text:
Diaao̧ hae aya ó norape ó fake whi̧rape ó fulumu whi̧rapenékélé, dia̧ dó̧póló eleké deyaalo ai ape. Téturaalu, dia̧ mepaae whi̧rape atimané mo ti dóló sukunaalopó. 


text:
Atétu, so whi̧ mo feané dia̧tamo bóe dóló, dia̧ hó̧raalo ai ape. Ti atétere alata, atimané ȩ hó̧rótu dia̧kélé ai hó̧ratere ape. 


text:
<pb/>Diaao̧ kelera̧lemó, Jerusalem be hulua bóe whi̧rapené bopéró betepa kilituraalu, kale be hulua mió mo felekemó dóló wópu mulaai dapóló, kisipa muae. 


text:
Atétere sukamó, Judia hae kwiamó betó mole so whi̧ dia̧ ti du sorokó molepaae botokó fóo, mepaae doasi be hulua tua̧mó betó mole so whi̧ dia̧ ai be hulua taaróló fóo, mepaae ai hae kwiamó betóló fale so whi̧kélé ai doasi be hulua tua̧paae fao̧sóró yae. 


text:
Ti atétere alimó yaaire alata ha̧le meipó. I haemó betóló fale so whi̧né yale alamó Kótóné kwia móturaalu, doasi sekȩi ala eraalopóló, asȩmó ere fo dokonóturaalu, mo eraalo ape. 


text:
Ti aita, Kótóné i hae kwia feamó betó mole so whi̧tamo doasi fopaae buturaalu, só ai deratere ape. Atétere be dȩmó mepaae naale ere soraperó, naale teó awa̧ nuku betere sorapetamo beta̧ ko̧leó, mo doasi sekȩi ala saalo ai ape. 


text:
Téturaalu, atima mepaae ti bóe dele sepakené dóló kemeróo, mepaae so whi̧ ti hae kwia feapaae <e>dipula</e> sóró dapo dapo yóo, yaalopó. Tétu, Jerusalem be mo ti doróló torokó̧ faróló, Juda meire fake atimané tȩteróló kaae taté fóló, Kótóné da̧le muló betere kwiamó sókó fupa, ti kemeyaalo ai ape. 


text:
<pb/>Atéturaalu, sa̧mó daale sukanékélé, ho̧rerapenékélé, wéliénékélé, kae kae alarape depa kolóo, doasi wȩi kȩla whaau yóló holóo yaalopó. Atétere ala i hae kwia feamó betó mole so whi̧né kilitu, noa ala du derópóló hosaa wȩi wȩi yóló wiyaalopó. 


text:
I hae kwia feamó betó mole so whi̧né ó sa̧ wore duraalu, ho̧rerape torokó dorowale kilitu, i haemó noa ala du derópóló, doasi winé suka̧alopó. Tétu, diri furu furu yóló be fesaaetamo du dere kaae yaalo ai ape. 


text:
Ai alarape yóló kemetepa, kale Whi̧né Naalema ó sa̧ko dolomó doasi bole fotoko̧ró mo kae ere dȩ wisinaaletamo ha̧keamó wapa kelaalopó. 


text:
Ai alarape kaae sóró depa kilitu, aluyao̧sóró Kótóné ama dupure so whi̧ mo felekemó dapesene walapóló kisipa mutu, hai̧tamo turukó holóló daae muae. 


text:
<pb/>Atéró, ama atimapaae i fo sale yalepó. Ti daale ni noseró mepaae nirapetamoné ere ala diaao̧ kolóló kisipa muae? 


text:
Nirape sóku fóló, toko̧ momó beletepa kilituraalu, kale ba fo ali mió mo felekemó ai sókó wale ape dua dapó. 


text:
Atei alarape kaae depa diaao̧ kilitu, Kótóné tȩteróló kaae tare ala mió mo felekemó walapóló kisipa muae. 


text:
<pb/>Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mió i alimó betó mole so whi̧ sukuni ha̧le betepatei, i alarape folosóró yaalo ai ape. 


text:
<pb/>Dia̧ wȩi nóló topo dotere alané diaao̧ tiki ó naao dere ala ha̧le o̧la kaae taae fatereteikélé, ó i haemó whaaliatu betere alakélé, dia̧né hosaa tua̧mó sekȩné sinitere alakélé du betepa, i be dȩ sókó wouraalu ya̧ hemó duku dere kaae yao̧sóró, mo hotowaró kaae tawae. 


text:
Kale Whi̧né Naalema betere tikimó dia̧kélé betaalopó. Téyaalopa, ai alarapené dia̧ só derao̧sóró, betere doko̧ fea hotowayóló kaae taru, momatere ala yó tawae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ suka fea ai momatere bemó Talené ala etérapóló yó melóló, be kuluka deretamo a̧ <e>Olip</e> du sorokó molepaae fini fi wuatu betalepó. 


text:
Atei ala du betepa, so whi̧ fea mo hi̧katitei turukó holóló Yesuné momatere bemó yó mótu betere fo wosaai wua yalepó.<pb/>


text:
Kale bosene fele be dȩ kisipa mutu, fopei <e>bred</e> o deyóló nokole be dȩ felekemó sókó waai depa etéyalepó. 


text:
So whi̧mó momaratere topo whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamo so whi̧né kapo duné siróló dao̧sóró wituraalu, Yesu kikiti daaire tu̧ kekitu betalepó. 


text:
Téró, atima 12 yó matere whi̧rapekó beta̧ whi̧né doi Judas Iskariot tua̧paae dowi Satan biti̧ walepó. 


text:
Tétepa kale Judas a̧ fóló, mo so whi̧mó momaratere topo whi̧raperó momatere be kaae tare diki tare whi̧rapené topo whi̧rapetamo betó molepaae felepó. Téró Yesu dó̧póló netéró eleké deyaaloé? yóló, fo dokaai felepó. 


text:
Atéró, Judas-né wisirapó depa, so whi̧ touróló bitinitere sukamó Yesu dó̧póló naase tua̧paae mulaaire tu̧ kekitu betalepó. Yesu ama yó matere whi̧rapetamo siki bemó bitu o̧la nale fo (Mat 26:17-30, Mak 14:12-26, <a href='B:500 13:21'>Jon 13:21-30</a>, 1Korin <a href='B:500 11:23'>11:23-25</a>) 


text:
<pb/>Kale bosene fele be dȩ kisipa mutu, fopei <e>bred</e> o deyóló nokole be dȩmó beta̧ <e>sipsip</e> hupu male dóló, Talepaae simó suku̧laa daróló melaaire be dȩ sókó walepó. 


text:
Téró, Yesuné Pitaro Jon-tamo dotonaai duraalu, “Diaamo fóló, kale bosene fele be dȩmó deyóló naaire o̧lakó taleyóló mulaai fae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa atimaamoné a̧paae woseturaalu, “Naao kisipané ai o̧la-a, da̧moné momó taleyóló muló̧póló de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa ama duraalu, “Diaamo ai be hulua tua̧mó sókó fȩlalemó, whi̧ beta̧ wȩi wuti beleyóló tu̧mó diaamotamo hokolaa yaalo ai ape. Téyaalopa a̧ sya fóló, fole be dolopaae diaamokélé buó deyae. 


text:
Téró, ai be talepaae etei fo yae. Yó matere whi̧né ya̧paae duraalu, ‘Ya̧lo yó matere whi̧rapetamo bosene fele be dȩmó, o̧la deyóló naaire be kekó momó donoróló muló betere?’ yóló, wosae yalepó,” yalepó. 


text:
Aténalemó, ama diaamopaae óté taoró doasi be ke yó melaalo ai ape. Ai be ke dolomó betaaire ni fake ó mepaae o̧la o̧lakélé fea su̧mó donoróló muló betepa kelaalo ai ape. 


text:
<pb/>Atétepa atimaamo fóló kelalemó, Yesuné yale fo motóró epa kelalepó. Atéró bituraalu, kale bosene fele be dȩmó atimané deyóló naaire o̧la aimó donoróló mulalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale o̧la naaire suka kele sókó wapa, Yesuné yale fotóró mo epa kelalepó. Atéró <e>aposel</e> whi̧rapetamo o̧la nokole ni fake tómó boperó bitu o̧la nuku beterepó. 


text:
Atéru, ama atimapaae duraalu, “Ȩ doasi sekȩ saaire ala feleke depa, kale bosene fele be dȩmó detere o̧la da̧ beta̧mó nokoleteiné ȩ mo doasi hȩkese dapó. 


text:
Ti ya̧lo dia̧paae i dere ape. I bosene fele be dȩmó detere o̧la ȩ néli ha̧le bitiré fóló, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mió i o̧la detere ala bete dokonatepa, ti momó naalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesuné <e>kap</e> wuti sóró taru, Tale Kótópaae mo kée yalepó. Atéró mótu, Yesuné atimapaae duraalu, “I matere wȩi tao sóró, dia̧ fea nósu deté fóló, kemerae. 


text:
Ti ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mió i nokole <e>wain</e> képi wȩi momó kaae néli ha̧le bitiré fóló, Tale Kótóné tȩteróló kaae tare ala sókó wale sukamó momó naalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, ama <e>bred</e> o bula tao sóró Kótópaae mo kée yóló, terekée daalu yóló a̧nirótu duraalu, “Ita, ya̧lo tiki dia̧mó i matere ape. Térapa, dia̧né ȩ kisipa muóló nukulé fu betae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, atima o̧la nóló kemetepa, kale yale kaae wȩi wuti tao sóró taru duraalu, “I <e>wain</e> wȩita, Kótóné ama so whi̧ tao saalopóló, kisi yóló mulale fo diriróturaalu, dia̧ tao saai sunée farale ya̧lo sameapó. 


text:
Téyaalotei, Whi̧né Naalema i ala yó̧pólópó yóló, Kótóné tukóló muló betere fo mo dokonóturaalu eraalo ai ape. Téyaalotei, Whi̧né Naalema dó̧póló eleké deyaaire whi̧ beta̧ mo doasi sekȩi ala saaireteiné ko̧lerapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró kale dere kaae, ama yó matere whi̧rape atimasisi doasi topo whi̧-a, de betaai dée yóló fonétei alale su betalepó. 


text:
Tétepa Yesuné atimapaae duraalu, “Kale Juda meire fake tȩteróló kaae tare topo whi̧rapenémo so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧rapeta doasi néli whi̧ bitu, so whi̧ fea tao sóró wisi ala erótu betere whi̧rapepó dua dapó. 


text:
Tépatei, dia̧ atei kaae ala ini, dia̧ tua̧mótamo doasi topo whi̧ betepa, ti mo ketei kaae betóo, dia̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ ti kutó diratere whi̧ kaae betóo yae. 


text:
Ti noatepae, o̧la deyóló nokole sukamó doasi doi mole whi̧rapené noa ala dua de? Ti atima doasi whi̧rape ni fake tómó bitu, o̧la maaté nuku beterepé, kutó diratere whi̧ kaae bitu, o̧la biliyóló maleta dua de? Meipó. Ai doasi doi mole whi̧rape atima ai ala dumi, ni fake tómó bituraalu, o̧la maaté nukua dapó. Tépatei, ȩta dia̧ feané kutó diratere whi̧ kaae beterapó. 


text:
So whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló ya̧lo Ayané ȩ sóró beterótu yale kaae, ya̧lokélé dia̧ so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteratapó. 


text:
Até dapa, ya̧lo tȩteróló kaae tare ala tua̧mó ni fake tómó bitu, o̧la nóló, wȩi nóló du betaalopó. Atéturaalu, doasi topo whi̧ betere tikimó bitu, 12 Israel fakerapetamo diaao̧ fo tokó̧ló tale yaasepóló, sóró beteratapó. Pitané yaaire alamó Yesuné yale fo (Mat 26:31-35, Mak 14:27-31, <a href='B:500 13:36'>Jon 13:36-38</a>) 


text:
<pb/>Saimon, Saimon-ó, ya̧lo ya̧paae i dere fo wosae. Mepaae so whi̧né <e>whit</e> ke buléró kelaai fumi sukutu dere kaae, ya̧ tua̧mó noa alakó muléró ka̧ae kelaairaalu, Satan-né ya̧paae wosene walepó. 


text:
Téyaletei Saimon-ó, naao kisipa tiki tiró betere ala taaróló haepaae derepao̧sóró, ya̧lo ya̧mó momaralepó. Naao kisipa tiki feteyóló, ya̧ ȩ beterepaae momó wapata, ti naao norape tao sóró fotoko̧ bulaasepé,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa Pitané a̧paae duraalu, “Tale-ó, ya̧ <e>dipula</e> beteratepa ti ȩkélé wusuró beteróo, sukutepakélé ti wusurótóró sukó̧o enérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné duraalu, “Pita-ó, ya̧lo ya̧paae i dere ape. Mió i be dȩmó wa̧ <e>kakaruk</e> bané hale yaaipatei, naao ȩ kisipanipó fo sore félimó yaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné atimapaae woseturaalu, “Ya̧lo dia̧ dotonale sukamó <e>moni</e> butere be ó ho̧leke be ó me o̧lakélé sóró fae ini, ha̧le fó̧póló dotȩyalepó. Téyaletei, dia̧ me o̧lakó mei yaleé?” depa atimané duraalu, “Meipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, ama atimapaae duraalu, “Mió diaao̧ <e>moni</e> detere be mupa sóo, yokélé sóo yae. Bóe dele sepakekótamo munipa, ti diaao̧ tómó deró betere kuti sokóló, me whi̧tamo dotonóló sepake beta̧kó dupuyae. 


text:
Ti noatepae, i fo asȩyóló muló beterapó. Dowi ala dere whi̧rape dosa̧aturaalu, a̧kélé touróló dosa̧ayalepó. Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Ai ere fo dokonóturaalu ȩpaae mo eraalopó. Mo dapó. Ȩmó kisipa muturaalu, Kótóné ko̧ló whi̧rapené asȩmó ere forape fea dokonóló ȩpaae motóró eraalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “Tale-ó, da̧né bóe dele sepake tamo i tarapa kelere?” depa, ama duraalu, “Ai su̧pó,” yalepó. Yesu Olip dumó daalu moma yale fo (Mat 26:36-46, Mak 14:32-42) 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ belapaae sókó doropóló ama dua dere kaae, <e>Olip</e> du sokorepaae fupa, ama yó matere whi̧rapekélé, a̧ sya felepó. 


text:
Atéró, aimó sókó fóló, ama atimapaae duraalu, “Su̧ sere alané dia̧ dowi alamó dée nalao̧sórópa, Talepaae momatu betae,” yalepó. 


text:
Ama i moma yalepó. “Aya-ó, naao kisipané ȩpaae i waaire sekȩi ala wao̧sóró sesé yaai depa ti té yae. Ya̧lo kisipané enére ala yaalomeipa, naao yaai kisipa mole ala beta̧ erae,” yalepó. 


text:
Atéró, Yesuné ama hosaa tua̧mó mo doa sekȩné sinitepa, Alimapaae mo fotoko̧i moma yalepó. Atéturaalu, ama tikimó fosono doasi fa̧ke kaae dorowóló, haepaae fu betalepó. 


text:
<pb/>Atéró momayóló kemetepa, a̧ turukó holóló ama yó matere whi̧rape beterepaae momó fesaae fóló kelalemó, atima dekȩné sukuturaalu fotoko̧kélé meiyóló, noke foposaa yó molepó. 


text:
Atépa ama atimapaae duraalu, “Dia̧ noatepa, noke foposaa yó mule? Su̧ sere alané dia̧ a̧lisóró fóló, dowi alapaae só derao̧sóró, turukó holóló Talepaae momatu betae,” yalepó. Judas-né Yesu bóe whi̧né naase tua̧paae mulale fo (Mat 26:47-56, Mak 14:43-50, <a href='B:500 18:3'>Jon 18:3-11</a>) 


text:
<pb/>Ama fo kemeni ha̧le du betepatei, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae walepó. Kale yó matepa wosetere 12 whi̧rapekó beta̧ whi̧ Judas-né Yesu ko̧ló tukó naai, a̧ daale felekepaae walepó. 


text:
Téyaletei, Yesuné a̧paae duraalu, “Judas-ó, kale Whi̧né Naalema dó̧póló, eleké deyóló ko̧ló tukó naai wou de?” yalepó. 


text:
<pb/>Até yaaire ala, Yesuné ama yó matere whi̧rapené kolóló a̧paae duraalu, “Tale-ó, da̧né i tare sepakerapené deyaróe?” yalepó. 


text:
Téró, atimakó beta̧ whi̧né mo so whi̧mó momaratere doasi topo whi̧né kutó diratere whi̧né tururó wosȩ́li sa̧ae deralepó. 


text:
<pb/>Tétepa Yesuné duraalu, “Ai ala me momókó yao̧se!” yalepó. Atéró, Yesuné kale whi̧né wosȩ́li ama ere kaae eralepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné mo so whi̧mó momaratere doasi topo whi̧rapekélé, momatere be kaae tare whi̧rapené topo whi̧rapekélé, whi̧ disirapekélé fea woló, a̧ tawaai boperóló daae molepó. Atépa ama duraalu, “Diaao̧ ȩta, i hae kwia tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧rapené kaae tare alarape fasó saai, bóe daai a̧lisóró fole whi̧póló, sepakeró nópulutamo tao diliki yóló, ȩ tawaai wou de? 


text:
Take ȩ dia̧tamo momatere be tua̧mó bitua yaletei, diaao̧ ȩ daai tanipó. Ténitei, mióta, dilikire alané tȩteróló kaae tapa, diaao̧ yaaitere ala yó̧póló, tukóló muló betere sukakelemó dapó,” yalepó. Pitané Yesu tuȩ́nipó yale fo (Mat 26:57-58, 69-75, Mak 14:53-54, 66-72, <a href='B:500 18:12'>Jon 18:12-18</a>, <a href='B:500 18:25'>25-27</a>) 


text:
<pb/>Téró, atimané a̧ tawóló so whi̧mó momaratere topo whi̧né bepaae dapesó felepó. Atétepa, Pitakélé Yesu sya nalo taaeta deté fu betalepó. 


text:
Téyaletei, ai momatere be bolaare dopóku tua̧ dolomó si noke yóló, atima fea simó boperóló betó mupa, Pitakélé atimatamo beterepó. 


text:
Atéró a̧ simó beteremó, kutó diratere so seimale beta̧né kolóló, mo ti kikéyóló kaae taru duraalu, “I sekȩ́ta, Yesutamo beta̧mó kwȩale whi̧kópó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Pitané duraalu, “Ti senaale-ó, naao ai bope dere whi̧ta ȩ mo tuȩ́kélé inipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró sawa beteró, whi̧ me kaené a̧ kolóló duraalu, “Ya̧kélé atimatamo kwȩale whi̧kóe?” depa, Pitané duraalu, “Ai whi̧ta ȩ meipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, suka kele beta̧ kemetepa kale dere kaae, whi̧ menémo duraalu, “I sekȩta, Yesutamo beta̧mó kwȩale whi̧kó irurapó. Ti a̧kélé Kaleli whi̧tóró mo hi̧tipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Pitané duraalu, “Diaao̧ ai bope dere whi̧ta, demó déró ȩ tuȩ́nipó,” yalepó. Ai fo deretamotóró wa̧ <e>kakaruk</e> bané hale deremó, ama du betale fo tukó felepó. 


text:
Tétepa, Tale a̧ Pita daalepaae fetée wóló, kelené kikéyóló kaae tawalepó. Até deremó, take Talené Pita a̧paae <e>kakaruk</e> bané hale sore félimó yaaipatei, naao ȩ kisipanipó yaalopó yale fo kisipa muni walepó. 


text:
Atétepa, Pita a̧ belapaae sókó doropóló, mo doa dekȩné sini wole du betalepó. Diki tare whi̧rapené Yesu faleyale fo (Mat 26:67-68, Mak 14:65) 


text:
<pb/>Atéró, Yesu botokó fao̧sóró, kaae tare whi̧rapené a̧ doka doka duraalu faletere forape yóló dȩleta du betalepó. 


text:
Atéró, ama kelepaa atimané kutiné kinóló dokóló a̧paae woseturaalu, “Ya̧ né daleé? Ya̧ dale whi̧ da̧paae yó a̧lae,” yalepó. 


text:
Atéró, atimané a̧ faleyóló kae kae dowi forape du betalepó. Pailat-ró Herot-tamoné Yesutamo fo teka̧le fo (Mat 26:59-66, Mak 14:55-64, <a href='B:500 18:19'>Jon 18:19-24</a>) 


text:
<pb/>Atéró, be teó dȩteretamo fo tokó̧ló tale yó̧póló beteró betere whi̧ disirapekélé, mo so whi̧mó momaratere doasi topo whi̧rapekélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekélé, fea beta̧paae toura̧le walepó. Atéró touró bitu, Yesu fo tokó̧ló taleyó̧póló tale dere whi̧rape beterepaae dapesó felepó. 


text:
Atéró atimané duraalu, “Ya̧ta, Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisopata, ti da̧paae yó a̧lae,” yalepó. Ai fo depa, Yesuné duraalu, “Ya̧lo dia̧paae depa diaao̧ ȩpaae kisipa tiki tiraalomeipó. 


text:
Téretei, mo miótóró kaae sóró kale Whi̧né Naalema mo doasi fotoko̧ bole Kótóné turu naase tua̧mó betaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, atima mo feané a̧paae woseturaalu, “Ti ya̧ta, Kótóné Naalemaé?” depa ama duraalu, “Me kae mei, diaao̧ mo dono ai dere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, atimané duraalu, “Me kae noa fokómo depa, wosaai de? Fo feata, ama ko̧lómótóró sókó wapa da̧né ai wosale ape,” yalepó.<pb/>


text:
Atéró, atimané a̧ faleyóló só derótu duraalu, “Ai whi̧néta, so whi̧ feané Sisapaae <e>takis moni</e> melao̧sóró sesé yóló, so whi̧ kó̧paae a̧lisóró fu beterapó. Tétu, amatei a̧ta so whi̧ tȩteróló kae tare topo whi̧ Kerisopó du betere alané da̧né tȩteróló kaae tare alarape fea dorótu beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, Pailat-né Yesupaae woseturaalu, “Ya̧ta, Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧é?” depa, Yesuné duraalu, “Ȩ́pó. Naaotóró dono ai dere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Pailat-né Talepaae momaratere topo whi̧raperó so whi̧ featamopaae duraalu, “I whi̧ ya̧lo ka̧ae kelalemó, fo tokó̧ló a̧ só deraaire bete mekélé mupa kilinipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, atimané fo fakeyóló deteraainé duraalu, “Ai whi̧né Judia hae kwiamó betó mole so whi̧paae yó matere fo wosetu, fo tiki whaa deté fu betalepó. Ama Kaleli hae kwiamó kaae sóró yó maté wóló, mió ipaae ai sókó wale ape,” yalepó. 


text:
Ai fo depa, atimané duraalu, “Ai whi̧ta, Herot-né tȩteróló kaae tare hae kwiamó beterapó,” yalepó. Atéyale sukamó Herot a̧kélé ai Jerusalem be huluamó betepa, Pailat-né Yesu Herot beterepaae dotȩyalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesu atéró sókó wapa kilituraalu, a̧ mo hai̧né sinalepó. Ti noatepae, ama mepaae kelemei alarape erótu beterapó deté fole fo woseturaalu, Yesuné kelemei alakó eratepa kelenée yóló, kisipa mutu betaleteinépó. 


text:
Atétepa, so whi̧mó momaratere doasi topo whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné a̧ faleyóló só deratere fo du betalepó. 


text:
Téró, kale Herot-ró ama diki tare whi̧rapetamoné a̧ faleyóló duraalu, wisi wisi kuti deróló Pailat beterepaae momó fesaae fó̧póló dotonalepó. 


text:
Upuléta, kale Herot-ró Pailat-tamo bóe dóló betaletei, mió i ala yale sukamó fulumu whi̧ aleyóló beterepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale Pailat-né so whi̧mó momaratere topo whi̧rapepaaekélé, so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧rapepaaekélé, so whi̧ feapaaekélé ape yalepó. 


text:
Atéró touró betepa, ama atimapaae duraalu, “Diaao̧ i whi̧ta, take tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧rapetamo bóe daai a̧lisóró fole whi̧póló, ȩ beterepaae dapesó wapa diaao̧ keletómó ya̧lo a̧ tua̧mó daaló bitu, me ha̧sókó fele alakó muléró keka̧lemó meipó. 


text:
Herot-nékélé taleyalemó, dowi ala mekélé munipa, ama da̧paae ai dotonale ape. I whi̧ mo ti sukó̧póló dele alata, me noa ala itikimó daai de? 


text:
<pb/>Atimané mo beta̧ ko̧ló daae fóló fo fakeyóló duraalu, “Ai <e>dipula</e> betere whi̧ Barabas da̧ beterepaae wó̧póló dotonóturaalu, i sekȩ́ dóló alurae,” yalepó. 


text:
Ti noatepae, ai whi̧ Barabas-ta <e>Gavman</e> whi̧ betaai dapóló bóe dóló whi̧ dupa, a̧ <e>dipula</e> beteralepó. 


text:
Téyaletei, atimané mo doa fo fakeyóló duraalu, “A̧ filipaa ni tómó dóló olerae, a̧ filipaa ni tómó olerae,” du betalepó. 


text:
<pb/>Téró, ama sore dakoróló atimapaae duraalu, “I whi̧né noa dowi ala yalemó daaloé? I whi̧ daaire bete me munipó. Téreteiné, ya̧lo a̧ dóló susupuróló, ha̧le fó̧póló dotonaai dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téyaletei, atimané fo fake dekéró yó taru, doasi sȩyóló duraalu, “A̧ sukó̧póló filipaare ni tómó dóló olorae,” yóló, dere foné Pailat-né fokélé só deralepó. 


text:
Atétepa, Pailat-né kisipanétei taleyóló wisirapa téyae yóló, dotopoi fo du betere so whi̧paae melalepó. 


text:
Atéró, ama whi̧ beta̧ dóo, tȩteróló kaae tare alamó topo whi̧rapetamo bóe dóo deremó, <e>dipula</e> beterale whi̧ ha̧le fó̧póló dotonae yalepó. Téró, Yesupaae atimané kisipa mole ala eró̧póló, doasi diki tare whi̧rapené naase tua̧paae melalepó. Yesu filipaa ni tómó olerale fo (Mat 27:32-44, Mak 15:21-32, <a href='B:500 19:17'>Jon 19:17-27</a>) 


text:
<pb/>Atéró atimané Yesu duóló sóró fu betalemó, Sairin be hulua whi̧kó Saimon ipu bemó biti doasi be huluapaae derepaai wou betepa tu̧ tua̧mó hokolaa yalepó. Atéró a̧ tawóló Yesu oleraaire filipaa ni beleróló, Yesuné sisómó fó̧póló yalepó. 


text:
Atétepa, so whi̧ mo feané a̧ sya felepó. Atéró, sorape feané sya fu bitu ko̧lené sinituraalu, mo dekȩné suki̧ wole fo deté wou betalepó. 


text:
Até deté wou betepa, Yesu fetée anóló duraalu, “Jerusalem senaalerape-ó, diaao̧ ȩ wolekesé, dia̧sisitei wole yóló, diaao̧ naale senaalekélé wole yae. 


text:
Ti noatepae, take waaire sukamó diaao̧ etei fo yaalo ai ape. Mepaae sorape naale senaale deni, ha̧le ni daale sorapekélé, naale senaale meiyóló ha̧le betere sorapekélé, naale senaale awa̧ menitere sorapekélé, hai̧né sinóló ai betere ape.<pb/> 


text:
‘Ai sekȩi ala wale sukamó atimané i fo yaalopó. “I daae mole ulupaae dukó dorowóló da̧ tȩirae,” yaalopó. Du sorokó mole hae durapepaaekélé, ka̧ae dorowóló da̧ husura̧le dere ape yaalopó,’ erapó. 


text:
<pb/>Kale Rom <e>Gavman</e>-né yóló muló betere fo tukóló dowi ala yale whi̧ tamokélé a̧tamo beta̧mó dóló oleraai dapesó walepó. 


text:
Atéró, atima sókó wale tikiné doita, whi̧né topo diripó doi mulapó. A̧ sukó̧póló aimó atimané filipaa ni deyóló oleralepó. Atéró, me whi̧ ama turu naase dȩró oleróo, me whi̧ ama fȩ́ naase dȩró oleróo, yalepó. 


text:
Atéró Yesuné duraalu, “Aya-ó, ȩ dele whi̧rapené saaire dowi ala kwia naao ha̧le kemerae. Ti noatepae, atimané du betere alarape atima wisiyóló kisipanipó,” yalepó. Atéró, atimané ama kuti taleyóló saairaalu i ala yalepó. Ni fakerape tao sóró fesekée horótua yalemó, me whi̧né doi ó siri moletei sókó dorowapa, ai whi̧nétóró sua yalepó. 


