# verses

text:
<pb/>Tétepa, kale mepaae yó matepa wosetere naase tamo whi̧rapené ai dere fo woseturaalu, u kale whi̧ró nomatamopaae fopaae yóló dei tuȩ́ mualepó. 


text:
Atétepa, Yesuné atimapaae toura̧le ape yóló duraalu, “Juda mei, kaae fake tȩteróló kaae tare topo whi̧rapené mo so whi̧ tȩteróló kaae tawóo, atimané sóró beteró betere whi̧rapenékélé mo so whi̧ tȩteróló kaae taru, i ala erae du beteretei diaao̧ ai kisipare ape. 


text:
Atétere kaae, dia̧ tua̧mókélé ai ala momókó yao̧se. Aténi, dia̧ tua̧mótamo doasi topo whi̧ betaai kisipa mutepa, ti so whi̧ feané kutó diratere whi̧ beteró̧póló yae. 


text:
Whi̧ me de doasi doi mole whi̧ betaai kisipa mutepa, ti dia̧né wae sóró kutó diratere whi̧ kaae betae. 


text:
Kale Whi̧né Naalema waleteita, ama kutó diró̧póló mepaae whi̧rape sóró beteraai wéni, mo whi̧né kutótei ama diróo, so whi̧né betere bete aluyao̧sóró, ama betere bete ha̧le melóló, dupuróló tao sóo yaairaalu, walepó,” yalepó. Yesuné kele dowi whi̧ tamo wisirale fo (Mak 10:46-52, <a href='B:490 18:35'>Luk 18:35-43</a>) 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rapetamo ai Jeriko be hulua taaróló fu betalemó, so whi̧ mo feané atima sya wou betalepó. 


text:
Atétepa, kale kele dilikire whi̧ tamo tu̧ dȩmó beteremó, Yesu fu beterapó dere fo wosóló, fo fakeyóló duraalu, “Depit-né Naalema Tale doa whi̧-ó, da̧mo ko̧lené sukuturaalu, tao sae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, so whi̧ feané kale whi̧tamopaae taalae yóló foné supatei, woseni nisiyóló, mo ti fo fakeyóló duraalu, “Depit-né Naalema doa Tale-ó, da̧mo ko̧lené sukuturaalu tao sae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, Yesu a̧ aimó kei̧yóló daalu, kale whi̧ tamopaae ape yóló, atimaamopaae woseturaalu, “Ya̧lo diaamopaae noa alakó eró̧póló de?” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné mo ko̧lené sukuturaalu, atimaamoné kelemó olaa yalepó. Atéró olaa yaletamotóró atimaamoné kele wisitepa, Yesu sya felepó.<pb/>


text:
Atéró, atima Jerusalem be huluapaae felekemó sókó faai, kale <e>Olip</e> du sorokó molemó tȩne Betpas bemó sókó felepó. Aimó Yesuné ama yó matere whi̧tamo dotonaai duraalu, “Diaamo u be huluapaae fóló kelenalemó, beta̧ <e>donki</e> hupu ama maletamo halikané duló betaalo ai ape. Téyaalopa, ai hupu ama maletamo wusuró ȩ beterepaae taayóló sóró ape. 


text:
Whi̧ menétamo diaamopaae, ai hupu neyaai taayóló só fute? depa, i fo yae. ‘Talené ama kutó doasi moletei, diyóló kemetepa, momó sóró waai, kapala asiri sera̧le fae yale tikimó sóró fulapó,’ yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Até yaleteita, take Kótóné ama ko̧ló whi̧né yóló muló betere fo motóró dokonóturaalu yalepó. Ai fo i ape.<pb/> 


text:
“Jerusalem be hulua so whi̧-ó, diaao̧ doasi topo whi̧ ai walapa, kelae. A̧ta fopaae buni, mo naamei whi̧ teó utu̧ <e>donki</e> hupuné sisó tómó betóló ai walapa, kelere?” erapó. 


text:
Téró, kale whi̧ tamoné <e>donki</e> hupu ama maletamo wusuró dapesó wóló, atima feané kuti sokóló, ai hupuné sisó tómó whamenóló, ai tómó Yesu beteralepó. 


text:
Atéró, so whi̧ feané kutirape sokóló tu̧ tómó whamenaté fóo, mepaae so whi̧né ti ni tetei̧rape tukóló whamenaté fóo du betalepó. 


text:
Atétepa, mepaae so whi̧ ti a̧tamo folosóró fóo, mepaae so whi̧ nalo wóo du bitu, fo fakeyóló a̧ dukiróturaalu,<pb/>“Hosana, Depit-né Naalema doa whi̧-ó, da̧ tao sae.”<pb/>“Talené doimó wale whi̧ wisinaale Kótóné wisiró̧póló yae.”<pb/>“Mo ó taoró betere Tale Kótóné doi hale sóró horae,” deté fu betalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ Jerusalem be huluapaae sókó felemó, so whi̧ feané fo tiki whaatamo a̧ busuró wou betepa, ai be huluamó betó mole so whi̧né woseturaalu, “Ai wale whi̧-a de yaleé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, a̧ busuró wale so whi̧ feané atimapaae duraalu, “A̧ta, Kaleli haemó tȩne Nasaret be hulua whi̧kó Kótóné fo eratere ko̧ló whi̧ Yesupó,” yalepó. Yesuné momatere be dolomó ho̧kó farale fo 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ momatere be dolopaae sókó holalemó, ai be dolomó whi̧rape o̧la o̧la dotonóló duputamo yóló su betepa, atima ho̧kóló taae faralepó. Téró, kae kae be hulua whi̧ atimané kae kae <e>moni</e> duputamo du betere whi̧rape bitua dere ni fakerapekélé, kale ba ho̧kósere dotonóló dupu du betere whi̧rape bitua dere fo̧loi ni fakerapekélé fea fesekeyó mepaae whi̧rape dóló hokó̧ faróló, fetée deralepó. 


text:
Atéró, ama atimapaae duraalu, “I fo asȩyóló muló beterapó. Ya̧lo i beta moma beta̧ yaairaalu tȩnapó. Tépatei, diaao̧ ai dere alané o̧lémi nokole whi̧rape betere be ao̧rótu beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, mepaae kele dilikire whi̧raperó hó momaare whi̧rapetamo, ai momatere be tua̧paae wua depa, Yesuné atima wisirótu betalepó. 


text:
Téyaletei, ama ai dere ala wisinaale kolóo, ai momatere be tua̧mó betó mole naale senaalené fo fakeyóló, “Hosana, Depit-né Naalema-ó,” yóló du betere fo kale mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné wosóo, yóló, atima dei tuȩ́ muturaalu fopaae bualepó. 


text:
<pb/>Tétepa, atimané a̧paae woseturaalu, “I naale senaalené du betere fo-a, naao wosere?” depa, Yesuné tokó̧ mótu duraalu, “Ȩ́pó. Kale asȩyóló muló betere fo diaao̧ dosa̧ayóló kisipa muni airapó. Ketei naale senaaleró tȩnemó teó belere naale senaaletamoné Kótóné doi hale sóró horó̧pólópó yóló, Talenétei tukóló muló beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, atima ai be huluamó betó mupa taaróló, a̧ u Betani be huluapaae fóló, diki beta̧ fiyalepó. Yesuné nose sélirale fo (Mak 11:12-14, 11:20-24) 


text:
<pb/>Atéró, a̧ mo hi̧kati u kale be huluapaae momó fesaae yóló fu betalemó, tu̧mó a̧ mo wotené sinalepó. 


text:
Atépatei, a̧ fu betalemó, tu̧mó ni nose daapa, nose daale felekepaae fóló kelalemó, dukélé woleni, ha̧le sókumaaté epa kelalepó. Atépa, ai nipaae duraalu, “Du momó kaae woleyaalo mei ai ape,” yalepó. Ai fo yaletamotóró kale ni mo ti séliyó deyalepó. 


text:
<pb/>Atéró ama yó matere whi̧rapené ai kale ni sélitere ala kolóló siraturaalu, i ni hapale tétitei séliyale-a, neyóló yalerópóló, atimané a̧paae wosalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Diaao̧ kisipa tiki tamo muni, mo ti tiró bitutamo, ya̧lo nipaae yale kaae, diaao̧kélé ai ulupaae ya̧ daale tiki taaróló, a wȩi kȩla tómó daane derepae depa, mo téyaalo ai ape. 


text:
Diaao̧ kisipa tikitamo Talepaae mo ti tiró bitu, moma duraalu, noa o̧lakó wosetepa, ti diaao̧ ai wosetere o̧la mo saalopó,” yalepó. Yesupaae ya̧ né sóró beteraleé yóló wosale fo (Mak 11:27-33, <a href='B:490 20:1'>Luk 20:1-8</a>) 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ momatere be tipiné bopéró daaló beterepaae fóló, yó mótu betepa, mo so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧raperó mepaae whi̧ disirapetamo wóló a̧paae woseturaalu, “Naao ai alarape du beteró̧póló, ya̧ né sóró beteraleé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lokélé dia̧paae beta̧ wosetere fo yaalopó. Ya̧lo wosetere fotamo diaao̧ ȩpaae tokó̧ matepa, ti ȩpaae ya̧ né sóró beteratepa de? yóló wosale fokélé ya̧lo dia̧paae tokó̧ melaalo ai ape. 


text:
Take Jon-né so whi̧ wȩi tópurale ala momó kaayóló waleé? Ó hepen bemó betere Talené yae depa yalepé, ha̧le mo whi̧né yae depa, yaleé?” yalepó. Ai fo depa, atimasisitei fo kȩlaaróló duraalu, “Da̧nétamo ó hepen bemó Talené yae depa yalepó enalemó, ti da̧paae diaao̧ ama dere fo wosóló, a̧paae kisipa tiki tiréni dere ala noatepa yale? fo yaalopó. 


text:
<pb/>Ti mo whi̧né yae depa yalepó fo ua̧tei, Jon a̧ Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧póló so whi̧ mo feané kisipareteiné, atima da̧ dao̧sóró wirapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, atimané Yesupaae duraalu, “Da̧ kisipanipó,” yalepó. Ti fo depa, ama atimapaae duraalu, “Mené ȩpaae i alarape yae depa dapóló, ya̧lokélé dia̧paae yó melaalomeipó,” yalepó. Beta̧ whi̧né naale tamopaae dó faróló yale fo 


text:
Atéró atimapaae duraalu, “I dere fo wosóló, diaao̧ noa kisipa muaaloé? Whi̧ beta̧né ama naale tamo beterepó. Tépa, kale whi̧ a̧ ama me naale beterepaae fóló duraalu, ‘Ti naale-ó, ya̧ ya̧lo <e>wain</e> kutó dirane faasepólópó,’ yalepó. Téyaletei, kale naalené alimapaae naao kutó dirane fole a̧ hó̧rapó yaletei, nalomo ama kisipa feteyóló wisirapóló dirane felepó. 


text:
<pb/>Tétepa, kale whi̧ ama me naale beterepaae fóló, me naalepaae yale fo kaaetóró yalemó, ai naalené duraalu, ‘Aya-ó, wisirapó téyaalopó,’ yalepó. Téyaletei a̧ feni, hó̧yalepó. 


text:
I kale naale tamokó mé naalené ama alimané kisipa mole ala eraleé?” depa, atimané tokó̧ mótu duraalu, “Folosóró yale naalenépó,” yalepó. Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale <e>takis moni</e> siré kotere whi̧raperó nópu nokole sorapetamo Tale Kótóné tȩteróló kaae tare be tua̧paae sókó furaalu, folosóró atimapi faalo ai ape. 


text:
Ti noatepae, kale wȩi tópuratere whi̧kó Jon waleteita, mo donoi alamaaté yó melaai waletei, dia̧né ama dere fo wosóló, kisipa tirénipó. Téyaletei, <e>takis moni</e> siré kotere whi̧raperó nópu nokole sorapetamoné ti ama dere fo wosóló, mo dapóló kisipa tiralepó. Atéró, atimané du betere alakélé diaao̧ kolólótei, mo dapóló dia̧né dowi ala taaróló, kisipa feteyóló, tirénipó,” yalepó. Wain képi kutópaae dó faróló yale fo (Mak 12:1-12, <a href='B:490 20:9'>Luk 20:9-19</a>) 


text:
<pb/>Atéró, Yesuné duraalu, “Fo sale fo me kae i dapa wosae. Beta̧ whi̧né ama haemó <e>wain</e> kutó diyóló, tipiné bolaayóló atimané <e>wain</e> képi du do̧wóló wȩi tepeyaairaalu, kutu̧ diri duki̧yóo, kale kutópaae o̧lémi whi̧ wale kelaai kaae tawóló betaaire be fo̧lo mo sikipaae horóló tȩyóo yalepó. Atéró kale whi̧ a̧ mepaae uké faairaalu, mepaae kutó diratere whi̧rapepaae ama kutó kaae tawae yóló, atima sóró beteróló a̧ felepó. 


text:
Atéró, kale <e>wain</e> du teketere ali wapa, ama mepaae kutó diratere whi̧rape u kale kutó kaae tare whi̧rape beterepaae u̧lumétepa sóró muló betere o̧lakó senaale fae yóló, dotonalepó. 


text:
Téyalemó, ai kale kutó kaae tare whi̧rapené u kutó diratere whi̧rape me whi̧ ha̧le fokosói ala yóló susupuróo, me whi̧ mo ti dóló sukunóo, whi̧ me kapo duné siriyóló dóo, yalepó. 


text:
Até itikimó, momómo kale whi̧né ama mepaae kutó diratere whi̧rape dotonalemó, ai whi̧rapekélé take folosóró dotȩyale whi̧rapepaae erale ala kaaetóró ipakalepó. 


text:
Atéró, nalo mo ti kemeróturaalu, kale whi̧né ama naale so whi̧né mo wisiyóló dape saalopóló kisipa muóló, dotonalepó. 


text:
<pb/>Téyaletei, kale kutó kaae tare whi̧rapené kale whi̧né naalema wale kolóló, atimasisi fo kȩlaaróló duraalu, ‘Ai naalenéta, ama alima sinitepa, o̧la o̧la fea ama saai du beterapa, ai o̧la o̧la fea da̧né saai a̧kélé daalopa, siépe,’ yalepó. 


text:
<pb/>Atépa, ai kale <e>wain</e> kutó tale wouraalu ai kutó kaae tare whi̧rapepaae noa alakó eraaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, atimané a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Mo sonaalei dowi ala du betere whi̧rape atima mo ti sinó̧póló ama daalo ai ape. Atéró, ama kale <e>wain</e> du u̧lumétepa sóró wisiyóló bukóló atima sóo, kale kutó tale melóo, yó̧póló mepaae whi̧rapepaae kaae tawae yaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Kótóné asȩmó yóló muló betere fo diaao̧ dosa̧ayóló kisipani airapó.<pb/>‘Kale doakale kane fake be tȩtere whi̧rapené dopa taae farale kapotei, be hulua deyaaire doasi eleké alée felepó. Ai kelaalo koko̧i ala, Talenétei eró betepa da̧né kilituraalu, sira du beterapó,’ erapó. 


text:
<pb/>Térapa, ya̧lo dia̧paae i dere ape. Kótóné ama tȩteróló kaae tare ala wisi dia̧ tua̧mó moletei, ama tokó̧ sóró du wisinaale woleraaire so whi̧paae melaalo ai ape. 


text:
Whi̧ me de ai kane fake tómó dé nukupa, ti ai whi̧né ama diri derakó̧ faalotei, whi̧ me detamo ai kane fake dorowouraalu tȩiyaratepa, ai whi̧ mo ti derakó̧ fóló muaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó Farisi whi̧rapetamoné ai yale fo sale forape woseturaalu, Yesuné ai yale fota, atimapaaetóró yalepóló kisipa mualepó 


text:
Atétepa, atimané a̧ daaire tu̧ kikitu betaletei, so whi̧ feané kisipané a̧ta ha̧le mo whi̧ mei, Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧póló kisipareteiné, atima dao̧sóró witepa taaralepó.<pb/>


text:
Atéró, Yesuné atimapaae fo sale me kae yóló duraalu, “Kótóné ó hepen bemó tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, beta̧ doasi topo whi̧né ama naalemané so dokotere be dȩmó o̧la deraairaalu, donoróló mulatere kaaepó. 


text:
Kale whi̧né atéró detere o̧la naai ape yóló ali male so whi̧ dape sene fae yóló, ama kutó diratere whi̧rape dotonaletei, atima hó̧yóló waalomeipó yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, ama mepaae kutó diratere whi̧rapemo dotonótu duraalu, ‘I detere o̧la naai ape yóló ali male so whi̧paae i fo yae. Ya̧lo o̧lata taleyóló mulóló, <e>bulmakau</e> hupuró mepaae seraai huputamo dóló turukiyóló mulóo, mepaae o̧la o̧lakélé fea mo su̧mó taleyóló mulóo erapa, ya̧lo naalené so dokotere be dȩmó detere o̧la naai ape yae,’ yalepó. 


text:
<pb/>Téyaletei, atima ai dere fo woseni nisiyóló, dapo dapo yóló, me whi̧ ama kutópaae fóo, me whi̧ ti ama yaai tuȩ́ mole alapaae fóo, yalepó. 


text:
Mepaae feni ha̧le betere whi̧rapené ti ama kutó diratere whi̧rape fokosoi ala yóo, mepaae mo ti dóló sukunóo yalepó. 


text:
Atétepa, kale doasi topo whi̧ a̧ fopaae buóló ama diki tare whi̧rape u kale whi̧rape dale whi̧rape dóló kemeróo, atimané doasi be huluakélé si biliyóló, torokó̧ fa̧le fae depa atima fóló, si biliyóo yalepó. 


text:
Téró, ama kutó diratere whi̧rapepaae duraalu, ‘Kale so dokoteremó detere o̧la su̧mó taleyóló muló betepatei, ai o̧la naai ape yale whi̧rape atima i detere o̧la naaire mo su̧nipa taaróló, dia̧ fóló, doasi bepaae fole tu̧ dȩmó ó sawatamo tu̧mó mepaae so whi̧kó keletepa, ti i detere o̧la naai faalopóló dape siré kwȩae,’ yalepó. 


text:
Atétepa, ama kutó diratere whi̧rape doasi be huluapaae fóló, tu̧tu so whi̧ keketé kwȩyóló, wisi so whi̧ró dowi so whi̧tamo ho̧ko dape siré kwȩyóló, tourale tikimó, be mo ti fa̧ae felepó. 


text:
<pb/>Téyaletei, kale doasi topo whi̧ ai o̧la naai wóló betó mole so whi̧ kuapaae fóló kelalemó, whi̧ beta̧ kale so dokotere be dȩmó o̧la naairaalu, derótua dere kuti deró bitinipa kelalepó. 


text:
Atépa, kale doasi topo whi̧né a̧paae woseturaalu, ‘No-ó, ya̧ so dokotere be dȩmó detere o̧la naai derótua dere kuti derénire noatepa yaleé?’ yóló foné salemó, kale whi̧ haleturaalu, fokélé tekeni, hokomó sókó fi beterepó. 


text:
<pb/>Tétepa, kale doasi topo whi̧né ama kutó diratere whi̧paae duraalu, ‘Ai whi̧ belamó diliki dolomó wole du bitu ama serekenétei, a̧ turukóló nuku beteró̧pólópa, hó naase dokóló taae derae,’ yalepó. 


text:
Ti noatepae, so whi̧ mo turó ape yaletei, tóróti sokósu yale so whi̧maaté wóló beterapó,” yalepó. Sisapaae takis moni melae yale fo (Mak 12:13-17, <a href='B:490 20:20'>Luk 20:20-26</a>) 


text:
<pb/>Téró, kale Farisi whi̧rape fóló, Yesuné ama dere fomó a̧ só deraai dapóló, fo dokóló mulalepó. 


text:
Atéró, atimané yó matere whi̧raperó Herot-né fo eratere whi̧rapetamo Yesu beterepaae dotonóló, atimané a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧ beta̧ mo fomaaté yó mótu bituraalu, Kótóné ama kisipa mole ala ó yóló muló betere fo mo sya fóló erótu beteretei, da̧né kisiparapó. Ti noatepae, naao fo yó móturaalu doasi doi mole so whi̧ kolóló ya̧ wini, doasi doi mole so whi̧paaekélé, doi muni belei sókó deóló betere so whi̧paaekélé, mo beta̧ kaae alatóró erótu beterapó. 


text:
Ai fo yaletei, atima dowi kisipa muturaalu, Yesuné a̧ só deraai tu̧ kikitu betere ala kolóló, atimapaae duraalu, “Dorutei tó tikiné ha̧le siki̧li du betere whi̧rape-ó, noatepa diaao̧ ȩ só deraai tu̧ kikitu bitu de? 


text:
Térapa dia̧né <e>takis</e> melótua dere <e>moni</e> ya̧lo kelaalopa sóró ape,” yalepó. Tétepa, atimané a̧ beterepaae beta̧ <e>denarias moni</e> sóró wapa, ama atimapaae woseturaalu, “I asoró i mole doitamo-a, né?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, atimané a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Aita Sisanépó,” yalepó. Tétepa, ama atimapaae duraalu, “Sisané o̧lapa ti Sisapaaetóró melae. Kótóné o̧lapa, ti Kótópaaetóró melae,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné atéró dere fo woseturaalu, “Haió!” yóló sirayóló, atima a̧ taaróló felepó. Kepaayóló betere whi̧rape so dokotimipóló yale fo (Mak 12:18-27, <a href='B:490 20:27'>Luk 20:27-40</a>) 


text:
<pb/>Atéyale be dȩtamotóróti mepaae Sadyusi whi̧rape Yesupaae beta̧ fo wosaai dapóló walepó. Ti ai Sadyusi whi̧rape atima kisipanéta, suka̧le so whi̧ momó kae kepaayaalo meipó dua dapó. 


text:
Atétere whi̧rapené Yesupaae woseturaalu, “Yó matere whi̧-ó, Moses-né da̧paae etei fo yóló muló beterapó. ‘Whi̧ beta̧ naale senaale deni, ha̧le beteró sukutepa, ti so wulia nomané dokóló naalekó detepa, ti noma betale sirimó, ai naale beteró̧pólópó,’ erapó. 


text:
Téró, wȩikeró nomarape da̧tamo betalepó. Téru, topo whi̧ a̧ beta̧ so dokaletei, naale senaale dini, ha̧le beteró kale whi̧ sinitepa, kale so wulia ama noma me whi̧némo dokalepó. 


text:
Téyaletei, ai kale whi̧kélé naale senaale dini, noma yale kaaetóró ha̧le suka̧lepó. Atétepa, kale so wulia me whi̧némo dokalemó, ai whi̧nékélé naale senaale dini, ha̧le suka̧lepó. Mepaae dou̧ró nomarapekélé atérótóró sisiraae felepó. 


text:
Téyalepa, mió kale sinale whi̧rape kepaayóló betaaire sukamó, kale wȩikeró nomarapekó mé whi̧né ai kale so dokaaloé? Ti noatepae, aita nomarape doko̧ feané dokoté wale sopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné duraalu, “Diaao̧ ai mutu betere kisipata, kale asȩmó yóló muló betere foró Kótóné doasi bole fotoko̧tamo wisiyóló kisipani, ha̧sókó furaalu du beterapó. 


text:
Kale sinale whi̧rape momó kepaayóló betaaire sukamó whi̧kélé so dokóo, sokélé whi̧tamo fóo ini, ó hepen bemó betere <e>ensel</e>-rape kaae betaalo ai ape. 


text:
Kale sinale whi̧rape atéró kepaayóló betaalopóló, Kótóné dia̧paae asȩmó ere fo dosa̧ayóló kisipanié? Téró ama duraalu, ‘Ȩta, Abraham, Aisak, Jekop-sépi atimané Kótópó,’ yalepó. Ti ai suka̧le so whi̧ mo ti alu wua̧sóró ti i dosa̧ayale so whi̧rape tȩteróló kaae tare Kótópó fo wua̧meipó. Ti a̧ta, mió i betó mole so whi̧ró take sukó̧ló kepaayóló betó mole so whi̧tamo tȩteróló kaae tare Kótópó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, so whi̧ feané ai dere fo woseturaalu, haió! yóló sirayalepó. Tale a̧ waaire be dȩ ó suka kele mené tuȩ́nipóló yale fo (Mak 12:28-31, <a href='B:490 10:25'>Luk 10:25-28</a>) 


text:
<pb/>Téró etéyalepó. Yesuné kale Sadyusi whi̧rapené wosetere fo mo donotóró tokó̧ matepa, kale Farisi whi̧rape, atima beta̧paae touróló atimasisi fo kȩlaaralepó. 


text:
Atéró, Moses-né asȩre fo yó matere kisipa tiki fosó fosóre whi̧ beta̧né a̧ ka̧ae kelaai su̧ sóró woseturaalu, “Yó matere whi̧-ó, kale yóló muló betere foné i ala yae ere doasi topo fo-a, mé foé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné tokó̧ mótu duraalu, “Naao Talepaae yaala sókó fóló, hȩkesené sinitere alata, naao hosaa bete turónékélé, naao kepe bete turónékélé, naao kisipa tiki bete turónékélé, yaala sókó fu betae. 


text:
Ai ki̧lipaae me tamo dakoróló yae yóló muló betere mo doasi topo fo i ape. Naaotei ya̧ yaala sókó fóló hȩkesené sukutu dere kaae, naao be whi̧ so whi̧paaekélé atéró yaala sókó fu betae. 


text:
Kale yae yóló muló betere forape fearó Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧rapetamoné ere fota, ti i doasi topo fo tamo tómó beleró beterapó,” yalepó. Keriso a̧ né naalemaé yóló yale fo (Mak 12:35-37, <a href='B:490 20:41'>Luk 20:41-44</a>) 


text:
Atéró, kale Farisi whi̧rape beta̧paae toura̧le wóló betó mupa, Yesuné atimapaae woseturaalu, “Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Keriso-a, né naalemaé?” yóló wosetepa, atimané tokó̧ mótu duraalu, “Depit-né deté wale whi̧né deale naalepó,” yalepó. 


text:
Ai fo depa, ama atimapaae duraalu, “Kale Dȩi Kepe Wisiné Depit fotoko̧ratepa, Depit-né a̧paae Tale-ó ere fo-a, me whi̧né ama deale naalené deté fele naalepaaetei Tale-ó fo dua de? Té dumitei, Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa Depit-né a̧paae Tale-ó fo asȩyóló i muló betere ape. Ai fota i ape.<pb/>‘Talené ȩ tȩteróló kaae tare Talepaae duraalu, “Naao bóe whi̧rape atima ya̧lo teteirape aleróló, naao hó ao̧mó beteraalopa, ya̧ ya̧lo turu naase dȩmó bitu kaae tawae,” ’ erapó. 


text:
Ti fo depa, whi̧ beta̧nékélé Yesuné ai yale fo mené tokó̧kélé menénipó. Ai be dȩmó kaae sóró fóló, mepaae whi̧rapené wosetere fo me kae ini, taaróló felepó.<pb/>


text:
Téró, Yesuné aimó touróló betó mole so whi̧ró ama yó matere whi̧rapetamopaae duraalu, “Moses-né asȩre fo yó mótu betere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamota, kale doasi whi̧ Moses betale sirimó bituraalu, ama yó matere ala yó tarapó. 


text:
Atimané yó matere fo diaao̧ wosóló, sya fóló erótua yae. Tépatei, atimané ai du betere ala momókó sya fóló yao̧se. Ti noatepae, atimané yó mótu betere fota wisiyóló yó mótu bitutei, sya fóló eratere alamo dumipó. 


text:
Atimané doasi sekȩi o̧larape whi̧rapené beleyó̧póló, dokóló atimané hu̧lumó belerótua dapó. Téteretei, atimanémo ai kale sekȩi o̧la belere whi̧rape fasóló mo sawa tao sere alakélé dumipó. 


text:
<pb/>Atimané du betere ala feata, ti so whi̧né kolóló dukiró̧póló, dua dapó. Téturaalu, Kótóné fo atimané kutiri tua̧mó bulapóló, so whi̧né kolóló aunó̧póló, asȩyóló atimané kutirimó meleke kaae beleyóo, naasemó hó̧ kaae sóo, Kótópaae moma yaaikélé, atima mo ekȩlerapó yó̧póló, deratere fo̧loi kuti mo ti fo̧loróló kwiamó, mepaae auratere o̧la olerótua yóo dapó. 


text:
Téturaalu, o̧la detere be dȩmó mo doasi doi mole whi̧rape bitua dere tikimótóró betaai ekȩle yóo, moma dere bemó doasi topo whi̧rape bitua detere tikimó maaté betaai ekȩle yóo dua dapó. 


text:
So whi̧ fea touratere tikimó betó mole so whi̧né atimapaae doasi doi mole yó matere whi̧ wisi ko̧leó yóló, dukiratere koko̧mó dua dapó. 


text:
<pb/>Atétu dere kaae, mepaae whi̧rapené dia̧paae <e>Rabai</e>, yó matere whi̧-ó, yao̧sóró yae. Ti noatepae, dia̧ tua̧mó doasi topo whi̧ beta̧tóró betepa, dia̧ fea ti mo norapetóró ai betere ape. 


text:
Mepaae i haemó betó mole mo whi̧paaetei dia̧né aya-ó, du betao̧se. Ti noatepae, dia̧né Aya mo beta̧ ó hepen bemó beterapó. 


text:
Mepaae whi̧né dia̧ kilituraalu, dia̧paae yó matere whi̧-ó, yao̧sóró yae. Ti noatepae, dia̧ yó matere whi̧ta, so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné sóró beteró betere doasi whi̧ Keriso a̧ beta̧ beterapó. 


text:
I haemó dia̧ tua̧mó doasi doi mole topo whi̧ betepa, ti ai whi̧ a̧ dia̧né kutó diratere whi̧ betaalo ai ape. 


text:
Ti noatepae, mepaae whi̧ dené ama doitei hale sóró horótu betepa, ti atétere whi̧né doi haepaae só deraalopó. Téretei, mepaae whi̧ dené amatei a̧ deróló dua betepa, ti atétere whi̧né ama doi doasi muaalo ai ape. 


text:
<pb/>Dia̧ Moses-né asȩre fo yó mótu betere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo-ó, tiki tua̧paae dorutei ha̧le siki̧li du betepa, Kótóné dia̧ dowi kwia melaalopa, mo doasi witu betae. So whi̧ fea Kótóné tȩteróló kaae tare bepaae sókó faai fu betepatei, fao̧sóró ai tu̧ diaao̧ dere alanétei seséyóló kinótu beterapó. Ti dia̧ta, ai tu̧mó sókó fumitei, aipaae sókó faai fole so whi̧ ai sesétu betere ape. 


text:
<pb/>Dia̧ Moses-né asȩre fo yó mótu betere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo-ó, tiki tua̧paae dorutei, tóné ha̧le siki̧li du betepa, Kótóné doasi dowi kwia melaairetei wió yae. Mepaae whi̧rape dia̧tamo touróló doasi fake firaai dapóló, wȩi tómókélé, hae tómókélé, kutu beterapó. Atéró, me whi̧kó diaao̧ dere fo wosóló dia̧ fake alene wapa, diaao̧ dere ala yó melóló, ai yó matere alanétei diaao̧ du betere dowi ala bosenóló, mo dowi si duku beterepaae faai betere whi̧rape kaae beterótua dapó. 


text:
<pb/>Dia̧kélé kele dilikire whi̧rape bitutei, me whi̧paae tu̧ i mole ape yóló yó matere whi̧ kaae betepa, mo doa dowi kwia saalopa, wió yae. Ti noatepae, dia̧né etei fo dua dapó. Whi̧ me dené Tale Kótóné momatere be doi yóló mo dirii malo depa, ti me bete muni, Tale Kótóné momatere be tua̧mó mole <e>kold kapa</e> doi yóló, Kótópaae mo dirii malo yóló mulatere fo tikitepa, ti mo doasi kwia saalopó dua dapó. 


text:
Dia̧ kele dilikiyóló tuȩ́kélé okokore whi̧rape-ó, doasi topo o̧la-a, noaé? Momatere beta, doasi topo o̧la ai ape. Ai <e>kold kapa</e>néta, ti momatere be wisiróló kae mulótumipó. Tétumitei, Momatere be tua̧mó Kótóné ala eratereteiné, ai be tua̧mó mole <e>kold kapa</e>tei wisiróló, kae mulótua dapó. 


text:
Meta, diaao̧ i fokélé dua dapó. Me whi̧né ama dere fo diriróturaalu, Talepaae ha̧le matere o̧la belerótua dere kapo doi yóló, malo depa, ti ai bete munipó. Kale ai kapo tómó suku̧laa dalaai beleratere o̧la doi yóló, dirii malo depa, ti mo dirirapó dua dapó. Ai fotamo tikitepa, mo doasi dowi kwia saalopó du beterapó. Dia̧ kele dilikire whi̧rape-ó, mé o̧la doasi bete mule? Talepaae ha̧le matere o̧lapé ai o̧la beleratere tiki doasi bete mule? Ti ai ha̧le matere o̧la beleratere tikiné Talepaae ha̧le matere o̧la wisiróló, kae mulótua dapó. 


text:
Dia̧ kisipa tiki okoko yóló, kelekélé dilikire whi̧rape-ó, mé o̧la-a, doasi topo o̧laé? Kótópaae ha̧le matere o̧lapé, ai o̧la mulatere tikié? 


text:
Térapa, whi̧ me dené ama fo diriróturaalu, hupu ó mepaae o̧la beleratere tiki doi yóló malo depata, ti kale suku̧laa dalaai beleratere o̧lakélé wusuró doi yóló malo ai dere ape. 


text:
Whi̧ me dené Kótóné momatere be doi yóló dirii malo depa, ti ai momatere beró ai bemó betere sekȩ́tamo wusuróné doi yóló malo ai dere ape. 


text:
Whi̧ me dené dirii malo duraalu, hepen be doi depa, ti kale doasiné tȩteróló kaae tare tikiró aimó betere sekȩ́tamoné doi yólókélé, du beterapó. 


text:
<pb/>Moses-né asȩre fo yó mótu betere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo-ó, dia̧ tiki tua̧paae dorutei, ha̧le siki̧li du betereteiné, doasi dowi kwia saalopa, mo wió yae. Ti noatepae, diaao̧ kutómó ere o̧la naase tamo epa, beta̧ ti naao Kótópaae ha̧le matapó. Téretei, mo doasi bete mole ala diaao̧ kisipa muni, sisópaae eróló, mo keteró beterapó. Ai doasi bete mole ala i ape. Fo tokó̧tamo yóló mo donoyóló taletere alakélé, ko̧lené sinóló tao sere alakélé, Kótópaae kisipa tiki tiróló, ama ala ha̧le eró tareteikélé, fea diaao̧ kisipa keteró beterapó. Ti mepaae yóló muló betere doasi bete alarape fea wisiyóló eróturaalu, mepaae sawa alarapekélé kisipa keteréni, fea touróló erólua̧sóró mo wisi ua̧pó. 


text:
Dia̧ kele dilikirutei, mepaae whi̧paae tu̧ i mole ape yóló yó mótu beterapó. Dia̧né o̧la nukuraalu, mo sawa doko̧letamo ho̧ko nao̧sóró, mepaae o̧la o̧la sorokóló nuku beterapó. Tétu bitutei, doasi <e>kamel</e> hupumo, ti dia̧né kiliniyóló o̧latamo touróló ho̧ko ai nuku betere ape. 


text:
<pb/>Moses-né yóló muló betere fo yó mótu betere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo-ó, dia̧ tiki tua̧paae doruraalutei, ha̧le siki̧li du betereteiné mo dowi kwia saalo ai ape. Dia̧né wȩi nokole wutiró nukutamo tómaaté fukuturaalu, tua̧paae fukutumipó. Ti ai tómó maaté fukutu betere so whi̧ta, o̧lémi nokole alakélé, ukusi yóló ekȩle dere alakélé mo fa̧anapó. 


text:
Kele dilikire Farisi whi̧-ó, folosóró ti kale wȩi nokole wutiró o̧la nokole nukutamo tua̧paae hotowayóló fokae. Atétepa, ti tóta ama ha̧letei fokó faalo ai ape. 


text:
<pb/>Moses-né asȩre fo yó mótu betere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo-ó, tiki tua̧paae doruraalutei tóné ha̧le siki̧li du betereteiné mo doasi dowi kwia saalo ai ape. Dia̧ta, kale whi̧ dou tómó kale dȩi ni fȩné aurale tikimó kelaalo mo koko̧re kaae erapó. Ti whi̧ dou tóta kelaalo koko̧retei, whi̧ mole dou tua̧ dolopaaeta, suka̧le whi̧né diriró kae kae kȩlaamilitamo fa̧anapó. 


text:
Dia̧kélé u tua̧paae atei kaae ala epatei, so whi̧ feané diaao̧ tó tiki maaté kilituraalu, mo donoi ala du betere whi̧rape nisi du beterapó. Diaao̧ tiki tua̧paaeta, whi̧ dilikitere alaró kae kae mo sonaalei dowi alatamoné ai fa̧ane ape. 


text:
<pb/>Moses-né asȩre fo yó matere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo-ó, dia̧ u tua̧paae dorutei, tómó ha̧le siki̧li du betepa, mo dowi kwia saaireteimó wió yae. Dia̧ta, Kótóné ama fo erale ko̧ló whi̧rape dourale tikiró, mo take donoi ala yóló sinale whi̧rape dourale tikitamo hotowa yóló be tȩnóló aurótu beterapó. 


text:
Atéturaalu, diaao̧ etei kaae fokélé du beterapó. Da̧tamo, noutererape betale alimó bitua̧sóró, ti Kótóné ama ko̧ló whi̧rape dóló samea sókó fatua wua̧ meipó dua dapó. 


text:
Dia̧ta kae whi̧rape meipó. Diaao̧ ai du betere fonétei dia̧ só deróturaalu, Tale Kótóné ama ko̧ló whi̧rape dilé wale whi̧rapené deté wale naalerapeta, dia̧tóró ai ape. Térapa, atimané deté wale dowi ala diaao̧kélé mo ti fakeróló du betae. 


text:
<pb/>Dia̧ whi̧ sinó̧póló tukó nokole mo dowi wulirape-ó, dia̧tamo fo tokó̧tamo yóló dowi si duku beterepaae só deraairetei noa yóló ha̧sókó faaloé? 


text:
Térapa, ya̧lo dia̧ beterepaae Kótóné ama ko̧ló whi̧rapekélé, kisipa tiki fosó fosóre whi̧rapekélé, Kótóné yóló muló betere fo yó matere whi̧rapekélé, dotonótu beterapó. Tétu betepatei, mepaae whi̧rape ti diaao̧ dóo, mepaae whi̧rape filipaare ni tómó oleróló dóo, mepaae whi̧rape diaao̧ fo wosetere be tua̧mó fokosói ala yóo, mepaae whi̧rape atima me be huluapaae botokó fupa, diaao̧ daai sya kwȩyóo yaalo ai ape. 


text:
Atéyaleteiné, donoi ala du betale whi̧ Abel-né samea sókó feleteimó, kaae sóró dilé wóló, kale Barakayané naalema Sekaraiakélé momatere beró Talepaae ha̧le matere o̧la suku̧laa dalatere tikitamo tua̧mó dia̧né dalepó. Ai dilé wale whi̧rapené samea sókó feletei fea touróturaalu, dia̧ mió i alimó betó mole whi̧rapepaae doa kwia melaalopó. 


text:
Ya̧lo mo i dere ape. Take atéró whi̧ dilé walemó dowi ala kwia fea touróturaalu, mió i betó mole so whi̧né saalopó. 


text:
Jerusalem be huluamó, betó mole so whi̧ naao teyae! Kótóné ama ko̧ló whi̧rape dia̧ beterepaae dotonótua depatei, kapo duné siróló dua yale so whi̧-ó, kale bané ama malerape baase ao̧paae buó su dere kaae, ya̧lo dia̧kélé atéró dape saalopóló dua yaletei, diaao̧tei hó̧yóló dowa̧ae fua yalepó. Téyaleteiné mo doasi ko̧leó, Talené dia̧ taalatepa, mió diaao̧ be hulua ai wópu mutapa, kelere? 


text:
Térapa, ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Diaao̧ ȩ kilini bitiré fóló, ‘Talené doimó wale whi̧ Kótóné wisiratepa a̧ hai̧né sinóló beteró̧póló yae’ dere sukamó, ti diaao̧ ȩ momó kelaalopó,” yalepó.<pb/>


text:
Téró, Yesu momatere be taaróló fu betepa, ama yó matere whi̧rape a̧tamo hokolaane fóló duraalu, “Momatere be wisinaale ai tȩyóló muló beterapa, kelere?” deté fu betalepó. 


text:
Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ai tȩ mole berape diaao̧ kelere? Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ai berape fea fisikó furaalu, kapo fake beta̧kókélé me kapotamo olokopa kelaalomeitei, mo fea kolokó fóló mupa kelaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ <e>Olip</e> du sorokó molepaae fóló betepa, ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae wóló atimasisi bitu a̧paae woseturaalu, “Da̧ moko̧leyaa yóló betepa, ya̧ walemó kilita sókó fao̧sórópa, folosóró noa alapi eratepa kolóló, da̧né tuȩ́ yaaloé? Keme yaaire be dȩró ya̧ waaire be dȩtamo, da̧né kisipa yó̧póló noa alapi eraaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Me whi̧né dia̧ dilikó̧ló kó̧paae a̧lisóró falao̧sóró, mo hotowayóló kaae tawae. 


text:
Ti noatepae, whi̧rape mo feané dia̧ dilikituraalu ya̧lo doi yóló, ‘Ȩta, so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné sóró beteró betere whi̧ Kerisopó,’ depa, so whi̧ feané mo nisi yóló sya faalo ai ape. 


text:
Me tikipaae bóe du beterapó dere fokélé wosóo, mo felekemó bóe du betere alakélé kolóo duraalu, dia̧ tuȩ́ sekȩyóló wiyao̧se. Ti noatepae, ai alarapeta mo yaalopóló tukóló muló betereteiné ha̧sókó feni, mo yaalotei, kemeyaaire be dȩ ti teórapó,” yalepó. 


text:
“Me hae kwiamó betere be hulua whi̧ró me hae kwiamó betere be hulua whi̧tamo bóe doasi daalo ai ape. Me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧ró me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧tamokélé bóe daalo ai ape. Atéturaalu, doasi wote aliró doasi bao dere alatamo hae kwia feapaae wou betaalo ai ape. 


text:
<pb/>Téturaalu, dia̧ ȩ sya wóló, ya̧lo ala erótu beteremó, i hae kwia feamó betó mole so whi̧né dia̧ hó̧róló fokosoi ala yóló, mo ti sinó̧póló daalo ai ape. 


text:
Atétere sukamó, so whi̧ mo fea kisipa tiki tiró betere ala taaróló, me whi̧ hó̧róló atimasisitei bóe daairaalu, eleké deyóló u só dera̧ne, i só dera̧le, du betaalopó. 


text:
Atétu betepa, mepaae whi̧rape mo fea Kótóné ama mo ko̧ló whi̧ ao̧yóló wóló, so whi̧ dilikó̧ló kó̧paae faraalo ai ape. 


text:
Ti noatepa meipó. I hae kwia feamó betó mole so whi̧né dowi ala mo ti faketé furaalu, so whi̧ feané yaala sókó fóló hȩkesené sukutu betere ala siri buóló, mo ti haepaae derepaalopó. 


text:
Tépatei, mepaae whi̧ de kisipa tiki tiró betere ala mo ti yó taté fóló, kemene fole sukamó sókó fupa, ti ai whi̧ aluni, Tale Kótóné ama mo tao saalopó. 


text:
Atéturaalu, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó, mió wosetere kisi fo wisi i hae kwia feamó betó mole so whi̧paae yó maté koteremó, ita Talenétei eratapóló kisipa yaalopó. Ai ala yale ki̧lipaae, ti mo kemetere be dȩ sókó waalo ia ape. 


text:
Atétepa, Kótóné ama ko̧ló whi̧ Daniel-né mo taketi asȩmó yóló muló betere foné duraalu, be wópu mulaai, kelaalo mo sonaalei o̧la Talené ama kae tukóló muló betere tikimó daapa kilitu, ai asȩre fo dosa̧atere whi̧ dia̧né wisiyóló kisipa muae. Ai ala kilituraalu, Judia hae kwiamó betó mole so whi̧ du sorokó mole tikipaae botokó fó̧póló yae. 


text:
Mo beta̧ whi̧kókélé siki be kemó biti até ao̧ró bemó mole o̧lakélé sene derepéni, muló̧póló taaróló, botokó fae. 


text:
Whi̧ me kutómó daapatamo ai ala depa, ti momó fesaayóló ama bukaaire kuti sene feni, muló̧póló taaróló botokó fae. 


text:
Dia̧ botokó faairetei doasi sosóli aliró sa̧a nóló beteró̧póló, tukóló muló betere be dȩtamo tua̧mó erao̧sóró, Talepaae momatu betae. 


text:
Ti noatepa meipó. Ai waaire doasi sekȩi alata, i hae keké nale alimó kaae sóró wóló, mió i betere alimókélé, take nalo betaaire alimókélé ai kaae sekȩi ala mo kelaalomeipó. 


text:
Atétere be dȩmó, waaire sekȩi alarapetamo Kótóné ha̧lekeróló tukóló mulólua̧meisóró, ti mo beta̧ whi̧kókélé ha̧sókó fóló bitua̧meipó. Até yao̧sóró, Kótóné sorokó suyóló sóró beteró betere so whi̧mó kisipa mutu, ai be dȩrape ha̧lekeróló tukóló mulaalo ai ape. 


text:
Atétere sukamó, mepaae whi̧né duraalu, Kótóné so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Keriso i wóló beterapa kelae depa, ó u wóló betere ape depa, mo dere nisiyóló wosóló kisipa tirao̧se. 


text:
Ti noatepae meipó. Mepaae dilikitere Kerisoró Kótóné ama ko̧ló whi̧póló, kapala fo yó matere whi̧rapetamo waalo ai ape. Atétu, kae kae ala yaairemó eratere doasi alaró kae kae kelemei alarapetamo eróturaalu, Kótóné sorokó suyóló beteró betere so whi̧kélé kó̧paae falaai, ka̧ae kolóló su̧ saalopó. 


text:
<pb/>Téyaalopa, mepaae whi̧né dia̧paae duraalu, ‘Kale sekȩ́ a̧ whi̧kélé bitinire tikimó wóló i betere ape,’ depa, wosóló mo dapóló kelaai fao̧se. Ó, ‘Be dolomó i betere ape,’ depa, mo dere nisiyóló kisipa tirao̧se. 


text:
Ti noatepa meipó. Suka hotereró dere epéenétei suka doropolepaaekélé dȩyó fu dere kaae, kale Whi̧né Naalema atéró mo ha̧keamó wapa so whi̧ feané kelaalo ai ape. 


text:
Dia̧né ó sa̧paae kese honalemótamo, kale ba dukaarape sȩ́ kwȩyóló bopétu betepa kilitu, sinale na ó hupu mupa dapó kisipa muae. 


text:
<pb/>Ai sekȩi alarape yale ki̧lipaaetóró<pb/>‘Suka kekélé dilikiróló, wéliékélé mo dȩ yaalomeipó. Ho̧rerapekélé torokó dorowóló,<pb/>ó sa̧mó ere o̧la o̧lakélé fea wore yaalo ai ape,’ erapó. 


text:
<pb/>Atétere sukamó, kale Whi̧né Naalema mo felekemó waai dapóló kisipa yó̧póló, ó sa̧mó doasi ala eratepa kelaalopó. Atéró ama doasi ere au wisinaaletamo ó sa̧komó ha̧keamó sókó wapa i hae kwiamó betóló fale so whi̧ feané kilitu, doasi moló-u yaalopó. Kale Whi̧né Naalema ó sa̧mó atéró wouraalu, ama bole doasi fotoko̧ró Kótóné ama kae ere ala wisinaaletamo ó sa̧ko dolomó sókó wapa, kelaalo ai ape. 


text:
Atéturaalu, ama <e>ensel</e>-rapené ukulumó wuti mo doasi fakeyóló hale deté kuturaalu, hae kwia dȩ doko̧ feamó ama sorokó suyóló kae beteró betere so whi̧ dape siré kwȩyó̧póló dotonaalopó. 


text:
<pb/>Térapa, mió kale ni nosené dere ala kolóló, wisiyóló kisipa muae. Sóku fóló momó hu̧lu depa kilituraalu, kale ba fo mo felekemó ai sókó wale ape fo dua dapó. 


text:
Até dere kaae, ai bopeyale alarape dia̧ betere tua̧paae wapa kilituraalu, mióta a̧ mo felekemó waairaalu tu̧ sókó walemó daapa, ai dere ape kisipa muae. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mió i alimó betó mole so whi̧ fea sukuni ha̧le betó mupatei, ai alarape mo fea yaalo ai ape. 


text:
Ó sa̧ró i haetamota, mo kemeyaalotei, ya̧lo fo beta̧ kemekélé ini, ha̧le muó tawaalopó,” yalepó. Whi̧né Naalema waaire be dȩró suka keletamo mené tuȩ́nipó (Mak 13:32-37, <a href='B:490 17:26'>Luk 17:26-30</a>, <a href='B:490 17:34'>17:34-36</a>) 


text:
<pb/>“Até yaaire be dȩró sukakeletamota, mo whi̧ beta̧nékélé, hepen bemó betó mole <e>ensel</e>-rapekélé, ama Naalemanékélé mo tuȩ́nitei, Alimané ama beta̧ tuȩ́rapó. 


text:
Kale whi̧ Noa betale alimó yale ala kisipa muae. Kale Whi̧né Naalema woukélé, mo ai ala kaaetóró yaalo ai ape. 


text:
Ti noatepae, atéyale sukamó kale wȩi doasi a̧laai teópa, atima mo wisiyóló bitu, o̧laró wȩitamo nóló, whi̧ so dokotere alakélé, so whi̧tamo dokotere alakélé deté fu beteró, Noasépi nuku tua̧paae biti̧ holale sukamó sókó walepó. 


text:
Atima betere tua̧paae ai ala sókó waairetei kisipani, ha̧le mo ko̧leaa yóló bitiré wóló, wȩi doasi anóló, so whi̧ fea aluralepó. Kale Whi̧né Naalema wale sukamókélé, atétu yale kaaetóró yaalo ai ape. 


text:
So tamo <e>whit</e> o derakó̧ló detu betaalotei, me so dapesó furaalu, me so betepa taaróló faalopó. 


text:
<pb/>Ti noatepa meipó. Dia̧ tȩteróló kaae tare Tale waaire suka, dia̧ kisipanipa, mo hotowayóló kaae tawae. 


text:
I alarapeta mo yaalopa, i dere fo bete wisiyóló wosóló kisipa muae. Beta̧ be talené dilikitamo etei kaae sukakelemó o̧lémi nokole whi̧né ama be fulukene waalopóló, kisipa muóló bitua̧sóró, ti ama be fulukóló o̧la o̧la sóró fó̧póló, a̧ noke fió muni, siki siki yóló bitua̧pó. 


text:
Térapa, dia̧kélé donoróló mo siki siki yóló betae. Ti noatepa meipó. Kale Whi̧né Naalema waalomei nisiyóló, kisipa keteróló betere sukamó, a̧ sókó waalo ai ape. 


text:
<pb/>Ti i dere fo wosóló, dia̧kó me whi̧ etei kaae kekemeyóló kutó diratere whi̧ beterémóló, diaao̧tei ka̧ae kelae. Beta̧ be tale a̧ mepaae uké faairaalu, ama dere fo sya fóló, mo eró tare fosó fosó yóló kekemere whi̧paae mepaae kutó diratere so whi̧ naao tȩteróló kaae taru, o̧lakélé mo wisiyóló melae yóló a̧ fulapó. 


text:
Ai kale kutó tale doasi topo whi̧ a̧ momó fesaae wouraalu kelera̧lemó, a̧ faai bituraalu diyae yale kutórape fea ama su̧mó dipa, ti ai kutó diratere whi̧ a̧ mo hai̧né sinaalo ai ape. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kale be talené ama o̧la o̧la mo fea ai sekȩ́paae naao mo hotowayóló kaae tawae yóló, ama naase tua̧mó mulaalopó. 


text:
Tépatei, ai kutó diratere whi̧tamo dowi tuȩ́ mole whi̧ betepa, ti i ala dere kaaepó. Kale kutó diratere whi̧né kisipané ama doasi hapale waalomei nisiyóló, a̧tamo kutó ditere whi̧rapetei fokosói ala yóo, topo dotere wȩi nokole whi̧rapetamo fulumu yóló ho̧ko bitu, o̧laró wȩitamo mo dekéró nóo du betaalopó. Téturaalu, ama doasi waalomei nisiyóló moko̧leyaaró betere tua̧mó, kale whi̧ sókó wapa kilita sókó faalopó. 


text:
Atéró, kale whi̧ ama doasiné fokosoi ala yóló, ama tiki mo turukée fi kale tó tikiné wisire nisiyóló siki̧li du betere whi̧rapetamo beta̧mó beteraalopó. Tétepa, aimó doasi susupu sóró kaketu bitu naao téyae yóló, atima sereke fisikó̧ sóró doasi wole du betaalopó,” yalepó.<pb/>


text:
Téró Yesuné duraalu, “Atéyaaire sukamó, ó hepen bemó Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, i ala kaae yaalopó. Kale naasetamo so seimalerape atimané <e>lamp</e> sa̧ dirirape sóró so dokotere be dȩmó detere o̧la naai kale so dokaaire whi̧tamo hokolaa yaai felepó. 


text:
Atéró mepaae aporó fele seimale senaalerapeta, ti kisipa fosó fosó yóo, mepaae aporó so seimale ti kisipa tiki fosó fosó ini yóo erepó. 


text:
Kale kisipa tiki fosó fosó inire seimale sorape atimané <e>lamp</e> sa̧ dirimó wȩi belepa sóró feletei, kemetepa saaitapóló mepaae <e>wel</e> wȩi wutimó tepeóló sóró fenipó. 


text:
Téyaleteiné, kale kisipa tiki fosó fosó yóló kekemere seimale sorape atimané <e>lamp</e> sa̧kélé wȩi belepa sóró fóo, kemetepa saaire <e>wel</e> wȩikélé wutimó tepeyóló sóró fóo yalepó. 


text:
Atéró, kale so dokaaire whi̧ hapale wéni, diki deté fu betepa, atima fea noke kȩletepa noke foposaa yó molepó. 


text:
<pb/>Atima atéró noke fopesaapa, diliki su̧ tua̧tamo whi̧ beta̧né fo fakeyóló duraalu, ‘Kale so dokaaire whi̧ i walapa, a̧tamo hokolaayaai faalopa ape,’ yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, kale so seimalerape turukó holóló, atimané <e>lamp</e> sa̧ dirirape wisiyóló dó̧póló donoralepó. 


text:
Atéró, kale kisipa tiki fosó fosó inire so seimalerapené kale kisipa tiki fosó fosó yóló, kekemere so seimalerapepaae duraalu, ‘Da̧né <e>lamp</e> sa̧ dirirape <e>wel</e> wȩi kemeturaalu, felekemó sukó̧ faai dapa, dia̧né tare <e>wel</e> wȩikó da̧maletamo a̧lae,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, atimané duraalu, ‘Meipó. Da̧né tare <e>wel</e> wȩi dia̧ melatepa, ti da̧né sa̧ dirimó tepeyaaire mei yao̧sórópa, mepaae <e>wel</e> wȩi dotonatere whi̧rapetamo dupune fae,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, atima <e>wel</e> wȩi dupune fi tikimó, kale so dokaaire whi̧ sókó walepó. Atétepa, kale donoróló betere so seimalerape kale so dokaaire whi̧tamo so dokoteremó detere o̧la naairaalu, be dolopaae horóló tu̧ kinalepó. 


text:
Atéró beteremó, nalomo mepaae kale fele so seimalerape wóló, atimané fo fotoko̧ yóló duraalu, ‘Doa whi̧-ó, doa whi̧-ó, da̧ holaaitapa tu̧ tuki̧ae,’ depa, ama atimapaae duraalu, ‘Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape, dia̧ ȩ kisipanipa dia̧ deé?’ yalepó. 


text:
<pb/>Atérapa, diaao̧ doasi waaire be dȩró suka keletamo dia̧ kisipanipa, mo hotowaró kaae tawae,” yalepó. Doasi monipaae dó faróló yale fo 


text:
<pb/>“Fo me i ape. Talené tȩteróló kaae tare alata, whi̧ beta̧ a̧ me bepaae faairaalu, ama kutó diratere whi̧rape a̧ beterepaae ape yóló, ama o̧la o̧larape kaae tawó̧póló, sóró beteratere kaaepó. 


text:
Téró, ama kutó diratere whi̧rapepaae <e>moni</e> melaairaalu, folosóró me whi̧né dere ala ka̧ae kolóló, 5000 melóo, whi̧ mené ama dere alakélé ka̧ae kolóló, 2000 melóo, me whi̧né ama dere alakélé ka̧ae kolóló 1000 melóo, yóló duraalu, ‘Ya̧lo i <e>moni</e>né mepaae kutó dirótu betae,’ yóló, a̧ felepó. 


text:
Atétepa, kale 5000 <e>moni</e> sale whi̧né ai <e>moni</e>né mepaae kutó diyóló, ama kale sale 5000 tómó 5000 me beleróló salepó. 


text:
Téyaletei, kale 1000 <e>moni</e> sale whi̧ a̧paae melale <e>moni</e>né me kutó dini sóró fóló, hae duki̧yóló kikiti hyó̧ mulalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale doasi a̧ hapale wéni, bitiré fóló me sukamó momó fesaae wóló, ama kutó diratere whi̧rapepaae kale melale <e>moni</e> taleyaalopa, ape yalepó. 