text:
<pb/>Atéró kale so whi̧ fea mo tumó kese a̧lu yóló daae molepó. Kale tȩteróló kaae tare topo whi̧rapené Yesu faletere fo yóló duraalu, “Mepaae whi̧ aluyao̧sóró ama mo wisiyóló tao sua yaletei, a̧tamo Kótóné sókó sóró, beteró betere whi̧ Kerisopata, ti amatei a̧ tao só̧póló yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale doasi diki tare whi̧rapekélé, a̧ oleró betere tikipaae wóló daae muluraalu, faletu betalepó. Atéró, atimané a̧mó beta̧ kȩlaa wale <e>finika wain</e> wȩi a̧ nae yóló melalepó. 


text:
Atéró a̧paae duraalu, “Ya̧tamo Juda so whi̧né doasi topo whi̧pata, ti ya̧ sinao̧sóró naaotei tao sae,” eneta du betalepó. 


text:
<pb/>Yesuné ama toporó beteremó oleró betere asȩmó i fo erapó. <n>Ita, Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧pó.</n> 


text:
<pb/>Téró, kale dowi ala du betepa dóló olerale whi̧ tamokó beta̧né a̧ faleyóló duraalu, “Ya̧ Kerisopata, ti naaotei ya̧ taosu da̧mokélé tao sae,” yalepó. 


text:
<pb/>Téyaletei, me fakeró oleró betere whi̧né me whi̧ foné sóró duraalu, “Da̧mó sukutereteita, mo da̧moné yale dowi alamó kwia tokó̧ mótu dereteiné mo donorapó. Téretei i whi̧ta, me dowi alakélé meipatei, da̧ fea beta̧ ala yóló sinitapa, ya̧ Kótópaae winié? 


text:
Ti noatepae, da̧mota da̧moné yale alamó i sinitere ape. Téretei i whi̧ta, dowi ala mo beta̧kélé inipatei, ha̧le dóló oleró beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró ama duraalu, “Yesu-ó, ya̧ naao tȩteróló kaae tare be tua̧paae furaalu, ȩ kisipa keterao̧se,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape. Miótitei, ya̧ ȩtamo mo koko̧né suki̧ be wisinaalemó fóló betaalo ai ape,” yalepó. Yesu sinale fo (Mat 27:45-56, Mak 15:33-41, <a href='B:500 19:28'>Jon 19:28-30</a>) 


text:
<pb/>Atéró suka tua̧mó daapatei, hae kwia fea diki yalepó. Atéró dikipatei bitiré fóló, 3 <e>kilok</e> suka tó daane folepaae kemeyalepó. 


text:
Ti noatepae, sukané dȩ suka̧leteiné, diki yó tawalepó. Talepaae momaratere be sata̧leróló oleró betere kuti ama ha̧letei tua̧mótóró teketé doropóló, haepaae sókó deralepó. 


text:
Atétepa, Yesuné fo fakeyóló duraalu, “Aya-ó, ya̧lo kepe bete naao kaae tawasepóló, ya̧ tua̧paae i mulatere ape,” yalepó. Atéró ama ai fo yóló kemetepa, ama fomo sókó fóló a̧ suka̧lepó. 


text:
<pb/>Atétepa, kale diki tare whi̧rapené topo whi̧né ai yale ala kolóló, Kótóné doi hale sóró horótu duraalu, “Mo dapó, ita mo whi̧ wisinaale ai suki̧rapó,” yalepó. 


text:
Atéró, beta̧paae touró betere so whi̧né kelale alarape atima bepaae momó fesaae furaalu, naao téyae yóló dekȩné sinité fu betalepó. 


text:
Téyaletei, mepaae a̧ kisipare whi̧raperó a̧tamo Kaleli haemó beta̧mó betóló wale sorapetamo atima mo tumó daae mulu, ai dere alarape kaae dilikiyóló yó molepó. Yesu dourale fo (Mat 27:57-61, Mak 15:42-47, <a href='B:500 19:38'>Jon 19:38-42</a>) 


text:
<pb/>Atéró ai Judia hae tua̧mó tȩne Arimatea be whi̧kó Josep beterepó. A̧ta, mo whi̧ wisinaale naameyóló dua betepa, Judia hae kwiamó betó mole so whi̧ ha̧sókó fupa fo tokó̧ló taleyó̧póló sóró beteró betere whi̧pó. 


text:
Ai sekȩ́néta, mo whi̧né dere alaró mo tikiné dere alatamomó ama mo wisirapó kisipa mutumipó. A̧ta, Judia hae kwiamó tȩne Arimatea be huluamó walepó. Téru, a̧ Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala wó̧póló kaae tawóló beterepó. 


text:
Téró, kale whi̧né Yesuné tiki tokóló muló bituraalu, mo dȩi kutiné bopeyóló whi̧ beta̧kélé munénire kapo dolomó mulalepó. 


text:
Atima sa̧a naai tukóló muló betere be dȩ dótóró sókó waai depa, o̧la o̧la donoróló mulatere be dȩmó ai alarape yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, mepaae Kaleli hae kwiamó Yesutamo wale sorape Josep-né Yesuné tiki mulaai fupa, neyóló mulatéró kelaairaalu, atima Josep sya felepó. 


text:
Téró, atimané bepaae fóló kale felé kȩlaa wale fetera kaae o̧laró felé kȩlaa wale <e>wel</e> wȩitamo taleyóló munalepó. Téyaletei, kale yóló muló betere fo tikinépa, Talepaae moma yaai dapóló tukóló munale sukamó sa̧a nóló betalepó.<pb/>


text:
<e>Fula</e> kaae sere be dȩmó, mo hi̧kati kale sorapené felé kȩlaa wale o̧larape sisóló whi̧ mulale dou tópaae felepó. 


text:
Atépa, neya̧lerópóló atima kisipa teketu beteremó, mo kasa kasai kuti deró betere whi̧ tamo atima daae mole uté dȩró sókó wóló daalepó. 


text:
Até deremó, kale sorape atima winé sinitu, kelepaa haepaae hemée deyóló betó molepó. Tépa, kale whi̧ tamoné atimapaae duraalu, “Suka̧le whi̧ douró betere tikimó, betere whi̧né noatepa keketé kutu bitu de? 


text:
Ti noatepae, a̧ aimó muni kepaayóló falapó. Take dia̧ Kaleli haemó bitu ama dia̧paae yale fo diaao̧ kisipa munié? 


text:
‘Whi̧né Naalema mepaae dowi ala dere whi̧rapené naase tua̧paae mulaalopó. Atétepa, atimané a̧ filipaa ni tómó oleróló sukutepa, sore be dȩmó ti a̧ momó kepaayóló betaalopó,’ ” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, atima whi̧ dou tópaae fi fesaae wóló atimané kelale alarape kale 11-whi̧raperó mepaae whi̧rapetamopaae yalepó. 


text:
Ai sorapeta, Maktala sokó Mariakélé, Joanakélé, Jems-né hama Mariakélé, mepaae sorapekélé, atima fea betó mulu, kelale alarape ama <e>aposel</e> whi̧rapepaae yalepó. 


text:
Téyaletei, kale sorapené yale fo mo dapóló kisipa tirénipó. Ti noatepae, atimané kapala fo detere nisi yalepó. 


text:
Téyaletei, Pita a̧ mo hapale sururu yóló fóló, whi̧ dou tómó sókó felepó. Atéró a̧ dou dolopaae fóló kelalemó, ama tiki bopeyóló mulale dȩi <e>linen</e> kuti maaté dȩmó mupa kelalepó. Atépa a̧ momó bepaae fesaae furaalu, i noa ala yalerópóló kisipa tekété fu betalepó. Emeas bepaae fole tu̧ tua̧mó yale fo 


text:
<pb/>Atéyale sukamótóró atimakó whi̧ tamo Emeas bepaae faai tu̧ tua̧mó fu betalepó. Ai Emeas be taaróló Jerusalem be huluapaae fole da̧leta, 11 <e>kilomita</e>pó. 


text:
<pb/>Atéró fu bitu, Yesuné atimaamopaae woseturaalu, “Diaamo ai-a noa fo deté fu bitu de?” yalepó. Ti fo depa, atimaamo fu betaletei, kelepaa hu̧mula yóló kei̧yóló daalepó. 


text:
Atimaamo fu betere me whi̧ Kliopas-né a̧paae duraalu, “I be dȩmó yale alarape so whi̧ feané kisiparapa, ya̧ta Jerusalem be huluapaae wale whi̧é?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa ama a̧paae woseturaalu, “Noa alamó de?” yalepó. Ti fo depa atimaamoné duraalu, “Nasaret be hulua whi̧kó Yesupaae erale alamó dapó. Ti noatepae, a̧ta Kótóné ko̧ló whi̧ bitu, ama dere foró dere alatamo Kótóné kele tómókélé, so whi̧ feané kele tómókélé, mo doasi fotoko̧tamo du betalepó. 


text:
Atéró so whi̧mó momaratere topo whi̧raperó da̧ tȩteróló kaae tare whi̧rapetamoné a̧ sukó̧póló dae yóló, doasi <e>Gavman</e> whi̧rapené naase tua̧paae mulalepó. Atétepa, atimané a̧ filipaa ni tómó sinó̧póló oleralepó. 


text:
Téyaletei, Israel fake so whi̧ dupuróló tao saaire whi̧póló kisipa mualepó. Ai maaté mei, ai ala yóló betepa be dȩ tamo kemeyóló, soreratere be dȩ ti mió i ape. 


text:
Ai fotei me ipó. Da̧ beta̧mó kotere sorape sore mo hi̧kati kale whi̧ dou tópaae fóló, mepaae kelale alarape depa wosetu da̧ kilita yalepó. 


text:
Kale sorape fóló kelalemó ama tiki munipa, <e>ensel</e>-rapené Yesu kepaayóló beterapóló atimapaae yale fo fea da̧paae ene walepó. 


text:
Téró, da̧né fulumu whi̧rape atimakélé fóló kelalemó, kale sorapené ene wale ala motóró epa kelalepó. Téyaletei, atimané a̧ beta̧ kilinipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ama atimapaae duraalu, “Diaamota, take Kótóné ama ko̧ló whi̧rapené deté wale fo wosóló kisipani, ketei kaae kisipa tiki okokoru kutiri hapólu ai ererapó. 


text:
Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Keriso a̧ doasi doi muaaire ala tua̧paae sókó faairaalu, folosóró ai sekȩi alarape salepó. Ai alata ha̧sókó faalomei, mo yaalopó ere fo dokonóturaalu yalepó. 


text:
Mo take Moses-né asȩre fomó kaae sóró wóló, Kótóné ko̧ló whi̧rape feanékélé asȩre fo beteta, ȩmótóró erapóló amatei ha̧kearóló yó malepó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atimaamo fole bepaae felekemó sókó faai, tu̧ aupalomó fu betalepó. Téyaletei Yesu a̧ta, ai be hulua boseneyóló saletópaae faai fole ao̧ yalepó. 


text:
Atéró a̧ fupatei, kale whi̧ tamoné a̧ kei̧róló duraalu, “Felekemó be diki yaai dapa, da̧ imó fiyaalopa siépe,” Depa atima fea fiyaai felepó. 


text:
<pb/>Atéró, a̧ atimaamotamo o̧la naairaalu, o̧la nokole ni fake tómó beterepó. Atéró bitu, ama <e>bred</e> o bula beta̧ tao sóró Alima Kótópaae mo kée yóló terekeyóló nó̧póló sóró malepó. 


text:
Téró, atimaamoné kele seraaretei fisa̧ae furaalu, kale sekȩ́ airapóló diriyóló kisipa yalepó. Téyaletamo atimaamoné kele a̧linameróló a̧ aluyó deyalepó. 


text:
Tétepa, atimaamosisitei duraalu, “Da̧ tu̧mó wouraalu, asȩmó ere fo da̧mopaae yó matepa, wosóló hosaamó si kaae dukuraalu mo feléné suka̧lepó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, mo ai fapotóró atimaamo Jerusalem be huluapaae momó fesaae felepó. Téyalemó, mepaae 11- <e>aposel</e> whi̧raperó atimatamo betere so whi̧rapetamo fea beta̧paae touró betepa kelalepó. 


text:
Atéru, atimané kale whi̧ tamopaae duraalu, “Ai mo dapó. Tale kepaayóló furaalu, Saimon beterepaae wapa ama mo kelalepó,” yalepó. 


text:
Téró, kale whi̧ tamo tu̧ tua̧mó wou bitu yale alaró <e>bred</e> o bula tekeyóló atimaamo matepa, a̧ kisipa yale alatamo atimapaae yalepó. Yesu a̧ ama yó matere whi̧rapepaae yó male wale fo 


text:
<pb/>Atéró, ai fo du betepa Yesu atima betó mole tua̧mó sókó wóló atimapaae duraalu, “Hosaa muni deyóló mo dua betere ala dia̧ tua̧mó muló̧póló yae,” yalepó. 


text:
Ȩtóró mo hi̧tipa, ya̧lo naaseró hótamo diaao̧ kelae. Ti noatepae, kepeta miró diritamo bunipa, ȩ ai ala erémóló olaa yae,” yalepó. 


text:
Téyaletei, atétere ala kilituraalu, hȩkesetere alaró, siratere alatamo atima tua̧mó mualetei, a̧ta Yesupóló kisipa tirénipó. Atétepa atimapaae woseturaalu, “Dia̧ imó bitu, naaitere o̧lakó mule?” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró ama atimapaae duraalu, “Moses-né asȩre fokélé, Kótóné ko̧ló whi̧rapené ere fokélé, Sam <e>buk</e>-mókélé, ȩmótóró kisipa mutu ere fo fea dokonóturaalu mo eraalopóló ȩ dia̧tamo beta̧mó bitu ai yale ape,” yalepó. 


text:
Atéró ama atimapaae duraalu, “Kale asȩmó ere fo i ape. Kótóné ama so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Kerisota, doakale sekȩi alaró susupui alatamo sóró mo ti sinaalotei, tamo be dȩ kemeyóló sore be dȩmó a̧ momó kepaayaalopó. 


text:
Jerusalem be huluamó kaae sóró hae kwia feamó betó mole so whi̧paae ya̧lo doimó i fo yó maté kwȩyaalopó. Diaao̧ dere dowi ala taaróló kisipa feteyóló wapa, ti diaao̧ dowi ala kwia ya̧lo ha̧le kemeraalopó. 


text:
Take ya̧lo Ayané dia̧ melaalopóló mulale o̧la ya̧lo dia̧paae dotonaai kisipa mutapó. Téyaalopa, dia̧ ai be huluamó bitiré fóló, mo óté taoró mole doasi fotoko̧né dia̧ kuti kaae bukura̧le dorowó̧póló, kaae tawae,” yalepó. Yesu i hae taaróló ó sa̧paae dapesó holale fo 


text:
<pb/>Téró atima wó̧póló, a̧pi folosóró Betani be huluapaae felepó. Téró, ama naase horóló fonétei atima wisiralepó. 


text:
Téró, atima bukutiri tea̧ró bitu, Doa Tale-ó, yóló ama doi sóró horaté hȩkesetamo Jerusalem be huluapaae momó fesaae felepó. 


text:
Ita, Yesu Keriso deyaairaalu, deté wale whi̧rapené doirape asȩyóló muló beterapó. Abraham-né deale naalené mepaae whi̧ deté fóló, Depit dealepó. Depit-né deale naalené mepaae whi̧ deté fóló, Yesu Keriso dealepó. 


text:
Ai whi̧rapené doirapeta i ape. Abraham-né Aisak dealepó. Aisak-né Jekop dealepó. Jekop-né ti Judaró ama nomarapetamo dealepó. 


text:
Judané Peres-ró Seratamo dealepó. Atimaamoné hamata, Tamar-pó. Kale whi̧ Peres-né Hesron dealepó. Hesron-né Ram dealepó. 


text:
Salmon-né Boas dealepó. Boas-né ama hamata, Rahab-pó. Boas-né Obed dealepó. Obed-né ama hama ti Rut-pó. Obed-né Jesi dealepó. 


text:
Jesiné ti kale tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ Depit dealepó. Depit-né Solomon dealepó. Solomon-né hamata, Uria-né dokale so wulia betepa, kale doasi topo whi̧ Depit-né dokalepó. 


text:
Josaiané Jekoniaró ama nomarapetamo dealepó. Ai whi̧rapeta, kale Israel fake so whi̧ bóe whi̧rapené Babilon hae kwiapaae wae sóró faaitere alimó dealepó. 


text:
Atéró, atima u Babilon hae kwiapaae wae sóró fele sisópaae Jekoniané Sealtiel dealepó. Sealtiel-né Serubabel dealepó. 


text:
Jekop-né Maria dokale whi̧ Josep dealepó. Mariané ti Yesu dealepó. Ai sekȩ́ta, so whi̧ feané Kerisopó du betere whi̧pó. 


text:
<pb/>Atéró, i doi mole whi̧rape deté wale whi̧ Abraham-mó kaae sóró bitiré wóló, Depit betale alimó sókó wale whi̧rapené doirape fea touróturaalu, 14 whi̧rapepó. Téró, Depit betale alimó kaae sóró bitiré wóló, kale bóe whi̧rapené atima u Babilon hae kwiapaae wae sóró bitiré fele alimó sókó wale whi̧rapené doirape fea touróturaalu, 14 whi̧rapepó. Téró, u kale Babilon hae kwiapaae wae sóró fele alimó kaae sóró bitiré wóló, Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Keriso betale alimó sókó wale whi̧rapené doirape fea touróturaalu, 14 whi̧rapepó. Yesu Keriso deale fo 


text:
<pb/>Yesu Keriso etéró dealepó. Ama hama Maria a̧ dokaai tukóló beteró betere whi̧ Josep-tamo kuni ha̧le betepatei, Dȩi Kepe Wisiné naale eró betepa kelalepó. 


text:
Atépa, kale so dokaai yale whi̧ Josep a̧ me dowi alakélé ini, mo donoi whi̧ wisinaale betereteiné so whi̧ feané erateremó, kale so a̧ hale yao̧sóró, kikiti tokó̧ daalaai kisipa mualepó. 


text:
<pb/>Atei kisipa mutu betepa, nokenarótei Talené <e>ensel</e>-né Josep-paae duraalu, “Depit-né deté wale whi̧né naalema Josep-ó, Mariané ai ere naaleta, kale Dȩi Kepe Wisinétei eró beterapa ya̧ haleni, naao sopa dokaai dapesó fae. 


text:
Ama ai ere naale detepata, ti so whi̧ feané du betere dowi alamó saaire kwia tokó̧ló kemeróló tao saalopóló, ama doi Yesu mulae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai alarape feata, ha̧le kaayóló ini, Talené fo eratere ko̧ló whi̧né mo taketi asȩyóló muló betere fo dokonóturaalu, yalepó. 


text:
Ai fo i ape.<pb/>“Beta̧ so seimale whi̧ metamo kunipatei, naale yaalopó. Ai naale deyóló betepa so whi̧ feané a̧ kilituraalu, ita Emanuel-pó yaalo ai ape,” erapó.<pb/>Ai fo bete feteyóló Kótó da̧tamo beterapó. 


text:
<pb/>Atéró, kale whi̧ Josep a̧ turukó horóló, Talené <e>ensel</e>-né nokenaró a̧paae yae yale alatóró sya fóló, kale so Maria dokaai ama bepaae dape salepó. 


text:
Téyaletei, ama somatamo kotere ala ini, ha̧le bitiré fóló kale so naale detepa, Josep-né ai naalené doi Yesu mulalepó. Atéyale ki̧lipaae ti atimaamo kwȩalepó.<pb/>


text:
Judia hae kwiamó tȩne Betelehem be huluamó, Yesu deyale ki̧lipaae etéyalepó. Jerusalem bemó Herot a̧ doasi topo whi̧ betale sukamó, kale ho̧rené dere ala bete kisipare whi̧rape atima suka hotereró wóló, ai be huluamó betó mole so whi̧paae woseturaalu, “Kale Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tawaaire topo whi̧-a, momó deyóló betere? Ti noatepae, da̧ suka hotereró bitu, a̧ deyóló beteretei kisipa yó̧póló, ó sa̧mó daale ho̧re dȩ yó tapa kolóló, a̧ ao̧mó bitu ama doi hale sóró horaai da̧ i wale ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, doasi topo whi̧ Herot-né ai fo woseturaalu, ama kisipa feléni, a̧ doasi whaaliatu betalepó. Atétepa, kale Jerusalem be huluamó betó mole so whi̧kélé ama mutere kisipa kaaetóró mutu betalepó. 


text:
Kale doasi topo whi̧ Herot-né so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó Moses-né yóló muló betere fo yó matere whi̧rapetamopaae ape yóló woseturaalu, “Kótóné so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere doasi topo whi̧ Keriso-a, mé bemó deyaalopóló asȩmó yóló muló betere?” yalepó. 


text:
Ti fo depa, atimané tokó̧ mótu duraalu, Judia hae kwiamó tȩne Betelehem be huluamó deyaalopóló, mo taketi Kótóné ama ko̧ló whi̧né asȩyóló muló betere fo i ape.<pb/> 


text:
“Juda haemó tȩne Betelehem be huluamó betó mole so whi̧ diaao̧ kisipané-a, Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧rape kuamó, da̧kó doi munipó fo du bitu de? Meipó. Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tawaaire topo whi̧ beta̧ dia̧ tua̧mótei, sókó waalo ai ape. Ai sekȩ́né amata, <e>sipsip</e> hupurape tȩteróló kaae taru dere kaae, ya̧lo Israel fake so whi̧ tȩteróló kaae tawaalopó erapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Herot-né kale ho̧rené dere ala bete kolóló kisipare whi̧rapepaae ape, fo kikiti yó faralepó. Atéró kale whi̧rape wapa, atimasisi bitu duraalu, “Diaao̧ kelalepó dere ho̧re-a, noa sukamó kelaleé?” yóló wosetepa, atimané a̧paae mo i be dȩmótóróti kelalepóló, yalepó. 


text:
Ama atima Betelehem be huluapaae dotonaai duraalu, “Kale naale momó sóró beteréró kelaasepóló, mo wisiyóló keka̧e. Atéró kekenalemó, sóró betere tiki keletepa, ti mo hapale tétitóró ȩpaae ene ape. Ti ȩkélé a̧ ao̧mó sinóló bitu, ama doi hale sóró horaairaalu, fenérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale doasi topo whi̧ Herot-né atimapaae yae yale fotóró wosóló, atima faai wale tikipaae furaalu, atima take suka hotereró bitu kelale ho̧retóró ó sa̧mó ha̧le fu betepa kelalepó. Atétepa, atimakélé ai ho̧re foletei kelené kaae sóró felemó, kale naale deyóló betere tikimótóró kei̧yóló daane felepó. 


text:
Atima ai bemó sókó felemó, kale naaleró hama Mariatamo betepa kólóló, atima bukutiri teya̧ró bitu, Doa Tale-ó yóló, a̧ hale sóró horalepó. Atéró, atimané kale naalemó ha̧le melaairaalu sóró wale wisi wisi o̧larape <e>kold kapa</e>kélé, si keletómó bilitepa, felé kȩlaa wale o̧lakélé, <e>mur wel</e> wȩikélé, tȩyóló melalepó. 


text:
Tale Kótóné kale whi̧rapepaae nokenaró atimané hae kwiapaae momó fesaae furaalu, Herot betereró fao̧se yale fo kisiparu, Herot betere tu̧ró feni kae tu̧mó felepó. Josep-ró Mariatamoné Yesu Isip hae kwiapaae dapesó fele fo 


text:
<pb/>Atéró, atima fi sisópaae Talené <e>ensel</e> Josep noke firepaae wóló, nokenarótei duraalu, “Herot-né ai naale daairaalu keka̧alo ai ape. Térapa, ya̧lo ya̧paae ape dere alimó waasepóló, ya̧ turukó holóló ai naaleró hamatamo dape sóró u Isip hae kwiapaae botokó fae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo woseturaalu, kale whi̧ a̧ mo dikitamotei turukó holóló, kale naaleró hamatamo dapesó u Isip hae kwiapaae faairaalu, felepó. 


text:
Atéró, kale whi̧ Herot suki̧ tikimó waairaalu, atimaamo u Isip hae kwiamó bitiré felepó. Mo take Talené ama ko̧ló whi̧né asȩyóló muló betere foné duraalu,<pb/>“Ya̧lo naale u Isip hae kwiamó betepa, ai hae kwia taaróló ape,” yalepó. Ai fo dokonóturaalu, motóró yalepó. 


text:
<pb/>Kale topo whi̧ Herot-né ama yaaire ala kikiti hiróló kale ho̧rené dere ala kisipare whi̧rape dilika̧letei, atimané kilirapóló a̧ mo doakale fopaae bualepó. Tétu, ama diki tare whi̧rapepaae yóló mulótu duraalu, Betelehem be huluaró ai hae kwiamó tȩ mole ipu betamomó mióti teó sóró betó mole naalerapemó kaae sóró dilé fóló, ba fo tamo kemeyóló betó mole naalerapekélé mo fea dóló kemerae yóló dotȩyalepó. Ti aita ha̧le meipó. Kale ho̧rené dere ala bete kisipare whi̧rapepaae wosetepa, atimané a̧paae yó melale be dȩ tuȩ́ muluraalu, atéró dóló kemerae yóló dotȩyalepó. 


text:
Ti aita ha̧le tua̧mó kaayóló inipó. Kótóné ama ko̧ló whi̧ Jeremaiané i fo asȩyóló muló beterapó.<pb/> 


text:
“Rama bemó betere so Resel-né dekȩné suki̧ moló doasi du betepa, mepaae so whi̧né a̧ kisipa felératere fo yalemó, mo wosenipó.<pb/>Ti noatepae, ama naale senaale fea sisiraae feleteinépó.” Ti ai naalerape dele alata, kale yóló muló betere fo mo dokonóturaalu yalepó. Nasaret be huluapaae momó fesaae fele fo 


text:
<pb/>Téró etéyalepó. Kale doasi topo whi̧ Herot suki̧tikimó, kale whi̧ Josep Isip hae kwiamó betepa, nokenaró Talené <e>ensel</e>-né duraalu, “Josep-ó, ai kale naale daairaalu du betale whi̧rapeta, ai suka̧le ape. 


text:
Atéró Josep a̧ Judia hae kwiapaae biti̧ faai yaletei, ai hae kwia kale doasi topo whi̧ Herot betale sirimó, naalema Akelausiné tȩteróló kaae tarapó dere fo wosóló, witepa taaralepó. Talené a̧paae nokenaró Judia hae kwiapaae biti̧ fao̧se yale fo kisipa iruraalu, Kaleli hae kwiamó tȩne Nasaret be huluapaae tokó̧ felepó. 


text:
Atéró feleteita, mo taketi Kótóné ama ko̧ló whi̧rapené asȩmó duraalu,<pb/>“So whi̧ feané a̧ Nasaret be hulua whi̧kópó yaalo ai ape,” ere fo mo dokonóturaalu, atima Nasaret be huluapaae tokó̧ felepó.<pb/>


text:
Atéró bitiré wóló etéyalepó. Kale wȩi tópuratere whi̧kó Jon a̧ Judia hae kwia tua̧mó so whi̧kélé bitini, ha̧le kópu ka̧ae fi tikimó sókó wóló beterepó. A̧ aimó betepa, mepaae a̧ beterepaae wuatere so whi̧paae Kótóné fo wisi yó mótu duraalu, “Tale Kótóné ama hepen bemó tȩteróló kaae tare ala mió mo felekemó walapa, dia̧né du betere dowi ala taaróló, kisipa tiki feteyóló betae,” du betalepó. 


text:
Ti a̧ta, me kae mei, mo take Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané waalopóló, bope du betale whi̧pó. Aisaiané ama asȩyóló muló betere fo i ape.<pb/>“So whi̧ bitini ha̧le kópu ka̧ae fi tikimó, beta̧ whi̧ wóló daalu, fo fakeyóló duraalu, ‘Tale waaire tu̧ donoróló aleyae,’ ” erapó. 


text:
<pb/>Jon-né ama derótua yale kutita, <e>kamel</e> hupu nikiné aleyale kuti derótua yóo, ama sua yale tokélé hupu sekaȩné aleale to sua yóo, yalepó. Ama nukua yale o̧lakélé meke wȩiró ero nusutamo maaté nukua yalepó. 


text:
Jerusalem be hulua taaróló wua yale so whi̧kélé, Judia hae kwiamó betó mole so whi̧kélé, kale Jordan wȩi felekemó betó mole so whi̧kélé, mo fea a̧ beterepaae wua yalepó. 


text:
<pb/>Téyaletei, Farisi whi̧raperó Sadyusi whi̧rapetamo so whi̧ wȩi tópurótu betere tikipaae wua depa, ama atimapaae duraalu, “Dia̧ dowi wuli kaae so whi̧ dilikitu betere whi̧rape-ó, Kótóné dia̧tamo fopaae buturaalu kwia melao̧sóró, botokó fae fo né yaleé? 


text:
Diaao̧ ai du betere dowi ala taaróló, motóró kisipa feteyóló wapa, ti diaao̧ du betere alakélé mo kisipa tiki fetere whi̧né dere ala kaaetóró yae. 


text:
Dia̧ta, Abraham-né deté wale naale senaale betereteiné dia̧paae me ala eraalomeipóló kisipa muao̧sé. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. I muó mole kaporapetei, Kótóné ama mo su̧mó Abraham-né naale senaale aleyóló beteranérapó. 


text:
Mepaae nirapetamo naaire du wisi olenitepa, ti diyóló si duku betere dolopaae taae deraalopó. Atéyaairaalu, kutó talené ai ni baalemó ka̧wei ai bukó tare ape. 


text:
<pb/>Ya̧lo dia̧ wȩi tópurótu betereteita, diaao̧ dere dowi ala taaróló, kisipa feteyóló wó̧póló tópurótu beterapó. Tétu betepatei, ya̧lo ki̧lipaae waaire whi̧ beta̧ta ȩ kaae meipó. A̧ mo doasi fotoko̧ bole whi̧ betepa, ȩ naale beleka̧amale kaae, a̧ ao̧mó beterapó. A̧ atei kaae doasi fotoko̧ bole whi̧ bitu, dia̧ wȩi tópuróturaalu, ti kale Dȩi Kepe Wisiró sitamoné tópuraalopó. 


text:
Ama naasené ti kale <e>whit</e> o fumi besȩ́né só fó̧póló, ka̧ayóló taae fótua dere ekepé fake tarapó. Kale <e>whit</e> duné fumirape ama fuóló taae faróló, mo <e>whit</e> ke maaté ti mulótua dere be dolopaae mulaalopó. Atéró fumirapeta, ti sukó̧kélé feni ha̧le dótóró tare si dolopaae fesekée deraalo ai ape,” yalepó. Yesu wȩi tópurale fo (Mak 1:9-11, <a href='B:490 03:21'>Luk 3:21-22</a>) 


text:
<pb/>Téró, Yesu a̧ Jordan wȩimó Jon-né wȩi tópuró̧póló, Kaleli hae kwia taaróló, Jon beterepaae walepó. 


text:
Tétepa, Jon-né Yesupaae ya̧ wȩi tópuraalo meipóló seséyóló duraalu, “Naao ȩpaae ya̧ wȩi tópurae dere-a, ȩ whi̧ wisi betepa ya̧ tópuraró de? Naaotei ȩ wȩi tópuraasepólópo,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Aita mo deretei, mió da̧moné i dere alané Talené ama so whi̧ donoraaitere ala mo dokonó̧pólópa, naao ȩ wȩi tópurae,” depa, Jon-né wisirapóló a̧ wȩi tópuralepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ wȩi tópuóló tétitóró hae taopaae taae hotepa kelalemó, ó hepen be tu̧ tukwȩ fóló, Kótóné Dȩi Kepe Wisi ba ho̧kósere kaae, ama tikimó biti̧ dorowalepó. 


text:
Atéró, ó hepen bemó fo tekerótu duraalu, “A̧ta, ya̧lo yaala sókó fóló mo hosaa mole Naale ai ape. Ama dere ala fea ya̧lo kilitu, ȩ mo doasi hȩkesené sinitu beterapó,” yalepó.<pb/>


text:
Téró etéyalepó. Satan-né Yesu a̧ su̧ sóró dée naló̧póló, so whi̧kélé bitini kópu ka̧ae fi tikipaae Dȩi Kepe wisinétei a̧lisóró felepó. 


text:
A̧ aimó be dȩtereró dikiteretamo whi̧ siki tamo bitu, o̧la mo sawakélé néni wote siri ha̧le betaletikimó, a̧ mo wotené sinalepó. 


text:
Atéró betepa, dowi ala yó̧póló su̧ sóró dée nalatere sekȩ́ wóló a̧paae duraalu, “Ya̧tamo Kótóné Naalemapata, ti i kanerapepaae <e>bred</e> o alée fae yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “I fo asȩyóló muló beterapó.<pb/>‘Whi̧ betere beteta, mo o̧la nokoleteiné maaté bitini, Kótóné ama dere fo fea woseturaalu bitiré fenérapó,’ ” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale dowi Satan-né Yesu a̧ Kótóné mo kae tȩnó betere doasi be huluapaae dapesó fóló, aimó tȩne momatere be mo ó hulua tómó daalalepó. 


text:
Atéró daaróló a̧paae duraalu, “Ya̧tamo Kótóné Naalemapata, ti naaotei ya̧ haepaae tu̧wó derepae. Ti i fo asȩyóló muló beterapó.<pb/>‘Ya̧ a haepaae muni durupuraalu, kaponé kotóo sóró doalé yao̧sóró, Kótóné ama <e>ensel-</e>rapené naase tómó muni dorowó̧póló, ya̧ tao sae yaalopó,’ ” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ti i fokélé asȩyóló muló beterapó.<pb/>‘Beta̧ whi̧nékélé a̧ tȩteróló kaae tare Tale Kótóné noa alakó déró ka̧ae kelaai dapóló su̧ sao̧se,’ erapó,” yalepó. 


text:
Atéró kale dere kaae, momó dowi Satan-né a̧ mo doasi sokore hasi fosópaae dapesó holóló, i hae kwia feamó kae kae doasi whi̧rapené tȩteróló kaae tare alaraperó ai ala tua̧mó mole mepaae doasi wisi wisi alarapetamo yó mótu duraalu, “Ya̧lo i dere fotamo naao mo beta̧ wosóló, ya̧ ȩ ao̧mó bukutiri tea̧ró bitu, doa whi̧-ó yóló ȩpaae moma depa, ti ai o̧la o̧la fea naao tȩteróló kaae tanó̧póló, ya̧lo ya̧paae melaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Satan-ó, ya̧ ȩ taaróló fae. Ti i asȩyóló muló betere fo wosae.<pb/>‘Naao Tale Kótópaae beta̧ doasi-ó, yóló a̧ ao̧mó bitu, ama alatóró erótu betae,’ ” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, kale dowi Satan-né Yesu taaróló foletamo, Kótóné ama <e>ensel</e>-rape wóló, a̧ tao salepó. Yesuné fo yó melaai kaae sale fo (Mak 1:14-15, <a href='B:490 04:14'>Luk 4:14-15</a>) 


text:
<pb/>Atéró Jon <e>dipula</e> beteralepó dere fo Yesuné ama wosóló, a̧ Kaleli hae kwiapaae momó fesaayóló felepó. 


text:
Atéró a̧ betere Nasaret be hulua taaróló, Kaleli wȩi kȩla felekemó tȩne Kapeneam be huluapaae tokó̧ fóló betalepó. Ai be huluata, Sepulun hae kwiaró Naptali hae kwiatamo tua̧mó tȩnapó. 


text:
<pb/>Ai fo i ape.<pb/>“Sepulun fakeró Naptali faketamoné hae tikita, u kale Jordan fole wȩiró Kaleli wȩi kȩlatamo molepaae eróló erapó. Ai hae tikita, Sepulun fakeró Naptali faketamoné haetei, Juda meire fake tokó̧ fóló, atimané hae aleróló betó molepó.<pb/> 


text:
Ai hae tikimó betó mole so whi̧ atima diliki dolomó beteretei, mió mo doasi dȩ wisinaale kolóló betó mulapó. Mepaae so whi̧ta, sinitere alané dilikiró betepatei, mo dȩi suka sókó huturaalu dȩró betepa, ai dȩ tua̧mó betó mulapó,” fo asȩyóló muló beterapó. 


text:
<pb/>Atéyale sukamó kaae sóró, Yesuné ama fo so whi̧ feapaae ha̧keamó yó mótu duraalu, “Kótóné hepen bemó tȩteróló kaae tare ala mió mo felekemó ai walapa, diaao̧ dowi ala taaróló kisipa tiki feteyae,” yalepó. Yesuné yó matere whi̧rape kaae sóró saletei (Mak 1:16-20, <a href='B:490 05:1'>Luk 5:1-11</a>) 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ kale Kaleli wȩi kȩla fóku sesekȩ durupu bitu kelalemó, Saimon doi mupatei, Pitapó du betere whi̧ró ama noma Andrutamo ha̧leke wa wȩi kulu tua̧paae derótu beterepó. Ti atimaamota, ya siré kotere whi̧ tamopó. 


text:
Tétu betepa, Yesuné atimaamopaae duraalu, “Diaamo ai ya su dere kaae, so whi̧ atéró siré kwȩyaasepóló, da̧ fea beta̧mó kuturaalu, ya̧lo diaamopaae yó melaalopa ȩ sya ape,” yalepó. 


text:
Atéró a̧ tu̧mó fu betalemó, me whi̧ró nomatamokélé daapa kelalepó. Ai whi̧ tamota, Sebediné naalema Jems-ró Jon-tamopó. Atimaamoné alimakélé atima fea wȩi nukumó bituraalu, atimané ha̧leke warape tukó faletei, wisi wisiyóló numutu betepa kelalepó. Atétu betepa, Yesuné atimaamopaae duraalu, “Diaamokélé ȩ sya ape,” depa, kale whi̧ tamo mo hapale tétitóró turukó holóló, atimaamoné wȩi nukukélé, alimakélé betepatei taaróló, a̧ sya felepó. Yesuné kisi daae mole so whi̧ wisirale fo 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ ai Kaleli hae kwia tua̧mó kuturaalu, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole kisi fo wisi so whi̧ feané wosó̧póló, atimané fo wosetere be doko̧ yó maté kwȩyalepó. Atéturaalu, ai so whi̧ kuamó dowi hepo daae mole so whi̧ró mepaae tiki momaare so whi̧tamokélé wisiraté kutu betalepó. 


text:
Ama so whi̧ fea atéró wisirótu beterapó deté kotere fo Siria hae kwiamó betó mole so whi̧né woseturaalu, kae kae dowi kisi daale so whi̧kélé, doasi dele su betere so whi̧kélé, dowi kepe tepeyóló betó mole so whi̧kélé, mepaae kae kae kisiné kele olopa olopa yóló sinaaitu betere so whi̧kélé, mepaae momaayóló betere so whi̧kélé, mo fea a̧ beterepaae dapesó wua depa, ama wisirótua yalepó. 


text:
Atéró, kale Kaleli hae kwia taaróló wale so whi̧kélé, Dekapolis hae kwia taaróló wale so whi̧kélé, Jerusalem be hulua taaróló wale so whi̧kélé, Judia hae kwiaró, Jordan wȩi fóku uté tȩró betó mole so fea a̧ beterepaae wóló, ama dere ala kelaai dapóló Yesutamo touyóló kutu betalepó.<pb/>


text:
Téró Yesuné kelalemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae wóló touró betepa, a̧ sokore du ao̧paae holóló beterepó. Atéró beteremó, ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae walepó. Atéró wóló betó mupa, ama atimapaae yó mótu duraalu,<pb/> 


text:
“Mepaae so whi̧ dené ya̧lo kepe bete tua̧mó me wisi alakélé muni, mo ya̧ya̧rapó du betepa, ti Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae. Ti noatepa meipó. Ai so whi̧ta, Kótóné hepen bemó tȩteróló kaae tare ala sóró ai tare ape.<pb/> 


text:
Mepaae atima dekȩné sukutu wole du betere so whi̧ta, Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae. Ti noatepa meipó. Mió dekȩné sukó̧ló wole du beteretei, take Kótóné atima tuȩ́ tiki feléraalo ai ape.<pb/> 


text:
Mepaae naame yóló mo dua betere so whi̧ ti Kótóné wisiró beterapóló, hai̧né sinitu betae. Ti noatepa meipó. Kótóné hae tiki mo turó atimamó matepa saalopó.<pb/> 


text:
Mepaae so whi̧ de woteró wȩi nokoletamo du dere kaae, Kótóné mo donoi ala wisi eraairaalu ekȩle du betepa, ti Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae. Ti noatepae, atétere so whi̧paaeta Talené ama donoi ala mo ti su̧raalo ai ape.<pb/> 


text:
Mepaae so whi̧ denétamo mené a̧paae me dowi ala eratepa me o̧la meipóló ha̧le kemeróo, me whi̧ sekȩi ala tua̧mó betepa ko̧lené sukutu tao sóo du betepa, ti atétere so whi̧ Kótóné ko̧lené sukutu tao sóró, atimané dowi alakélé ama kemeró beterapa, hai̧né sukutu beteró̧póló yae.<pb/> 


text:
Mepaae so whi̧ atimané hosaa tua̧mó me alatamo hosekéni, mo wisi alatóró erótu betepa, ti hai̧né sukutu betae. Ti noatepae, atétere so whi̧né ti Kótó mo kelaalopó.<pb/> 


text:
Ho̧le sere ala ó bóe dele ala taalae yóló, filitere so whi̧ta ti Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae. Ti noatepae, atétere so whi̧ kilituraalu, ita Kótóné ama naale senaale beterapó yaalo ai ape.<pb/> 


text:
Mepaae so whi̧tamo Kótóné mo donoi alamaaté erótu beteremó, kae kae sekȩi alané só derótu betepa, ti Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae. Ti atétere so whi̧né Kótóné hepen bemó tȩteróló kaae tare ala sóró ai tare ape.<pb/> 


text:
Dia̧ ya̧lo ala erótu beteremó, mepaae so whi̧né dia̧paae kae kae sekȩi ala eratepa, ó so whi̧ feané keletómó kapala fo yóló faletepa, ó kae kae eratere fo yóló dia̧ só deratepakélé, Kótóné wisiró beterapóló hai̧né sukutu betae.<pb/> 


text:
Ti noatepa meipó. Take Kótóné ama ko̧ló whi̧rapepaaekélé mió dia̧paae ai erótu betere sekȩi ala kaae, erótu bitipakalepó. Atérapa ó hepen bemó mole doasi dupu saaireteimó, mo kée yóló hai̧né sukutu betae,” Keriso so whi̧ i haemó kóró dȩtamo kaae beterapóló yale fo (Mak 9:50, <a href='B:490 14:34'>Luk 14:34-35</a>) 


text:
<pb/>“Dia̧ta, i haemó betó mole so whi̧tamo kó felé kaae yóló ai betere ape. Téretei, kóné felé kemetepa, ti momó kae netéró felé bulaaloé? Mo meipó. Atéró felé initere kó me ala enénipó. Atétere kó taae faróló hae tikimó beseké yóló mupa, so whi̧né tȩiya tȩiya yaalo ai ape. 


text:
<pb/>Dia̧ta, i haemó betó mole so whi̧tamo mo dȩ kaae beterapó. Doasi sokore hae du tómó mo ha̧keamó tȩ mole be hulua bóe whi̧né kelao̧sóró, me o̧lané kinanénipó. 


text:
Atére kaae, mepaae whi̧né <e>lamp</e> sa̧ dȩróló doasi ni fake ao̧mó kinóló mulótimipó. Ti noa yo̧póló meipó. Be tua̧mó betó mole so whi̧ fea dȩmó beteró̧póló kisipa mutu, sa̧ dȩróló mulatere ni fake tómótóró ha̧keamó mulótua dapó. 


text:
Atétu dere kaae, dia̧ tua̧mó ere dȩ so whi̧ feané koló̧póló, ha̧keamó dȩró betae. Atépa, so whi̧né kilituraalu, ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané doi sóró horótu beteró̧póló, wisi ala ha̧keamó erótu betae.” Kótóné tukóló muló betere foné erae ere ala doko̧nale fo 


text:
<pb/>“Ȩ waleteita, Moses-né yóló muló betere foró Kótóné ama ko̧ló whi̧rapené yó melale fotamo tokó̧ló aluraai wénitei, ai asȩmó yóló muló betere fo dokonaairaalu wóló i betere ape. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ó sa̧ró i haetamo kemeyaai teópa, Moses-né yóló muló betere fo kwia mo sawakélé aluyaalomeipó. Atéyaalopóló muló betere fo fea ha̧sókó feni, dokonóló motóróti eraalo ai ape. 


text:
Whi̧ me dené i asȩyóló muló betere fo mo sawakélétamo tikitepa, ó me whi̧paaekélé ai ala tukóló yae yóló yó matepa, ti atétere so whi̧ Kótóné tȩtéróló kaae tare hepen be tua̧mó doikélé mo muaalomeipó. Téyaalotei, mepaae so whi̧ dené kale yae yóló muló betere fo wosóló eróo, mepaae so whi̧paaekélé i fo sya fóló erae yóló yó melóo, du betere so whi̧ta, hepen bemó Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó doasi doi muaalo ai ape. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧né dere mo donoi ala wisinaalené kale Moses-né asȩmó ere fo yó mótu betere whi̧raperó, Farisi whi̧rapetamoné du betere donoi ala tȩteró bitinipa, ti ó hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mo sókókélé faalomeipó.” Dei tuȩ́ muóló fopaae buturaalu whi̧ dao̧se yale fo 


text:
<pb/>“Mo take diaao̧ noutererapepaae yóló mulale fo i ape. Me whi̧ mo ti dóló sukunao̧se. Atétepa, ti ai whi̧ a̧ kwia moleteiné taleyóló só deraalo ai ape. 


text:
Atépatei, ya̧lo dia̧paae dere fo i ape. Whi̧ me dené ama no hamomatamo me bete munipatei, ha̧le fopaae depa, ti atétere whi̧ a̧ kwia moleteiné taleyóló só deraalopó. Atétere kaae, whi̧ me dené me whi̧ hamoma eratere fo depa, ti atétere whi̧ fo taletere whi̧rape beterepaae dapesó faalopó. Téyaalotei, whi̧ me dené ama no hamomapaae duraalu, ya̧ topo doyóló kisipa tikikélé okokoi-ó depa, ti atétere so whi̧ doasi kwia moleteiné mo ha̧le dótóró tare dowi sipaae faai ai du betere ape. 


text:
Térapa, naao me o̧la Kótópaae ha̧le melaai dapóló, kale momatere tikipaae sóró fenalemótamo, naao noné ya̧tamo sekȩrapó depa, ti Kótópaae ha̧le melaaire o̧la melaaitei folosóró, naao notamo mole sekȩpi teraayóló wisirae. Atéró nalo ti naao ha̧le melaaire o̧la Kótópaae melae. 


text:
<pb/>Whi̧ me dené ya̧tamo fo tokó̧tamo yaai ya̧ dapesó fupa, ti diaamo tu̧ tua̧mó furaalutei a̧ kisipa wisi mulóló, hapale donorae. Até initepa, ti ya̧ taletere whi̧ beterepaae dapesó fóló, fo tokó̧tamo yóló, ai whi̧némo <e>dipula</e> be tȩteróló kaae tare whi̧rapené doasi topo whi̧né naase tua̧mó mulaalopó. Ai whi̧né amamo ya̧ <e>dipula</e> beterao̧sóró kisipa mutu dapó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ya̧ <e>dipula</e> beteretei sokó̧póló, da̧le mulale kwia beleka̧amale sonaai <e>moni</e>kélé mo turó kemeróló menitepa, ti ya̧ <e>dipula</e> ha̧le bitiré fóló, kemeróló duputere sukamó sokaalo ai ape. Meitepa, ti ya̧ <e>dipula</e> ha̧le betó tawaalopó.” Nópu nao̧se yale fo 


text:
Ai fo epatei, ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Whi̧ me denétamo me so kelené kolóló kisipa tikiné au nukupa, ti atétere whi̧né ama hosaa tua̧mó nópu mo ai nale ape. 


text:
Naao turu kelenétamo ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, ti atétere kele sokóló taae falae. Ti noatepae, naao tiki turó dowi si duku beterepaae fao̧sóró, ya̧ atéró dée nalatere tiki kwia tukóló taae faróló, wisi tikipaae fupa mo wisirapó. 


text:
Naao turu naasenétamo ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, ti ai naase tukóló taae falatepa mo wisirapó. Ti noatepae, ya̧ dée nalatere naase tukóló taae farénitepa, naao tiki turó dowi si duku beterepaae fao̧sóró dapó.” Whi̧né so tokó̧ fateremó yale fo (Mat 19:9, Mak 10:11-12, <a href='B:490 16:18'>Luk 16:18</a>) 


text:
<pb/>“Upulé i fo asȩyóló muló beteretei diaao̧ ai tuȩ́re ape. ‘Whi̧ me dené ama sotamo tokó̧ falaai depa, ti tokó̧ fatere asȩ sóró fó̧póló sopaae melae,’ erapó. 


text:
Ai fota mo epatei, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Whi̧ me dené ama so me whi̧tamo nópu nénipatei ha̧le tokó̧ fatepa, ti soma amatei nópu nalatapó. Atéró tokó̧ fatere so me whi̧némo dokotepa, ti ai whi̧ a̧kélé nópu nukulapó.” Talené doi yóló malo yao̧se yale fo 


text:
<pb/>Yesuné atimapaae duraalu, “Take bitiré wale so whi̧paae yóló mulale fo me i ape. ‘Naao Talepaae i ala mo yaalopóló, malo yale fo tikini, motóró eró tawae,’ erapó. 


text:
Tépatei, ya̧lo dia̧paae mo dirii fo i dapa wosae. Malo dere alakélé momókó yao̧se. Naao dere fo diriróturaalu, hepen be doi yóló malo momókó yao̧se. Ti noatepae, ó hepen beta, fea ala fea tȩteróló kaae tare Kótó betere tikipó. 


text:
Ó diaao̧ dere fo diriróturaalu, i haekélé doi yóló malo momókó yao̧se. Ti i haeta, Kótóné ama hó dée daaló betere tiki ai ape. Jerusalem be hulua doi yólókélé momókó malo yao̧se. Ti noatepae, ai be huluata, fea ala fea tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ betere tikipó. 


text:
Diaao̧ dere fo diriróturaalu, naase horóló kutiri teketere alakélé momókó yao̧se. Ti noatepae, naao topo niki mo beta̧kélé dȩ niki ó diliki niki biliranénipó. 


text:
Dia̧né me ala mo ipa, ti ȩ́pó yalepótóró yae. Inipa, ti mo inipótóró yae. Naao ai dere fo mopó yó̧póló, mepaae kae kae ho̧ko fotamo touróló dereteita, ti dowi Satan-né yae yóló tȩnatepa dapó.” Mené sekȩi ala eratepa tokó̧ melao̧se yale fo 


text:
<pb/>“Mo take yóló muló betepa, diaao̧ woseté wou betere fo i ape. ‘Whi̧ menétamo me whi̧ kele doratepa, ti menémo ama kelekélé dorae. Me whi̧nétamo me whi̧ sereke dukutepa, ti menémo ama serekekélé dukae,’ erapó. 


text:
Ai fo mo epatei, ya̧lo dia̧paae i dere fo wosae. Me whi̧nétamo dia̧paae me dowi ala eratepa, ti diaao̧mo atimapaae momó tokó̧ matere ala yao̧se. Me whi̧nétamo ya̧ faamumó okolope deké supa, ti me tikiró faamumókélé dó̧póló yó melae. 


text:
Mepaae whi̧né ya̧tamo fo tokó̧tamo yóló, naao deró betere kuti sokotepa, ti me fo̧loi kutikélé só̧póló sókó melae. 


text:
Mepaae whi̧nétamo, ya̧paae 1 <e>kilomita</e>mó ama o̧la o̧la beleróló fae yóló sȩtepa, ti naaomo me beleróló, 2 <e>kilomita</e> alerae. 


text:
Whi̧ menétamo ya̧paae me o̧lakó kematepa, ti ama ai kematere o̧la melae. Me whi̧nétamo naao me o̧lakó kapala asiri saai dapóló ya̧paae wosetepa, melaalomeipóló ama dere fo sisópaae erao̧se.” Bóe whi̧paae yaala sókó fae ere fo 


text:
<pb/>“Taketi yóló muló betepa, diaao̧ woseté wou betere fo i ape. ‘Naao be whi̧ so whi̧paae yaala sókó furaalu, bóe whi̧ hó̧róló bóe du betae,’ erapó. 


text:
Tépatei, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Diaao̧ bóe whi̧rape hȩkesené sinóló yaala sókó furaalu, wisi ala erótu betae. Mepaae whi̧nétamo dia̧paae sekȩi ala eratepa, atétere whi̧ Tale Kótóné tao sóró, kisipa tiki wisi muló̧póló momarae. 


text:
Atétepa, ti dia̧ ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané naale senaaletóró betaalo ai ape. Talené suka dȩrótu betereteita, dowi ala dere so whi̧paaekélé, wisi ala dere so whi̧paaekélé erótu beterapó. Ama hali anatere alakélé, dowi ala du betere so whi̧ró donoi ala du betere so whi̧tamo wusurópaae anótua dapó. 


text:
Dia̧nétamo, mepaae dia̧ hȩsekené sukó̧ló yaala sókó fole so whi̧paae maaté yaala sókó fu beteretei doasi alapakó, Kótóné dia̧mó dupu melaalopóló de? Ti kale <e>takis moni</e> siré kotere whi̧rapenékélé atei kaae ala dua dapó. 


text:
Diaao̧ mo no ne apupaae maaté naamei fo yóló, ko̧leó du betere-a, ai doasi alaé? Ti mepaae Kótó tuȩ́ inire so whi̧nékélé ai ala dua dapó. Tépatei, ha̧le mo so whi̧paaekélé naameiné ko̧leó du betepa, ti mo doasi ala ai ape. 


text:
Térapa, ó hepen bemó betere diaao̧ Aya a̧ me wisi ala ya̧ya̧ni, mo ti su̧ru ere kaae, dia̧kélé wisi alatóró eraté fóló, Talené ama ala mo ti su̧re whi̧ betae.”<pb/>


text:
“Diaao̧ du betere wisi ala so whi̧né kolóló dukiró̧póló, momókó yao̧se. Diaao̧ dere wisi ala tamo kolóló dukiró̧póló du betepa, ti ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané melaaitere dupu saalomei ai ape. 


text:
<pb/>Até yao̧sórópa, dia̧né mole o̧la o̧larape mepaae ya̧ya̧re so whi̧mó ha̧le melaai depa, ti tiki tua̧paae dorutei tó tikiné ha̧le siki̧litere whi̧rapené wisi ala dapó yó̧póló, du betere ala kaae mo yao̧se. Ti ai whi̧rapenéta, fo wosetere berapemókélé, tu̧ tómókélé, so whi̧né atima doi hale sóró horó̧póló kisipa mutu, touró betere so whi̧né keletómó dua dapó. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Atétere whi̧rape atima me dupu kaae saalomei, mo su̧mótóró ai sóró tare ape. 


text:
Térapa, naao o̧la o̧la mepaae ya̧ya̧re so whi̧mó ha̧le melóló, ya̧lo etei kaae o̧la melalepóló kisipa yó tani, mo keterae. 


text:
Diaao̧ mepaae o̧la o̧la ya̧ya̧re so whi̧mó materetei so whi̧ feané kelao̧sóró kikiti melae. Ti atéró kikiti dere ala keletere Aya Talené amatóró diaao̧ ai dere alamó dupu melaalopó.” Yesuné moma etéró yae yóló yó maletei 


text:
<pb/>“Téyaalopa, diaao̧ Talepaae momaturaalu, tua̧paae dorutei wisire nisiyóló ha̧le siki̧litu betere whi̧rapené dere moma kaae mo yao̧se. Ti atimané momaturaalu, fo wosetere berapemókélé, doasi tu̧ tómókélé, so whi̧ feané dukiró̧póló dua dapó. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Atétere so whi̧né duputa me kae muni, mo su̧mótóró ai sere ape. 


text:
Téni, Talepaae moma yaairaalu, naao be dolopaae fóló tu̧ kinóló bitu, kelené kilinire diaao̧ Aya Talepaae beta̧ momayae. Atétepa, ti kikiti kinóló dere ala keletere Ayané dia̧mó dupu melaalo ai ape. 


text:
Diaao̧ Talepaae momaturaalu, Kótóné ala kisipa inire whi̧rapené bete munire forape ha̧le ho̧ko deté fu dere kaae yao̧se. Ti atimané atéró fo̧lo si̧yóló dere momata, Talené wosaalopóló kisipa muóló dua dapó. 


text:
Térapa, atimané ai dere ala kaae diaao̧kélé yao̧se. Ti noatepae, diaao̧ ya̧ya̧re o̧la a̧paae wosaai teópatei, diaao̧ Ayané ama mo kisiparapó. 


text:
<pb/>Térapa, diaao̧ Talepaae momaturaalu etéró yae.<pb/>‘Hepen bemó betere da̧né Aya-ó, Ya̧ta dowi ala mo beta̧kélé muniruraalu, naao ere ala mo kaepó. Téreteiné ya̧ta, fea alané bete Tale betepa, so whi̧né naao doi hale sóró horóló, mo doasi doi muló̧póló yae.<pb/> 


text:
Naao tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala wisinaale wó̧póló yae. Naao kisipa mole ala ai hepen bemó irure kaae, i haemókélé atéró̧póló yae.<pb/> 


text:
Mepaae whi̧rapené da̧paae erale dowi ala kwia da̧né tani, me o̧la meipóló ha̧le kemerótu yale kaae, da̧né dowi ala kwiakélé naao ha̧le kemerae.<pb/> 


text:
Da̧ me dowi ala yóló dée naaire tikipaae a̧lisóró fao̧sóró, naao seséyóló tu̧ wisitei yó mótu betae. Téturaalu, da̧ dowi ala yó̧póló sesemeratere bóe whi̧né só derao̧sórópa, ai tu̧ naao seséyóló da̧ tao sae,’ yóló dua yae. 