text:
Atétepa, kale 5000 <e>moni</e> melale whi̧ wóló duraalu, ‘Doa whi̧-ó, naao ȩpaae 5000 melaletei, kutó dité fóló, tómó beleróló saletei me 5000 i ape,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, ama doasiné a̧paae duraalu, ‘Ya̧lo kutó diratere whi̧ wisinaale-ó, naao fosó fosóre alané ya̧lo ya̧paae yae yale ala naao wisiyóló ereteiné, mepaae o̧la o̧lakélé fea naaotóró tȩteróló kaae tawaasepólópa, ya̧kélé naao doasitamo hȩkese dere ala tua̧mó betaalopa ape,’ yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, kale 2000 <e>moni</e> melale whi̧ wóló duraalu, ‘Doa whi̧-ó, naao ȩpaae 2000 melaletei, kutó dité fóló, tómó beleróló 2000 me saletei i ape,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, ama doasiné a̧paae duraalu, ‘Ya̧lo kutó diratere whi̧ wisinaale-ó, naao fosó fosóre alané ya̧lo ya̧paae yae yale ala naao mo wisiyóló ereteiné mepaae o̧la o̧lakélé fea naaotóró tȩteróló kaae tawaasepólópa, ya̧kélé naao doasitamo hȩkese dere ala tua̧mó betaalopa ape,’ yalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale 1000 <e>moni</e> melale whi̧kélé wóló duraalu, ‘Doa whi̧-ó, naao dere alata, ya̧lo tuȩ́rapó. Ya̧ta mo deteraai whi̧ bituraalu, o̧la wae bilitere alakélé, o̧la wae ke terepetere alakélé dumitei, ha̧le ho̧ko tikimókélé naao o̧la wisi sua dapó. 


text:
Atérené ȩ wituraalu, naao ȩpaae melale <e>moni</e> ya̧lo hae duki̧yóló hyó̧ mulaletei, i tarapa sae,’ yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, ama doasiné a̧paae duraalu, ‘Ya̧ta, kutókélé diyaalo mo dekané sini, kutó diratere whi̧ dowi ai ape. Ti ya̧lo naasené o̧la wae bilini yóo, o̧la kekélé terepeni yóo, dere tikimótei o̧la sua dapó fota, naaotei ai yale ape. 


text:
Atétere ala naao tuȩ́rutei, ya̧lo ya̧paae melale <e>moni</e> tómó beleróló só̧póló, <e>moni</e> kaae tare whi̧rapetamo muléliyólópó. Até ua̧sóró ti ȩ fesaae wouraalu, ya̧lo melale <e>moni</e> tómó mepaae beleróló sua̧pó,’ yalepó. 


text:
Ti noatepae, mepaae whi̧ dené me o̧la tapa, ti Talené tómó beleróló móturaalu, ai whi̧né mo dekéró tawaalopó. Mepaae whi̧né mo sawa tapa, ti ai sawa tareteikélé ama fasó saalo ai ape. 


text:
Téró, ai kale deka kutó diratere whi̧ mo dilikire tikipaae taae deratepa aimó kaketu bituraalu, amatei yale alamópóló doasi wole du betaalopó,” yalepó. Sipsip-ró meme huputamopaae dó faróló dere fo 


text:
<pb/>“Kale Whi̧né Naalema a̧ waaire sukamó, ama mo kae ere dȩ wisinaaletamo wouraalu, ama <e>ensel</e>-rapekélé, mo fea beta̧mó waalopó. Atéró wóló, ama tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ betere tikimó bituraalu, ó hepen bemó mo ama kae ere au wisitamo bitu, taleyaalo ai ape. 


text:
Atéró bituraalu, i hae kwiamó betó mole so whi̧ mo fea a̧ betere tikipaae toura̧le wóló betepa, kale <e>sipsip</e> hupuró <e>meme</e> huputamo kaae tare whi̧né taleyóló, <e>sipsip</e> hupurape kaepaae daalóo, <e>meme</e> hupu kaepaae daalóo, du dere kaae, so whi̧kélé atéró taleyaalo ai ape. 


text:
Atéró taleyóló, kale <e>sipsip</e> hupu ti ama turu naaseró beteróo, <e>meme</e> hupurape ti ama fȩ́ naaseró beteróo, yaalopó. 


text:
<pb/>Téró, kale doasi topo whi̧né kale turu naaseró betere so whi̧paae etei fo yaalopó. ‘Ya̧lo Ayané wisiró betepa hai̧né sukutu betere so whi̧-ó, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala take sa̧ró haetamo aleyaaipatei, dia̧mó melaai dapóló, taleróló muló betere o̧la saai ape. 


text:
Ti noatepae, ȩ wotené sinóló mupa, o̧la melóo, ȩ wȩi nokoletepa, wȩi nó̧póló melóo, ȩ uké whi̧ kaae betepa, diaao̧ bepaae wisiyóló dapesóo yalepó. Ȩ bukaaire kutikélé meipa, diaao̧ melóo, ȩ kisiné sukó̧ló mupa, diaao̧ mo hotowayóló kaae tawóo, ȩ <e>dipula</e> betepa, wisi kisipa muó̧póló dia̧né ȩ kȩle wua yóo yalepó.’ 


text:
<pb/>Tétepa, kale mo donoi ala du betere so whi̧né a̧paae i fo yaalopó. ‘Tale-ó, ya̧ wotené sinóló mupa, ó wȩi nokole du betepa, da̧né ya̧mó metéli melaleé? 


text:
Tale-ó, ya̧ uké whi̧ kaae betepa, da̧né dape sóo, ya̧ bukaaire kuti meipa kuti melóo, yalepó dere-a, da̧né ya̧mó metéli melaleé? 


text:
Ya̧ kisiné sinóló mupa, ó <e>dipula</e> betepa kisipa tiki feléyó̧póló, da̧né ya̧ metéli kȩle waleé?’ depa, kale topo whi̧né i fo tokó̧ melaalopó. ‘Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Diaao̧ mepaae wisi ala i doasi doi mole ya̧lo norapepaae eróturaalu, mo belei sokótei betere so whi̧paaekélé erélipa, ti ȩpaaetóró eró beterapó,’ yaalopó. 


text:
<pb/>Téró kale fȩ́ naaseró betere so whi̧paae i fo yaalopó. ‘Talené só deró betere so whi̧rape-ó, dia̧ ȩ betere tiki taaróló mo sukó̧kélé feni, ha̧le dó tare sipaae biti̧ fae. Ai sita, mo dowi Satan-ró ama kutó diró̧póló dotȩyale keperapetamo dó̧póló, tukóló muló betere sipó. 


text:
Ti noa betené meipó. Ȩ wote betepa, me o̧lakókélé meni yóo, wȩi nokole depa wȩikélé meni yóo, uké whi̧ kaae betepa, diaao̧ dape sini yóo, bukaaire kuti meitepa kutikó meni yóo, ȩ hepo daróló betepa, ó <e>dipula</e> betepa wisiyóló tao sini yóo yalepó,’ yaalopó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, atimané a̧paae etei fo yaalopó. ‘Ya̧ wotené sinóló betepa, ó ya̧ wȩi nokole depa, ó uké whi̧ kaae betepa, ó bukaaire kuti meitepa, ó ya̧ kisiné sukó̧ló mupa, ó ya̧ <e>dipula</e> betepa, da̧né ya̧ wisiyóló tao sinipó dere-a, metéli tao sinipóló de?’ yaalopó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, ama atimapaae i fo yaalopó. ‘Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Diaao̧ mepaae wisi alakó i doi mole whi̧rapepaae erénituraalu, i betó mole belei sókóteipaaekélé erénipa, ti ȩpaaetei erénipó,’ yaalopó. 


text:
<pb/>Ai ala du betale so whi̧ta kemekélé ini, mo ti sótóró tawaaire dupu saalopó. Téyaalotei, mo donoi ala du betale so whi̧ta, ti mo titóró betó tawaaire bete saalo ai ape,” yalepó.<pb/>


text:
Atéró, Yesuné ai forape yóló kemetepa, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Kale boseneyóló fele be dȩmó o̧la deyóló naaire be dȩ sókó waai be dȩ tamo beta̧ ha̧le moletei diaao̧ ai kisipare ape. Ai be dȩmó kale Whi̧né Naalema mepaae whi̧rapené filipaa ni tómó oleróló dó̧póló, atimané naase tua̧mó mulaalo ai ape,” yalepó. 


text:
Téró, kale so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó mepaae whi̧ disirapetamo, momaratere doasi topo whi̧ Kaiapas-né be wisinaalepaae toura̧le walepó. Atima atéró wóló touró bitu, Yesu a̧ tawóló daai kikiti fo dokalepó. 


text:
Atima atéró fo dokóló mulótu duraalu, “I alata, kale o̧la detere sukamó yaalomeipó. Ti noatepae, so whi̧ feané keletómó ai ala depa doasi foya yao̧sóró, me be dȩmó yaalopó,” yalepó. Beta̧ soné Yesuné topomó felé kȩlaa wale wel wȩi suniyale fo (Mak 14:3-9, <a href='B:500 12:1'>Jon 12:1-8</a>) 


text:
<pb/>Téró etéyalepó. Yesu a̧ Betani be huluapaae fóló, kale dowi humu fuluné tiki dopa ama wisirale whi̧ Saimon-né bemó o̧la nuku betalepó. 


text:
Atéró beteremó, so beta̧né doasi <e>moni</e>né duputere felé kȩlaa wale <e>wel</e> wȩi <e>alabasta</e> kane fakené aleale wutimó belepa tawóló walepó. Téró, kale soné ai <e>wel</e> wȩi wisinaale wuti faayóló Yesu a̧ tiróló firu o̧la nuku betepa, ama topomó suniyalepó. 


text:
<pb/>Atétere ala, ama yó matere whi̧rapené kolóló, dei kisipa muóló duraalu, “Ai <e>wel</e> wȩi wisinaale-a, ho̧ko noatepa besekéróló suniyaleé? 


text:
I felé kȩlaa wale <e>wel</e> wȩi wisinaale, mepaae whi̧tamo dotonóló doasi <e>moni</e> sóró, ha̧le yoleale yóló betó mole so whi̧mó mólua̧sóró mo wisiua̧pó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atimasisi atéró du betere fo Yesuné tuȩ́yóló, atimapaae duraalu, “Ai soné ama ȩpaae mo koko̧i ala wisinaale eralepa, diaao̧ ama kisipa tiki dorakesé. 


text:
Kale ha̧le yoleale yóló betó mole so whi̧ta, ti betere doko̧ dia̧tamo betó tawaalotei, ȩta dia̧tamo betó tawaalomei ai ape. 


text:
Ai soné kale felé kȩlaa wale <e>wel</e> wȩi ya̧lo tikimó suniyaleteita ha̧le meipó. Ȩ sukutepa douratere sukamó felé kȩlaa wó̧póló ai dilale ape. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. I hae kwiamó betó mole so whi̧paae kale mió i wosetere kisi fo wisi yó maté kuturaalu, i soné ama i yale alakélé yó melaalo ai ape. Téturaalu, i kale soné i ala yalepóló kisipatóró ha̧le yó tawaalopó,” yalepó. Judas-né Yesu eleké deale fo (Mak 14:10-11, <a href='B:490 22:3'>Luk 22:3-6</a>) 


text:
Téró, kale yó matepa wosetere 12 whi̧rapekó beta̧ Iskariot be whi̧kó Judas so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rape beterepaae fóló woseturaalu, “Ya̧lo i sekȩ́ diaao̧ naase tua̧paae mulatepa, diaao̧ ȩmó noa o̧lakó melaaloé?” yalepó. Ai fo depa, atimané 30 <e>silpa</e> <e>moni</e> dosa̧ayóló a̧mó melalepó. 


text:
Ai sukamó kaae sóró, Judas-né Yesu a̧ mepaae whi̧né naase tua̧mó mulaaire tu̧ kikitu betalepó. Yesuró ama yó matere whi̧rapetamo o̧la nale ala (Mak 14:12-21, <a href='B:490 22:7'>Luk 22:7-14</a>, <a href='B:490 22:21'>22:21-23</a>, <a href='B:500 13:21'>Jon 13:21-30</a>) 


text:
<pb/>Téró, <e>yist</e> buni fopei <e>bred</e> o deóló nukuatere be dȩ kaae suraalu i ala yalepó. Yesuné ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae wóló woseturaalu, “Kale boseneyóló fele be dȩmó deyóló naaire o̧la-a, mé bemó da̧né taleróló mularóé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, ama atimapaae duraalu, “Dia̧ u doasi be huluapaae fóló, ai bemó me whi̧kótamo betepa, a̧paae i fo yae. ‘Kale yó matere whi̧né duraalu, “A̧paae me ala eraai tukóló mulale be dȩ felekemó sókó waai depa, kale bosenóló fele be dȩmó, ya̧lo yó matere whi̧rapetamo naao bemó o̧la deyóló naai dapó,” ’ ene fae,” yalepó. 


text:
Atétepa, ama yó matere whi̧rape fóló, Yesuné atimapaae yae yale alatóróti yóló, kale boseneyóló fele be dȩmó deyóló naaire o̧larape taleróló mulalepó. 


text:
<pb/>Atéróló, be dikiteretamo Yesu a̧ ama yó matepa wosetere 12 whi̧rapetamo o̧la nukuatere ni fake tómó tiróló firu o̧la nuku beterepó. 


text:
Atéró o̧la nuku bitu, ama atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧kó beta̧ whi̧né ȩ mepaae whi̧né dó̧póló eleké deyaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, atima kisipa tiki fomaake yóló, dekȩné sukutu duraalu, “Tale-ó, ai ala da̧né mo yaalopóló de?” yóló, atima feané beta̧ kaae fotóró deté felepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Aita ȩtamo beta̧mó o̧la nuku betere whi̧nétei mepaae whi̧né ȩ dó̧póló eleké deyaalo ai ape. 


text:
Ti noatepae, whi̧né Naalemata, kale asȩmó yóló muló betere fo motóróti dokonóturaalu sinaalopó. Téyaalotei, Whi̧né Naalema mepaae whi̧né dó̧póló eleké deyaaire whi̧ ya̧ beta̧ doasi kwia saaireteimó mo wió yae. Ai whi̧ a̧ hamané dewua̧meisóró, ti mo wisiua̧pó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, a̧ dó̧póló eleké deyaaire whi̧ Judas-né duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ai ala ya̧lo yaalopóló de?” depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Épó mo naaotóróti yaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atima atéró o̧la nuku bituraalu, Yesuné <e>bred</e> o bula tao sóró Tale Kótópaae mo kée yóló, terekée daalu yóló ama yó matere whi̧rape a̧lirótu duraalu, “Ita, ya̧lo tikipa dia̧ feané sóró nae,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale dere kaae wȩi belere wuti tao sóró Kótópaae mo kée yóló, atima melóló duraalu, “Dia̧ feané i wȩi nae. 


text:
Ti i wȩita, so whi̧ mo feané yale dowi ala kwia aluraai, Kótóné dia̧ tao saalopóló tukóló muló betere fo diriróturaalu, sókó farale ya̧lo sameapa dia̧ feané nae. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. I nokole képi du wȩi momó kae néni ha̧le bitiré fóló, ya̧lo Ayané tȩteróló kaae tare ao̧mó da̧ fea beta̧mó bitu, kisi <e>wain</e> wȩi naalopó. Ai be dȩ sókó waai teópa, ai wȩi me kaae néni ha̧le bitiré faalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, atima wole fo beta̧ yóló, <e>Olip</e> du sorokó mole tikipaae felepó. Pitané Yesu a̧ tuȩ́nipóló yale fo (Mak 14:27-31, <a href='B:490 22:31'>Luk 22:31-34</a>, <a href='B:500 13:36'>Jon 13:36-38</a>) 


text:
<pb/>Téró, Yesuné atimapaae duraalu, “Mo mió i dikitamotóró atimané ȩpaae eratere ala kilituraalu, dia̧ fea ȩ taaróló botokó faalopó. Ti noatepae, até yaaire alata, asȩmó i yóló muló betere fo mo dokonóturaalu yaalo ai ape.<pb/>‘Kale <e>sipsip</e> hupurape kaae tare whi̧ ya̧lo dupa, <e>sipsip</e> hupurape dapo dapo yó faalopó,’ erapó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Pitané a̧paae duraalu, “Ya̧paaetamo mené noa kaae ala eratepa, ti mepaae whi̧rape atima ya̧ taaróló fupa, ya̧lo beta̧ ya̧ mo taaróló faalomeipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape. Mo mió i dikitamotóró wa̧ <e>kakaruk</e> bané hale yaaipatei, naao ȩ tuȩ́nipó fo sore félimó yaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo yalemó, Pitané a̧paae duraalu, “Ȩ ya̧tamo beta̧mó sukutepa ti mo wisirapó. Ya̧lo ya̧ tuȩ́nipó fo mo yókélé yaalomeipó,” depa, mepaae ama yó matere whi̧rapenékélé ama dere fo kaaetóró yalepó. Kelaalo koko̧i tiki Ketsemanimó yale ala (Mak 14:32-42, <a href='B:490 22:39'>Luk 22:39-46</a>) 


text:
<pb/>Téró, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rape fea kelaalo koko̧i tiki Ketsemanipaae fóló, ama atimapaae duraalu, “Ȩ upaae momane fulapa dia̧ imó betae,” yalepó. 


text:
Atima atéró beteróló, Pita kale Sebediné naalema tamo atima fu bitu, ama hosaa tua̧mó mo doasi dekȩné sukutere ala kaae sóró, sekȩi kisipa muté felepó. 


text:
Atéró ama atimapaae duraalu, “Ya̧lo hosaa tua̧mó dekȩné sukuturaalu, ȩ felekemó suka̧ai depa upaae momane fulapa, dia̧ imó ȩ kaae tawóló bitu noke fini, ȩtamo momatu betae,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró ama yó matere whi̧rape aimó betó mupa taaróló, a̧ sawa tupaae fóló, haemó deraapisa fóló fió mulu momatu duraalu, “Ya̧lo Aya-ó, i sekȩi ala ȩpaae wao̧sóró seséyaaire tu̧ mupa, ti naao sesé yae. Tépatei ya̧lo kisipa mole ala eréni, naao kisipa mole ala beta̧ eró̧póló yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, a̧ ama yó matere whi̧rape beterepaae momó fesaae wóló kelalemó, atima fea noke foposaa yó molepó. Atépa, ama Pitapaae duraalu, “Sukakele beta̧mó ȩ kaae taruraalu, momatu bitinié? 


text:
Dia̧ me dowi ala yó̧póló su̧ sere alané só derao̧sóró, hotowayóló kaae taru, momatere ala yó tawae. Kepe betenéta wisi ala eraai mo doasi ketekȩ bupatei, tó tiki fotoko̧ bunipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Kale yale kaae, a̧ momó fesaae fóló momatu duraalu, “Ya̧lo Aya-ó, ȩpaae i eraaire sekȩi ala wao̧sóró seséyaaire tu̧ mupa, ti seséyae. Seséyaaire tu̧ munipa, ti naao kisipa mole alatóró ȩpaae eró̧póló yae,” yalepó. 


text:
Atima atéró foposaapa taaróló, a̧ momó sore dakoróló fesaae fóló momaturaalu, kale yale moma kaaetóróti momó yalepó. 


text:
<pb/>Téró, a̧ momayóló fesaae wóló, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Dia̧ sa̧a nóló bitu noke foposaa yó mole-a, mió da̧ ha̧le betaaire be dȩ dekéró mupa de? Kale Whi̧né Naalema dowi ala dere whi̧rapené dó̧póló eleké ai deyale ape. 


text:
Ȩ dó̧póló eleké deyale whi̧ ai walapa, dia̧ turukó horóló da̧ faalopa fiépe,” yalepó. Yesu a̧ tawale fo (Mak 14:43-50, <a href='B:490 22:47'>Luk 22:47-53</a>, <a href='B:500 18:3'>Jon 18:3:12</a>) 


text:
<pb/>Yesuné ai fo du betepatei, ama yó matepa wosetere 12 whi̧rapekó Judas sókó walepó. A̧ta, kale momatere be tȩteróló kaae tare whi̧raperó so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disirapetamoné dotonale whi̧rapetamo walepó. Atima atéró wouraalu, nópuluró bóe dele sepaketamo tao diliki yóló walepó. 


text:
Téró, Yesu mepaae whi̧né dó̧póló eleké deyale whi̧né a̧tamo wale whi̧rapetamo fo dokóló duraalu, “Ya̧lotamo ko̧ló tukó nukupa, ti a̧tóró hi̧tipa, tawae,” ipakalepó. 


text:
Atéró, kale Judas a̧ folosóró Yesu daalepaae sókówóló duraalu, “Yó matere whi̧, ko̧leó,” yóló, apuóló ko̧ló tukó nalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “No-ó, naao yaairaalu, wale ala téti yae,” yalepó. Tétepa, kale whi̧rape atima hapale sókó woutóró Yesu botokó̧ sóró tawalepó. 


text:
Atétepa, Yesuné ama fulumu whi̧rapekó whi̧ beta̧né bóe dele sepake sókó sóró, so whi̧mó Talepaae momaratere doasi topo whi̧né kutó diratere whi̧né wosȩ́li sa̧ae deralepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naao ai sepake bulatere be dolomó momó bulae. Ti noatepae, mepaae whi̧ denétamo sepakené whi̧ dupa, ti ai sepakenétei a̧ mo ti dóló sukunaalo ai ape. 


text:
Naao kisipané-a, ya̧lo Ayapaae 72,000 <e>ensel</e>-rapené ȩ tao sene wó̧póló dotonae depa, ama dotonaalomeipóló de? 


text:
<pb/>Atéyale sukamó, Yesuné ai so whi̧paae duraalu, “Diaao̧ kisipané ȩta, <e>Gavman</e> whi̧rapetamo bóe dóló atimané tȩteróló kaae tare ala fasó saai, whi̧rape fea a̧lisóró fole whi̧ beteparaalu, ȩ tawóló daai sepakeraperó nópulurapetamo tao diliki yóló wou de? Betere doko̧ fea dia̧né momatere be tipiné bopéró daaló betere tikimó ȩ fo yó mótu betepa, diaao̧ ȩ tanipó. 


text:
Ténitei ai yale alarape feata, ti Kótóné ama ko̧ló whi̧rapené asȩmó yóló muló betere fo motóró dokonóturaalu dapó,” yalepó. Atétepa, ama yó matere whi̧rapené a̧ taaróló, atima fea botokó felepó. Juda fakené Yesu só deraai fo tokó̧tamo yale fo (Mak 14:53-65, <a href='B:490 22:54'>Luk 22:54-55</a>, <a href='B:490 22:63'>22:63-71</a>, <a href='B:500 18:13'>Jon 18:13-14</a>, <a href='B:500 18:19'>18:19-24</a>) 


text:
<pb/>Atétepa, mo so whi̧mó Talepaae momaratere doasi topo whi̧ Kaiapas-né bemó touróló betó mupa, Yesu tawale whi̧rapené a̧ dapesó felepó. Aimó kale Moses-né asȩre fo yó matere whi̧raperó so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disirapetamo touróló betó molepó. 


text:
Téyaletei, Pita a̧ Yesu fi tikimó nalo taaeta deté furaalu, so whi̧mó Talepaae momaratere doasi topo whi̧né be bopéró betere tipi tua̧paae doropóló, aimó betó mole diki tare whi̧rapetamo bituraalu, Yesupaae noa alakó eratéró kelaai, kaae tawóló beterepó. 


text:
<pb/>Atéró, so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧raperó fo tokó̧tamo yóló taleratere whi̧rapetamoné kapala so whi̧ dilikó̧ló Yesu sukó̧póló, só deróló daaire bete kikitu betalepó. 


text:
Atéró, atimané a̧ só deraai dapóló kapala fo yaletei, ai foné a̧ só deraaire su̧nipa, nalo whi̧ tamo wóló duraalu, “Ai sekȩ́néta, ‘Kótóné ai momatere be fisikóló sore be dȩmó ama momó tȩyaalopó,’ depa da̧moné wosalepó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, mo so whi̧mó Talepaae momaratere doasi topo whi̧ turukó holóló Yesupaae duraalu, “Ai whi̧rapené ya̧ só deratere fo dapa, naao atimapaae fo mekó tokó̧ menitere-a, noatepa de?” yalepó. 


text:
Téyaletei, Yesu fo tekeni ha̧le daalepó. Atépa, kale momatere be kaae tare topo whi̧né a̧paae duraalu, “Mo titóró betó tare Kótóné keletómó ya̧lo ya̧paae mo dirii fo i dere ape. Ya̧ta mo so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Kótóné Naalema Kerisopata, ti mió da̧paaetóró yó a̧lae,” depa Yesuné duraalu, “Ȩ́pó. Naao mo dono ai dere ape. 


text:
<pb/>Téretei, ya̧lo dia̧ feapaae i dere ape. Take nalo waaire be dȩmó, kale Whi̧né Naalema mo doasi fotoko̧ bole Kótóné turu naasemó betepa kolóo, ó hepen be taaróló sa̧ko dolomó sókó wapa kolóo, yaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, so whi̧mó Talepaae momaratere doasi topo whi̧né ama deró betere kuti bisa̧ayóló duraalu, “Kótó faleyóló doka doka ai du betere ape. Ti ama ha̧sókó fole ala depa kelalepó yaaire meipapakó keka̧aloé? Ti Kótó faleyóló doka doka dere fota, amatei depa dia̧ feané ai wosale ape. 


text:
Térapa, diaao̧ noa kisipa mute?” depa, atimané duraalu, “A̧ sinaaitere fo amatei ai dapa sinó̧póló yae,” yalepó. 


text:
Téró, atimané ama kele dolomó fesa̧a apuróló, naase duné dóo, mepaae whi̧né a̧ okolope deké sóo yóló duraalu, “Kótóné so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Keriso-ó, ya̧ Kótóné ama ko̧ló whi̧pata, ti ya̧ dale whi̧ da̧paae yó a̧lae,” yalepó. Pitané Yesu a̧ tuȩ́nipó yale fo (Mak 14:66-72, <a href='B:490 22:56'>Luk 22:56-62</a>, <a href='B:500 18:15'>Jon 18:15-18</a>, <a href='B:500 18:25'>18:25-27</a>) 


text:
<pb/>Atéró Pita, ai be bopéró daaló betere tipi bolaa dolomó betepa, kale kutó diratere so seimale beta̧ a̧ beterepaae wóló duraalu, “Ya̧kélé u Kaleli whi̧kó Yesutamo beta̧mó kwȩale whi̧ ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, so whi̧ feané keletómó Pitané kale so seimalepaae duraalu, “Naao ai dere fota, noa fo yóló déró ȩ kisipanipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale whi̧ a̧ ai be bolaare dopóku tu̧ serekepaae sókó durupupa, me so seimalené a̧ kolóló ai betó mole so whi̧ feapaae duraalu, “I whi̧ a̧kélé, Nasaret whi̧kó Yesutamo beta̧mó kutu betale whi̧ ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Pitané kale dere fo kaae Talené keletómó dirii malo yóló duraalu, “Naao ai bopetere whi̧ta ȩ tuȩ́nipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró sawa betale ki̧lipaae, aimó daae mole mepaae whi̧rape Pita beterepaae wóló duraalu, “Ya̧ta atimatamo kutu betale whi̧ mo hi̧ti ai ape. Ti noatepae, naao dere fo nakomené ya̧ mo hi̧tipóló ha̧keamó yó matapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Pitané duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ai whi̧ ȩ mo tuȩ́nipó. Ya̧lo kapala fo depata, ti Talené ȩ mo doasi kwia meló̧pólópó,” yalepó. Ai fo deretamotóró wa̧ <e>kakaruk</e> bané hale yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Pitané Yesuné a̧paae kale <e>kakaruk</e> bané hale yaaipatei, naao ȩ tuȩ́nipó fo sore félimó yaalopó yale fo kisipa muni walepó. Atétepa, Pita a̧ belapaae sókó doropóló bituraalu, mo doasi dekȩné sini wole du betalepó.<pb/>


text:
Atéró, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disirapetamo, mo hi̧katitei Yesu sukó̧póló daairaalu, fo taleyóló mulalepó. 


text:
Atimané a̧ halika tikiné naase tamo dokóló, kale doasi <e>Gavman</e> topo whi̧ Pailat beterepaae dapesó fóló, ama naase tua̧mó mulalepó. 


text:
Atéró, Yesu mepaae whi̧né dó̧póló eleké deale whi̧ Judas-né Yesutamo fo tokó̧tamo yóló só deratere ala kolóló, amatei yale alamó dapóló, mo dowi fomaake kisipa mualepó. Atéró duraalu, mo so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧raperó so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disirapetamoné a̧ melale 30 <e>silpa kapa</e> <e>moni</e> u kale whi̧rapepaae momó melaai felepó. Atéró atimapaae duraalu, “Me ha̧sókó fele alakélé inipatei, a̧ dó̧póló ya̧lo ha̧letei eleké deale alané ȩ doasi dowi ala yalepó,” yalepó. Ai fo depa, atimané a̧paae duraalu, “Da̧paae noa yaró de? Ai alata, naaotei ai yale ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, Judas-né ama sale <e>moni</e> ai kale momatere bepaae fesekée faróló, amatei a̧ képi wȩi nalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rapené kale whi̧né teraae farale <e>moni</e> sóró taru duraalu, “I <e>moni</e>ta, whi̧ daai dupuyaleteipa, Kótópaae matere <e>moni</e>tamo tourao̧se yóló fo mulapó,” yalepó. 


text:
Téró, atima fo taleyóló duraalu, i <e>moni</e>ta mepaae wale whi̧rape sukutepa douraaire tiki, kale doka haené wuti aletua dere whi̧rapené hae dupu yaai dapóló mulalepó. 


text:
Ai hae tikita, whi̧ dó̧póló eleké deyalemó, melale <e>moni</e>né dupuyaleteiné ai haené doi whi̧né samea sókó fele haepó, miókélé ha̧le du beterapó. 


text:
Atéyale ala Kótóné ko̧ló whi̧ Jeremaiapaae yó matepa, ama asȩyóló muló betere fo motóróti dokonóturaalu yalepó.<pb/>“Talené ȩpaae i ala yae yóló muló betere fo sya furaalu, Israel so whi̧ atimané a̧ dupu yóló melale 30 <e>silpa</e> <e>moni</e>né doka haené wuti aletu betere whi̧rapené hae tiki atimanétei dupu yó̧póló yae,” fo erapó. Doasi topo whi̧ Pailat-né Yesutamo fo tokó̧tamo yale fo (Mak 15:2-5, <a href='B:490 23:3'>Luk 23:3-5</a>, <a href='B:500 18:33'>Jon 18:33-38</a>) 


text:
<pb/>Ai ala ha̧le du betepa, atimané Yesukélé doasi <e>Gavman</e> whi̧né sóró beteró betere topo whi̧ Pailat-né keletómó daapa, a̧paae woseturaalu, “Ya̧ Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧é?” depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naaotóró mo dono ai dere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disirapetamoné kae kae só deratere fo a̧paae depatei, ama me fo tokó̧ menipó. 


text:
Tétepa Pailat-né a̧paae duraalu, “Atima kae kae forapené ya̧ só derótu betepatei, ya̧ fo tekeni dere-a noatepa de?” yalepó. 


text:
Ai fo depatei, Yesuné kale Pailat-né dere fo mo sawa tokó̧ matere alakélé inipó. Ai ala kale doasi <e>Gavman</e> topo whi̧né kilituraalu, i whi̧ta atimané dere fo tokó̧ matere alakélé mo dumipóló sira yalepó. 


text:
<pb/>Téró, <e>Gavman</e> doasi topo whi̧né ba fo doko̧ fea atimané dua dere ala sya furaalu, o̧la detere sukamó so whi̧ touróló, atimané kisipa mole <e>dipula</e> beteró betere whi̧kó beta̧ ha̧le fó̧póló dotȩyae depa, ti ai whi̧tóró dotonótua dapó. 


text:
So whi̧ fea atéró wóló touró betepa, Pailat-né atimapaae woseturaalu, “Diaao̧ kisipané-a, mé whi̧ <e>dipula</e> sokóló ha̧le fó̧póló kisipa mute? Barabas dotȩyarópé, so whi̧ feané Kerisopó du betere whi̧ Yesu dotȩyaró de?” yalepó. 


text:
Ti noatepa meipó. Kale Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧rapené so whi̧ feané Yesuné doi hale sóró horóló, dukirateremó atima dowi kisipa muturaalu, atimané a̧ daai kale Pailat-né a̧ beterepaae dapesó weirapóló kisipa mualepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale Pailat a̧ so whi̧tamo fo tokó̧tamo yaai bituatere tikimó betepa, ama somané fo yó fótu duraalu, “Ya̧lo mió mo dowi noke yaleteiné ȩ doasi sekȩ yalepa, ai dowi ala mo beta̧kélé munire whi̧paae me ala momókó erao̧se,” yalepó. 


text:
<pb/>Téyaletei, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó whi̧ disirapetamoné so whi̧paae duraalu, “Barabas ipaae wó̧póló dotonóturaalu, Yesu sinó̧póló oleróló dae yae,” yóló, so whi̧ feapaae sesemeratere fo du betalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, kale <e>Gavman</e> whi̧né sóró beteró betere doasi topo whi̧né woseturaalu, “I whi̧ tamokó mé whi̧ dia̧ beterepaae wó̧póló sokóló dotonaróé?” depa, atimané duraalu, “Barabas wó̧póló dotonae!” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, kale Pailat-né so whi̧paae woseturaalu, “So whi̧ feané Kerisopó du betere whi̧ Yesu neya̧roé?” yóló wosetepa, aimó daae mole so whi̧ feané duraalu, “A̧ta, filipaa ni tómó olorae!” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Pailat-né atimapaae duraalu, “Ai whi̧ta me dowi alakélé inipatei, ha̧le noatepa daró de?” depa, atimané fo mo ti fakeyóló duraalu, “A̧ filipaare ni tómó olorae!” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, ai yó mole so whi̧ atimané kisipa mutere ala erao̧sóró, Pailat-né seséyalemókélé mo su̧ni, so whi̧né doasi foya yaaitere ala kolóló, so whi̧ feané keletómó wȩiné ama naase fukutu duraalu, “I whi̧ delemó Kótóné matere kwiata, ya̧lo saalomeitei, diaao̧tóró saalopó. Atéró sókó fatere samea ya̧lo naasemó yao̧sóró, i fokotapa kelere?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, so whi̧ feané duraalu, “Ai whi̧ dele kwiata, Kótóné da̧ró da̧né naale senaaletamopaae meló̧pólópó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, so whi̧ atimané Pailat-paae dotonae yale whi̧ Barabas ha̧le fó̧póló dotonóturaalu, mepaae diki tare whi̧rapené Yesu fokosói alapi yóló, nalo filipaa ni tómó oleróló daai dapesó fae yóló melalepó. Diki tare whi̧rapené Yesu faleyale fo (Mak 15:16-20, <a href='B:500 19:2'>Jon 19:2-3</a>) 


text:
<pb/>Atéró, kale <e>Gavman</e> whi̧né sóró beteró betere topo whi̧né ama diki tare whi̧rape betere tiki wisinaale Pretorium-paae Yesu duwóló sóró felepó. Téyalemó, diki tare whi̧rape feané a̧ boperóló daane walepó. 


text:
Téró, atimané ama deró betere kuti sokóló beta̧ sonaai kuti deralepó. Atéró, mu daai képinétei doasi topo whi̧né deratere topo taopóló bopeyóló, ama topomó deralepó. Téró, atimané beta̧ dotó tiki ama turu naasemó taróló, a̧ daalemó bukutiri tȩane doropóló duraalu, “Juda so whi̧né topo whi̧-ó!” yóló faleyóló doka doka du betalepó. 


text:
Atéró atimané a̧ fesa̧a apuróló, kale dotó tiki momó fasó sóró, ama topomó momó du momó du betalepó. 


text:
Atéró, atimané a̧ doka doka du beteró, sonaai kuti sókó sóró ama kuti momó deralepó. Téró, a̧ filipaa ni tómó oloraai dapesó felepó. Yesu filipaa ni tómó suka̧le fo (Mak 15:21-32, <a href='B:490 23:26'>Luk 23:26-43</a>, <a href='B:500 19:17'>Jon 19:17-27</a>) 


text:
<pb/>Atéró dapesó fu beteremó, Sairin be hulua whi̧kó Saimon a̧ tu̧mó hokolaa depa, a̧ fasóló ai filipaa ni a̧paae naaomo beleyae! yóló sȩyalepó. 


text:
Aimó atimané Yesumó beta̧ hakesa̧ai wȩiró mo <e>wain</e> wȩitamo hosekéróló tepeyaletei melalemó néni hó̧yalepó. 


text:
Atéró atimané a̧ filipaa ni tómó oleróló, ki̧lipaae ama kuti saairaalu atimané ni kukwia teraae horóló mé whi̧né ni kukwia mo donotóró muni dorowapa, ti ai whi̧nétóró sua yalepó. 


text:
A̧ oleró betere ni topomó i betené dalepóló asȩyóló oleralepó. Ai asȩyóló olerale fo i ape. <n>Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ Yesu i ape</n> 


text:
<pb/>Kale o̧lémi nuku betale whi̧ tamokélé a̧tamo beta̧mó, me whi̧ ama turu naase dȩró nimó oleróo, me whi̧ fȩ́ naase dȩró me nimó oleróo yalepó. 


text:
Mepaae ai tu̧mó fua wuatere so whi̧ atimané folópu kelepéyóló faleyóló doka doka duraalu, “Ya̧ta kale momatere be fisikóló, sore be dȩmó momó tȩyaalopó du betale whi̧pa, naaotei ya̧ tao sae. Ya̧tamo Kótóné Naalemapata, ti ai filipaa ni taaróló dere ape,” du betalepó. 


text:
<pb/>Atéró kale dere kaae, mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rapenékélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapenékélé, mepaae whi̧ disirapenékélé, faleyóló doka doka duraalu, 


text:
“Mepaae whi̧rape sukao̧sóró ama tao sua yaletei, a̧ sinao̧sóró amatei tao sinitupó. Ti a̧ta, Israel fake so whi̧né doasi topo whi̧ ereteiné filipaa ni taaróló dorowapa, ti da̧ a̧paae kisipa tiki tiraalopó. 


text:
Ama duraalutamo, a̧ Kótóné Naalemapóló kisipa tiki tirateremó, Kótóné a̧ tao saai kisipa mutepa, ti tao só̧póló yae,” yalepó. 


text:
Yesutamo kale beta̧mó olerale o̧lémi nuku betale whi̧ tamonékélé u whi̧rapené dere kaae, a̧ faleyóló doka doka dere forape dekéró du betalepó. Yesu suka̧le ala (Mak 15:33-41, <a href='B:490 23:44'>Luk 23:44-49</a>, <a href='B:500 19:28'>Jon 19:28-30</a>) 


text:
<pb/>Téró suka tua̧mó 12 <e>kilok</e> sukakelemó kaae sóró fóló, be kuluka derepaae 3-<e>kilok</e>-mó hae kwia mo fea dikiyalepó. 


text:
Atéró be kuluka 3-<e>kilok</e> seretamo, Yesuné doasi fo fakeyóló duraalu, “<e>Eloi, Eloi, lama sabakatani</e>,” ai fo feteyóló, “Ȩ tȩteróló kaae tare Kótó-ó, Ȩ tȩteróló kaae tare Kótó-ó, ȩ ya̧lo wotoró beteró̧póló noatepa taaróló feleé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, mepaae aimó daae mole so whi̧rapené ama ai dere fo wosóló duraalu, “Ama Elaijapaae ape yóló ai dere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, atimakó whi̧ beta̧ mo hapale sururu yóló fóló, kale wépi kaae o̧la sóró séli kȩlaa kaae ere moi <e>wain</e> wȩi kale wépi kaae o̧lamó tópuró sóró, kapemó haka sóró Yesu nó̧póló melaai sóró felepó. 


text:
Téyaletei, mepaae whi̧rapené duraalu, “Ilaija wóló tao sene walémóló kelaalopa, atéró oleró̧póló taalae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéteretamotóró kale momatere be sata̧leróló oleró betere kuti óté kaae sóró tereketé doropóló, a salepaae sókó deralepó. Téturaalu, doasi bao yale tikimó kaporapekélé terekeyóló felepó. 


text:
Atéturaalu, whi̧ dourale tikikélé turukwȩ fóló, mo take Kótóné ama kae sóró beterale so whi̧ sukutepa douraletei, dou taaróló momó kepaayóló fua yalepó. 


text:
Yesu atéró kepaayóló fi ki̧lipaae, ai kale kepaayale so whi̧rape mepaae so whi̧né koló̧póló, Kótóné ama kae tȩnó betere Jerusalem be huluapaae yó male felepó. 


text:
<pb/>Atétepa, kale diki tare whi̧rapené topo whi̧ró Yesu me ala yao̧sóró, kaae tare diki tare whi̧rapetamoné doasi bao dere alaró mepaae kae kae dere alarapetamo kolóló, atima fea winé sukó̧ló diri furu furu yóló duraalu, “Haió! i whi̧ta, Kótóné Naalematóró mo hi̧tipó,” yalepó. 


text:
Téró, Yesu a̧ mepaae o̧la o̧la ya̧ya̧tepa tao sóró mótua yale sorape, Kaleli hae kwia taaróló wóló, Yesupaae eratere ala kelaai mo tumó daae mulu, kese faló beterepó. 


text:
Atima ai sorape kuamó Maktala be hulua sokó Mariakélé, Jems-ró Josis-tamoné hama Mariakélé, Sebediné naalema tamoné hamakélé, atima atéró daae molepó. Yesu dourale ala (Mak 15:42-47, <a href='B:490 23:50'>Luk 23:50-55</a>, <a href='B:500 19:38'>Jon 19:38-42</a>) 


text:
<pb/>Be mo felekemó dikiyaai deretamo, beta̧ Arimatea be whi̧kó néli whi̧ Josep walepó. Ai whi̧ a̧kélé Yesuné yó matere whi̧ betalepó. 


text:
Kale sekȩ́né Yesuné tiki saai dapóló, kale topo whi̧ Pailat-paae wosene felemó, Pailat-né ama diki tare whi̧rapepaae duraalu, “I sekȩ́né Yesuné tiki ama sóró faaipó dapa, sóró fó̧póló melae,” yalepó. 


text:
Atéró matepa mo dȩ tekée fi <e>linen</e> kuti wisinaalené Yesuné tiki bopeyóló só fóló, mepaae suka̧le whi̧ dourénire kane dolomó Yesuné tiki mulalepó. Téró kale dou tu̧ kinaai aleyóló mulale kane fake biliraté fóló kinóló a̧ felepó. Ti ai kane dolota, kale whi̧ Josep a̧ sukutepa douró̧póló, aleyóló muló betere tikipó. 


text:
Atétepa, kale Maktala be hulua sokó Mariaró ama yakoma Mariatamo ai kale whi̧ douró betere tiki kese faróló beterepó. Yesuné tiki me ala yao̧sóró diki tare whi̧rapené kaae tare ala 


text:
Atéyale sisópaae dótóró sa̧a nóló betaairaalu, o̧la o̧la taleyóló mulóló, be dȩtepa i ala yalepó. Kale moma dere be kaae tare topo whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo Pailat beterepaae fóló duraalu, “Doa whi̧-ó, ai kale so whi̧ dilikité kutu betale whi̧ a̧ suka̧ai bitu be dȩ sore kemetepa, a̧ momó kepaayóló betaalopó depa, da̧né wosalepó. 


text:
Atéró ai kale suka̧le whi̧né ama yó matere whi̧rapené ama tiki o̧lémi sóró fóló, mo whi̧paae a̧ momó kepaayóló beterapó deté kuturaalu, so whi̧ dilika̧alo ai ape. Atéró dilikitere alané ama take folosóró so whi̧ dilika̧letei teraae faalopó. Téyao̧sórópa, naao diki tare whi̧rapené ai kale whi̧ dourale tiki be dȩ soremó mo wisiyóló kaae tawó̧póló yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Pailat-né so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧rapepaae duraalu, “Whi̧ douró betere tiki mo wisiyóló kaae tawó̧póló, mepaae diki tare whi̧rape dapesó fóló, etéró kaae tawae yóló yó melae,” yalepó. 


text:
Atétepa atima fóló, kale whi̧ dou mené tuki̧yalemóló kelaai tu̧ kinale kane fakeró ha̧le daale kane kwiatamo meke eróló, tua̧mó siri mulóló diki tare whi̧rapepaae kaae tawae yóló sóró daalalepó.<pb/>


text:
Téró kale sa̧a naai tukóló mulale suka kemeyóló <e>fula</e> kaae sere be dȩmó mo hi̧katitei, Maktala be hulua so Mariaró yakoma Mariatamo kale whi̧ dou kelaai felepó. 


text:
<pb/>Atéró, kale so tamo dou tópaae sókó faai teó fu betepatei, beta̧ <e>ensel</e> hepen bemó dorowóló, dou kinó betere kane fake tukwȩ faróló a̧ tómó beterepó. Ai kane fake tukwȩ falateremó, mo doakale bao yalepó. 


text:
Ai dou kaae tawóló betó mole diki tare whi̧rapené a̧ kolóló, winé sukó̧ló diri furu furu duraalu, sukó̧ló mole whi̧rape ao̧yóló haemó deraapisa fóló molepó. 


text:
<pb/>Téró kale so tamo sókó wapa, kale <e>ensel</e>-né atimaamopaae duraalu, “Diaamo wiyao̧se. Diaamota, filipaa nimó dale whi̧ Yesu kȩle waletei ya̧lo tuȩ́rapó. 


text:
Ti a̧ta imó muni, a̧ mulale tiki ha̧lerapa kelaai ape. Ti take ama yale fotóró dokonóló, a̧ kepaayóló falapó. 


text:
Atérapa, diaamo hapale fóló, ama yó matere whi̧rapepaae i fo yae. A̧ mo ti suka̧letei kepaayóló, dia̧ nalo wó̧póló a̧pi Kaleli haepaae furaalu, a̧tamo aimó hokolaa yóló kelaalopa, ape yale fo ya̧lo diaamopaae i dere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, kale so tamo wirutei mo hai̧tamo whi̧ dou taaróló, ama yó matere whi̧rapepaae yaai dapóló sururuyóló felepó. 


text:
Atéró fu betepa, Yesu hapale sókó wóló daalu ko̧leó yalepó. Atétepa, atimaamo a̧ daalepaae fóló, ama hómó apuó taru Tale-ó du betalepó. 


text:
Atétu betepa, Yesuné atimaamopaae duraalu, “Wiyao̧se! Diaamo fóló, ya̧lo norapepaae diaao̧ ȩ u Kaleli haemó kelaasepóló ape yalepó, yaai fae,” yalepó. Diki tare whi̧rapené i ala kelalepóló yale fo 


text:
<pb/>Téró ai kale so tamo fu betepatei, kale mepaae dou kaae tawóló betale diki tare whi̧rape atima momatere be kaae tare topo whi̧rape beterepaae fóló, atimané kelale alarape fea yó melalepó. 


text:
Ti fo depa, mo so whi̧mó Talepaae momatere topo whi̧raperó mepaae so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ disirapetamo beta̧paae touróló bitu, i ala yaalopóló taleyóló mulalepó. 


text:
Atéró fo deyóló, kale diki tare whi̧rape atimané kelale ala mo so whi̧paae yao̧sóró fo mulótu duraalu, “Mené dia̧paae noa ala yaleé depa i fo yae, ‘Da̧ firepaae Yesuné ama yó matere whi̧rape wóló, ama tiki o̧lémi sóró falapó yae,’ ” yóló doasi <e>moni</e>né dupuyalepó. 


text:
Atéró duraalu, “<e>Gavman</e> topo whi̧né i dere fo wosetepa, dia̧tamo doasi fopaae buóló me ala erao̧sóró dia̧ seséturaalu, da̧nétei ama kisipa tiki feléraalopó,” yalepó. 


text:
Téró, kale diki tare whi̧rape doasi <e>moni</e> sóró furaalu, atimapaae yae yale fotóróti deté kwȩyalepó. Atéró dere fo so whi̧ feané wosóló, fakerale fo mió i alimó betó mole Juda so whi̧nékélé wosóló mo kisiparapó. Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae yale fo (Mak 16:14-18, <a href='B:490 24:36'>Luk 24:36-49</a>, <a href='B:500 20:19'>Jon 20:19-23</a>) 


text:
<pb/>Téró Yesu a̧ suka̧ai bitu, ama yó matepa wosetere 11 whi̧rapepaae, a̧tamo Kaleli haemó daale hasi fosómó hokolaa yaalopó, yale fo tuȩ́ru atima felepó. 


text:
Atéró fóló, aimó atimané a̧ kolóló, hemée deyóló betó mulu Tale-ó du betalepó. Tétu betaletei, mepaae whi̧rapené Yesu a̧ hi̧ti yale moló̧póló, kisipa tamo mutu beterepó. 


text:
Tétepa, Yesu a̧ atima betere felekepaae fóló duraalu, “Ó hepen bemókélé i haemókélé ere ala fea ya̧lo tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné ȩ sóró beteró beterapó. Térapa, dia̧ i hae kwiamó betóló fale so whi̧ beterepaae fóló, atimakélé ya̧lo yó matepa wosetere so whi̧ beteró̧póló, yó maté kwȩyae. Atéturaalu Alima, Naalema, Dȩi Kepe Wisi, da̧né beta̧ doimó wȩi tópurótua yae. 


text:
Tétu, ya̧lo dia̧paae yae yóló mulale ala fea, atimanékélé wosóló sya fó̧póló yó mótu betae. Ya̧lo dia̧ taaróló feni, da̧ fea beta̧mó bitiré fóló, kemene fole alimó sókó faalopóló i yóló mulatere ape,” yalepó.<pb/>


text:
<pb/>Mo take Kótóné ama fo eratere ko̧ló whi̧ Aisaiané asȩyóló muló betere fo i ape.<pb/>“Ya̧lo fo era̧le fae yóló dotonatere whi̧ ya̧ waaire tu̧mó a̧pi folosóró fó̧póló, ya̧lo dotȩyaalo ai ape. Ai sekȩ́néta, ya̧ waaire tu̧ aleóló donoraalopó.<pb/> 


text:
I whi̧ a̧ta, so whi̧kélé bitinire kópu ka̧ae fi tikimó sókó wóló daalu, fo fake yóló i fo yaalo ai ape. ‘Tale waaire tu̧ donoróló aleyae,’ ” erapó. 


text:
Atéyale fo dokonóturaalu, beta̧ whi̧ Jon walepó. A̧ta so whi̧kélé bitini kópu ka̧ae fi tikimó sókó wóló duraalu, “Mepaae so whi̧ de atimané yale dowi ala taaróló, tuȩ́ tiki feteyóló walemó wȩi tópuratepa, ti Kótóné diaao̧ dowi ala kwia tokó̧ló aluraalopó,” du betalepó. 


text:
Atétere fo woseturaalu, Judia hae kwiamó betó mole so whi̧ró Jerusalem bemó betó mole so whi̧tamo a̧ beterepaae wóló, atimané yale dowi alarape fea ha̧keamó yó matepa, Jon-né atima Jordan wȩimó tópurótua yalepó. 


text:
Jon-né ama bukutua yale kutita, ti kale <e>kamel</e> hupu nikiné dokóló moletei bukutua yóo, ama tokélé hupu sekaȩné aleyaletei sua yóo, yalepó. Ama nukua yale o̧la ti ero nusuró meke wȩitamopó. 


text:
Atéró ama atimapaae duraalu, “Ȩta folosóró wale whi̧ i ape. Nalo ya̧lo ki̧lipaae, ti mo doa fotoko̧ bole sekȩ́ whi̧ waalo ai ape. Ai sekȩ́ a̧ta ȩ kaae mei, mo doasi sekȩ́ whi̧ betepa, ȩ a̧ ao̧mó beleka̧amale naale kaae beterapó. Téru, ama hó bené képi ya̧lo teraayaairetei mo su̧nipó. 


text:
Ya̧lota, dia̧ ha̧le wȩi maaté tópurótu beteretei, amata dia̧ Dȩi Kepe Wisitamo tópuraalo ai ape,” yalepó. Yesu wȩi tópurale alaró su̧ sale alatamo (Mat 3:13-17, <a href='B:490 03:21'>Luk 3:21-22</a>) 


text:
<pb/>Atéyale sukamó, Yesu a̧ Kaleli hae kwiamó tȩne Nasaret be taaróló wapa, Jon-né a̧ Jordan wȩimó tópuralepó. 


text:
Téró, Yesu a̧ wȩi tópuróló hae taopaae hutu betepa, Jon-né ó sa̧paae kese horalemó hepen, be tu̧ kuti tekée fu dere kaae yóló, Dȩi Kepe Wisi ba ho̧kósere kaae Yesuné ama tikimó biti̧ dorowapa kelalepó. 


text:
Atéró betepa ó sa̧mó fo tekerótu duraalu, “Ya̧ta, ya̧lo mo yaala sókó fóló, hosaa mole Naalepó. Naao dere ala fea mo wisi alatóró dereteiné ȩ mo doasi hai̧né sukutapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téyalemó mo ai fapotóróti, kale Dȩi Kepe Wisiné Yesu so whi̧kélé bitini, kópu ka̧ae fi tikipaae sȩyóló falalepó. 


text:
Yesu a̧ atéró fóló betepa, be dȩ whi̧ siki tamo kemeyalepó. Atépa, Yesu a̧ dée nó̧póló Satan-né a̧paae kae kae su̧ sere alarape erótu betalepó. A̧ aimó syaae o̧latamo betepa, me ala yao̧sóró Kótóné ama <e>ensel</e>-rape dorowóló, Yesu tao salepó. Yesuné ama yó matere whi̧rape a̧ sya ape yale fo (Mat 4:12-22, <a href='B:490 05:1'>Luk 5:1-11</a>) 


text:
<pb/>Jon <e>dipula</e> beterale ki̧lipaae, Yesu a̧ Kaleli hae kwiapaae sókó wóló, Kótóné ama kisi fo wisi so whi̧ feapaae yó mótu betalepó. 


text:
Atéró yó mótu duraalu, “Talené eraaire ala ama ko̧ló whi̧rapené deté wale fo mió i dokonatere ape. Téturaalu, Kótóné tȩteróló kaae tare alakélé mió sókó wóló i mole ape. Térapa diaao̧ du betere dowi ala taaróló, tuȩ́ tiki feteyóló kale kisi fo wisi wosóló, kisipa tiró betae,” du betalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ ai Kaleli wȩi fóku sesekȩ hutu bituraalu kelalemó, Saimon-ró noma Andrutamo ha̧leke wané ya su beterepó. Atimaamota, suka fea ya siré kotere whi̧ tamopó. 


text:
Atétu betepa, Yesuné atimaamopaae duraalu, “Diaamo ai ya siré koteretei taaróló, ȩ sya ape. Ti noatepa mei diaamoné ai ya su dere kaae so whi̧kélé siré kwȩyaasepóló, ya̧lo diaamo sóró beteraalopa ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró a̧ sawa fóló, kale dere kaae Sebedi naalema Jems-ró noma Jon-tamo nukumó bituraalu, ha̧leke warape turukó feletei wisi wisiyóló nomotu betepa kelalepó. 


text:
Atétu betepa, mo ai fapotóróti Yesuné atimaamopaae duraalu, “Diaamo ȩ sya ape,” yalepó. Tétepa, atimaamoné alima Sebediró ama kutó diratere whi̧rapetamo nukumó betepatei taaróló, atimaamo Yesu sya felepó. Yesuné dowi kepe ho̧konale fo 


text:
<pb/>Atéró, atima fea touyóló Kapeneam bemó sókó fóló, ai bemó kale sa̧a nó̧póló tukóló muló betere sukamó atimané fo wosetere be dolopaae fóló, Yesuné fo yó melaai kaae salepó. 


text:
Téró, ai kale so whi̧né ama yó matere fo wosóló duraalu, “I sekȩ́né yó matere fota, doasi kisipare whi̧rapené dere fo kaae dapóló, siratu betalepó. Kale Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapené da̧paae atéró yó mótumipó,” du betalepó. 


text:
Atétu betalemó, mo ai fapotóróti kale ai fo wosetere be dolomó beta̧ dowi kepe tepeyóló betere whi̧né fo fakeyóló duraalu, “Nasaret be whi̧kó Yesu-ó, naao da̧mopaae noa alakó eraai waleé? Da̧mo noatepa dóló aluraai waleé? Ya̧ta, dowi ala mo beta̧kélé munire whi̧ wisinaale betepa, Kótóné sóró kae beteró beteretei, ya̧lo mo kisiparapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné kale dowi kepe foné sóró duraalu, “Fo taaróló, whi̧ tua̧mó beteretei sókó fae,” yalepó. 


text:
Ai fo deremó, kale dowi kepe sókó faairaalu, kale whi̧ tao sóró feseróló fo fakeyóló keterȩ́tamo sókó felepó. 


text:
Atéteremó, kale so whi̧ atimasisitei u wosene i wosene yóló duraalu, “Ita, noa ala yalerópó. Ama i yó matere kisi fota, mo doasi topo whi̧rapené dere fo kaae dapó. Dowi keperapenékélé, mo whi̧né dere kaae, a̧ ao̧mó sukó̧ló bituraalu, ama yae dere ala motóró dapóló,” siratu betalepó. 


text:
Atétere ala so whi̧ mo feané kolóló, Yesuné i ala du beterapóló kulu kulu só kotepa, Kaleli hae kwiamó betó mole so whi̧ feané wosalepó. Yesuné kisi daae mole so whi̧ wisirale fo (Mat 8:14-17, <a href='B:490 04:38'>Luk 4:38-41</a>) 


text:
<pb/>Atima fo wosetere be taaróló furaalu, Jems-ró Jon-tamokélé dape sóró Saimon-ró noma Andru-tamoné bepaae felepó. 


text:
Tétepa, Yesu kale so kisi dalóló molepaae fóló, ama naasemó tao sóró turukó horalemó, kale soné tiki supu du betaletei tukóló, atimamó o̧la kaae sóró biliralepó. 


text:
<pb/>Atéyale sukamó, suka doropóló be hoteretamo, mepaae kisi daae mole so whi̧ró dowi kepe tepeyóló betó mole so whi̧tamo, Yesu beterepaae dapesó wóló betera̧leta dua yalepó. 


text:
Atéró betó mupa, mepaae kae kae hepo daae mole so whi̧kélé wisirótua yóo, so whi̧ tua̧mó tepeyóló betere dowi keperapekélé ho̧konóló sókó fatua yóo, yalepó. Kale dowi keperapené Yesu a̧ atei kaae whi̧póló tuȩ́reteiné mo so whi̧paae fo yao̧sóró Yesuné ama seséyalepó. Yesu ama wotoró bitu momayale fo 


text:
<pb/>Téró, Yesu a̧ be dȩyaai du beteretamotei turukó holóló ai be taaróló, so whi̧kélé mei tikipaae fóló, momatu betalepó. 