text:
Ti mepaae whi̧rapené dia̧paae erale dowi alatamo, me o̧la meipóló ha̧le kemeratepa, ti ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané dia̧né yale dowi alakélé, ha̧le kemeraalo ai ape. 


text:
Téyaalotei, mepaae whi̧rapené erale dowi ala me o̧la meipóló, diaao̧tamo ha̧le kemerénitepa, ti ó hepen bemó betere Ayané diaao̧ dowi alakélé, ha̧le kemeraalomeipó.” Yesuné o̧la weyóló ha̧le betere alamó yale fo 


text:
<pb/>“Diaao̧ Talepaae momayaairaalu, o̧la weyóló ha̧le betere sukamó, tua̧paae dorutei tó tikiné siki̧litere whi̧rapené dere ala su̧róló yao̧se. Ti so whi̧né atima mo wisirapó yó̧póló kisipa mutu, o̧la weyóló atimané kelepaa hu̧mula yóló bitua dapó. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ai whi̧rape atimané duputa, me kae saalomei, mo su̧mó ai sere ape. 


text:
Tépatei, dia̧ moma yaai o̧la weyóló bituraalu, diaao̧ topo nikimó <e>wel</e> wȩi dilóo, diaao̧ kelepaakélé fokóo du betae. 


text:
Ti noa yao̧sóró meipó. Mepaae whi̧rapené dia̧ o̧la weyóló beterapóló kisipa yao̧sóró dapó. Diaao̧ kelené keleneire Ayané ama beta̧ diaao̧ ai kikiti dere ala kelerapó. Atére Aya Talené amatóró dia̧mó dupu wisi melaalo ai ape.” I haemó wisi wisi o̧la beta̧paae huatu betao̧se yóló yale fo 


text:
<pb/>“Dia̧ i haemó bituraalu, ekȩle yóló ita ya̧lo o̧lapóló, beta̧paae huatu betao̧se. Ti noatepae, i haemóta hoti dakóló ó dowi ero siné turukóló ó o̧lémi nokole whi̧rapenékélé kikiti be fulukóló sua dapó. 


text:
Aténi, diaao̧ wisi wisi o̧la ó hepen bemó beta̧paaeróló mulaté holó̧póló yae. Ti ai bemóta ero sinékélé, hotinékélé doréni, o̧lémi nokole whi̧rapenékélé be fulukóló o̧lémi saalomeipó. 


text:
<pb/>Naao keleta, ti tiki turó dȩró betere <e>lamp</e> sa̧ su̧ ai ape. Naao kele tamo wusuró wisipa, ti tiki turó dȩyó falapó. 


text:
Téni, naao keletamo dilikipa, ti tikikélé turó dilikirapó. Naao tiki tua̧mó ere dȩtamo aluróló dilikipa, ti naao betere betekélé mo turó diliki yó falapó. 


text:
<pb/>Beta̧ kutó diratere whi̧nétei tȩteróló kaae tare whi̧ tamoné kutó diranénipó. Ti me whi̧né du, i kutó dirae, me whi̧nékélé i kutó dirae depa, atimaamo wusuróné kutó beta̧ whi̧né diraaire mo su̧nipó. Ti noatepae, me whi̧ hó̧róló me whi̧paaemo hȩkesené sinóló yaala sókó fole ala yaalo ai ape. Ó me whi̧paaemo doasi hȩkesené sinóló yaala sókó fóo, me whi̧mo hó̧róló sisópaae eróo yaalopó. Tétereteiné beta̧ whi̧tei Kótóné ala eratere whi̧ betóo, <e>moni</e> dia̧ tȩteróló kaae tare whi̧ ao̧róló, <e>moni</e>né kutó diratere whi̧kélé betóo, enénipó.” Nokole o̧la ó deraaire kutimó whaalia yao̧se ere fo 


text:
<pb/>“Térapa, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Dia̧ betere beteta diaao̧ naaire o̧la ó wȩi nisiyóló ȩ noa naaloé? ó kuti noa deraaloé? yóló, whaalia du betao̧se. Ti ai o̧la o̧la-a, doasi o̧lapa whaalia du betere? Ya̧ betere beteta, ti mo doasi topo o̧la ai ape. Naao deró betere kuti-a doasi topo o̧lapa, whaalia du betere? Naao tikita, ti mo doasi topo o̧la ai ape. 


text:
Barapepaae eratere ala dia̧né kisipa muae. Atimané naaire o̧la wae bilitere ala ó o̧la sóró bepaae mulatere ala dua de? Tétumitei, ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané atimané naaire o̧la su̧mó mótua dapó. Ti ai barapeta doasi o̧la meitei, ama tao sua dapó. Ti dia̧ so whi̧ta, mo doasi o̧la beterapa, ama kisipa keteraalopóló de? 


text:
<pb/>Dia̧ kuti noa deraaloé yóló, whaalia du betere-a, kale ho̧ko yó mole nerape kisipa muae. Ti atima kémi bisikó̧ló kuti nomotere ala dumipó. Mo meipó. 


text:
Tépatei, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Mió i yó mole nerapené ere au wisiné kale doasi topo whi̧ Solomon-né sua yale kuti wisinaalené ere aukélé mo teraae falapó. 


text:
Dia̧ tuȩ́ tiki tiratere ala tómó dakeró betere whi̧rape-ó, i haemó yó mole nerapeta, mió beta̧ yóló dóta, doyaaire o̧latei, Kótóné ama mo wisiyóló aurótua dapó. Ti Talené ai ne aurótu dere kaae, diaao̧ saaire kuti dia̧mó su̧mó melaalomeipóló du bitu de? 


text:
Ti noatepae, ha̧le ho̧ko betó mole so whi̧rapené ai o̧la o̧larape saaitapóló doasi ketekȩ butu beterapó. Tépatei, dia̧né ai ya̧ya̧ du betere o̧la o̧lata, ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané ama mo kisiparapó. 


text:
Térapa, folosóró Kótóné ama tȩteróló kaae tare alaró, mo donoi ala wisinaaletamota, mo doasi bete mole alapa, ketekȩ buóló erótu betae. Atétepa, ti mepaae ya̧ya̧tere o̧la o̧lakélé fea Talené ama mo su̧mó melaalo ai ape. 


text:
Atérapa, dó be dȩmó noa ala yaaloé yóló whaalia du betao̧se. Ti dó be dȩmó yaaire alata, ai be dȩmótóró eró̧póló yae. Upaae bitiré faaire be dȩmó yaaire sekȩi ala, mió i be dȩmó dere alatamo tourao̧se.”<pb/>


text:
“Dia̧ Tale ao̧yóló mepaae no ne hamomané dere ala taleyóló só derao̧se. Ai ala deremó, Talené dia̧kélé taleyóló só derao̧sórópa taalae. 


text:
Ti noatepa meipó. Mepaae so whi̧paae dia̧né me noa kaae ala eróló tale itikimó, ti naao me whi̧paae ai erale ala mo su̧tóró Talené ya̧paaekélé eraalo ai ape. Naao me noa kaae ala me whi̧ hamomapaae erélipa, ti ai erale su̧tóró Talené ya̧paaekélé eraalopó. 


text:
<pb/>Naao kele dolomó doasi ni fake bupatei bunire ao̧yóló, naao no hamomané kele dolomó sawatamo bole mome kolóló, no-ó, naao kelemó ai bole mome sokaalopa maé dere fo-a, noatepa du betere? 


text:
Naao kele dolomó bole doasi ni fake-a, sokoni ha̧le bupatei, me no hamomapaae naao kele dolomó bole mome sokotapa maé fo-a, noatepa du betere? 


text:
Tó tikiné wisire nisiyóló ha̧le siki̧li du betere whi̧rape-ó, folosóró naao kele dolomó bole doasi ni fakepi sokae. Atéró naao kele feléyóló, o̧la o̧la diriyóló kilituraalu, ti naao noné kele dolomó bole mome wisiyóló sokonérapó. 


text:
<pb/>Kótóné ama mo kaae tukóló muló betere o̧la hao̧rape nó̧póló melao̧se. Meleke wisinaale hupurape daae mole tikipaae fesekée falao̧se. Dia̧nétamo ai ala depa, ti hupurapené hóné tȩiya tȩiya yóló, momó fesaae wouraalu dia̧tei dósuyóló naalo ai ape.” Kótópaae me o̧la wosetere fo 


text:
<pb/>“Dia̧ ya̧ya̧tere o̧la Kótópaae wosetepa, ti diaao̧ ai wosetere o̧la ama mo melaalopó. Me o̧lakó saai dapóló keketepa, ti diaao̧ keketere o̧la mo kólóló saalopó. Diaao̧ tu̧ tuki̧yae yóló tu̧ dupa, ti ama tu̧ tuki̧aalo ai ape. 


text:
Mepaae so whi̧ atima ya̧ya̧tepa, wosetere o̧la mo sua dapó. Whi̧ me dené senée yóló keketere o̧la ti mo sua dapó. Tu̧ tuki̧yae yóló, tu̧ du betere so whi̧ fea be dolopaae wó̧póló, tu̧ tuki̧tua dapó. 


text:
Dia̧ ai betó mole whi̧ beta̧né naalemané alimapaae aya-ó, okó a̧maletamo a̧lae depa ai kematere o̧la taaróló, kapo fake nae yóló melaaloé? ó yakó a̧lae depa, ai kematere o̧la meni whi̧ tukó nokole dowi wuli betepatei, nae yóló melaaloé? Meipó. 


text:
Dia̧ i haemó dowi ala du betere whi̧rape bitutei, dia̧né naale senaalemó wisi wisi o̧la ha̧le matere ala ti dia̧ mo asarapó. Atére kaae, ó hepen bemó betere diaao̧ Ayanéta, mepaae whi̧ dené a̧paae kematere wisi wisi o̧la mo hamokoróló melatere alané, i haemó betere ayané matere ala mo ti bosene falapó. 


text:
Térapa, Kótóné ama ko̧ló whi̧rapené ere foró Moses-né yóló muló betere fotamo fea touróturaalu, ere fo beteta me kaae mei ai ape. Kae kae ala yaairaalu, mepaae whi̧rapené ya̧paae eranée dere alatóró mepaae so whi̧paaekélé erótua yae.” Doasi fakere tu̧ró betekȩne tu̧tamo 


text:
<pb/>“Dia̧ sawatamo betekȩne tu̧ serekemó sókó fae. Mo ti aluyaaitere tikipaae faai fole tu̧ fake yóo, mo tu̧kélé doasi fake yóo erapó. Ti mo dekéró so whi̧ta, ai fakere tu̧tóróti sya fu beterapó. 


text:
Téretei, mo ti betó tawaaire tikipaae fole tu̧ta, so whi̧ feané kilini, beta̧ beta̧ so whi̧né maaté ai betekȩne tu̧ kekó̧ló sya fu beterapó.” Ni du oletere kilituraalu etei kaae nipóló tuȩ́ dere ala 


text:
<pb/>“Dia̧ kó̧paae fó̧póló, dilika̧ai Kótóné ama ko̧ló whi̧ ao̧yóló waalopa, mo hotowaró kaae tawae. Atima atéró wouraalu, kale <e>sipsip</e> hupu niki kaae bilipa mo hi̧ti nisiyaalotei, atimané tiki tua̧paaeta, ti whi̧ dóló nokole dowi bete hao̧né tiki daalapó. 


text:
Ti atima noa kaae whi̧ beterémóló, folosóró atimané dere alapi ka̧ae kolóló tuȩ́ yae. Ti noatepae, so whi̧né besa̧ae teketuraalu, ha̧le ho̧ko képimó olopa tekaaloé? Nose dukélé ha̧le ho̧ko nimó olopa tekaaloé? Mo meipó. 


text:
Térapa, ai kale whi̧rapené du betere ala mo wisiyóló ka̧ae keletepa, ti atima etei kaae whi̧rape beterapóló, mo diriyóló kisipa yaalo ai ape. 


text:
<pb/>So whi̧ mo feané atima hepen-paae faalopóló kisipa muturaalu, ya̧lo doi yóló Tale-ó, Tale-ó, du betepatei, ai so whi̧ mo fea faalomeipó. Ai tua̧mótei, mepaae so whi̧ de ó hepen bemó betere ya̧lo Ayané ama kisipa mole ala sya fóló, erótu betere so whi̧ beta̧ mo su̧mó fenérapó. 


text:
Taletere be dȩmó, mepaae so whi̧né ya̧lo doi yóló Tale-ó, Tale-ó, da̧ naao ko̧ló whi̧ bitu, so whi̧paae Kótóné fo i ape yóló yó melóo, naao doimó da̧né mepaae dowi keperape so whi̧ tua̧mó beteretei dóló ho̧kó falóo, mepaae kelemei alarapekélé eróo, du betalepó, yaalopó. 


text:
Ai fo depa, ya̧lo atimapaae ha̧keamó teraae faróló duraalu, ‘Dia̧ dowi ala du betale so whi̧-ó, dia̧ ȩ mo tuȩ́kélé inipa taae fae,’ yaalopó.” Be mo kekemeyóló tȩtere whi̧ró ho̧ko tȩtere whi̧tamo 


text:
<pb/>“Tépatei, mepaae whi̧ dené ya̧lo fo mo wisiyóló wosóló, sya fóló eró tapa, ti kisipa tiki fosó fosóre whi̧né ama be tȩyaairaalu mo hae ka̧ayóló taae faróló, kapo tómó tȩtu dere kaae dapó. 


text:
Atépa, doasi hali tiki wóo, wȩi milikélé wóo, doasi besȩ́ tikikélé wóo duraalu, ai bemó hairaletei tokó̧ fenipó. Ti noatepae, ai be kapo tómó tȩyaleteiné mo dirirapó. 


text:
Tépatei, mepaae whi̧rapené ya̧lo fo wisiyóló wosólótei sya fóló erénitepa, ti kale kolea koleare whi̧né wȩi atika̧ tómótei be ho̧ko tȩtu dere kaae dapó. 


text:
Atépa, doasi hali tiki wóo, wȩi mili wóo, doasi besȩ́ tiki wóo duraalu, ai kale bemó hairale tikimó, mo ti kolokó felepó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné ai forape yóló kemetepa, aimó wóló touró betere so whi̧ mo feané ama yó mótu betale fomó haió! yóló, siratu betalepó. 


text:
Ti noatepa meipó. Ama atéró yó mótu betale fota, Moses-né yóló muló betere fo yó matere whi̧rapené dere kaae yó meni, me doasi tȩteróló kaae tare whi̧né sóró beteratepa yó matere fo kaae, mo bete tokó̧ló yó matapó du betalepó.<pb/>


text:
Ai ala yóló kemetepa, Yesu a̧ ai du sokore ao̧mó beteretei taaróló, dorowou betalemó, so whi̧ mo feané a̧ sya wou betalepó. 


text:
A̧ atéró daalemó, dowi humu fuluné tiki dore whi̧ a̧ beterepaae wóló, bukutiri teya̧ró bitu a̧paae woseturaalu, “Tale-ó, naao fotoko̧né ȩ wisiraai kisipa mutepa, ti mo su̧mó wisiranérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesuné kale whi̧né tikimó naase mulóló duraalu, “Naao tiki doretei mió ya̧lo wisiraai dapa, mo ti wisi yae,” yalepó. Ai fo deretamo, ama tiki mo turó wisiyalepó. 


text:
Téró, Yesuné a̧paae duraalu, “Wosae, mió naao tiki ai wisi yalepa, ha̧le mo so whi̧paae i ala yalepó fo momókó yao̧se. Téni ya̧ fóló, Talepaae momaratere whi̧né maaté naao tiki fopeyó̧póló, yó melae. Téró, mo take Moses-né yóló muló betere fo sya furaalu, naao tiki wisirateremó Talepaae melae ere o̧la melae. Atimané ai ala kilituraalu, ita Talené eró beterapó fo yó̧póló dapó,” yalepó. Beta̧ topo dikitare whi̧né Yesupaae tuȩ́ tiki tirale ala 


text:
Atéró, Yesu a̧ Kapeneam be huluamó sókó felemó, 100 Rom diki tare whi̧rape tȩteróló kaae tare topo whi̧ beta̧ wóló a̧paae duraalu, “Tale-ó, ya̧lo kutó diratere whi̧ beta̧ doasi hepo daalu ama tikikélé mo da̧amu sókó fóló, bemótóró ha̧le fió mulapó. Téruraalu, doasi dele su beterapa naao ȩ tao saaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, kale topo whi̧né a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Tale-ó, ȩ whi̧ wisi bitupakó ya̧ ya̧lo bepaae ape yaalomeipa, imó naao fonémaaté ama kisi bete wisiyae depa, su̧mó wisiyaalopó. 


text:
Ti noatepa meipó. Ȩkélé ȩ tȩteróló kaae tare whi̧rape betepa, atima ao̧mó beterapó. Atéruraalu, ya̧lokélé mepaae diki tare whi̧rape tȩteróló kaae tarapó. Ai whi̧rapekó beta̧paae ya̧lo fae depa a̧ fóo, ape depa wóo dua dapó. Ya̧lo kutó diratere whi̧paae i kutó diyae depa, ama ai alatóró dua dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné ai whi̧né dere fo wosóló, haió yóló siratu, a̧ sya wou betere so whi̧paae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape, i whi̧né doasi kisipa tiki tiró betere kaae ere whi̧ Israel hae kwiamó betepa, ya̧lo mo kilinipó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae i dere fo wosae. Suka hoterepaae betere so whi̧kélé, suka doropolepaae betere so whi̧kélé, atimané be taaróló o̧la detere tikipaae wóló, atima beteró̧póló tukóló muló betere tikimó o̧la naai betaalopó. Atima atéró touróló, Abraham, Aisak, Jekop-sépitamo hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare tua̧mó bituraalu, ai doasi detere o̧la atima fea beta̧mó nuku betaalopó. 


text:
Téyaalotei, mepaae so whi̧ Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó ama naale senaale beteró̧póló yóló mulaletei, diliki tua̧mó beteró̧póló, belapaae ho̧kó deraalopó. Aimó doasi dele su bituraalu, atimatei yale alamópóló dekȩné sukó̧ló wole du betaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné kale doasi topo whi̧paae duraalu, “Naao kisipa tiki tiratere alatóró ya̧lo ya̧paae mo eraalopa, fae,” yalepó. Mo ai fo deremotóró kale whi̧né ama kutó diratere whi̧né kisi bete wisi ipakalepó. Yesuné mepaae so whi̧né kisi wisirótua yale fo (Mak 1:29-31, <a href='B:490 04:38'>Luk 4:38-39</a>) 


text:
<pb/>Téró, Yesu a̧ Pitané bepaae sókó felemó, Pitané ama somané hama sere tiki suputere kisiné sinóló mupa kelalepó. 


text:
Atépa kolóló, kale soné naasemó ama wolaa yó salemó, ama tiki supu du betale kisi bete wisitepa, kale so a̧ turukó holóló, Yesumó o̧la kaae sóró biliralepó. 


text:
<pb/>Atéró, be dikiteretamo dowi kepe tepeyóló betó mole so whi̧ mo turó a̧ beterepaae dapesó wua depa, dowi keperape foné sua yalemó, sókó fua yóo, atima so whi̧ feané hepo betekélé mo ti wisitua yóo, yalepó. 


text:
Ai alata ha̧le inipó. Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané yóló muló betere fo dokonóturaalu yalepó. Ai fo i ape.<pb/>“Da̧né momaare tikiró kisi betetamo fea ama tikimó sóró tokó̧ló aluraai walepó,” erapó. Yesu a̧ so whi̧né sya kotopa yale fo (Mak 1:32-34, <a href='B:490 04:40'>Luk 4:40-41</a>) 


text:
<pb/>Atéró kelalemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae a̧ bopera̧le wapa, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Da̧ wȩi kȩla tȩyóló uté tȩró faalopa fiépe,” yalepó. 


text:
Atétepa, Moses-né yóló muló betere fo yó matere whi̧ beta̧ a̧ beterepaae wóló duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧ mopaae fupa, ti ȩkélé ya̧ sya waalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Kale hao̧naraperó barapetamota, atima fitere tiki ai ere ape. Téretei, kale whi̧né Naalema a̧ beta̧ ama topo beleróló fitere tiki meipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, ama yó matere whi̧ beta̧né duraalu, “Tale-ó, folosóró ya̧lo ayapi doura̧le faaipa, naao ȩpaae fae fo enére?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Sinale whi̧rapeta, ti sinale whi̧rapenétóró douró̧pólópa, ya̧ ȩ sya ape,” yalepó. Yesuné doasi besȩ́ tikiró wȩi asyatamo béraletei (Mak 4:36-41, <a href='B:490 08:22'>Luk 8:22-25</a>) 


text:
<pb/>Atéró, a̧ kale wȩi nukupaae biti̧ hotopa, ama yó matere whi̧rapekélé a̧tamo beta̧ nukupaae biti̧ holalepó. 


text:
Atéró, atima wȩi tua̧mó fu betalemó, mo doakale hali tikiró besȩ́ tikitamo kilitainé hapale sókó walapó duraalu, wȩi asya wóló atima betere nuku dolopaae wȩi bosenée horóló, kale nuku buó deraai depatei, Yesu a̧ noke ha̧le fió molepó. 


text:
Yesu atéró fipa, ama yó matere whi̧rapené a̧ turukuróló duraalu, “Tale-ó, da̧ felekemó wȩiné aluraai dapa, naao da̧ tao sae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Dia̧ noatepa wi du bitu de? Diaao̧ kisipa tiki tiró betere ala tómó ai ererapó,” yalepó. Tétepa, a̧ turukó holóló, kale wȩi asyaró besȩ́ tikitamopaae tikae yóló foné salepó. Atéyalemó, kale wȩi asyaró besȩ́ tikitamo tukóló ama ere kaae mo dono felepó. 


text:
<pb/>Atétepa, kale whi̧rape atimasisitei duraalu, “Haió! i whi̧ta, noa kaae whi̧rópó. Kale wȩi asyaró besȩ́ tikitamonékélé mo whi̧né dere kaae, ama dere fo mo beta̧tóró wosóló, erótua dapó,” yalepó. Kepe tepeyóló betere whi̧ tamo wisirale fo (Mak 5:1-17, <a href='B:490 08:26'>Luk 8:26-37</a>) 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ uté tȩró tȩ fóló Kadarin hae kwiamó sókó felepó. Aimó dowi kepe tepeyóló betere whi̧ tamo whi̧ dourótua dere tikimó biti, a̧tamo hokolaa yaai dapóló walepó. Ai whi̧ tamo dowi kepené sesemeratepa doasi fopaae butu, sereke fisikó̧ sóró whi̧ daai du betepa, so whi̧ fea wituraalu ai tu̧mó fua inipó. 


text:
Até du betere whi̧ tamoné fo fakeyóló duraalu, “Kótóné Naalema-ó, naao da̧mopaae noa alakó eraai waleé? Tukóló mulale suka teópatei, ya̧ ipaae da̧mo susupuraai waleé?” yalepó. 


text:
Kale dowi keperape atima witepa Yesupaae kema duraalu, “Naaotamo da̧ dóló ho̧konaai depata, ti u hupurapené depe tua̧paae dotonaasepe,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, ama kale keperapepaae duraalu, “Dia̧ whi̧ tua̧mó beteretei taaróló sókó fae,” depa, atima kale whi̧né depe tua̧mó betaletei taaróló, hupurape tiki tua̧paae tepeyóló biti̧ fupa, kale hupurape fea botokó furaalu, kula dolomó derepeletikimó, wȩiné soroko̧ fóló kale hupurape sisiraae felepó. 


text:
Atétepa, ai hupu kaae tare whi̧rape atima ai ala kilitu, mo hapale doasi be huluapaae fóló, i kale whi̧ tamopaae erale alaró mepaae eratepa kelale alatamo so whi̧ feapaae yalepó. 


text:
Atétepa, ai be huluamó betó mole so whi̧ fea Yesu kelaai dapóló walepó. Atéró walemó Yesu betepa kilitu, atimané a̧paae ya̧ i hae kwia taaróló fae, yóló sȩtu betalepó.<pb/>


text:
Atéró a̧ aimó betepa, mepaae whi̧rapené beta̧ tiki da̧amui whi̧ besekȩtamo turó Yesu beterepaae beleyóló walepó. Atétepa atima kisipa tiki tiróló wale ala Yesuné kolóló, kale tiki da̧amui whi̧paae duraalu, “Ti naale-ó, naao dowi ala kwia mió ya̧lo i kemeratapa whaalia ini, naao hosaa diriyóló dua betae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, mepaae Moses-né ere fo yó mótu betere whi̧rape atima kisipanétei duraalu, “I whi̧né a̧ Kótó kaae beterapóló du betere foné, Kótóné doi doróló faletu beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné atimané atéró mutere kisipa kolóló duraalu, “Diaao̧ atei kaae dowi kisipa noatepa mutu bitu de? 


text:
Fo tamo mulapa, so whi̧né taleyóló mé fo diaao̧ enére? Naao dowi alamó saaire kwia ya̧lo aluratapó fo enérepé, ya̧ turukó horóló naao besekȩ sóró fae fo enére? Dia̧ tuȩ́ tekeyóló kisipa yae. 


text:
Atérené i haemó betó mole so whi̧né dowi ala kwia tokó̧ló aluraaire fotoko̧ Whi̧né Naalemané su̧mó bulapóló, kisipa muó̧pólópa,” kale whi̧paae, “Ya̧ turukó horóló naao besekȩ sóró bepaae fae,” yalepó. 


text:
Atétere ala aimó betó mole so whi̧ feané kolóló, atima doasi hokomó sókó furaalu sira yalepó. Mo whi̧né etei kaae ala yó̧póló Kótónétei sóró beteró beterapóló, ama doi hale sóró horalepó. Yesuné Matyupaae a̧ sya ape yale fo (Mak 2:13-17, <a href='B:490 05:27'>Luk 5:27-32</a>) 


text:
<pb/>Atéró Yesu a̧ ai hae tiki taaróló fu betalemó, <e>takis moni</e> siré kotere whi̧ Matyu <e>takis moni</e> saairaalu, tȩne furu bemó betepa kelalepó. Atépa ama a̧paae duraalu, “Ya̧ ȩ sya ape,” depa, kale sekȩ́ a̧ turukó horóló Yesu sya felepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ kale whi̧ Matyuné bemó betepa, <e>takis moni</e> siré kotere whi̧raperó mepaae dowi ala dere whi̧rapetamo mo turó wóló, Yesuró ama yó matere whi̧rapetamo fea touyóló o̧la nuku beterepó. 


text:
Atéró o̧la nuku betepa, mepaae Farisi whi̧rapené kolóló ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Dia̧ yó matere whi̧-a, <e>takis moni</e> siré kotere whi̧raperó dowi ala dere whi̧rapetamotei, noatepa o̧la beta̧mó nuku bitu de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo wosóló Yesuné duraalu, “Kisi daanire so whi̧ <e>dokta</e> beterepaae fumi, kisi daale so whi̧maaté fua dapó. 


text:
Kótóné asȩyóló muló betere fo i ape. ‘Simó suku̧laa dalóló ha̧le matere ala Kótóné a̧ saai doasi hȩkeseni, ko̧lené sinóló ha̧le tao sere ala depa, ti a̧ mo doasi hȩkeserapó,’ erapó. Térapa dia̧ fóló, ai ere fo bete wosóló kisipa tekeyae. Ti ȩ waleteita, donoi ala dere so whi̧paae ape yaai anitei dowi ala dere so whi̧paae ape yaai walepó,” yalepó. O̧la weyóló ha̧le betere ala (Mak 2:18-22, <a href='B:490 05:33'>Luk 5:33-39</a>) 


text:
<pb/>Téró, Jon-né yó matere whi̧rape Yesu beterepaae wóló a̧paae woseturaalu, “Da̧ró Farisi whi̧rapetamota me sukamó o̧la weyóló ha̧le bitua depatei, naao yó matere whi̧rapemo o̧la weyóló ha̧le bitinitere-a, noatepa de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Kale so dokaaire whi̧ a̧ ama fulumu whi̧rapetamo ha̧le betepatei, ama fulumu whi̧rape dekȩtu moló̧mó betaaloé? Téni, nalo kale so dokore whi̧ mené dapesó fupa, ti ama fulumu whi̧rape atima o̧la weyóló ha̧le betaalo ai ape. 


text:
<pb/>Mo whi̧ beta̧nékélé, kisi kuti kwia sóró si kutitamo nomotumipó. Ti noatepae, kisi kuti kwia sóró deraakele kutitamo dakoróló nomonalemó, momó bisa̧ae fóló mo ti fake yaalopó. 


text:
Whi̧ beta̧nékélé, kisi <e>wain</e> wȩi tepeturaalu, upulé moi hupu sekaȩné nomóló mole wutimó tepetumipó. Atéró tepetepa, ti kale moi hupu sekaȩmó tepeyale <e>wain</e> wȩi tóputuraalu, fulukó fóló wȩi sunée faalopó. Atéyao̧sóró, atima kisi <e>wain</e> wȩi tepeturaalu, ti kisi hupu sekaȩné aleale wutimótóróti tepetua dapó. Atétepa, ti kale wutiró wȩitamo wusuró mo wisiyóló muó tawaalo ai ape,” yalepó. Yesuné folosóró beta̧ so wisiróo, senaale kepaaróo yale ala (Mak 5:22-43, <a href='B:490 08:41'>Luk 8:41-56</a>) 


text:
<pb/>Atéró ama fo teó du betepatei, beta̧ doasi topo whi̧ wóló a̧ daalemó bukutiri teya̧ró bitu duraalu, “Doa whi̧-ó, ya̧lo senaale mo miótóróti sinalepó. Téyaletei, ya̧ wóló ama tikimótamo naao naase mulatepata, ti a̧ mo kepaanérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Até deretamo, beta̧ so wéliéné du betepatei, 12 ba fo kemere so Yesuné sisóró sókó wóló, ama deró betere kuti salemó wolaayalepó. 


text:
Kale soné ama i kisipa mualepó. “Ya̧lotamo ama kuti salemó wolaatepa, ti ya̧lo kisi bete su̧mó wisiyaalopó.” 


text:
<pb/>Tétepa, Yesu a̧ fetée fóló kale sopaae duraalu, “Ti senaale-ó, naao kisipa tiki tirale alané naao kisi bete wisiralepa, hosaa tua̧mó sekȩni, diriyóló dua fae,” yalepó. Ai fo deremótóró kale soné kisi bete mo ti wisiyalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ kale doasi topo whi̧né be dolopaae sókó felemó, so whi̧ fea fo tiki whaa du bitu, fó wuti hale yóló moló-u du betepa kelalepó. 


text:
Até du betepa, Yesuné atima foné sóró duraalu, “Ai senaaleta sukuni, a̧ noke firapa dia̧ taae fae,” deremó atimané a̧ do̧ nalalepó. 


text:
Atéró, ai touró betere so whi̧ fea belapaae ho̧kó deróló, Yesu a̧ kale senaale mole be dolopaae fóló, kale senaalené naasemó tao salemó, a̧ mo ti suka̧letei momó kepaayalepó. 


text:
Atéró, Yesuné i ala yalepóló, ai be hulua feapaae deté kwȩyóló fakeralepó. Kele dilikire whi̧ tamoró ko̧ló nomone whi̧tamo wisirale fo 


text:
<pb/>Atéró Yesu ai be taaróló fu betalemó, kele dilikire whi̧ tamoné a̧ sya wou fo fakeyóló duraalu, “Depit-né deté yale whi̧né Naalema-ó, naao da̧mo ko̧lené sukutu tao sae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, Yesu a̧ be tua̧paae sókó fi tikimó nalo kale kele dilikire whi̧ tamo a̧ beterepaae wapa, atimaamopaae woseturaalu, “Ya̧lo diaamo su̧mó wisiranérapóló kisipa mute?” depa, atimaamoné duraalu, “Tale-ó, naao fotoko̧né da̧mo mo su̧mó wisiranérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, ama kale whi̧tamoné kelemó wolaa yóló duraalu, “Diaamoné kisipa tiki tiró betereteiné i wisiratere ape,” yalepó. 


text:
Ai fo yalemó, kale whi̧tamoné kele fisa̧ae fóló wisitepa Yesuné atimaamopaae fo mulóló duraalu, “Ya̧lo diaamopaae i erale ala so whi̧paae momókó deté kwȩyao̧se,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró kale whi̧tamo fi tikimó, dowi kepe tepeyóló bituraalu ko̧ló nomóló fokélé initere whi̧ beta̧ Yesu beterepaae dapesó walepó. 


text:
Atétepa, Yesuné kale dowi kepe dóló ho̧konaletikimó, kale ko̧ló nomóló betale whi̧tei, fo kaae sóró yalepó. Atéteremó, so whi̧ feané kolóló siraturaalu, “Take bitiré wale alimó etei kaae ala Israel hae kwiamó depa mo kolókélé inipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, kale Farisi whi̧rapené duraalu, “Ai dowi keperape dóló ho̧konaleteita, dowi keperapené doasi topo whi̧né fotoko̧ratepa, dóló ho̧konótua dapó,” yalepó. Kótóné kutómó o̧la dekéró u̧lumépatei saaire whi̧ meipó 


text:
<pb/>Atéró etéyalepó. Yesu a̧ doasi be huluapaaekélé, sawa be huluapaaekélé, ai be huluamó tȩ mole fo wosetere berapemókélé, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala i ape yóló, kale mió wosetere kisi fo wisi yó melaté kwȩyóo, mepaae tiki momaare whi̧raperó hepo daale whi̧rapetamokélé wisiraté kwȩyóo yalepó. 


text:
Téró, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae betó mupa kelalemó, atima tao saaire whi̧kélé meiruraalu, bokonaale <e>sipsip</e> hupurape ao̧yóló betó mupa, Yesu ko̧lené sukutu ama hosaamó salepó. 


text:
Atépa ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Kutómó ere o̧lata, mo dekéró u̧luméretei o̧la saaire whi̧ beta̧ doaló meipó. 


text:
Atéró, Yesuné ama yó matepa wosetere 12 whi̧rape a̧ beterepaae ape yalepó. Mepaae so whi̧ tua̧mó betere dowi kepe ho̧kó falóo, mepaae kae kae hepo daale so whi̧ró tiki momaare so whi̧tamo wisiróo yó̧póló, atima fotoko̧ mo su̧mó bulóló sóró beteralepó. 


text:
Ama ai sóró beterale 12 <e>aposel</e> whi̧né doirape i ape. Folosóró sale whi̧ta, Saimon doi mupatei, Pitapó du betere whi̧ró ama noma Andrutamo yóo, Sebediné naalema tamo Jems-ró noma Jon-tamo yóo, Filip-ró Batolomiu-tamo yóo, Tomas-ró <e>takis moni</e> siré kotere whi̧ Matyu-tamo yóo, Alpias-né naalema Jems-ró Tadeus-tamo yóo, ka̧lo ka̧loi whi̧ Saimon-ró Iskariot be whi̧kó Yesu dó̧póló eleké deyale whi̧ Judas-tamo yóo yóló, atima atérópó. 


text:
<pb/>Yesuné ama dosa̧ayóló sóró beteró betere 12 whi̧rape dotonaairaalu, folosóró atimapaae i fo yalepó. 


text:
“Juda fake mei, kae fakené be huluaró Samaria whi̧rapené be huluatamopaae feni, <e>sipsip</e> hupu kaae fókó fale Israel fake beterepaae fae. 


text:
Dia̧ furaalu, i fo so whi̧ feapaae ha̧keamó yó maté kwȩyae. Hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala wóló, mió mo felekemó i mole ape. 


text:
Mepaae kisi daae mole so whi̧ wisiróo, sinale so whi̧rape kepaaróo, mepaae humu fuluné tiki dore so whi̧ wisiróo, tiki tua̧móbetere dowi kepe doló ho̧konóo, yae. Ai ala yaaire fotoko̧ diaao̧ <e>moni</e>né dupuyóló sini, ya̧lo dia̧paae ha̧le melalepó. Téyalepa, diaao̧mo me dupu sini, so whi̧ ha̧le tao sóró wisiraté kwȩyae. 


text:
Naao wa ó tómó deró betere kuti, ó horó betere hó be, ó dotó tikikélé tawóló fao̧se. Ti noatepae, ai kutó diratere whi̧rape atimané naaire o̧lakélé, ó fiyaaire bekélé ti ai be talenétóró melatepa ti mo wisirapó. 


text:
<pb/>Dia̧ mé doasi be huluamó ó sawa be huluamó sókó fupa, ti mo wisi kisipa mole whi̧kó aimó beterémóló kelenaalemó betepa, ti mo ai whi̧tamotóró bitiré fóló, dia̧ me bepaae furaalu, ti ai be taalae. 


text:
Dia̧ ai whi̧né ama bemó sókó huturaalu, atimapaae ko̧leó, Talené dia̧ wisiró beterapa, hosaa muni deyóló dua betae fo yae. 


text:
Ai be talerape wisi kisipa mole whi̧tamo betepa, ti dia̧né hosaa muni deyóló mo dua betae dere foné atima su̧mó tao sóró wisiraalopó. Atima wisi tuȩ́ mole whi̧tamo bitinipa, ti dia̧né hosaa muni deyóló dua betere ala wisinaale ha̧le besekéréni, dia̧paae momó fesaae wó̧póló yae. 


text:
Mepaae whi̧nétamo dia̧ wisiyóló dape sini yóo, diaao̧ yó matere fokélé wisiyóló woseni yóo depa, ti dia̧ ai betere be, ó doasi be hulua taaróló faairaalu, atimané ai be hae diaao̧ hómó dakepatei fao̧sóró, aimó terepée deróló fae. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kótóné taleyóló kwia melaaire sukamó, dia̧ wisiyóló dape sinitere be huluamó betó mole so whi̧paae eraaire sekȩi alata, Komoraró Sodom be huluatamomó betó muale so whi̧paae eraaire sekȩ bosenóló, mo doakale dowi sekȩ melaalo ai ape. 


text:
Dia̧ta, kale bete hao̧ betó mole tua̧paae <e>sipsip</e> hupu kaae ya̧lo i dotonatere ape. Térapa, dia̧ wuliné kisipa kaae fosó fosó irutei, dia̧ me dowi ala muniru, kale ba ho̧kóserape kaae, naame yóló mo dua betae. 


text:
<pb/>Ti noatepae, mepaae whi̧rapené kae kae sekȩi ala dia̧paae mo eraalopa, dia̧ mo hotowayóló kaae tawae. Téturaalu, atimané dia̧ fo tokó̧tamo yóló taletere whi̧rapené naase tua̧paae mulóo, atimané fo wosetere berape tua̧mókélé dia̧ susupuróló fokosói ala yóo yaalo ai ape. 


text:
Dia̧ ya̧lo doi erótu beteremó, tȩteróló kaae tare <e>Gavman</e> whi̧raperó doasi topo whi̧rapetamo beterepaae fo tokó̧tamo yaai dapesó faalopó. Atéró, fo tokó̧lo dere ala Juda meire so whi̧nékélé wosóló kisipa yaalopó. 


text:
Téyaalotei, atimané dia̧ <e>dipula</e> beteraai dapesó fupa, dia̧ noa fo yaaloé ó fo neyóló yaaloé yóló, whaalia yao̧se. Atéró fo tekȩtere be dȩmótóróti diaao̧ yaaire fo Tale Kótóné ama yó melaalo ai ape. 


text:
Ti atéró yaaitere fo dia̧né kisipané yaalomeitei, diaao̧ Ayané ama Kepe Wisiné i fo yae yóló yó mótu betepa, yaalo ai ape. 


text:
<pb/>Me whi̧né ama nomatei me whi̧né dó̧póló eleké deyaalo ai ape. Beta̧ whi̧né ama naale senaale me whi̧né mo ti dóló sukunó̧póló eleké deyaalo ai ape. Naale senaalené hama alimatamo bóe dóló só deróló, mepaae whi̧né dó̧póló melaalopó. 


text:
Dia̧ ya̧lo ala erateremó, so whi̧ feané dia̧ hó̧róló, bóe du betaalo ai ape. Tétu betepatei, whi̧ me detamo ai sekȩi ala ha̧le beleté fóló kemetere kwiapaae sókó fupa, ti atétere so whi̧ aluyao̧sóró, ya̧lo tao saalopó. 


text:
Dia̧ ai be huluamó sókó fȩlalemó, ai be hulua so whi̧né dia̧tamo bóe dóló dia̧paae susupui ala eratepa, ti ai be taaróló me be huluapaae botokó fae. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ai Israel fakené be huluarape doko̧ fea kwȩyóló kemeréni teó kutu betepatei, kale Whi̧né Naalema sókó waalo ai ape. 


text:
<pb/>Beta̧ <e>skul</e> naalené a̧ yó matere whi̧ ama tȩteranénipó. Atétere kaae, kutó diratere whi̧nékélé a̧ tȩteróló kaae tare whi̧ ama tȩteranénipó. 


text:
Kale <e>skul</e> naale a̧ kisipa siré fóló, ama kisipare alakélé a̧ yó matere whi̧né kisipare alatamo beta̧ su̧ yóo, kale kutó diratere whi̧né dere alakélé a̧ kaae tare whi̧né dere alatamo beta̧ su̧ yóo epata, ti mo wisirapó. Mo so whi̧né be tale kilituraalu, a̧ta dowi keperapené doasi topo kepe Belsebul-pó du betepa, ti ama be whi̧ so whi̧paaekélé beta̧ kaae eratere fotóró yaalo ai ape. 


text:
<pb/>Atérapa, atima ai whi̧rape kolóló wiyao̧se. Ti noatepae, mió kinóló mole o̧la o̧larape fea take ha̧kearatepa kelaalopó. Kinóló mole ala ó fo so whi̧ feané kisipa yaalo ai ape. 


text:
Ya̧lo dia̧paae dilikitamo yó mótu betere fota, ti be dȩtamo ha̧keamó yae. Diaao̧ kikiti wosȩ́li dolomó du betere fo ti so whi̧ feané wosó̧póló, siki bemó daalu ha̧keamó yó melae. 


text:
Ti diaao̧ kepe bete doréni, mo tó tikimaaté sukó̧póló dele mo whi̧rape koróló, dia̧ wiyao̧se. Téni, naao tikiró kepe betetamo wusuró dowi si duku beterepaae taae deranére Talepaae beta̧ wiyae. 


text:
Whi̧rapené ba male tamo duputuraalu, sonaai <e>moni</e> kené dupu dua dapó. Téretei, diaao̧ Aya Kótóné ama kisipané ai ba beleka̧amale haepaae derepae initepa, ti haepaae derepenénipó. 


text:
Atérapa, dia̧ whaalia yóló wiyao̧se. Ti i haemó betó mole ba beleka̧atiki kolósu, dia̧ kolósu depa, dia̧ta mo doasi o̧la ereteiné Kótóné ama dia̧ kisipa keteraalopóló de? Mo meipó. 


text:
<pb/>Mepaae whi̧ denétamo amatei, so whi̧ feané keletómó, ȩta Keriso whi̧ beterapó depata, ti atétere whi̧ ó hepen bemó betere ya̧lo Ayané keletómó ita ya̧lo ne nopó yaalo ai ape. 


text:
Téyaalotei, mepaae whi̧ dené so whi̧ feané keletómó, ȩta Keriso whi̧ meipó depa, ti ya̧lokélé hepen bemó betere ya̧lo Ayané keletómó a̧ ya̧lo ala eratere whi̧ meipó yaalopó. 


text:
<pb/>Ȩ i haepaae waleteita, ti i haemó betó mole so whi̧ fea bóe dele ala taaróló, dua beteró̧póló wale nisiyao̧se. Téni, i haemó betó mole so whi̧ tua̧mó tekeróló me fake kae beteróo, me fake kae beteróo yaairaalu walepó. 


text:
<pb/>Ȩ wóló betere bete i ape.<pb/>‘Naaleró alimatamo tua̧mó tekeróló bóe delóo, senaaleró hamatamo betere alakélé tua̧mó tekeróló bóe delóo, whi̧né dokore soné ama hyama seretamo bóe dóo, yaalopó.<pb/> 


text:
<pb/>Mepaae whi̧ dené ȩ sisópaae eróló, ama alima ó hamapaae doasi hȩkesené sukó̧ló yaala sókó fu betepa, ti atétere so whi̧ ȩtamo beta̧mó betaaire su̧nipó. Mepaae whi̧ dené ama naale ó senaalepaae yaala sókó furaalu, ȩ sisópaae eratepa ti atétere so whi̧ ȩtamo beta̧mó betaaire su̧nipó. 


text:
Mepaae whi̧ dené a̧ suka̧aire filipaa ni amatei beleyóló ȩ sya a̧nitepa, ti ai so whi̧ ya̧lo fo wosetere so whi̧ betaaire su̧nipó. 


text:
Mepaae whi̧ dené ama betere bete me ala yao̧sórópóló, amatei hotowayóló kaae tapa, ti atétere whi̧né ama betere bete aluyaalo ai ape. Mepaae whi̧ dené ya̧lo ala eraairaalu, ama betere bete me o̧la meipóló aluratepa, ti atétere whi̧né ama betere bete aluni, ha̧le muó tawaalo ai ape. 


text:
<pb/>Whi̧ me dené dia̧ wisiyóló dape sóró kaae tatepa, ti ȩtei wisiyóló dape sirapó. Mepaae whi̧ dené ȩ wisiyóló dape supata, ti ȩ dotȩyale sekȩ́ ya̧lo Ayatei wisiyóló dape sirapó. 


text:
Whi̧ me dené mepaae whi̧ kilituraalu, Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧póló, mo wisiyóló dape supa, ti atétere whi̧né Kótóné ama ko̧ló whi̧né sere dupu su̧tóróti saalopó. Whi̧ me dené mepaae whi̧ kilituraalu, a̧ta mo donoi ala dere whi̧póló mo wisiyóló dape supa, ti atétere whi̧né kale mo donoi ala dere whi̧né sere dupu su̧tóróti saalo ai ape. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Whi̧ me denétamo mo belei sokótei betere whi̧ ya̧lo ala erótu betere whi̧póló siri wȩi nae yóló melatepa, ti ai ala deremó dupu ha̧sókó feni, motóró saalopó,” yalepó.<pb/>


text:
Atéró, Yesuné yó matere 12 whi̧rapepaae fo yó melóló kemetepa, ai betere tiki taaróló, a̧ Kaleli hae kwiamó tȩ mole be huluapaae felepó. Atéró fóló, ha̧le mo betó mole so whi̧paae kale kisi fo wisi yó melóo, ama fo wosetu betere so whi̧paaekélé yó melaté kwȩyóo yaairaalu felepó. 


text:
Kale Jon <e>dipula</e> bitu, Yesu Kerisoné i ala du beterapóló deté kotere fo wosóló, ama yó matere whi̧rapepaae I fo wasae yóló dotȩyalepó. “Ya̧ta kale waalopóló bope du betale whi̧ hi̧tipé, whi̧ me kae wó̧póló kaae tawaaloé yóló wosene fae,” yalepó. Atétepa, kale Jon-né dotonale whi̧rape fóló, Yesupaae wosalepó. 


text:
<pb/>Tétepa Yesuné atimapaae duraalu, “Dia̧ Jon beterepaae fóló, diaao̧ wosale foró kelale alatamo a̧paae yó móturaalu, i fo yae. 


text:
Kale kele diliki yóló betale whi̧rape wisiróo, hó doyóló betale whi̧rape wisiróló falóo, mepaae dowi humu fulu dorowóló betale whi̧rape wisiróo, wosȩ́li ki̧ne so whi̧ tukwȩ falóo, mepaae mo ti sinale so whi̧tei kepaaróo, yoleale yóló betere so whi̧paae kale kisi fo wisi yó mótu betóo, du beterapó ene fae. 


text:
Mepaae whi̧tamo ya̧lo du betere ala kolóló, ȩ sya waletei hó̧turaalu, dée nénitere whi̧ ti Kótóné wisiratepa, hai̧né sukutu beteró̧póló yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale Jon-né ama yó matere whi̧rape fi kinipaae, Yesuné Jon-né du betere alamó tuȩ́ muturaalu, aimó betó mole so whi̧paae yó melaai duraalu, “So whi̧kélé bitinire ha̧le kópu ka̧ae fi hae tikipaae fua yaletei-a, noakó kȩle fua yaleé? Besȩ́né féporótu betere kape kelaai fua yaleé? Mo meipó. 


text:
Dia̧ upaae noakó kelaai fua yaleé? Whi̧ beta̧ mo kuti wisinaale deróló betepa kȩle fua yaleé? Meipó. Atei kaae kuti wisinaale deró betere whi̧ta, ti kale doasi topo whi̧rape bitua dere tiki dokélé ini, mo sisi yóló soroko̧i be wisinaalemó bitua dapó. 


text:
Téretei, dia̧ noakó kȩle fua yaleé? Kótóné ama ko̧ló whi̧ kelaai dapóló fua ipa, ti a̧tóróti mo hi̧ti ai ape. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kótóné ama ko̧ló whi̧rape fea beteretei, ai whi̧né ama ditere kutóné mepaae ko̧ló whi̧rapené ditere kutó mo bosene falapó. 


text:
Ai sekȩ́mó kisipa mutu, Kótóné asȩmó i fo erapó.<pb/>‘Ya̧ waai teópa ya̧lo fo eraaire whi̧ folosóró a̧pi wó̧póló dotȩyaalopó. Ai whi̧né amata, ya̧ waaire tu̧ donoróló wisiraalopó,’ erapó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. I haemó betó mole sorapené deyale whi̧rapekélé fea betó moletei, kale wȩi tópuratere whi̧kó Jon-né atima fea tȩteróló bosene falapó. Tépatei, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó belei sókó deóló betere whi̧né ti kale wȩi tópuratere whi̧ Jon tȩteró beterapó. 


text:
Kale wȩi tópuratere whi̧ Jon betale alimó kaae sóró, hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala mo doasi fotoko̧tamo wouraalu, fakeraté wou beterapó. Ai ala saairaalu, ketekȩ buóló bóe du betere whi̧rapené ai ala kekeparó fasó sua dapó. 


text:
Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧raperó Moses-né asȩre fotamoné Kótóné i ala yaalopóló yó maté wóló, kale wȩi tópuratere whi̧kó Jon betale alimó sókó walepó. 


text:
Térené diaao̧ kisipanétamo waalopóló kale bopetu betale whi̧ Elaijata Jon a̧tóróti hi̧tipóló kisipa mutupa, ti mo wisirapó. 


text:
<pb/>Mió i alimó betó mole so whi̧ etérapóló bete kisipa yó̧póló, ya̧lo noa ala su̧róló yaaloé? Atimata, etei kaae naale senaale kaaené kelerapó. So whi̧ toura̧leta dere tikimó bituraalu, mepaae naale senaalené mepaae naale senaalepaae melaa yaalopa ape yóló etei fo dapó.<pb/> 


text:
‘Da̧né fó wutiné haleratepa, dia̧né mepaae wole forape yóló sama kilini yóo, da̧né mepaae wole forape depa diaao̧ moló ini yóo yaletei-a, noatepa ha̧le daae mualeé?’ dua dapó. Ai kale keteirapené dere ala kaaetóróti diaao̧kélé ai du betere ape. 


text:
Kale wȩi tópuratere whi̧ Jon wóló beteretei o̧lakélé, <e>wain</e> wȩikélé nénitere ala mepaae so whi̧né kolóló, ama depe tua̧mó dowi kepe bituraalu dapó dua yalepó. 


text:
Kale Whi̧né Naalema wóló bitu, o̧laró wȩitamo nokole kilitu, so whi̧ feané ai whi̧ta, o̧lakélé <e>wain</e> wȩikélé dekéró nuku betere whi̧pó. A̧ta, kale <e>takis moni</e> siré kotere whi̧raperó dowi ala dere whi̧rapetamoné fulumu whi̧pó, ai du betere ape. Tétu beteretei, mepaae whi̧né ama dere ala ka̧ae kolóló, ai whi̧ta Kótóné mo dotoróȩ fale kisipa muluraalu dapó yaalo ai ape,” yalepó. Mepaae dowi ala taaróló kisipa fetenire be huluamó ere fo 


text:
<pb/>Téró, Yesuné ama kae kae kelemei alarape erale be huluarapemó betó mole so whi̧ dowi ala taaróló, Talepaae kisipa tiki feteyóló bitini yalemó, ai so whi̧ só deraai yalepó. 


text:
Atéró ama duraalu, “Korasin be huluaró Betsaida be hulua so whi̧rapetamo-ó, dia̧ tua̧paae mo dowi sekȩi ala waalo ai ape. Ya̧lo dia̧ tua̧paae erótua yale kelemei alarape kaaetamo, Tair be huluaró Saidon be huluatamomó erólua̧sóró, ti atimané dowi ala mo taketitei taaróló, tuȩ́ tiki feteyóló kili diyóló yei kutitamo bitua̧pó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Tale Kótóné taleyóló kwia matere sukamó, Kótóné i haemó betó mole so whi̧paae kwia matere alata, ti kale Tair be huluaró Saidon be huluatamopaae melaaire kwia mo bosene faalo ai ape. 


text:
Dia̧ Kapeneam be huluamó betó mole so whi̧-ó, dia̧ ó sa̧paae holaalopóló kisipa mute? Mo meipó. Dia̧ta, mo apaae derepale dolopaae Kótóné sóró deraalo ai ape. Dia̧ ai Kapeneam be hulua tua̧mó erale kelemei alarape kaae, Sodom be hulua tua̧mó erólua̧sóró, ti ai be hulua dorólua̧meipó. Miókélé ha̧le tȩ tawua̧pó. 


text:
Téretei, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Tale Kótóné Sodom so whi̧ taletere sukamó doasi kwia melaalotei, dia̧paae eraaire sekȩi alata, ti bosenóló mo doasi ala eraalopó,” yalepó. Fóturu depa sa̧a nóló dua betere ala melaalopóló dere fo 


text:
<pb/>Atéyale sukamó, Yesuné ama Alima Kótóné doi hale sóró horóló duraalu, “Sa̧ró i haetamo tȩteróló betere Aya Tale-ó, naao mió i alimó yó mótu betere alarape feata, doasi kisipa sóró betó mole whi̧rapené kelao̧sóró hyó̧ mulóló, i naale beleka̧atikiné maaté koló̧póló, ha̧keamó yó melaleteiné ya̧paae mo kée dapó. 


text:
<pb/>“Fea alata, ya̧lo tȩteróló kaae tanó̧póló, ya̧lo Ayané ȩpaae meló beterapó. Mo whi̧ beta̧nékélé Naalema kisipa initei, Alimané ama beta̧ kisiparapó. Térure kaae, mo whi̧ beta̧nékélé Alima kisipa initei, Naalemané beta̧ ama Alima kisiparapó. Naalemané ama kisipa mole so whi̧paae ya̧lo Ayata, etei kaae Tale beterapóló, yó matere so whi̧né maaté tuȩ́ yaalopó. 


text:
<pb/>Dia̧ mepaae whi̧ sekȩi o̧la beleyaletikimó, fóturuyóló bétu betere so whi̧-ó, dia̧ sa̧a nóló mo dua betaaire ala ya̧lo melaalopa, ȩ beterepaae ape. 


text:
Ya̧lo hu̧lumó belere ni fake beleyóló, da̧mo wusóró furaalu, ya̧lo dere ala kolóló kisipa sae. Ti noatepae, ya̧lo hosaa tua̧mó mole naamei ala wisi diaao̧ kisipa yaasepóló, yó melaalopa, ape. Até depata, ti diaao̧ hosaa muni deyóló mo dua betaalopó. 


text:
Atéyale sukamó, Yesuró ama yó matere whi̧rapetamo <e>whit</e> kutó tua̧mó kutu betalepó. Téyalemó, ama yó matere whi̧rape wotetepa sa̧a nó̧póló da̧le muló betere sukamótei, kale ai kutómó yó mole <e>whit</e> du ka̧aesu yóló nukulé fu betalepó. 


text:
Atei ala depa, Farisi whi̧rapené kolóló Yesupaae duraalu, “Naao yó matere whi̧rapené sa̧a nóló beteró̧póló tukóló muló betere be dȩmótei, kale yóló muló betere fo tukóló, o̧la ai su betere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Depit-ró ama fulumu whi̧rapetamo atima wotetepa yale ala diaao̧ dosa̧ayóló, kisipa muni airapó. 


text:
A̧ Kótóné be tua̧paae holóló bituraalu, mo kae muló betere <e>bred</e> o Depit-ró ama fulumu whi̧rapetamo atima wotepa sóró nalepó. Ti ai ota, Kótópaae melaletei, mo ha̧le whi̧rapené nao̧sóró fo mupa, Kótópaae momaratere whi̧rapené maaté nukua dapó. 


text:
Moses-né yóló muló betere fo sya furaalu, momatere be kaae tare whi̧rape kale da̧le muló betere sukamótei atimané ditere kutó diyaai be dolopaae fua dapóló, ere fo diaao̧ dosa̧ayóló kisipa muni airapó. Ti kale yóló muló betere fota, mo tikitu betepatei, me dowi ala yalepóló inipó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kótóné ama momatere beta, doasi o̧lapatei, Kótóné ama ala erótu betere sekȩ́ró, mió ama erótu betere alatamoné ai momatere be tȩteróló teraae falapó. Atére sekȩ́ta, mió dia̧tamo beta̧mó i betere ape. 


text:
Tale Kótóné i fo asȩyóló muló beterapó.<pb/>‘Kale <e>sipsip</e> hupu ó me o̧la simó suku̧laa daróló momaratere alata, ti ya̧lo hȩkesere ala meipó. Me whi̧ ko̧lené sinóló tao sere alata, ti ya̧lo hȩkesere alapó,’ erapó. Ai fotamo dia̧né tuȩ́ ua̧sóró, ti dowi ala munire whi̧rape só derólua̧meipó. 