text:
Téró, atimané a̧ kekó̧ló keletepa a̧paae duraalu, “Tale-ó, so whi̧ feané ya̧ mopaae felerópóló kikitu beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa ama atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Da̧ i be taaróló, felekemó tȩ mole berapepaae kale fo wisi yó melaai faalopa fiépe. Ti noatepae, ȩta ai kutó diyaairaalu i wóló betere ape,” yalepó. 


text:
Téró, a̧ ai Kaleli hae kwia tua̧mó tȩ mole fo wosetere berapemó, kale fo wisi yó melaté kuturaalu dowi keperapekélé dóló ho̧konótua yalepó. Dowi humu fuluné tiki dore whi̧ wisirale fo (Mat 8:1-4, <a href='B:490 05:12'>Luk 5:12-16</a>) 


text:
<pb/>Atéró dowi humu fuluné tiki dore whi̧ beta̧ Yesu beterepaae wóló, bukutiri tea̧ró bitu i fo yalepó. “Yesu-ó, naaotamo ȩ wisiraai kisipa mutepa, ti wisiraasepólópó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné kale whi̧ kelalemó, ko̧lené sukutu ama tikimó naase mulóló duraalu, “Ya̧lo ya̧ wisiraai kisipa mutapa, wisi yae,” yalepó. 


text:
Atéró, Yesuné kale whi̧ dotonaai mo dirii fo yóló duraalu, “Ya̧lo naao tiki wisiralepó fo mo so whi̧paae momókó deté kwȩyao̧se. Ya̧ fóló, Kótópaae momatere be kaae tare whi̧rapepaae maaté naao tiki wisiraletei yó melae. Téró, whi̧né tiki wisirateremó, mo take Moses-né melae yóló ere o̧la male fae. Ti noatepae, ai whi̧rapené naao tiki kilituraalu, ita Talené erapó yó̧póló, yó melaai fae,” yóló dotonalepó. 


text:
Yesuné kale sekȩ́paae ai fo yaletei taaróló, ama tiki wisirale fo so whi̧ feapaae ha̧keamó yó melaté kwȩyalepó. Atéyale tikimó, Yesu a̧ so whi̧ betó mole kuamó konénipa, so whi̧ bitinire tikipaae biti̧ fua yalepó. Atétua yalemókélé, kae kae tikimó betó mole so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae a̧ beterepaae wuatóró yó tarepó.<pb/>


text:
Téró nalo me sukamó, Yesu a̧ momó Kapeneam bepaae wóló beteremó, so whi̧ mo feané Yesu ama bemó wóló beterapó dere fo wosalepó. 


text:
Ai fo woseturaalu so whi̧ dekéró wale tikimó, be dolokélé, tu̧ sókó walekélé, so whi̧ daayaaire tȩ munipó. Atépa, atimapaae ama kale fo wisi ha̧keamó yó mótu betalepó. 


text:
Yesu a̧ atéró yó mótu betepa, mepaae dou̧ró whi̧rapené beta̧ tiki da̧amui whi̧ Yesu beterepaae beleyóló walepó. 


text:
Téyaletei, so whi̧ mo fa̧anuraalu kale whi̧rape atima whi̧ sóró faaire tȩ munipa, siki bepaae holóló, Yesu daale mo donotóróti kale siki be keya dolo sokóló tiki da̧amui whi̧ besekȩtamo turó deralepó. 


text:
Atétepa, Yesuné ai kale dou̧ró whi̧rapené kisipa tiki tiratere ala kolóló, kale tiki da̧amui whi̧paae duraalu, “Ti naale-ó, naao yale dowi ala kwia fea mió ya̧lo tokó̧ló aluratapó,” yalepó. 


text:
“I whi̧ a̧ta, Kótó kaaepó du betere foné Kótó faletu beterapó. Ti dowi ala kwiata, Kótóné beta̧ su̧mó aluranérapó,” du betalepó. 


text:
<pb/>Atima atéró mutu betere tuȩ́ tiki Yesuné kisipanétei mo hapale kolóló, atimapaae duraalu, “I kale yale fomó dia̧ noatepa atei kaae tuȩ́ mutu bitu de? 


text:
Ti dia̧sisitei taleyae. Mepaae whi̧né duraalu, naao dowi ala kwia ya̧lo aluratapó fo so whi̧ feané enérepé, ya̧ turukó holóló naao besekȩ sóró fae, fo enére? 


text:
Téretei, i haemó betóló fale so whi̧né dere dowi ala tokó̧ló aluraaire fotoko̧ Whi̧né Naalemané su̧mó bulapóló, so whi̧ feané tuȩ́ yó̧póló i dapa, ya̧ turukó holóló naao besekȩ sóró bepaae fae,” yalepó. 


text:
Mo ai fapotóróti, kale whi̧ atima feané keletómó turukó holóló, ama besekȩ sóró felepó. Atétere ala kolóló, so whi̧ feané sirayóló, atima Kótóné doi hale sóró horótu duraalu, “Mo take bitiré wale alimókélé, da̧né etei kaae ala mo kolókélé inipó,” yalepó. Lipaipaae a̧ sya ape yale fo (Mat 9:9-13, <a href='B:490 05:27'>Luk 5:27-32</a>) 


text:
<pb/>Téró etéyalepó. Yesu a̧ momó wȩi fókumó fóló beteremó, so whi̧ mo dekéró a̧ beterepaae wóló betó molepó. Atépa, fo kaae sóró yó melalepó. 


text:
Atétu beteró, tu̧mó furaalu kelalemó, Alpias-né naalema Lipai a̧ <e>takis moni</e> saairaalu kapala tȩne furu bemó betepa, a̧paae duraalu, “Ya̧ ȩ sya ape,” depa, kale whi̧ a̧ turukó holóló Yesu sya felepó. 


text:
<pb/>Atéró Yesu a̧ Lipainé bemó o̧la naai fóló beteremó, mepaae <e>takis moni</e> sere whi̧rapekélé, dowi ala dere whi̧rapekélé, Yesuné ama yó matere whi̧rapekélé, ama dere fo wosóló a̧ sya fu betere so whi̧kélé, fea o̧la nuku betalepó. 


text:
Atépa, Farisi whi̧raperó mepaae Moses-né asȩre fo yó melatere whi̧rapetamoné Yesu a̧ dowi ala dere whi̧raperó <e>takis moni</e> sere whi̧rapetamo beta̧mó o̧la nuku betepa kelalepó. Atépa, Yesuné yó matere whi̧rapepaae woseturaalu, “A̧ <e>takis moni</e> siré kotere whi̧raperó dowi ala dere whi̧rapetamotei noatepa o̧la beta̧mó nuku bitu dérópó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró dere fo Yesuné wosóló atimapaae duraalu, “Hepo daani ha̧le sesȩre so whi̧ <e>dokta</e> beterepaae fumitei, hepo daale so whi̧ró tiki dore so whi̧tamo maaté fua dapó. Atétere kaae, ȩ wale alata wisi ala dere so whi̧paae ape yaai anitei, dowi ala dere so whi̧paae ape yaai walepó,” yalepó. O̧la weteremó Yesupaae wosale fo (Mat 9:14-17, <a href='B:490 05:33'>Luk 5:33-39</a>) 


text:
<pb/>Téró, Jon-né yó matere whi̧raperó Farisi whi̧rapetamo atima ai sukamó o̧la weyóló ha̧le beterepó. Tépa, mepaae so whi̧ Yesu beterepaae wóló a̧paae woseturaalu, “Jon-né yó matere whi̧raperó Farisi whi̧né yó matere whi̧rapetamo o̧la weyóló bitu dere kaae, Naao yó matere whi̧rapekélé o̧la weóló bitini dere noatepa de?” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Kale nomarape atima so dokore whi̧tamo beta̧mó bituraalu, o̧la weyóló ha̧le betaaloé? So dokore whi̧kélé atima fea beta̧mó betereteiné o̧la weyóló ha̧le betenénipó. 


text:
Téretei, me sukamó kale so dokore whi̧ atima beta̧mó betepatei, mené a̧ tawóló só fole sukamó, atima o̧la weyóló ha̧le betó muaalopó. 


text:
<pb/>Mepaae whi̧né kisi kuti kwia sóró dera̧akele kuti dakoróló nomotumipó. Atétepa, ti kale kisi kuti fȩ sókó fóló kóputuraalu, dera̧akele kuti dotouyó sóró, mo ti bisa̧ae faalopó. 


text:
Atétere kaae, mepaae whi̧rapené kale kȩlaa wale kisi <e>wain</e> wȩi hupu sekaȩné aleyale arói wutimó tepetumipó. Até enalemó, kale wȩi mómu sókó faai tóputuraalu, ai kale hupu sekaȩné aleyale arói wutikélé fulukó fóló, wȩikélé ha̧le besekéraalopó. Até yao̧sóró, atimané kisi <e>wain</e> wȩi tepeturaalu, ti hupu sekaȩné aleyale kisi wutimótóró tepetua dapó,” yalepó. Yesu a̧ta sa̧a nokole be dȩ Talepó (Mat 12:1-14, <a href='B:490 06:1'>Luk 6:1-11</a>) 


text:
<pb/>Téró etéyalepó. Sa̧a nó̧póló tukóló muló betere sukamó, a̧ ama yó matere whi̧rapetamo <e>whit</e> kutó tua̧mó kutu betalepó. Atéró kutu bituraalu, ama yó matere whi̧rapené ai kutómó ere <e>whit</e> bokóló nukulé fu betalepó. 


text:
Atétere ala Farisi whi̧rapené kolóló, a̧paae duraalu, “Sa̧a nokole sukamótei, naao yó matere whi̧rapené atei kaae ala noatepa yó̧póló kaae tare? Sa̧a nokole sukamó kutó ditepa, mo doasi fo mulapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, ama atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Depit-ró ama fulumu whi̧rapetamo wotetepa yale ala asȩmó yóló muló beteretei, diaao̧ dosa̧ayóló tuȩ́ muni airapó. 


text:
Kótópaae momaratere be Abiatané tȩteróló kaae tawale sukamó, Depit a̧ Kótóné be dolopaae sókó fóló, Kótóné keletómó melaairaalu muló betere <e>bred</e> otei, a̧ wotetepa sóró nalepó. Téturaalu, ama fulumu whi̧rape atimakélé matepa nalepó. Ti ai o̧lata, mo ha̧le whi̧né nukupa, fo moleteiné kale momaratere be kaae tare whi̧rapené maaté nukua dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné atimapaae duraalu, “Kótóné whi̧ aleyaleteita, sa̧a naai tukóló muló betere be dȩ doi sóró horó̧póló ini, whi̧ tao saai kisipa mutu, ai sa̧a nokole be dȩ tukóló muló beterapó. 


text:
Atéreteiné Whi̧né Naalema a̧ta, ai sa̧a nó̧póló tukóló muló betere be dȩ tȩteróló kaae tare Talepó,” yalepó.<pb/>


text:
Kale Sa̧a naai tukóló muló betere sukamótei, naase dowi whi̧ Yesuné wisiratémóló kelaai, mepaae whi̧rapené kele mulóló betó molepó. Aita ha̧le mei, kale tukóló muló betere be dȩmótei whi̧ wisiratepa, a̧ só deraai kisipa mutu yalepó. 


text:
Tépatei, Yesuné naase dowi whi̧paae duraalu, “So whi̧ feané koló̧pólópa, ya̧ turukó holóló daayae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró ama atimapaae woseturaalu, “Sa̧a nokole sukamó so whi̧ tao sere ala depa fo mulepé, dowi ala depa fo mule? Whi̧ sukao̧sóró tao sere ala depa fo mulepé, whi̧ dele ala depa fo mule?” yóló wosalemó, atimané a̧paae me fokélé tokó̧ menipó. 


text:
<pb/>Ai whi̧rapené atei kaae dore whi̧paae ko̧letere ala ini, dowa̧ae fu betepa Yesu a̧ doasi sekȩi kisipa mutu, atimatamo fopaae buóló kale whi̧paae duraalu, “Naao naase teréȩ falae,” depa, ama naase teréȩ faralemó, kale dore naase mo wisiyó felepó. 


text:
Atéteremó, kale Farisi whi̧raperó Herot-né dere ala sya fu betere whi̧rapetamo belapaae tóȩ fóló daalu, Yesu netéró daaloé? yóló atimasisi kȩlaaróló, fo dokotu betalepó. Mo turó so whi̧né Yesu sya fele fo 


text:
<pb/>Téró Yesuró ama yó matere whi̧rapetamo ai be taaróló, wȩi kȩla molepaae fóló beteremó, Kaleli haemó betó mole so whi̧ mo fea a̧ sya wou betalepó. 


text:
Yesuné ai alarape du beterapó dere fo woseturaalu, mepaae Judia hae kwiamó betó mole so whi̧kélé, Jerusalem be hulua so whi̧kélé, Idomia hae kwiamó betó mole so whi̧kélé, Jordan wȩi fóku uté tȩró betó mole so whi̧kélé, Tair be huluaró Saidon be huluatamo felekemó betó mole so whi̧kélé, mo fea Yesu beterepaae wou betalepó. 


text:
So whi̧ mo dekéró wóló touró betepa, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “So whi̧ touró betereteiné a̧ daayaaire tȩ munipa, wȩi nuku beleka̧amalekó taleyóló mulae,” yalepó. 


text:
Ti noatepae, mepaae folosóró hepo dalóló betó mole so whi̧ wisirale ala kolóló, atima mepaae hepo daale so whi̧kélé wisiró̧póló kisipa mutu, Yesuné tikimó wolaa yaai dapóló, araletamo tȩté tȩté wou betalepó. 


text:
Téró, mepaae dowi keperapené Yesu keletere doko̧ a̧ daale ao̧mó deraapisa fóló fió mulu, fo fakeyóló duraalu, “Ya̧ta, Kótóné Naalemapó,” dua yalepó. 


text:
Ai fo depa, Yesuné kale dowi keperapepaae duraalu, “Ȩta, Kótóné Naalemapóló, mo so whi̧paae ha̧keamó momókó deté kwȩyao̧se,” yóló doasi fo mulalepó. 12 aposel whi̧rape sóró beterale fo (Mat 10:1-4, <a href='B:490 06:12'>Luk 6:12-16</a>) 


text:
<pb/>Téró, Yesu a̧ du sorokó mole ao̧paae horóló bituraalu, ama tuȩ́ mole whi̧rape maaté dosa̧ayóló ape depa, atima a̧ beterepaae walepó. 


text:
Atéró wóló, a̧tamo fulumuyóló beta̧mó betóo, ama fo wisi yó melaté kwȩyóo, dowi keperape doló ho̧konóo yó̧póló, 12 <e>aposel</e> whi̧rape sóró beteralepó. 


text:
Sebedi naalema tamo Jems-ró noma Jon-tamokélé, Yesuné kisi doi Boanersis mulalepó. Ai doi beteta, Be Sapalaané naalema tamopó. 


text:
Andru, Filip, Batolomiu, Matyu, Tomas, Alpias naalema Jems, Tadeus, ka̧lo ka̧loi whi̧ Saimon, Iskariot whi̧kó Judas atima atéró whi̧ sóró beteralepó. 


text:
Kale Iskariot be whi̧kó Judas-ta, Yesu daai eleké deyale whi̧pó. Yesu Belsebul-pó yale fo (Mat 12:24-32, <a href='B:490 11:14'>Luk 11:14-23</a>, <a href='B:490 11:10'>12:10</a>) 


text:
<pb/>Téró, Yesu a̧ beta̧ be dolopaae wóló beteremó, so whi̧ mo fea momómo tourale tikimó, Yesuró ama yó matere whi̧rapetamo o̧la naaitere tȩkélé munipó. 


text:
Atétu beterapó, dere fo Yesuné hamaró nomarapetamoné wosetu a̧ keyaa fole whi̧ kaae beterapóló, atima Yesu dape saai wóló betó molepó. 


text:
<pb/>Atépa, mepaae Jerusalem be huluamó wale Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapené duraalu, “Dowi keperapené topo kepe Belsebul Yesu tua̧mó bitu a̧ fotoko̧ratepa, dowi keperape ho̧konótua du beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo du betepa, Yesuné ai kale so whi̧paae a̧ beterepaae ape yóló atimapaae fo sale forape yóló duraalu, “Satan a̧tamo beta̧ kutó ditere hamoma netéró doló ho̧konaaloé? Ai kaae ala mo enénipó. 


text:
Beta̧ doasi topo whi̧né tȩteró betere be hulua so whi̧ atimasisitei bóe dupa, atétere be huluarape fotoko̧ buóló betaaloé? Meipó. 


text:
Atétere kaae, Satan-né ama fulumu whi̧rapetamotei bóe dupa, ti a̧tei tua̧mó teketapó. Atéturaalu, fotoko̧ buóló betaaire su̧ni, a̧tei kemeyaalo ai ape. 


text:
Mepaae whi̧né doasi fotoko̧ bole whi̧ dokóló munéni, ha̧le betepatei ama be fulukóló, o̧la o̧la senénipó. Folosóró kale whi̧ a̧pi mo dirii képiné dokó mulóló, nalo ti ama be fulukóló o̧la o̧la fea su̧mó sóró fenérapó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Kae kae dowi alaró Kótó faletere fotamota, ti Kótóné mo su̧mó tokó̧ló aluraalopó. 


text:
Téyaalotei, mepaae whi̧né kale Dȩi Kepe Wisi faletepa, atétere so whi̧né dowi ala kwia mo alukélé eraalomeipó. Ai dowi ala kwia, mo ha̧le muó tawaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fota Yesuné ha̧le inipó. Atimané duraalu, “Yesu a̧ tua̧mó dowi keperape tepeyóló bituraalu dapó,” depa, ai fo yalepó. Yesuné hamaró nomarapetamo (Mat 12:46-50, <a href='B:490 08:19'>Luk 8:19-21</a>) 


text:
<pb/>Ai fo du betepa, Yesuné ama hamaró nomarapetamo wóló be belamó daae mulu, Yesupaae belapaae dere ape yae! yóló yó horalepó. 


text:
Tétepa, a̧ boperóló betó mole so whi̧né a̧paae duraalu, “Naao haeró nonaaorapetamoné ya̧ kȩle wóló belamó ó daae mole ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo yóló, a̧ boperóló betó mole so whi̧ kelené doko̧yóló duraalu, “Ya̧lo hae ó norapeta, ti dia̧tóróti i betere ape. 


text:
Ti noatepae, mepaae so whi̧ de Kótóné ama kisipa mole ala erótu betepa, ti ya̧lo no ó ne ó haetóróti ai betere ape,” yalepó.<pb/>


text:
Téró me sukamó a̧ wȩi fókupaae momó fóló bitu, kale fo wisi kaae sóró yó melótu betalepó. Atéró, yó melótu betepa so whi̧ mo dekéró waletikimó, a̧ betekȩtepa ai so whi̧ wȩi fókumó betó mupatei, a̧ wȩi nukupaae daane holalepó. 


text:
Ama atéró yó mótu duraalu, “Ya̧lo i dere fo wosae. Whi̧ beta̧né ama kutópaae o̧la wae ke terepeyaairaalu sóró felepó. 


text:
Téró, kale whi̧né kutómó terepeté kuturaalu, mepaae ke kapo tómó bole haemó terepée durupua yalepó. Até yaletei, ai hae mo apaae derepéni, kane tómó bole hae ereteiné kale o̧la wae mo hapale holalepó. Téyaletei, feleke hae tua̧paae doaló derepénipó. 


text:
Atéró, kale o̧la wae holóta yaletei, mo doasi diri suka wouraalu, kale o̧la kapo supuné tukó sóró séli yaairaalu yalepó. Ti aita, kale o̧lané feleke haepaae diriyóló derepénireteinépó. 


text:
Mepaae keta, dowi mu daai ne dolomó terepée durupua yalepó. Atéyale o̧la wae holaletei, dowi nené bopée sóró muluraalu, du wisiyóló wolenipó. 


text:
Mepaae ke ti hae wisimó terepée durupua yalepó. Atéyale o̧lata mo wisiyóló holóló, du woleyalepó. Atéró, beta̧ yo sóró fóló biliyaletei u̧lumétepa suraalumo, 30-yorape ó mepaae 60-yorape ó 100-yorape fa̧anótua dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo sale kemetepa, ama atimapaae duraalu, “Dia̧ so whi̧ detamo wosȩ́li daapa, ti i dere fo sale bete mo wisiyóló wosóló tuȩ́ munérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo du beteró, nalo so whi̧ mo fea fi tikimó, a̧ ama wotoró be dolopaae fóló betepa, ama yó matere 12 whi̧raperó mepaae a̧tamo fuluyóló betó mole whi̧rapetamoné a̧paae woseturaalu, “Naao ti yale fo sale da̧ ko̧ló ko̧lórapa noa betené yaleé?” yóló wosalepó. 


text:
Ai fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Tale Kótóné so whi̧ mo fea ama tȩteró kaae tare ala hiróló moletei, dia̧paae beta̧ ha̧kearóló i yó melatere ape. Téteretei, mepaae ha̧le mo so whi̧paaeta, ti fo sale foné maaté du beterapó. 


text:
Ti aita, i fo betené erapó.<pb/>‘Mió atimané kelené kilitu bitutei, ai o̧la mo diriyóló tuȩ́ mutumipó. Atimané wosȩ́liné wosetu bitutei, mo diriyóló wosóló, bete kisipa mutumipó.<pb/>Ai alatamo ini, atimané dowi ala taaróló, kisipa feteyóló Kótó beterepaae wapa, ti atimané yale dowi ala kwia me o̧la meipóló, ha̧le kemeranérapó,’ ” erapó. 


text:
<pb/>Téró Yesuné atimapaae duraalu, “I fo sale bete dia̧ tuȩ́ni ko̧ló ko̧ló depa, ti mepaae fo sale forapekélé netérómo tuȩ́ yaaloé? 


text:
Kale o̧la wae ke tu̧mó sorokó doropole kaaeta, mepaae whi̧né Talené fo yó matepa so whi̧né wosóló, tuȩ́ tua̧mó mulateretei, Satan-né mo hapale tokó̧su beterapó. 


text:
Téró, kale kapo tómó bole haemó terepée derepele o̧la wae kaaeta, kale fo wisi wosóló hȩkesetamo sua dapó. 


text:
Téretei, o̧la wae feleke haepaae mo ti derepéniru ere kaae, kale fo wisi ha̧leke sukamó maaté wosóló taalatapó. Ai kale fo wisi woseteremó, mepaae sekȩi ala ó doasi delei ala eratepa, atima téti hapaletóró dée nukua dapó. 


text:
Kale dowi mu daai ne dolomó terepée derale o̧la wae kaaeta, kale fo wisi mo wisiyóló wosóló hȩkesené sukutere whi̧pó. 


text:
Téteretei, mió i haemó bitu doasi whaalia du betere alakélé, doasi néli whi̧ betenée yóló, mutere kisipané kó̧paae faróló dilikitu betere alakélé, mepaae wisi wisi o̧la senée yóló mutere tuȩ́kélé a̧ tua̧mó kaayóló sókó wouraalu, kale fo wisi botokó̧ sóró alurótu betereteiné du wisi oletimipó. 


text:
Hae wisimó terepée derepele o̧la wae kaaeta, ti kale fo wisi mo wisiyóló wosóló, ama tuȩ́ tiki tua̧mó sóró mulótua dapó. Atétere whi̧ta, o̧la wae yo beta̧ sóró fóló biliyaleteinétei, u̧lumétere alimó suraalu mepaae 30 yorape ó 60 yorape mepaae 100 yorape fa̧anótua dere kaae, mepaae so whi̧ tua̧mó Kótóné fo atéró du oletua dapó,” yalepó. Sa̧ dalóló ha̧keamó mulatere fo 


text:
<pb/>Téró ama atimapaae duraalu, “Sa̧ dȩróló nuku ao̧mó ó me ni fake ao̧mó kinóló mulótimipó. Téni, ai sa̧ dȩ so whi̧ feané koló̧póló, sa̧ daalatere ni fake tómó fopa ha̧keamó mulótua dapó. 


text:
Ti mió kikiti hiró betere o̧la feata, take nalo ha̧keamó mulatepa so whi̧né tuȩ́ yó̧póló erapó. Mió kinóló muló betere o̧la fea take nalo ha̧keamó mupa, so whi̧ feané koló̧póló erapó. 


text:
Dia̧ mepaae so whi̧ wosȩ́li daapa, ti i dere fo sale bete mo wisiyóló wosóló tuȩ́ yó̧póló yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, ama yale fo kaae atimapaae momómo duraalu, “Ya̧lo dia̧paae i dere fota mo wisiyóló wosóló tuȩ́ muae. Naao meteró o̧la atimamó matepa, ti Kótóné ya̧mókélé naao ai matere su̧tóróti móturaalu, mepaae tómó belerólókélé melaalo ai ape. 


text:
Whi̧ me dené ama tare o̧latamo tawóló betepa, ti atétere whi̧paae ama ai tare tómó, Kótóné me kae beleróló melaalopó. Whi̧ me denétamo me o̧lakó tanipa, ti ai sekȩ́né ama mo sawa tareteikélé, Kótóné momó tokó̧ saalo ai ape,” yalepó. O̧la wae hoterepaae dó faróló yale fo 


text:
<pb/>Téró ama kale yale fo kaae momó duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betere alata, ti beta̧ whi̧né kutómó o̧la wae ke bilitu dere kaaepó. 


text:
Atéró biliyale ki̧lipaae dȩtamo ó dilikitamo fipa, ó turukó horóló betepakélé, kale biliyale o̧la wae tu̧mu haemó noaró sokotérópóló, kale whi̧né ama tuȩ́ mutumipó. 


text:
Ere o̧la feata, haenétei fotoko̧róló sókó hotapó. Tu̧mupi sókó horóló, sóku woleyóló, nalo ti fua dua dapó. Atéró fua yóló, tua̧ dolomó ti whi̧né naaire ke butapó. 


text:
Ai kale o̧la u̧lumétere alimó, ti kale kutó tale a̧ sepaketamo fóló, u̧lumére o̧la siré kotapó,” yalepó. Mastard kepaae dó faróló yale fo sale (Mat 13:31-35, <a href='B:490 13:18'>Luk 13:18-19</a>) 


text:
<pb/>Téró, atimapaae kale fo kaae momó duraalu, “Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole ala diaao̧ kisipa yó̧póló, ya̧lo noa ala su̧róló yó melaaloé? Me noa fo salepaae dó faróló yaaloé? 


text:
Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó mole alata, <e>mastard</e> ni ke kaaepó. Ti <e>mastard</e> ni keta, mo sawa beleka̧amaletei, haemó bilitepa huturaalu, ti kutómó mepaae yó mole o̧la fea tȩteróló, tetei̧rape fo̧lo fua dapó. Atéru, doasi tȩi fale sirimó barape daaneta dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné so whi̧paae fo yó móturaalu, atei kaae fo salenétóró dekéró yó mótu betalepó. Téturaalu, atima so whi̧né wosóló kisipa yaaitere su̧tóró yó melaté fu betalepó. 


text:
Ama fo yó matere doko̧ ha̧le mo so whi̧paaeta, ti fo sale fonémaaté yó mótua yalepó. Téyaletei, ama yó matere whi̧rape atimasisi bituraalu, ti ama yó matere forape fea bete tokó̧ló yó mótua yalepó. Yesuné wȩi asya bérale fo (Mat 8:23-27, <a href='B:490 08:22'>Luk 8:22-25</a>) 


text:
<pb/>Atétu beteró, be dikiteretamo ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Da̧ nukutamo uté tȩ faalopa fiépe,” yalepó. 


text:
Ai so whi̧ atima wȩi fókumó betó mupatei taaróló, Yesu a̧ nukumó ha̧le betepa, ama yó matere whi̧rape atima maaté felepó. Atéró fupa, mepaae nukurapekélé, atima fea beta̧mó felepó. 


text:
Téró ai wȩi tua̧mó fu betalemó, doakale besȩ́ tikiró wȩi asyatamo hapale sókó wouraalu, wȩi nuku dolopaae bosene dorowóló, kale nuku mo felekemó buó deyaai yalepó. 


text:
Até depatei, Yesu a̧ nuku sisóratere salemó toró mulóló noke fipa, ama yó matere whi̧rapené a̧ turukuróló duraalu, “Yó matere whi̧-ó, da̧ wȩiné mió mo felekemó sóró i aluratapa, naao da̧ ko̧lenié?” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, Yesu a̧ turukó holóló, kale wȩi asyaró besȩ́ tikitamo foné sóró duraalu, “Ai whaau yóló hoteretei taaróló, béyóló dono fae,” yalepó. Téyalemó, kale wȩi asyaró besȩ́ tikitamo tukóló béyóló dono felepó. 


text:
<pb/>Ai fo yóló, ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Dia̧ noatepa wiyóló diri furu furu dute? Dia̧ tuȩ́ tiki tiróló bitini airapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo deremó, winé sukó̧ló atimasisitei duraalu, “Haió! a̧ noa whi̧né dérópó. Kale wȩi asyaró besȩ́ tikitamonékélé, ama dere fo wosóló, a̧ ao̧mó sukó̧ló bitupó,” yalepó<pb/>


text:
Atéró fóló, a̧ nuku taaróló hae taopaae taae felemó, beta̧ dowi keperape tepeyóló betere whi̧, whi̧ douratere tikimó biti Yesutamo hokolaayaai walepó. 


text:
Ai whi̧ a̧ mo bemó bitini, whi̧ dou tómó bitua yalepó. Atére whi̧ mené mo képiné ó dirii <e>sein</e> képinékélé a̧ dokonénipó. 


text:
Take suka fea <e>sein</e> képiné ama hóró naasetamo dokotua yalemó, ama fotoko̧nétei ha̧le turukó falatua yalepó. Atéreteiné whi̧nékélé a̧ tawóló dokóló béranénipó. 


text:
Ai whi̧ a̧ta, sukatamokélé, dikitamokélé, be dȩtere doko̧ fea whi̧ dou tómó bituraalukélé, du sorokó mole tikimó bituraalukélé, doasi keterȩ́ yóló, amatei ama tiki kapo fosóné tikitua yalepó. 


text:
<pb/>Atétu betere sekȩ́né Yesu mo umó daapa a̧ sururu yóló wóló kelalemó, Yesu doa whi̧pa kilituraalu, ama hó ao̧mó bukutiri teya̧ró biti̧ derepelepó. 


text:
Atéró bitu, fo fake yóló Yesupaae duraalu, “Ya̧ta, ó sa̧ taoró tȩteró betere Tale Kótóné Naalemapa, naao ȩpaae noa alakó eraai waleé? Naao ȩ dele seróló susupu eraalomeipóló, Kótóné doi yóló dirii malo dumié?” yalepó. 


text:
Ai fo depa, Yesuné kale whi̧paae duraalu, “Dowi kepe-ó, ya̧ ai whi̧ tua̧mó beteretei taaróló sókó fae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo fóló, Yesuné a̧paae woseturaalu, “Naao doi deé?” depa, ama tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lo doita Lisanipó. Da̧ mo ha̧le o̧la kaae i betó mole ape,” yalepó. 


text:
Atépa, kale dowi keperapené Yesupaae duraalu, “Da̧ ai hupurape tua̧paae biti̧ derepaai dapa, naao da̧ dotonaasepe,” yalepó. 


text:
Ti fo deremó, Yesuné atimapaae téyae, depa atima kale whi̧ tua̧mó betaletei taaróló sorokó furaalu, hupurape tua̧paae biti̧ta yalepó. Atétepa, kale hupurape atima botokó feletikimó, kulamó doropóló wȩiné soroko̧ fóló, mo fea sisiraae felepó. Ai hupurape doko̧ sóró touróturaalu, 2000-rópó. 


text:
<pb/>Atétere ala kolóló, kale ai hupurape kaae tare whi̧rape atima botokó fóló, ipu bemó betó mole whi̧raperó doasi be huluamó betó mole whi̧rapetamopaae i ala yalepóló ene felepó. Tétepa, kale so whi̧ atima doasi be hulua tua̧mó noa alakó du bitu dérópóló, kelaai felepó. 


text:
Atéró, atima Yesu betere tikimó sókó wóló kelalemó, dowi keperape mo ha̧le o̧la kaae tepeyóló betale whi̧tei kuti wisi deróló mo kisipa wisi mole whi̧ kaae betepa kilitu, atima wiyalepó. 


text:
Téró, ai ala depa kelale so whi̧né mepaae wale so whi̧paae i kale whi̧ tua̧mó betale dowi keperape ho̧konale alaró hupurapepaae erale alatamo fea yalepó. 


text:
Atei fo woseturaalu, so whi̧né Yesupaae, “Ya̧ atima betere hae kwia taaróló fae,” yóló, sȩtu betalepó. 


text:
<pb/>Ai fo deremó, Yesu a̧ nukupaae biti̧ derepaai depa, kale dowi kepe tepeyóló betale whi̧né Yesupaae, “A̧kélé ya̧tamo fenére?” yóló wosalepó. 


text:
Tétepa, ai whi̧ a̧tamo faai wao̧sóró seséyóló duraalu, “Talené ko̧lené sukutu ya̧paae erale ala naao hae aya, no nerapepaae yó melaai fae,” yalepó. 


text:
Ai fo depa, kale whi̧ a̧ atéyale tiki taaróló, Dekapolis be huluarapepaae fóló, Yesuné a̧paae erale ala so whi̧ feapaae yó melalepó. Téyalemó, kale so whi̧ mo feané ai dere fo woseturaalu, hai-ó! yóló siratu betalepó. Suka̧le senaaleró beta̧ kisi daale sotamo wisirale fo (Mat 9:18-26, <a href='B:490 08:40'>Luk 8:40-56</a>) 


text:
<pb/>Téró, Yesu a̧ nukumó kale wȩi momó ipaae tȩ wóló daapa, so whi̧ mo dekéró a̧ beterepaae bopera̧le wóló betó molepó. 


text:
Yesu a̧ atéró beteremó, Kótóné fo wosetere be kaae tare topo whi̧ Jairus wóló Yesu kelalemó doasi whi̧pa kilitu, a̧ daale ao̧mó deraapisa fóló muluraalu, i fo yalepó. 


text:
“Doa whi̧-ó, ya̧lo senaale felekemó suka̧ai depa ȩ ya̧ kȩle walepa, kisi bete wisi yó̧póló, ama tikimó naao naase mulaasepóló mo miótóró da̧mo wusuró faalopó,” du betalepó. 


text:
<e>Dokta</e> whi̧rape feané kale so wisiraai dapóló, fea ala fea yalemó wisini, atimané ai yale alané kale soné kisi betetei mo ti fake yalepó. Téturaalu, ama <e>moni</e>kélé ha̧le kemeralepó. 


text:
Yesuné mepaae so whi̧ wisiraté kutu beterapó dere fo kale soné wosóló, a̧ so whi̧ kuamó buté buté wóló, Yesuné kuti salemó wolaayó salepó. 


text:
Ti noatepae, kale soné ama tuȩ́né Yesuné kutimó maaté wolaa depa, ama tiki tua̧mó daale kisi bete wisiyaalopó kisipa mutu wolaayalepó. 


text:
Atéró, wolaa deretamotóró kale so a̧ samea fu betaletei tikituraalu tiki felétepa ama kisi bete mo ti kemeyalepó kisipa mualepó. 


text:
<pb/>Até yale tikimó, Yesuné ama fotoko̧ sókó foletei kisiparu, a̧ so whi̧ kua dolomótei fetée fóló duraalu, “Ya̧lo kutimó né wolaa yaleé?” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Mo turó so whi̧né ya̧ ai betekini betekini du beterapa, ȩ né wolaa yaleé? fo-a, noatepa de?” yalepó. 


text:
Atétepa, kale soné a̧paae erale alamó tuȩ́ muturaalu, a̧ witamo diri furu furu du bitu Yesu daale ao̧mó deraapisa fóló mulu, ama mo yale alatóró fea Yesupaae ha̧kearóló yó melalepó. 


text:
Tétepa Yesuné kale sopaae duraalu, “Ti senaale-ó, naao tuȩ́ tiki tiró betale alané ya̧ dele su betale kisi bete ai wisiyalepa, naao hosaa muni deóló dua fae,” yalepó. 


text:
<pb/>Kale sotamo ai fo du betepatei, Kótóné fo wosetere be kaae tare whi̧ Jairus-né ama be whi̧rape wóló a̧paae duraalu, “Naao senaaleta mo ti suka̧lepa, ai yó matere whi̧paae naao me fo kae ini, ama teó̧póló taalae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa Yesuné atimané ai dere fo sisópaae eróló, kale fo wosetere be kaae tare whi̧paae duraalu, “Ya̧ whaalia yóló dei tuȩ́ muni, tuȩ́ tiki beta̧ tirae,” yalepó. 


text:
<pb/>Mepaae whi̧rape a̧tamo faaitapóló wao̧sóró seséyóló, Pita, Jems, ama noma Jon atima beta̧ a̧tamo faai dape salepó. 


text:
Atima atéró fóló, kale fo wosetere be kaae tare whi̧né bemó sókó felemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae kale senaale bopé tómó betó muluraalu, mo dekȩné suki̧ moló yóo, mepaae so whi̧ ti atima hosaa tua̧mó dekȩné sukuturaalu, wole kaape maaté dorowóo, mepaae so whi̧ ti ha̧le fo tiki whaa yóo, du betepa kelalepó. 


text:
Atéró, Yesu a̧ be tua̧paae fóló, aimó betó mole so whi̧paae duraalu, “Dia̧ fo tiki whaaró wole-utamo noatepa du bitute? Ai senaaleta mo ti sukuni, kapala noke ai fire ape,” yalepó. 


text:
Ama ai fo deremó, kale so whi̧né a̧ do̧ nalalepó. Tétepa, Yesuné mo so whi̧ fea belapaae ho̧kó faróló, a̧tamo wale whi̧raperó kale senaalené hamaró alimatamo beta̧ kale senaale mole be dolopaae felepó. 


text:
Téró, Yesuné kale senaale naasemó tao sóró duraalu, “<e>Talita kum</e>” i fo feteyóló “Ti senaale-ó, ya̧lo ya̧paae dapa turukó holae,” yalepó. 


text:
Ai fo deretamotóró kale senaale turukó horóló kwȩyalepó. Ai senaale a̧ betale ba fota, 12-rópó. Ai be dolomó a̧tamo daae mole so whi̧né atétere ala kilituraalu, hai-ó! yóló siratu betalepó. 


text:
Atéró, Yesuné atimapaae i ala yalepóló mepaae so whi̧paae momókó deté kwȩyao̧se yóló fo mulóló, kale senaalemó o̧lakó melae yalepó.<pb/>


text:
Atima atéró fóló bituraalu, kale sa̧a nóló beteró̧póló tukóló muló betere sukamó a̧ fo wosetere be dolopaae fóló, fo kaae sóró yó melalepó. Atéró yó melalemó, so whi̧ feané ama yó matere fo wosóló sirayóló duraalu, “I whi̧né ama tuȩ́ tiki dotoróȩ fóló du betere doasi kelemei alarape-a, momó salerópó? 


text:
Ti a̧ta whi̧ me kae mei, kale Mariané naalema be tȩtere whi̧ meié? Ama nomarapeta, Jems, Joses, Saimon, Judas-sépi atima imó bitinié? Ama nemarapekélé, da̧tamo i betó mole ape,” yóló atimané a̧ ha̧le mo whi̧ nisiyóló dei tuȩ́ muturaalu faletu betalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Kótóné ama ko̧ló whi̧ kae be huluapaae fupa ti ai so whi̧né a̧ dukiróló, ama doi sóró horótu beteretei, ama kekelé so whi̧ró ama turuku be hulua so whi̧tamoné a̧ dukiróló, ama doi mulatere ala dumipó,” yalepó. 


text:
Atéró a̧ ai bemó bituraalu, mepaae kelemei alarape erénitei, beta̧ beta̧ hepo daae mole so whi̧ maaté ama naase mulóló, wisirótua yalepó. 


text:
Atéró, so whi̧ feané a̧paae tuȩ́ tiki tirénitere noatepa dérópó kisipa mualepó. Téró, felekemó tȩté fale be hulua doko̧ Yesuné kale fo wisi yó melaté fu betalepó. Yesuné 12 whi̧rape dotȩyale fo (Mat 10:5-15, <a href='B:490 09:1'>Luk 9:1-6</a>) 


text:
<pb/>Ama sóró beteró betere 12 whi̧rape a̧ beterepaae ape yóló, so whi̧ tua̧mó betere dowi keperape doló ho̧konó̧póló, atima fotoko̧ bulóló sóró beteralepó. 


text:
Atéyale ki̧lipaae atima tamo tamo yóló dotonaairaalu, etei ma fo yalepó. “Dia̧ furaalu mepaae nokole o̧lakélé, <e>moni</e>kélé to dolomó bulóló fao̧se. 


text:
Dia̧ me be huluamó sókó furaalu, beta̧ whi̧né bemó fitepa, ti ai bemótóró bitiré fóló, me bepaae furaalu, ai be taalae. 


text:
Kale dere kaae, dia̧ me be huluamó sókó fȩlalemó, dia̧ wisiyóló dape seni yóo, diaao̧ dere fokélé woseni yóo depa, dia̧ faairaalu i ala yae. Ai be hulua so whi̧ diaao̧ atimapaae wisi ala eraai yalemó, atimanétei hó̧tepa taaróló felepóló kisipa yó̧póló, diaao̧ ho̧leke bemó dakere hae terepée deróló fae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atima atéró fóló, kale fo wisi yó mótu duraalu, “Diaao̧ dowi ala taaróló tuȩ́ tiki feteyóló betenérapóló,” yó melaté kutu betalepó. 


text:
Atima atéró kuturaalu, mepaae so whi̧ tua̧mó betere dowi keperape doló ho̧konótua yóo, mepaae kisi dalóló mole so whi̧ <e>wel</e> wȩi dilóló wisirótua yóo, yalepó. Jon depa tikale fo (Mat 14:1-12, <a href='B:490 03:19'>Luk 3:19-20</a>, <a href='B:490 03:7'>9:7-9</a>) 


text:
<pb/>Yesuné erótu betere kelemei ala so whi̧ feané kolóló duraalu, “Aita, wȩi tópuratere whi̧kó Jon mo sukó̧póló daletei, momó kepaayóló beterapó. Atére fotoko̧né ama mepaae doasi kelemei alarape erótu beterapóló,” so whi̧né ama doi só kotere fo kale topo whi̧ Herot-né wosalepó. 


text:
<pb/>Atépa mepaae so whi̧né duraalu, “A̧ta Ilaija kepaayóló beterapó,” depa, mepaae so whi̧némo duraalu, “A̧ta, Kótóné ko̧ló whi̧kó du yalepó,” du betalepó. 


text:
<pb/>Atéró kulu kulu só kotere fo topo whi̧ Herot-né wosóló duraalu, “Ai whi̧ta me kae mei, ya̧lo depa tukóló dale whi̧ Jon momó kepaatu yalepó,” yalepó. 


text:
Ai alata ha̧le ini, Filip-né so Herodias noma Herot-né tokó̧ló dokalepó. Atéteremó, Jon-né kale topo whi̧ Herot-paae, “Naao noné sotei tokó̧ló dokotere ala fo mulapó,” yalemótei, Herot-né ama diki tare whi̧rapepaae Jon dapesó fóló, dirii képiné dokóló, “<e>Dipula</e> beterae,” yalepó. Atéteremó, kale so Herodias a̧ doasi fopaae buturaalu, Jon daaitere tu̧ kikitu betalepó. Téyaletei, Herot-né Jon a̧ mo donoi alamaaté yó tapa, Kótóné mo kae beteró betere whi̧ wisipóló kisipa mutu, ama somané yaai dere ala seséyalepó. Ti noatepae, Herot-né Jon-né du betere fo ekȩle yóló wosetu betaletei, ai foné bete ama kisipa seni, ko̧ló ko̧ló yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Herodias-né Jon daaire tu̧ keketé fóló, nalo ti etei kaae tu̧ kelalepó. Herot a̧ deale be dȩ wapa, ama sóró beteró betere doasi whi̧rapemókélé, ama diki tare whi̧rapené topo whi̧rapemókélé, Kaleli haemó betó mole doi mole whi̧ disirapemókélé, mo doasi o̧la deralepó. 


text:
Atima atéró o̧la deyóló nuku betalemó, kale so Herodias-né senaalema sókó wóló, ki̧liyaleteiné Herot-ró ama o̧la naai wóló betó mole so whi̧tamo doasi hȩkeserótu betalepó. Atéteremó a̧ hȩkeseturaalu, kale topo whi̧né kale so seimalepaae duraalu, “Ya̧ noa o̧lakó saai tuȩ́ mute? Naao saai tuȩ́ mutere o̧la ya̧lo melaalopa, ȩpaae yae,” yalepó. 


text:
Atéró, Herot-né kale so seimaletamo mo dirii fo yóló mulótu duraalu, “Ya̧lo tȩteróló kaae tare haekélé tua̧mó tekeyóló, ó mepaae o̧la o̧la kwiapaae ya̧ saai tuȩ́ mutepa, ya̧lo ya̧ melaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa kale so seimale a̧ fóló, hamapaae woseturaalu, “Ȩmó noa o̧lakó meló̧póló a̧paae yaróe?” depa, hamané duraalu, “Kale wȩi tópuratere whi̧ Jon depa tukóló, ama topo du beta̧ a̧lae yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, kale senaale hamané dere fo wosóló, a̧ kale doasi topo whi̧ Herot beterepaae fóló duraalu, “Kale wȩi tópuratere whi̧ Jon-né topo mo miótóróti tukóló, nuku tómó beleróló a̧lae,” yalepó. 


text:
<pb/>Kale senaalené ai fo deremó, Herot a̧ fomo duraalu, kutiri humula yalepó. Téyaletei, ama o̧la naai wóló bétó mole so whi̧ feané keletómó, ama yóló mulale dirii fo tikinépa, téyaalopó yalepó. 


text:
Atéró, Herot-né hapale tétitóró kale whi̧ du betere whi̧paae duraalu, “Ya̧ <e>dipula</e> bepaae fóló, Jon depa tukóló ama topo du sóró ape,” yóló dotȩyalepó. Tétepa kale whi̧ fóló, Jon depa tukóló topo nuku tómó beleróló sóró wóló, kale so seimalepaae melatepa, amamo hamapaae male felepó. 


text:
Jon atéró depa tikalepó dere fo woseturaalu, ama yó matere whi̧rape wóló, ama tupuló tiki beta̧ sóró whi̧ bulatere kane dolomó douralepó. Yesuné 5000 whi̧ o̧la melale fo (Mat 14:13-21, <a href='B:490 09:10'>Luk 9:10-17</a>, <a href='B:500 06:1'>Jon 6:1-13</a>) 


text:
<pb/>Téró Yesuné dotȩyale, <e>aposel</e> whi̧rape atima a̧ beterepaae fesaae wóló Yesu boperóló daalu, atimané yó male foró yale alatamo a̧paae yalepó. 


text:
Atéró yó mótu betepa, so whi̧ mo fea fua wua du bituraalu atima o̧la naaire tȩkélé munipa, Yesuné atimapaae duraalu, “Da̧ i betere tiki taaróló, so whi̧ bitinire tikipaae sa̧a nóló biti̧ faalopa ape,” yalepó. 


text:
Téyalemó so whi̧ feané atima foletei kolóló, atimatamo hokolaa yaairaalu, Yesusépi faai dere tikipaae hae tu̧mó so whi̧ atimapi hapale sókó fóló betó molepó. 


text:
Atéró, Yesusépi atima nuku taaróló, haepaae taae doropóló kelalemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae wóló betó molepó. Ai so whi̧ta kaae tare whi̧ meiyóló, atima ko̧leaané betó mole <e>sipsip</e> hupurape kaae betepa kilitu, Yesuné atima ko̧lené suka̧lepó. Téturaalu, Yesuné atimapaae bete mole forape fea yó melaai kaae salepó. 


text:
<pb/>Atéró yó melaté fu betepatei, be mo ti dikiyalepó. Atétepa, ama yó matere whi̧rape a̧ daalepaae wóló duraalu, “Doai so whi̧-a, whi̧kélé bitinire tikimó betepatei, be ai diki yale ape. 


text:
Térapa, ti felekemó tȩ mole beraperó ipu berapetamopaae o̧lakó atimanétei dupuyóló naleta yó̧póló, dotȩyaasepe,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Atimané naaire o̧la diaao̧tei melae,” depa, atimané a̧paae duraalu, “Atima naaire o̧la 200 <e>denarias moni</e>né su̧mó dupunére?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Ti wisirapa, <e>bred</e> o bulakó meteró muléró kȩle fae,” yalepó. Ai fo depa, atimané kȩle fóló a̧paae duraalu, “<e>Bred</e> o bula aporó yóo, ya tamo yóo yóló beta̧ mulapó,” yalepó. 


text:
Ai fo depa, ama yó matere whi̧rapené kale so whi̧rape dosa̧ayóló, 100 whi̧rape beta̧paae yóló kae beteróo, mepaae 50 whi̧rape beta̧paae yóló, kae beteróo, yalepó. 


text:
Atéró beteróló, kale <e>bred</e> o bula aporó yóo, ya tamo yóo yóló, taru hepen-paae kese horóló momaturaalu, Talepaae mo kée yóló kemetepa, kolokóraalu yóló, ama yó matere whi̧rapepaae melalepó. Tétepa atimanémo mo so whi̧mó a̧liralepó. 


text:
Atéró nóló muni fele <e>bred</e> oró ya bukitamo ama yó matepa, wosetere whi̧rapené siré kwȩyóló, 12 yorape deyóló fa̧analepó. 


text:
Soraperó naale senaaletamo dosa̧ani, ai o̧la nale whi̧rape maaté dosa̧ayóló touróturaalu, 5000 whi̧rapepó. Yesu wȩi tómó daaté fele fo (Mat 14:22-33, <a href='B:500 06:16'>Jon 6:16-21</a>) 


text:
<pb/>Atétu beteró, mo ai fapotóróti Yesu a̧ ai touró betere so whi̧pi fó̧póló kaae taru, ama yó matere whi̧rape atimapi wȩi nuku sóró Betsaida bepaae fó̧póló, dotonalepó. 


text:
Atéró, nalo Yesu a̧ ama wotoró bituraalu, so whi̧paae ko̧le-ó yóló fó̧póló dotonóló, a̧ du sorokó mole ao̧paae moma yaairaalu felepó. 


text:
<pb/>Atéró be dikité dorowaletamo, Yesuné ama yó matere whi̧rape atima nukutamo wȩi kulu tua̧mó fu betepa, a̧ ama wotoró wȩi fókumó beterepó. 


text:
Atéró bituraalu kelalemó, ama yó matere whi̧rape atima nuku bisiki fotoko̧yóló i̧tu betepa kelalepó. Ti noatepae, atima faai fole tikiró besȩ́ tiki wouraalu, fotoko̧né bisiki tȩtepa, mo fotoko̧yóló i̧tu betalepó. Atétu betepa, be mo dȩyaai du beteretamo Yesu a̧ atima dekeróló faai, wȩi tómó daaté walepó. 


text:
A̧ wȩi tómó atéró daaté waletei atima feané kolóló, kepe wale nisiyóló wituraalu atima keterȩ́ yalepó. 


text:
Até deretamo Yesu sókó wóló atimapaae duraalu, “Ita ȩpa, wiyao̧se. Diaao̧ hosaa diriyóló dua betae,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesu atéró wȩi tómó daaté wóló, nuku tua̧paae taae holalemó, kale wou betale besȩ́ tiki tikalepó. Atétere ala kolóló, kale whi̧rape atima siratu betalepó. 


text:
Atéró o̧la kolokó daalu yóló nale bete atima wisiyóló kisipa muni, atimané tuȩ́ tiki hapólu ipakalepó. 


text:
Atima atéró, nuku dulóló haepaae taae feletamotóró so whi̧ mo feané Yesu kilitu, a̧ Yesupóló kisipa yalepó. 


text:
Atéró, Yesu kelale so whi̧ mo hapale fóló, ai hae kwiamó tȩ mole be hulua feamó hepo daróló betó mole so whi̧ beleyóló, Yesuné wisiró̧póló, a̧ kotere tiki dokosó fua yalepó. 


text:
Atéró Yesu a̧ sawa be huluarapepaaekélé, doasi be huluarapepaaekélé, ipu berapepaaekélé, kotopa so whi̧né ai ala deté kutu betalepó. Atéturaalu, mepaae ai be huluamó hepo dalóló betó mole so whi̧ o̧la dupuneta dere tikimó betera̧leta yalepó. Atéró betó mulu, Yesupaae woseturaalu, “Naao kuti salemó maaté da̧né wolaa yó su yaaitapóló,” dotopoi fo du betalepó. Atéró, Yesuné kuti salemó maaté wolaa yale so whi̧ fea wisitua yalepó.<pb/>


text:
Atéró, kale mepaae Farisi whi̧raperó Moses-né yóló muló betere fo yó melatere whi̧rapekó mepaae whi̧rapetamo atima Jerusalem be taaróló, Yesu beterepaae wóló a̧ bopéróló betó molepó. 


text:
Atima atéró wóló betó mulu, Yesuné yó matere whi̧rape atima naase fokoni, o̧la nuku betepa kelalepó. Atétepa, kale whi̧rapené duraalu, “Da̧ o̧la naai naase fokutu dere kaae atimakélé fokotere noatepa dérópó,” du betalepó. 


text:
Ti noatepae, kale Farisi whi̧raperó Judia whi̧rapetamo atima alimarapené mara mole ala sya furaalu, naase bólu epa, ó bólu inipatei naase fokonitepa, ti atima o̧la naalomeipó. 


text:
Atéturaalu, atima o̧la dupuneta dere tikipaae fi wóló, atimané tiki bólu inipakélé wȩi tópunipa, ti atima o̧la nukua dumipó. Téturaalu, atimané alimarapené kae kae mara mole alarapekélé hotowa yóló sya fu dere kaae, atimané o̧la detere wutirape ó wȩi nokole wutirapekélé fea fokóló nukua dapó. 


text:
<pb/>Atéreteiné kale Farisi whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matepa whi̧rapetamoné Yesupaae duraalu, “Naao yó matere whi̧rapené da̧né ayarapené mara mole ala sya fóló, atimané naase fokonipatei o̧la nukua dere-a, noatepa de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Kótóné ama ko̧ló whi̧ Aisaiané dia̧ tó tikiné siki̧lire whi̧rapemó tuȩ́ muturaalu, i fo mo donotóró asȩyóló muló beterapó.<pb/>‘I so whi̧ atimané hosaa tua̧mó ȩ sóró beterénirutei, ha̧le ko̧lóné maaté ya̧lo doi hale sóró horótu beterapó.<pb/> 


text:
Atimané yó mótu betere fota, bete munipatei mo whi̧né kisipané kekeme nóló i ala yae ó yao̧se du beterapó. Atima ȩ ao̧mó bitinirutei, ha̧le foné maaté Tale-ó du beterapó,’ erapó. 


text:
Ti diaao̧ ayarapené mara mole alatóró ha̧le sya fu bituraalu, Kótóné yae yóló muló betere fo eréni, taaló ai betere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró ama atimapaae duraalu, “Kótóné yae yóló muló betere fo sisópaae eróló, dia̧né ayarapené mara mole ala wisirapóló ai sya fu betere ape. 


text:
Ti noatepae, Moses-né i fo asȩyóló muló beterapó.<pb/>‘Naao ayaró haetamo ao̧mó sukó̧ló bituraalu, atimaamoné doi hale sóró horótu betae,’ erapó. Me fo i ape. ‘Mepaae whi̧né ama hamaró alimatamo tekeratere fo depa, atétere whi̧ mo ti sukó̧póló dae.’ fo asȩyóló muló beterapó. 


text:
Ai fo epatei, diaao̧ i fo du beterapó. ‘Mepaae whi̧né ama hamaró alimatamopaae duraalu, “Ya̧lo mole o̧la o̧la diaamo tao sóró mólua̧tei, Kótópaae melaleteiné dia̧amo werapó. Ya̧lo mole o̧la feata, Koropani, ai fo feteyóló Kótó melale o̧lapóló mo so whi̧né supa, ti fo mulapó,” ’ dua dapó. 


text:
Ti dia̧ta, diaao̧ ayarapené mo deté wale mara mole ala sya furaalu, Kótóné fo ha̧le o̧la kaae ao̧rótu beterapó. Take ai ala deté wale kaae, mió diaao̧kélé atei kaae alarape ho̧ko ai du betere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné kale mo so whi̧ a̧ beterepaae momó ape yóló duraalu, “Dia̧ feané ya̧lo i dere fo mo diriyóló wosóló tuȩ́ muae. 


text:
Mo nokole o̧la whi̧né tiki tua̧paae durupuraalu whi̧ dorótimipó. Téni, whi̧né tiki tua̧mó kaayóló sókó wale alané beta̧ whi̧ doratapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ ai so whi̧ betepa taaróló, fóló bemó beteremó, ama yó matere whi̧rape a̧ beterepaae wóló, ama kale yale fo sale fo noa betené yalerópóló a̧paae wosalepó. 


text:
Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Dia̧kélé, diaao̧ kisipa tiki hapólu eruraalu, ya̧lo ai yale fo bete tuȩ́ni airapó. Mo nokole o̧la whi̧né tiki tua̧paae doropóló whi̧ doréni deretei, dia̧ kisipanié? 


text:
Ti mo nokole o̧lata, whi̧né hosaa tua̧paae sókó fumitei, depepaae doropóló, di alée fulapó,” yalepó. Yesuné ai fo ereteiné nokole o̧la fea naaitepa fo munipa, nae erapó. 


text:
<pb/>Ai fo tómó olekeyóló atimapaae duraalu, “Whi̧né tiki tua̧mó kaayóló belapaae sókó wale alané beta̧ whi̧ doratapó. 