text:
Ti noa betené meipó. Kale Whi̧né Naalemata sa̧a nóló beteró̧póló, da̧le muló betere be dȩ tȩteróló kaae tare Tale beterapó,” yalepó. 


text:
Téró Yesu a̧ aimó betaletei taaróló, atimané fo wosetere be tua̧paae sókó felemó, aimó beta̧ naase dowi whi̧ betepa kelalepó. Atima mepaae so whi̧né a̧ dowi ala yale whi̧póló só deraaire bete kikitu Yesupaae woseturaalu, “Sa̧a nóló beteró̧póló da̧le muló betere sukamótei, whi̧ wisiratere ala depa fo mulepé meié?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Dia̧kó whi̧ me denétamo, kale sa̧a nóló beteró̧póló tukóló muló betere sukamó beta̧ <e>sipsip</e> hupu nóku dolomó doropóló mupa, tao saalomeié? 


text:
Tépatei, whi̧ta ti mo doasi bete mole o̧la ereteiné whi̧ tao sere alané <e>sipsip</e> hupu tao sere ala bosene falapó. Atérené sa̧a nóló beteró̧póló da̧le mulale sukamó wisi ala depa, fo munipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró ai fo yóló kemetepa, kale naase dore whi̧paae duraalu, “Naao naase teréȩ falae,” depa, kale whi̧né ama dore naase teréȩ faralemó, me tikiró wisire naase kaae yó felepó. 


text:
Atétepa, kale Farisi whi̧rape atima belapaae tóȩ fóló, Yesu netéró daaloé yóló fo dokalepó. Kótóné ama kutó diró̧póló sókó sere whi̧ 


text:
<pb/>Até yaaire ala Yesuné ama kisipa yóló, a̧ betale tiki taaróló felepó. Atétepa, kisi daae mole so whi̧ feané a̧ sya wou betepa, ama wisirótua yalepó. 


text:
Atéró, ama atimapaae fo mulótu duraalu, “Ya̧lo i dere ala kolóló ȩ etei kaae whi̧ beterapóló mepaae so whi̧paae momókó yao̧se,” yalepó. 


text:
Yesuné ai du betale alata, mo take Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané asȩyóló muló betere fo motóró dokonóturaalu yalepó. 


text:
Ama ai ere fo i ape.<pb/>“Ya̧lo kutó diró̧póló, sókó sóró kae beteró betere whi̧ i betere ape. Ama dere alamó, ȩ hai̧né sukutu a̧paae yaala sókó fóló, mo hosaa mulapó.<pb/>Atérené ya̧lo kepe bete a̧ tua̧paae beteratepa, amamo Talené mo donotóró taleyóló kwia melaaire fo i hae kwiamó kae kae tiki daae mole so whi̧paae ha̧kearóló yó melaalo ai ape.<pb/> 


text:
Téró ya̧lo kutó diratere whi̧ ho̧le sere alaró ho̧le fotamo ini dereteiné, ai be belamó ó tu̧mó fua wua dere so whi̧né mo wosókélé yaalomeipó.<pb/> 


text:
Kale kape siki ka̧ae faairaalu, bitiki̧ne tikimó ama mo ti ka̧ayaalomeipó. Téturaalu, kale wisiyóló dó tanire sa̧kélé ama hapale sukunéni, ha̧le dó tanó̧póló kaae taté faalopó.<pb/>I haemó du betere kae kae dowi alamó, mo donótóró taleyóló kwia melaaire alané ho̧ko taletere ala aluraté fóló, mo donoyóló taletere alané tȩteróló kaae tawaalopó.<pb/> 


text:
Atéturaalu, hae kwia feamó betóló fale so whi̧né a̧paae kisipa tiki tiróló hai̧né sukutu bitu, i sekȩ́néta, da̧ mo tao saalopó du betaalo ai ape,” erapó. Yesu a̧ topo kepe Belsebul-né fotoko̧ratepa dapóló yale fo (Mak 3:20-30, <a href='B:490 11:14'>Luk 11:14-23</a>, <a href='B:490 11:10'>12:10</a>) 


text:
<pb/>Téró, beta̧ whi̧ dowi kepe tepeyóló bituraalu, kele diliki yóo, ko̧lókélé nomóo ere whi̧ Yesu beterepaae dapesó wapa, ama wisiralepó. Atéró wisiratepa fo yóo, kelené o̧la o̧lakélé wisiyóló kolóo, yalepó. 


text:
So whi̧ feané ai ala kolóló sirayóló duraalu, “Ai whi̧ta Depit-né deté wale fake tua̧mó, waalopóló bopetu betale whi̧ hi̧ti irurapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo kale Farisi whi̧rapené wosóló duraalu, “Meipó. Ai whi̧ta, doasi keperapené topo kepe Belsebul-né fotoko̧ratepa, dowi kepe ai dóló ho̧konótu betere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, atimané mutere kisipa tiki Yesuné kolóló atimapaae duraalu, “Mepaae hae kwia tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧rape atimasisitei bóe dupa, ti atimané tȩteróló kaae tare ala mo doraalo ai ape. Atéturaalu, doasi be hulua ó beta̧ bemó betere so whi̧ atimasisitei bóe dupa, ti mo wisiyóló bitini, mo doyaalo ai ape. 


text:
Satan-né ama fake whi̧tamotei bóe dóló ho̧kó fatepa, ti ama tȩteróló kaae tare ala amatei teketepa, ti netéró fotoko̧ buóló daayaaloé? 


text:
Atére kaae diaao̧ duraalu, i sekȩ́néta kale dowi kepené doasi topo kepe Belsebul-né fotoko̧ratepa dóló ho̧konalepó dere-a, diaao̧ be whi̧né dowi kepe dóló ho̧konótua deteretei né fotoko̧ratepa, du betere? Atétepa, ti atimanétei dia̧tamo fo tokó̧tamo yóló, taletere sukamó dia̧ só deraalo ai ape. 


text:
Téretei, Tale Kótóné Dȩi Kepe Wisiné ȩ fotoko̧rótu betereteiné, dowi kepetamo ya̧lo dóló ho̧konótu betepa, ti kale Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala dia̧ tua̧paae wóló mulapóló kisipa yaalo ai ape. 


text:
<pb/>Whi̧ mené mo doasi fotoko̧ bole whi̧né o̧la o̧la o̧lémi saairaalu, noa alapi yaaloé? Folosóró kale sekȩ́pi dirii képiné dokóló mulóló, nalo ama bemó muó mole o̧la o̧la sóró fenérapó. 


text:
<pb/>Ȩtamo beta̧mó bitinire whi̧né ti bóe dóló ȩ só derótu beterapó. Mepaae whi̧né ama o̧la o̧la ȩtamo mulénitepa, ti atétere whi̧né ama o̧la o̧la ho̧ko besekérótu beterapó. 


text:
Atétu betereteiné ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mepaae kae kae dowi alaró Kótó faletere fotamo yólótei, nalo Talepaae kemerae depa, ti Tale Kótóné me o̧la meipóló ha̧le kemeraalopó. Tépatei, kale Dȩi Kepe Wisiné erótu betere alatamo faletepa, ti Tale Kótóné me o̧la meipóló kemeraalomeipó. 


text:
Atére kaae, mepaae whi̧nétamo kale whi̧né Naalema falatepa, ti ama ai dowi ala kwia me o̧la meipóló ha̧le kemeraalotei, mepaae whi̧ dené kale Dȩi Kepe Wisiné erótu betere alatamo faletepa, ti mió i betere alimókélé ó take nalo waaire alimókélé, ama ai dowi ala kwia kemeréni, ha̧le muó tawaalopó. 


text:
<pb/>Ni wisi daapa, ti ama dukélé wisi oleyaalopóló kisipa muóo, Dowi niné ama dukélé ti mo dowitóró oleyaalopóló kisipa muóo, yae. Ti noatepae, so whi̧né olere du kilituraalu etei kaae nipóló kisipanérapó. 


text:
Dia̧ whi̧ tukó nokole dowi wulirape-ó, dia̧ dowi alané fa̧anuraalu wisi fo noayóló yaaloé? Ti noatepae, so whi̧ feané hosaa tua̧mó fa̧ayóló mole alatóróti ko̧lónékélé foparóló ha̧keamó dua dapó. 


text:
Whi̧ wisiné ama hosaa tua̧mó ti wisi alatóró fa̧ayóló muluraalu, ama dere fokélé wisi fotóróti dua dapó. Dowi whi̧né ama hosaa tua̧mó ti dowi alatóró fa̧ayóló muluraalu, dowi fotóróti dua dapó. 


text:
Térapa, ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Diaao̧ dere fotamo, kisipa tekeyóló ini, hapale ho̧ko depa, ti take taletere sukamó dia̧paae etei kaae ho̧ko fo noatepa yaleé yaalopó. 


text:
Ti noatepae, taleyaaire sukamó diaao̧ yale wisi fonétei dia̧ ha̧le fó̧póló eróo, mepaae yale dowi fonétei dia̧ só deróló kwia melóo, yaalo ai ape,” yalepó. So whi̧né tuȩ́ yó̧póló Talené Jonapaae erale kelemei ala (Mak 8:11-12, <a href='B:490 11:29'>Luk 11:29-32</a>) 


text:
<pb/>Téró, mepaae Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, Talenétei eratapóló da̧né kisipa yaai dapa, kelemei alakó erótumié?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Dia̧ nópu nokole alaró mepaae sonaalei dowi alatamo du betere whi̧rape-ó, Talenétei eratapóló sira yaaire ala erae yóló, wosó maaté tarapó. Me sira yaaire alakó yó melaalomeitei, Kótóné ama ko̧ló whi̧ Jonapaae erale ala kaae beta̧ eratepa kelaalo ai ape. 


text:
Ti noatepae, kale whi̧ Jona be dȩ sore yóo, diki sore yóo yóló, doasi yané depe dolomó bitu yale kaae, kale Whi̧né Naalemakélé, be dȩ sore yóo, diki sore yóo yóló, dou dolomó ha̧le muaalopó. 


text:
Téyaalotei, take nalo kale Ninipa be hulua whi̧rape taletere be dȩmó mió i alimó betó mole so whi̧ mo só deraalopó. Ti noatepae, atima Jonané yó mótu betale fo wosóló, dowi ala taaróló kisipa tiki feteyalepó. Téyaletei, Jonakélé tȩteróló bosene fale whi̧ i betepatei, kisipa tiki tirénitere-a, noatepa de? 


text:
Talené taletere be dȩ sókó wapa, beta̧ <e>Saut</e>-paae mole hae kwiamó betere doasi <e>kwin</e> so a̧ turukó holóló daalu, dia̧ mió i alimó betó mole so whi̧ só deratere fo yaalopó. Ti noatepae, ai sota, mo saletópaae betale sotei, kisipa tiki dotoróȩ fóló mole whi̧ Solomon-né yó matere fo wosaai dapóló weipakalepó. Téyaletei, Solomon-né kisipa tiki fosó fosóre alakélé tȩteróló bosenée fale whi̧ i betere ape. 


text:
<pb/>Kale dowi keperape whi̧né depe tua̧mó beteretei taaróló furaalu, i ala dua dapó. A̧ kópu ka̧ae fi tikimó mo wisiyóló betaai dapóló keka̧ai fȩlalemó, betaaire tiki kilinitepa momó fesaae wóló duraalu, ‘Ya̧lo taaróló wale bepaae, ȩ momó biti̧ faaitapó,’ dua dapó. 


text:
Atéró, a̧ fóló kelera̧lemótamo whi̧ mekélé bitini kale be fuóló taae faróló o̧la o̧la fea hotowaró beta̧paaeró betepa, keletapó. 


text:
Atépa kale dowi kepe a̧ momó fesaae fóló, mepaae doasi dowi alamaaté du betere wȩikeró keperape dapesó wóló, kale whi̧ tua̧mó biti̧ walapó. Atétepa, ai whi̧ a̧ take folosóró betale ala sawa doretei, mió kale wȩikeró dowi keperape biti̧ waleteiné, kale whi̧né betere bete mo ti doratapó. Atétere kaae, mió i alimó dowi ala du betere so whi̧paaekélé eraalo ai ape,” yalepó. Yesuné hamaró nomarapetamo (Mak 3:31-35, <a href='B:490 08:19'>Luk 8:19-21</a>) 


text:
<pb/>Yesuné ai touró betere so whi̧paae fo ha̧le du betepatei, ama hamaró nomarapetamoné a̧tamo fo yaairaalu, wóló belamó daae molepó. 


text:
Tépa whi̧ beta̧né duraalu, “Naao haeró norapetamoné ya̧tamo fo yaai wóló belamó daae mulapó,” yalepó. 


text:
Ti fo yóló, ama yó matere whi̧rape beterepaae naasené yóló duraalu, “Ya̧lo haeró norapetamota, ti i betó mole ape. 


text:
Ti mepaae so whi̧ denétamo hepen bemó betere ya̧lo Aya Kótóné ama kisipa mole ala erótu betepata, ti ya̧lo no ne ó haetóró ai betere ape,” yalepó.<pb/>


text:
Atéyale be dȩmótóró Yesu a̧ ai be tua̧mó yó mótu betaletei taaróló, kale doasi wȩi kȩla fókupaae biti̧ derepelepó. 


text:
Atéró, ai wȩi fókumó so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae bopéróló daae moleteiné a̧ daayaaire tȩ munipa, nuku tua̧paae daane horalepó. 


text:
Atéru, so whi̧paae du betale fo fea ti fo sale maaté yóló duraalu, “Whi̧ beta̧né o̧la wae kerape ama kutómó terepété kwȩyaai sóró felepó. 


text:
Atéró, kale whi̧né ama o̧la wae kutómó terepeté kuturaalu, mepaae ke ti tu̧ tómó sókóta yóló mupa, barapené nalepó. 


text:
Mepaae kerape ti kane tómó dakere haepaae taae durupua yalepó. Atéyale o̧la waeta, mo haepaae derepéni, kane tómó dakere haemó taae derepeleteiné, kale o̧la wae mo hapale holalepó. 


text:
Téyaletei, mo dirii sukané kale o̧la mo hapale botokole yó salepó. Ti noatepae, ama feleke mo apaae derepénireteinépó. 


text:
Mepaae kerape, ti kale mu daai ne tua̧mó taae durupua yalepó. Téturaalu, kale o̧la wae dowi mu daai netamo beta̧mó holale tikimó, ai kale dowi nené kale mo o̧la bopée sóró aluralepó. 


text:
Mepaae kerape ti mo hae wisimó taae durupua yalepó. Atéyale o̧la ti mo wisiyóló holóló, du wisinaale woleyalepó. O̧la wae bi̧li furaalu, yo beta̧ sóró feletei, o̧la u̧lumétepa suraalu ti 100 yorape mepaae 60 yorape ó 30 yorape fa̧anóló sóró walepó. 


text:
<pb/>Atéró, ama yó matere whi̧rape wóló a̧paae woseturaalu, “So whi̧paae naao fo salené maaté du betere-a, noatepa de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa ama tokó̧ mótu duraalu, “Ó hepen bemó betere Kótóné ama tȩteróló kaae tare tua̧mó kinóló mole kisipa tiki wisinaale dia̧paaeta meló beteretei, atimapaae ti meló bitini ai ape. 


text:
Mepaae whi̧ dené kale fo wisitamo sóró tapa, ti ai tómó mepaae kae beleróló melaalopó. Téturaalu, ai whi̧ a̧ mo dekéró muaalo ai ape. Mepaae whi̧ dené kale fo wisi sóró tanitepa, ti ama sawatamo tareteikélé fasó saalo ai ape. 


text:
Ya̧lo atimapaae fo salené maaté i yó mótu betereteita, ha̧le meipó. I ere fo dokonóturaalu, erapó.<pb/>‘Atimané kelené mo kilirutei, me o̧la wisiyóló koló fumipó. Atimané wosȩ́linékélé wosetu bitutei, bete wisiyóló kisipa mutumipó.’ 


text:
Ai so whi̧ tua̧mó ere alata, Aisaiané asȩyóló muló betere fo dokonóturaalu dapó. Ai asȩre fo i ape.<pb/>‘Diaao̧ wosóta yaalotei, fo bete wisiyóló kisipa muaalomeipó. Diaao̧ kelenée yaalotei, wisiyóló kelaalomeipó.<pb/> 


text:
Ti noatepa meipó. Ai so whi̧né hosaa ta̧róo, kelekélé dilikiróo, atimané wosȩ́likélé kinóo erapó. Ti noa yao̧sóró meipó. Atimané kelené mo bete kolóo, wosȩ́liné wosóló bete kisipa yóo, yao̧sóró erapó.<pb/>Ai ala ere so whi̧ atima ȩ beterepaae momó feteóló wapa, ti ya̧lo atima su̧mó wisiranérapó,’ erapó. 


text:
Téretei, diaao̧ kelenékélé mo wisiyóló kolóo, wosȩ́linékélé fo wisiyóló wosóo yaleteiné, Kótóné dia̧ wisiró beterapóló, hai̧né ai sukutu betere ape. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mo take Kótóné ama ko̧ló whi̧raperó mo donoi alamaaté dere whi̧rapetamo feané mió diaao̧ kilitu betere ala atimané kelenée du betaletei mo kilinipó. Diaao̧ wosetu betere fokélé atima feané wosenée du betaletei, mo wosókélé inipó. 


text:
<pb/>I kale o̧la wae ke terepeté kwȩyale whi̧né yale fo sale fo bete i dapa, diaao̧ mo wisiyóló wosae. 


text:
Mepaae whi̧ de Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole fo wisi wosóló, bete wisiyóló kisipa initere so whi̧ta, ti kale o̧la wae ke tu̧ tua̧mó sókóta yóló mupa, barapené nale kaaeta, ti kale dowi Satan-né atima hosaa tua̧mó muló betere fo wisi tokó̧ sua du beterapó. 


text:
Kale kane tómó dakere haemó taae derepele o̧la waeta, ti mepaae so whi̧ dené kale fo wisi hapale wosóló, hȩkesetu dere kaaepó. 


text:
Tépatei kale fo wisi wosóló, ama feleke mo apaae derepéniruraalu, sawa ha̧leke sukamó beteró, su̧sere ala ó me sekȩi ala wapa, ti kale sekȩ́ hapale tétitei dée nóló Talené ama fo wisi erateretei mo ti taalatua dapó. 


text:
Kale dowi mu daai ne tua̧ dolomó taae durupu yale kaaeta, ti whi̧ me de Kótóné fo wosólótei, i haemó doasi <e>moni</e> sóró néli whi̧ betenée dere alaró whaaliané sukutere alatamota, mo doasi bete mole nisiyóló sya furaalu, Kótóné fo aluróló du wisiyóló ulutimipó. 


text:
Kale hae wisi bolemó taae derepele o̧la wae kaaeta, ti whi̧ me de Kótóné fo wisiyóló wosóló, kisipa mutere so whi̧ ai ape. Atétere whi̧ta, kale o̧la u̧lumétepa, mepaae 100 mepaae 60 mepaae 30 yorape deyóló fa̧anótu dere kaaepó,” yalepó. Dowi neró wisi o̧latamopaae dó faróló dere fo 


text:
<pb/>Atéró, Yesuné so whi̧paae fo sale fo me kae yóló duraalu, “Ó hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, i ala dere kaaepó. Whi̧ beta̧né ama kutómó o̧la wae wisi biliyalepó. 


text:
Atéró biliyóló, so whi̧ fea noke firepaae ama bóe whi̧ wóló, kale o̧la wae ke biliyó mole tikimó dowi nené kekélé terepée daalóló, felepó. 


text:
<pb/>Atépa, kale kutó diratere whi̧rapené ai kutó talepaae duraalu, ‘Doa whi̧-ó, naao kutómó mo wisi o̧la wae ke maaté biliyaletei, dowi nemo noayóló sokaleé?’ yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa kale kutó talené tokó̧ mótu duraalu, ‘Aita, bóe whi̧né du yalepó,’ depa ama kutó diratere whi̧rapené a̧paae duraalu, ‘Da̧ fóló ai dowi ne tokó̧ farópé nearóé?’ yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa ama duraalu, ‘Meipó. Diaao̧ kale dowi ne tekȩturaalu <e>whit</e>-tamotei tokó̧ falao̧sórópa, ama eró̧póló taalae. 


text:
Kale <e>whit</e>-tamo wusuró enó̧póló kaae tawóló, o̧la u̧lumétepa sere sukamó yaasepólópó. Atéró o̧la sere sukamóta, ti kale o̧la sere whi̧rapepaae siré kwȩyae depa, dowi nerapepi tokó̧ló si biliraai beta̧paae eróló mulaalopó. Téró kale mo naaire <e>whit</e> maaté siré kwȩyóló beta̧paae yóló, mulatere bepaae mulaalo ai ape,’ ” yalepó. Yesuné mastard ni keró yist-tamopaae dó faróló yale fo (Mak 4:30-32, <a href='B:490 13:18'>Luk 13:18-19</a>) 


text:
<pb/>Atéró, ama atimapaae fo sale fo me yóló duraalu, “Ó hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, ti beta̧ whi̧né kale <e>mastard</e> niné ke ama kutómó biliyale kaaepó. 


text:
Ai kale <e>mastard</e> niné keta, mepaae i yó mole niné ke kaae meipó. I niné keta mo beleka̧amaletei huturaalu, ti mepaae kutómó ere nirape fea tȩteróló mo doakale ni ami daatua dapó. Atépa, ai ni tȩirapemó barape daaneta dua dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró ama kale dere kaae, fo sale fo me yóló duraalu, “Hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, beta̧ soné <e>flawa</e> o bula duraalu tópuó̧póló bulatere sawa o̧la <e>yist</e> kaaepó. Ai sawa o̧lanétei <e>flawa</e> o bula doasi tóputua dapó,” yalepó. 


text:
Ama ai ala du betaleteita, ti Kótóné ko̧ló whi̧rapené yóló muló betere fo dokonóturaalu, du betalepó. Kale fo i ape.<pb/>“Take i hae kwia fea kaaraaipatei, kinóló mulaté wóló, mió i alimókélé ha̧le kinóló mole forape fea, ti ya̧lo fo sale fonétóró yó melaalo ai ape,” yalepó. Kale dowi nepaae dó faróló yale fo bete ha̧kearale fo 


text:
<pb/>Téró, ai touró betere so whi̧ fea betó mupatei taaróló, a̧ be dolopaae felepó. Atétepa, ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae wóló duraalu, “Kutó tua̧mó dowi ne botokorapó dere fo salené bete da̧paae yó a̧lae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, ama atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Wisi o̧la wae ke feseketé kotere whi̧ta, ti kale Whi̧né Naalema ai ape. 


text:
Kale kutóta, ti so whi̧ fea betó mole hae tiki ai ape. Kale o̧la wae ke wisita, ti Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betó mole so whi̧ ai ape. Kale dowi neta, ti dowi Satan-né naale senaale ai ape. 


text:
Kale dowi ne du biliyale bóe whi̧ta, ti dowi Satan-pó. Kale kutómó ere o̧la u̧lumétepa saaitere sukata, ti kale kemeyaaitere be dȩpó. Kutómó ere o̧la u̧lumétepa sere whi̧rapeta, ti kale <e>ensel</e>-rape ai ape. 


text:
Atéró, kale Whi̧né Naalemané ama <e>ensel</e>-rape dotonóló, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betó mole so whi̧ró dowi ala dere so whi̧tamo hoseké yóló betao̧sóró, ama <e>ensel</e>-rapené tokó̧su deté kwȩyaalopó. 


text:
Atéró, me whi̧ dowi ala yó̧póló dée nalatere so whi̧ró dowi ala du betere so whi̧tamo si duku betere dolopaae taae deraalopó. Aimó siné duku bitu, doasi wole yóló kaketuraalu, atima serekené atimatei tukó nuku betaalo ai ape. 


text:
Atima atéró ki̧lipaae ti mo donoyóló betere so whi̧ atimané Aya Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó, suka wisi duraalu dȩ tekée fu dere kaae, dȩ tekée fi so whi̧ betaalopó. Whi̧ me de wosȩ́li daapata, ti i dere fo wosóló bete mo wisiyóló kisipa muae,” yalepó. Doasi moni sere wisi wisi o̧lapaae dó faróló yale fo 


text:
<pb/>Atéró, Yesuné duraalu, “Hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, ti etei ala dere kaaepó. Whi̧ beta̧né ama hae kwiamó doasi <e>moni</e> sere wisi wisi o̧la bupa kikiti koló salepó. Atéró kale o̧la hyó̧ muóló, a̧ bepaae hȩkesetamo felepó. Atéró fóló, ama bemó muó mole o̧la o̧la fea mepaae whi̧tamo dotonóló <e>moni</e> sóró, kale wisi wisi o̧la mole hae tiki ama dupu yalepó. 


text:
<pb/>Atére kaae, hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, ti meleke kaae dui o̧la o̧la wisi kekó̧ló keletepa, dotonóló <e>moni</e> sere whi̧né dere kaaepó. 


text:
Ai kale meleke kaae dui o̧la wisi mupa koló sóró fóló, ama tare o̧la o̧la mo fea dotonóló, ai kale o̧la wisinaale dupu yalepó.” Ya sere ha̧leke wapaae dó faróló yale fo 


text:
<pb/>“Fo sale fo me i ape. Ó hepen bemó betere Tale Kótóné ama tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, mepaae ya siré kotere whi̧rapené ya saairaalu, atimané ha̧leke wa wȩi kulupaae deróló, kae kae yarape sutere kaaepó. 


text:
Atéró, kale ha̧leke wamó dere yarape taleyaairaalu, ha̧leke wa tukó sóró wȩi fókumó turukwȩ mulóló, taleyóló wisire ya yopaae derótua yóo, doretei ti taae fatua yóo, yalepó. 


text:
Atétu dere kaae, take kemetere sukamókélé, ai ala yaalo ai ape. Kótóné ama <e>ensel</e>-rape wóló, wisi ala du betere so whi̧ taleyóló kaepaae beteróo, dowi ala du betere so whi̧ kaepaae beteróo, yaalopó. Atéró bukótamo yóló, dowi ala du betere so whi̧ta, si duku beterepaae taae deraalopó. Aimó siné duku bitu, atimanétei yale dowi alamópóló doasi wole yóló serekené tukó nuku betaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró Yesuné atimapaae duraalu, “Ai yale forape fea diaao̧ wosóló bete wisiyóló kisipa yaleé?” depa, atimané duraalu, “Ȩ́pó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa Yesuné duraalu, “Moses-né asȩyóló muló betere fo yó mótu betere whi̧rapepaae, Kótóné hepen bemó tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala i ape yóló, mené yó matepa kisipare whi̧ta, ti be tale kaaepó. Beta̧ be talené ama wisi wisi o̧la muó mole tikimó mió sale kisi o̧lakélé, mo take mole o̧latamo touróló, Talené ala erótu beterapó,” yalepó. Kótóné ko̧ló whi̧ a̧ ama turuku bemó doi munipóló yale fo (Mak 6:1-6, <a href='B:490 04:16'>Luk 4:16-30</a>) 


text:
Atéró, ama turuku bemó sókó fóló bituraalu, atimané fo wosetere bemó fo kaae sóró yó mótu betalepó. Ama atéró yó matere fomó sirayóló duraalu, “Ai whi̧né kisipa tiki dotoróȩ fale alaró kae kae eratere kelemei alarapetamo-a, né yó matepa du bitutérópó,” yalepó. 


text:
I naaleta, kale be tȩtere whi̧né naalema hi̧ti meié? Ama hamata Maria ai ape. Kale Jems, Josep, Saimon, Judas, ai whi̧rapeta, ti ama nomarape ai ape. 


text:
Ama nemarapekélé, da̧tamo i betere ape. Ama doa ai du betere ala feata, momó sóró du bitu dérópóló, a̧tamo dei tuȩ́ mualepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesuné a̧tamo dei kisipa mutere ala kolóló, ama atimapaae duraalu, “Be hulua feamóta Kótóné ama ko̧ló whi̧né doi doasi moletei, ama turuku be hulua so whi̧ró ama fake so whi̧tamo tua̧mó, ti doasi doi muni ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atimané ama dere fo wosóló kisipa tiki tirénireteiné ai be hulua tua̧mó, ama kae kae doasi fotoko̧i kelemei alarape mo dekéró eréni, tóróti eralepó.<pb/>


text:
Atéyale sukamó, kale Kaleli hae kwia tȩteróló kaae tare whi̧ Herot-né Yesuné i alarape du beterapó dere fo wosalepó. 


text:
Ai fo wosóló ama kutó diratere whi̧rapepaae duraalu, “Aita, kale wȩi tópuratere whi̧ Jon kepaayóló biturapó. Atéru, mo kae kae doasi kelemei alarape ai erótu betere ape,” yalepó. 


text:
Ai fota, ha̧le inipó. Herot-né Yesuné i alarape du beterapó dere fo wosaai bitutei, i ala yalepó. Jon-né Herot-paae duraalu, “Naao no Filip-né so Herodias-tei noatepa tokó̧ló dokaleé?” yale fomótei, kale Herot-né Jon <e>dipula</e> beteralepó. 


text:
Ai fo deremó, kale Herot-né Jon <e>dipula</e> beteróló daai yaletei so whi̧ kolóló a̧ wituraalu, <e>dipula</e> bemó ha̧le beteró̧póló taaralepó. Ti noatepae, Jon-ta, Kótóné ama ko̧ló whi̧póló, so whi̧ feané kisiparapó. 


text:
Kale doasi topo whi̧ Herot-né ama hamané a̧ deyale be dȩ wapa, doasi o̧la deyóló nuku betalepó. Até du betepa, kale so Herodias-né senaalema wóló, o̧la nuku betere so whi̧rapené keletómó ki̧litu betalepó. Atéró ki̧litu betepa, Herot a̧ mo doa hȩkesené sukutepa kale so seimalepaae duraalu, “Naao ȩpaae noa o̧lakó kematepa, ti naao ai kematere o̧latóróti ya̧lo ya̧mó melaalopóló,” doasi dirii fo yóló mulalepó. 


text:
Ai fo depa, kale so Herotasiné senaalepaae ya̧ fóló, kale wȩi tópuratere whi̧ Jon-né topo tukóló a̧lae fo ene fae depa, kale senaale a̧ fóló Herot-paae duraalu, “Wȩi tópuratere whi̧ Jon-né topo beta̧ tukóló nuku tómó beleróló a̧lae,” yalepó. 


text:
Kale doasi topo whi̧ Herot-né ai fo wosetu a̧ mo doasi fomoné suka̧letei, ama o̧la naai wale so whi̧né keletómó i ala mo yaalopó yóló mulale fo tikinépa, ama diki tare whi̧rapepaae Jon-né depa tikae yóló, dotonalepó. Atétepa atima fóló, Jon <e>dipula</e> bemó betepa, depa tukóló ama topo nuku mó beleróló sóró walepó. 


text:
Atéró, kale whi̧né topo du nuku tómó beleróló kale senaalepaae melatepa, ama sóró fóló, hamapaae melalepó. 


text:
Atétepa, Jon-né ama yó matere whi̧rape wóló, kale sekȩ́né ama tupuló tiki sóró fóló douralepó. Téró atima fóló, Yesupaae i alarape yalepóló ene felepó. Yesuné 5000 whi̧mó o̧la melale fo (Mak 6:31-44, <a href='B:490 09:10'>Luk 9:10-17</a>, <a href='B:500 06:1'>Jon 6:1-13</a>) 


text:
<pb/>Atei ala yalepó dere fo Yesuné wosetu, ai so whi̧ betó mole tiki taaróló, ama yó matere whi̧rape atimanale maaté wȩi nuku sóró so whi̧ bitinire tikipaae felepó. Aimó betó muale so whi̧ feané Yesu upaae felepó dere fo wosóló, atima betere doasi be huluarape taaróló, a̧tamo hokolaa yaai dapóló atima hae tu̧mó felepó. 


text:
Atéró, Yesu a̧ hae tópaae taae fóló kelalemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae wóló betó mupa kolóló, ama hosaa tua̧mó mo doasi ko̧lené sukutepa, atimané hepo beterape wisiralepó. 


text:
<pb/>Atéró, be felekemó diki yaaiteretamo, ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae wóló duraalu, “Da̧ so whi̧kélé bitini ha̧le tua̧ tikimó betepatei be dikiyalepa, felekemó tȩ mole be huluarapepaae atimané naaire o̧lakó dupuyaai fó̧póló, dotonae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné tokó̧ mótu duraalu, “Imó da̧né menanénipa, atima dupune fó̧póló de? Diaao̧tei, atimané naaire o̧la melótumié,” yalepó. 


text:
Ti fo depa, ama yó matere whi̧ beta̧né duraalu, “Da̧né imó moleteita, <e>bred</e> o bula aporó yóo, ya tamo yóo yóló beta̧ i mole ape,” depa, ama duraalu, “Ai o̧larape ȩpaae sóró ape,” yalepó. 


text:
Atéró, ama so whi̧ feapaae ai ne tómó betae yóló atima fea betó mupa, ama kale <e>bred</e> o bula aporó sóo, ya tamo sóo yóló taruraalu, hepen-paae kese horóló Tale Kótópaae mo kée yóló, terekéeraalu yalepó. Atéró ama yó matere whi̧rapepaae melatepa, atimamo so whi̧mó melaté kwȩalepó. 


text:
Atéró, so whi̧ mo fea nóló su̧tepa, buki muni feletei kale yó matere whi̧rapené beta̧paae yóló, 12 yorape deyóló fa̧analepó. 


text:
Atéró, ai kale o̧la nale so whi̧rapeta, soraperó naale senaaletamo dosa̧ani, whi̧rape maaté dosa̧ayóló touróturaalu, 5000 whi̧rapepó. Yesu wȩi tómó daaté fele fo (Mak 6:45-52, <a href='B:500 06:16'>Jon 6:16-21</a>) 


text:
<pb/>Atéró Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ȩta, i betó mole so whi̧ atimané be séle sélepaae fó̧póló dotonóló walapa, wȩi tȩ utéró betaai dia̧pi ai nukutamo fae,” yalepó. 


text:
Téró, so whi̧ fea fó̧póló dotonóló ki̧lipaae Yesu a̧ ama wotoró du sokore ao̧mó momayaairaalu holalepó. A̧ aimó wotoró betepatei, be dikiyalepó. 


text:
Aimó betepatei, kale wȩi nuku wȩi kulu tua̧mó ha̧le fu betepa doasi wȩi asyaró besȩ́ tikitamo atima faaire tikiró waleteiné, kale nuku hapale feni, dua wóputé fu betalepó. 


text:
<pb/>Felekemó be dȩyó holaai deretamo, Yesu ama yó matere whi̧rape beterepaae waairaalu, wȩi tómó daaté wou betalepó. 


text:
A̧ atéró daaté wou betepa atimané a̧ kolóló, mo doasi witu diri furu furu yóló duraalu, “Kepe ai wale ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéteretamo Yesuné atimapaae duraalu, “Ita ȩpa dia̧ wini, hosaa diriyóló mo dua betae,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa Pitané Yesupaae duraalu, “Tale-ó ya̧pata, ti ȩkélé ya̧tamo hokolaa yaai wȩi tómó daaté waaitapa, ape yae,” depa ama duraalu “Ape,” yalepó. 


text:
Téyaletei, doakale besȩ́ tiki wale kolóló wituraalu, wȩi dolopaae buó deyaai depa ama fo fakeyóló duraalu, “Tale-ó, wȩiné ȩ felekemó aluraai dapa, tao sae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéteretamotóró, Yesuné ama naasemó taosu duraalu, “Naao kisipa tiki mo ti tiró bitini airapó. Noatepa kisipa tiki tamo dekaaporóló mualeé?” yalepó. 


text:
Tétepa, kale ai nuku tua̧mó betó mole whi̧rape Yesu ao̧mó sukó̧ló bitu, ama doi hale sóró horótu duraalu, “Ya̧ta so whi̧ fea tȩteróló kaae tare Tale Kótóné Naalematóró mo hi̧tipó,” yalepó. 


text:
Ai be huluamó betó mole so whi̧né a̧ kolóló ita, kale Yesu airapó yóló kisipa mutu ai hae kwiamó betó mole be hulua so whi̧paae Yesu wóló i betere ape, yó faralepó. Atétepa, kale kisi daae mole so whi̧rape atimané a̧ beterepaae dapesó wua yalepó. 


text:
Atéró wóló betó mulu, whi̧rapené a̧paae woseturaalu, i kisi daae mole so whi̧né naao kuti salemómaaté wolaa yó̧póló yae yalemó, téyae depa a̧ wolaatua yale so whi̧né kisi beterape fea wisitua yalepó.<pb/>


text:
Téró, kale mepaae Farisi whi̧raperó Moses-né yóló muló betere fo yó matere whi̧rapetamo, Jerusalem be huluamó biti wóló, Yesu beterepaae fóló woseturaalu, “Naao yó matere whi̧rapené da̧né ayarapené mara mole ala noatepa tikitu bitu de? Atimané o̧la naairaalu, folosóró naase fukunipatei o̧la nuku betere-a, noatepa de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Mo diaao̧tóró dia̧né ayarapené mara mole ala sya fu bituraalu, Kótóné yae yóló muló betere fo noatepa tikitu betere? 


text:
Ti noatepae, Kótóné duraalu,<pb/>‘Naao hae aya wisi doi muó̧póló hale sóró horótu betae,’ fo erapó.<pb/>‘Mepaae whi̧nétamo ama hama alimané doi doróló, dowi tekani fo depata, ti sinó̧póló,’ mo ti daae erapó,” yalepó. 


text:
“Ai fo asȩyóló mupatei, diaao̧ etei fo dua dapó. Whi̧ beta̧né ama mole o̧la ó <e>moni</e>kó alimaró hamatamo tao sóró melólua̧tei, ita Kótópaae melaaipó yaleteiné, diaamo melanénipó dua dapó. 


text:
Atéturaalu, hamaró alimatamo ao̧mó bitu, atimaamoné doi hale sóró horatere ala iniyóló alurótu beterapó. Diaao̧ ayarapené mara mole ala sya fóló du betereteiné, Kótóné fo ha̧le o̧la kaae ao̧róló alurótu beterapó. 


text:
Dia̧ tiki tua̧paae dorutei, ha̧le siki̧li du betere whi̧rape-ó, diaao̧ ai du betere alamó Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané asȩre fota, ti mo dia̧paaetóró erapó. 


text:
Ai asȩre fo i ape.<pb/>‘I so whi̧né ha̧le ko̧lónémaaté ya̧lo doi hale sóró horótu bitu, atimané ȩ hosaa tua̧mó muló bitini, kisipa keteróló mo sisópaae eró beterapó.<pb/> 


text:
Atimané ȩpaae, “Aya Tale doa whi̧-ó,” du beteretei ti mo ha̧le du beterapó. Atéró yó mótu betere fota, ti mo whi̧né tuȩ́né kekeme nóló i ala yae yóló, yó matere fotei yó mótu beterapó,’ erapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné aimó daae mole so whi̧ feapaae ape yóló duraalu, “I dere fo bete dia̧né wisiyóló wosóló kisipa muae. 


text:
Whi̧ betere bete doratereteita, mo nokole o̧lané dorótimitei, whi̧né tiki tua̧mó kaayóló ko̧lómó sókó wale foné beta̧ Kótóné keletómó ai whi̧né betere bete mo dorótua dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae wóló duraalu, “Ai Farisi whi̧rapené naao ai du betere fo woseturaalu, atima dei kisipa mutu beteretei naao kelere?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa ama duraalu, “Ó hepen bemó betere ya̧lo Ayané ama biliniyale o̧larapeta, ti ama feleketamo turó tokó̧ saalo ai ape. 


text:
Ti ai whi̧rape atimata, kele dilikirutei mepaae whi̧rape ai a̧lisóró fu beterapa, atima atétóró du beteró̧póló taalae. Me kele dilikire whi̧né me kele dilikire whi̧paae tu̧ i mole ape yóló a̧lisóró fupa, ti atimaamo wusurótóró dée nóló, kulu dolopaae derepaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Pitané duraalu, “Tale-ó, naao nokole o̧lané whi̧ dorótumipó, yale fo salené bete da̧paae ha̧kearóló yó a̧lae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Dia̧kélé ya̧lo ai yale fo bete wisiyóló kisipa muni, diaao̧ kutirikélé hapólu ai ere ape. 


text:
Whi̧né ko̧lómó nóló, depepaae biti̧ doropole o̧lané whi̧né tiki dorótumipó. Ai o̧lata, depepaae biti̧ doropóló nalo, di alée fua deretei diaao̧ kisipanié? 


text:
“Whi̧né hosaa tua̧mó kaayóló wouraalu, whi̧ doratere alarape ti i ape. Doi ala yaai mutere dei tuȩ́kélé, whi̧ dele alakélé, whi̧né dokore so ó so dokore whi̧tamo nópu nokole alakélé, kokopei ó seimalené kae kae nópu nokole alakélé, kikiti o̧la o̧lémi sere alakélé, whi̧ me dilikó̧ló ama o̧la o̧la sere alakélé, fo tokó̧ló taleturaalu kapala fo dere alakélé, me whi̧ eratere alakélé, ai alarape feané so whi̧ dorótua dapó. 


text:
Whi̧ doratereteita, naase fukuni bólutamo o̧la nokole alané dorótimipó,” yalepó. Kenan soné Talepaae tuȩ́ tiki tirale fo (Mak 7:24-30) 


text:
<pb/>Atéró Yesu a̧ ai kale Juda so whi̧né hae tiki taaróló, Tair-ró Saidon be huluatamo felekemó mole hae kwiapaae felepó. 


text:
Téyalemó, ai Juda meire be huluamó betere Kenan fake so beta̧ Yesu beterepaae wóló, fo fakeyóló duraalu, “Depit-né deté yale whi̧né Naalema Tale-ó, ya̧lo senaale dowi kepe tepeyóló bitu, mo sonaalei dowi ala eróló, ama tiki doasi susupu su beterapa, naao ȩ ko̧letu tao sae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo deté wou betepatei, Yesuné kale sopaae me fo tokó̧ menitepa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “Ai soné da̧ sya wouraalu dotopoi fo deté wou beterapa, fó̧póló ho̧kó falótumié?” yóló sȩyalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa ama kale sopaae tokó̧ mótu duraalu, “Ȩta, Israel fake so whi̧ tua̧mó fokó fóló betó mole hupurape tao só̧póló, dotonatepa wóló i betere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa ama kale sopaae duraalu, “Kale naale senaalené nokole o̧latei yuwirape nó̧póló melatere-a wisire?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa kale sokó duraalu, “Tale-ó, naao dere fota mo deretei, hao̧rapenékélé a̧ whaatere whi̧né bemó, o̧la nokole ni fake tómó beleróló nokole o̧la folope ao̧mó sorokóta deretei nukua dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné kale sopaae tokó̧ mótu duraalu, “Ti so-ó, ya̧ beta̧ mo doasi kisipa tiki tiróló beterapa, naao ȩpaae eraasepé dere ala mió i eratere ape,” yalepó. Ai fo deretamotóróti kale soné senaalemané kisi bete mo ti wisi ipakalepó. Yesuné 4000 whirape o̧la melale fo 


text:
<pb/>Atéró Yesu ai hae kwia taaróló, Kaleli wȩi kȩla fóku sesekȩ fu beteró, du sorokó mole ao̧paae holóló beterepó. 


text:
Atéró beteremó, ho̧leke momaare so whi̧kélé, kele dilikire so whi̧kélé, tiki dore so whi̧kélé, ko̧ló nomone so whi̧kélé, mo ha̧le o̧la kaae mepaae so whi̧né beleóló a̧ daalemó mulaleta depa, atimané kisi beterape ama wisirótua yalepó. 


text:
Kale ko̧ló nomóló betale so whi̧rapetei fo yóo, ho̧leke momaayóló betale whi̧rapekélé wisi yóo, bukutiri doyóló betale whi̧rapekélé mo wisi yóo, kele dilikiyóló betale whi̧rapekélé kele wisiyóló kolóo, depa so whi̧ feané sirayóló Israel so whi̧né Kótóné doi hale sóró horótu betalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesuné ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae ape yóló duraalu, “I so whi̧ mo doa ko̧lené sinitapó. Ti noatepae, atima o̧lakélé néni wote siri betepa be dȩ sore kemeyaleteiné atima tu̧ tua̧mó wotené sisiraae fao̧sóró, dotonaalo meipó,” yalepó. 


text:
Ti fo depa, ama yó matere whi̧rapené duraalu, “So whi̧kélé bitini, ha̧le tua̧ tikimó beterapa, doai betó mole so whi̧né naaire o̧la momó mupa melaaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné atimapaae woseturaalu, “Dia̧né meteró <e>bred</e> o bularape tare?” depa atimané a̧paae duraalu, “Wȩikeró o bularape yóo, ya beleka̧atiki sawa téti yóo yóló beta̧ i tare ape,” yalepó. 


text:
Téró, ama kale wȩikeró o bularaperó yarapetamo taruraalu, Tale Kótópaae mo kée yóló, terekée daalu yóló ama yó matere whi̧rapepaae melatepa, atimanémo so whi̧mó a̧liralepó. 


text:
Atéró, atima mo fea nóló su̧tepa, buki muni feletei ama yó matere whi̧rapené beta̧paae daseté kwȩyóló 7 yorape deóló fa̧anóló mulalepó. 


text:
Ai kale o̧la nale so whi̧ta, soraperó naale senaaletamo dosa̧ani, whi̧rape maaté dosa̧ayóló touróturaalu, 4000 whi̧rapepó. 


text:
Atéró, Yesuné so whi̧ fea dotonóló nalo a̧ wȩi nukupaae biti̧ holóló, Makatan be hulua felekemó ere hae kwiapaae biti̧ felepó.<pb/>


text:
Téró, kale Farisi whi̧raperó Sadyusi whi̧rapetamo Yesu beterepaae wóló, a̧ ka̧ae kolóló su̧ saairaalu i fo yalepó. “Kótóné ó hepen bemó mole ala kolóló, ita Talenétei eratapóló sira yaai dere kelemei alakó da̧maletamo kelaaitapa, erótumié?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Be kuluka sa̧ko sonaa dere ala kolóló, dóta suka wisi yaalo ai ape dua dapó. 


text:
Hi̧ka be suka sokoteretamokélé sa̧ko dilikiyóló sonaatepa, diaao̧ i fo dua dapó. Mió doasi hali waai dapó, dua dapó. Sa̧né dere ala bete diaao̧ wisiyóló kolóló kisipa irutei, mió i alimó me ala yaairemó dere alarape dia̧né kolóló kisipa enénipó. 


text:
Dia̧ mió i alimó, dowi ala du betere so whi̧ró nópu nuku betere so whi̧tamonétei Kótó mo beterapóló kisipa muó̧póló, mo doa yaai dere kelemei alakó eratepa, kelenée yóló ketekȩ butu beteretei, kelemei ala me kae eraalomeipó. Jonapaae erale ala kaae beta̧ eratepa, diaao̧ kelaalo ai ape,” yalepó. Atéró, ai whi̧rape atima betó mupatei Yesu a̧ felepó. Farisi whi̧raperó Sadyusi whi̧rapetamoné yó mótu betere ala (Mak 8:14-21) 


text:
<pb/>Atima nukutamo ai wȩi kȩla tȩ fóló, kelalemó ama yó matere whi̧rapené <e>bred</e> o sini, kȩyó yóló weipakalepó. 


text:
Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Farisi whi̧raperó Sadyusi whi̧rapetamoné <e>bred</e> o tópuratere o̧la <e>yist</e>-né dia̧ dorao̧sórópa, mo hotowayóló kaae tawae,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné ai fo depa, atimasisitei fo kȩlaaróló duraalu, “Ti ama ai dere fota, da̧né <e>bred</e> o sóró anipa du dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atimasisi atéró kȩlaarótu betepa, Yesuné kisipa yóló, atimapaae duraalu, “Dia̧ tómó maaté kisipa tiró betere whi̧rape-ó, dia̧sisitei noatepa fo kȩlaaróló, <e>bred</e> o sóró anipó du bitu de? 


text:
Diaao̧ Ya̧lo yale alarape kolóló, wisiyóló kisipa muni airapó. Kale 5000 whi̧rapemó aporó <e>bred</e> o bula terekeyóló melaletei-a, dia̧né kisipa keteraleé? Kale buki muni fele <e>bred</e> o diaao̧ beta̧paae yóló, metéró yorape fa̧analeé? 


text:
Ó kale wȩikeró <e>bred</e> o bularape terekeyóló, 4000 whi̧rapemó melatepa, nóló buki muni feletei diaao̧ beta̧paae yóló, meteró yorape fa̧anóló mulaleé? 


text:
Ya̧lo take yale fota, <e>bred</e> omó kisipa muóló iniyaletei, diaao̧ wosóló kisipa munié? Ti ai yale fota, kale Farisi whi̧raperó Sadyusi whi̧rapetamoné <e>yist</e>-né dia̧ dorao̧sóró, kisipa mutu yalepó.” 


text:
Téró, atimané ai dere fo wosóló, ama yale fota, kale <e>bred</e> o tópuó̧póló bulatere o̧la <e>yist</e>-mó initei, Farisi whi̧raperó Sadyusi whi̧rapetamoné yó matere foné da̧ atima dorao̧sóró, hotowaró kaae tawae yóló irapóló kisipa salepó. Pitané Yesupaae ya̧ta mo Keriso ai ape yale fo (Mak 8:27-30, <a href='B:490 09:18'>Luk 9:18-21</a>) 


text:
<pb/>Atéró, Yesu Filipainé tȩale be Sesaria Filipai doi mole hae kwiamó sókó fóló, ama yó matere whi̧rapepaae woseturaalu, “Mo so whi̧né kale Whi̧né Naalema-a, depó du bitu de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa atimané a̧paae duraalu, “Mepaae so whi̧néta, ya̧ kale wȩi tópuratere whi̧kó Jon-pó du beterapó. Mepaae so whi̧némo, ti Elaijapó du beterapó. Mepaae so whi̧némo, Jeremaiapó du beterapó. Tétepa, mepaae so whi̧né duraalu, Kótóné ama beta̧ ko̧ló whi̧kó duyalepó, du beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa ama atimapaae woseturaalu, “Ti aita atimané mutere kisipapa, diaao̧ kisipané ȩ-a, depó du bitu de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Saimon Pitané duraalu, “Ya̧ta, mo ha̧le betótóró tare Kótóné Naalema so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Keriso ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa Yesuné a̧paae duraalu, “Jonané naalema Saimon-ó, ya̧ beta̧ Kótóné wisiró betereteiné mo hai̧né sinitu betere whi̧ ai ape. Ti noatepae, naao ai yale fota, mo whi̧né ya̧paae yó menitei, ó hepen bemó betere ya̧lo Ayané yó matepa dapó. 


text:
Térapa, ya̧lo ya̧paae i dere ape. Ya̧ta Pitapó. I doasi kapo fake tómó be tȩtu dere kaae, ya̧lo so whi̧ doasi fake firaalo ai ape. Atéró tȩyóló betepa, sukutere alané bole fotoko̧né bóe daalotei, ya̧lo tȩtu betere be fisikóló mo doraalomeipó. 


text:
Téyaalomeitei, ó hepen bemó tȩteróló kaae tare tua̧paae faaire be tu̧ tuki̧yaaire <e>ki</e>rape ya̧lo ya̧ melaalo ai ape. Diaao̧ i haemó dowi ala deretei dokóló mulatepa, ti Kótóné hepen bemókélé dokóló muló beterapó. I haemó diaao̧ teraayóló ha̧keamó mulatepa, ti Kótóné ó hepen bemókélé, teraayóló ha̧keamó muló beterapó,” yalepó. 


text:
Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae dirii fo yóló mulótu duraalu, “Ȩta, Kótóné so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló sóró beteró betere whi̧ Kerisopó fo mepaae so whi̧paae momókó yao̧se,” yalepó. Yesu Kerisoné a̧ suka̧alopóló yale fo (Mak 8:31-9:1, <a href='B:490 09:22'>Luk 9:22-27</a>) 


text:
<pb/>Mo ai be dȩmó kaae sóró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ȩ Jerusalem be huluamó fóló betepa, kale whi̧ disiraperó mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rapenékélé, Moses-né yóló muló betere fo yó matere whi̧rapenékélé ȩpaae kae kae susupui ala eróló, ȩ mo ti sukó̧póló daalopó. Atéró sukó̧ló sore be dȩ kemetepa, ȩ momó kepaayóló betaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Pitané a̧ tu̧ dȩpaae dapesó fóló duraalu, “Tale-ó, mené ya̧paae atei kaae ala mo yaalomeipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné Pitapaae duraalu, “Satan-ó, ya̧ taae fae! Ȩ faai dere tu̧ wisi naao ai dere alané sesé dapó. Naao ai dere alata, Kótóné kisipa mole ala mei, mo whi̧né kisipa mole ala ai dere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Whi̧ me detamo ȩ sya waai kisipa mutepata, ti ama yaai kisipa mole ala taaróló, a̧ dóló oloraaire filipaa ni, amatei beleyóló wó̧póló yae. 


text:
Ti noatepa meipó. Mepaae whi̧ dené ama kisipané a̧ betere bete me ala yao̧sórópóló, amatei hotowayóló kaae tapata, ti ai whi̧né ama betere bete aluyaalo ai ape. Téyaalotei, mepaae whi̧ dené ya̧lo erae dere ala sya fóló eróturaalu, ama betere bete me o̧la meipóló a̧ sinitepata, ti atétere whi̧né ama betere bete aluni, mo ti betó tawaalopó. 


text:
I haemó yó mole wisi wisi o̧la fea whi̧ beta̧né amatórótipóló tawóló betera̧lemó, ai whi̧né ama betere bete alutepa, ti me noa o̧latamo dupu yóló ama betere bete momó saaloé? Ama betere bete mo ti aluyaalo ai ape. 


text:
Ti noatepae, kale Whi̧né Naalema ama Alimané ere au wisinaaletamo ama <e>ensel</e>-rapetamo wouraalu, so whi̧ doko̧ feané yale alarape su̧mótóróti dupu melaalopó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧ i betó mole whi̧rape mepaae sukuni ha̧le betepatei, kale Whi̧né Naalema ama tȩteróló kaae tare alatamo wapa, kelaalo ai ape,” yalepó.<pb/>


text:
Naase apomiró be dȩ kemetepa, Yesuné a̧tamo faairaalu, Pita, Jems-ró noma Jon-tamo atimanale mo doasi hasi fosópaae holalepó. 


text:
Atéró holóló bituraalu, atimané kele tómótei Yesuné tiki mo kae daane wóló, ama kelepaakélé, sukané dȩ kaae yó felepó. Atéturaalu, ama deró betere kutikélé fea mo dȩ tekée felepó. 


text:
<pb/>Atétu betepa, Pitané Yesupaae duraalu, “Tale-ó, da̧ fea imó betepa mo wisirapó. Naao kisipanétamo furu be sore ȩpaae tȩyae depa, ti me ya̧ betóo, me Ilaija betóo, me Moses betóo yaairetei, ya̧lo tȩnaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ama ai fo ha̧le du betepatei, mo dȩi sa̧koné atima husura̧le dorowóló ai sa̧ko dolomó i fo depa atimané wosalepó. “I whi̧ta, ya̧lo mo doasi hosaa muóló yaala sókó fóló mole naalepó. Ama dere ala ya̧lo kilitu, ȩ mo doasi hȩkeserapó. Atérapa, diaao̧ ama dere fotóró mo wisiyóló wosae,” yalepó. 


text:
Atépa, Yesu a̧ wóló, atima tikimó olaayóló duraalu, “Dia̧ wiyao̧se, turukó holóló betó muae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, atima hasi fosómó dorowou bitu, Yesuné kale whi̧rapepaae fo mulótu duraalu, “Kale Whi̧né Naalema mo ti dóló momó kepaayóló betaaire suka teópatei, i ala depa kelalepóló, mepaae so whi̧paae momókó yao̧se,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “Ti Moses-né ere fo yó matere whi̧rapené Elaijapi folosóró waalopó du betere-a, noa betené du bitu de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ti aita mo dapó. Ilaija a̧ wouta, take folosóró wisiyóló mole o̧la o̧la fea dopa, ama momó wisiróló mulaalo ape. 


text:
Ai alata mo yaalotei, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Elaijata, ti mo walepó. Téyaletei, ita Elaijapóló kisipa muni, atimané a̧paae eraai kisipa mole ala fea mo erótua yalepó. Atéyale kaae, ai whi̧rapené kale Whi̧né Naalemapaaekélé kae kae sekȩi alarape eraalo ai ape,” yalepó. 


text:
Ai fo depa, ama yó matere whi̧rapené kale wȩi tópuratere whi̧kó Jon-mó dapóló kisipa yalepó. Yesuné dowi kepe tepeyóló betere naale wisirale fo (Mak 9:14-29, <a href='B:490 09:37'>Luk 9:37-42</a>) 


text:
Atéró, atima so whi̧ fea betó mole tua̧paae sókó walemó, whi̧ beta̧ Yesu daalepaae wóló, a̧ daalemó bukutiri tea̧ró bitu duraalu, “Tale-ó, ya̧lo naale topo doturaalu, hó naase kotoko̧ yó sóró, si dolopaae ó wȩi dolopaae biliyó sua du beterapa, naao ko̧lené sukuturaalu tao saaloé? 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné tokó̧ mótu duraalu, “Dia̧ mió i alimó betó mole so whi̧ta, Kótópaae kisipa tiki tiróló betaaire tu̧ wisi mupatei, kisipa tiréni, dowa̧ae fóló kó̧paae ai fu betere ai ape. Dia̧ tu̧ wisipaae fó̧póló kisipa mutu, ȩ dia̧tamo betale su̧mó hó̧né sukutapa, ai naale ȩ beterepaae dapesó ape,” yalepó. 