text:
Ti whi̧né hosaa tua̧mó kaayóló wale alarape i ape. Dei tuȩ́ mutere alakélé, ao̧ni kae kae ho̧ko nópu nokole alakélé, mené o̧la o̧lémi sere alakélé, whi̧ dele alakélé, nópu nokole alakélé, fea o̧lamó ekȩle dere alakélé, me whi̧tamo dei tuȩ́ mutere alakélé, kapala dilikitere alakélé, mo enénire dowi alakélé, mené o̧la senée yóló dei tuȩ́ mutere alakélé, me whi̧ eratere fokélé, sekȩ́ whi̧póló bopé faketere alakélé, wisi tuȩ́ muniru, sonaalei ho̧ko du betere dowi alakélé, ai dosa̧ayale alarape fea whi̧ tua̧mó kaayóló wouraalu, whi̧ dorótua dapó,” yalepó. Juda meire soné kisipa tiki tirale fo (Mat 15:21-28) 


text:
<pb/>Téró Yesu a̧ ai be taaróló, doasi Tair be hulua bopéróló tȩ mole berapepaae felepó. Atéró, a̧ beta̧ whi̧né be dolomó fóló betepa, mepaae whi̧rapené a̧ kelao̧sóró bope yao̧se yaletei, a̧ kinóló betenénipó. 


text:
A̧ atéró beterapó dere fo beta̧ dowi kepe tepeyóló betere senaale hamané wosóló, a̧ Yesu beterepaae hapale sókó walepó. Atéró, a̧ Yesu daale ao̧mó deraapisa fóló fió mualepó. 


text:
A̧ta Juda fake mei, Krik so a̧ hamané Siria haemó tȩne be Fonisiamó dealepó. Ai so Yesu daale ao̧mó fió mulu duraalu, “Ya̧lo senaale tua̧mó betere dowi kepe naao ho̧konaasepé,” du betalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné kale sopaae duraalu, “Folosóró naale senaalené nokole o̧la atimapi nó̧póló melae. Ti noatepae, atima su̧mó nénipatei, yuwirape nó̧póló matere ala dorapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, kale soné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Tale-ó, aita mo deretei, kale keteirapené o̧la ni fake tómó beleróló nokole folope sorokóta deretei hao̧rapenékélé nukua dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné kale sopaae duraalu, “Naao ai dere foné naao senaale tua̧mó betere dowi kepe sókó felepa, dua fae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, kale so a̧ ama bepaae sókó fóló senaalema kelalemó, ama tiki tua̧mó betere dowi kepe sókó fóló, besekȩ tómó a̧ feléyóló fió molepó. Ko̧lóró wosȩ́litamo ki̧ne whi̧ wisirale fo 


text:
<pb/>Atéró Yesu a̧ ai Tair hae kwia taaróló, Saidon hae kwia tua̧mó tȩyóló fóló, Kaleli wȩi fókumó tȩ mole be Dekapolis hae kwiamó sókó felepó. 


text:
Yesu atéró sókó fóló beteremó, beta̧ wosȩ́li ki̧yóló fokélé alure whi̧ Yesuné wolaa yó̧póló, atimané dapesó wóló beteralepó. 


text:
<pb/>Atéró betepa, kale so whi̧ daae mole tiki taaróló, Yesuné dȩpaae dapesó fóló daalu, ama naase dou̧ tamo kale whi̧né wosȩ́li dolopaae kesekée faróló sókó salepó. Atéró, ama naase dou̧mó fesa̧a fȩ eróló, kale whi̧né hapemó wolaayalepó. 


text:
Atéró, Yesu a̧ hepen-paae kese horóló fomo sókó faróló duraalu, “Epapeta” i fo feteyóló, “Ki̧netei tukwȩ fae,” yalepó. 


text:
Ai fo deremó, kale whi̧né ki̧ne wosȩ́li tukwȩ fóo, ama ko̧lókélé tukwȩ fóo duraalu, fo du betere whi̧ kaae, fo kaae sóró yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Yesuné atimapaae erale alarape mepaae whi̧paae, “Yao̧se,” yóló fo mulaletei, Yesuné yale ala so whi̧ feapaae deté kwȩyóló fakeralepó. 


text:
So whi̧ feané atétere fo wosetu, sirayóló duraalu, “I whi̧né du betere ala feata, mo koko̧i ala alamaaté erótua dapó. Wosȩ́li ki̧ne whi̧tei tukwȩ falóo, ko̧ló nomone whi̧kélé fo yóo, dapó,” du betalepó.<pb/>


text:
Atéró kale yale kaae, mepaae so whi̧ mo dekéró a̧ beterepaae toura̧le wóló betó molepó. Atéró betó mole so whi̧ atima naaire o̧la meipa, ama yó matere whi̧rapepaae ape yóló duraalu, “I so whi̧ sore sukamó ȩtamo bituraalu, o̧lakélé néni, ha̧le betaleteiné atima ȩ mo doasi ko̧lené sukutapó. 


text:
Ti atima mepaae so whi̧ta, saletómó waleteiné wote siri ha̧le fó̧póló dotonatepa, tu̧ tua̧mó wotené sisiraae fao̧sóró dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, ama yó matere whi̧rapené a̧paae duraalu, “Aita mo deretei, so whi̧kélé meitikimó atimané naaire o̧la-a, momó mupa melaaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae woseturaalu, “Ti dia̧né <e>bred</e> o bulakó meteró mule?” depa, atimané a̧paae duraalu, “Wȩikeró o bularape beta̧ mulapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné ai betó mole so whi̧ fea hae tikimó betae yóló, kale <e>bred</e> o bularape ama sóró taru, Talepaae mo kée yóló, momayalepó. Atéró momayóló kemetepa, Yesuné kolokó daalu yóló, ama yó matere whi̧rapepaae melae depa, atimanémo, kale so whi̧mó a̧liróló melaté kwȩyalepó. 


text:
Téró, ama yó matere whi̧rape atimané toróti mole ya beleka̧atikikélé melatepa, Talepaae mo kée yóló, atimapaae duraalu, “I yarapekélé nó̧póló, melaté kwȩyae,” yalepó. 


text:
Atéró, atima nóló su̧turaalu buki muni feletei, ama yó matere whi̧rapené daseté kwȩyóló, wȩikeró yorape fa̧analepó. 


text:
Atéró kemetepa, ai betó mole so whi̧ fó̧póló dotȩyóló, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rape atima Dalmanuta hae kwiapaae nukutamo felepó. 


text:
<pb/>Atima atéró fóló betepa, mepaae Farisi whi̧rape Yesu beterepaae wóló, a̧paae kae kae wosetere fo du betalepó. Aita, a̧ ka̧ae kolóló su̧ suraalu, naao hepen bemó mole kelemei alakó da̧maletamo kelaai dapa, eranénié? du betalepó. 


text:
Atéteremó, Yesu a̧ fomo sókó faróló atimapaae duraalu, “Dia̧ mió i alimó betere so whi̧né me kelemei alakó kelaaipa erae du betere-a, noatepa de? Talené dia̧paae kelemei ala me kae eraalo meipóló ya̧lo dia̧paae mo i dere ape,” yalepó. 


text:
Ai fo du beteró kemetepa, kale so whi̧ betó mupatei taaróló, atima nukutamo wȩi fóku utéró momó tȩ felepó. Yist-paae dó faróló yale fo (Mat 16:5-12) 


text:
<pb/>Atima atéró furaalu, mepaae o̧la uté tȩró mupatei kȩóró <e>bred</e> o bula beta̧ maaté atima nukumó mupa kelalepó. 


text:
Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rape kisipa mulóló ma duraalu, “Kale Farisi whi̧raperó Herot-tamoné <e>bred</e> o tópuratere o̧la <e>yist</e>-ta mo doropa, wisiyóló kaae tawae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo deremó, ama yó matere whi̧rape atimasisitei duraalu, “I dere fota, da̧né kale <e>bred</e> o bularape kȩyó yóló weimó ai dere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atimasisitei atéró kȩlaarótu betere fo Yesuné ama tuȩ́ yóló atimapaae duraalu, “<e>Bred</e> o meipóló, dia̧sisitei noatepa fo tiki kȩlaarótu bitu de? Diaao̧ tuȩ́ tiki hapóluraalu, ai yale alarape dia̧né kilitu bitutei, diaao̧ tuȩ́ni airapó. 


text:
Diaao̧ kelenékélé mo kolóo, wosȩ́linékélé mo wosóo yaletei, ya̧lo erale alarape diaao̧ kisipani, ai keterélirapó. 


text:
Ya̧lo aporó <e>bred</e> o bula kolokó daalu yóló 5000-whi̧rape atima nalemó su̧tepa, buki daseté kwȩyóló meteró yorape deyaleé?” depa, atimané duraalu, “12 yorape deyóló fa̧analepó,” yalepó. 


text:
<pb/>“Ya̧lo me 4000 whi̧rapemó, wȩikeró <e>bred</e> o bularape kolokó daalu yóló melóló, atima nalemó su̧tepa, buki daseté kwȩyóló meteró yorape deyaleé?” depa, “Wȩikeró yorape fa̧analepó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ti ai yale alarape fea diaao̧ kolólótei, bete diriyóló tuȩ́ muni airapó,” yalepó. Betsaida bemó kele dilikire whi̧ wisirale fo 


text:
<pb/>Atétu beteró, atima Betsaida bemó sókó walemó, mepaae whi̧rapené beta̧ kele dilikire whi̧ Yesupaae a̧ wolaa yae yaairaalu dapesó walepó. 


text:
Atéró wapa, ai be hulua taaróló, dȩpaae Yesuné kale kele dilikire whi̧ naasemó tawóló felepó. Atéró fóló, kale whi̧né kelemó fesa̧a apuróló, Yesuné ama tikimó naase mulóló duraalu, “Mió naao kelené me o̧lakó wisiyóló kelete?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, kale sekȩ́né ama kele fisa̧ae faróló duraalu, “Whi̧rape kotereteita, ni kaae tokó̧ló só kotapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, kale dere kaae momó Yesuné naasené kale whi̧né kelemó wolaayalemó, ama kele mo ti wisituraalu, o̧la o̧la diriyóló kelalepó. 


text:
Atéró, Yesuné kale whi̧ a̧ ama bepaae fó̧póló dotonótu duraalu, “Ya̧ doasi be huluapaae feni, mo naao bepaaetóró fae,” yalepó. Pitané ya̧ta Kerisopó yale fo (Mat 16:13-20, <a href='B:490 09:18'>Luk 9:18-21</a>) 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rapetamo ai be taaróló Sesaria-Filipai be hulua bopéróló tȩ mole be huluarape tua̧mó fu bitu atimapaae woseturaalu, “Mo so whi̧né ȩ-a, depó du bitute?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, atimané a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Mepaae so whi̧néta, ya̧ kale wȩi tópuratere whi̧ Jon-pó. Mepaae so whi̧né duraalu, ya̧ta Elaijapó, mepaae so whi̧né duraalu, ya̧ta, Kótóné ama ko̧ló whi̧pó du beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné duraalu, “Diaao̧ tuȩ́né-a, ȩ depó du bitu de?” depa, Pitané a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧ta, so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, Kótóné sóró beteró betere whi̧ Kerisopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ȩta, Kerisopóló, mepaae so whi̧paae momókó bope yao̧se,” yalepó. Yesuné a̧ suka̧alopó yale fo (Mat 16:21-28, <a href='B:490 09:22'>Luk 9:22-27</a>) 


text:
<pb/>Ai fo yóló, Yesuné a̧paae eraaire ala atimapaae kaae sóró yó mótu duraalu, “Whi̧né Naalema kae kae sekȩi ala mo saalopó. Mepaae whi̧ disirapenékélé, kale mo so whi̧mó Talepaae momaratere doasi topo whi̧rapenékélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapenékélé ȩta Whi̧né Naalema meipóló, mo ti só deraalopó. Atétepa, mepaae whi̧rapené a̧ mo ti daalotei, be dȩ sore kemetepa, ti a̧ momó kepaayóló betaalo ai ape,” yalepó. 


text:
Yesu a̧paae eraaire ala amatei ha̧kearóló depa, Pitané a̧ tu dȩpaae dapesó fóló, atei fo ekesé yóló, foné salepó. 


text:
<pb/>Ti fo depatei, Yesu a̧ ama yó matere whi̧rape beterepaae fetée anóló Pita foné sóró duraalu, “Satan-ó, ya̧ ya̧lo sisópaae fae. Naao ai mole tuȩ́ta, ti Kótóné yaaire alamó kisipa muni, mo whi̧né yaaire ala maaté kisipa mutu ai dere ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, ama yó matere whi̧raperó ai betó mole so whi̧ featamopaae a̧ beterepaae ape yóló duraalu, “Dia̧ mepaae so whi̧tamo ȩ sya waai kisipa mutupa, ti naao yaaire ala taaróló, sisópaae mulóló, ya̧ suka̧aire filipaa ni naaotei beleyóló ȩ sya ape. 


text:
Whi̧ me dené ama betere bete me ala yao̧sórópóló, amatei wisiyóló kaae tapa, ti atétere whi̧ a̧ ama betere betetamo turó aluyaalo ai ape. Téretei, whi̧ me de ya̧lo ala eróturaalu, i kale fo wisi erótu betere tua̧mó ama betere bete kemeratepa, ti ai whi̧né betere bete aluni, mo ti muó tawaalo ai ape. 


text:
Mepaae whi̧ de i haemó muó mole wisi wisi o̧la dekéró beta̧paae du betere tua̧mó, ama betere bete mo ti alutepa, ti ai wisirapóló kisipa mute? Mo meipó. 


text:
Mió i alimó dowi alaró nópu nokole alatamo du betere tua̧mó me whi̧né duraalu, ‘Ya̧ta, Yesu tuȩ́ru, ama ala erótu betere whi̧é?’ yóló wosetepa a̧ witu halemó, ai whi̧ró ama fotamo a̧ tuȩ́nipó depa, a̧paae i fo yaalo ai ape. Kale Whi̧né Naalema Alimané doasi doi mole dȩ wisinaaleró ama mo kae betere <e>ensel</e>-rapetamo wale sukamó folosóró halemó a̧ tuȩ́nipó yale whi̧paae, Whi̧né Naalemanékélé ai whi̧ a̧ tuȩ́nipó yaalo ai ape,” yalepó.<pb/>


text:
Téró, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧ mió i betó mole so whi̧ mepaae sukuni ha̧le betepatei, Kótóné ama tȩteróló betere ao̧mó mole ala mo doasi fotoko̧tamo wapa kelaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró apomiró be dȩ kemetepa, Yesuné Pita, Jems, Jon-sépi atima dape sóró doasi sokore hasi fosópaae holalepó. Atéró horóló beteremó, atimané kele tómótei, Yesuné ama daale tiki taaróló, kae tiki daane walepó. 


text:
Atéturaalu, ama deró betere kutikélé, mo yako kaae dȩ tekée fi deró betepa kelalepó. I haemó betó mole so whi̧né deró betere kuti dȩ kaae aleraai fokotepakélé, ai kutiné dȩ kaae alée fenénipó. 


text:
Téró aimó, atimané keletómó kale Moses-ró Elaijatamokélé mo betere whi̧né tiki kaae daayóló sókó wóló, Yesutamo fo du betalepó. 


text:
<pb/>Atétere ala kolóló, Pitané Yesupaae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, da̧ fea etéró beta̧mó beteretei mo wisirapó. Térapa, me ya̧ betóo, me Moses betóo, me Ilaija betóo, yaaire furu be sore da̧né tȩnaalopa, wisire?” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró daae molemó, kitikiné atima husura̧le dorowóló, ai kitiki dolomótei fo fakeyóló duraalu, “Ita, ya̧lo mo hosaa mole naalepa, ama dere fo mo wisiyóló wosae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo deretamotóró atimané kele kele yalemó, kale whi̧ tamo daani, Yesu ama wotoró daapa kelalepó. 


text:
<pb/>Atétu beteró, atima ai hasi fosó taaróló durupu bitu, Yesuné atimapaae duraalu, “I yale alarape mepaae so whi̧paae dia̧né mió folo hapale momókó yao̧se. Kale Whi̧né Naalema a̧ dóló mo ti sukunaletei, momó kepaayóló fi tikimó ti yaasepóló, mió hapale bope yao̧se,” yalepó. 


text:
Ama ai yale fo wosóló, atimané mepaae whi̧paae ini, atimasisitei kȩlaaróló duraalu, “Mo ti doló sukunóló momó kepaayóló betaalopó dere fo-a, noa fo betené yalerópó,” du betalepó. 


text:
<pb/>Atéró, atimané a̧paae woseturaalu, “Kale Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapené Tale waai teópatei, Elaijapi waalopó du betere-a, noa fo betené du bitute?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Ti mo dapó. Elaijapi wóló, o̧la o̧la fea ama momó donoróló mulaalopó. Téretei, Kótóné fo asȩre tua̧mó i fo erapó. Whi̧né Naalema, a̧ mo doasi dele su betepa, atimané a̧ faleyóló só deraalopó ere fo-a, metéli yaaireteimó ere? 


text:
Téretei, ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ilaija a̧ta, mo walepó. Tétepa mepaae so whi̧né kale yóló muló betere fo mo dokonóturaalu, atimané a̧paae mo eranée yale alarape fea motóróti ai erale ape,” yalepó. Dowi kepe betere naale wisirale fo (Mat 17:14-21, <a href='B:490 09:37'>Luk 9:37-43</a>) 


text:
<pb/>Téró Yesu a̧tamo fele whi̧rape fesaae walemó, mepaae beteróló fele yó matere whi̧rape mo so whi̧né bopéróló daae mupa kelalepó. Aita ha̧le mei, ai whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamo foné u só derótu, i só derótu du betepa, kaae tawóló daae molepó. 


text:
Atétu beteremó, Yesu sókó wapa kilitu, so whi̧ feané doasi sirayóló, a̧tamo hokolaa yóló ko̧leó yaairaalu felepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae woseturaalu, “Noa fo betemó dia̧ fo tokó̧tamo du bitu de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo du betepa, ai wóló daae mole so whi̧ kuamó beta̧ whi̧né duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧lo naale dowi kepe bituraalu, ama ko̧ló nomunu fo initeretei naao wisiraasepóló, ya̧paae dapesó walepó. 


text:
Ti noatepae, dowi kepené haepaae taae deróló haeratepa, ama sereke hatua yósóró ko̧lómó dako sókó wua dapó. Téturaalu, ama hó naase, tikikélé fea sosoro falótua depa, naao yó matere whi̧rapepaae ho̧konaasepé yalemó, atimané ho̧konaaitere su̧nipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Mió i alimó tuȩ́ tiki tiréni ho̧ko betó mole so whi̧rape-ó, dia̧ tuȩ́ tiki tiró̧póló meteró sukamó ȩ dia̧tamo betaaloé? Diaao̧ hapólure kisipa taaróló, wisi kisipa só̧póló ȩ dia̧tamo meteró sukamó betaaloé? Térapa, ai naale ȩpaae dapesó ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa kale naale a̧ beterepaae dapesó walemó, dowi kepené Yesu kilituraalu, téti kale naale mo fotoko̧iné tao sóró feseróló haemó haeratepa biliraté feletikimó, ko̧lómó dako sókó walepó. 


text:
<pb/>Atétere ala kolóló, Yesuné kale naalené alimapaae woseturaalu, “Naao naale ai ala du betepa, ba fo meteró kemeyaleé?” depa alimané duraalu, “Mo ketemó kaae sóró deté waletei, miókélé ha̧le ai yó tare ape. 


text:
Ya̧lo naale doló sukunaairaalu, ai dowi kepené sipaaekélé ó wȩipaaekélé, tao sóró taae falatua yalepó. Térapa, naao da̧mo ko̧leturaalu su̧mó tao senépa ti tao saasepólópó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naao ȩpaae su̧mó tao saaloé? dere-a, mepaae whi̧ dené Talepaae tuȩ́ tiki tiratepa, ti ai whi̧paae fea ala fea Talené ama su̧mó eranérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa kale naale alimané ama ere ala ha̧kearóló duraalu, “Ya̧lo tuȩ́ tiki tiró betepatei doa meipa, me kwiapaae ha̧lekeretei naao ȩ tao saasepé,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesu a̧ ai ala du beterepaae so whi̧ fea sururu yóló wapa kolóló, dowi kepe foné sóró duraalu, “Whi̧né ko̧lóró wosȩ́litamo kinó betere dowi kepe-ó, ya̧ ai whi̧ tua̧mó beteretei, ya̧lo i ho̧konatapa, momó kae biti̧ weni, mo ti fae,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné ai fo deremó, kale naalené tiki tao sóró feseróló kale dowi kepe keterȩ́tamo sókó felepó. Atépa, kale naalené tiki mo suki̧ whi̧ ao̧pa, kolóló so whi̧ feané duraalu, “A̧ mo ti ai suka̧le ape,” du betalepó. 


text:
<pb/>Atétu beteró, nalo Yesu a̧ be dolopaae doropóló betepa, ama yó matere whi̧rape atimanalemaaté bitu a̧paae duraalu, “I dowi keperape da̧né doló ho̧konatepa, sókó fenitere-a, noatepa dérópó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, ama atimapaae duraalu, “Moma dere alané beta̧ atei kaae dowi keperape su̧mó ho̧konanérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró atima ai be taaróló, Kaleli hae tua̧mó tȩyóló felepó. Ti atéró feleteita, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae maaté kale fo wisi yó melaai kisipa mutu, mo so whi̧né atima betere tiki tuȩ́ yao̧sóró yalepó. 


text:
Atima atéró fóló bitu, ama atimapaae duraalu, “Ha̧le mo whi̧né kale Whi̧né Naalema dó̧póló, whi̧ mené eleké deyaalopó. Atéró, mo ti dóló sukunaalotei, sore be dȩ kemetepa, ti a̧ momó kepaayóló betaalo ai ape,” du betalepó. 


text:
Ama atéró yale fo bete atima tuȩ́nitepa, noa betené yalerópóló, wosaai yaletei, atima wituraalu, taaralepó. Doasi topo whi̧ deé? yale fo (Mat 18:1-5, <a href='B:490 09:46'>Luk 9:46-48</a>) 


text:
<pb/>Téró, atima Kapeneam bepaae fóló, atima fiyaaire bemó bitu, ama yó matere whi̧rapepaae woseturaalu, “Dia̧ tu̧ tua̧mó alale siré wou betale-a, noa fokó deté wou betaleé?” yalepó. 


text:
Yesuné ai fo depa tu̧mó wou bituraalu, topo whi̧-a de betere yóló atimasisi alale siré waleteiné haletu, Yesupaae tokó̧ matere fokélé inipó. 


text:
<pb/>Téró Yesu a̧ biti̧ deyóló ama yó matere 12 whi̧rape a̧ beterepaae ape yóló duraalu, “Whi̧ me detamo topo whi̧ betaai kisipa mutupa, ti belei ao̧yóló so whi̧ feané kutó diratere whi̧ betae,” yalepó. 


text:
“Mepaae whi̧ denétamo ya̧lo doimó etei kaae naale mo wisiyóló dape supata, ti ȩtei mo wisiyóló dape sirapó. Atétere whi̧né ȩmaaté dape sumitei, ȩ dotȩyale sekȩ́kélé dape sirapó,” yalepó. Da̧tamo bóe dinitere whi̧ta da̧né be whi̧pó 


text:
<pb/>Téró, Jon-né Yesupaae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, whi̧ beta̧né naao doimó dowi kepe ho̧kutu betepa, a̧ta da̧tamo beta̧mó kotere whi̧ meipóló, da̧né seséyalepó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Atei kaae whi̧né ama yaaire ala yó̧póló sesékese. Ti noatepae, mepaae whi̧né ya̧lo doimó mepaae kelemei ala erale ki̧lipaaemo, ya̧lo doi doróló faleyaalo meipó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Dia̧ Keriso whi̧ bitu, ya̧lo ala erótu beteremó, mepaae whi̧né wȩi melatepa, atétere whi̧ dupu ha̧sókó feni, mo saalo ai ape,” yalepó. Me whi̧ dowi ala yó̧póló dée nalatere ala (Mat 18:6-9, <a href='B:490 17:1'>Luk 17:1-2</a>) 


text:
<pb/>“Mepaae whi̧ denétamo ȩpaae tuȩ́ tiki tiró betere doi muni, sókótei sókó dei so whi̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, atétere whi̧ mo doasi dowi dupu saalo ai ape. Atei ala dere whi̧ ama depamó mené doasi kane fake dulóló wȩi kȩlapaae taae falua̧sóró wisi ua̧pó. 


text:
Naao naasenétamo ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, atétere naase tukóló taae falae. Ya̧ beta̧ naasetamo bituraalu, mo ti betaaire tikipaae sókó faasepólópó. Naase tamo daayóló betera̧letikimó, me naasené naao tiki turó doasi surukó̧kélé feni, ha̧le dó tare sipaae a̧lisóró fao̧sóró dapó. 


text:
Naao hóné ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, atétere hó tukóló taae falae. Ya̧ beta̧ hótamo bituraalu, mo ti betaaire tikipaae sókó faasepóló dapó. Ti noatepae, ya̧ hó tamo daayóló betera̧letikimó, me hóné naao tiki turó si duku beterepaae a̧lisóró fao̧sóró dapó. 


text:
Naao kelené ya̧ dowi ala yó̧póló dée nalatepa, ti atétere kele sokóló taae falae. Beta̧ keletamo bituraalu, ya̧ mo ti betaaire tikipaae sókó faasepólópó. Ti noatepae, naao kele tamo wusuró buóló betepa, naao tiki turó ha̧le dó tare sipaae fao̧sóró dapó. Ti Kótóné tȩteróló kaae tare tikimó mole alata, beta̧ keletóró daayóló bituraalu, sene fupa mo wisirapó. 


text:
Ti dowi dele su betaaire tikimó kisipa mutu, asȩmó i fo erapó. Aimó betere whi̧rapeta, mokené turukóló nokoletei mo kemekélé ini yóo, sikélé surukó̧ feni ha̧le dótóró tawóo yaalopó. 


text:
Na ó hupu mi kȩlaayao̧sóró kó terepetu dere kaae, so whi̧ fea tua̧mó mole dore alaró wisire alatamo sinétei biliyóló taleyaalo ai ape. 


text:
Ti kóta, o̧la feléróló nokole o̧la wisipó. Téretei, kale kóné felé kemetepa, momó kae noayóló felé bulaaloé? Mo meipó. Térapa, ai kó wisinaale diaao̧ hosaa tua̧mó mulóló, so whi̧tamo hosaa muni deyóló wisi kisipatamo mo dua betó muae,” yalepó.<pb/>


text:
Téró, Yesu a̧ ai be taaróló Judia hae kwia tua̧mó kutu beteró Jordan wȩi uté fakerókélé felepó. Aimó sókó felemó, so whi̧ mo fea kale duatere kaae toura̧le wóló betó mupa, ama dua dere alatóró yóló yó mótu betalepó. 


text:
<pb/>Atétu betepa, mepaae Farisi whi̧rape wóló, a̧ su̧sóró a̧paae woseturaalu, “Mepaae whi̧né ama soma tokó̧ fatepa fo mulepé meié?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa ama atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Diaao̧ dosa̧ayóló tuȩ́ yó̧póló, Moses-né dia̧paae noa ala yae yóló, asȩre?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa atimané a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Mepaae whi̧né so tokó̧ falaai depa, ti soné asȩ sóró fó̧póló melae yóló Moses-né asȩrapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Ti aita, diaao̧ hosaa ta̧ruraalu dowa̧ae fu betepa, Moses-né ai fo asȩyóló muló beterapó. 


text:
‘Atéyale betené whi̧né ama hamaró alimatamo taaróló, sotamo dokóló atimaamo mo beta̧ tikitóró daayaalopó.’ 


text:
Kótóné atimaamo atéró beta̧ tiki daaróló beteró betereteimó, mo so whi̧né tekeróló whi̧ kae beteróo, so kae beteróo, yao̧sóró yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo yóló Yesu a̧ ama yó matere whi̧rape atima fea bemó betó mulu, Yesupaae woseturaalu, “Naao ti yale fo da̧kélé kisipa yaai dapa, bete mo ti ha̧kearóló yae,” yalepó. 


text:
Ai fo depa ama atimapaae duraalu, “Whi̧ me dené ama topo so tokó̧ daalóló so me dokotepa, ai whi̧né Kótóné fo tukóló topo sotamo betere ala mo ti doratapó. 


text:
Atétere kaae sonékélé, oma whi̧ tokó̧ daalóló, whi̧ metamo dokotepa, atétere soné Kótóné fotei tukóló, ama omatamo betere ala mo ti doratapó,” yalepó. Naale senaale Yesupaae dapesó wale fo (Mat 19:13-15, <a href='B:490 18:15'>Luk 18:15-17</a>) 


text:
<pb/>Téró etéyalepó. So whi̧né kale keteirape Yesuné wolaa yó̧póló, a̧ beterepaae dapesó wua yalepó. Atétepa, ama yó matere whi̧rapené kale so whi̧ foné sóró sesétu betalepó. 


text:
Yesuné atétere ala kolóló, ama yó matere whi̧rapetamo fopaae buóló duraalu, “Ai naale senaale ȩ beterepaae wó̧pólópa sesékese. Ti noatepae, atei naale senaale kaae betere so whi̧ta, ti Kótóné tȩteróló betere ao̧mó sókó fóló beterapó. 


text:
So whi̧ i naale senaale kaae ao̧yóló bitinitepa, ti Kótóné tȩteróló betere ao̧mó sókó fenénipó,” yalepó. Ai fo yóló, Yesuné kale naale senaale doko̧ apuósu yóló, naase mulóló atima wisiratere fo dua yalepó. Doasi néli teó whi̧paae yale fo (Mat 19:16-30, <a href='B:490 18:18'>Luk 18:18-30</a>) 


text:
<pb/>Téró etéyalepó. Yesu a̧ ama kisipa mole tikipaae faai fu betalemó, whi̧ beta̧ sururu yóló wóló, Yesu daalemó bukutiri tea̧ró bitu, a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧ wisi-ó, ȩ mo ti betó tawaairaalu, noa alakó yaaloé?” yóló wosalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, ama kale whi̧paae duraalu, “Naao ȩpaae noatepa whi̧ wisi-ó fo du de? Whi̧ beta̧kókélé wisi whi̧ bitini, Kótó a̧ beta̧ mo wisirapó. 


text:
Ti Kótóné yae yóló muló betere alarape i ape.<pb/>‘Whi̧ dao̧se, so nópu nao̧se, o̧lémi nao̧se, kapala fo yóló me whi̧ só derao̧se, me whi̧ dilikó̧ló o̧la o̧la o̧lémi sao̧se. Naao hae aya wisi doi muló̧póló, atimaamo ao̧mó bitu, wisi ala beta̧ erótu betae yóló, ere fo fea ti naao ai tuȩ́re ape,’ ” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa kale whi̧né a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ai alarape feata, ȩ mo naale beleka̧amalemó bitutei deté wóló, miókélé ha̧le yó tarapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné kale whi̧ yaala sókó fóló kelené a̧ kaae taru duraalu, “Mo beta̧ ala beta̧ ya̧ mei ai ere ape. Térapa ya̧ fóló, naao mole o̧la o̧la fea dotonóló <e>moni</e> sae. Atéró sere <e>moni</e> ti o̧la o̧la meiyóló yolealere so whi̧mó a̧liróló melae. Atéró melóló ya̧ta, ti ó hepen bemó taleróló muló betere wisi wisi o̧la saasepóló da̧mo faalopa ȩ sya ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, kale sekȩ́ a̧ fea o̧la o̧la mole néli whi̧ ereteiné, ama kelepaa humula yóló fomoné sukuté felepó. 


text:
<pb/>Téró Yesuné ama yó matere whi̧rape kaae taru duraalu, “Doasi néli whi̧rape Kótóné tȩteróló betere ao̧mó sókó faairetei mo doasi hapólurapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ama yó matere whi̧rapené ai dere fo woseturaalu, atima siratu betalepó. Tétepa, ama atimapaae momó duraalu, “Ti naalerape-ó, Kótóné tȩteróló betere tikimó sókó faairetei, béni mo doasi hapólurapó. 


text:
Doasi <e>kamel</e> hupu kuti nomotere ketȩ́li dolomó sókó fenénipó. Atére kaae, fea o̧la o̧la tare néli whi̧ Kótóné tȩteróló betere ao̧mó sókó faairetei mo doasi hapólurapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné ai fo deremó, ama yó matere whi̧rape atimasisitei doasi sirayóló duraalu, “Atéró hapólupa, ti noa kaae so whi̧mo mo ti aluyao̧sóró tao saaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné atima kaae taru duraalu, “Mo whi̧né atei kaae ala fea su̧mó enénipó. Mo whi̧ ere kaae Kótó a̧ aténi, fea ala fea ama mo su̧mó eranérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Pitané a̧paae duraalu, “Da̧ ya̧tamo kwȩyaairaalu, da̧né o̧la o̧la fea mo ti taaróló i wale ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Whi̧ me detamo ya̧lo ala eróturaalu, kale fo wisi yó maté kwȩyaai, ama be ó no nemarape ó hama alima ó naalemarape ó hae tiki fea taaróló wapa, ti atétere whi̧mó i ala eraalo ai ape. 


text:
Ama beta̧ o̧la taaróló walemótei, nomarapekélé kutórape, nemarapekélé, hamarapekélé, alimarapekélé, naalemarapekélé, berapekélé 100 tómó beleróló saalo ai ape. Téturaalu, dowi susupui alakélé saalotei, nalo waaire alimó mo ti betó tawaaire bete saalopó. 


text:
Téyaalotei, mió i alimó mepaae doasi doi mole whi̧rape take nalo doi munire whi̧ kaae betaalopó. Mió mepaae doasi doi muni, sókó deyóló betere so whi̧ta, take nalo mo doasi doi mole topo whi̧ kaae betaalo ai ape,” yalepó. Yesu a̧ suka̧airemó yale fo (Mat 20:17-19, <a href='B:490 18:31'>Luk 18:31-34</a>) 


text:
<pb/>Atéró, atima Jerusalem bepaae furaalu, Yesu a̧pi fi tikimó, ama yó matere whi̧rape nalo haió! yóló sira deté fu betalepó. Tétepa, mepaae atima sya wou betere so whi̧kélé wiyalepó. Atéró, Yesuné ama yó matere 12 whi̧rape tu̧ dȩpaae dapesó fóló daae mulu, a̧paae eraaire ala fea atimapaae momó yó melalepó. 


text:
Atéró, atimapaae duraalu, “Mió da̧ Jerusalem bepaae i fole ape. Téteretei, kale Whi̧né Naalema me whi̧né eleké deyóló mo so whi̧mó Talepaae momaratere whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné naase tua̧mó mulaalopó. Téró fo tokó̧ló só deróló, Juda mei kae fakené a̧ dó̧póló, melaalo ai ape. 


text:
Atéró, atimané a̧ faletere alakélé, fesa̧a apuratere alakélé, halika tikiné fokosó sere alakélé, faleyóló haleratere alakélé erótu beteró, nalo atimané a̧ mo ti sukó̧póló daalopó. Téyaalotei, be dȩ soremó dou dolomó muóló a̧ momó kepaayóló betaalopó,” yalepó. Jems-ró Jon-tamoné Yesupaae wosale fo (Mat 20:20-28) 


text:
<pb/>Téró, kale Sebedi naalema tamo Jems-ró Jon-tamo Yesu beterepaae wóló duraalu, “Yó matere whi̧-ó, da̧moné ya̧paae wosetere ala naao eraaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, atimaamoné a̧paae duraalu, “Take naao mo kae ere dȩ wisinaale ha̧kearatere sukamó da̧mo me whi̧kó naao turu naase dȩmó beteróo, me whi̧ fȩ́ naase dȩmó beteróo, yaasepóló dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné kale whi̧ tamopaae duraalu, “Diaamoné ȩpaae ai wosale fota, Talené tȩteróló kaae tare tikimó ere ala diaamo tuȩ́ni keteruraalu dapó. Dowi ala kwia tokó̧ló aluraai susupu sóró sinaaitere ala, diaamonékélé su̧mó senére? Ó ȩ wȩi tópuratere kaae, diaamokélé tópuró̧póló kisipa mute?” yalepó. 


text:
Ai fo depa, atimaamoné duraalu, “Da̧mokélé ai ala su̧mó enérapó,” yalepó. Ai fo depa, Yesuné atimaamopaae duraalu, “Ya̧lo tikimó doasi susupu sóró sinaaire alaró ȩ wȩi tópuraaitere alatamo diaamopaaekélé su̧mó eraalotei, turu naase ó fȩ́ naase dȩmó beteraaire alata, ti ya̧lo tȩteróló kaae tanipó. Ai alata, ya̧lo Ayané ama tȩteróló kaae taru, aimó betaaire whi̧ tamokélé, ama mo taketitei tukóló beteró beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, mepaae ama yó matere naase tamo whi̧rapené ai fo woseturaalu, Jon-ró noma Jems-tamopaae doakale fopaae bualepó. 


text:
Atétepa, Yesuné atimapaae toura̧le ape yóló duraalu, “Juda mei kaae fake tȩteróló kaae tare topo whi̧rapené mo so whi̧ tȩteróló kaae tawóo, atimané sóró beteró betere whi̧rapenékélé mo so whi̧ tȩteróló kaae taru, i ala erae du beteretei diaao̧ ai kisipare ape. 


text:
Atétere kaae, dia̧ tua̧mókélé ai ala momókó yao̧se. Dia̧ tua̧mótamo beta̧ whi̧kó doasi topo whi̧ betaai kisipa mutepa, ti so whi̧ feané kutó diratere whi̧ betenérapó. 


text:
Ti noatepae, kale Whi̧né Naalema waleteita, a̧ topo whi̧ bitu mepaae whi̧rapepaae ama kutó dirae yaairaalu wéni, a̧ mo so whi̧né kutó diratere whi̧ bitu, atima aluyao̧sóró ama betere bete ha̧le melóló, dupuraai walepó,” yalepó. Kele dilikire whi̧ Batimeus wisirale fo (Mat 20:29-34, <a href='B:490 18:35'>Luk 18:35-43</a>) 


text:
<pb/>Atéró atima Jeriko bepaae walepó. Atéró, nalo ama yó matere whi̧raperó mo so whi̧ featamo ai doasi be taaróló fu betalemó, beta̧ kele dilikere whi̧ Timeus naalema Batimeus tu̧ dȩmó bituraalu, <e>moni</e>kó a̧lae yóló kematu du beterepó. 


text:
Atétua dere whi̧ a̧ tu̧ dȩmó beteremó, kale Nasaret whi̧kó Yesu walapó dere fo wosóló, fo fakeyóló duraalu, “Depit-né deté fele whi̧né Naalema Yesu-ó, ȩ ko̧lené sukuturaalu, tao sae,” du betalepó. 


text:
<pb/>Ai fo du betepa, mepaae so whi̧né taalae yóló, foné salepó. Tétepatei, kale whi̧né woseni nisiyóló, fo mo ti fakeyóló duraalu, “Depit-né deté fele whi̧né Naalema Yesu-ó, naao ȩ ko̧lené sukuturaalu, tao sumié?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo deremó, Yesu a̧ kei̧yóló daalu, “A̧paae ape yae,” yalepó. Tétepa, kale whi̧rapené kale kele dilikire whi̧paae duraalu, “Mió ya̧paae ape dapa, whaaliani, hai̧tamo turukó horóló fae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró daapa, Yesuné a̧paae duraalu, “Ya̧lo ya̧mó noa alakó eraró de?” yalepó. Ai fo depa, kale kele dilikire whi̧né duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧lo kelené o̧la o̧la kelenée du beterapa, naao wisiraasepé,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné a̧paae duraalu, “Naao tuȩ́ tiki tiratere alané ya̧ wisiralepa dua fae,” yalepó. Ai fo deretamotóró kale whi̧né ama kele wisitepa, Yesu sya felepó.<pb/>


text:
Atéró atima Jerusalem be huluapaae felekemó sókó faairaalu, Olip du sorokó mole ao̧mó tȩne Betpas beró Betani betamomó sókó felepó. Aimó Yesuné ama yó matere whi̧rapekó tamo whi̧ dotonaai duraalu, 


text:
“Diaamo fole be huluamó sókó fenalemó, whi̧ betóló konire utu̧ <e>donki</e> hupu duló betepa kelaalo ai ape. Térapa, ai hupu taayóló ipaae dapesó ape. 


text:
Atéró taanalemó me whi̧né duraalu, ‘Ai hupu neaai só fute?’ depa, a̧paae i fo yae. ‘Momó hapale sóró waaitei, Talené ama me kutó diyaai, kapala asiri sene fae yale tikimó sóró fulapó,’ yae,” yóló dotonalepó. 


text:
Atétepa atimaamo fóló kelalemó, be bela tu̧ dȩmó tȩne be tu̧ sókó walemó, kale bopeyale hupu duló beterepó. Atépa, kale hupu taatu betalemó mepaae aimó daae mole so whi̧né atimaamopaae duraalu, “Diaamoné ai hupu neyaai taatu de?” yalepó. 


text:
Atéró, kale hupu dape sóró Yesu beteremó sókó felemó, ama yó matere whi̧rapené deró betere kuti sókósu yóló, ai kale <e>donki</e> hupuné sisó tómó whamenatepa Yesu a̧ biti̧ holalepó. 


text:
Atéró betóló fupa, mo turó so whi̧né atima kuti sorokóló tu̧mó whamenaté fóo, mepaae so whi̧né sapo da̧a ó wolou da̧arape turukóló whamenaté fóo, deté fu betalepó. 


text:
Yesu a̧ tua̧mó fupa, mepaae so whi̧ folosóró fóo, mepaae so whi̧ nalo wóo du bitu fo fakeyóló duraalu,<pb/>“Hosana! Talené doimó wale whi̧ wisinaale-ó! Talené ya̧ mo wisiró beterapó.<pb/> 


text:
Mo take da̧né ayarape deté wale whi̧ Depit-né tȩteróló kaae tawale ala mió da̧ tua̧mókélé sókó walapó. Térapa, Talené ya̧ wisiró̧póló yae!<pb/>Hosana, ama doi doasi ó sikipaae sóró horó̧póló, yae!” deté fu betalepó. 


text:
<pb/>Téró Yesu a̧ Jerusalem bepaae sókó fóló, momatere be dolopaae felepó. Atéró, ai be dolomó muó mole o̧la o̧la fea kelené doko̧ du betalepó. Atétu betalemó, be dikitepa ama yó matere 12 whi̧rape atima fea Betani bepaae felepó. Yesuné momatere bemó hoka̧le fo (Mat 21:12-17, <a href='B:490 19:45'>Luk 19:45-48</a>, <a href='B:500 02:13'>Jon 2:13-22</a>) 


text:
<pb/>Atéró fiyóló be dȩtepa, hi̧ka ai Betani be taaróló fu betalemó, tu̧ tua̧mó Yesu a̧ wote yalepó. 


text:
Atétepa, a̧ tu̧mó fu bitu kese falalemó beta̧ nose mo umó daapa kelalepó. Atépa betepaae fóló, dukó olerémóló kelalemó, oleni ha̧le sókumaaté erepó. 


text:
Atépa kale nipaae duraalu, “Me sukamó wouraalu whi̧ beta̧nékélé naao du momó kae tokóló naalomeipó,” depa ama yó matere whi̧rapené wosalepó. 


text:
<pb/>Atéró, atima momó Jerusalem bepaae sókó wóló bituraalu, kale momatere be dolopaae fóló kelalemó, whi̧rape ai be dolomó o̧la o̧la dotonóló dupu du betepa ho̧kó faralepó. Atéró, be kaepaae wale whi̧rape atimané <e>moni</e> ai be talené <e>moni</e>tamo duputamo du betere ni fakeraperó ba ho̧kósere beleróló dotonótu betere fo̧loi ni fakerapetamo fesekeyóló taae faralepó. 


text:
Téró, mepaae whi̧né momatere be tua̧ dolomótei dotonaaire o̧la o̧la beleyóló sóró fua wua du betepa, Yesuné ama seséyóló kaae sóró ho̧konalepó. 


text:
Atéró ama atimapaae yó mótu duraalu, “I asȩyóló muló betere fo diaao̧ dosa̧ayóló tuȩ́ munié?<pb/>‘Ya̧lo beta, i hae kwia feamó betó mole kae kae tiki daae mole so whi̧né Talepaae beta̧ moma yó̧póló tȩnó betere bepó, erapó.’ Ai fo epatei, diaao̧ du betere alané o̧lémi nokole whi̧rape touróló betere be ao̧rótu beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Yesuné atéró yó mótu betere fo mo so whi̧né wosóló siratu betere ala, mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné wosóló atima dei kisipa muturaalu, Yesu daaire tu̧ kikitu betalepó. 


text:
<pb/>Atétu beteró be dikitepa, atima ai doasi be hulua taaróló felepó. Yesuné nose sélirale fo (Mat 21:20-22) 


text:
<pb/>Atéró, atima mo hi̧kati tu̧mó fu bituraalu kelalemó, kale ni nose betekélé mo turó sélipa kelalepó. 


text:
Atépa, Yesuné take kale yale fo Pitané tuȩ́ muni wapa a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, naao foné dorale ni nose ai sélirapa kelere!” yalepó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mepaae whi̧ de kisipa tamo muni, Talepaae tuȩ́ tiki tiróló i ulupaae ya̧ ai daale tiki taaróló wȩi kȩla tómó daane derepae depa, mo téyaalo ai ape. 


text:
Térapa, ya̧lo dia̧paae i dere fo wosae. Dia̧né moma duraalu me noa o̧lakó wosetepa, ti ai wosetere o̧la naao mo serapóló tuȩ́ tiki tiratepa, ti diaao̧ mo saalo ai ape. 


text:
Dia̧né moma duraalu, hepen bemó betere Aya Kótóné diaao̧ yale dowi ala kwia ha̧le kemeró̧póló, mené dia̧paae me dowi ala erélipa, ti a̧paaemo kwia tokó̧ melaai dapóló tao tani, me o̧la meipóló kisipa keterae,” yalepó. Yesupaae ya̧ né sóró beterale éyale fo (Mat 21:23-27, <a href='B:490 20:1'>Luk 20:1-8</a>) 


text:
<pb/>Téró atima momó Jerusalem bepaae wóló bituraalu, a̧ momatere be tipiné bopéró daaló betere tua̧mó kutu betalemó, mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rapekélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekélé, mepaae whi̧ disirapekélé, fea a̧ beterepaae walepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné atimapaae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lokélé dia̧paae beta̧ wosetere fo yaalopó. Ya̧lo wosetere fotamo diaao̧ ȩpaae tokó̧ matepa, ti diaao̧ wosetere fokélé ya̧lo tokó̧ melaalopó. 


text:
Ti take Jon-né so whi̧ wȩi tópurale ala, momó kaayóló waleé? Ó hepen bemó betere Talené yae depa yalepé, mo whi̧né yae depa yaleé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, kale whi̧rape atimasisitei fo kȩlaaróló duraalu, “Da̧né hepen bemó Talené yae depa yalepó enalemó, ti da̧paae ama dere fo wosóló a̧paae tuȩ́ tiki tirénitere noatepae? yaalopó. 


text:
Atéyao̧sóró, mo whi̧né yae depa yalepó fo ua̧tei, Jon a̧ Kótóné fo eratere ko̧ló whi̧póló so whi̧ feané kisipareteiné atima kapo duné da̧ siróló dao̧sóró ai fo yaalo meipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa atimané Yesupaae duraalu, “Da̧ tuȩ́nipó,” yalepó. Ti fo depa ama atimapaae duraalu, “Mené ȩpaae i alarape yae depa dapóló, ya̧lokélé dia̧paae yó melaalomeipó,” yalepó.<pb/>


text:
Téró, Yesuné ama kale fo sale forape momó kaae sóró yó melótu duraalu, “Whi̧ beta̧né <e>wain</e> képi wae biliyaai kutó diyóló tipi bopé yalepó. Atéró, kale képi du u̧lumétepa tokóló fȩ dowa̧aire tiki kaponétei aleyóló mulalepó. Atéró kemetepa, kutó kaae tawóló betaaire be mo sikimó deróló tȩalepó. Téró ai kutó tale a̧ me bepaae faai kutó kaae tawó̧póló, mepaae whi̧rape sóró beteróló duraalu, o̧la u̧lumétepa sere sukamó da̧ bukaalopa, kutó wisiyóló kaae tawae yóló a̧ felepó. 


text:
Atéró fóló bitu, ama biliale képi du u̧lumétepa sere alimó bukóló, ama saaire su̧ ti ama kutó diratere whi̧ beta̧né sene fó̧póló, kale kutó kaae tare whi̧rape beterepaae dotonalepó. 


text:
Atéró dotonalemó, atimané a̧ tawóló fokosoi ala du beteró me o̧lakélé menéni, ha̧le fó̧póló dotonalepó. 


text:
Tétepa, kale whi̧né ama me kutó diratere whi̧mo dotonalemó, ai whi̧kélé kale dere kaae topomó kapóró dóló haleróló faralepó. 


text:
Atétepa kale dere kaae, me whi̧mo dotonalemó ai whi̧kélé mo ti dalepó. Tétepa, mepaae whi̧rape mo dekéró dotonótua yalepó. Téyalemó, mepaae whi̧rape dóló ha̧le susupuróo, mepaae whi̧rape mo ti dóló sukunóo dua yalepó. 


text:
<pb/>Whi̧rape fea atétu beteró kemeróturaalu, ama hosaa mole naale beta̧ biti̧ felepó. Ai naale dotonaai duraalu, mió atima ya̧lo i naale ao̧mó bituraalu, a̧paae mo wisi ala beta̧ eraalopóló kisipa mutu dotȩyalepó. 


text:
<pb/>Téyaletei, kale naale wale kilitu, kale kutó kaae tare whi̧rape atimasisi duraalu, ‘I kutó tale sukutepa a̧ betale sirimó betaaire whi̧ ai wale ape. Tétu ai kutó ama sao̧sóró da̧ saairaalu, a̧ daalopa siépe,’ yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, ai kutó talené ama noa ala yaaloé? Kale kutó tale a̧ wouraalu ai kutó kaae tare whi̧rape fea mo ti dóló aluraalopó. Atéró ai kutó kaae tawó̧póló, mepaae whi̧rape sóró beteraalopó. 


text:
Ti i asȩyóló muló betere fo diaao̧ dosa̧ayóló tuȩ́ munié?<pb/>‘Kale be tȩtere whi̧rapené dopa taae farale kapo faketei, doasi be hulua deyaaire eleké wisinaale alée felepó.<pb/> 


text:
<pb/>Yesuné ai yale fo sale beteta, Juda topo whi̧rape atima só deratapóló kisipa mutu, a̧ daaire tu̧ kikitu betalepó. Aimó a̧ tawaai yalemó, ai touró betere so whi̧né atimapaae me ala erao̧sóró witepa taaróló felepó. Sisapaae takis moni matere fo (Mat 22:15-22, <a href='B:490 20:20'>Luk 20:20-26</a>) 


text:
<pb/>Atéró, nalo mepaae Farisi whi̧raperó Herot-né ama kisipa mole ala erótu betere whi̧rapetamo Yesuné dere fo bete wosóló a̧ só deraairaalu, kaae tawóló beteró̧póló dotonale whi̧rape walepó. 


text:
Atima wóló Yesupaae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, ya̧ta mo fomaaté dere whi̧ beteretei da̧né tuȩ́rapó. Téruraalu, doasi doi mole so whi̧ró wisi so whi̧tamo maaté tao sóró wisi ala eróturaalu, mepaae belei sókó deyóló betó mole so whi̧ taalatimipó. Téni, kale mo fo bete sya furaalu, Kótóné ama ere ala i ape yóló yó mótu beteretei da̧né kisiparapó. Térapa, da̧né topo whi̧ Sisapaae <e>takis moni</e> matere ala wisirépé dore? 


text:
Naao kisipané melarópé melao̧seróe?” yalepó. Ti fo depa, Yesuné tiki tua̧paae dorutei tó tikiné wisire nisi du betere whi̧rapené kapala dilikitu betere ala bete ama tuȩ́patei duraalu, “Dia̧né ȩ dó̧póló só deraai noatepa dilikitu bitu de? Ti ai <e>denarias moni</e> ya̧lo kelaalopa ipaae sóró ape,” yalepó. 


text:
Tétepa, atimané kale <e>denarias moni</e> koló̧póló sóró wóló matepa, atimapaae woseturaalu, “I ere asȩró mole asotamo-a, né?” yóló wosetepa, atimané a̧paae duraalu, “Aita Sisané asȩró asotamopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Sisané o̧lata, ti Sisapaae melae. Kótóné o̧la o̧la ti Kótópaae melae,” yalepó. Ama ai dere fo woseturaalu, atimané haió! yóló siratu betalepó. Kepaayóló bitu so ó whi̧ dokaalomeipóló dere fo (Mat 22:23-33, <a href='B:490 20:27'>Luk 20:27-40</a>) 


text:
<pb/>Atéyale ki̧lipaae etéyalepó. Sukutere so whi̧ momó kae kepaayaalomei, mo ti alutapó du betere Sadyusi whi̧rape Yesu beterepaae wóló i fo wosalepó. 


text:
“Yó matere whi̧-ó, Moses-né i fo asȩyóló muló beterapó. ‘Mepaae whi̧né so dokaletei naale dini ha̧le beteró sukutepa, ti nomanémo ai so wulia dokóló naale detepa, ti suka̧le whi̧ sirimó bituraalu, ama o̧la o̧la tȩteróló kaae tanó̧póló yae,’ fo erapó. 


text:
Take wȩikeró nomarape beterepó. Atéró kale topo whi̧ so dokaletei, naale senaalekélé dini ha̧le suka̧lepó. 


text:
Atéró sukutepa, ai so wulia noma me whi̧némo dokalepó. Téyalemó, ai whi̧kélé naale dini ha̧le suka̧lepó. Atétepa, noma me whi̧némo dokalepó. Téyalemó, ai whi̧ a̧kélé ha̧le suka̧lepó. 


text:
Atétepa, kale so wulia wȩikeró nomarapené dokoté waletei, kale wȩikeró whi̧rape fea naale beta̧kélé dinipó. Téró nalo kemeróturaalu, kale sokélé suka̧lepó. 


text:
Atéyale so take kepaayóló wale sukamó, mé whi̧né a̧ dokaaloé? Ti noatepae, beta̧ sotei take nomarape feané dokoté waleteinépó,” yalepó. 


text:
Ai fo depa Yesuné atimapaae duraalu, “Kótóné asȩyóló muló betere foró ama fotoko̧tamo wisiyóló tuȩ́ munireteiné dia̧ fea kó̧paae falapó. 


text:
Ti suka̧le so whi̧ momó kepaayóló betere sukamó, so dokotere ala yaalomeipó. Sokélé, whi̧tamo dokotere ala mo yaalo meipó. Hepen bemó betere <e>ensel</e>-rape ere kaae, ha̧letóró betó tawaalo ai ape. 


text:
Suka̧le whi̧ momó kepaayóló betaalopóló, Moses-né asȩyóló muló beteretei, diaao̧ dosa̧ayóló tuȩ́ muni airapó. Hasi fosómó ni sesaape dolomó Kótóné Moses-paae duraalu, ‘Ȩta Abraham, Aisak, Jekop-sépi, tȩteróló kaae tare Kótó i betere ape,’ erapó. 


text:
Ti a̧ta, mo take sukó̧ló aluyale so whi̧ tȩteróló kaae tare Kótó mei, mió i alimó betó mole so whi̧kélé tȩteróló kaae tare Kótópó, erapó. Atépatei dia̧ tuȩ́niru, ho̧ko fo du beterapó,” yalepó. Kótóné yóló muló betere doasi topo fo (Mat 22:34-40, <a href='B:490 10:25'>Luk 10:25-28</a>) 


text:
<pb/>Atéró, Sadyusi whi̧rapené Yesupaae wosetere fo fea ama wisiyóló tokó̧ mótu betepa, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekó beta̧né Yesupaae woseturaalu, “Kótóné yae yóló muló betere forape tua̧mó mo doasi bete mole fo-a, mée?” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa Yesuné duraalu, “Mo doasi bete mole topo fo i ape.<pb/>‘Israel fake so whi̧-ó, wosae! Da̧ tȩteróló kaae tare Tale Kótóta me kae bitini, mo beta̧tóró beterapó.<pb/> 


text:
Térapa, Tale Kótópaae yaala sókó fole alata, tuȩ́ tiki turónékélé, naao hosaa turónékélé, naao kepe bete turónékélé, naao fotoko̧ turónékélé yaala sókó fu betae.’ 


text:
Tamo dakoróló dere fo me i ape.<pb/>‘Naaotei ya̧ yaala sókó fu dere kaae, naao be whi̧ so whi̧paaekélé atéró yaala sókó fu betae.’ I fo tamoné mepaae yae yóló muló betere forape fea tȩteró beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa kale whi̧né tokó̧ mótu duraalu, “Yó matere whi̧-ó, Kótó tekeyóló tamo bitini, mo beta̧tóró beterapó dere fota, naao mo dono ai dere ape. 


text:
Ti naao hosaa turónékélé, naao tuȩ́ tiki turónékélé, naao fotoko̧ turónékélé, Talepaae yaala sókó fu betae. Téturaalu, naaotei ya̧ yaala sókó fu dere kaae, naao be whi̧ so whi̧paaekélé atéró yaala sókó fu betae. Ai doasi bete mole fo tamota hupu dóló Talepaae simó suku̧laa dalatere alaró mepaae o̧la o̧la ha̧le matere alatamo mo tȩró beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné ama ai yale fo bete kale whi̧né mo wisiyóló tokó̧ matepa a̧paae duraalu, “Ya̧ta, Kótóné tȩteróló kaae tare tikipaae mo felekemó sókó faai dapó,” yalepó. Ai fo deremó, me whi̧nékélé a̧paae wosetere fo kae ini, atima witepa taaralepó. Keriso né naaleé yale fo (Mat 22:41-46, <a href='B:490 20:41'>Luk 20:41-44</a>) 


text:
<pb/>Atéró, Yesu a̧ momatere be bolaare tua̧mó daalu so whi̧paae fo yó móturaalu, i fo wosalepó. “Kale Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapené duraalu, Kótóné sóró beteró betere whi̧ Kerisota Depit-né naalemapó du betere fo-a, noa betené du bitute? 