text:
Atéró, kale naale Yesu beterepaae dapesó wapa, Yesuné foné seremó, dowi kepe sókó felepó. Mo ai be dȩmótóróti kale naale topo doretei, mo ti wisiyalepó. 


text:
<pb/>Téró, ama yó matere whi̧rape Yesu beterepaae wóló, atimasisi bitu a̧paae woseturaalu, “Da̧né ai kale dowi kepe dóló ho̧konalemó, sókó feniyaletei, noa betené yalerópó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, ama atimapaae duraalu, “Diaao̧ kisipa tiki tiró betere ala tómó ereteiné ai yale ape. Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Diaao̧ kisipa tiki tiró betere alata, sawatamo <e>mastard</e> ni ke kaae bulu, diaao̧ i ulupaae duraalu, ‘Hili̧ki fóló tumó daayae,’ depa ai ulu mo hili̧ki fóló daane faalo ai ape. Diaao̧ kisipa tikitamo mo ti tiró betepa, ti fea ala fea su̧mó enérapó,” yalepó. 


text:
Téró, ama yó matere whi̧rape atima Kaleli haemó toura̧le wóló bitu, ama atimapaae duraalu, “Kale Whi̧né Naalema dó̧póló mené eleké deyóló, mepaae whi̧rapené naase tua̧paae mulaalo ai ape. 


text:
Atéró atimané a̧ mo ti doló sukunaalotei, tamo be dȩmó maaté doumó muóló, sore be dȩné ti a̧ momó kepaayaalo ai ape,” depa, ama yó matere whi̧rape atima dekȩné sukutu betalepó. Momatere be kaae tawaaire moni derale fo 


text:
<pb/>Atéró, nalo Yesuné ama yó matere whi̧rapetamo Kapeneam bemó sókó felemó, kale momatere bemó <e>takis moni</e> siré kotere whi̧rape Pita beterepaae wóló woseturaalu, “Dia̧ yó matere whi̧né momatere bemó <e>takis moni</e> mótua dépé meié?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, ama tokó̧ mótu duraalu, “Ȩ́pó. Mótua dapó,” yalepó. Atéró, Pita a̧ be tua̧paae sókó holalemó, folosóró Yesunépi Pitapaae woseturaalu, “Saimon-ó, naao noa kisipa mute? Naao kisipané i haemó betó mole doasi topo whi̧rapené kae kae o̧la o̧lamó <e>moni</e> suatere alaró <e>takis moni</e> siré kotere alatamo, mo atimané naalerapepaaekélé a̧lae dua dépé, mo whi̧rapepaae maaté a̧lae yóló, sua de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Pitané a̧paae tokó̧ móturaalu, “Mepaae mo whi̧rapepaae maaté a̧lae yóló sua dapó,” depa, Yesuné duraalu, “Atétepa, ti doasi whi̧rapené naalerapepaae a̧lae yóló sinitu dapó. 


text:
Tépatei, da̧motamo atima dei tuȩ́ muao̧sórópa, ya̧ naao kemei sóró wȩipaae derane fae. Atéró dera̧lemó ya supa, ti ai folosóró sere yané ko̧ló da̧ayóló kelenaalemótamo, 4 <e>drakima moni</e> ke bupa kelaalo ai ape. Ai <e>moni</e> sóró fóló, da̧mo wusuróné <e>takis</e> mulae,” yalepó.<pb/>


text:
Atéyale sukamó, Yesuné ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae wóló woseturaalu, “Hepen bemó Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó whi̧ fea betó moletei, mo doasi topo betere whi̧-a, de?” yalepó. 


text:
Ai fo depa, ama beta̧ naale beleka̧amale dape sóró atima betó mole tua̧mó daaló bitu duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧ kisipa tiki feteyóló, etei naale ketei kaae bitinitepa, ti Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧paae mo sókó faalomeipó. 


text:
Térapa, mepaae so whi̧ detamo amatei deróló i naale male kaae mo dua betepa, ti ó hepen bemó betere Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó topo whi̧ ai betere ape. 


text:
<pb/>Mepaae whi̧ dené etei kaae naale male ya̧lo doimó, mo wisiyóló dape supa, ti ȩtei wisiyóló dape sirapó. 


text:
Téretei, mepaae whi̧ denétamo mepaae doi muni, ȩpaae kisipa tiki tiróló betere belei sókó dei so whi̧ dowi ala yó̧póló me ala eratepa, ti atétere whi̧né depamó mo doakale kane fake duwóló wȩi kȩla tua̧paae taae falua̧sóró mo wisi wua̧pó. 


text:
<pb/>Mepaae i haemó betó mole so whi̧né mepaae so whi̧ dowi ala yóló dée nó̧póló, mepaae alarape mo eraalo ai ape. Atétere whi̧ a̧tei mo dowi kwia saaireteimó, doasi wiyó̧póló yae! Ai alarape mo yaalotei, u kale whi̧ dowi ala yóló, dée naaitere tu̧ muao̧sóró yae. Me whi̧ atéró dowi ala yó̧póló, tȩ mulatere whi̧ ti doakale dowi kwia saaireteimó wió yae! 


text:
Naao naase ó hóné ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, ti atétere naase ó hó tukóló taae falae. Ti noatepae, naao naase ó hó beta̧ daayóló, mo ti betó tawaaire be tua̧paae sókó fupa wisirapó. Naao hó ó naase tamo daayóló betera̧le tikimó, Talené mo ti dó tare si dolopaae taae deratepa mo dorapó. 


text:
Naao kelenétamo ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, ti atétere kele sokóló taae falae. Ti noatepae, beta̧ keletamó bitu, mo ti betere be tua̧paae sókó fupa wisirapó. Naao kele tamo daayóló betepa, mo ti dó tare dowi sipaae Talené ya̧ taae derao̧sóró dapó.” Fokó fole sipsip hupupaae dó faróló yale fo 


text:
<pb/>“Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. I betó mole naale momale mo doi muni belei sokótei betepa, dia̧ teteirapepóló tȩterao̧se. Ti noatepae, atima kaae tare <e>ensel</e>-rape ó hepen bemó betere ya̧lo Aya Kótóné kelepaa koló tarapó. 


text:
I dere fo wosóló, diaao̧ noa kisipa mute? Whi̧ beta̧né ama 100 <e>sipsip</e> hupurape whaanalemó, beta̧ hupu alutepa, ama neté yaaloé? Kale 99 hupurape du sokoremó betó mupatei taaróló, kale beta̧ aluyale hupu kekene faalo ai ape. 


text:
<pb/>Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale whi̧né ai aluyale hupu keletepa, ti a̧ mo hai̧né sinóló betaalo ai ape. Ti noatepae, betó mole 99 <e>sipsip</e> hupurape kilitu hai̧tu betepatei, kale aluyale <e>sipsip</e> hupu keletepa, dere hai̧né mo teraae falapó. 


text:
Atére kaae, i kale doi muni belei sokótei so whi̧ beta̧kélé aluyao̧sóró, ó hepen bemó betere diaao̧ Ayané doasi kisipa mutu beterapó,” yalepó. Ya̧paae eratere dowi ala donorae yóló dere fo 


text:
<pb/>“Naao noné ya̧paae me dowi ala eratepa, ti ya̧ a̧ beterepaae fóló, diaamosisi beta̧mó bitu no-ó, naao ȩpaae etei kaae dowi ala eralepóló yó melae. Ama naao dere fotamo wosóló, hapale donoratepa, ti diaamo tua̧mó muale sekȩ kemeyóló, beta̧mó wisiyóló ai betere ape. 


text:
Aténi, naao dere fotamo woseni hó̧róló dowa̧ae fupa, ti kale asȩmó yóló muló betere fo sya furaalu, fea ala fea mo yalepóló, kelale whi̧ tamo ó sore dapesó fóló, dia̧ fea bituraalu, teraayóló ai sekȩ wisirae. 


text:
Amatamo dia̧né dere fokélé wosenitepa, ti touró betere Keriso fake so whi̧né keletómó ha̧keamó yó meló̧póló yae. Atéra̧lemókélé, Keriso so whi̧né dere ma fo woseni hó̧ratepa, ti a̧ Keriso doi muni, ha̧le mo whi̧ kaae ó <e>takis moni</e> sere whi̧ kaae beteró̧póló yae. 


text:
<pb/>Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Naao me whi̧ hamopaae erale dowi ala, mo yalepóló teraayóló kemeréni ha̧le muó tapa, ti Kótóné ó hepen bemókélé dokóló ai muló betere ai ape. Naaotamo me whi̧ hamomapaae erale dowi ala mo yalepóló teraatepa, ti Tale Kótóné ó hepen bemókélé, teraayóló muló beterapó. 


text:
<pb/>Ya̧lo dia̧paae i dere ape. Atétere kaae, dia̧kó whi̧ tamo mo beta̧ kisipa muóló ó hepen bemó betere ya̧lo Aya Talepaae momaturaalu, me o̧lakó wosetepa, ti ai wosetere o̧la ama mo melaalo ai ape. 


text:
Ti noatepae, ya̧lo doi hale sóró horaairaalu, whi̧ tamo ó sorekélé touróló betepa, ti atima tua̧mó ȩkélé beterapó,” yalepó. Mené erale dowi kwia ha̧le kemeratere fo sale fo 


text:
<pb/>Tétepa, Pita Yesu beterepaae wóló a̧paae woseturaalu, “Tale-ó, ya̧lo noné ȩpaae erale dowi ala ha̧le kemeraalopóló meteró fapo enére? Wȩi keró fapomó maaté yóló su̧póló taaranére?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape. Wȩikeró félimó maaté deretei su̧nipa, deté fu beteró 77 félimó, ama dowi ala kemera̧le wó̧póló yae. 


text:
<pb/>Atéró kale ó hepen bemó betere Talené tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, etei ala dere kaaepó. Beta̧ doasi topo whi̧né ama <e>moni</e> kwia mulóló saletei, ama kutó diratere whi̧rapené meteró saleró taleyaai a̧ beterepaae ape yalepó. 


text:
Atéró, kaae sóró taletu betalemó, beta̧ 10,000 <e>kold kapa</e> sekȩ da̧le sóró, kwia mulóló sale whi̧ kale doasi topo whi̧ beterepaae dapesó walepó. 


text:
Ai whi̧né ama kwia mulóló sale <e>moni</e> tokó̧ melaairetei su̧mó tanipa, ama doasiné mepaae kutó diratere whi̧paae duraalu, ai whi̧kélé, ama somakélé, naale senaalekélé, mené wae sóró dupu yó̧póló dotonóo, ama o̧la o̧lakélé mo fea me whi̧né dupu yó̧póló dotonóo, yae. Téró, ai <e>moni</e>né ti ama mole kwia kemeraairaalu, sóró ape yóló mulalepó. 


text:
<pb/>Ai ala yaaitepa, kale whi̧ a̧ ama doasi daale felekemó bukutiri tea̧ró bitu dua naamei fo yóló duraalu, ‘Ya̧lo ya̧ betemó kwia mulóló sale o̧la o̧la fea tokó̧ melaalopa, sawa kaae tawae,’ du betalepó. 


text:
Kale kutó diratere whi̧né fo depa, ama doasiné a̧ kelalemó, a̧ ko̧lené sukuturaalu, kwia mole <e>moni</e> me o̧la meipóló, kale whi̧ a̧ ha̧le fó̧póló dotonalepó. 


text:
<pb/>Téyaletei, ai kale whi̧ a̧mo furaalu, ama 100 <e>denarias moni</e> kwia mulóló sale whi̧ kȩle felepó. Ti ai whi̧ta, atimaamo beta̧ kutó ditere whi̧póló kisipa muni, ama depamó botokó̧ sóró taru, mo deteraayóló duraalu, ‘Ya̧lo 100 <e>denarias moni</e> ya̧paae kwia mulapa, mo miótitei, hapale tokó̧ a̧lae’ yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, kale whi̧ a̧ bukutiri tȩane doropóló, mo dua naameiné a̧paae duraalu, ‘Ya̧lo tokó̧ melaalopa, sawa kaae tawae,’ yalepó. 


text:
<pb/>Téyaletei, kale whi̧né kaae tawaalomeipóló, <e>dipula</e> be kaae tare whi̧paae duraalu, ‘Ama kale kwia sale <e>moni</e> tokó̧ melatere sukamó ti a̧ sókó daalaasepólópa, ha̧le beteró̧póló yae,’ depa, kale whi̧ <e>dipula</e> beteralepó. 


text:
Atétepa, mepaae atima beta̧ kutó ditere whi̧rapené ai ala kolóló, atimakélé dei tuȩ́ muóló sekȩtepa, atimané doasi topo whi̧paae i ala yalepóló a̧paae yalepó. 


text:
<pb/>Atéró ene wale fo wosóló, kale doasiné ai ala yale whi̧paae ape yóló, a̧paae duraalu, ‘Ya̧ta mo dowi ala yó tare kutó diratere whi̧ ai ape. Naao ȩpaae mo dua naamei fo depa, ya̧lo ya̧paae doasi kwia moletei, me o̧la meipóló taaralepó. 


text:
Térapa, ya̧lo ya̧ ko̧lené sukó̧ló taalótu yale kaae, naaokélé diaamo beta̧ kutó ditere no hamoma ko̧leturaalu, ai ala iniyólópó,’ yalepó. 


text:
Atéró, kale doasi topo whi̧ a̧ fopaae buólo, u kale <e>dipula</e> be kaae tare whi̧paae duraalu, ‘Ama kwia mole <e>moni</e> momó tokó̧ meló̧pólópa, a̧ <e>dipula</e> beteróló, susupuróló fokosói ala deté fu betae,’ ” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo deté fóló kemetepa, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Naao no hamomané ya̧paae erale dowi ala me o̧lameipóló, mo hosaa turóné kemerénitepa, ti ó hepen bemó betere ya̧lo Ayané dia̧ doko̧ feapaaekélé ai kaae alatóró eraalo ai ape,” yalepó.<pb/>


text:
Atéró, Yesuné ai forape yóló kemetepa, ai Kaleli hae taaróló Judia hae kwiamó fole Jordan wȩi tȩyóló uté fakeró felepó. 


text:
<pb/>Atéró, mepaae Farisi whi̧rape Yesu beterepaae wóló a̧ ha̧sókó fuléró ka̧ae kelaai woseturaalu, “Kale yóló muló betere foné beta̧ whi̧né ama so sawa ha̧sókó fole ala, ó mepaae kae kae doasi dowi ala depakélé tokó̧ falatepa Kótóné fo mulepé munié?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné ama tokó̧ mótu duraalu, “Asȩmó yóló muló betere fo dosa̧ayóló diaao̧ kisipa munié? Take keké nale alimó so whi̧ aleturaalu, whi̧ kae aleyóo, so kae aleyóo erapó. 


text:
Atére betené beta̧ whi̧ a̧ so dokoturaalu, ama alimaró hamatamo taaróló, ama somatamo mo beta̧ tikitóró daayóló betaalo ai ape,” yalepó. 


text:
“Atimaamo tamotei, Kótóné dekaaporóló mo beta̧ tikitóró alée faló beteretei, mo whi̧né tekeyao̧sóró yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, kale Farisi whi̧rapené a̧paae duraalu, “Ti ai fo epateimo, Moses-né yóló muló betere foné duraalu, whi̧ beta̧né ama soma tokó̧ falaai depata, ti so tokó̧ falatere asȩ ai soné sóró fó̧póló, melae ere fomo, ha̧le noatepa yaleé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Moses-né ai ere fota, diaao̧ dowa̧ae fóló du betere alamó, so tokó̧ falaai depa, ha̧le ho̧ko tokó̧ feni, asȩ sóró fó̧póló melae yóló ai ere ape. Ti atéró so tokó̧ fatu betere alata, take keké nale alimó, Talené atei ala yae yóló inipó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mepaae whi̧né ama soma me nópu nénipatei, ha̧le tokó̧ faróló, ai whi̧ a̧ me kae sotamo dokotepa, ti atétere whi̧ a̧ dowi ala yóló mo ti folokoleratapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “So dokóló betere ala doasi hapólu ereteiné da̧ so dokoni ha̧le betepakélé, mo wisirapóló kisipa mutapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Whi̧ fea so dokoni, ha̧le betenénitei, atei ala yó̧póló Talené ama tukóló muló betere whi̧né beta̧ mo su̧mó enérapó. 


text:
Ti noatepae, take mepaae whi̧rape hamané deyale sukamótei, nóluku fopei deyóo, mepaae whi̧rape ti mo whi̧nétei nóluku sokóo, mepaae whi̧rape ti Kótóné ó hepen be tua̧mó tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala eraairaalu, so dokotere ala taaróló, Talené kutó beta̧ diróo dua dapó. Mepaae whi̧rapené i dere fo sya fóló, ya̧ naao wotoró bitu Talené ala mo su̧mó eranérapóló kisipa mutepata, ti téyó̧póló yae,” yalepó. Yesuró beleka̧atiki naale senaaletamo (Mak 10:13-16, <a href='B:490 18:15'>Luk 18:15-17</a>) 


text:
<pb/>Téró, so whi̧ atimané naale senaale Yesuné naase mulóló momaró̧póló dapesó walepó. Téyaletei, ama yó matere whi̧rapené ai kale naale senaale dapesó wale so whi̧ foné sóró seséyalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, Yesuné duraalu, “Mepaae so whi̧tamo i naale senaale kaae betepa, ti Kótóné tȩteróló kaae tare hepen bemó mole alarape saalo ai ape. Térapa, ai naale senaale atima ȩ beterepaae wó̧pólópa, sesé yao̧se,” yalepó. 


text:
Atéró, ama atimané tikimó naase mulóló momayóló kemetepa, atima ai betere tiki taaróló felepó. Yesuró beta̧ kokopei néli whi̧tamo (Mak 10:17-31, <a href='B:490 18:18'>Luk 18:18-30</a>) 


text:
<pb/>Téró, whi̧ beta̧ Yesu beterepaae wóló woseturaalu, “Yó matere whi̧-ó, mo ti betó tare bete saairaalu, noa wisi alakó yaaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Noa wisi alakó yaaloé? yóló, ȩpaae wosetere-a, noatepa de? Ti wisi ala erótu betere Tale beta̧ beterapa, ai ti betere bete saaitepa, ti ama yae yóló muló betere fo beta̧ wisiyóló sya fóló eró tawae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, kale whi̧né duraalu, “Noa ala maaté?” depa, Yesuné a̧paae tokó̧ móturaalu, “Whi̧ me ti dóló sukunao̧se, so nópu nao̧se, o̧la o̧lémi sao̧se, me whi̧ dilikó̧ló só deraairaalu, kapala fo yao̧se erapó. 


text:
Naao dere alaró dere fotamoné naao hae aya wisi doi muó̧póló hae aya ao̧mó naameyóló mo dua betae. Téturaalu, naaotei ya̧ yaala sókó fu dere kaae, naao be whi̧ so whi̧paaekélé, atéró yaala sókó fu betae,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, kale kokopei whi̧né duraalu, “Ai yae yóló muló betere alarape beta̧kókélé ya̧lo tikini, betere doko̧ fea ya̧lo sya fóló eró tarapa, me noa alakómo ha̧sókó fóló ya̧lo inire?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naao kisipanétamo mo beta̧ alakókélé ha̧sókó feni, mo turó sya fóló eratere whi̧ betaai kisipa mutepa, ti ya̧ fóló, naao tare o̧la o̧larape fea dotonóló <e>moni</e> sóró yoleale yóló betere whi̧rapemó ha̧le melae. Atétepa, ti naao saaire o̧la o̧la ó hepen bemó mo doasi horóló mupa, saalo ai ape. Atéró melólóta, ya̧ ȩ sya ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale kokopei whi̧né ai dere fo wosóló furaalu, a̧ o̧la o̧la fea tare néli whi̧ betereteiné, a̧ fomoné sinité felepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Fea o̧la o̧la mole néli whi̧ Kótóné tȩteróló kaae tare hepen be tua̧paae sókó faairetei mo dirirapó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae momó i dapa wosae. <e>Kamel</e> hupuné ketȩ́li dolomó sókó fenéretei, o̧la o̧la fea tare néli whi̧ Kótóné tȩteróló kaae tare hepen be tua̧paae sókó faairetei mo doasi dirirapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, ama yó matere whi̧rapené ai dere fo wosóló atima fomo depa, a̧paae woseturaalu, “Noa kaae whi̧mo aluyao̧sóró, tao saaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesu atima beterepaae fetée fóló duraalu, “Atei ala fea mo whi̧né enénitei, Kótóné ama beta̧ fea ala fea mo su̧mó enérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Pitané a̧paae duraalu, “Tale-ó, mióta da̧né tare o̧la o̧la fea taaróló, ya̧ sya walapa, naao da̧paae noa o̧lakó melaaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Take i haeró sa̧tamo ó o̧la o̧la fea momó kae kisi aleyóló mulatere sukamóta, kale Whi̧né Naalema tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó ama mo kae ere au wisinaale yóló betepa, kelaalopó. Téró, dia̧ ȩ sya wale whi̧rapekélé ai kale 12 doasi topo whi̧ betere tikimó bituraalu, 12 Israel fakerape taleyaalo ai ape. 


text:
Mepaae whi̧ dené ama be ó noma ó nema ó hama alima ó ama naale senaale ó ama kutó ó hae tikikélé fea taaróló, ya̧lo ala eraairaalu fupa, ti ai taaróló wale o̧la o̧lamó Talené beleróló, 100 félimó melaalo ai ape. Téturaalu, ai tómó mo ti betó tare betekélé matepa saalo ai ape. 


text:
Téyaalotei, mepaae mió mo doasi doi mole so whi̧rape take nalo atima doi munire whi̧ kaae betaalopó. Mió mepaae doasi doi muni, ha̧le ho̧ko sókó deyóló betere so whi̧, ti take nalo mo doasi doi mole topo whi̧ kaae betaalo ai ape,” yalepó.<pb/>


text:
“Ó hepen bemó Kótóné tȩteróló kaae tare alata, etei ala kaaepó. Beta̧ hae tale mo hi̧kati ama <e>wain</e> kutó diró̧póló, whi̧rape sóró beteraai dapóló felepó. 


text:
Atéró, kale kutó talené mepaae whi̧rape sóró atimapaae duraalu, ‘Beta̧ be dȩmó ditere kutómó <e>denarias moni</e> beta̧ melaalopa, ya̧lo <e>wain</e> kutó dirane faaloé?’ yóló wosalemó, téyaalopó depa, dini fó̧póló dotonalepó. 


text:
<pb/>Atéró, hi̧ka 9 kilok sukakelemó, kale kutó tale a̧ momó fóló kelalemó, mepaae whi̧rape so whi̧ fea touratere tikimó ha̧le daae mupa kelalepó. 


text:
Atépa, ama atimapaae duraalu, ‘Diaao̧ ditere kutó su̧tóróti dia̧kélé ya̧lo dupu yaalopa, ya̧lo <e>wain</e> kutó dirane fae,’ depa, atima felepó. Atéró, 12 kilok sukakelemókélé, mepaae whi̧rape ha̧le daae mupa kale dere fo kaae yóló dotonóo, kuluka 3 <e>kilok</e>-mókélé, atéró dotonóo yalepó. 


text:
Mo kuluka 5 <e>kilok</e>-mó a̧ momó fóló kelalemó, kale dere kaae mepaae whi̧rape ha̧le daae mupa kolóló, duraalu, ‘Dia̧ imó ha̧le noatepa daae mulu de?’ yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, atimané duraalu, ‘Me whi̧né da̧ ama kutó diró̧póló sinitepa ha̧le i daae mole ape,’ depa, kale whi̧né duraalu, ‘Dia̧kélé, ya̧lo kutó dirane fae,’ yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, be diki deretamo kale kutó talené ama kutó diratere whi̧rape kaae tare whi̧paae duraalu, ‘Ai kutó diratere whi̧rapepaae ape yóló, atimané dupu mótu, nalo ki dini wale whi̧rapemó kaae sóró melaté fóló, folosóró wale whi̧rapepaae kemera̧le fae,’ yalepó. 


text:
<pb/>Téró, kuluka 5 <e>kilok</e>-mó kaae sóró kutó diyale whi̧rapekélé fea <e>denarias</e> <e>moni</e> beta̧tóró matepa sua yalepó. 


text:
Atérótóró maté fóló kemetepa, kale folosóró hi̧kati kutó dini fele whi̧rape atimané <e>moni</e> horóló melaalo nisi yalemó, kale nalo wale whi̧ melale <e>denarias moni</e>tóró atima fea beta̧ beta̧ yóló matepa, sua yalepó. 


text:
Atéró <e>moni</e> sóró kemetepa, kale kutó taletamo dei tuȩ́ muturaalu, <e>moni</e>mó dokó dokó dere ala kaae sóró du betalepó. 


text:
Atima mo hi̧kati kaae sóró kutó dirale whi̧rapené kale kutó talepaae duraalu, ‘Da̧ta, doasi suka suputamokélé, mo depe tukó wei kutó ditu betalepó. Téyaletei, kuluka mo beta̧ sukakelemó kutó dirane wale whi̧rapekélé, da̧ melale su̧tóróti ai melale ape,’ yóló, kale kutó taletamo fo tokó̧tamo du betalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, ama atimakó whi̧ beta̧paae duraalu, ‘No-ó, ya̧lo naao <e>moni</e> tukóló menéni, mo donotóróti i matere ape. Take hi̧kati da̧mo fo dokoturaalu, ya̧paae <e>denarias moni</e> beta̧tóró melaalopó fo ya̧paae inié? 


text:
Térapa, mió naao <e>moni</e> sóró fae. Nalo ya̧lo kutó dirane wale whi̧rapekélé, dia̧ melale kaaetóró, atimakélé melaai kisipa mutapó. 


text:
Ya̧lo <e>moni</e>né me ala enépa, ti ya̧lo mo su̧mó enérapó. Ya̧lo hamokoturaalu me whi̧paae eratere alamó naao ȩtamo noatepa dei kisipa mutu de?’ yalepó. 


text:
<pb/>Ai ala du dere kaae, nalo wale whi̧ folosóró fóo, folosóró fele whi̧ ti nalo wóo yaalo ai ape,” yalepó. Yesuné a̧ suka̧alopóló sore dakoróló momó yale fo (Mak 10:32-34, <a href='B:490 18:31'>Luk 18:31-33</a>) 


text:
Téró, Yesu a̧ Jerusalem be huluapaae holaairaalu, ama yó matepa wosetere 12 whi̧rape atimasisi fu bitu tu̧ dȩpaae dapesó fóló, atimapaae duraalu, “Mióta da̧ Jerusalem be huluapaae holaai i fole ape. Téteretei, kale whi̧né Naalema mepaae whi̧né eleké deyóló, so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné naase tua̧mó mulale faalopó. Ai whi̧rapenémo a̧tamo fo tokó̧tamo yóló, a̧ só deróló, mo ti sinó̧póló, daairaalu fo dokaalopó. 


text:
Atéró, ai whi̧rapenémo ti Juda mei, kaae fakené naase tua̧paae mulatepa, atimané a̧ faleyóló doka doka yóo, fokosói ala yóló susupuróo, filipaa ni tómó oleróló dóo yaalo ai ape. Atéró mo ti suka̧alotei, sore be dȩmó ti Talené a̧ momó kepaaróló beteraalo ai ape,” yalepó. Jems-ró Jon-tamomó hamané Yesupaae woserale fo (Mak 10:35-45) 


text:
<pb/>Téró, kale Sebediné naalema tamo hamané Yesu beterepaae dapesó walepó. Atéró, wóló kale so a̧ bukutiri tȩane doropóló bitu duraalu, “Ya̧lo i eraasepé yóló ya̧paae wosetere ala wisinaalekó naao eraaloé?” yóló wosalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, ama a̧paae duraalu, “Ya̧lo ya̧mó noa alakó eró̧póló kisipa mute?” depa, kale soné duraalu, “Naao tȩteróló kaae tare be tua̧mó, ya̧lo i naale tamokó me naale naao turu naase dȩmó beteróo, me naale naao fȩ́ naase dȩmó beteróo, yaasepóló dapó” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné kale whi̧ tamopaae duraalu, “Diaamoné ȩpaae ai wosetere fo beteta, diaamo kisipa inipó. Dowi ala kwia tokó̧ló aluraairaalu, susupu sóró sinaaire ala, diaamonékélé su̧mó senére?” depa, atimaamoné duraalu, “Da̧monékélé su̧mó senérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimaamopaae duraalu, “Ya̧lo naaire wutimó belere wȩi diaamonékélé su̧mó naalotei, turu naase ó fȩ́ naase dȩmó betaaire alata, ti ya̧lo tȩteróló kaae tanipó. Ai alata, ya̧lo Ayané ama tȩteróló kaae taru, aimó betaaire whi̧ tamokélé, ama mo taketitei tukóló beteró beterapó,” yalepó. 