text:
Mo take Dȩi Kepe Wisiné Depit a̧ fotoko̧ratepa, ama ha̧kearóló i fo ipakalepó.<pb/>‘Talené ȩ tȩteróló kaae tare Talepaae duraalu, “Naao bóe whi̧rape ya̧ ao̧mó beteró̧póló, ya̧lo dóló tȩteraalopa, ya̧ ya̧lo turu naase dȩmótóró betó tawae,” ’ erapó. 


text:
Depit-né ama deyale naalené deyaaire naalepaaetei, a̧ tȩteróló kaae tare Tale-ó du betale-a, neyóló yaleé?” yalepó. Ama atéró dere fo aimó touró betere mo so whi̧né hȩkesetamo wosetu betalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesuné so whi̧paae fo yó mótu duraalu, “Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapené dere alané dia̧ dorao̧sóró, mo hotowa yóló kaae tawae. Ti atimata, so whi̧ feané whi̧ wisipó yóló dukiratere koko̧mó, so whi̧ toura̧leta dere tikipaae faairaalu, fo̧loi kuti wisinaale maaté deróló fua dapó. 


text:
Téró, Kótóné fo wosetere berapepaae furaalukélé, mo doasi topo whi̧rape bituatere tikimótóró betaai ekȩle yóo, kale o̧la detere sukamókélé, doasi doi mole topo whi̧rape bituatere tikimótóró ekȩle yóló betóo, dua dapó. 


text:
Atéturaalu, kale wulia sorapekélé dilikó̧ló atimané muó mole o̧la o̧lakélé o̧lémi sóo, atima dukiró̧póló momatere alakélé mo fo̧lo si̧yóló yóo, dua dapó. Atétere whi̧rapeta take taletere sukamó, mo doakale dowi kwia saalo ai ape,” yalepó. Wulia soné Talepaae male moni ke 


text:
<pb/>Atéró, me etéyalepó. Momatere bemó so whi̧ atimané tare <e>moni</e> su̧tóró Talepaae ha̧le dera̧leta duraalu mepaae néli so whi̧né ti doasi <e>moni</e> derótua yalepó. Atétu betepa, Yesu a̧ kaae tawóló daalepó. 


text:
Téyaletei, beta̧ yolealere wulia soné ama sonaai <e>moni</e> ke tamo sóró wóló deralepó. Ai <e>moni</e> keta, kale sonaai <e>moni</e> ketamo su̧nipó. 


text:
<pb/>Yesuné ai kale wulia soné dera̧le wale <e>moni</e> ke kolóló, ama yó matere whi̧rapepaae ape yóló duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. I yolealere wulia soné dera̧le wale <e>moni</e> kené so whi̧ feané dera̧leta yale <e>moni</e> fea teraae falapó. 


text:
Ti noatepae, mepaae so whi̧néta doasi <e>moni</e> mupatei, tómó moletei maaté sóró wóló dera̧leta yalepó. Téyaletei, i wulia sonéta ama depe dolo sesé taretei mo ti kemeróló dera̧le walepó,” yalepó.<pb/>


text:
Téró, atima ai momatere be taaróló fu bitu, ama yó matere whi̧rapekó beta̧né a̧paae duraalu, “Yó matere whi̧-ó, doakale kapo fakené be wisinaale ai tȩnapa kelere?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné duraalu, “Ai tȩ mole doasi be wisinaalerape take fisikó furaalu, mió i ere kaae beta̧ kane fakekélé metamo olekepa kelaalomeipó. Mo featóró kolokó fóló muaalo ai ape,” yalepó. 


text:
Atéró, Yesu ai momatere be ópaae tȩne fapa, <e>Olip</e> du sokoremó Pita, Jems, Jon, Andru atimasisi bitu a̧paae woseturaalu, “Naao mió ti bope yale alarape-a metéli yaaloé? Ai yale fo mo dokonaairaalu noa alapi depa, kolóló da̧né kisipa yaaloé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné duraalu, “Mepaae whi̧né kapala fo yóló dia̧ dilikao̧sóró, mo wisiyóló kaae tawae. 


text:
Mepaae dilikitere whi̧rape wóló, ya̧lo doi yóló duraalu, ‘Ȩta dia̧né wó̧póló kaae tare whi̧ Keriso i ape,’ yóló, so whi̧ fea kó̧paae fó̧póló dilika̧alo ai ape. 


text:
Bóe mo du betepa kolóló dere foró, me bemó bóe du beterapóló deté kotere fotamo wosóló, diri furu furu duraalu wiyao̧se. Ti ai alarapeta, mo yaalotei kemeyaaire be dȩ sókó waai teórapó. 


text:
Me hae kwiamó betere whi̧ró me hae kwiamó betere whi̧tamo bóe daalo ai ape. Me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧raperó me hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧rapetamo bóe daalopó. Kae kae hae kwiapaae doakale baotere alaró, o̧la sóku alutere alitamo waalo ai ape. Ai alarapeta, sorapené naale saai sisó kaae sóró nukutere kaae dapó. Ai alarape yóló kemetepa, nalo mo doasi sekȩi ala waalopó. 


text:
<pb/>Ai sekȩi alarapeta ha̧sókó feni, dia̧paae mo eraalopa siki sikiyóló betó muae. Ti noatepae, mepaae mo whi̧rapené dia̧ be kaae tare whi̧rapené fo tokó̧ló só deró̧póló, atima naase tua̧mó mulóo, mepaae whi̧rapené dia̧ fo wosetere bepaae dapesó fóló fokosói ala yóo, yaalopó. Dia̧ ya̧lo ala erateremó, tȩteróló kaae tare <e>Gavman</e> doasi topo whi̧raperó atimané sóró beteró betere topo whi̧rapetamoné keletómó sóró daalaalo ai ape. Atétere be dȩmó, Talené dia̧paae erale alarape atimané wosó̧póló, diaao yaaire tȩ amatei mulaalo ai ape. 


text:
Atéró, kemeyaaire be dȩ sókó waai teópa, folosóró i hae kwia feamó betó mole so whi̧paae mió wosetere fo wisi yó maté kwȩyóló su̧raalopó. 


text:
Atétepa, mepaae whi̧né dia̧tamo fo tokó̧tamo yaai dapesó fupa, noa fo yaalorópóló whaalia yao̧se. Dia̧né fo yaai kaae seretamo, diaao̧ yaaire fo Talené yó melaalo ai ape. Diaao̧ kisipané yaalomeitei, Kótóné ama Dȩi Kepe Wisiné yae dere fotóró yaalo ai ape. 


text:
<pb/>Me whi̧né ama nomatei mené dó̧póló eleké deyóo, me whi̧né ama naaletei me whi̧né dó̧póló eleké deyóo, naale senaalenékélé hama alima ao̧mó betere hó̧róló, mepaae whi̧né dó̧póló eleké deyóo, yaalopó. 


text:
Dia̧ ya̧lo ala erótu beteremó, so whi̧ mo feané dia̧tamo dei tuȩ́ muturaalu, dia̧ hó̧róló bóe daalo ai ape. Téyaalotei, mepaae so whi̧ de ȩpaae kisipa tiki tiróló, diriyóló bitiré fóló kemetere kwiamó sókó fupa, ti atétere so whi̧ aluyao̧sóró ya̧lo tao saalopó. 


text:
<pb/>Diaao̧ kelera̧lemó, Kótóné ama kae bemótei, mo kelaalo sonaalei dowi ala du betepa, Talené doi folokoleróló, be mo wópu mulaalopó. Ai ala enénire tikimótei epa kilitu, i asȩre fo dosa̧atere so whi̧ dia̧né mo wisiyóló kisipa muae. Ai ala depa, Judia hae kwiamó betó mole so whi̧ hasi fosópaae botokó fó̧póló yae. 


text:
Dia̧ siki be kemó betera̧lemó i sekȩi ala wapa kilitu, siki bemó beteretei taaróló, ao̧ró be kemó mole o̧la o̧la sene derepéni taaróló botokó fae. 


text:
Mepaae whi̧ kutómó daara̧lemó ai ala depa, ama da̧ae mulale bukutere kuti momó sene feni, muló̧póló taaróló botokó fae. 


text:
Atétere sukamó, mepaae naale ere soraperó naale senaale tare sorapetamo botokó faaire su̧ni bipi ereteiné mo doa ko̧lerapó. 


text:
Ti noatepae, Atétere alimó mo doakale dowi sekȩ waalo ai ape. Mo take Kótóné keké nale alimó kaae sóró bitiré wóló, mió i alimókélé atei kaae dowi sekȩi ala mo kolókélé inipó. Téró bitiré fóló, nalopaaekélé atei kaae dowi sekȩi ala momó kae kelaalomeipó. 


text:
Ai be dȩrape Talené ha̧lekeróló tukóló mulólua̧ meisóró, ti so whi̧ mo beta̧kókélé ha̧sókó fua̧ meipó. Talené ama sorokósu yóló kae beteró betere so whi̧mó kisipa mutu, be dȩrape ha̧lekeróló tukóló muló beterapó. 


text:
Ai sukamó whi̧ mené dia̧paae duraalu, ‘Kale sóró beteró betere whi̧ Keriso ai walapa kelae!’ Ó u wóló betere ape depa wosóló, mo dapóló momókó tuȩ́ tiki tirao̧se. 


text:
Ti noatepae, mepaae Keriso ao̧yóló dilikitu betere whi̧raperó Kótóné ko̧ló whi̧póló kapala fo yó matere whi̧rapetamo waalo ai ape. Atétu, kae kae ala yaairemó eratere doasi alaró kae kae kelemei alarapetamo eróturaalu, Kótóné sorokósu yóló kae beteró betere so whi̧kélé kó̧paae fenérémóló ka̧ae kolóló su̧ saalopó. 


text:
Téyaalopa, dia̧ dilikó̧ló kó̧paae falao̧sóró, siki siki yóló bituraalu mo wisiyóló kaae tawae. Ai alarape fea yaai teópatei, ya̧lo dia̧paae i dere ape. 


text:
Ai sekȩi alarape wale ki̧lipaae ti i asȩre fo dokonóturaalu, i alarapepi yaalo ai ape.<pb/>‘Suka ke aluróló dilikiróo, Wéliékélé dȩ iniyóo, ho̧rerapekélé i haepaae torokó dorowóo, yaalopó.<pb/>Téturaalu, Kótóné ama bole fotoko̧nétei ó sa̧ woreróturaalu, sa̧mó ere o̧la o̧lakélé fea wore yaalo ai ape,’ erapó. 


text:
<pb/>Atétere sukamó, kale Whi̧né Naalema a̧ ama fotoko̧ró mo kae ere dȩ wisinaaletamo sa̧ko tua̧mó sókó wapa, so whi̧ feané kelaalo ai ape. 


text:
Atéró wóló daalu, ama sorokósu yóló kae beteró betere so whi̧ dape siré kwȩyó̧póló, ama <e>ensel</e>-rape dotonaalopó. Haeró sa̧ kwiatamo dene fale doko̧ feamó, betóló fale so whi̧ dape siré kwȩyó̧póló dotonaalopó. 


text:
<pb/>Téró fo me i ape. Ni nosepaae dó faróló dere fo diaao̧ wisiyóló tuȩ́ yaasepóló, i dapa wosae. Nose sóku fóló, totoko̧ momó beletepa kilituraalu, kale ba fo ali mió felekemó sókó walapó dua dapó. 


text:
Ya̧lo i bopeyale alarape eratepa kilituraalu, kale Whi̧né Naalema felekemó waai, tu̧ serekemó daapa dapóló tuȩ́ muae. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mió i alimó betó mole so whi̧ fea sukuni ha̧le betepatei, i alarape mo eratepa kelaalo ai ape. 


text:
Ó sa̧ró i haetamo kemeyaalotei, ya̧lo fo beta̧ mo kemekélé ini, ha̧le muótóró tawaalopó. A̧ waaire be dȩró suka keletamo tuȩ́nipó yale fo (Mat 24:36-44) 


text:
<pb/>Mo whi̧ beta̧nékélé, hepen bemó betere <e>ensel</e>-rapekélé, Naalemanékélé, ai be dȩró suka keletamo tuȩ́nitei, i be dȩmó i alarape yaalopóló, Alimané beta̧ tuȩ́rapó. 


text:
Kale Whi̧né Naalema waaireteita, i ala dere kaaepó. Beta̧ whi̧ metikipaae faairaalu, ama kutó diratere whi̧rapepaae kutó beta̧ beta̧ yóló doko̧ratapó. Atéró, be tu̧ sókó walemó daayaaire whi̧paaekélé, mo wisiyóló kaae tawae yóló a̧ fulapó. 


text:
Ti be tale fesaae waaire suka dia̧ tuȩ́nipa, ai be dȩ kaae tawóló betae. Ti noatepae, suka doropolepaae ó dilikitamo ó be dȩyaai bané hale deretamo ó dia̧ noke firepaae ó suka sokoterepaae a̧ hapale sókó walemó, dia̧ ali ali erao̧sóró kele diriyóló betaasepóló dapó. 


text:
Ya̧lo i dere fota, dia̧paae maaté dumitei, so whi̧ feapaae a̧ mo waalopa, hotowayóló kaae tawae, yóló i dere ape,” yalepó.<pb/>


text:
Atéró, kale boseneyóló fele be dȩró fopei <e>bred</e> o deyóló nokole be dȩtamo sókó waai, tamo be dȩ ha̧le mupa etéyalepó. Kale so whi̧mó momaratere whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamoné Yesu tawóló daaire tu̧ kikitu duraalu, “Da̧né a̧ neyóló tawóló daaloé?” yalepó. 


text:
Tétepa, mepaae whi̧né duraalu, “Itei kaae o̧la detere be dȩmó da̧né ai ala enalemó, ti so whi̧né ho̧le sóró doasi foya enérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesu a̧ Betani bemó dowi humu fuluné tiki dopa, take ama wisirale whi̧ Saimon-né bemó o̧la nuku beterepó. Atétepa, so beta̧né <e>alabasta</e> kanené aleale wutimó felé kȩlaa wale <e>nadi wel</e> wȩi maapa tawóló walepó. Ai wȩita, doasi <e>moni</e>-né duputeretei kale soné ai wuti topo dopó faróló, Yesuné topomó suniyalepó. 


text:
<pb/>Atétere ala mepaae whi̧rapené kilitu, ai sotamo dei tuȩ́ muóló atimasisitei duraalu, “Ai wȩi wisinaale noatepa ha̧le besekéróló suniyalerópó? 


text:
I wȩita, dotonóló 300 <e>denarias moni</e> sóró mepaae ha̧le yolealere so whi̧mó mólua̧sóró wisiua̧póló,” deteraayóló tamo foné su betalepó. 


text:
<pb/>Atétu betepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ama ȩpaae mo koko̧i ala wisinaale eralepa, diaao̧ a̧ foné sere ala taalae. 


text:
Ai yolealere so whi̧ta, suka fea dia̧tamo bitu, diaao̧ tao saai kisipa mutere sukamó tao sua enérapó. Téyaalotei, ȩta suka fea dia̧tamo betó tawaalo meipó. 


text:
Téyaaireteiné ai soné ama enére ala ai yale ape. Ama ai yale alata, ya̧lo tiki douratere sukamó felé kȩlaa wisi wó̧póló yaaire ala su̧ralepó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Hae kwia feapaae kale fo wisi yó maté kuturaalu, i soné ȩpaae erale alakélé tuȩ́tóró ha̧le yó taru, yó melaté kwȩyaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró Yesuné ama yó matere 12 whi̧rapekó Iskariot be whi̧kó Judas a̧ Talepaae momaratere topo whi̧rape beterepaae Yesu daaire tu̧ aleyó̧póló eleké dene felepó. 


text:
Atéteremó, kale whi̧rape atima hȩkesené sukuturaalu, Judas-mó <e>moni</e> melaai taleyóló mulalepó. Tétepa Judas a̧ bituraalu, Yesu eleké deyaaire tu̧ kekitu betalepó. Talepaae erale ala tuȩ́ muóló nokole o̧la (Mat 26:17-30, <a href='B:490 22:7'>Luk 22:7-23</a>, <a href='B:500 13:21'>Jon 13:21-30</a>, 1Korin <a href='B:500 11:23'>11:23-25</a>) 


text:
<pb/>Téró, kale fopei <e>bred</e> o deyóló nokole <e>fula</e> kaae sere be dȩmó i ala yalepó. Atimané mara mole ala sya furaalu, kale boseneyóló fele be dȩmó o̧la deyaai <e>sipsip</e> hupu male dóló simó biliyóló nukua dapó. Ai ala yaai, Yesuné ama yó matere whi̧rapené a̧paae woseturaalu, “ Kale boseneyóló fele be dȩmó deyóló naaire o̧la da̧né mé bemó taleyóló mularóé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, ama yó matere whi̧rapekó tamo dotonaai duraalu, “Diaamo ai doasi be huluapaae fóló kelenalemó, tu̧ tua̧mó beta̧ whi̧ a̧ wȩi wuti beleyóló wou betepa hokolaayaalo ai ape. Téyaalopa, diaamokélé a̧tamo fae. 


text:
Atéró, a̧ fole be dolopaae diaamokélé fóló, ai be talepaae i fo yae. ‘Yó matere whi̧ a̧ ama yó matere whi̧rapetamo, kale boseneyóló fele be dȩmó detere o̧la naairaalu wale whi̧rape betaaire be ke mé eré?’ yóló wosae. 


text:
Ténalemó, o̧la o̧la fea su̧mótóró sisóló muló betere siki be ke doasi ama diaamopaae yó melaalo ai ape. Ai be dolomó da̧né naaire o̧lakélé taleyóló mulale fae,” yóló dotȩyalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, ama yó matere whi̧ tamo fóló kelalemó, Yesuné atimaamopaae epa kelaalo ai ape yale alatóróti, mo epa kelalepó. Atépa, ai be ke dolomó kale boseneyóló fele be dȩmó deyóló naaire o̧la taleyóló mulalepó. 


text:
Atéró, atima be dolomó o̧la nuku bitu, Yesuné ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Mió ȩtamo i o̧la nuku betere whi̧rapekó beta̧né ȩ dó̧póló me whi̧paae eleké deyaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo deremó, atima tuȩ́ sekȩtepa a̧paae duraalu, “Ya̧ ya̧lo eleké deyaalopóló de?” yóló, atima feané beta̧ kaae fotóró deté felepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ai ala yaaire whi̧ta, dia̧ 12 whi̧rapekó mió i nuku dolomó <e>bred</e> o wȩimó tópuró su yóló nuku betere whi̧nétei ȩ dó̧póló eleké deyaalo ai ape. 


text:
Atéró, kale Whi̧né Naalemapaae eraaire alata, kale asȩmó ere fo mo dokonaalo ai ape. Téyaalotei, kale Whi̧né Naalema dó̧póló eleké deyaaire whi̧ a̧ beta̧ doasi dowi kwia saairemó wió yae! Ai whi̧ a̧ hamané dewua̧ meisóró, mo wisi wua̧pó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró atima o̧la nuku bitu, Yesuné kale <e>bred</e> o bula beta̧ tao sóró taru, Talepaae mo kée yóló kolokó daalu yóló, ama yó matere whi̧rape doko̧róló mótu duraalu, “Ita ya̧lo tikipa, sóró nae,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró kale dere kaae, <e>wain</e> wȩi wutikélé sóró taru Talepaae mo kée yóló, ama yó matere whi̧rapemó matepa, atima feané beta̧ wutimótei nukulé felepó. 


text:
<pb/>Atéró melóló duraalu, “I wutimó maane wȩita, Kótóné ama so whi̧ fea aluyao̧sóró tao saalopóló, diriróturaalu sunée farale ya̧lo sameapó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae mo i dere ape. Ȩ dia̧tamo etéró bitu, <e>wain</e> wȩi momó kae néli ha̧le bitiré fóló, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó bituraalu, kisi <e>wain</e> wȩi naalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, atima wole fo beta̧ yóló kemetepa, Olip du sorokó mole ao̧paae holaai felepó. Yesuné Pitapaae naao a̧ kisipanipó yaalopóló yale fo (Mat 26:31-35, <a href='B:490 22:31'>Luk 22:31-34</a>, <a href='B:500 13:36'>Jon 13:36-38</a>) 


text:
<pb/>Atéró fóló, Yesuné atimapaae duraalu, “Mió dia̧ ȩtamo beta̧mó titiyóló beteretei, ȩ taaróló botokó dapo dapo yaalo ai ape. Ti asȩmó i fo erapó.<pb/>‘Kale <e>sipsip</e> hupu kaae tare whi̧ ya̧lo dupa, hupurape atima botokó dapo dapo yaalopó,’ erapó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Pitané Yesupaae duraalu, “Mepaae whi̧rapené ya̧ taaróló fupa, ȩ beta̧ mo até yaalomeipó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ya̧lo ya̧paae mo i dere ape. Mo mió dilikitamo wa̧ <e>kakaruk</e> bané hale tamo dakoróló yaaipatei, naao ȩ tuȩ́nipó fo sore félimó yaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Pitané fo diriné momó duraalu, “Atimané ȩkélé ya̧tamo wusuró dó̧póló, ya̧lo ya̧ tuȩ́nipó fo mo yaalomeipó,” yalepó. Mepaae yó matere whi̧rape feanékélé, ama ai dere fo kaaetóró yalepó. Ketsemanimó yale ala (Mat 26:36-46, <a href='B:490 22:39'>Luk 22:39-46</a>) 


text:
<pb/>Atéró, atima kelaalo koko̧i tiki Ketsemanimó sókó felepó. Aimó ama yó matere whi̧rapepaae duraalu, “Ȩta momane fulapa dia̧ imó betó muae,” yalepó. 


text:
Atéró Pita, Jems, noma Jon, atima maaté Yesutamo felepó. Atéró, Yesuné ama hosaa tua̧mó mo doasi dele duraalu, sekȩné sukó̧ló dei fomaake kisipa kaae sóró muté fu betalepó. 


text:
Atétepa, ama atimapaae duraalu, “Ya̧lo hosaa tua̧mó dekȩné sukutu ȩ mo felekemó suka̧ai dapa, dia̧ imó kaae tawóló betó muae,” yalepó. 


text:
Ai fo yóló, a̧ atima betere tiki sawa taaróló fóló, a̧paae waaire sekȩ ha̧sókó fó̧póló, haemó deraapisa fóló mulu momaturaalu, “Apa-ó, ȩpaae i eraaire sekȩi ala wao̧sóró seséyaaire tu̧ mupa, ti naao seséyae. Tépatei, ya̧lo kisipa mole ala sya fóló ini, naao kisipa mole ala beta̧ eró̧póló yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró a̧ ama yó matere whi̧rape beterepaae momó fesaae walemó, atima noke fopesaapa kelalepó. Atépa, Pita turukuróló duraalu, “Saimon-ó, suka kele beta̧mó ȩ kaae tawóló bitini, ya̧ noke ai firerapó. 


text:
Kae kae su̧ sere alané dia̧ me dowi ala yóló dée nalao̧sóró, mo hotowayóló kaae taruraalu momatu betae. Ti noatepae, kepe betenéta mo wisi alamaaté yaai ketekȩ bupatei, tó tikiné dowi ala yao̧sóró sesé yaaire fotoko̧ buni, bérapó,” yalepó. 


text:
Atéró, a̧ kale dere kaae momó fesaae wou kelalemó, atima noke kȩle depa, fopesaapa yó molepó. Atima atéró noke mo fiyaleteiné, a̧paae noa fo yaalorópóló ko̧ló ko̧ló yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, a̧ sore dakeróló momane fi wouraalu kelalemó, noke fire alatóró yó tapa atimapaae duraalu, “Dia̧ sa̧a nóló noke fitere ala ha̧le ai yó tare? Su̧mó fiyalepa mióta, kale tukóló muló betere sukakele i sókó wale ape. Kelae! mió dowi ala dere whi̧rapené kale Whi̧né Naalema dó̧póló, mené eleké ai deyale ape. 


text:
Mió ȩ dó̧póló eleké deyaaire whi̧ ai walapa, turukó hóróló da̧ faalopa fiépe,” yalepó. Yesu tawale fo (Mat 26:47-56, <a href='B:490 22:47'>Luk 22:47-53</a>, <a href='B:500 18:3'>Jon 18:3:12</a>) 


text:
<pb/>Ai fo deretamotóró, ama yó matere 12 whi̧rapekó beta̧ Judas sókó walepó. Ama ki̧limó, whi̧rape mo fea sepakeró nópulutamo tao diliki yóló wó tarepó. Ai whi̧rapeta, mo so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧rapekélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekélé, whi̧ disirapekélé, atima fea beta̧mó fo deyóló dotonatepa walepó. 


text:
<pb/>Téró, Yesu dó̧póló eleké deyaaire whi̧né a̧ tawaaire whi̧rape atima ko̧ló ko̧ló duraalu, “Ho̧ko whi̧tei tawao̧sóró ȩ fóló, ya̧lotamo ko̧ló tukó nukupa, ti a̧tóró hi̧ti ai ape. Térapa, tawóló dokóló só furaalu, a̧ botokó fao̧sóró mo wisiyóló kaae tawae,” yóló mulélipakalepó. 


text:
Téró, kale Judas a̧ Yesu daalepaae mo hapale sókó fóló duraalu, “Yó matere whi̧-ó,” yóló ko̧ló tukó nalepó. 


text:
Atétere ala kolóló, Yesutamo daale whi̧ beta̧né ama sepake sókó sóró, so whi̧mó Talepaae momaratere topo whi̧né kutó diratere whi̧né wosȩ́li sa̧ae deralepó. 


text:
<pb/>Tétepa, Yesuné atimapaae duraalu, “Ȩta, <e>Gavman</e>-tamo bóe dóló so whi̧ ya̧lo a̧lisóró fulapóló ȩ daai nópuluró sepaketamo tao dilikiyóló woute? 


text:
Ti ȩ suka fea momatere be belamó daalu dia̧paae fo yó mótu betepa, fo tokó̧tamo yaairaalu, dia̧né ȩ aimó tanipó. Tépatei, kale asȩmó yóló muló betere fo dokonaairaalu dapa, mo eró̧póló yae,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, beta̧ kokopei whi̧ kutikélé deréni, ama bukutere dȩi kuti maaté bukóló Yesu sya fu betalepó. 


text:
Atéró fu betalemó, atimané a̧kélé ama bukure kutitamo touróló tawalemó, ai kutitei atimapaae da̧ae melóló, a̧ tiki daapi ha̧le botokó felepó. Juda topo whi̧rapené Yesu só derale fo (Mat 26:57-68, <a href='B:490 22:54'>Luk 22:54-55</a>, <a href='B:490 22:63'>63-71</a>, <a href='B:500 18:13'>Jon 18:13-14</a>, <a href='B:500 18:19'>19-24</a>) 


text:
<pb/>Téró, atimané Yesu a̧ Talepaae momaratere doasi topo whi̧ beterepaae dapesó walepó. Atéró betepa, ai doasi topo whi̧ ao̧mó betere momaratere whi̧rapekélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekélé, whi̧ disirapekélé, fea wóló touralepó. 


text:
Téró Yesu tawóló só fupa, Pita a̧ nalo dua tokó̧ su deté fu betalepó. Atéró fóló, momaratere whi̧rapené topo whi̧né be bopéró daaló betere dopóku tu̧ serekemó sókó felepó. Atéró a̧ ai be kaae tare diki tare whi̧rape betó mole kua dolomó, sosólitepa simó beterepó. 


text:
<pb/>Atépa, kale momaratere topo whi̧raperó fo tokó̧ló taletere whi̧rapetamoné Yesu sukó̧póló daaire bete kikitu betaletei, bete mekélé kilinipó. 


text:
Atimané a̧ dó̧póló kapala fo yóló só deraaitere fo whi̧ feané yaletei beta̧ fotóró ini, mené fo kae, mené fo kae, du betalepó. 


text:
“Mo whi̧né naasené tȩale be ama fisikóló, whi̧né tȩnénire momatere be ama sore sukamótóró momó tȩyaalopó depa, da̧né wosalepó,” yalepó. 


text:
Téyaletei, atima feané beta̧ fotóró ini, mepaae whi̧né dere fo kae, mepaae whi̧né dere fo kae du betalepó. 


text:
<pb/>Atétu betepa, momaratere topo whi̧ kale fo tokó̧ló taleratere whi̧rapené keletómó turukó horóló daalu, Yesupaae woseturaalu, “Ya̧ só deratere whi̧rapené doa i dere fo-a, naao atimapaae tokó̧ menitere noatepa de? ” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Yesuné atimapaae fo me tokó̧ menipó. Atétepa, kale momaratere topo whi̧né a̧paae momó woseturaalu, “Ya̧ta, wisi alamaaté erótu betere Talené naalema so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló, sóró beteró betere whi̧ Kerisoé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, Yesuné duraalu, “Ai whi̧ta, ȩtóróti i ape. Whi̧né Naalema mo doasi fotoko̧ bole Talené turu naase dȩmó betóo, ó sa̧ko dolomó wóo depa, diaao̧ kelaalo ai ape,” yalepó. 


text:
Kale momaratere topo whi̧né ama deró betere kuti bisa̧ayóló duraalu, “A̧ só deraaire bete kilinipakó, ama dere ala kelale whi̧ me kae keka̧aloé? Ti Kótó faletere fota, amatei deremó da̧né wosalepa, dia̧né noa kisipa mute?” depa, atimané duraalu, a̧ só deraaire fota amatei ai yalepa, a̧ sukó̧póló daalopó yóló mulalepó. 


text:
<pb/>Atéró, mepaae whi̧rapené a̧ fesa̧a apuróo, mepaae whi̧rapené ti kuti kwiané ama kele husiróló dokóló, naase duné dóo yóló, a̧paae duraalu, “Ya̧tamo Kótóné ama whi̧pata, ti ya̧ dale whi̧ da̧paae yó a̧lae,” yalepó. Atéró, diki tare whi̧rapenékélé, a̧ tao taru du betalepó. Pitané Yesu a̧ tuȩ́nipó yale fo (Mat 26:69-75, <a href='B:490 22:56'>Luk 22:56-62</a>, <a href='B:500 18:15'>Jon 18:15-18</a>, <a href='B:500 18:25'>25-27</a>) 


text:
<pb/>Atétu betepa, Pita a̧ momaratere topo whi̧né be boperó betere dopóku ao̧mó kese horóló betepa, kale topo whi̧né kutó diratere so seimalerapekó beta̧ a̧ beterepaae walepó. 


text:
Atéró, Pita a̧ sosóli depa simó beteremó, kale so seimalené a̧ kelené kikéró kaae taru duraalu, “Ya̧kélé Nasaret be whi̧kó Yesutamo beta̧mó kutua yale whi̧pó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Pitané kale senaalepaae duraalu, “Naao ai dere fo beteta ȩ tuȩ́ni, ko̧ló ko̧lórapóló,” a̧ witepa dopóku tu̧ sereke felekemó biti̧ felepó. 


text:
<pb/>Atétepa, kale so seimalené Pita kolóló, aimó daae mole so whi̧paae momó duraalu, “I whi̧kélé Yesutamo beta̧mó kwȩale whi̧kópó,” yalepó. 


text:
Tétepa, Pitané ama kale dere fo kaae momó duraalu, “Ȩ mo meipó,” yalepó. Atéró sawa betóló, kale dere kaae mepaae felekemó daae mole whi̧rapekó beta̧né a̧paae duraalu, “Ti ya̧ta, a̧tamo beta̧mó kwȩyale whi̧ mo hi̧ti ai ape. Ti noatepae, naao dere fota, Kaleli be fo nakome wosetapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Pitané atimapaae duraalu, “Diaao̧ ai bopetere whi̧ta, ȩ tuȩ́nipó. Ya̧lotamo dia̧paae kapala fo depa, ti Talené ȩ dó̧póló yae,” yóló, mo dirii da̧le dere fo kaae yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo deretamotóró, kale wa̧ <e>kakaruk</e> bané hale tamo dakoróló yalepó. Tétepa, take Yesuné Pita a̧paae du, wa̧ <e>kakaruk</e> bané hale tamo dakoróló yaaipatei, naao ȩ tuȩ́nipó fo sore félimó yaalopó yaletei, kisipa muni walepó. Atétepa, a̧ dekȩné sukuturaalu, doasi wole du betalepó.<pb/>


text:
Atéró, mo hi̧kati so whi̧mó momaratere topo whi̧rapekélé, whi̧ disirapekélé, Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapekélé, fo tokó̧ló taleratere whi̧rapekélé, atima fea fo dokóló, mo beta̧ tuȩ́tóró muóló, Yesu naase tamo dokóló dapesó Pailat-né naase tua̧mó mulalepó. 


text:
<pb/>Atéró wóló daapa, Pailat-né a̧paae woseturaalu, “Ya̧ta, kale Juda fake so whi̧ tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧é?” depa, Yesuné a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Ȩ́pó. Naao ai dere fota, mo dono dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo deremó, Talepaae momaratere topo whi̧rapené dei tuȩ́ mutu, i sekȩ́né kae kae ho̧ko alarape yalepóló, só deratere fo du betalepó. 


text:
Atétu betepa, Pailat-né a̧paae momó woseturaalu, “Atima kae kae forapené ya̧ só derótu betere fo fea naao woserutei, tokó̧ menitere-a, noatepa de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depatei, Yesuné kale topo whi̧ Pailat-paae me fo tokó̧ menitere ala kilitu, ama sirayalepó. 


text:
<pb/>Atimané o̧la detere alimó, mara mole ala ipó. <e>Dipula</e> beteró betere whi̧ beta̧kó ba fo doko̧mó so whi̧né sokae dere whi̧tóró Pailat-né sókó daalótua dapó. Atéró dotȩyaai so whi̧paae wosóló, atimané doi dere whi̧tóró dotonótua dapó. 


text:
<e>Gavman</e>-tamo bóe dóló whi̧ dupa, <e>dipula</e> beteró betere whi̧rapetamo Barabas-kélé beterepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Pailat-né atimapaae woseturaalu, “Diaao̧ kisipané Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧ dotonaró de?” yalepó. 


text:
Fo yaleteita, momaratere topo whi̧rape Yesutamo dei tuȩ́ muturaalu, a̧ daai dapesó wale bete Pailat-né ama kisipa yalepó. 


text:
Tétepa, kale momaratere topo whi̧rapené mo so whi̧paae Barabas sokó̧póló, yae yóló sesemeratere fo deté kotepa, atimané ai fo yalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa, Pailat-né atimapaae momó duraalu, “Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧paae ya̧lo noa alakó eraró de?” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa Pailat-né atimapaae duraalu, “A̧ me dowi ala initepatei, ha̧le noatepa daró de?” yalepó. Tétepa, kale so whi̧ feané mo ti fo fakeyóló duraalu, “Filipaa ni tómó sukó̧póló olerae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, ai so whi̧né Pailat a̧paae wisi tuȩ́ muó̧póló, Barabas atima beterepaae fó̧póló sokóló daalóló, Yesu mo dirii halika tikinépi fokosoi ala du beteró, filipaa ni tómó sukó̧póló olerae yóló, diki tare whi̧rapené naase tua̧mó mulalepó. Diki tare whi̧né Yesu doka doka yale fo (Mat 27:27-31, <a href='B:500 19:2'>Jon 19:2-3</a>) 


text:
<pb/>Téró, kale diki tare whi̧rapené Yesu dape sóró kale topo whi̧ Pailat-né be bela wisinaalené doi Pretorium-paae dapesó felepó. Ai dopóku bolaa dolopaae mepaae diki tare whi̧rapekélé mo fea ape depa, atima touralepó. 


text:
Atéró daaló bitu, sonaai kuti deróo, mu daai képitei topo whi̧rapené deratere topotao su̧róló bopeyóló, ama topomó deróo yóló, a̧ faletu betalepó. 


text:
Atéró, atimané duraalu, “Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧-ó,” yóló, fesa̧a apuróló dotó tikiné du betalepó. 


text:
Atéró, dotó tikiné ama topomó momó du momó du yóló fesa̧a apurótu betalepó. Atéró atima Yesu ao̧mó bukutiri tea̧ró bitu, doa whi̧-ó yóló doi sóró horóló faletu betalepó. 


text:
Atétu beteró, atimané a̧ derale sonaai kuti sókóló, ama kuti momó deralepó. Atéró a̧ filipaa ni tómó sukó̧póló, oleraairaalu dapesó felepó. Yesu filipaa ni tómó olerale fo (Mat 27:32-44, <a href='B:490 23:26'>Luk 23:26-43</a>, <a href='B:500 19:17'>Jon 19:17-27</a>) 


text:
<pb/>Atéró dapesó fu betepa, Sairin be whi̧kó Aleksandaró Rufus-tamoné alima Saimon a̧ ipu bemó biti, doasi be huluapaae faai wapa, kale diki tare whi̧rapené a̧paae Yesu dóló oleraaire filipaa ni a̧ fasóló naao belerae yóló sȩyalepó. 


text:
Téró, aimó <e>wain</e> wȩiró kale <e>mur</e> ni fȩtamo hosekéróló tepeyóló nó̧póló melaletei, ama nénipó. 


text:
Atéró, atimané a̧ filipaa ni tómó sinó̧póló oleralepó. Atéró oleróló, ama kuti atima saairaalu, beta̧ melaa yalepó. Kale diki tare whi̧rape atima beta̧ beta̧ yóló kapo fakemó siri eróló, sikipaae fesekée horótua yalemó, mé whi̧né siri moletei wisiyóló muni doro wapa, ti ai whi̧né ama kuti sua yalepó. 


text:
I betené dalepóló, a̧ wolerale ni topomó asȩyóló olerale fo i ape. <n>Juda so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧</n> 


text:
<pb/>Atéró, o̧lémi nuku betale whi̧ tamo me whi̧ Yesuné fȩ́ naase dȩró oleróo, me whi̧ turu naase dȩró oleróo, yalepó. 


text:
Atéró oloró betepa, mepaae fua wua du betere whi̧rapené ki̧li fépo yóló duraalu, “Ya̧ta, momatere be fisikóló sore sukamótóró momó tȩyaalopó du betale whi̧pa, mió naaotei ya̧ tao sóró, ai filipaa ni taaróló dere ape,” dua yalepó. 


text:
<pb/>Kale yale fo kaae, momaratere topo whi̧raperó Moses-né asȩre fo yó matere whi̧rapetamo atimasisitei duraalu, “Mepaae so whi̧ sukao̧sóró tao sua yale kaae, amatei a̧ tao sinitupó,” du betalepó. 


text:
“Ya̧tamo Israel fake so whi̧ tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ Kerisopata, ti da̧ tuȩ́ tiki tiraai dapa, ai filipaa ni taaróló dere ape,” du betalepó. Téró, a̧tamo oleró betere whi̧ tamonékélé, u whi̧rapené dere kaae, faletu betalepó. Yesu suka̧le fo (Mat 27:45-56, <a href='B:490 23:44'>Luk 23:44-49</a>, <a href='B:500 19:28'>Jon 19:28-30</a>) 


text:
<pb/>Atéró, suka tua̧mó 12 <e>kilok</e> kaae sóró be dikiraletei, kuluka 3 <e>kilok</e>-mó momó dȩralepó. 


text:
Atéró, ai sukakelemó, Yesuné fo fakeyóló duraalu, “<e>Eloi, Eloi, lama sabakatani</e>,” ai fo bete feteyóló “Ȩ tȩteróló kaae tare Kótóo, ȩ tȩteróló kaae tare Kótóo, ȩ wotoró beteró̧póló, noatepa taaróló feleé?” yalepó. 


text:
<pb/>Ama ai dere fo felekemó daae mole whi̧rapené wosóló duraalu, “Elaijapaae ape yóló, ai dere wosere?” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa, beta̧ whi̧ hapale fóló, wépi kaae o̧la kape sikimó haka sóró, séli kȩlaa kaae ere <e>wain</e> wȩi tópuróló melaai yalemó, mepaae whi̧né duraalu, “Ilaija wóló a̧ tokóló só fulémóló kelaalopa, kaayae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéteretamo, kale momatere be tua̧mó sata̧le yóló oleró betere kuti, ha̧letei ó kwiamó kaae sóró tua̧mó teketé doropóló, salepaae sókó deralepó. 


text:
Téró, kale 100 diki tare whi̧rape kaae tare doasi topo whi̧ a̧ Yesu oleró betere tiki felekemó daalemó, a̧ suka̧airaalu, dere fo fake wosóo, sukutere alakélé kolóo duraalu, “Haió! A̧ta, Kótóné Naalematei ai dirapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Mepaae sorapekélé mo tumó kese anóló daae molepó. Ai sorape kuamó, Maktala sokó Mariakélé, Jems-ró Joses-tamoné hama Mariakélé, Salomekélé, atima atéró daalepó. 


text:
Ai sorapeta Yesu sya fóló, take Kalelimó a̧tamo kuturaalu, a̧ ya̧ ya̧tere o̧la melóló kaae tawale sorapepó. Mepaae a̧tamo Jerusalem bepaae wale sorapekélé fea atima daae molepó. Yesu dourale fo (Mat 27:57-61, <a href='B:490 23:50'>Luk 23:50-55</a>, <a href='B:500 19:38'>Jon 19:38-42</a>) 


text:
<pb/>Kale Juda whi̧rape atima sa̧a nóló betere be dȩ dótóróti sókó waaipa, miótóró kulukapaae o̧la o̧la sisóló mulatere be dȩmó ai ala yalepó. 


text:
Tétepa, kuluka deretamo Israel fake so whi̧né fo tokó̧ló taleratere whi̧rape tua̧mó doasi doi mole Arimatea be whi̧kó Josep walepó. Ai sekȩ́ta, Kótóné tȩteróló kaae tare ala wó̧póló kaae tare whi̧pó. Atéreteiné a̧ witere alakélé ini, halaainé Yesuné tiki melaaloé? yóló, Pailat-paae wosene felepó. 


text:
Atéró, Yesu mo suka̧lepó dere fo kale Pailat-né wosóló, a̧ kilita sókó fu sira yalepó. Tétu, diki tare whi̧rapené doasi topo whi̧paae woseturaalu, “Yesu mo ti suka̧leé?” depa, kale sekȩ́né duraalu, “Ȩpó. A̧ mo ti suka̧lepó,” yalepó. Ti fo depa, kale Palaitiné Josep-paae wisirapa tokóló sóró fae yalepó. 


text:
Tétepa, Josep-né ama beta̧ dȩi <e>linen</e> kuti wisinaale dupuyóló, Yesu tokóló haemó mulóló, ama tiki bopeyóló dokalepó. Atéró só fóló, mené aleyóló muló betere kane dolomó douralepó. Atéró, Josep-né ai dou tu̧ kinaaire kane fake biliraté fóló kinalepó. 


text:
Atéró, Yesu dourótu betepa, Maktala sokó Mariaró Joses-né hama Mariatamo mo tumó daalu, kese faló beterepó.<pb/>


text:
Téró, kale sa̧a nokole be dȩ kemene fupa, Maktala so Mariakélé, Jems-né hama Mariakélé Salomekélé, atima felé kȩlaa wale wisi wisi o̧la Yesuné tikimó dila̧le faai dupuyalepó. 


text:
Atéró, <e>fula</e> kaae sere be dȩmó, hi̧ka suka hoteretamo kale sorape atima Yesu mole dou tópaae felepó. 


text:
Atéró atimasisi fu bituraalu, “Kale dou dolo kinó betere doasi kane fake beta̧ né tukwȩyóló biliraté faalorópó?” deté fu betalepó. 


text:
<pb/>Atima atéró mo umó wou bitu kese faralemó, kale dou dolo kinó betere doasi kane fake biliraté fóló, dȩmó muló betepa kelalepó. 


text:
Atépa, atima dou dolopaae felemó, beta̧ kokopei whi̧ dȩi kuti wisinaale deróló, turu naase dȩró betepa kólóló, atima witu kilita sókó felepó. 


text:
<pb/>Atétepa kale whi̧né atimapaae duraalu, “Dia̧ wiyóló kilita sókó fao̧se. Dia̧ta, atimané filipaa ni tómó oleróló dale Nasaret whi̧ Yesu kekitu beterapó. A̧ta imó muni, kepaayóló ai fele ape. A̧ mulale tikikélé ha̧le ai erapa kelae. 


text:
Térapa dia̧ fóló, ama yó matere whi̧ Pitaró mepaae yó matere whi̧rapetamopaae i fo ene fae. Take a̧ suka̧ai bituraalu, yale fo motóróti dokonóturaalu, dia̧ wó̧póló, folosóró a̧pi Kaleli haepaae ai fale ape. Térapa, dia̧ aipaae fupa, a̧ aimó kelaalopó, ” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo deremó, kale sorape atima diri furu furu yóló kilita sókó furaalu, doutó taaróló botokó felepó. Atéró, kale sorape atima aso sókó feleteiné witepa, atimané kelale alarape me whi̧paae inipó. 


text:
<pb/>Fula kaae sere be dȩmó Yesu a̧ kepaayóló mo hi̧kati Maktala be sokó Maria daalemópi sókó walepó. A̧ta, take Yesuné wȩikeró dowi keperape betepa, ho̧konale sopó. 


text:
Téró, Maria a̧ fóló, Yesutamo kwȩyale whi̧rape dekȩné sukuturaalu, molómó betó mupa, ama kelale ala fea atimapaae yalepó. 


text:
Téyalemó, atimané kale soné Yesu kepaayóló betepa kelalepóló ene wale fo wosóló, mopóló tuȩ́ tiki tirénipó. 


text:
Téró nalomo, ama yó matere whi̧rapekó tamo whi̧, doasi be hulua taaróló, me tikipaae faai fu betalemó, Yesuné ama tiki mo kae daayóló, atimaamo fu betere tua̧mó sókó wóló, daapa kelalepó. 


text:
Atétepa, kelale whi̧ tamoné mepaae yó matere whi̧rapepaae a̧ mo kepaayóló beterapó fo ene walemókélé, mo dapóló atima tuȩ́ tiki tirénipó. 


text:
<pb/>Atéró, nalo Yesu a̧ ama yó matere 11 whi̧rape o̧la nuku beteremó sókó walepó. Atéró wóló, atimané a̧ mo kepaayóló beterapó dere fo wosóló, tuȩ́ tiki tiréni deremó, atima foné sóró duraalu, “Diaao̧ kutiri hapóluru dowa̧ae fóló, ȩ kepaayóló beterapóló ene wale fo wosóló, mopóló tuȩ́ tiki tirénitere noatepa de?” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, atimapaae duraalu, “Kótóné kaaróló beteró betere kae kae tiki daae mole so whi̧ feapaae i kale kisi fo wisi yó melaté kwȩyae. 


text:
Mepaae so whi̧ detamo tuȩ́ tiki tiróló bitu wȩi tóputepa, ti atétere so whi̧ aluyao̧sóró Kótóné tao saalotei, mepaae tuȩ́ tiki tirénire so whi̧ ti ama só deróló, dowi dupu melaalopó. 


text:
Atéró, tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧né etei kelemei alarape eraalo ai ape. So whi̧ tua̧mó betó mole dowi keperape ya̧lo doimó ho̧konótua yóo, kae kae be fo tuȩ́nirutei tuȩ́re whi̧né dere fo kaae yóo, whi̧ dele dowi wulirape naasené tatua yóo, hereikélé naalotei sukuni yóo, hepo daróló mole so whi̧né tikimó naase mulatepa wisi yóo, yaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéró, Tale Yesuné atimapaae ai forape yóló kemetepa, Kótóné a̧ hepen-paae dapesó holóló, Talené ama turu naase dȩmó beteralepó. 


text:
Atéró, ama yó matere whi̧rape atima hae kwia feapaae kale kisi fo wisi yó maté kwȩyaai felepó. Atima atéró yó maté kotere fo so whi̧né mo dapóló tuȩ́ muó̧póló, mepaae kelemei alarape eraaire fotoko̧ Talené atima tua̧paae mo su̧ralepó.<pb/>


text:
Ȩta, Yesu Kerisoné ala yó mótu beteremótei, <e>dipula</e> beteró betere whi̧ Pol, da̧né no Timoti da̧mo wusuró bitu dapó. Ita, da̧ fea beta̧ kutó ditere whi̧ Filimon-paae dapó. 


text:
Da̧né ne Apiapaaekélé, da̧ Kótóné alamó beta̧mó bóe beleratere whi̧ Artipus-paaekélé, Filimon naao bepaae toura̧le wua du betere Keriso so whi̧ feapaaekélé, da̧né Aya Kótóró Tale Yesu Kerisotamoné ha̧le hamokoróló tao sere ala wisiró hosaa muni deyóló mo dua betere alatamo dia̧ tua̧mó muló̧póló yae. Talepaae mo kée yóló moma yale fo 


text:
Ȩ tȩteróló kaae tare Kótópaae momatere sukamó ya̧ kisipa yó taru, Talepaae mo kée fo du beterapó. Ti noatepa meipó. So whi̧ feané ya̧ta, Tale Yesu Kerisopaae kisipa tiki tiró betóo, Kótóné wisiróló kae beteró betere so whi̧ feapaaekélé yaala sókó fóo, du beterapó deté fole fo ya̧lo wosetereteiné dapó. 


text:
Naao tuȩ́ tiki tiratere ala mepaae so whi̧paae yó materetei atima tua̧mó mo du oleyó̧póló ya̧lo ya̧ momarótu beterapó. Atétu, Keriso tua̧mó mole wisi wisi ala fea da̧né sóró tarapóló mo diriyóló tuȩ́ yaalopó. 


text:
No-ó, Kótóné wisiróló kae beteró betere so whi̧paae naao wisi ala erótu betaleteiné, atimané kisipa felérótua yalepó. Naao atéró yaala sókó fole alané ya̧lo hosaa diriróló, ȩ mo doa hai̧né sukunótua yalepó. Pol-né Onesimas wisiyóló dape só̧póló yale fo 


text:
Téyalepóló, da̧mo Keriso tua̧mó bituraalu, ya̧lo ya̧paae i ala yae yóló halaainé enépatei, taaróló yaala sókó fole ala betené ya̧paae dua woseratapó. Ȩta Pol-né dapó. Ȩ otere yóló bitiré fóo, miókélé Yesu Kerisoné ala erótu beteremó <e>dipula</e> sóró beteró betóo iruraalu, ya̧lo naale Onesimas-mó kisipa mutu woseratapó. Ȩta, mo dirii képiné dokóló <e>dipula</e> betepa, a̧ ya̧lo naale aleyóló beterepó. 


text:
Take bitiré wouraalu, ama ya̧ fasóló naao erae dere ala fea ama wisiyóló eréni, ha̧le ho̧ko beterepó. Atéyaletei, mió da̧mo wusuróné dere fo wosóló, da̧mo ao̧mó sukó̧ló bituraalu, erae dere ala fea ama su̧mó eranérapó. 


text:
Yesuné fo wisi yó mótu betalemó, <e>dipula</e> bemó dirii képiné dokóló beteró betepa, naao ȩ tao su betere kaae, ya̧ betere sirimó a̧ bituraalu, ȩ tao só̧póló ȩtamo betaai kisipa mualetei taaróló ya̧ beterepaae dotonatapó. 


text:
Atéró a̧ ȩtamo bitua̧tei, naao ai ala yae dere fo woseniruraalu, a̧ ya̧lo tanénipó. Naao a̧paae eraaire ala ya̧lo ya̧ sȩrateremó ini, naao ko̧leaané a̧paae hosaa muóló wisi ala eraasepóló, naao naase tua̧ i mulatere ape. 


text:
Kale sekȩ́ a̧ ya̧tamo betaletei, ya̧ taaróló kae biti̧ fele beteta, ti take ya̧tamo beta̧mó mo titóró beteró̧póló, kapala asiri kae beterótu yalepó. 


text:
I sekȩ́ta naao kutó diratere whi̧ betepatei, ai tómó mió naao hosaa turó mole nopóló wisiyóló dape sae. Ti noatepae, a̧ta mo whi̧kélé betóo, Keriso nokélé betóo ereteiné a̧ mo ya̧lo hosaa mole notóró beterapó. Téreteiné naao a̧ kilituraalu, a̧paae hosaa mo turó mulaalo ai ape. 


text:
<pb/>Atérené naaotamo da̧mo Kótóné alamó beta̧ kutó ditere whi̧póló kisipa mutupa, ti naao ȩ wisiyóló dape saai yale su̧ a̧ wisiyóló dape sae. 


text:
I sekȩ́nétamo me dowi ala ó naao o̧lakó o̧lémi sale kwia mupa, ti ya̧lotei tokó̧ melaalopa, ȩpaae yae. 


text:
Ȩta, Pol-né mo ya̧lo naasenétei i asȩ dapa kelae. Ai kale kwia ya̧lotei melaalo ai ape. Ti ya̧ betere beteta, naaotei tuȩ́ muae. Ya̧lo ya̧paae erale ala erólua̧meisóró, ti ya̧ atéró bitua̧meipó. Atéyale alané ya̧paae kwia mupa ha̧kearóló ua̧tei, me o̧la meipóló taalatapó. 


text:
No-ó, da̧mo wusuró Talené ala tua̧mó bituraalu, ya̧lo enée yóló mutere kisipa mió naaomo ȩpaae eraasepólópó. Atétepa, ti da̧mo Yesu Keriso tua̧mó bitu, ya̧lo kisipa tiki felératere ala yaalo ai ape. 


text:
Ya̧lo dere fo naao mo wosóló eraalopóló kisipa muturaalu, ya̧paae i asȩtere ape. Ti noatepa meipó. Ya̧lo i eraasepé dere fo naao mo wosóló eróturaalu, naaomo tómó beleróló eraalopóló kisipa mutapó. 


text:
<pb/>Téró, fo meta i ape. Ȩta waalopa, fiyaaire tiki beta̧ donoróló mulae. Ti noatepae, naao Talepaae momayale ala Kótóné wosóló, take da̧mo wusuró beta̧mó bitu yale kaae, miókélé atéró beta̧mó betaai kisipa mutapó. 


text:
<pb/>Yesu Kerisoné ala erótu betepa, ȩtamo beta̧mó <e>dipula</e> sóró beteró betere whi̧ Epapras-nékélé ya̧paae ko̧leó dapó. 


text:
Ȩtamo beta̧ kutó ditere whi̧rape Mark, Aristarkus, Demas, Luk ai whi̧rape atimanékélé dia̧paae ko̧leó fo i dere ape. 


text:
<pb/>Tale Yesu Kerisoné ama ha̧le hamokoróló tao sere ala wisinaale, naao kepe bete tua̧mó muló̧póló yae.<pb/>


text:
I dere asȩta, Yesuné kutó diratere whi̧ Pol-ró Timotitamoné dia̧ Filipai be huluamó Tale Yesu Kerisoné kae beteró betere so whi̧rapepaaekélé, Keriso so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧rapepaaekélé, mepaae Keriso fake so whi̧ sekȩi ala depa taosu betere whi̧rapepaaekélé, dapa wosae. 


text:
<pb/>Da̧né Aya Kótóró Tale Yesu Kerisotamo tua̧mó kaaróló wou betere ha̧le hamokoróló tao sere alaró hosaa muni deyóló mo dua betere alatamo dia̧paae erótu beteró̧póló yae. Mo kée yóló Talepaae momayale fo 


text:
Ya̧lo dia̧ tuȩ́ yó taruraalu, ȩ tȩteróló kaae tare Kótópaae mo kée yóló moma yó tare doko̧ ȩ hȩkesené sukutu, dia̧ feamó momarótu beterapó. 


text:
Ti noatepae, take ȩ dia̧ beterepaae sókó wóló Yesuné mió wosetere kisi fo wisi dia̧tamo fea beta̧mó titiyóló bitu, yó maté fu betepa diaao̧ ȩ tao siré wóló miókélé ai alatóró yó tapa, mo kée yóló hai̧né sukutu beterapó. 


text:
Dia̧ tua̧paae ai erótu betere wisi ala kaarale sekȩ́nétei mo ti eraté fóló tua̧mó taaréni, Yesu Keriso wale sukamó sókó fóló kemeraalopóló, ya̧lo mo diriyóló tuȩ́rapó. 


text:
<pb/>Dia̧ fea ya̧lo hosaa tua̧mó muluraalu, diaao̧ du betere ala kolóló ȩ hȩkesené sukutu betere alata doni, mo wisirapóló kisipa mutapó. Ti noa betené meipó. Ȩ <e>sein</e> képiné dokóló <e>dipula</e> bitukélé ó belapaae mo kuturaalukélé, Kótóné mió wosetere fo wisi ha̧le fo nisiyóló só deróló aluyao̧sóró, mo diriyóló tuȩ́ muó̧póló momó du momó du yó tapakélé, Kótóné ama ha̧le hamokoróló tao sere ala dia̧ feané ȩpaaekélé eróo, ya̧lokélé dia̧paae eróo, du betere ala ha̧le yó tarapó. Ti atéró titiyóló bitu du betere ala kilituraalu, ȩ hȩkesené sukutapó. 


text:
Yesu Kerisoné yaala sókó fu betere ala ȩ tua̧mó muluraalu, dia̧tamo betenée yóló hosaamó su beterapó. Até enée yóló mutere kisipa Kótóné kolóló ama mopó enérapó. 


text:
<pb/>Ya̧lo dia̧mó momatu betere bete i ape. Kótóné ama ere alata, tómó mole nisi yao̧sóró, a̧ betemó kaaróló wale ala wisinaale mo turó kisipa duraalu, diaao̧ yaala sókó fu betere ala mo ti fakeraté fó̧póló momarótu beterapó. 


text:
<pb/>Dia̧ até deté fu bituraalu, kae kae yaaire alarape mupatei, mo bete mole ala tuȩ́ yó̧póló momarótu beterapó. Ai du betere alata, me alatamo hosekéni, mo wisi alamaaté yó taté fóló, Yesu Keriso wale sukamó me alakélé muni, mo donore so whi̧ beterapó yó̧póló, momarótu beterapó. 


text:
Yesu Keriso tua̧mó kaaróló sókó wale ala wisi nokole o̧la ke bulure kaae, dia̧ tua̧mó mo donoi ala wisi atéró buóló fa̧apa so whi̧ feané kilitu, Kótóné ama kae ere dȩ wisinaale mulapóló ama doi hale horaalopó. Pol dipula beterale alané Talené fo yó melaairetei fakeralepó 


text:
<pb/>Térapa norape-ó, ȩpaae erale alané Kótóné mió wosetere fo wisi kei̧réni, mo ti fakeraté fu betaletei diaao̧ tuȩ́ yaasepóló i dapa wosae. 


text:
Ȩ Yesu Kerisoné fo erótu betale alamó, atimané ȩ <e>sein</e> képiné dokóló <e>dipula</e> beteraletei, topo whi̧ bitua dere be wisimó betó mole diki tare whi̧raperó mo whi̧rape featamoné kolóló kisipa yalepó. 


text:
Talené ala tua̧mó betó mole mepaae norapené ȩ <e>sein</e> képiné dokóló <e>dipula</e> beterale ala kolóló, atima wiyóló taaréni, halaainé bituraalu, Kótóné fo eraai doasi ketekȩ butu beterapó. 


text:
<pb/>Tétu betepatei, mepaae whi̧rapené dei tuȩ́ muóló alale suraalu, Yesu Kerisoné dere ala i ape yóló yó mótu betóo, mepaaené ti mo wisi tuȩ́tóró muóló yó melóo du betereteita, mo dapó. 


text:
Ai wisi tuȩ́ mulu yó mótu betere whi̧rapené kale mió wosetere fo wisi eraairaalu, ȩ <e>dipula</e> beteró beterapóló tuȩ́ru, yaala sókó fóló yó mótu beterapó. 


text:
Tétu betepatei, kale dei tuȩ́ mutere whi̧rapené hosaa tua̧mó atima doi sóró horaaire kisipa mulu, Yesu Kerisoné ala eratere ao̧yóló yó mótu beterapó. Ti aita ha̧le mei, ȩ <e>sein</e> képiné dokóló <e>dipula</e> betepa, ȩpaae sekȩi ala eraalo nisiyóló, du beterapó. 


text:
Tépatei kapala ala depakélé, ó mo dere alakélé ó kae kae ala depakélé, aita me o̧lameipa, mo doasi topo ala beta̧ i ape. Yesu Kerisoné dere ala i ape yóló so whi̧ feapaae yó mótu betere alata, mo doasi bete mulapó. Atétu betere alamó ȩ hai̧né sukutu beteretei taaréni, mo ha̧le yótóró tawaalopó. 


text:
<pb/>Ti noatepae, dia̧né moma yó tare alaró Yesu Kerisoné dotȩyale Dȩi Kepe wisitamoné tao sóró erótu betereteimó, ȩpaae erale ala fea deté wóló kemene wouraalu, ti ȩ <e>dipula</e> beteretei taaróló, ha̧le fó̧póló sokaalopóló kisipa mutapó. 


text:
Ȩ betepa ó sukutepakélé Talené halaaratepa halenipó. Aténi, take bitiré wou yale kaae, mió ya̧lo tikimó erótu betere ala so whi̧né kilitu, Yesu Kerisoné doi hale sóró horateretei kelenée kisipa mutu beterapó. 


text:
Ti noatepae, ya̧lo kisipané ȩ betere beteta, ti Yesu Keriso a̧tórótipó. Ȩ sukutepakélé me o̧lameipóló mo kée yaalopó. Mió i hai̧tu betere ala bosenóló mo doa hai̧né sukutu betaalopóló kisipa mutu, mo kée du beterapó. 


text:
Ȩ etéró ha̧le bitirétamo fu betepa, ti ya̧lo i ditu betere kutó mo du oleraalo ai ape. Ti etei kisipa motei, tu̧ tamo moleteiné mé tu̧paae faaloró ȩ mo diriyóló tuȩ́nipó. 


text:
Atéró mutere kisipané ya̧lo tiki tua̧mó tekéetamo dapó. Tépatei, ya̧lo kisipané mo doasi alata, ȩ sukó̧ló fóló Yesu Kerisotamo betepa, ti mo wisirapó kisipa mutapó. 


text:
Ȩ sukuni, dia̧ featamo beta̧mó bitiré faaireteiné dia̧ hai̧né sukuturaalu, diaao̧ tuȩ́ tiki tiratere alakélé mo diri deté faalopóló kisipa mutapó. 


text:
Atéturaalu, ȩ dia̧tamo beta̧mó betereteiné, ȩ kilitu Yesu Kerisoné yale ala wisimó a̧ dukiróturaalu hai̧tere ala dia̧ tua̧mó mo ti fa̧ayaalopó. 


text:
<pb/>Me noa alakó ȩpaae eratepakélé diaao̧ ai du betere ala taaréni Yesu Kerisoné mió wosetere fo wisi sya fóló eratere whi̧tóró betae. Atépa, diaao̧ ȩ alupa yale ala ó ȩ dia̧ beterepaae wapakélé kelera̧lemó me ala kae ini, mo beta̧ alatóró epa kelaalopó. Dia̧ fea beta̧ kisipa muóló diriyóló betóo, dia̧ mo beta̧ whi̧ kaaetóró bitu, Talepaae tuȩ́ tiki tiratere ala etérópóló yó melóo, du beteretei ya̧lo kisipa yaalopó. 


text:
Atéru, dia̧tamo bóe du betere whi̧rapené dia̧paae kae kae sekȩi alarape eratepakélé wiyaalomeipó. Atétere ala atimané kilitu, Kótóné da̧ mo ti doróo, atima aluyao̧sóró tao sóo, yaairemó dere fareyópupóló atima kisipa yaalopó. 


text:
Ti noatepae, Kerisoné ala eróturaalu, a̧paae tuȩ́ tiki tiratere ala maaté yó̧póló ini, ama doimó doasi sekȩi alakélé só̧póló melalepó. 


text:
Ti ȩ Kótóné ala erótu beteremótei, ȩpaae kae kae sekȩi ala eraletei diaao̧ kelalepó. Miókélé beta̧ kaae sekȩtóró su beterapó dere fo diaao̧ ai wosetere ape. Dia̧paaekélé atei alatóró erótu beterapó.<pb/>


text:
Dia̧ Yesu Kerisotamo touyóló beta̧mó betereteiné ketekȩ bulatere ala eróo, ama yaala sókó fole alané da̧ hai̧ kisipa mulóo, Dȩi Kepe Wisi da̧ fea tua̧mó betereteiné mo beta̧ alatóró eróo, ko̧lené sukutu naameyóló mo dua betóo epa, ti ȩ mo doa hai̧ yó̧póló, i ala yaasepóló dapó. Dia̧ fea Talené ala eróturaalu kae kae tuȩ́ muni, dere alakélé yaala sókó fole alakélé, ketekȩ bole alakélé, mo beta̧ alatóró yaasepóló dapó. 


text:
Diaao̧ me ala duraalu, ȩtóróti doasi whi̧ betaai dapóló kisipa mutu, u tȩterótu i tȩterótu dere ala ó me bete munipatei ȩ beta̧ mo whi̧ wisi beterapóló kisipa muao̧sé. Téni, naaotei ya̧ tȩteróló dua bitu, mepaae so whi̧ dukiróló atima ao̧mó beterapó kisipa muae. 


text:
Diaao̧ séle séle dere alamaaté kisipa muóló kaae tani, dia̧né dere ala wisiyóló kaae taru dere kaae, mepaae so whi̧kélé tao sóró atima kisipa mole alakélé wisiyóló kaae tawae. 


text:
Ti a̧ta, ama ere ala kae mei mo take betere Kótó bitu, ama ere alakélé Kótótamo beta̧ ala eretei, atéró bitirétóró fu betaaitapóló kisipa muni, amatei a̧ belei alée fóló, mo kutó diratere whi̧ su̧ betalepó. Atéró betepa, mo so whi̧né a̧ kilituraalu, mo whi̧póló kisipa mualepó. Atéró ama dere ala fea amatei a̧ haepaae deróló beterepó.<pb/> 


text:
Atéru, Kótóné fo ao̧mó sukó̧ló bitiré fóló sukutere alapaae sókó felepó. A̧ atéró sukuturaalukélé mo whi̧ sukutu dere kaae ini, atimané a̧paae kisipa tiki mo fomaakei ala eróló, filipaaró betere ni tómó suka̧lepó.<pb/> 


text:
Amatei a̧ atéró derale betené, Kótóné a̧ tao sóró fea ala fea ama tȩteróló kaae tanó̧póló beteróturaalu, kae kae doasi doirape mupatei, ama doi doasi Tale mulalepó.<pb/> 


text:
Até yale betené mené Yesuné doi depa, hepen bemó betó mole <e>ensel</e>-nékélé i haemó betó mole so whi̧nékélé, i hae ao̧ró betó mole so whi̧nékélé, ama doi woseturaalu, bukutiri tea̧ró bitu, Yesu Keriso a̧ta Talepó yaalopó. Téturaalu, Alima Kótóné ama ere ala wisinaale ha̧keamó mulaalo ai ape. Dia̧ tua̧mó ho̧rené dȩ kaae dȩyó faló̧póló yae 


text:
<pb/>Térapa, ya̧lo mo hosaa mole no nerape-ó, Kótóné ama dia̧ tua̧paae eraai kisipa mole ala wisi ai erótu betere ape. Dia̧ ȩtamo beta̧mó bitu, diaao̧ ya̧lo dere fo wosóló eraté wale kaae, mió ȩ alupa dia̧sisi bitukélé, Kótópaae wiyóló a̧ ao̧mó sukó̧ló bitu, dia̧ aluyao̧sóró tao sere ala du wisi oleyó̧póló eraté fu betae. 


text:
Ti noatepae, Kótóné kisipa mole ala sya furaalu, ama fo wosóló eraaire kisipa wisiró ketekȩtamo amatei dia̧ tua̧paae mo su̧rótu beterapó. 


text:
<pb/>Dia̧ Talené ala eróturaalu, mené dere ala kilitu ho̧ko dapóló eratere foró fonétei u só derótu i só derótu dere alatamo momókó yao̧se. 


text:
Ti aita ha̧le mei, me alatamo hosekéni mo wisi ala maaté du betere so whi̧ betepa kilitu, Kótóné naale senaale beterapó yó̧póló i dere ape. Dia̧ atéró betepa, mió i alimó betó mole so whi̧ wuliné tu̧ kaae kotereteiné atima dere alakélé mo sonaalérapó. Dia̧ atei kaae so whi̧ tua̧mó bitu, mo ti betaaire fo wisi so whi̧ feané wosó̧póló ha̧keamó yó mótu betepa, ti dia̧ ó sa̧mó daae mole ho̧re dȩru ere kaae, atima tua̧mó dȩrótu betenérapó. Atépa, ti Yesu Keriso wale sukamó, ȩ bopé fakeyóló halaa yaaire beteta, ti dia̧ tua̧mó ya̧lo diale kutó ha̧le ini, du wisi olerapó yó̧póló kisipa mutu dapó. 


text:
Atépatei, diaao̧ tuȩ́ tiki mo ti tiró bitu Kótóné ala eraté fó̧póló, Talené fo dia̧paae eraté felepó. Atéyale alata, <e>wain</e> wȩi felé kȩlaa Talené ku̧lumupaae fó̧póló sipaae sunée falótu dere kaae, ya̧lo betere bete dia̧ tao suraalu sukutepa ti me o̧la mei, dia̧tamo hai̧né sukó̧ló mo kée yaalo ai ape. 


text:
Atérapa, dia̧kélé ȩ dere kaae hai̧né sukutu mo kée du betenérapó. Timotiró Epaparataitas-tamo dotonaai yale fo 


text:
<pb/>Tépatei, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesuné kisipanétamo Timoti dia̧ beterepaae wó̧póló epa, ti a̧ hapale wó̧póló dotȩyaai kisipa mutapó. Ti a̧ta, diaao̧ du betere ala kolóló ȩpaae ene wapa wosetu, ȩ hai̧né suka̧ai dapó. 


text:
Ti Timoti a̧ta, dia̧ mo wisiyóló beteró̧póló kisipa mutu betere whi̧pó. Ama kisipa kaae mole whi̧ mekókélé ȩtamo imó bitinipó. 


text:
Ti noatepae, i betó mole so whi̧ feata, Yesu Kerisoné ala eraai kisipa muni, mo atimané yaaitere alamaaté kisipa mutu beterapó. 


text:
Téretei, Timotiné ama du betere ala diaao̧ ka̧ae kolóló kisiparapó. Ti a̧ta, beta̧ naale ama alimatamo kutó beta̧mó ditu betere kaae, da̧mo wusuró Talené mió wosetere fo wisi ketekȩ buóló erótu beterapó. 


text:
Atérené ȩpaae eraaire alapi kolóló, ki̧lipaaeta ti a̧ dia̧ beterepaae hapale téti dotȩyaai kisipa mutapó. 


text:
<pb/>Atéyaaitei, ya̧lo no Epaparataitas dia̧ beterepaae fesaae wó̧póló, mo dotonaai kisipa mutapó. Ti a̧ta mo whi̧ mei, da̧mo beta̧ kutó ditere whi̧ bitu, Talené alamó bóe daai ȩtamo titi du betere sekȩ́pó. Ti a̧ta, ȩ sekȩ yao̧sóró, mepaae ya̧ya̧re alarape tao sene wó̧póló diaao̧ ȩ beterepaae dotȩyale whi̧ wisinaale ai ape. 


text:
Ti ama dia̧ fea kelenée kisipa mupatei, diaao̧ Epaparataitas a̧ kisiné sukó̧ló mulapó yale fo wosaleteiné ama tuȩ́ sekȩyalepó. 


text:
Ti aita mopó. A̧ mo felekemó suka̧ai yaletei, Kótóné ko̧lené sukuturaalu tao sale alata, a̧paae maaté erénitei, ȩ dekȩné sukutere ala dekaaporóló muao̧sóró Kótóné ȩkélé ko̧lené sukutu, a̧ tao sóró kepaaraleteiné mo kée dapó. 


text:
Atéreteiné, a̧ mo miótitei dia̧ beterepaae wó̧póló dotȩyaairaalu, kisipa mutapó. Ti ha̧le mei, diaao̧ a̧ kolóló hai̧né sukó̧o, ȩkélé whaalia du beteretei sawa feléyóló betóo, yaai dapó. 


text:
A̧ wapata, dia̧ Talené ala tua̧mó hai̧né sukutu bitu, ko̧leó yóló a̧ mo wisiyóló dape sae. Atéturaalu, atei kaae whi̧ doasi doi muó̧póló hale sóró horae. 


text:
Ti noatepae, Yesu Kerisoné ala eraai wóputu bituraalu, a̧ mo felekemó suka̧ai yalepó. Ti noa betené meipó. Diaao̧ ȩ tao senépatei, tao saaire tu̧ meipa, ama ȩ tao sene wóló, ama betere betemó kisipa muni, sukutepakélé me o̧la meipóló ȩ tao sere ala beta̧ du betalepó.<pb/>


text:
Ya̧lo norape-ó, kemeróturaalu dere fo i ape. Tale tua̧mó bituraalu, hai̧né sukutu betae. Take ya̧lo asȩyale fo kaae momó i dereteita, sekȩnipó. Me alané dia̧ só derao̧sóró seséturaalu i dere ape. Ai hao̧rapené dia̧ tukó nao̧sóró mo hotowayóló kaae tawae. 


text:
<pb/>Ti atimata, dowi alamaaté ha̧le yó taruraalu, whi̧né tikimótei siri eróló, tiki dorótu betere whi̧rapepó. 


text:
Ti noatepae, take Kótóné ama so whi̧póló tiki sekaȩ tukóló sirirótu yale kaae, mió da̧kélé ama so whi̧póló siriró beterapó. Da̧ atéró betere so whi̧ Kótóné Dȩi Kepe Wisiné fotoko̧ratepa, a̧ ao̧mó sukó̧ló bituraalu, doa Tale-ó yóló hale sóró horótu beterapó. Ti da̧ta, me ala ó me whi̧ kolóló bopé fake dumitei, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné doi hale sóró horóturaalu, ama ere alamó da̧ bopé faketu beterapó. Atétu, i haemó ayarapené kae kae mara mole alaró tó tikimó du betere alatamo mupatei, ai alarape mo bete mulapóló da̧né tuȩ́ tiki tirótumipó. 


text:
<pb/>Ȩ atei kaae tó tikimó bopé fake yaaire bete doasi mulapó. Mepaae whi̧ dené ama du betere alarape bete mulapóló kisipa tiki tiratepa, ti ya̧lo i haemó dere alanétei atimané du betere ala fea mo teraae felénérapó. 


text:
Ti ȩta, ho̧ko deale whi̧ mei, ya̧lo haené deóló bitiré wóló, bokó wale be dȩ sókó wapa, ti ya̧lo tikimó siriralepó. Ȩta, be kae whi̧ mei, mo Hibru be fo bole Israel whi̧kó Benjamin fakepó. Ȩta, da̧ Hibru so whi̧né ayarapené mara mole ala taaréni, mo wisiyóló sya fu beterepó. Atéró bitu, Kótóné yóló muló betere fo dosa̧ayóló bete mo wisiyóló sya fu betaleteiné ȩ beta̧ Farisi whi̧ beterapó. 


text:
Atéruraalu, me kae kisi alané da̧né ayarapené du betale ala alurao̧sóró, mo ketekȩ buóló Keriso fake so whi̧tamo bóe dóló susupurótu betalepó. Atéturaalu, Kótóné tukóló muló betere fo ya̧lo eraté fu betepa so whi̧né kilitu, me ala ha̧sókó fele whi̧pó fo ȩpaae mo inipó. 


text:
<pb/>Atétu betale whi̧tei, take ya̧lo doi muale alarape taaróló mió Yesu Kerisoné ala sya fóló eróturaalu, ai alarape fea ha̧le o̧la ao̧ralepó. 


text:
Ai alamaaté meitei, ȩ tȩteróló kaae tare whi̧ Tale Yesu Keriso a̧ta, mo bete mole alané Talepóló, a̧ tuȩ́ yaaitere ala doasi ketekȩ buóló deté furaalu, mepaae o̧la o̧la fea bete muni, mo ha̧le taae fatere o̧la kaaené kelerapó. Ti Yesu Keriso a̧ ya̧lo Talepóló sóró beteróturaalu, ya̧lo tare o̧la o̧la fea taaróló, mo ti kisipa keteralepó. 


text:
Kale tukóló muló betere fo sya fóló ya̧lo erótu betaleteimó, Talené ȩpaae donoi whi̧pó yó̧póló kisipa tirótumipó. Téni, Yesu Keriso tua̧mó bitu a̧paae tuȩ́ tiki tiratere kilitu, Kótóné ȩpaae donoi whi̧pó eranée yóló doasi kisipa mutapó. Ti ai donoi alata, Yesu Kerisopaae tuȩ́ tiki tiratere betené Kótó tua̧mó wou beterapó. 


text:
Ya̧lo hosaa tua̧mó Yesu Keriso mo diriyóló kisipa yaai dapó. Atéru, a̧ sukó̧ló momó kepaayale fotoko̧ kisipa yóo, ama tikimó sale kae kae sekȩi ala ȩpaaekélé eratepa sóo, a̧ mo dowi hale sóró sukutu yale kaae, ȩkélé atéró suka̧ai tuȩ́ mutereteiné Talené ȩ mo suró̧póló kisipa mutapó. 


text:
Téró, a̧ momó kepaayóló mo ti betere bete su yale kaae, ȩkélé atéró momó kepaayóló mo ti betaaire bete saalopóló kisipa mutu dapó. Da̧le molemó sókó faai sururu yóló fole ala 


text:
<pb/>Ti Talené ama ȩpaae eraai tukóló mulale alarape fea mió sóró tani, teórapó. Kótóné ya̧lo du betere alakélé wisirótu beteretei mo ti wisiréni, teópó. Yesu Kerisoné ȩ tua̧paae eraaire ala mupa, ama ȩ tawóló dape salepó. Até yaleteiné, ama ai eraaire ala ha̧le muao̧sóró ȩ dekayóló ha̧le bitini, ai ala saairaalu doasi ketekȩ butu beterapó. 


text:
Norape-ó, ya̧lo ai saai du betere alata, mo turó sóró tanipóló kisipa mutapó. Tépatei, ya̧lo du betere ala beta̧ i ape. Take deté wale alarape kisipa keteróló, tukóló muló betere da̧lemó sókó faairaalu, ketekȩtamo folepaaetóró fu beterapó. Aita ha̧le mei, ȩ Yesu Keriso tua̧mó betepa, Kótóné ȩpaae hepen bemó mole ala wisi saai ape eretei saairaalu, muló betere da̧lemó sókó faai ketekȩ buóló fu beterapó. 


text:
<pb/>Talené ala mo diriyóló tuȩ́re so whi̧ da̧ fea, atei kisipatóró muóló betae. Dia̧kó mepaae whi̧né ya̧lo i du betere fo tua̧mó me fokó ha̧sókó falapóló kisipa mutepa, ti atére alakélé diaao̧ kisipa yó̧póló, Kótóné ha̧kearaalopó. 


text:
Norape-ó, mepaae whi̧rapené ya̧lo du betere ala kolóló sya wou betere kaae, dia̧kélé atétóró yae. Da̧né yó matere fo wosóló sya fu betere so whi̧né dere ala kolóló tuȩ́ muae. 


text:
Ti noatepae, take ya̧lo dia̧paae yó maté wou betale fo kaae, miókélé dia̧paae momó woletamo i dere ape. Mepaae so whi̧né dere alané Yesu Keriso dóló olerale nitamo bóe du beterapó. 


text:
Ti ai whi̧rape atima ai ala deté fóló, mo ti aluyaaire tikipaae sókó faalopó. Atima tȩteróló kaae tare kótóta, ti o̧la naai ekȩlere ala ai ape. Atima haleni, mo sonaalei alatei, bete mulapóló bopé faketu beterapó. Atimané kisipa tikikélé haemó mole alapaae mutu beterapó. 


text:
Tétu betepatei, da̧né turuku beta hepen ereteiné so whi̧ aluyao̧sóró tao saaire Tale Yesu Keriso a̧ hepen be taaróló i haepaae wó̧póló, da̧ faairaalu ketekȩ buóló kaae tawóló beterapó. 


text:
Ti ai sekȩ́ tua̧móta, fea ala ama tȩteróló kaae tawaaire fotoko̧ mo turó bulapó. Da̧ i haemó mo whi̧né daale tiki taaróló, ama mo kae daale dȩi tiki wisinaale kaae daaló̧póló eraalopó.<pb/>


text:
Ya̧lo hosaa mole no nerape-ó, dia̧paae yaala sókó fóló mulu ya̧lo dia̧ mo kelenée du beterapó. Ti dia̧ta, sururu yóló fóló, folosóró fole whi̧né topo tao suraalu, hai̧né sukutu dere kaae, diaao̧ du betere ala kolóló ȩ mo hai̧né sukutapó. Atéyaalopa, ya̧lo dia̧paae ai yale fotóró sya furaalu, Tale tua̧mó mo diriyóló atérótóró betae. Alale sere alamó yale ma fo 


text:
<pb/>Ya̧lo ne Yuodiaró Sinteketamo-ó, diaamosisitei u tȩterótu i tȩterótu dere ala taaróló, Tale tua̧mó mo beta̧ kisipatóró muóló betaeyóló diaamopaae mo dirii ma fo i dere ape. 


text:
Atimaamota atérapa, sekȩi ala ȩtamo wusuró beletu betere whi̧ no kamale-ó, ya̧lo ya̧paae ai so tamo mo wisiyóló tao sae yóló i dere ape. Atimaamota, Klemen-kélé, mepaae ȩtamo beta̧ kutó ditere so whi̧kélé, da̧ fea Talené mió wosetere fo wisi eraairaalu, beta̧mó bóe belera̧le fu dere kaae yale so tamopó. Ai so whi̧né doita, mo ti betó tare <e>buk</e>-mó asȩrapó. 


text:
<pb/>Betere doko̧ fea dia̧ Tale tua̧mó bituraalu, hai̧né sukutu betae. Momó dapa wosae, hai̧né sukutere ala ha̧le yó tawae. 


text:
Dia̧ mepaae o̧la ó alarape netéró yaaloé? yóló whaalia du betao̧se. Téni, diaao̧ ya̧ya̧tu betere ala fea Kótóné eró̧póló, a̧paae yó móturaalu mo kée yóló, moma dere ala beta̧ yó tawae. 


text:
Atétere betené dia̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, me alané diaao̧ hosaaró tuȩ́ tikitamo dorao̧sóró Kótóné hosaa muni deyóló dua betere alanétei, dia̧ tipi yóló kaae tawaalopó. Ai hosaa muni deyóló dua betere ala wisinaale mo doasi sikipaae horeteiné fea so whi̧né tuȩ́ yaaire mo su̧nipó. 


text:
<pb/>Norape-ó, mo kemerótu i dere fo wosae. Mo ala dereteikélé, wisi kisipa maaté mole so whi̧né dere alakélé, mo donoi alakélé, me alatamo hoseké inire alakélé, kelaalo mo koko̧i alakélé, so whi̧né kolóló dukiraaire alakélé, ai dosa̧ayale alarape talera̧lemó, naao yaai dere alatamo beta̧ kaae epa, ti kelaalo mo koko̧reteiné dukiraaire alapóló kisipa mutepa, ai ala erótu betae. 


text:
Ya̧lo dia̧paae yó matepa wosale fo ó asȩmó yale fo ó ya̧lo ha̧le ekei depa wosaletei, ó ya̧lo mo du betere ala kelené kelaleteikélé fea sya fóló erótu betae. Até depa, ti hosaa muni deóló mo dua betere ala matere Kótó dia̧tamo betaalo ai ape. Ha̧le tao sóró matere alamó mo kée dere fo 


text:
<pb/>Take diaao̧ ȩ ko̧leturaalu, tao sere ala deté waletei sawa taaróló bitiré wóló, momó tao sereteiné mo kée yóló ȩ Tale tua̧mó bitu, hai̧né sukutapó. Ti ita mo dapó. Take diaao̧ ȩ tao sua̧tei, tao saaire tu̧ me munipa tao sinipó. 


text:
I dere fota, ȩ me o̧la ya̧ya̧tepa dumitei, mepaae kae kae sekȩi alarape wapakélé me o̧la meipóló, hepée taae faróló bitiré wou betaleteiné mió ȩ kisipa sóró asarapóló dapó. 


text:
Atéró o̧la o̧la su̧mó mupa betere alakélé ya̧lo kisipa yóo, ya̧ya̧re tua̧mó betere alakélé, kisipa yóo erapó. O̧la su̧mó nukulé fóo, munipa ha̧le bitiré fóo, kae kae felei ala ó sekȩi ala wapakélé, faleyóló betaaire kisipa saleteiné mo su̧mó ha̧le betenérapó. 


text:
Ti ȩ fotoko̧ mótu betere sekȩ́ tua̧mó bituraalu, ai dosa̧ayale alarape fea ya̧lo mo su̧mó enérapó. 


text:
<pb/>Tépatei, ȩpaae wou betale sekȩi alarape diaao̧ kolóló hosaamó suraalu, da̧ feané tikimó eratapóló kisipa muóló ȩ tao su betale alata, mo wisirapó. 


text:
Ti ai alamaaté mei, ȩ Masedonia hae kwia taaróló dia̧ Filipai bemó betó mole so whi̧ beterepaae wua yóló, kale mió wosetere kisi fo wisi yó melaai kaae salepó. Atéyale sukamó, mepaae be hulua Keriso fake so whi̧né ȩ tao sóró u mótu i mótu dere ala ini, dia̧né maaté ȩ tao su betale ala diaao̧ ai kisipare ape. 


text:
Ti noatepae, ȩ Tesalonaika bemó betepa ya̧ya̧ du betale o̧la o̧la diaao̧ ȩ tao sóró dotonótua yó tarepó. 


text:
Ti i dere fota, dia̧né ȩmó me o̧lakó meló̧póló dumitei, diaao̧ take saaire dupumó kisipa mutu dapó. 


text:
Diaao̧ Epaparataitas-paae ȩmó melale fae yale o̧la o̧la fea ya̧lo su̧mó saleteiné mió mo dekéró mulapó. Aita ȩmó maletei, Talepaae ha̧le móturaalu simó bilitepa felé kȩlaa hotere kaae depa, Kótó a̧ felé kisipa mutu beterapó. 


text:
Yesu Keriso tua̧mó Kótóné ama kae ere dȩ wisinaale fa̧ane wisi wisi o̧la mo turó mulapó. Atére wisi o̧la ȩ tȩteróló kaae tare Kótóné dia̧ ya̧ya̧retei fea mo su̧mó melaalopó. 


text:
<pb/>Da̧né Aya Kótó a̧ta, ama kae ere dȩ wisinaale tua̧mó betereteiné ama doi doasi mulatere ala kemekélé ini, mo ti muó tanó̧póló yae. Mo kée. Mo kemeróturaalu ko̧leó yale fo 


text:
<pb/>Yesu Keriso tua̧mó kae beteró betere so whi̧paae ko̧leó yae. Ȩtamo beta̧mó betó mole Keriso ne norapenékélé dia̧paae ko̧leó dapó. 


text:
Kótóné ala eró̧póló ama kae beteró betere so whi̧né dia̧paae ko̧leó deretei, so whi̧ fea tȩteróló kaae tare doasi topo whi̧ Sisané bemó betere so whi̧néta, mo doa ko̧leó dapó. 


text:
<pb/>Térapa, Tale Yesu Kerisoné ha̧le hamokoróló tao sere ala dia̧né kepe bete tua̧paae eró̧póló yae. Mo kée.<pb/>


text:
I dere fota, Kótóné Yesu Kerisopaae mo felekemó yaai dere alapa, naao kutó diratere so whi̧né tuȩ́ yó̧póló, kinóló moletei ha̧kearóló yó melae, yóló malepó. Ai fo Yesuné wosóló, ama kutó deratere whi̧ Jon beterepaae <e>ensel</e> dotonalepó. 


text:
Atétepa, Jon-né ama kelale ala so whi̧ feané tuȩ́ yó̧póló, amamo asȩyalepó. Ai fota me kae mei, Kótóné dere foró Yesu Kerisoné ama yale alatamo etérapóló yó male fopó. 


text:
Take i ala yaalopóló i asȩre fo ha̧keamó dosa̧atu betere whi̧ Kótóné wisiró beterapa, hai̧né sukutu beteró̧póló yae. Ai dosa̧atere fo wosóló, hosaa tua̧mó mulatere so whi̧kélé, wisiró beterapóló hai̧né sukutu betenérapó. Ti ai yó male alarape dokonóló yaaire be dȩ mo felekemó sókó waai dapó. Talené doi hale horatere foró ko̧leó dere fotamo 


text:
<pb/>Ȩta, Jon-né Esia hae kwiamó betó mole wȩikeró Keriso fake so whi̧paae dapó. Miókélé betóo, takekélé bitiré wóo, nalo waaire alimókélé ha̧le betóo, yaaire sekȩ́ró kale tȩteróló kaae tare doasi betere tiki felekemó betere wȩikeró keperapetamo tua̧mó kaaróló wale hamokoróló ha̧le tao sere alaró, hosaa muni deyóló dua betere alatamo dia̧paae eró̧póló yae. 


text:
Ti Yesu Kerisoné yó matere fota, ama mo kelale alatóró du beterapó. Ti a̧ta, mo suka̧letei kepaayóló betaaire so whi̧mó, tu̧ aleróló folosóró fóló betere whi̧pó. Atéturaalu, i haemó betó mole topo whi̧rapekélé mo fea amatóró tȩteróló kaae tarapó. Ai sekȩ́né amatóró dia̧paae yaala sókó furaalu, da̧ dowi ala tua̧mó betepa, ama sameanétei teraayóló ha̧le fó̧póló eró beterapó. 


text:
Téró da̧ ama tȩteróló kaae tare ao̧mó sóró beteróló, Alima Kótóné ama ala eró̧póló, so whi̧mó momaratere whi̧ sóró beteralepó. Téreteiné, ai sekȩ́ ama mo kae ere ala wisiró doasi fotoko̧tamo mo ha̧le muó tanó̧póló yae! Mo kée, téyó̧póló yae!<pb/> 


text:
I dere fo wosae! A̧ ó hepen bemó ere sa̧kotamo wapa, so whi̧ mo feanékélé, take a̧ duraalu wutiné deyale whi̧rapenékélé, kelaalo ai ape. Atéteremó, i hae kwia feamó betóló fale so whi̧né doasi wole u yaalopó.<pb/>Ti ai alata, motóró yaalo ai ape. Mo kée, téyó̧póló yae! 


text:
<pb/>Téró Tale Kótóné duraalu,<pb/>“Ȩta, <e>Alapa</e>ró <e>Omeka</e>tamopó. Ai fo feteyóló, kaae sereteiró kemeratereteitamota, ti mo ȩtórótipó. Take bitiré waleteikélé, mió betereteikélé, take nalo betaaireteikélé, ȩtóró bitu, fea o̧la o̧la tȩteróló kaae tare sekȩ́ ȩtórótipó,” yalepó. Whi̧né Naalema ao̧pa kelale fo 


text:
<pb/>Ȩta, diaao̧ no Jon-né dapó. Da̧ fea Yesu tua̧mó bitu, sekȩ sere alakélé, ama tȩteróló kaae tare ao̧mó betere alakélé, hó̧ni ha̧le belée tare alakélé, da̧ fea beta̧mó deté fu betere whi̧pó. Yesuné yale ala i ape yóló yó melóo, Kótóné fo eróo, yalemó atimané ȩ wȩiné bopéró daaló betere hae Patmos-mó beteralepó. 


text:
Atéró betepa, Talené be dȩmó Dȩi kepe wisiné fotoko̧ tua̧mó bitu, ya̧lo ki̧lipaae doasi fo fake ukulumó wutiné hale kaae depa wosalepó. 


text:
Atéró dere foné duraalu, “Naao keletere ala fea bopeyóló mole sókumó asȩyóló, wȩikeró Keriso fake so whi̧paae falae. Ai berape i ape. Efesus, Smerna, Perkamum, Taiyatira, Sardis, Piladelpia, Laodisia, i dosa̧ayale be huluamó betó mole Keriso so whi̧ feapaae asȩyóló falae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo du betepa, né déró sisópaae fetée fóló kelalemó, <e>kold kapa</e>né aleale wȩikeró sa̧ dirirape kelalepó. 


text:
Atépa, ai sa̧ dirirape duku betere tua̧ dolomó whi̧ beta̧ Whi̧né Naalema kaae daapa kelalepó. Atéru, deróló sókó fatere fo̧loi kuti deróló, <e>kold kapa</e>né aleale toné ai kuti tȩteróló bopémó sepa kelalepó. 


text:
Ama toporó nikitamota, mo yako kaae dȩ wisinaale yóo, ama kelekélé si mi kaae holóo, depa kelalepó. 


text:
Ama hóta, ti <e>brons kapa</e> siné dóló whaare kaae yóo, ama dere fokélé, wȩi dou̧ ka̧aturaalu dere hu kaae depa wosalepó. 


text:
Ama turu naasené wȩikeró ho̧rerape tawóo, ama ko̧lómó bóe dele sepake fosó tamo daai sókó wóo, ama kelepaakélé, sukané dȩ kaae yóo, epa kelalepó. 


text:
<pb/>Ya̧lo a̧ kilituraalu, ȩ ama hó ao̧mó suka̧le whi̧ kaae deraapisa fóló molepó. Atéró mupa, ama turu naasené ȩ wolaa yóló duraalu, “Ya̧ wiyao̧se. Kaae sereteikélé, kemetereteikélé, mo ȩtórótipó. 


text:
Ȩta, mo ti betere sekȩ́pó. Ȩ take suka̧letei, momó kepaayóló mo titóró betó tarapó. Téruraalu, sukutere alaró suka̧le so whi̧tamo betere tu̧ <e>ki</e> ya̧lo i tare ape. 


text:
<pb/>Térapa, naao kelale alakélé, mió i alimó keletere alakélé, nalo betaaire alimó yaaire alakélé asȩyae. 


text:
Ya̧lo turu naasemó mupa, naao kelale wȩikeró ho̧reraperó <e>kold kapa</e>né aleale wȩikeró sa̧ dirirapetamo kelale bete i ape. Kale ho̧rerapeta, ti u wȩikeró be huluarapemó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló, dotonale wȩikeró <e>ensel</e>-rapepó. Kale wȩikeró sa̧ dirirapeta, ti wȩikeró be huluamó betó mole Keriso so whi̧pó,” yalepó.<pb/>


text:
“Efesus be huluamó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló dotȩyale <e>ensel</e>-paae i fo asȩyóló falae. Turu naasené kale wȩikeró ho̧rerape taruraalu, <e>kold kapa</e>né aleale wȩikeró sa̧ dirirape daae mole tua̧mó kutu betere sekȩ́né dere fo i ape. 


text:
Dia̧ hó̧kélé ini, mepaae du betere alarape ya̧lo tuȩ́nipóló de? Dia̧ hó̧kélé ini, depe tukó wei ala ha̧le yó tare alakélé, kale dowi ala yó tareteikélé, whi̧rape dia̧tamo beta̧mó betao̧sóró ho̧kó fatu betere alakélé, ya̧lo tuȩ́rapó. Mepaae whi̧rapené duraalu, ‘Da̧ta, Talené dotonatepa wale <e>aposel</e> whi̧rapepó,’ dere fomó, dia̧né atima ka̧ae kolóló duraalu, ‘Dia̧ta kapala fo bole whi̧rapepó dere alakélé kolóló, ya̧lo mo tuȩ́rapó.’ 


text:
Dia̧ ya̧lo so whi̧ betepa, mepaae sekȩi ala ó faletere alarape wou betepatei dia̧ hó̧yóló dekani, ya̧lo doimó ha̧le yó tarapó. 


text:
Tépatei, ya̧lo keletepa wisinire ala beta̧ i ape. Take kaae suraalu diaao̧ yaala sókó fu betale ala mió taaló beterapó. 


text:
Térapa, take diaao̧ yaala sókó fu betale ala taaróló, mió dia̧ haepaae ai derepalapa kisipa muae. Atétu, diaao̧ kisipa tiki feteyóló take du betale ala momó yae. Dia̧ ai alatamo initepa, ti ȩ dia̧ beterepaae wóló dia̧né dȩrótu betere sa̧ ya̧lo tokó̧ saalopó. 


text:
Téretei, diaao̧ du betere alamó ya̧lo i yaaitere fo beta̧ mo wisirapó. Nikolas whi̧rapené hó̧tu betere kaae diaao̧kélé atétu beterapó. 


text:
Mepaae whi̧ me de wosȩ́li daapa, ti Dȩi Kepe Wisiné kae kae Keriso so whi̧paae du betere fo feané wosó̧póló yae. Whi̧ me de tu̧ wisipaae faai fupa, me sekȩi alané sesé depakélé hepée taae faróló wale whi̧ta, Kótó betere kelaalo mo koko̧i tikimó daale kepaayóló mo ti betaaire ni du wisi nó̧póló ya̧lo melaalopó,” yalepó. Smerna Keriso so whi̧paae asȩyóló farale fo 


text:
<pb/>“Smerna be huluamó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló dotonale <e>ensel</e>-paae i fo asȩyóló falae. I dere fota, kaae sereteiró kemera̧le foleteitamoné bete Tale a̧ mo ti suka̧letei, momó kepaayóló betere sekȩ́né dapó. 


text:
Dia̧paae kae kae sekȩi alarape wou bituraalu, yoleale yóló betere ala ya̧lo tuȩ́retei, doasi dirii o̧la wisinaale beta̧ dia̧né sóró tareteiné, dia̧ doasi néli whi̧ kaae ai betere ape. Mepaae so whi̧ atima Juda fakepó du beteretei kapala fo dapó. Ti atimata, Satan-né fo wosetere fake bituraalu, dia̧ erótu betere fo ya̧lo kisiparapó. 


text:
Dia̧paae sekȩi ala waairemó wiyao̧se yóló, ma fo i dapa wosae. Dia̧ betere ala ka̧ae kelaairaalu, Satan-né dia̧ mepaae so whi̧ <e>dipula</e> beteraalo ai ape. Atéró <e>dipula</e> beteró betepa, sekȩi ala siré fu bituraalu, naase tamo be dȩrape kemeyaalopó. Dia̧ dupakélé me o̧la meipóló, tuȩ́ tiki tiraté fu betepa, ti atétere whi̧rapemó bóené whi̧ dolóló kemeratere whi̧né deratere topo tao su dere kaae, ya̧lo mo ti betere bete melaalo ai ape. 


text:
Mepaae whi̧ de wosȩ́li daapata, kale Dȩi Kepe Wisiné Keriso fakerapepaae i dere fo wosó̧póló yae. Whi̧ me de tu̧ wisipaae faai fȩlalemó sesétepakélé, hepée taae faróló wapata, ti atétere whi̧ a̧ tamoróló sukutere alané doraalo meipó.” Pergamum Keriso so whi̧paae asȩyóló farale fo 


text:
<pb/>“Perkamum be huluamó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló dotonale <e>ensel</e>-paae i fo asȩyóló falae. Fosó tamo daale bóe dele sepake tare sekȩ́né dere fo i ape. 


text:
Dia̧ta, Satan-né ama tȩteróló kaae tare tikimó beteretei ya̧lo kisiparapó. Dia̧ atéró bitutei, ya̧lo doimó du betere ala taaréni, ha̧le yó tarapó. Take ya̧lo ala erótu betale whi̧ Antipas dale alimó, dia̧né ȩpaae tuȩ́ tiki tiratere ala taaréni, ha̧le yó tawaletei ya̧lo tuȩ́rapó. Ti dia̧ta, Satan betere be huluamó ai betere ape. 


text:
Tépatei, diaao̧ dere mepaae ala ya̧lo keletómó wisiniretei i ape. Dia̧ betó mole kua dolomó, mepaae so whi̧ Balam-né ho̧ko yó mótu betale ala kaae du beterapó. Balam-né Balak-paae Israel fake so whi̧ dowi ala yó̧póló, etéró yae yóló yó melalepó. Balak-né Israel fake so whi̧ kapala kótópaae moma yóló matere o̧laró nópu nokole alatamo yó̧póló, a̧lisóró fipakalepó. 


text:
Térapa, diaao̧ ai du betere ala taaróló, kisipa tiki feteyóló betae. Dia̧tamo ai ala initepa, ti ȩ dia̧ beterepaae hapale sókó wóló, dia̧ ai ala du betere whi̧rapetamo ya̧lo ko̧lómó sókó wale sepakené bóe daalopó. 


text:
Mepaae whi̧ de wosȩ́li daapata, kale Dȩi Kepe Wisiné Keriso fakerapepaae du betere fo wosó̧póló yae. Whi̧ me de tu̧ wisipaae faai fenalemó sesétepakélé, hepée taae faróló wapa, ti atétere whi̧mó ya̧lo hyó̧ muló betere mepaae <e>mana</e> o nó̧póló melaalopó. Téturaalu, kisi doi asȩyóló muló betere dȩi kane fakekélé melaalopó. Ai kane fakemó asȩre doita, ha̧le mo whi̧né tuȩ́ yaalo meitei, ai kane fake sere whi̧né maaté tuȩ́ yaalopó.” Taiyatira Keriso so whi̧paae asȩyóló farale fo 


text:
<pb/>“Taiyatira be huluamó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló, dotonale <e>ensel</e>-paae i fo asȩyóló falae. I dere fota, Kótó Naalema ama kele mo si kaae dó taru, ho̧lekekélé kale <e>brons kapa</e> siné dóló kasa kasa kaae ere sekȩ́né dapó. 


text:
Diaao̧ yaala sókó fole alakélé, diaao̧ tuȩ́ tiki tiratere alakélé, ya̧lo doimó mo so whi̧ tao sóró erótu betere alakélé, sekȩ wapatei beléetóró tare alakélé, diaao̧ mió du betere alané take kaae suraalu yale ala bosene faletei, fea ya̧lo tuȩ́rapó. 


text:
Tépatei, kale so Jesepel a̧ fó̧póló mo taketitei ho̧kó faréniyólópó. Ai soné amatei a̧ Kótóné fo eratere ko̧ló sopó du beterapó. Téturaalu, ama yó matere fonétei, ya̧lo kutó diratere whi̧rape nópu nokole ala yóo, kapala kótópaae momatere o̧la nó̧póló a̧lisóró fóo, du beterapó. 


text:
Ai soné nópu nuku betere ala taaróló, kisipa feteyóló wó̧póló kaae taté fu betepatei, wéni mo dowa̧ae fu beterapó. 


text:
Até du betereteiné, a̧ dele sóró fitere tikimótóró fiyó muló̧póló, taae deraalopó. Téturaalu, a̧tamo nópu nuku betere whi̧rapekélé kale soné atimapaae yó melale dowi ala taaróló, tuȩ́ tiki feteyóló anitepa, ti atimakélé kale so dere kaae, dele só̧póló taae deraalopó. 


text:
Ai soné ama naale senaalekélé sinó̧póló, ya̧lo mo ti daalopó. Ai ala depa, Keriso fake so whi̧ feané kilitu, ȩta, so whi̧né hosaa tua̧mó mole alaró tuȩ́ tikitamo taleyóló, atimané yale alamó mo donotóró tokó̧ matere Tale beterapóló kisipa yaalo ai ape. 


text:
Dia̧ mepaae Taiyatira be huluamó betó mole Keriso so whi̧ kale soné yó matere fo wosóló sya feni yóo, Satan-né mo apaae derepale kinóló mole ala kisipa sini yóo, ere so whi̧paae ya̧lo sekȩi ala kae eraalo meipó. 


text:
Téyaalomeipa, ȩ wale alimó sókó faasepóló, diaao̧ ai du betere wisi alatóró ha̧le yó taté fo betae. 


text:
Whi̧ me de tu̧ wisipaae faai fenalemó, me sekȩi alané sesé depakélé, hepée taae faróló, kemene fole kwiamó sókó fupa, ti atétere whi̧ i hae kwiamó betó mole so whi̧ fea tȩteróló kaae tanó̧póló, ya̧lo sóró beteraalopó. 


text:
Asȩmó ere fo i ape.<pb/>‘Topo whi̧né tatere <e>aiyon kapa</e>-né aleale dotótiki taru, haené aleale wuti dera̧ketu dere kaae, ya̧lo bóe whi̧rape ai ala yaalopó,’ erapó. Ya̧lo Ayané ȩ so whi̧ tȩteróló kaae tanó̧póló sóró beterótu yale kaae, ya̧lokélé dia̧ sóró beteraalo ai ape. 


text:
Mepaae so whi̧ me wosȩ́li daapata, kale Dȩi Kepe Wisiné Keriso fakerapepaae i du betere fo wosóló tuȩ́ muó̧póló yae,” yalepó.<pb/>


text:
“Sardis be huluamó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló dotȩyale <e>ensel</e>-paae i fo asȩyóló falae. Kótóné wȩikeró kepe tawóo, wȩikeró ho̧rerape tawóo, ere whi̧né dere fo i ape. Dia̧né du betere ala ya̧lo kolóló kisiparapó. Mepaae so whi̧né dia̧ kilituraalu, i Keriso faketa, Kótóné ala eraai noke fini, mo doa ketekȩ bulapóló dukiróturaalu, diaao̧ doi só kutu beterepó. Téretei dia̧ ya̧lo keletepa suka̧le whi̧ ao̧rapó. 


text:
Dia̧ fire whi̧rape-ó, turukó horóló betae! Diaao̧ du betale wisi ala fea sisiraae fóló beta̧ beta̧ beteretei felekemó suka̧ai dapa, fotoko̧ buóló daayae. Ti noatepae, ȩ tȩteróló kaae tare Kótóné keletómó diaao̧ erótu betere ala mo turó kemeróló, ama muló betere da̧lemó sókó fenipó. 


text:
Térapa, dia̧né take wosóló tuȩ́re fo kisipa muae. Ai fo ao̧mó sukó̧ló bitu, kisipa feteyóló ai fo sya fóló erótu betae. Ȩ waaire be dȩ dia̧ kisipani, moko̧leyaa yóló betó mupa, ȩ o̧lémi nokole whi̧ kaae, sókó waalo ai ape. 


text:
Téyaalotei, dia̧ Sardis bemó betere whi̧rape kuamó beta̧ beta̧ so whi̧né deró betere kuti mo wisiyóló kaae tare tikimó, bólukélé inipó. Ai whi̧rapeta, dȩi kuti deróló ȩtamo kwȩyaalopó. Ti noatepae, atima dere ala wisireteiné ai ala yaaire mo su̧rapó. 


text:
Whi̧ me de tu̧ wisipaae faai fenalemó, sesé depakélé hepée taae faróló wale whi̧ta, ti u kale so whi̧né deró betere dȩi kuti kaaetóró deraalo ai ape. Ai whi̧né ama doita, mo titóró betó tare <e>buk</e>-mó moletei ya̧lo helekó̧kélé yaalo meipó. Téni, ya̧lo Ayaró ama <e>ensel</e>-rapetamoné keletómó daalu, ita ya̧lo whi̧póló, yó melaalopó. 


text:
Mepaae whi̧ de wosȩ́li daapa, ti kale Dȩi Kepe Wisiné Keriso fakerapepaae du betere fo wosóló tuȩ́ muó̧póló yae,” yalepó. Filadelpia Keriso so whi̧paae asȩyóló farale fo 


text:
<pb/>“Filadelpia be huluamó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló dotȩyale <e>ensel</e>-paae i fo asȩyóló falae. I dere fota mo fo bete Tale dowi ala beta̧kélé muni, kae betere sekȩ́né dapó. Take betale whi̧ Depit-né <e>ki</e> mió ya̧lo i tare ape. Ya̧lo kinatere tu̧ me whi̧né tuki̧yóo, ya̧lo tukwȩ mulatere tu̧ mené kinóo, enénipó. 


text:
Diaao̧ du betere ala ya̧lo kisiparapó. Dia̧ faaire tu̧ ya̧lo ai tukwȩ muló beterapa kelae. Ai tu̧ta, whi̧ mené kinatere alakélé mo enénipó. Dia̧ fotoko̧ sawa bulutei, ya̧lo fo ha̧le eró tarapó. Téru, mepaae so whi̧né ya̧lo doi yóló, dia̧ Talené so whi̧é yóló wosetepa, dia̧né meipó initeretei ya̧lo mo kisiparapó. 


text:
Mepaae whi̧ atimata, Juda fakepó du betepatei, Juda fake mei, kapala fo du beterapó. Ai so whi̧ta, dowi Satan-né fo wosetere fake ai ape. Atima dia̧ beterepaae wóló, diaao̧ hó ao̧mó deraapisa fóló fió muluraalu, i so whi̧ta Yesuné yaala sókó fole ala mulapó yó̧póló, dere ala ya̧lo eraalopó. 


text:
Ya̧lo dia̧paae sekȩi ala wapakélé ha̧le eró tawae yale fo diaao̧ wosóló eró tawalepó. Téyaleteiné i haemó betó mole so whi̧ fea su̧ sóró ka̧ae keletere sekȩ wale sukamó, dia̧paae wao̧sóró ya̧lo sesé yaalopó. 


text:
Ȩ mo felekemó walapó. Bóe dóló tȩteratere whi̧né sere topo tao diaao̧ saairetei, mené sao̧sóró dia̧né tȩteróló kaae tanó̧póló male o̧la wisi mo hotowayóló kae tawae. 


text:
Whi̧ me de tu̧ wisipaae faai fenalemó, sesé depakélé hepée taae faróló wapa, ti atétere whi̧ ȩ tȩteróló kaae tare Kótóné momatere be hulua eleké su̧ deyaalopó. Atétere sekȩ́ a̧ ai be taaróló fókélé mo yaalomeipó. Ai whi̧né tikimó ȩ tȩteróló kaae tare Kótóné doiró ama be hulua doitamo asȩyaalopó. Ti ai be hulua doita, kisi Jerusalem-pó. Ai be huluata, ȩ tȩteróló kaae tare Kótó betere hepen be taaróló, dorowaalo ai ape. Ai whi̧né tikimó ya̧lo kisi doikélé asȩyaalopó. 


text:
Mepaae whi̧ de wosȩ́li daapa, ti kale Dȩi Kepe Wisiné Keriso fakerapepaae i dere fo wosóló tuȩ́ muó̧póló yae,” yalepó. Laodisia Keriso so whi̧paae asȩyóló farale fo 


text:
<pb/>“Laodisia be huluamó betó mole Keriso so whi̧ tao só̧póló dotonale <e>ensel</e>-paae i fo asȩyóló falae. I dere fota, Mo kée, téyó̧póló yae! dere bete Tale bitu, mo ala yó taruraalu, ama kelale ala i ape yóló ha̧kearóló yó mótu beterapó. A̧ta, Kótóné aleyóló muló betere o̧la o̧la fea tȩteróló kaae tare sekȩ́né dapa wosae. 


text:
Dia̧né du betere alata ya̧lo tuȩ́retei, sirii ala ó supui ala meiyóló, ha̧le tua̧mó beterapó. Ai tamo ala me taaróló beta̧ alatóró ua̧sóró ti mo wisi wua̧pó. 


text:
Ti dia̧ta, supukélé meiyóo, sirikélé meiyóo, yóló hi̧ fale o̧la kaae epa kilitu, ya̧lo ko̧lómó hamuóló soraae falatere o̧la kaae soraae faraalo ai ape. 


text:
Dia̧né duraalu, ‘Da̧ta, wisi wisi o̧la mole néli whi̧ betereteiné mo beta̧ o̧lakélé ya̧ya̧nipó,’ dua dapó. Téretei, Tale Kótóné dia̧ keletepa, mo sonaalei so whi̧ betepa kilitu, ko̧lerapó du beterapó. Dia̧ta, yolealere alakélé, kele dilikire alakélé tiki daapi ha̧le betere alakélé, epatei, diaao̧ kisipané wisire nisi dapó. 


text:
Ya̧lo i dere ma fo wisi wosóló, i sore o̧la dia̧né ȩtamo dupu yae. Siné biliyaletikimó wisiyóló sókó wale <e>kold kapa</e> supa, ti dia̧ mo doasi néli whi̧ betaalo ai ape. Dia̧ tiki ha̧leretei, kinóló dȩi kuti sóró bukae. Diaao̧ kele dilikiretei wisiyó̧póló, ya̧lo i tare <e>mula mula</e> sóró dilae. 


text:
Ya̧lo yaala sókó fale so whi̧ atima kae kae dowi ala depa kilitu, tu̧ wisipaae fó̧póló donoróturaalu, ya̧lo atima foné sóró dekésu beterapó. Térapa, ya̧lo dia̧paae dowi ala taalae du betere fo mopóló, tuȩ́ tiki feteyóló Tale Kótóné alamó ketekȩ buóló betae. 


text:
Ȩta, tu̧ sókó walemó daalu, tu̧ du beterapó. Whi̧ me denétamo ya̧lo dere fo wosóló tu̧ tukutepa, ti ȩ a̧ betere tua̧paae wóló, a̧tamo o̧la beta̧mó nóo, a̧kélé ȩtamo o̧la beta̧mó nóo, yaalo ai ape. 


text:
Ȩ tu̧ wisipaae folemó sekȩi alané sesé depatei, hepée taae faróló, ya̧lo Ayané tȩteróló kaae tare tikimó a̧tamó beta̧mó betalepó. Atére kaae, dia̧kélé tu̧ wisipaae fole ala kilitu sesé depatei, hepée taae faróló wapa, ti ya̧lo tȩteróló kae tare tikimó ȩtamo beta̧mó sóró beteraalopó. 


text:
Mepaae whi̧ de wosȩ́li daapa, ti kale Dȩi Kepe Wisiné Keriso fakerapepaae i dere fo feané wosóló tuȩ́ muó̧póló yae,” yalepó.<pb/>


text:
Ai alarape yóló kemetepa kelalemó, hepen be tu̧ tukwȩ fóló molepó. Atéru, folosóró ukulumó wuti hale kaae yóló fo yale whi̧nétóró ȩpaae duraalu “Ya̧ ipaae holae yalepó. Ya̧ hotopa, ti i alarape yóló kemene fupa, nalo yaaire ala ya̧lo ya̧paae yó melaalopó,” yalepó. 


text:
Tétepa, mo ai fapotóró Dȩi Kepe Wisiné ȩ fotoko̧ratepa kelalemó, hepen bemó ȩ daalepaae anóló, tȩteróló kaae tare topo whi̧ betere <e>sea</e> tómó doasi beterepó. 


text:
Ai <e>sea</e>mó betere doasi kolóló, <e>jaspa</e>ró <e>kanilian</e> kanetamoné kasa kasa kaae ere doasi beterepó. Ti ai sekȩ́ a̧ betere tikita, sikipa dou̧né bopéró beterepó. Ai sikipa dou̧ta, <e>emerald</e> kane kasa kasa kaae epa kelalepó. 


text:
Kale tȩteróló kaae tare doasi betere tiki bopéróló, 24 whi̧ disirape 24 <e>sea</e> doko̧yóló betó molepó. Ai sekȩ́rape atimané deró betere kutita, mo dȩi wisinaale deróo, atimané topomókélé tȩteróló kaae tare doasiné deró betere <e>kold kapa</e>né aleale topo tao deróo epa kelalepó. 


text:
Ai kale doasi betere tikimó epée fita̧a duraalu, be sapalaa yóo, tȩteróló kaae tare doasiné kutiriró beterepaae anóló, wȩikeró sa̧ dirirape dó diliki yóo, erepó. Ai sa̧ dirirapeta, Kótóné wȩikeró keperapepó. 


text:
Atéró kelalemó, kale tȩteróló kaae tare <e>sea</e> mole hosaamó wȩi kȩla wisinaale belerepó. Ai wȩita, <e>klas</e> kasa kasa kaae erepó. Kale tȩteróló kaae tare doasi betere tua̧mó, Kótóné aleale dou̧ró betere o̧larape ai doasi bopéróló betó molepó. Ai kale dou̧ró betere o̧lané tikimó hosaapaaekélé sisópaaekélé mo fea keletóró daae molepó. 


text:
Kale dou̧ró betere o̧larapené ere ala i ape. Kolosale o̧lata, ti <e>laiyon</e> kaae beterepó. Kolosale noma o̧la ti hae duki̧yaai só kotere <e>bulmakau</e> wa̧ hupu kaae beterepó. Dou̧ noma ti whi̧né kelepaa kaae daai o̧la beterepó. Dou̧ ti sikimó sȩ́ kotere ba dukaa kaae beterepó. 


text:
Ai dou̧ró o̧larape atima doko̧ fea baase apomiró daalepó. Atimané tikimó ere kaae baase ao̧rókélé keletóró daae molepó. Ti ai sekȩ́rape atima dȩtamokélé dikitamokélé etei fo ha̧le yótóró tarapó.<pb/>“Mo doasi fotoko̧ bole mo kae betere Tale Kótó a̧ take biteré wóo, miókélé, nalo waaire alimókélé a̧tóró ha̧le betó tawaalopó fo,” momó du momó du, du betalepó. 


text:
Ai dou̧ró betere o̧larape atima kale tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó bitu ama ere doakale doi mole Talepae mo kée yóló dukiratere fo du betepa, kale tȩteróló kaae tare 24 whi̧ disirapekélé i ala dua dapó. Atima betere <e>sea</e>rape taaróló, haemó deraapisa fóló mulu, kale tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó mo ti betó tare Talepaae mo kée yóló, a̧ ao̧mó sukó̧ló bitua dapó. 


text:
Ai 24 whi̧ disirape atimané deró betere topo taorape sókó su yóló, tȩteróló kaae tare doasi betere tiki felekemó mulóló duraalu,<pb/> 


text:
“Da̧ tȩteróló kaae tare Tale Kótóo, fea o̧la naaotóró aleyóló muló beterapó. Aita naao kisipa mole alatóró sya furaalu, kaaró betereteiné takekélé miókélé, atima ha̧le betó tarapó.<pb/>Naao fotoko̧né ai alarape epa ya̧ doasi doi mulatere alakélé, naao doi hale horatere alakélé, da̧né ya̧paae mo su̧mó eranérapó,” dua dapó.<pb/>


text:
Téró ya̧lo kelalemó, kale tȩteróló kaae tare doasi a̧ <e>sea</e>mó bitu, beta̧ bopeyóló mole sóku utékélé itékélé asȩretei, ama turu naasené tarepó. Ai asȩ mo whi̧né kelao̧sóró, kinóló wȩikeró dirii o̧lané diriróló dateka̧ró betepa kelalepó. 


text:
Atépa, mo doakale fotoko̧ bole <e>ensel</e>-né fo fakeyóló duraalu, “I bopeyóló mole asȩ dateka̧ró betere o̧larape mé whi̧né da̧ayóló teraanére?” yalepó. 


text:
Térené ó hepen bemókélé, i haemókélé, hae ao̧rókélé, ai bopeyóló muló beteretei teraayóo, u tua̧mó asȩyóló mole fokélé kolóo yaaire whi̧ mo beta̧kókélé bitinipó. 


text:
Kale bopeyóló muló betere o̧la teraayóo, tua̧mó asȩyóló muló betere fo kolóo, yaai su̧re whi̧ mo beta̧kélé bitinipa kilitu, ȩ dekȩné sini wole du betalepó. 


text:
Atétu betalemó, kale whi̧ disirapekó beta̧né ȩpaae duraalu, “Wolekesé. Juda fake tua̧mó wale <e>Laiyon</e>-ta, Depit kaayale bete ai walapa kelae. Ai sekȩ́né ama bóe whi̧ dóló tȩteró betereteiné kale bopeyóló mole asȩ dateka̧ró betere wȩikeró o̧larape ama beta̧ su̧mó tukóló da̧anérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa kelalemó, beta̧ <e>sipsip</e> hupu male tȩteróló kaae tare doasi betere tua̧mó daalepó. Ai <e>sipsip</e> hupu maleta, whi̧né daletikimó suka̧le nisi erepó. A̧ doasi betere tua̧ dolomó, kale dou̧ró betere o̧laraperó 24 whi̧ disirapetamoné a̧ bopéróló daae molepó. Ai tua̧mó daale <e>Sipsip</e> hupu malené topomó wȩikeró sekȩ́ró wȩikeró kelerapetamo daae molepó. Ai sekȩ́ró keperapetamota, Kótóné i hae kwiamó betó mole so whi̧paae dotonale wȩikeró keperapepó. 


text:
Ai sekȩ́ a̧ wóló, kale bopeyóló muló betere asȩre sóku, kale tȩteróló kaae tare tikimó betere doasiné turu naasené tapa salepó. 


text:
Kale sekȩ́né asȩre sóku sóró tapa kilitu, dou̧ró betere o̧laraperó kale tȩteróló kaae tare 24 whi̧ disirapetamo atima kale <e>Sipsip</e> hupu male daale felekemó deraapisa fóló fió molepó. Ai whi̧rape atima doko̧ feané <e>kita</e> kaae o̧la <e>harp</e> tawóo <e>kold kapa</e>né aleale okopoi nukurape tawóo, erepó. Ai nukurape tómó simó bilitepa felé kȩlaa wisi wale o̧larape belerepó. Ti ai felé kȩlaa wisi wale o̧lata, Kótóné ama so whi̧póló kae beteró betere so whi̧né momatere fopó. 


text:
Téró atimané kisi wole foné duraalu,<pb/>“Ya̧ta, ai bopeyóló muló betere asȩre sóku teraayaaire mo su̧rapó. Ti noatepae, ya̧ dupa sókó fele sameané Kótóné so whi̧ beteraai, kae kae fakekélé, kae kae be fo bole so whi̧kélé, kae kae tiki daale so whi̧kélé, kae kae <e>Gavman</e>-né tȩteróló kaae tare so whi̧kélé, i dosa̧ayale fakerape tua̧mó mepaae so whi̧ naao sameané dupuralepó.<pb/> 


text:
Naao dupurale so whi̧ atimata, Kótóné tȩteróló kaae tare ao̧mó betóo, Kótóné ala eróturaalu moma yóo, yó̧póló naaotei sóró beteralepó. Atéyale so whi̧ atimané i hae kwia fea tȩteróló kaae tawaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró ya̧lo kelalemó, kale doasi betere <e>sea</e> bopéróló dou̧ró betere o̧larape daayóo, ai sisómó 24 whi̧ disirape daayóo, ai tȩ faróló <e>ensel</e>-rape mo ni sóku kaae (100,000,000) wó mulu, i wole fo du betepa wosalepó. 


text:
<pb/>“Tȩteróló kaae tare fotoko̧kélé, mepaae wisi wisi o̧lakélé, fosó fosói kisipakélé, fotoko̧kélé, doasi doi mole alakélé, ama ere ala wisi ha̧kearatereteikélé, ama doi sóró horatere alakélé, fea da̧né a̧paae eratepa, kale dale <e>Sipsip</e> hupu malené mo su̧mó senérapó,” du betalepó. 


text:
<pb/>Téró, Kótóné hepen bemó aleyóló muló betere o̧lakélé, i hae tómó betó mole o̧lakélé, hae ao̧ró betó mole o̧larapekélé, wȩi tua̧mó betó mole o̧larape feané ko̧ló beta̧paae touróló i wole fo du betepa ya̧lo wosalepó.<pb/>“Kale tȩteróló kaae tare <e>sea</e>mó betere sekȩ́ró <e>Sipsip</e> hupu maletamo dukiróló hale horatere alakélé, doasi doi mulatere alakélé, ama ere ala wisi ha̧kearatere alakélé,<br/>fotoko̧ bole alakélé, betere doko̧ fea atimaamopaae eraté fu beteró̧póló yae!” du betalepó. 


text:
Atétu betepa, kale dou̧ró betere o̧larapené duraalu, “Mó kée, téyó̧póló yae,” fo dekeró yó tawalepó. Atimané ai fo depa, kale 24 whi̧ disirape deraapisa fóló mulu, Talené doi sóró horótu betalepó.<pb/>


text:
Téró, kale <e>Sipsip</e> hupu malené bopeyóló mole asȩre sóku diriróló kinó betere wȩikéró o̧la beta̧ tukóló teraatepa kaae taremó, ai douró betere o̧lakó beta̧né “Ape!” dere fo be sapalaa dere kaae yalepó. 


text:
Atétepa kelalemó, beta̧ dȩi <e>hos</e> hupu ȩ daalepaae anóló mo tumó daalepó. Ai <e>hos</e> hupu tómó betere whi̧né diki tawóo, doasi tȩteróló kaae tare whi̧né deratene topo tao mené a̧ maletei deróo erepó. Atéró deróló, bóe whi̧ dóló torokó̧ falaai mo doakale ketekȩ buló felepó. 


text:
<pb/>Kale <e>Sipsip</e> hupu malené kolosale noma kinóló dateka̧ró betere o̧la tukóló da̧ayalemó, kale kolosale noma betere o̧lané, “Ape!” yalepó. 


text:
Teró me <e>hos</e> hupu sókó wapa kelalemó, mo si mi sonaa kaae erepó. Ai hupu tómó betóló wale whi̧paae, i haemó mole so whi̧ hosaa muni deyóló dua betere ala fasó sóró, bóe dóló u du i du yó̧póló, mené fotoko̧ a̧mó malepó. Téturaalu, a̧paae doasi bóe dele sepakekélé mené melalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale <e>Sipsip</e> hupu malené dou̧ noma o̧la tukóló da̧ayalemó, kale dou̧ noma betere o̧lané duraalu, “Ape!” yalepó. Atétepa kaae taremó, dilikii <e>hos</e> hupu wóló ȩ daalepaae anóló daalu, beta̧ sekȩ da̧le sere o̧la <e>skel</e> tarepó. 


text:
Atétepa, ya̧lo wosalemó, kale dou̧ró betere o̧larape kuamó whi̧né fo kaae yóló duraalu, “ Beta̧ whi̧ beta̧ be dȩmó kutó diteremó sere <e>moni</e>né <e>whit</e> o beta̧ <e>lita</e> ó <e>bali</e> o sore <e>lita</e> wuti senérapó. Térapa, nokole <e>Olip wel</e> wȩiró <e>wain</e> wȩitamo beta̧ dorao̧sóró hotowaró kaae tawae,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale <e>Sipsip</e> hupu malené dou̧ kinó betere o̧la tukóló teraatepa kaae taremó, dou̧ betere o̧lané duraalu, “Ape!” yalepó. 


text:
Atétepa kelalemó, ȩ daalepaae anóló beta̧ sini tiki daale <e>hos</e> hupu daalepó. Ai <e>hos</e> hupu tómóta, sukutere ala bete tare whi̧ beterepó. Ai <e>hos</e>-né sisómó sukutere ala betepa, ai hupuné ki̧limó sukutere so whi̧ betere tiki ama doi <e>Hedis</e> wou betalepó. Ai whi̧ tamopaae, hae kwia feamó betóló fale so whi̧ dó̧póló fotoko̧ bulalepó. Ti so whi̧ daaireteita, atimaamoné bóe dele sepakenékélé, wote alinékélé, doakale hepo alinékélé, i haemó betó mole syaae kaae o̧lanékélé, dilé kwȩyó̧póló fotoko̧ su̧mó melalepó. Atéró dilé kuturaalu, douró fake beteretei beta̧ fake duraalu, sore fake beteró̧póló taaraalopó. I hae kwia feamó betóló fale so whi̧ atéró dilé kwȩyóló kemerae, yóló fotoko̧ su̧mó matepa tarepó. 


text:
<pb/>Téró kale <e>Sipsip</e> hupu malené apo kinó betere o̧la tukóló teraatepa kaae taremó, momatere kapo daale ao̧mó keperape betó mupa kelalepó. Ai keperapeta, Kótóné fo yó matere alaró Yesu Keriso etei kaae Talepóló yó matere alatamo deremó, mepaae whi̧né dale keperapó. 


text:
Ai sekȩ́rape atimané fo fake yóló duraalu, “Mo fo fa̧anuraalu betere bete tale bitu, fea ala tȩteróló kaae tare Tale-ó, i haemó betó mole so whi̧né dowi alaró da̧ duraalu sókó farale sameatamomó tale yóló kwia melaaire be dȩ wó̧póló meteró felimó kaae tawóló betaaloé?” yalepó. 


text:
Atéró atima doko̧ feamó deróló sókó fatere dȩi kuti melóló duraalu, “Dia̧ beta̧ kutó diratere norape atimakélé mené dó̧póló sawa kaae tawae. Ti noatepae, i dosa̧ayale daaire whi̧rape fea su̧mó dóló kemeréni teópó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ya̧lo kaae taremó, apomiró dateka̧ró betere o̧la tukóló teraayalepó. Atéró teraateremó, doakale bao yóló, suka mo ti diliki yóo, wéliékélé mo samea beta̧ae fo erepó. 


text:
Sa̧mó daae mole ho̧rerapekélé, doakale besȩ́né nose du hara torokó derótu dere kaae torokó deralepó. 


text:
Sa̧ta, asȩtere sóku bopetu dere kaae bopeté fóló alune felepó. Hae kwia feamó daae mole hasi fosórapekélé, wȩiné tukóló bopéró betere haerapekélé, daale tiki taaróló, kae tikipaae daane felepó. 


text:
<pb/>Hae kwia fea tȩteróló kaae tare topo whi̧rapekélé, atima betale sirimó betaaire naalerapekélé, diki tare whi̧rape tȩteróló kaae tare topo whi̧rapekélé, néli whi̧rapekélé, bóe dele fotoko̧ bole whi̧rapekélé, wae sóró beteratere whi̧rapekélé, ko̧leaané betó mole whi̧kélé, kapo dolopaae hyó̧ muni fóo, kapo beléli dolopaae hyó̧ muni fóo yalepó. 


text:
Atima atéró fóló bituraalu, hasi fosópaaekélé, kapo fakepaaekélé duraalu, “Kolokó dorowouraalu da̧ tȩiyane dere ape. Ti noatepae, tȩteróló kaae tare tikimó betere sekȩ́né kelepaaró <e>Sipsip</e> hupu maaletamoné fopaae bole alatamo da̧né kelao̧sóró kinae. 


text:
Ti noatepa meipó. Atimaamoné doakale fopaae butu kwia matere be dȩ ai sókó wale ape. Atétere be dȩmó de daanére? Mo daayókélé enénipa wiyae,” du betalepó.<pb/>


text:
Ai ala yóló ki̧lipaae i dou̧ró hae kwiamó dou̧ró <e>ensel</e> doko̧ yóló daapa kelalepó. Atéró daalu, haepaaekélé, doasi wȩi kȩlapaaekélé, besȩ́ tiki wao̧sóró, atima doko̧ feané sesétu beterepó. 


text:
Atéró, <e>ensel</e> me kae suka hoteró ȩ daalepaae wou betepa kelalepó. Ai <e>ensel</e>-né mo ti betere Kótóné siriró betere o̧la tarepó. Ai <e>ensel</e>-né haekélé, wȩi kȩlakélé, doraaire fotoko̧ bole dou̧ró <e>ensel</e>-rapepaae fo fakeyóló duraalu, “Kótóné kutó diratere so whi̧né kutirimó siripi eraaipa, hae tikikélé, wȩi kȩlakélé, nirapekélé, hapale doréni kaae tawae,” yalepó. 


text:
Juda fake dosa̧ayóló sirirale so whi̧ doko̧ sóró touróturaalu 12,000-rópó. Ruben-né fake touróturaalu 12,000, Kad-né fake touróturaalu 12,000, Aser-né fake touróturaalu 12,000, Naptaliné fake touróturaalu 12,000, Manasené fake touróturaalu 12,000, Simeon-né fake touróturaalu 12,000, Lipainé fake touróturaalu 12,000, Isakar-né fake touróturaalu 12,000, Sepulun-né fake touróturaalu 12,000, Josep-né fake touróturaalu 12,000, Benjamin-né fake touróturaalu 12,000-rópó. So whi̧ ha̧le o̧la kaae dȩi kuti deróló daae mole fo 


text:
<pb/>Ai ala yóló kemetepa kese faralemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae daae molepó. Ai daae mole so whi̧ta, beta̧ be huluamó maaté wenipó. Kae kae <e>Gavman</e>-né tȩteróló kaae tare so whi̧kélé, kae kae tiki daale so whi̧kélé, kae kae be fo bole so whi̧kélé, kae kae fake so whi̧kélé, kale tȩteróló kaae tare tikimó mole <e>sea</e>ró <e>Sipsip</e> hupu maletamo betere hosaamó daae mupa kelalepó. Atéró daae mulu, dȩi deróló sókó fatere kutirape deróo, olóu da̧arape tawóo erepó. 


text:
Téró, ai daae mole so whi̧né doasi fo fakeyóló duraalu,<pb/>“Tȩteróló kaae tare <e>sea</e>mó betere Kótóró <e>Sipsip</e> hupu maletamoné da̧ mo ti aluyao̧sóró tao su betere beteta, mo atimaamotórótipó,” yalepó. 


text:
Ai daae mole <e>ensel</e>-rape fea, tȩteróló kaae tare doasi betere tikikélé, kale whi̧ disirapekélé, kale dou̧ró betere o̧larapekélé, bopéróló daae molepó. Tȩteróló kaae tare doasi betere <e>sea</e> molepaae fetée fóló, Kótó betere ao̧mó deraapisa fóló fió mulu duraalu,<pb/> 


text:
“Mo dapó.<pb/>Téyó̧póló yae! yóló, hale sóró horatere alakélé, mo dȩi ala wisikélé, tuȩ́ tiki fosó fosó yóló dotoróȩ fole alakélé, mo kée du betere alakélé,<br/>doakale doi muló̧póló du betere alakélé, fea ala yaaire fotoko̧ su̧mó bole alakélé<br/>da̧ tȩteróló kaae tare Kótópaae betere doko̧ fea yó tanó̧póló yae.<pb/>Mo kée. Téyó̧póló yae!” du betalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale tȩteróló kaae diliki yó mole whi̧ disirapekó beta̧né ȩpaae woseturaalu, “I dȩi fo̧lo kuti deró betere so whi̧rape-a, demaaté? Mopaae wale so whi̧é?” yóló wosalepó. 


text:
<pb/>Ti fo depa ya̧lo a̧paae tokó̧ mótu duraalu, “Doa whi̧-ó, naao ai tuȩ́re ape,” depa, kale sekȩ́né ȩpaae duraalu, “I daae mole so whi̧ atimata, doasi sekȩi ala ha̧le beleté waleteiné atima deró betere kutikélé <e>Sipsip</e> hupu male sameané fokale tikimó mo dȩ ai erapa kelere? 


text:
Atéyale tikimó,<pb/>‘Tȩteróló kaae tare Kótó ama <e>sea</e>mó betepa, atima a̧ beterepaae kese anóló bitu, ama momatere bemó mole ala dȩtamokélé, dikitamokélé, ha̧le erótu beterapó. Até du betepa, tȩteróló kaae tare doasi a̧ betere tikimó bituraalu, ama atima wisiyóló beteró̧póló, kuti be tȩnótu betaalopó.<pb/> 


text:
Atéru, wote dere alaró wȩi nokole dere alatamo momó kae yaalomei ai ape. Suka supunékélé, mo ha̧le supunékélé atimané tiki mo doraalomeipó.<pb/> 


text:
Ti noatepae, tȩteróló kaae tare doasi betere tua̧mó daale <e>Sipsip</e> hupu maleta, hupu kaae tare whi̧né dere kaae, atima mo wisi yóló kaae tarapó. Atima dape sóró mo ti betere bete tua̧mó wó tare wȩi nó̧póló a̧lisóró faalo ai ape.<pb/>Atéró betepa, Kótóné atima kelemó dorowou betere wole kaape fea helekó̧ló kópuraalopó,’ ” yalepó.<pb/>


text:
Téró, kale <e>Sipsip</e> hupu malené kinó betere wȩike o̧la tukóló teraayalemó, ó hepen bemó fo mo sawakélé ini, ha̧le hipa fi betepa suka kele 30-<e>minit</e> kemeyalepó. 


text:
<pb/>Atépa kelalemó, Kótó betere felekemó daae mole wȩikeró <e>ensel</e>-rapepaae ukulumó wuti beta̧ beta̧ yóló melalepó. 


text:
<pb/>Atéró kelalemó, me <e>ensel</e>-né <e>kold kapa</e>né aleale okopoi nuku tarepó. Ai nuku tómóta, felé kȩlaa wale fetera kaae o̧la belerótua dapó. Ai o̧la só wóló, simó suku̧laa daróló momatere tikimó daapa, si keletómó biliratepa felé kȩlaa wisi wale o̧la mené a̧paae mo dekéró malepó. Ai felé kȩlaa wale o̧laró Talené kae beteró betere so whi̧né dere momatamo touróló, doasi betere <e>sea</e> molepaae anóló, <e>kold kapa</e>né aleale momatere tikimó, Talepaae melaai sóró walepó. 


text:
Téró, kale <e>ensel</e>-né okopoi nuku taruraalu, kale momatere tikimó duku betere si kelerape ka̧ae sóró nuku fa̧anóló, i haepaae taae deralepó. Téyalemó, epée fita̧a yóo, doasi be sapalaa dorowóo, bao doasi yóo yalepó. Kale wȩikeró ukulumó wutirapené haleraletei 


text:
<pb/>Kale kolosale <e>ensel</e>-né ama ukulumó wuti haleralemó, hali <e>ais</e> kane kaae alée fóló dorowóo, simiró sameatamo hosekéyóló dorowóo, yalepó. Atéyaleteiné hae kwia sore moletei beta̧ siné dukuraalu, tamo hae kwia ha̧le muni felepó. Nirapekélé atétóró yalepó. Nerapeta, fea siné doló suku̧laa dalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale kolosale noma <e>ensel</e>-né ama ukulumó wuti haleralemó, doasi hasi fosó kaae o̧la siné doló kuló di wȩi kȩla tópaae taae deralepó. Atéyalemó, ai wȩi kȩla sore maanetei, tamo ha̧le belene furaalu, beta̧ samea alée felepó. 


text:
Wȩi kȩla tua̧mó sore betere o̧la fake beta̧ dóló sukunóturaalu tamo betepa taaralepo. Doasi wȩi tómó kotere nukukélé tamo mupa taalóturaalu beta̧ fake doralepó. 


text:
<pb/>Téró, dou̧ noma <e>ensel</e>-né ama ukulumó wuti haleralemó, sa̧mó daale doasi ho̧re beta̧ i haepaae si kaae dukulé dorowóló, doasi fole wȩiró a̧male wȩitamo tópaae dorowalepó. Atéyale tikimó, sore fake maanetei beta̧ fake doróturaalu, tamo taaralepó. 


text:
Ai dorowale ho̧rené doita, Hakesa̧apó. Ai hakesa̧are wȩirape nale tikimó, mo dekéró so whi̧ sisiraae felepó. 


text:
<pb/>Téró, kale dou̧ <e>ensel</e>-né ama ukulumó wuti haleralemó, suka ke sore fake dȩretei, beta̧ fake dalemó dilikiyalepó. Ho̧rekélé, wéliékélé atétóró yalepó. Be dȩtamokélé tamo fake dȩpatei, beta̧ fake dilikiyóo, dikitamokélé, tamo fake sawa dȩpatei, beta̧ fake mo ti diliki yóo yalepó. 


text:
<pb/>Téró, ya̧lo kaae tapatei, beta̧ dukaa ó sa̧ tua̧mó sȩ́ kutu bitu fo fakeyóló duraalu, “Kale ha̧le biti̧ fale sore <e>ensel</e>-né ukulumó wuti haletepa, i haemó betó mole so whi̧paae sekȩi ala waairemó mo doasi, ‘Wió yae! Wió yae!’ I haemó betó mole so whi̧rape-ó, dia̧ mo wió yae!” du betalepó.<pb/>


text:
Téró, kale apo <e>ensel</e>-né ama ukulumó wuti haleralemó, take ó sa̧mó i haepaae tokó dorowale ho̧repaae mo apaae derepale wosono dolo tu̧ <e>ki</e> mené a̧paae matepa kelalepó. 


text:
Téró, ai sekȩ́né mo apaae derepale wosono dolo tuki̧yalemó, kutó néli bilitepa, hotere sukuli kaae sokalepó. Atéró holale sukuliné sukaró sa̧tamo kinóló, be mo dilikiyalepó. 


text:
Téró ai sukuli dolomó, ero nusurape haepaae dorowalepó. Atimané whi̧ tukó nukupa dotopo deretei, to̧ serekené tukó nukupa dere kaae yó̧póló, mené a̧ doasi fotoko̧ melalepó. 


text:
Ai erorapepaae i fo yóló mulalepó. “I haemó yó mole nerape ó mepaae ere o̧larape ó nirape momókó dorao̧se. I hae kwiamó betere atima kutirimó Kótóné siri erénire so whi̧ maaté tukó nae,” yóló mulalepó. 


text:
Ai ero nusupaae melale fotoko̧ta, so whi̧ mo ti sukó̧póló tukó néni, doasi dele sóró kaketu beteró̧póló, aporó wéliémó tua̧mó turukóló nukulé fu betae. Atétepa, dere dotopota, to̧ serekené tukó nukupa, dere kaae yaalopó. 


text:
Atétere sukamó, so whi̧ fea suka̧aitere tu̧ keka̧alotei, sukutere ala kelaaolomeipó. Atima mo ti sukunée deté fu betaalotei, ai tua̧mó sukutere ala mo muaalomeipó. 


text:
<pb/>Téró, kale ero nusurape kelalemó, bóe dȩle faairaalu, <e>hos</e> hupurape donoróló biture kaae erepó. Atimané topomóta, kale tȩteróló kaae tare doasiné deró betere <e>kold kapa</e>né aleale topo tao kaae deróo, atimané kelepaakélé mo whi̧né kelepaa kaae daayóo erepó. 


text:
Téró kale ero nusurapené topo nikikélé, sorapené niki kaae daayóo, atimané sekȩ́kélé <e>laiyon</e>né sekȩ́ kaae daayóo epa kelalepó. 


text:
Atimané bopémó ya̧le sene wao̧sóró, <e>aiyon kapa</e> wase kaae dakeró beterepó. Atima bura̧ furaalu dere sépi haleta, <e>hos</e> hupuraperó atimané si̧yóló só kotere o̧latamo bóe daai furaalu, dere diri fake hale kaae yalepó. 


text:
Atima disalené whi̧ tukó nukupa dere dotopota, to̧ serekené tukó nukupa dere kaae dapó. Atimané so whi̧ tukó nukuraalu, fȩ dée daalatere dotopomó kaketé fu betepatei, wélié aporó kemeyaalopó. 


text:
Atima tȩteróló kaae tare topo whi̧ta, mo apaae derepale wosono dolomó betere <e>ensel</e> daalapó. Ai <e>ensel</e>-né ama doi Hibru foné Apadonipó. Krik foné Apoliyonipó. 


text:
<pb/>Téró kale apomi <e>ensel</e>-né ama ukulumó wuti haleralemó, Kótó betere felekemó <e>kold kapa</e>né aleale momatere tiki kwia doko̧mó daaté fale sekȩ́rapemó sókó wale fota, mo whi̧né dere fo kaae depa wosalepó. 


text:
Atéró yale foné kale ukulumó wuti tare apomi <e>ensel</e>-paae duraalu, “Kale doasi Yupretis fole wȩimó dokóló muló betere dou̧ró <e>ensel</e>-rape ha̧le fó̧póló sókó daalae,” yalepó. 


text:
Atima ai dou̧ró <e>ensel</e>-rapeta, ba fomókélé, wéliémókélé, be dȩmókélé, sukakelemókélé, mo tukóló mulóló donoró betere be dȩmótóró i hae kwiamó betó mole so whi̧ sore fake beteretei, beta̧ fake dó̧póló dotonalepó. 


text:
Atéró, bóe daai kale <e>hos</e> hupu tómó betóló fele whi̧rape fea, doko̧ sóró touróturaalu, 200 <e>milion</e>-pó (200,000,000) depa wosalepó. 


text:
<pb/>Ya̧lo nokenaró dere kaaené i ala epa kelalepó. Kale <e>hos</e> hupu tómó betó mole whi̧rape atima bopémó sere bóe wase mo si kele kaae sonaa yóo, mepaae sukuta̧ yóo, mepaae ti <e>sulpa</e> kaae, whé yóo, erepó. Ai <e>hos</e> hupuné topota, mo <e>laiyon</e>né topo kaae daalepó. Ai hupurapené ko̧lómó, simiró sukulitamokélé, si dokole kane <e>sulpa</e>-kélé atimané ko̧lómó sókó walepó. 


text:
Ai sore o̧larape atimané ko̧lómó sókó wouraalu, i haemó betó mole so whi̧ sore fake beteretei tamo taaróló, beta̧ fake dóló kemeralepó. 


text:
Ai <e>hos</e> hupurape atimané fotoko̧ta, ko̧lóró disaletamomó bulapó. Atimané disalerape mo wuli tiki kaae daalu, ama disale kwiamó topo daalapó. Ainé so whi̧ tukó nukupa, doasi dele sua dapó. 


text:
<pb/>Kale whi̧ dele o̧lané dóló mepaae taarale so whi̧ atima naasené aleale kapala kótópaae tuȩ́ tiki tiratere ala taaréni, ha̧le yó tarepó. Ti ai kapala kótórapeta, <e>kold kapa</e>nékélé, <e>silpa kapa</e>kélé, <e>brons kapa</e>nékélé, mo kaponékélé, ninékélé, aleyóló daaló betepatei, atima kotere ala ó, wosetere ala ó, keletere alamo dumipó. 


text:
Atimané whi̧ dele alakélé, kae kae hosó̧ fokélé, nópu nokole alakélé, o̧lémi nokole alakélé fea taaróló kisipa feteni, ha̧le yó tarepó.<pb/>


text:
Téró, me doasi fotoko̧ bole <e>ensel</e> hepen be taaróló, i haepaae dorowou betepa ya̧lo kelalepó. Ai sekȩ́né ama kutita, mo sa̧kotóró deróo, ama topo tó sikimó sikipa dou̧ filipaa yóo, ama kelepaakélé, mo suka dȩ kaae yóo, ama ho̧leke tamokélé, doasi ni tikimó si dukutere kaae dó tawóo erepó. 


text:
Ai sekȩ́né ama naasené beleka̧amale asȩre sóku da̧ae faróló tarepó. Ama turu ho̧leke doasi wȩi kȩla tómó daalóo, fȩ́ ho̧leke hae tómó daalóo epa kelalepó. 


text:
Atéru, ai sekȩ́né ama dere fo faketa, <e>laiyon</e>-né keterȩ́ kaae yalepó. Ama atéró fo faketeremó, wȩikeró be sapalaané whi̧né fo kaae depa wosalepó. 


text:
Atéró wȩikeró be sapalaané yale fo ya̧lo asȩ yaai yalemó, ó hepen bemó sókó wale foné duraalu, “Kale wȩikeró be sapalaané yale fo asȩni kinae,” yalepó. 


text:
<pb/>Take me ho̧leke wȩi kȩla tómó daalóo, me ho̧leke hae tómó daalóo, epa kelale <e>ensel</e>-né ama turu naase ó hepen-paae horó beterepó. 


text:
Atéru, sa̧ró hepen-tamokélé, haekélé, wȩi kȩlakélé, ai sore tikimó ere ala ó mole o̧latamo, fea aleyale mo ti betó tare Talené doi yóló malotu duraalu, “Kaae taté fole ala momó kae yaalomeipó. 


text:
Tépatei, nalo kale wȩike <e>ensel</e>-né ama ukulumó wuti hale yaaire be dȩ teópa kaae taru, i ala yaalopó. Kótóné kinóló mole ala i ape yóló ama kutó diratere ko̧ló whi̧rapepaae deté wale fo dokonóturaalu, mo eróló kemeraalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, take hepen bemó sókó wapa wosale fonétei ȩpaae momó duraalu, “Kale wȩi kȩlaró haetamomó hó daaló betere <e>ensel</e>-né da̧ae faróló tare asȩre sóku sene fae,” yalepó. 


text:
<pb/>Atétepa, ȩ kale <e>ensel</e> daalepaae fóló, naao ai tare asȩre sóku kwia sawakó ȩmale melaaloé yóló wosalepó. Tétepa ȩpaae duraalu, “Tao sóró nae. Atéró nukupa, naao ko̧lómóta, meke fȩ felé kaae yaalotei, depe tua̧mó feléni doyaalopó,” yalepó. 


text:
Atétepa, kale asȩre sóku sawatamo ama naasené tapa, ya̧lo tao sóró nalemó, ko̧lómó meke fȩ felé kaae yaletei, depe tua̧paae biti̧ durupuraalu, ya̧lo depe mo doyalepó. 


text:
Téró, ȩpaae duraalu, “Kae kae tiki daale so whi̧kélé, kae kae <e>Gavman</e>-né tȩteróló kaae tare so whi̧paaekélé, kae kae be fo buó mole so whi̧paaekélé, kae kae tȩteróló kaae tare topo whi̧rapepaaekélé, mo so whi̧paaekélé, Kótóné eraaire ala i ape yóló, momó yó melae,” yalepó.<pb/>


text:
Téró, da̧le sere o̧la kaae, kape siki mené ȩpaae melóló duraalu, “Ya̧ fóló, Kótópaae momatere beró Talepaae simó suku̧laa dalatere tikitamo da̧le sene fae. Téturaalu, ai be tua̧mó touróló bitu, Kótóné doi sóró horótu betere so whi̧kélé doko̧ sae,” yalepó. 


text:
Tépatei, kale momatere be bolaare tipi tua̧ beta̧ da̧le sao̧se. Ti noatepae, ai belata, Juda meire fake so whi̧mó meló betereteinépó. Kótóné ama mo kae tȩne be hulua wisinaale Juda meire fakené folokoleróló, ho̧ko kutu betepatei, 42 wélié kemeyaalopó. 


text:
Téró, ya̧lo du betere ala yó matere whi̧ tamo ya̧lo fotoko̧ matepa, atimaamo dekȩmó deratere yei kuti deróló, Kótóné dia̧paae dere fo i ape, yóló yó maté kutu betepa, 1,260 be dȩrape kemeyaalopó. 


text:
Ti ai sekȩ́ tamota, i hae kwia fea tȩteróló kaae tare Tale betere felekemó daale <e>Olip</e> ni tamo kaae daayóo, sa̧ diri tamo kaae daayóo erapó. 


text:
Mepaae whi̧ denétamo atimaamo doraai du betepa, ti atimaamoné ko̧lómó sókó wale siné atima dó sóró mo ti aluraalopó. Mepaae whi̧ dené ai sekȩ́ tamo doraai kisipa mutepa, ti atimané ai dere alamó atimatei suka̧alo ai ape. 


text:
Kale sekȩ́ tamoné bole fotoko̧ etérópó. Kótóné atimaamopaae dere fo mo so whi̧paae yó matere be dȩmó, hali wao̧sóró kinaaire fotoko̧kélé su̧mó bolepó. I haemó belere wȩikélé samea alée falóo, yaaire fotoko̧kélé su̧mó buóo, erepó. I haemó betó mole so whi̧paae kae kae dowi sekȩi alarape atimaamoné hȩkesere be dȩmó su̧mó eranérapó. 


text:
<pb/>Atimaamoné kelale ala yó maté fóló kemerateremó, mo a dolopaae derepale wosono dolomó betere dowi syaae kaae o̧la sókó huturaalu, bóe dóló atimaamo tȩteróló mo ti sukó̧póló daalo ai ape. 


text:
Téró, ai sekȩ́ tamoné tiki doasi doi mole be hulua tu̧ ha̧keamó muaalopó. Ai be huluamótóró atimaamo tȩteróló kaae tare Tale filipaa ni tómó oleróló dalepó. Ai be huluapaae dó faróló, Sodom beró Isip haetamo kaaepó. 


text:
Atimaamoné tiki atéró ha̧le mupa, kae kae tiki daale so whi̧nékélé, kae kae fake so whi̧kélé, kae kae be fo bole so whi̧nékélé, kae kae <e>Gavman</e>-né tȩteróló kaae tare so whi̧nékélé, sore be dȩ kemeyóló dou̧ be dȩné suka tua̧mó kȩleta yó̧pólópa dourao̧se. 


text:
I hae kwia feamó betóló fale so whi̧né duraalu, “Atimaamo Kótóné ko̧ló whi̧ bitu, da̧ dóló susupurótu betale sekȩ́ tamo ti mulapa kelae yóló doka doka yaalopó. Téturaalu mo kée yóló, atimasisi wisi wisi o̧la u mótu i mótu du betaalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétu betaalotei, sore be dȩ kemeyóló dou̧ be dȩné suka tua̧mó daapa, Kótó betemó sókó wale fomo atimaamoné tiki tua̧paae biti̧ derepaalopó. Téturaalu, kale sekȩ́ tamo turukó holóló daane hotere kilitu, kale so whi̧ atima winé sukó̧ló diri furu furu yalepó. 


text:
Atéró turukó holóló daapa, ó hepen bemó atimaamopaae fo fake yóló duraalu, “Ipaae holae!” deremó, atimaamoné bóe whi̧rapené kaae dilikiyó mupatei, hepen-paae huturaalu, sa̧ko dolomó buó deyalepó. 


text:
<pb/>Até yale sukakelemótóró doasi bao duraalu, naase tamo be hulua eretei beta̧ kolokó doropuraalu, aporó kemeyóló, me naase dou̧ró be hulua fake ha̧le erepó. Ai bao yaleteiné be ka̧aturaalu, doló kemerale so whi̧ fea doko̧ sóró touróturaalu 7,000 so whi̧pó. Até deremó, dini ha̧sókó fele so whi̧ atima winé sukutu, ó hepen bemó betere Kótó mo daalapóló doi sóró horótu betalepó. 


text:
<pb/>Kale kolosale noma wió yae yale sekȩ wóló kemeyaletei, dou̧ noma wió yae yale sekȩ beta̧ mo felekemó waalo ai ape. Wȩike dakeróló ukulumó wuti hale yaletei 


text:
<pb/>Téró, kale wȩike <e>ensel</e>-né ama ukulumó wuti haleralemó, ó hepen bemó atimané doasi fo fakeyóló duraalu,<pb/>“Take i hae mené tȩteróló kaae taretei, fasó sóró mió da̧ tȩteróló kaae tare Taleró ama so whi̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Kerisotamoné tȩteróló kaae tarapó. Ai sekȩ́né ama kaae tare ala kemeni, ha̧le yó tawaalopó,” yalepó. 


text:
Téró Kótó felekemó betere 24 whi̧ disirape, atima tȩteróló kaae taru betere <e>sea</e> taaróló, haemó deraapisa fóló mulu Kótóné doi sóró horóló duraalu,<pb/>“Mo doasi fotoko̧ bole Tale Kótóo, ya̧ta take bitiré wóló, miókélé ha̧le betereteiné da̧né ya̧paae mo kée dapó. Ti noatepae, naao doasi bole fotoko̧né tȩteróló kaae tare ala kaae salepó.<pb/> 


text:
I hae kwia feamó betó mole so whi̧né fopaae butu betepa, naao fopaae bole ala sókó walepó. Suka̧le so whi̧kélé, naao kutó diratere ko̧ló whi̧rapekélé, naao kae beteró betere so whi̧kélé, ya̧paae wiyóló naao doi sóró horótu betere so whi̧kélé, mepaae doi munire so whi̧ ó doi mole so whi̧ fea tale yóló kwia melaaire be dȩ sókó wóló i mole ape.<pb/>Ai be dȩmótóró i hae dorótu betere so whi̧kélé kwia melóló, doraalopó,” yalepó. 


text:
<pb/>Atéyale ki̧lipaae Kótóné hepen-mó tȩne momatere be tu̧ tukwȩ fóló molepó. Atépa kelalemó, ai be tua̧mó ama so whi̧ tao saalopóló, mo dirii fo asȩyóló muló betere <e>bokis</e> molepó. Téru, epée fita̧a yóo, be sa̧ kili kili yóo, doasi sapalaa dorowóo, bao doasi yóo, <e>ais</e> kaporó doasi besȩ́ tikitamo dorowóo yalepó.<pb/>


text:
Mo doasi bete mole ala yaairemó, me alapaae dó faróló hepen-mó epa kelale ala wisinaale i ape. Beta̧ soné ama deró betere kutita, ti mo sukatóróti deróo, ama hó ao̧mó wélié daayóo, 12 ho̧rerape ama topo tao deróo, epa kelalepó. 


text:
Téró kale dere kaae, hepen-mó me alapaae dó faaróló depa kelaletei me i ape. Sonaai wuli doasi disó kaae betepa kelalepó. Ama topo wȩikeró daayóo, sekȩ́ naase tamo daayóo, wȩikeró toporapemó doasi tȩteróló kaae tare topo whi̧né deratere topo tao kaae deróo, yó molepó. 


text:
Ai sekȩ́né ama disale fépo yaletikimó, sa̧mó daae mole ho̧rerape tamo fake ha̧le daapatei, beta̧ fake haepaae torokó dorowalepó. Atéró, kale soné ere naale seretamotóró tao sóró nó deraairaalu, mo felekemó melaa yóló beterepó. 


text:
Atépatei, kale soné naale só mulalepó. Ai naalenéta, <e>aiyon kapa</e> fake nópulu tawóló daalu, i hae kwia kae kaemó betóló fale so whi̧ ama tȩteróló kaae tawaalopó. Kale soné ama naale seretamotóróti mo hapale Kótóné tao sóró ama tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó a̧tamo beta̧mó titiyóló beteralepó. 


text:
Téró kale so a̧ whi̧kélé bitini, ha̧le wópu mole haepaae botokó felepó. Ai haeta, kale so a̧ naale detepa, 1,260 be dȩ tua̧mó mené a̧ wisiyóló kaae tawó̧póló, Kótóné tukóló mulale tikipó. 


text:
<pb/>Atéró, ó hepen bemó doakale bóe du betalepó. Maikel-né ama <e>ensel</e>-rape ipaae ka̧ayóo, kale disó kaae wuliné ama <e>ensel</e>-rape upaae ka̧ayóo, yóló bóe du betalepó. 


text:
Téyaletei, Maikel-ró ama <e>ensel</e>-rapetamoné fotoko̧né kale disó kaae wuliró ama <e>ensel</e>-rapetamo doló tȩteróló hepen-mó betere alakélé mo ti kemeralepó. 


text:
Atéró, kale disó kaae wuli i haepaae sóró taae deralepó. Ai wulita, mo taketi bitiré walepó. Ama doita, bóe dele dowi kepe ó Satan-pó. Ai sekȩ́nétóró, i hae kwia feamó betó mole so whi̧, dowi tu̧paae a̧lisóró fu beterepó. Ai sekȩ́ró ama <e>ensel</e>-rapetamo i haepaae taae deralepó. 


text:
<pb/>Téró, hepen bemó etei fo fakeyóló depa wosalepó.<pb/>“Da̧ tȩteróló kaae tare Kótóné tao sere alakélé, fotoko̧ bole alakélé, ama so whi̧ tȩteróló kaae tare alakélé, ama sóró beteró betere whi̧ Kerisoné tȩteróló kaae tare alakélé, mió wóló mulapó. Ti noatepae, betere doko̧ Kótóné keletómó da̧né ne norape dȩtamokélé, dikitamokélé só derótu betere sekȩ́ a̧kélé sóró taae deró beterapó.<pb/> 


text:
Kale <e>Sipsip</e> hupu malené samearó Talené atimané betere bete tua̧paae erótu betere alatamo ha̧keamó yó mótu betalepó. Atétu beteremó, atima dupakélé wiyóló taaréni, Kótóné ala beta̧ ha̧le eraté fu betaleteiné, ne norapetamo bóe du betale sekȩ́ mo ti dóló tȩteralepó.<pb/> 


text:
Atéremó, hepen be tua̧mó betó mole whi̧ dia̧ mo kée yóló hai̧né sinitu betae. Tépatei, a̧ hepen be taaróló dia̧tamo haepaae biti̧ dorowaleteiné dia̧ haemó betó mole so whi̧ró doasi wȩi kȩla tua̧mó betere so whi̧tamo dia̧ fea ‘Wió fo du betae!’<pb/>Ti noatepae, ai sekȩ́né ama yaaire ala doa be dȩmó yaalo meipóló kisipa mutu, a̧ doasi fopaae butapó,” yalepó. 


text:
Kale dowi disó kaae wuli a̧ i haepaae sóró taae deró betepa kisipa mutu, kale naale deale so daai sya felepó. 


text:
Ai so a̧ biti̧ fó̧póló, Talené taketi donoróló muló betere whi̧kélé bitini, ha̧le wópu mole tikipaae sȩ́ fó̧póló, doakale dukaané baase tamo a̧ melalepó. Atéró fóló betepa, wuliné a̧ me ala yao̧sóró mepaae whi̧rapené a̧ mo wisiyóló kaae taté fóló, ba fo sorené dou̧ ba fo tua̧mó tukóló kemeró̧póló malepó. 


text:
Atéteremó, disóné kale sotamo mo doakale fopaae buturaalu, ai soné ama mepaae naale senaaletamo bóe daai felepó. Ti aita, Kótóné ama yae yóló muló betere foró, Yesuné ama yale alatamo mopóló erótu betere naale senaaletamopó. 


text:
Téró ai wȩi kȩla tua̧mó syaae kaae o̧la sókó hotepa kelalemó, topo wȩikeró daayóo, sekȩ́rapekélé naase tamo daayóo, erepó. Ai sekȩ́rape tómó tȩteróló kaae tare doasiné deratere topo taorape deró beterepó. Ai toporape doko̧mó Kótó faletere doirape asȩyóló dakerótua yó molepó. 


text:
Ai syaae kaae o̧lata, mo <e>leapat</e> kaae ao̧rutei, ama ho̧leke ti <e>bea</e>né ho̧leke kaae daayóo, ko̧lókéle, <e>laiyon</e>né ko̧ló kaae daayóo erepó. Téró, kale wuli disóné fotoko̧kélé, ama tȩteróló kaae tare alakélé, fea ala yó̧póló, sóró beteró betere alakélé, ai kale wȩimó sókó holale o̧lapaae malepó. 


text:
Ai kale syaae kaae o̧lané toporapekó beta̧mó, mo ti sukunei to̧ daayaletei, momó duniyale siri mupa kelalepó. Atére ala kilitu i hae kwia feamó betó mole so whi̧ feané “Haió” yóló siraturaalu, kale syaae kaae o̧lané ama dere alapaae tuȩ́ tiki tiróló sya felepó. 


text:
Ai kale disó kaae wuliné kale syaae kaae o̧lané doasi fotoko̧i ala yó̧póló sóró daalatere ala kolóló, so whi̧ feané ai kale disó kilituraalu, “A̧ta mo doa Taletóró,” hi̧tipó yóló, atima a̧ daale ao̧mó sukó̧ló bituraalu, ama doi hale horalepó. Atétu yale kaae, “I kale wȩimó sókó horale syaae kaae o̧latamo de su̧re? A̧tamo mené bóe dele alakélé mo enénipó,” yóló dukirótu betalepó. 


text:
<pb/>Téró, ai kale syaae kaae o̧lané bopé fake dere fokélé, Kótó faletere fokélé, so whi̧ tȩteróló kaae tare alakélé, yó̧póló mené a̧ fotoko̧ su̧mó melalepó. Ai sekȩ́ a̧ ai ala yó̧póló sóró beteratepa, eraté fu bituraalu, 42 wélié tua̧mó eróló kemeró̧póló tȩ melalepó. 


text:
Ama ko̧lómó dere foné Kótó eratere fokélé, Kótóné doi ho̧ko eróló faletere fokélé, Kótóné ama hepen bemó a̧tamo betere whi̧rape faletere forapekélé du betalepó. 


text:
Téturaalu, Kótóné atima dowi ala kemeróló kae beteró betere so whi̧tamo bóe daairaalu, ketekȩ buló só deraaitepa seséni, ama yaaire ala beta̧ yó̧póló taalalepó. Kae kae fakekélé, kae kae tiki daae mole so whi̧kélé, kae kae be fo bole so whi̧kélé, tȩteróló kaae dilikiyó mole hae kwiarapekélé, mo fea ama tȩteróló kaae tanó̧póló mené a̧paae fotoko̧ malepó. 


text:
I hae kwia feamó betó mole so whi̧né, kale syaae kaae o̧la ao̧mó sukó̧ló bitu, “Ya̧ta Talepó,” du betaalo ai ape. Ti atimata, kale <e>sipsip</e> hupu malené mo ti betó tare <e>buk</e>-mó doi asȩnire so whi̧pó. Ti ai <e>Sipsip</e> hupu maleta, i hae kwia keké naaipatei, dó̧pólópó yóló muló betere hupu malepó. 


text:
Whi̧ me detamo bóe duraalu, wae sóró <e>dipula</e> beteraalopóló tukóló muló betepa, ti mo atétóró yaalopó. Whi̧ me de bóe whi̧né bóe dele sepakené dó̧pólópó yóló muló betepa, ti mo sepakenétóró daalopó. Até yaairemó, Kótóné kae beteró betere so whi̧paae sekȩi alarape wapakélé, haepaae derepéni, diriyóló bitu, Talené ama ala beta̧ ketekȩ buóló eró tawae. Hae tua̧mó sókó holale syaae kaae o̧la 


text:
<pb/>Téró ya̧lo kelalemó, hae dolomó syaae kaae o̧la me sókó horalepó. Ai sekȩ́né ama topomóta, <e>Sipsip</e> hupu malené sekȩ́ kaae daalutei, ama dere fo wosalemó, kale wuli disóné fo kaae yalepó. 


text:
Kale haemó sókó horale syaae kaae o̧lapaae folosóró wȩimó sókó horale sekȩ́né ama tȩteróló kaae tare ala melalepó. Atétepa, nalo wale sekȩ́né ama tȩteróló kaae taru, kale folosóró wale sekȩ́né doi eróturaalu, i haemó betó mole so whi̧ feané kale suki̧tei tokó̧ló doasi siri mole sekȩ́paae Tale-ó, yóló doi sóró horó̧póló sȩtu betalepó. 


text:
Ai kale sekȩ́né amatei mo doakale kae kae kelemei alarape eróturaalu, so whi̧ feané keletómó sikélé ó hepen be taaróló i haepaae dorowó̧póló erótua yalepó. 


text:
Kale folosóró wale sekȩ́né doi doasi muló̧póló mené a̧ fotoko̧ su̧mó matepa, kae kae kelemei alarape erótu betalepó. Téturaalu, i hae kwiamó betó mole so whi̧ fea dilikó̧ló kó̧paae falatua yalepó. Téró, kale haemó sókó holale sekȩ́né i haemó betó mole so whi̧paae duraalu, sepake daayale tikimó doasi siri mole sekȩ́né ama doi doasi muó̧póló, ama aso su̧róló aleale o̧la daalae, yóló mulalepó. 


text:
Téró, kale folosóró wale sekȩ́ su̧róló aleale o̧lané fo yó̧póló, fomo bulaaire fotoko̧ mené haeró sókó holale sekȩ́paae malepó. Atépa, i hae kwiamó betó mole so whi̧né ai asopaae, Tale-ó yóló doi sóró horénitere so whi̧ dó̧póló, haemó sókó horale sekȩ́né fotoko̧ su̧mó bulalepó. 


text:
Ai sekȩ́né, doasi doi mole whi̧ ó doi munire whi̧paaekélé, néli whi̧ ó yoleale whi̧paaekélé, ha̧le ko̧leaané betó mole whi̧ ó wae sóró kutó diratere whi̧paaekélé, atimané turu naasemó ó kutirimó siri eró̧póló yae yóló so whi̧ feapaae sȩyalepó. 


text:
Ai siritamo munipa, ti o̧la dupu dere alakélé, ó dotonatere alakélé, mo yaalo meipó. Ti ai sirita, kale syaae kaae o̧lané ama doi ó ama doipaae fó faróló ere <e>namba</e>pó. 


text:
<pb/>Ti etei alata, mo ha̧le whi̧né tuȩ́yaalo meitei, mo tuȩ́ tiki fosó fosó yóló dotoróȩ fale whi̧né beta̧ su̧mó taleyóló bete tuȩ́nérapó. Whi̧ me detamo, ama tuȩ́ tiki fosópa, ti kale syaae kaae o̧lané <e>namba</e> taleyóló bete tuȩ́nérapó. Ti ai <e>namba</e>ta, mo whi̧né <e>namba</e>-pó. Ai sekȩ́né ama <e>namba</e>ta 666-pó.<pb/>


text:
Téró ya̧lo kelalemó, ȩ daale felekepaae anóló Saion hasi fosómó kale <e>Sipsip</e> hupu male daapa kelalepó. Aimó 144,000 whi̧rapekélé, atima beta̧mó daae molepó. Ai whi̧rape atimané kutirimóta, kale hupu malené doikélé, Alimané doikélé asȩyóló dakeró beterepó. 


text:
Téró ya̧lo wosalemó, hepen bemó sókó wale haleta, wȩi dou̧ ka̧atu dere hu kaaeró be sapalaa dorowale hale kaaetamo depa wosalepó. Meta, <e>kita</e> kaae o̧larapené dere hale kaae depa wosalepó. 


text:
Téró, u kale whi̧rape atimané kale tȩteróló kaae tare doasi betere tikipaaekélé, a̧ bopéróló betó mole dou̧ró betere o̧larapepaaekélé, whi̧ disirapepaaekélé, kese anóló daae muluraalu, kae kisi wole fo du betalepó. Ai wole fota, ha̧le mo whi̧né tuȩ́ yóló enénipó. I haemó dowi kwia sao̧sóró Kótóné tao sóró dupurale 144,000 whi̧rapené beta̧ tuȩ́ yóló enérapó. 


text:
Ti ai daae mole whi̧rapeta, sorapetamo folokolei ala initu detere kaae, i haemó mole alatamo hosekénire whi̧rapepó. Ti noatepae, atimané betere ala folokole yao̧sóró ó me alatamo hoseké yao̧sóró mo hotowayóló kaae tawaleteinépó. Ti ai whi̧rapeta, <e>Sipsip</e> hupu malené dere ala sya fóló erótu beterapó. Ai whi̧rape atimata, ha̧le mo so whi̧ kuamó betó mupa, dupuróló Kótóró <e>Sipsip</e> hupu maletamopaae kale kutómó folosóró u̧lumé dere o̧la, Talepaae ha̧le matere kaae yóló melale 144,000 whi̧rapepó. 


text:
Atimata, kapala fo sawakélé muniru, me ha̧sókó fole alakélé inire whi̧rapepó. Sore ensel-rapené yale ala 


text:
<pb/>Téró ya̧lo kelalemó, <e>ensel</e> me kae ó sa̧mó sȩ́ kutu betepa kelalepó. Ai sekȩ́néta, mo titóróti ha̧le betó tawaaire kisi fo wisi, i hae kwia feamó betó mole so whi̧paae yó melaairaalu, tarepó. Ti ai fota, beta̧ fake so whi̧paae maaté yó melaai mei, kae kae <e>Gavman</e>-né tȩteróló kaae tare so whi̧paaekélé, kae kae fake so whi̧paaekélé, kae kae be fo bole so whi̧paaekélé, kae kae tiki daae mole so whi̧rapepaaekélé, yó melaaire fo wisipó. 


text:
Téró ama fo fake yóló duraalu, “Kótópaae winé sukuturaalu, ama doi beta̧ doasi doi muó̧póló erae. Ti noatepae, ama fo tokó̧tamo yóló taleturaalu, kwia melaaire suka kele i sókó wale ape. Térapa, a̧ ao̧mó sukó̧ló bituraalu, ‘Aya Tale doasi-ó,’ yóló, ama doi beta̧ sóró horótu betae. Ti amata, hepen beró sa̧tamokélé, haekélé, doasi wȩi kȩlakélé, fole wȩirapekélé aleyóló muló betereteinépó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo yale <e>ensel</e> folosóró fi tikimó, <e>ensel</e> me kae nalo sya fu bitu duraalu, “Kolokóló dorowóló a mole ape. Doakale doi mole Babilon be hulua kolokóló dorowóló mulapó. Ti ai nópu nokole so Babilon-néta, ama nópu nokole alané aleale keyaa fole <e>wain</e> wȩi hae kwia kae kaemó betó mole so whi̧ feané nó̧póló melótua yale so, mió kolokó dorowóló ai mole ape,” yalepó. 


text:
Téró kale dere kaae, ai <e>ensel</e>-tamo fi tikimó, <e>ensel</e> me kae sya fu fo fakeyóló duraalu, “Mepaae whi̧ detamo, kale syaae kaae o̧lapaae ó ama aso kaae o̧lapaae, ‘Doa Tale-ó,’ yóló ao̧mó sukó̧ló bitu, atima kutirimó ó naasemó, ai o̧lané siri eró betere whi̧rape ama doakale fopaae buló kwia matere wȩi nó̧póló melaalo ai ape. Ai <e>wain</e> wȩi mo wȩitamo hoseké ini, mo <e>wain</e> wȩitóró Kótóné fopaae butu kwia melaairetei, wutimó tepeyóló mulapó. 


text:
Atéró atima duku bituraalu, hotu betere sukulita, mo ha̧le holótóró tawaalopó. So whi̧ de kale syaae kae o̧laró ama aso kaae o̧latamoné, doi sóró horóo, ama doi mole siri sóo, ere so whi̧ atima dȩtamo ó dilikitamokélé, sa̧a nóló betere ala mo yaalomeipó,” yalepó. 


text:
Kótóné kae beteró betere so whi̧né, ama yae yóló muló betere fo ao̧mó sukó̧ló bitu, Yesuné ala eraté fu betaalopó. Ai tua̧mó i kale bope yale sekȩi alarape wapakélé, haepaae doropóló taaréni, ha̧le beleté fu betereteiné ai ala mo su̧mó eranérapó. 


text:
<pb/>Téró, hepen bemó i fo depa ya̧lo wosalepó. “I fo asȩyae. Mo mió kaae sóró Taletamo beta̧mó betere so whi̧ sukutepa, ti atima Talené mo wisiró beterapó,” yalepó. Kale Dȩi Kepe Wisiné duraalu, “Mo dapó. Ti atimané depe tukó wei ala du beteretei taaróló, sa̧a nóló bituraalu, atimané yale alamó dupu saaire ala felekemó yaalo ai ape,” yalepó. Haemó yó mole o̧la u̧lumétepa turukóló saairetei 


text:
<pb/>Téró ya̧lo kelalemó, ȩ daalepaae anóló mo dȩi sa̧ko tómó, whi̧né naalema kaae betepa kelalepó. Ama topomó, tȩteróló kaae tare doasiné deró betere <e>kold kapa</e>né aleale topo tao deró bituraalu, ama naasené o̧la u̧lumétepa turukó suatere hekemée wei fosói sepake tarepó. 


text:
Tépa, me <e>ensel</e> momatere bemó sókó wóló, kale sa̧ko tómó betere sekȩ́paae fo fakeyóló duraalu, “Naao tare sepakené kale u̧lumére o̧larape turukóló sae. Ti noatepae, mió o̧la u̧lumépa saaire be dȩ i sókó wale ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, me <e>ensel</e>-nékélé, hekemée wei sepake fosói tawóló, hepen-mó tȩne momatere bemó sókó walepó. 


text:
Atépa, Talepaae matere o̧la suku̧laa dalatere tikimó si kaae tare <e>ensel</e> sókó wóló, kale sepake tare <e>ensel</e>-paae fo fakeyóló duraalu, “Naao ai tare sepake fosóné i haemó yó mole <e>wain</e> képi durape u̧lumérapa, sepemó tukóló siré kwȩae,” yalepó. 


text:
Tétepa, kale <e>ensel</e>-né ama sepakené i haemó yó mole <e>wain</e> képi du felesé yóló turukó siré kwȩyóló, kale képi du do̧tere doasi tikipaae taae derale fae. Ti kale képi du do̧tere tikita, Kótóné ama fopaae bole ala kwia melaairaalu, do̧tu betere tikipó. 


text:
Doasi be hulua ao̧ró <e>wain</e> wȩi do̧tere tikipaae taae deratepa, atimané tȩiya tȩiya yaletikimó, samea doasi sókó felepó. Atéró sókó fele sameata, wȩi kaae dukulé holóló, <e>hos</e> hupuné fa̧lo ao̧mó depa sale da̧leta, 300 kilomita su̧pó.<pb/>


text:
Téró ya̧lo kelalemó, hepen bemó mo doasi bete mole ala wisinaale yaairemó dere ala epa kelalepó. Ai kale kelale alata, i ape. Wȩikeró <e>ensel</e>-rape doko̧ mo kemeróturaalu so whi̧ feapaae dowi sekȩi ala melaaire wȩikeró tapa kelalepó. Ai kemeróturaalu dere fota, ti Kótóné ama fopaae buóló kwia melaaire alarape mo ti kemeróturaalu, i wȩikeró alarapené kemeraalopó. 


text:
Téró ya̧lo kelalemó, <e>klas</e>-ró sitamo hosekéróló aleale wȩi kȩla kaae belerepó. Ai wȩi fóku dȩmóta, so whi̧ mo fea ha̧le o̧la kaae daae mupa kelalepó. Ti aimó daae mole so whi̧ta, kale syaae kaae o̧laró a̧ su̧róló aleale asotamokélé, ama doimó sere <e>namba</e>-kélé, ai alarapetamo bóe dóló tȩteróló wale so whi̧pó. 


text:
Kótóné ai daae mole so whi̧paae male <e>kita</e> kaae o̧larape taruraalu, Kótóné kutó diratere whi̧ Moses-ró kale <e>Sipsip</e> hupu maletamo dola̧anóló du betale wole fo i ape.<pb/>“Mo doasi fotoko̧ bole Tale Kótóo, naao du betere alata, mo doasi sira yaai dere ala du beterapó. Take keké nale alimó kaae sóró bitiré waleteikélé, mió i alimó bitiré faaireteikélé, tȩteróló kaae tare Tale-ó, ya̧ta, naao ere alatóró sya furaalu, mo dono taletu beterapó.<pb/> 


text:
Tale-ó, whi̧ me de ya̧paae winé sukutu, naao ere alamó naao doi doasi muaalomeipóló de? Beta̧ whi̧kélé ya̧ kaae bitini, ya̧ta dowi alakélé muni, mo kae betere Talepó.<pb/>Kae kae hae kwiamó betó mole so whi̧ ya̧ beterepaae wóló, ya̧ ao̧mó sukó̧ló bitu, Doa Tale-ó yóló dukirótu betaalo ai ape. Ti noatepae, naao mo donoyóló taletu betere alarape take hiróló mualetei, mió so whi̧ feané koló̧póló ha̧keamó muló beterapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai alarape yóló kemetepa kelalemó, ó hepen-mó momatere be tu̧ tukwȩ fóló molepó. Ai momatere beta, Kótóné ama so whi̧ tao saalopóló dirii fo muló betere kuti bepó. 


text:
Téró kelalemó, kale wȩikeró <e>ensel</e>-rape atimané wȩikeró sekȩi alarape tawóló ai momatere bemó sókó walepó. Atimané deró betere kutita, mo dȩ tekée fóló kasa kasai <e>linen</e> kuti deróo, <e>kold kapa</e>né dokale to atimané deró betere kuti tȩteróló bopemó sóo, epa kelalepó. 


text:
Téró, kale dou̧ró betere o̧larapekó beta̧né kale wȩikeró <e>ensel</e>-rapepaae <e>kold kapa</e>né aleale wȩikeró okopoi nukurape doko̧ralepó. Ai nukurapemó, mo ti betó tare Kótóné ama kwia melaaire fopaae butere ala fa̧ayóló molepó. 


text:
Kótóné ama ere ala wisinaale ha̧kearatere alaró ama doasi fotoko̧tamoné momatere be dolomó sukuli kaaróló fa̧aneteiné, whi̧ fókélé mo enénipó. Kale wȩikeró <e>ensel</e>-rapené tare wȩikeró dowi sekȩi alarape melóló kemenipatei, ai be dolopaae folo hapale honénipó.<pb/>


text:
Téró ya̧lo wosalemó, momatere bemó sókó wale foné kale wȩikeró <e>ensel</e>-rapepaae fo fakeyóló duraalu, “Kótóné fopaae buluraalu kwia melaaire ala okopoi nukumó beleróló diaao̧ ai taretei, haepaae sunée dera̧le fae,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo depa, kale kolosale <e>ensel</e> fóló ama tare okopoi nukumó belere o̧la sóró fóló, haepaae sunée deralemó, kale syaae kaae o̧lané siri eróló, ama aso ao̧mó sukó̧ló betó mole so whi̧né tikimó, dotopo yóló mo doasi dele su betaaire sonaalei humu fulu deralepó. 


text:
<pb/>Téró kolosale noma <e>ensel</e>-né ama tare okopoi nukumó belere o̧la doasi wȩi kȩlapaae sunée deralemó, kale wȩi mo sameatóró alée felepó. Ai sameata, mo ti suka̧le whi̧né samea kaae ho̧koloipó. Até yaletikimó, wȩi kȩla tua̧mó betó mole o̧laraperó ere o̧larapetamo mo fea sisiraae felepó. 


text:
<pb/>Téró, kale dou̧ noma <e>ensel</e>-né ama tare okopoi nukumó belere o̧la, doasi fole wȩiró a̧male wȩirapetamopaae sunée deralemó, samea alée felepó. 


text:
Téró ya̧lo wosalemó, kale doasi fole wȩirape kaae tare <e>ensel</e>-né duraalu,<pb/>“Naao taletere alata, mo donotóró tale yóló kwia materetei mo wisirapó. Ti noatepae, ya̧ta takekélé betóo, miókélé betóo iru, dowi ala mo beta̧kélé munire Tale beterapó.<pb/>Téru, fo tokó̧tamo yóló tale yóló kwia matere alata, mo donoyólótóróti ai yale ape.<pb/> 


text:
Ti noatepae, naao kae beteró betere so whi̧ró naao fo eratere ko̧ló whi̧rapetamo dale kwia tokó̧ móturaalu ai sókó fele samea nó̧póló materetei, mo donorapó,” yalepó. 


text:
Téró ya̧lo wosalemó, Talepaae moma yóló simó suku̧laa dalatere tikimó etei fo yalepó.<pb/>“Mo doakale fotoko̧ bole Tale Kótó-ó, ya̧ta mo fotóró bulu, naao tale yóló kwia matere alakélé mo donotóró dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale dou̧ <e>ensel</e>-né ama tare okopoi nukumó belere o̧la suka betepaae sunée deralemó, siné so whi̧ dolo baalu sorokó faaire fotoko̧ mené su̧mó melalepó. 


text:
Atéró dokole si supuné atima tiki turó baalu sorokó felepó. Até dere supumó, Kótóné doi doróló a̧ eratere fo du beterepó. Atimapaae atei kaae susupui ala eratepatei, atimané du betere dowi ala taaróló, tuȩ́ tiki fetenipó. Téruraalu, Kótóné doi doasi muó̧póló eraaire alakélé hó̧yóló, dowa̧ae fu betalepó. 


text:
<pb/>Kale apo <e>ensel</e>-né ama tare okopoi nukumó belere o̧la, kale syaae kaae o̧lané tȩteróló kaae tare tikimó sunée deralemó, ai hae kwia fea dilikiyó felepó. So whi̧ supumó atéró kakutu bitu, atimané hapetei turukóló nuku betalepó. 


text:
Atimané tikimó daae mole humu dotoporó siné dale deteraatamomó kakutu bituraalu, hepen bemó betere Kótóné doi doróló, tekani fo du betalepó. Tétu, atimané yale dowi ala taaróló tuȩ́ tiki feteyóló betaalo hó̧yóló, dowi ala yaaitei dowa̧ae fu betalepó. 


text:
<pb/>Kale apomi <e>ensel</e>-né ama tare okopoi nukumó belere o̧la doasi fole Yupretis wȩipaae sunée deralemó, kale suka hoterepaaeróló tȩteróló kaae dilikiyó mole topo whi̧rape waaire tu̧ mulóturaalu, kale wȩi tiki dika̧lepó. 


text:
Téró ya̧lo kelalemó, sore dowi keperape sepéerape kaae beterepó. Ai dowi kepe atima, me wuli disóné ko̧lómó sókó wóo, me syaae kaae o̧lané ko̧lómó sókó wóo, me Kótóné fopóló kapala fo yó matere whi̧né ko̧lómó sókó wóo, yalepó. 


text:
Ti ai keperapeta, kae kae kelemei alarape erótu betere sekȩ́rapepó. Doa fotoko̧ bole Tale Kótóné ama tukóló muló betere doasi be dȩmó, Taletamo bóe daaire whi̧rape mei yao̧sóró, i hae kwia feamó tȩteróló kaae dilikiyó mole topo whi̧rapepaae bóe daalopa ape yóló, dape siré kutu beterapó.<pb/> 


text:
“Térapa ȩta, o̧lémi nokole whi̧ kaae waalo ai ape! Atéyaalopa, whi̧ me de noke fió muni turukó holóló bitu, ama deratere kuti a̧ betere tikimótóróti muló betae. Atétere whi̧ a̧ Talené wisiró beterapóló hai̧né suka̧alo ai ape. Ti noa yao̧sóró mei, ama tiki daapi ha̧le furaalu hale yao̧sóró dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, atima fóló kale topo whi̧rape dape siré kwȩyóló, Israel fake so whi̧né Hibru foné doi muló betere, Armakedon haepaae toura̧le walepó. 


text:
<pb/>Téró kale wȩike <e>ensel</e>-né ama tare okopoi nukumó belere o̧la sa̧ tó tua̧mó sunée deralemó, kale momatere be tua̧mó tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó fo fakeyóló duraalu, “Mió ai kemeyale ape!” yalepó. 


text:
Ai fo yalemó, epée fita̧a yóo, be sa̧ kili kili yóo, doasi sapalaa dorowóo, mo doasi bao yóo, yalepó. Take i haemó betale so whi̧né etei kaae bao depa mo kilinipó. 


text:
Ai bao duraalu, kale doasi be hulua tekeyóló sore fake daane fóo, i hae kwia feamó tȩ mole doasi be huluarapekélé kolokóló doropóo, yalepó. Kótóné kale doasi doi mole Babilon tuȩ́ muturaalu, ama dowi fopaae bole <e>wain</e> wȩi wutimó tepeyóló, kale so nó̧póló melalepó. 


text:
Wȩiné bopéróló daae mole hae kwia fea daani, alu yó molepó. Doasi daae mole hasi fosórapekélé kelalemó daani, aluyó molepó. 


text:
Ó sa̧mó doasi <e>ais</e> kapo du kaaené whi̧rape tȩiya yaai dorowalepó. Ai dorowale <e>ais</e> kanerape sekȩ da̧leta, 50 <e>kilogram</e>-pó. Atimapaae atei mo dowi sekȩi ala erateremó, Kótó eróló tekani fo du betalepó.<pb/>


text:
Téró, kale wȩikeró okopoi nuku tare <e>ensel</e>-rapekó beta̧ ȩ beterepaae wóló duraalu, “Kale wȩirape tómó betere doasi doi mole nópu nokole soné dere alamó, kwia melaairetei ya̧lo ya̧paae yó melaalopa ape. 


text:
Ai sota, i hae kwia fea tȩteróló kaae tare topo whi̧rapetamo nópu nuku betalepó. Téró, kale soné i hae kwiamó betó mole so whi̧kélé, nópu nokole <e>wain</e> wȩi melale tikimó topo doyóló keyaa fu betalepó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, ȩ kale Dȩi Kepe Wisi tua̧mó betepa, <e>ensel</e>-né so whi̧kélé bitini ha̧le kópu ka̧ae fi tikipaae beleyóló sóró felepó. Aimó bituraalu kelalemó, beta̧ so mo sonaai syaae kaae o̧la tómó beterepó. Ai syaae kaae o̧lané ama tiki turó, Kótó ao̧ratere doirape asȩyó bopéróo, wȩikeró toporape daayóo, naase tamo sekȩ́rape daayóo, epa kelalepó. 


text:
Kale soné ama kutita, mo sonaairó sukuta̧itamo deróo, ama aure o̧larapekélé, <e>kold kapa</e>né alealeteiné ho̧re ho̧re yóo, mo doasi <e>moni</e>né sere kasa kasai kaneró du dui meleketamo sóo, erepó. Ama naasené tare <e>kold kapa</e>né aleale wuti dolomó kelaalokélé mo sonaalei o̧laraperó ama nópu nokole alané bólutamo deyóló fa̧anó beterepó. 


text:
Ama kinóló mole doi kutirimó asȩretei i ape. <n>Doasi Babilon-ta, nópu nuku betere soraperó i haemó mole kelaalo mo sonaalei alarapetamoné hamapó.</n> 


text:
Téró ya̧lo kelalemó, Kótóné ama kae beteró betere so whi̧ atimakótei, mepaae Yesuné yale ala i ape yóló yó melateremó dale so whi̧né samea naletikimó kale so a̧ topo doyóló keyaa fu beterepó. Atétere ala kolóló, ȩ sira yale su̧pó. 


text:
Atétepa, kale <e>ensel</e>-né ȩpaae duraalu, “Ya̧ noatepa siratu bitute? Ai wȩikeró topo daayóo, naase tamo sekȩ́ daayóo, ere syaae kaae o̧laró ama sisó tómó betere sotamoné kinóló mole ala bete ya̧lo ya̧paae ha̧kearóló yó matapa wosae. 


text:
Naao kelale syaae kaae o̧lata, take betaletei, mió bitinipó. Tépatei, take mo apaae derepale wosono dolomó sókó holóló, a̧ doraai da̧le muló betere tikipaae faalo ai ape. Mepaae so whi̧ i haemó bitu, atimané doi take keké nale alimótei mo ti betere <e>buk-</e>mó munipó. Atére so whi̧né kale syaae kaae o̧la kilituraalu, doasi sira yaalopó. Ti noatepae, take a̧ betepa kolóo, mió bitini alu yóo, nalo momó sókó wóo dereteinépó. 


text:
<pb/>Naao ai kelale alata, mo kisipa tiki fosó fosóyóló dotoróȩ fale whi̧né beta̧ bete tokó̧ló kolóló tuȩ́nérapó. Kale wȩikeró toporapeta, ti kale soné ama ero dée daalóló betere wȩikeró hae durapepó. 


text:
Me beteta, ti kale tȩteróló kaae tare wȩikeró doasi topo whi̧rapepó. Ai wȩikeró whi̧rapekó, aporó whi̧rape atimané tȩteróló kaae tare ala kemeyalepó. Até yóló beta̧ whi̧né tȩteróló kaae tare ala beta̧ ha̧le erapó. Atépa, nalo me whi̧ wouraalu, ama tȩteróló kaae tare ala sawa sukamó maaté kaae tawaalopó. 


text:
Ai kale syaae kaae o̧la take betaletei, mió bitinipó. A̧ta kale tȩteróló kaae tare wȩikeró doasi topo whi̧rapekótei, a̧kélé atimatamo touróturaalu bokówalerópó. Ai wȩikeró topo whi̧rapetamo beta̧mó beteretei, a̧ doraai tukóló muló betere alapaae fu beterapó. 


text:
<pb/>Naao kelale naase tamo sekȩ́rapené beteta, naase tamo tȩteróló kaae tawaaire doasi topo whi̧rapepó. Ti mió atimané tȩteróló kaae tawaaire ala sini, téyópó. Take atima doasi doi muó̧póló mené sóró beteraalopó. Atéró sóró beteratepa, kale syaae kaae o̧latamo beta̧ bitu, sawa sukamó tȩteróló kaae tawaalopó. 


text:
Atima fea mo beta̧ kisipatóró muóló, kale syaae kaae o̧lapaae naaotóró kaae tawae yóló, fotoko̧ró tȩteróló kaae tare alatamo melaalopó. 


text:
Ai fakerape atima touyóló kale <e>Sipsip</e> hupu maletamo bóe daalopó. Téyaalotei, kale <e>Sipsip</e> hupu malené atimatei dóló tȩteraalopó. Ti noatepae, a̧ta i haemó betó mole talerape tȩteróló kaae tare Tale betóo, mepaae hae kwia tȩteróló kaae tare topo whi̧rape tȩteróló kaae tare topo whi̧ betóo, erapó. Atéru, a̧ sya fóló ama ala eró tare so whi̧ta, ti a̧tamo beta̧mó betaalopó. Atimata, ama ape yóló sókó su yóló, kae beteró betere so whi̧pó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale <e>ensel</e>-né ȩpaae duraalu, “Kale nópu nokole so betere wȩirapené beteta, i ape. Kae kae tiki daae mole so whi̧kélé, kae kae touró betere fakekélé, kae kae <e>Gavman</e>-né tȩteróló kaae tare so whi̧kélé, kae kae be fo bole so whi̧kélé mo fea tómó, ai so a̧ beterapó. 


text:
Kale syaae kaae o̧laró naase tamo sekȩ́rapetamoné kale nópu nokole so hó̧róló, bóe daalopó. Atéturaalu, ama kuti fea sorokóló taae faróló tiki daapi ha̧le betepa, ama tiki mi fea sorokóló nóló diri ha̧le simó suku̧laa dó̧póló biliraalopó. 


text:
Ti noatepae, kale naase tamo sekȩ́rape atima fea fo dokóló beta̧ tuȩ́ mutu, atima tȩteróló kaae tare fotoko̧ kale syaae kaae o̧lapaae melaalopó. Até yaaire alata, Kótóné ama eraalopó yóló muló betere fo dokonótu mo eró̧póló, atima tua̧paae bulaalopó. 


text:
Naao ai kelale sota, i haemó betó mole topo whi̧rape tȩteróló kaae tare doasi doi mole be huluapó,” yalepó.<pb/>


text:
Ai ala yóló kemetepa, me <e>ensel</e> hepen bemó dorowou betepa kelalepó. Ai sekȩ́né, fea ala ama tȩteróló kaae tawóló beteró̧póló, mené a̧ sóró beteró beterapó. A̧ tua̧mó ere koko̧né sini dȩ wisinaale i hae kwia feapaae dȩralepó. 


text:
Téró, kale sekȩ́né mo doasi fo fakeyóló fotoko̧iné duraalu,<pb/>“Ai kolokó dorowóló mole ape! Kale doasi doi mole be hulua Babilon kolokóló dorowóló mulapó. Ti ai sota, dowi keperape betere be alée fóo, mepaae kae kae dowi keperaperó ho̧kolo yóló kelaalo mo sonaalei barapetamo, betere tiki alée fóo erapó.<pb/> 


text:
Ti noa betené mei, hae kwia kae kaemó betó mole so whi̧ ai soné ama nópu nokole ala tokóló yateiné <e>wain</e> wȩi nóló, keyaa fu dere kaae du betalepó. I hae kwiamó betó mole so whi̧ tȩteróló kaae tare topo whi̧rapekélé, kale sotamo nópu nukua yalepó.<pb/>Ai soné ama doasi nélire alané, i hae kwiamó o̧la o̧la dotonóló duputu betere so whi̧né <e>moni</e> mo dekéró siré feleteiné néli whi̧ betalepó,” yalepó.<pb/> 


text:
Téró hepen bemó me i fo depa wosalepó. “Ya̧lo so whi̧-ó, ai sotamo betere so whi̧ kua dolomó beteretei taaróló sókó ape. Ama du betere dowi alarape dia̧paae tokó melóturaalu, ama saaire dowi sekȩi alarape dia̧kélé sao̧sórópa, taaróló ape.<pb/> 


text:
Ti noatepae, ai soné Kótóné yóló muló betere fo tikale dowi ala muté holóló, hepen bepaae sókó horapó. Atéremó, melaaire dowi kwia Kótóné keteréni, kisipa ha̧le yó tarapó.<pb/> 


text:
Kale soné ama melatua yale wȩi a̧paae tokó̧ mótu, ama male su̧ tómó me beleróló a̧tei nó̧póló melae.<pb/> 


text:
Kale so a̧ doasi doi mulapóló, wisi wisi o̧la dekeró nuku betale su̧tóró, susupui alaró dekȩné sukutere alatamo só̧póló melae. Ama tuȩ́ tiki tua̧mó bopé fake dere ala bulu, ‘Ȩta, mo doasi tȩteróló kaae tare topo so betereteiné ȩ wulia so betepapakó woletere ala enénipóló,’ kisipa mutu beterapó.<pb/> 


text:
Atéreteiné, mo beta̧ sukamó ama só̧póló da̧le muló betere sekȩi alarape ha̧sókó feni, mo saalo ai ape. Ai alarapeta, i ape. Sukutere alakélé, dekȩné sukuturaalu wole yaaire alakélé, wotené sukutere alakélé, tiki siné dóló suku̧laa dokole alakélé, ai ala fea mo amatóró saalo ai ape.<pb/>Ti noatepae, ai somó dowi kwia melaaire Tale Kótóta, mo doasi fotoko̧ bole bete Talepó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai sotamo nópu nokole ala yóo, ama wisi wisi o̧la sóo, du betere tȩteróló kaae tare topo whi̧rapené ai kale so dukuraalu, hotere sukuli kelalepó. Atétepa, atima kale so dekȩné sukó̧ló woletu betaalopó. 


text:
Kale so atéró duku bitu, susupu sóró kaketu betere alamó, atima wituraalu, tika mo umó daae mulu, i fo yaalopó.<pb/>“Mo doa wió! Doasi doi mole be hulua-ó, wió yae! Doasi fotoko̧ bole be hulua Babilon, ya̧ doraalopóló tukóló muló betere alata, beta̧ sukakelemótóró mo ti doróló ai kemeyale ape.” 


text:
<pb/>I hae kwia feamó o̧la o̧la dotonóló duputua yale whi̧rapené kale so dokole kolóló, dekȩné sukuturaalu, moló-u yaalopó. Ti noatepae, atimané o̧la o̧larape take yale kaae whi̧rapené momó kae duputimipó. 


text:
Atimané atéró dotonótu betere o̧la o̧larape i ape. <e>Kold kapa</e>, <e>silpa kapa</e>, doasi <e>moni</e> sere kasa kasai kanerape, meleke kaae, du dui o̧la, <e>linen</e> kuti wisinaale, sukuta̧i kuti, <e>silk</e> kuti, sonaai kutikélé, fetera kaae o̧la <e>sitron</e> nikélé, hupu sekȩ́né aleale kae kae o̧lakélé, doasi <e>moni</e> sere nikélé, <e>brons kapa</e>, <e>aiyon kapa</e>, be tȩtere kane fake wisinaalekélé, <e>sinamon</e> fetera kaae o̧laró mepaae kae kae fetera kaae o̧latamokélé, simó bilitepa felé kȩlaa wale ni sekaȩ kaae o̧la mura ni fȩkélé, <e>frenkensense</e> ni fȩkélé, <e>wain</e> wȩikélé, <e>Olip</e> ni duné aleale <e>wel</e>kélé, <e>flawa</e> wisinaaleró <e>whit</e>-tamokélé, <e>bulmakau</e> hupuró <e>sipsip</e> huputamokélé, <e>hos</e> hupuró ama si̧yóló só kotere o̧latamokélé, wae sóró kutó diratere so whi̧ró ha̧le mo betere so whi̧tamoné tikiró asotamokélé dupu yaalopó. 


text:
<pb/>Atimané i fo yaalopó. “Naao senée du betale ni du mo ti aluyalepó. Naao wisi wisi o̧laró néli butukutu betale ala wisinaaletamo aluyaleteiné momó kae kelaalomeipó.” 


text:
Téró, ai kale dosa̧ayale o̧la o̧larape dotonóló néli botokó fu betale whi̧rape atima kale so doasi susupu sóró kaketu betere alamó, atima wituraalu, tumó daae mulu, dekȩné sukó̧ló fakeyóló etei wole fo yaalopó.<pb/> 


text:
“Doasi wió yae! Doi mole doasi be hulua-ó, ya̧ tua̧mó betó mole so whi̧né aure o̧la o̧larape i ape. <e>Linen</e> kuti wisinaalekélé, sukuta̧i kuti, sonaai, <e>kold kapa</e>, doasi <e>moni</e> sere kaporó du dui melekerapetamoné au wisinaale yóló néli whi̧ betaletei, mió wió yae.<pb/> 


text:
Doasi <e>moni</e> sere wisi wisi o̧la fea ha̧leke sukamótóró doyóló ai kemeyale ape. Doasi wȩi nuku só kotere so whi̧kélé, ai nukumó kotere so whi̧kélé, nuku tua̧mó kutó ditere so whi̧kélé, <e>moni</e> saaire kutó ditere so whi̧kélé, mo fea tumó kese anóló daae muaalopó.” 


text:
<pb/>Kale so dukuraalu hotere sukuli kolóló, atimané i fo yaalopó. “Atei kaae doi mole doasi be hulua wisinaaleta, me kae mei, mo beta̧tóró tȩnapó,” 


text:
Atétepa, dekȩné sukuturaalu, atima hae diyóló, etei wole fakeyóló du betaalopó.<pb/>“Wió! Doasi doi mole be hulua-ó, wé! naao teyae. Ai soné doasi wȩi nuku talerape atima <e>moni</e>né doasi néli whi̧ beteralepó.<pb/>Téyale sotei, ha̧leke sukamó a̧ mo ti doyalepó.<pb/> 


text:
Ó hepen bemó betó mole doasirape-ó, ai sopaae eratere alamó dia̧ hai̧né sukutu betae. Kótóné dowi ala kemeróló kae beterale so whi̧kélé, <e>aposel</e> whi̧rapekélé, Kótóné fo eratere ko̧ló whi̧rapekélé, hai̧né sukutu betae.<pb/>Ti noatepae, ai soné dia̧paae erale sekȩi alamó, kwia Kótóné a̧paae tokó̧ melalepóló, dia̧ hai̧né sukutu betae.” 


text:
<pb/>Téró, doasi fotoko̧ bole <e>ensel</e>-né mo doasi kane fake tao sóró doasi wȩi kȩla tópaae taae deróló duraalu,<pb/>“I doasi kane taae derótu dere kaae, kale doi mole Babilon be hulua kolokó dorowóló, mo ti doratere be, momó kae tȩyaalomeipó.<pb/> 


text:
Ya̧ tua̧mó <e>kita</e> kaae o̧lané halekélé, wole fokélé, fó wutiné haleró <e>kapa</e>né aleale ukulumó wutiné haletamo momó kae wosaalomeipó. Be tȩtere ala ó nuku wisiratere ala ó kae kae fosó fosótere whi̧rape mo feata, Babilon ya̧ tua̧mó mo kolókélé yaalomeipó.<pb/><e>Whiti</e> o du dera̧keturaalu, kane fakené halekélé, momó kae wosaalomeipó.<pb/> 


text:
Kale <e>lamp</e> sa̧né dȩrótu beteretei, momó kae dȩraalomeipó. Soró whi̧tamo dokóló o̧la deturaalu, hȩkese detere fo momó kaae wosaalomeipó.<pb/>Naao o̧la o̧la dotonóló duputua dere whi̧rapeta, i haemó doasi doi mole whi̧rapepó. Naao isi whi̧né dere alané kae kae <e>Gavman</e>-né tȩteróló kaae tare ao̧mó betó mole so whi̧kélé, fea kó̧paae a̧lisóró fu betalepó.<pb/> 


text:
Kale so tua̧mó, Kótóné fo eratere ko̧ló whi̧rapekélé, Kótóné ama kaae beteró betere so whi̧kélé,<br/>bóené mepaae i haemó betó mole so whi̧ dale sameakélé a̧ tua̧mó mupa kelalepó,” yalepó.<pb/>


text:
Ai ala yóló kemetepa wosalemó, ó hepen bemó so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae wó muluraalu fo tiki whaa du betalepó. Atéró duraalu,<pb/>“Talené doi hale sóró horae. Mo ti aluyao̧sóró tao sere alakélé, ama ere alané doasi doi mole alakélé, fotoko̧ doasi bole alakélé, bete Tale da̧né Aya Kótó a̧tórótipó.<pb/>Ti noatepae, ama taleyóló só deratere ala ho̧ko ini, mo alatóró sya furaalu, dono taletua dapó.<pb/> 


text:
Atéturaalu, kale doasi doi mole nópu nokole soné ama du betale alané i haemó betó mole so whi̧ kó̧paae faróló doralepó. Até yale alamó, Kótóné ama kutó diratere whi̧rape dóló sókó fale sameamó kwia tokó̧ malepó,” yalepó. 


text:
Téró atimané momómo fo fakeyóló duraalu,<pb/>“Talené doi hale sóró horae. Kale so duku bituraalu hotere sukuli tukókélé ini, ha̧le holótóróti tarapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Ai fo deremó, kale 24 whi̧ disiraperó kale dou̧ró betere o̧larapetamo kale tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó deraapisa fóló fió mulu fo fakeyóló duraalu,<pb/>“Mo kée, Talené doi hale sóró horó̧póló yae!” yalepó. 


text:
Tétepa, kale tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó sókó wale foné duraalu,<pb/>“Talené kutó diratere so whi̧rape-ó, dia̧ a̧paae winé sukó̧ló, doasi doi mole so whi̧ró doi munire so whi̧tamo feané da̧ tȩteróló kaae tare Kótóné doi hale sóró horótu betae,” yalepó. 


text:
<pb/>Tétepa ya̧lo wosalemó, so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae wó muluraalu dere fo tiki whaata, mo doasi wȩi dou̧ ka̧atu dere hu kaaeró doasi be sapalaa dere kaaetamo yóló duraalu,<pb/>“Talené doi hale sóró horae. Da̧ kaae tare doasi fotoko̧ bole Kótóné o̧la o̧la fea amatóró tȩteróló kaae tareteiné ama doi hale sóró horae!<pb/> 


text:
Da̧ fea hai̧né sukó̧ló hȩkeseturaalu, ama doi doasi muó̧póló hale sóró horaalopa siépe. Ti noatepae, kale <e>Sipsip</e> hupu malené so dokaaire be dȩ sókó wapa, kale sekȩ́né dokaaire soné ama auyaaire o̧la o̧la donoróló muló beterapó.<pb/> 


text:
Kale so a̧ deró̧póló, fokó fale dȩi <e>linen</e> kuti wisinaale melalepó,” yalepó. Ti ai kale dȩi <e>linen</e> kuti wisinaaleta, Kótóné ama kae betere so whi̧rapené du betale mo donoi alapaae dó faróló erapó. 


text:
<pb/>Tétepa, kale <e>ensel</e>-né ȩpaae duraalu, “I fo asȩyae. Kale <e>Sipsip</e> hupu malené so dokaairaalu, o̧la deyaalopa ape,” yóló dape sere so whi̧ mo doa hai̧né sinó̧póló yae. Téró ama duraalu, “Ita, Kótóné ama ko̧lómó sókó wale fotóró dapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Até deremó, ȩ ama hó ao̧mó deraapisa fóló fió mulu, a̧paae moma yaai yalepó. Atéyalemó, ama duraalu, “Atékese! Ȩta, ya̧ró Yesuné yale ala mopóló eró tare so whi̧rapetamo da̧ beta̧ kutó diratere sekȩ́pó. Térapa, Kótó ao̧mó sukó̧ló bitu, a̧paae beta̧ moma yae. Ti noatepae, Yesuné yale ala etérópóló yó matere alané Kótóné ko̧ló whi̧rapené dere fo fea bete ha̧kearótu beterapó,” yalepó. Dȩi hos hupu tómó beta̧ sekȩ́ whi̧ betepa kelale fo 


text:
<pb/>Téró ya̧lo kelalemó, hepen be tu̧ tukwȩ fóló, dȩi <e>hos</e> hupu ȩ daalepaae anóló daalepó. Ai hupu tómó betere whi̧ mo foné betetóró bitu, Talené ala eró tare Sekȩ́pó dua dapó. Ai sekȩ́néta, fo tokóló taletere alaró bóe dele alatamo, mo donotóró dua dapó. 


text:
Ama keleta, mo si mi kaae buóo, ama topomó kale tȩteróló kaae tare doasiné deró betere topo taorape deróo, erepó. Ama tikimó asȩyóló muló betere doita, mo whi̧ beta̧nékélé tuȩ́ni, ama beta̧ tuȩ́rapó. 


text:
Ama deró betere kutita, samea belere dolopaae deróló sókó sale kuti deró beterepó. Ai sekȩ́né ama doita, ti Kótóné fopó. 


text:
Hepen bemó bóe dele <e>ami</e>rape atimané deró betere kutita, mo fokó fale tikimó dȩi <e>linen</e> kuti wisinaale deróló, dȩi <e>hos</e> hupurape tómó betóló, kale sekȩ́né sisómó wó tarepó. 


text:
I hae kwia feamó betó mole so whi̧tamo bóe dóló tȩteraairaalu, bóe dele fosói sepake ama ko̧lómó sókó wapa kelalepó. “Amata, <e>aiyon kapa</e>né aleale nópulu taru, haemó betó mole so whi̧ fea ama tȩteróló kaae tawaalopó,” Ai sekȩ́néta, mo doasi fotoko̧ bole Kótóné dowi fopaae buló, kwia melaaire <e>wain</e> képi du wȩi do̧tere tikimó tȩiya tȩiya du beterapó. 


text:
Ama deró betere fo̧loi kutiró <e>fasata</e>momó etei doi asȩrepó. <n>Tȩteróló kaae tare whi̧rape kaae tare doasi betóo</n>, <n>i haemó doasi o̧la o̧la talerape tȩteróló kaae tare Tale betóo</n>, erapó. 


text:
<pb/>Téró ya̧lo kelalemó, beta̧ <e>ensel</e> suka ke tómó daalu, kale sikimó sȩ́ kotere barapepaae fo fakeyóló duraalu, “Kótóné ama doasi o̧la deyaalopa, dia̧ fea beta̧paae toura̧le ape. 


text:
Ti ha̧le mei, Kale tȩteróló kaae tare doasi whi̧rapekélé, diki tare whi̧rapené topo whi̧rapekélé, mo doasi fotoko̧ buló bóe dele whi̧rapekélé, <e>hos</e> hupuraperó ai hupu tómó betóló kotere whi̧rapetamokélé, mo ha̧le betere so whi̧raperó wae sóró betere so whi̧rapetamokélé, mo doasi doi mole whi̧raperó doi muni ha̧le betó mole so whi̧rapetamokélé, i dosa̧ayale so whi̧rapené tiki mirape dia̧ naasepólópa, toura̧le ape,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró ya̧lo kelalemó, kale <e>hos</e> hupu tómó betóló wale whi̧ró ama bóe dele <e>ami</e>rapetamo atima daae molepaae, kale syaae kaae o̧laró hae kwia fea tȩteróló kaae dilikiyó mole doasi topo whi̧rapetamokélé, atimané bóe dele whi̧rapekélé touyóló, bóe daai wou betepa kelalepó. 


text:
Téyaletei, kale syaae kaae o̧laró, Kótóné ama ko̧ló whi̧póló kapala fo yó matere whi̧tamo tawóló dokóló mulalepó. Ti ai kale kapala fo yó matere ko̧ló whi̧né kale syaae kaae o̧lané doi doasi muó̧póló kae kae kelemei alarape erótu betalepó. Ti ama ai kelemei alarape yó melaletikimó, syaae kaae o̧lané siri sóo, ama aso ao̧mó sukó̧ló bituraalu, dukiratere fo yóo, du betale so whi̧rape kó̧paae fó̧póló dilikitu betale whi̧pó. Téró, ai kale dokóló mulale sekȩ́ tamo, betepatei doasi <e>sulpa</e> si duku betere wȩi kȩla belerepaae taae deralepó. 


text:
Téturaalu, atimaamoné bóe dele whi̧rapeta, kale <e>hos</e> hupu tómó betóló wale whi̧né ko̧lómó sókó wale sepakené mo fea dóló muó mupa, barapené tiki mi nóló depe watamo fua yalepó.<pb/>


text:
Téró ya̧lo kelalemó, ó hepen bemó <e>ensel</e> dorowou betalepó. Ai sekȩ́né ama naasenéta, mo apaae derepale osono dolo tu̧ kinaaire <e>ki</e>ró mo doasi <e>sein</e> képitamo tarepó. 


text:
Ai <e>ensel</e>-né kale wuli disó botokó̧ sóró tawalepó. Ai disóta, mo taketi bitiré wale wulipó. Ama doita, Satan ó Kótótamo bóe du betere dowi kepepó. A̧ dokóló muló betepa 1000 ba fopi kemeraairaalu dokalepó. 


text:
Téró, <e>ensel</e>-né kale wuli disó tawóló, mo apaae derepale osono dolopaae sóró taae deróló, tu̧ kinóló diriratere o̧lané mo ti diriralepó. Ti aita ha̧le mei, i hae kwiamó betó mole so whi̧ ama momó kae dilikó̧ló kó̧paae falao̧sóró, 1000 ba fo tua̧mó ha̧le beteralepó. Ai ba forape kemetepa, ki̧lipaae sawatamo sukamó maaté a̧ sókó daalóló, ha̧le beteró̧póló eraalopó. 


text:
<pb/>Téró ya̧lo kelalemó, tȩteróló kaae tare doasi betere <e>sea</e>rapemó fo tokó̧yóló taletere whi̧rape betó molepó. Aimó, Yesuné yale alarape i ape, yóló yó matere foró Kótóné fotamo yó materemó, depa tikale so whi̧né keperapekélé, betó mupa kelalepó. Ti ai so whi̧rapeta, syaae kaae o̧laró ama asotamo ao̧mó sukó̧ló bitu, dukiratere fo ini yóo, ama siri atimané kutirimó ó naasemó dakeratere hó̧ dua yóo, yale so whi̧rapené keperapepó. Ai sekȩ́rape atimata, kepaayóló bituraalu, Yesu Kerisotamo beta̧mó 1000 ba fo tua̧mó tȩteróló kaae taté fó̧póló sóró beteralepó. 


text:
Téró, kale ha̧le suka̧le whi̧rape atima hapale kepaani, 1000 ba fo kemeyale ki̧lipaae, ti kepaayóló betó muaalopó. Ti aita, folosóró kepaayóló betereteipó. 


text:
Ai kale folosóró kepaayóló betere so whi̧ta, Kótóné ama kae sóró beteró betereteimó, mo hai̧né sukó̧ló betó mulapó. Tamo dakoróló sukutere alané atimapaae me sekȩi ala eranénipó. Téni, atima Kótóró Yesu Kerisotamopaae momaratere so whi̧ bituraalu, a̧tamo beta̧mó tȩteróló kaae taté fóló 1000 ba fo kemeyaalopó. Satan doasi dele tua̧mó beteraaire fo 


text:
A̧ atéró sókó daalatepa furaalu, i hae detene fale dou̧ró kwiamó betó mole Kok fake so whi̧ró Makok fake so whi̧tamokélé dilikó̧ló, dape siré kwȩyóló bóe daai, beta̧paae toura̧le waalopó. Ti ai so whi̧, fea touróturaalu, wȩi atika̧ su̧pó. 


text:
Ai tourale <e>ami</e>rape atima, delaapemó daayóló doasi mulure hae tiki mo su̧róló wou, Kótóné ama so whi̧ betere tiki boperóló betó molepó. Ai so whi̧ betere tikita, ti Kótóné ama yaala sókó fóló mole be huluapó. Atima atéró be naai bopera̧le wóló betó molemó, ó hepen bemó si sókó dorowóló atima mo fea doló kemeralepó. 


text:
Ai kale siné doló kemerale so whi̧ dilika̧le Kótótamo bóe du betere dowi kepe a̧ta, kale <e>sulpa</e> si dó tare wȩi kȩla belerepaae taae deralepó. Take kale syaae kaae o̧laró Kótóné ama ko̧ló whi̧póló kapala fo yó male whi̧tamo taae derale kaae a̧kélé atéró taae deralepó. Atima atéró bituraalu, dikitamokélé, dȩtamokélé, doakale dele doasi sóró kaketu betere alata kemekélé ini, ha̧le yótóróti tawaalopó. Suka̧le so whi̧tamo fo tokó̧ló tale yaaire fo 


text:
<pb/>Téró, kale tȩteróló kaae tare doasi betere dȩi <e>sea</e> kolóo, ai <e>sea</e> tómó betere sekȩ́ kolóo, yalepó. I haeró sa̧tamota, ai kale doasi kilitu botokó feletei, kinaaire tiki meipó. 


text:
Téró ya̧lo kelalemó, take sisiraae fele doasi doi mole so whi̧ ó doi munire so whi̧, doasi betere tikipaae anóló daae molepó. Atima atéró daae mole tua̧mó, <e>buk</e>-rape da̧ae faróló muó molepó. Me da̧ae faróló mole <e>buk</e>-ta, mo titóróti betó tare <e>buk</e>-pó. Take kale sisiraae fele so whi̧rape atimané yale alarape fea kale <e>buk</e>-rapemó asȩyóló moletei, kolóló taleyalepó. 


text:
Kale wȩi nóló sisiraae fua yale so whi̧ta, doasi wȩi kȩlané dotonale holóo, mo sukutere so whi̧rape fóló betere bemó betó mole so whi̧kélé, ti ai benétei dotonale wóo, sukutere alané tao tare so whi̧rapeta, ti ai alanétei dotonale wóo yalepó. Atéró wóló betó mupa, atima doko̧ feané yale ala donotóró taletua yalepó. 


text:
Téró, kale sukutere alaró suka̧le so whi̧rapetamo betó mole tiki kale doasi si duku betere wȩi kȩla belere dolopaae taae deralepó. Ti ai si duku betere wȩi kȩlapaae taae deraleteita, tamoróló sukutere tikipó. 


text:
Téró, mo ti betere <e>buk</e>-mó doi munire so whi̧ kale si dó tare wȩi kȩla dolopaae taae deralepó.<pb/>


text:
Téró ya̧lo kelalemó, me i ala erepó. Take mole haeró hepen betamokélé kemeróturaalu doasi wȩi kȩlakélé kemeralepó. Téturaalu, kisi hepen beró haetamo sókó wóló mupa kelalepó. 


text:
Téró ya̧lo kelalemó, dowi ala beta̧kélé munire kisi Jerusalem be hulua wisinaale, Kótó betere hepen be taaróló dorowou betalepó. Ai be huluané ama ere alata, so seimale a̧ whi̧tamo dokaai kolóló koko̧né suki̧ kuti wisinaale derótu dere kaae erepó. 


text:
Téró ya̧lo wosalemó, kale tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó fo fakeyóló duraalu, “Mió, Kótó a̧ betere be dorówóló so whi̧tamo muóo, a̧kélé atimatamo betóo, yaalopó. Atéru, atima ama so whi̧tóró betepa, Kótó atimatamo beta̧mó bitu, atima tȩteróló tare Tale betaalopó. 


text:
Atéró, so whi̧ feané wole kaape ai sekȩ́né helekó̧ló kópuraalopó. Tétu, sukutere alakélé, dekȩné sukó̧ló wole dere alakélé, moló hu dere alakélé, dele sere alakélé, momó kae yaalomeipó. Ti noatepae, folosóró yale alarape fea mo ti kemeró betereteinépó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró kale tȩteróló kaae tare tikimó betere doasiné duraalu, “Fea o̧la fea ya̧lo kae kisi aletu beterapó! Térapa, ya̧lo i yale fo naao asȩyae. Ti noatepae, i dere fota, mo yaai dere ala dapóló diaao̧ tuȩ́ tiki tiranérapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró ama ȩpaae duraalu, “Ai alarapeta, fea ai yóló kemeyale ape. Ȩta, <e>Alapa</e>ró <e>Omeka</e>tamo bituraalu, kaae sereteiró kemeratereteitamo, mo ȩtórótipó. Whi̧ me de wȩi nokole depa, mo ti betó tare tikimó wó tare wȩi me o̧lané dupuni, ha̧le nó̧póló ya̧lo melaalopó. 


text:
Whi̧ me de a̧ tu̧ wisipaae faai fȩlalemó, sesétepakélé hepée taae faróló wale whi̧né i o̧la o̧larape fea take ama saalopó. Téturaalu, ȩ a̧ tȩteróló kaae tare Kótó betóo, a̧ ya̧lo naale betóo yaalopó. 


text:
Téretei, atimapaae me sekȩi ala erao̧sóró witu, ȩ taaróló fele so whi̧kélé, whi̧né sotamo dere ala kaae yóló whi̧ hamomatamotei dowi ala du betere so whi̧rapekélé, whi̧ dele whi̧rapekélé, nópu nokole so whi̧kélé, kapo nipaae momatere alaró herei whétamoné whi̧ dele so whi̧kélé, kapala fo dere so whi̧kélé, mo fea atima betaaire tikita, <e>sulpa</e> si duku betere wȩi kȩla ai ape. Ti aita, atima tamoróló suka̧aire alapó,” yalepó. 


text:
<pb/>Mo kemeróturaalu melaaire wȩikeró sekȩi alarape belere nuku tare wȩikeró <e>ensel</e>-rapekó beta̧né ȩpaae duraalu, “Kale <e>Sipsip</e> hupu malené dokaaire so, ya̧lo ya̧paae yó melaalopa, kelaai ape,” yalepó. 


text:
Ai fo deremó, Dȩi Kepe Wisiné ȩ fotoko̧ bulatepa, kale <e>ensel</e>-né mo doasi sokore hasi fosópaae beleyóló sóró holalepó. Atéró sóró holóló beteró bituraalu, dowi ala mo beta̧kélé munire be hulua Jerusalem, Kótó betere hepen be taaróló ai dorowou beterapa, kelae yóló yó malepó. 


text:
Tétepa ya̧lo kelalemó, ai kale be huluata, Kótóné ama ere dȩ wisinaale dȩyó faralepó. Atéró ere dȩta, mo doasi <e>moni</e> duputere kanené kasa kasare dȩ kaae erepó. Mo ha̧le kaponé ere dȩ kaae mei, <e>jaspa</e> kanené dȩ kaaetórótipó. Mo hu̧kulukélé ini, <e>klas</e> kasa kasa kaae yó fi <e>jaspa</e> kane wisinaalené ere dȩ kaaepó. 


text:
Ai be huluata, doasi dopóku ópaae horóló deyóló boperó beterepó. Ai dopóku tua̧móta 12-tu̧ dolorape móo, ai tu̧ kaae diliki yóló 12-<e>ensel</e>-rape daa yóo, ai tu̧ serekemó 12-Israel fakené doirape asȩ yóo, erepó. 


text:
Ai dopókumó suka hoterepaaeróló tu̧ sereke sore muóo, suka doropolepaaeróló tu̧ sore muóo, <e>saot</e> dȩpaaeróló sore muóo, <e>norti</e> dȩpaaerólókélé, sore muóo erepó. 


text:
Ai kale be hulua boperóló dere dopóku 12-ró kapo fakerapené mukuté mulaté horepó. Ai 12 mukuté mole kane fake tómó, kale <e>Sipsip</e> hupu malené sóró beteró betere 12 <e>aposel</e> whi̧rapené doi asȩrepó. 


text:
<pb/>Ȩtamo kale fo yale <e>ensel</e>-né kale be huluakélé, dopóku dereteikélé, tu̧ serekerapekélé fea su̧róló da̧le saairaalu <e>kold kapa</e>né aleale dotó tiki tarepó. 


text:
Ai be huluata etéró tȩyóló muló beterepó. Filipaaró betereteiné da̧leró doló faló betereteiné da̧letamota, ti mo beta̧ kaaetórótipó. Kale sekȩ́né ama da̧le saai tare dotó tikiné be hulua su̧róló da̧le saleteita, doló faló betereteikélé, filipaaró betereteikélé, ópaae horeteikélé, mo beta̧ kaaetóró 2200 <e>kilomita</e>pó. 


text:
Téró kale dopóku hapólu eretei ama da̧le saleteita, 65 <e>mita</e>-pó. Ti ai <e>ensel</e>-né ama da̧le sere alata, me kae mei, mo whi̧né dere kaaetóró yalepó. 


text:
Ai kale be hulua boperóló dere dopókuta, <e>jaspa</e> kanené aleyóo, be huluata, ti <e>kold kapa</e> wisinaalené aleyóo erepó. Ai kale <e>kold kapa</e>ta, hu̧kulukélé ini, mo kasa kasa yó fipó. 


text:
Ai be hulua boperóló dere dopóku mukuté mulaté hore kapo fakerape auraairaalu, mo doasi <e>moni</e>né duputere kae kae kasa kasai kanerapené auró beterepó. Folosóró kaae suraalu, muló betere mukuté <e>jaspa</e> kanené auróo, 2 ti <e>sapaia</e> kanené auróo, 3 ti, <e>kalsitoni</e> kanené auróo, 4 ti <e>emerald</e> kanené auróo, 5 ti <e>sadoniks</e> kanené auróo, 6 ti <e>kanilian</e> kanené auróo, 7 ti <e>krisolait</e> kanené auróo, 8 ti <e>berl</e> kanené auróo, 9 ti <e>topas</e> kanené auróo, 10 ti <e>krisopres</e> kanené auróo, 11 ti <e>jasint</e> kanené auróo, 12 ti <e>ametes</e> kanené auróo, erepó. 


text:
Kale ai dopóku 12 tu̧ serekerapeta, 12- du dui meleke <e>perl</e>-né alée molepó. Ai tu̧ sereke doko̧ta, mo beta̧ <e>perl</e> doasiné alée mulapó. Be hulua tua̧mó fale tu̧ta, <e>kold kapa</e> wisinaale mo kasa kasai <e>klas</e> kaaené aleyóló molepó. 


text:
<pb/>Ai be hulua tua̧mó Kótópaae momatere be beta̧ kilinipó. Ti noatepae, doasi fotoko̧ bole Tale Kótóró kale <e>Sipsip</e> hupu male atimaamota, ti ai be hulua tua̧mó ere momatere betórótipó. 


text:
Ai be huluamó Kótóné ama ere alané dȩró kale <e>Sipsip</e> hupu malené dȩtamo eró betereteiné, suka dȩró wélié dȩtamo mo ya̧ya̧ inipó. 


text:
Ai be huluamó dȩyó fale dȩné, i haemó betó mole so whi̧ fea diliki dolomó kutu betao̧sóró, ai dȩné dȩraalopó. I haemó tȩteróló kaae tare topo whi̧rape, atima mo kelaalo koko̧né sini ala wisinaale sóró wóló ai be tua̧mó mulaalopó. 


text:
Ai be hulua tua̧paae faaire tu̧rape kinókélé ini, mo ha̧le tukwȩ faróló muló betaalopó. Ti noatepae, aimó diki dere ala muni, dȩtóró yó tareteinépó. 


text:
Kae kae hae kwiamó betó mole so whi̧né doasi doi mutere alaró, kelaalo koko̧i ala wisinaaletamo sóró wóló ai be hulua tua̧mó mulaalopó. 


text:
Dowi ala mole whi̧ ai be hulua tua̧mó sókó faalomeipó. Halei ala dere whi̧raperó, kapala dilikitere so whi̧ beta̧kélé ai be hulua tua̧paae mo sókó faalomeipó. Kale <e>Sipsip</e> hupu malené mo ti betere <e>buk</e>-mó doi mole so whi̧ beta̧ ai be huluamó fóló betaalopó.<pb/>


text:
Téró, kale <e>ensel</e>-né ȩpaae mo ti betó tawaaire fu betere kikisi wȩi kelaai ape yóló yó melalepó. Ai fole wȩita, Kótóró kale <e>Sipsip</e> hupu maletamoné tȩteróló kaae tare doasi betere tikimó sorokó wóló, ai be hulua tua̧mó fale tu̧ seraa fu betepa kelalepó. 


text:
Ai wȩi fóku uté dȩró, ité dȩtamomó mo ti betó tare ni daalepó. Wélié doko̧ fea ai niné du oletua dapó. Ai niné ama sókuta, i hae kwiamó betó mole so whi̧ tua̧mó mole kae kae sekȩi alarape fea i ni sóku fotoko̧né su̧mó wisiranérapó. 


text:
Take so whi̧né yale dowi alamó Kótóné erale sekȩi ala ai be huluamó momó kae muaalomeipó. Kótóró <e>Sipsip</e> hupu maletamoné tȩteróló kaae tare tiki ai be huluamó mupa, ama kutó diratere so whi̧né ama erae dere ala erótu betaalopó. 


text:
Aimó be dikitere ala momó kae muaalomeipó. Atima suka dȩ ó sa̧ dȩkélé, ya̧ya̧tere ala mo enénipó. Ti noatepae, atima dȩ tua̧mó beteró̧póló Tale Kótóné ama ere dȩné dȩró betaalopó. Atéró bituraalu, betere doko̧ fea atimanékélé, fea ala fea tȩteróló kaae taté fu betaalopó. 


text:
<pb/>Tale a̧ta, ama ko̧ló whi̧rapené keperape tȩteróló kaae tare Kótó beterapó. Atéru, mo felekemó eraaitere ala ama kutó diratere so whi̧paae ene fó̧póló, ama <e>ensel</e> atima beterepaae dotȩyalepó, yalepó. Yesu walapóló ere fo 


text:
<pb/>“Ȩ mo felekemó waalo ai ape. Kótóné i ala eraalopóló i <e>buk</e>-mó asȩre fo eró tare so whi̧ta, Kótóné atima wisiralepóló, hai̧né sukutu betaalo ai ape,” yalepó. 


text:
<pb/>I yale forape wosóo, yale alarape kolóo, yale whi̧ta ȩ Jon-pó. I alarape yó male ki̧lipaae ai yó male <e>ensel</e> daale tikimó a̧paae moma yaai deraapisa fóló fió mualepó. 


text:
Téyalemó, ama ȩpaae duraalu, “Atékese! Ȩta tale mei, da̧mo wusuró Talené kutó diratere whi̧pó. Nonaaorape Kótóné ko̧ló whi̧rapekélé, kale i <e>buk</e>-mó mole fo eró tare so whi̧kélé, da̧ fea beta̧ kutó diratere fakepó. Térapa, Kótó ao̧mó sukó̧ló bitu, ama doi beta̧ sóró horótu betae,” yalepó. 


text:
<pb/>Téró, kale dere kaae ȩpaae momó duraalu, “Kótóné i ala eraalopó ere fo ha̧kearóló i <e>buk-</e>mó asȩyóló muló betere fo kinóló mulao̧se. 


text:
Dowi ala du betere so whi̧ta, atima ai alatóró yó tanó̧póló yae. Kae kae mo kelaalo sonaalei dowi ala du betere so whi̧ta, ti ai alatóró du beteró̧póló yae. Mo donoi ala wisi du betere so whi̧ta, ti atimané ai du betere wisi alatóró yó tanó̧póló yae. Me dowi alatamo hosekéni, Kótóné ama kae beteró betere so whi̧ ti atima ai betere kaaetóró betó tanó̧póló yae,” yalepó.<pb/> 


text:
“I dere fo wosae, ȩ mo felekemó waalo ai ape! So whi̧ doko̧ feané yale alamó tokó̧ melaai ya̧lo i tare duputa, ȩ wouraalu melaalo ai ape.<pb/> 


text:
Ȩta, <e>Alapa</e>ró <e>Omeka</e>tamopó. Folosóró kaae sóró betaleteiró, kemera̧le foloteitamota ȩtórótipó. O̧la o̧la fea keké nale betekélé, fea ala touróló kemeratere betekélé, ti mo ȩtórótipó.<pb/> 


text:
Deróló sókó fatere fo̧loi kutu fokotu betere so whi̧ta, Kótóné wusiró beterapa hai̧né sukutu betae. Ti atétere so whi̧ be dopóku tu̧ serekemó doasi be huluapaae sókó fóo, mo ti betere ni du tokó nóo, yaairetei, mo su̧rapó.<pb/> 


text:
Kale dopóku ao̧ró hao̧rape betó mulapó. Ai hao̧rapeta i ape. Whéró hereitamoné whi̧ dele alakélé, kae kae hosó̧ fo ó isi whi̧né dere alakélé, nópu nokole alakélé, whi̧ dele alakélé, kapala kótóraperó keperapetamopaae momatere alakélé, kapala fo yóló whi̧ dilika̧ai ekȩle du betere alakélé, i dosa̧ayale alarape du betere so whi̧ atima feata, dopóku ao̧ró betó mulapó.<pb/> 


text:
Ȩta, Yesupó. I kelale alarape Keriso fake so whi̧né dosa̧ayóló tuȩ́ yó̧póló, dia̧paae yó male fae yóló ya̧lo <e>ensel</e> dotȩyalepó. Ȩta, Depit kaayale beteró ama deté fele naalené naaletamopó.<pb/>Atéru, hi̧ka be dȩteretamo dȩyó tare ho̧repó,” yalepó. 


text:
<pb/>Kale Dȩi Kepe Wisiró whi̧né dokaai du betere sotamoné duraalu, “Ape,” du beterapó. Mepaae i dere fo wosetere so whi̧nékélé “Ape,” yó̧póló yae. Mepaae whi̧ de wȩi nokole depa, ȩ beterepaae wó̧póló yae. Mepaae whi̧ dené wȩi nenée du betepa, mo ti betó tawaaire wȩi dupuni, ha̧le sóró nale wó̧póló yae. 


text:
<pb/>Kótóné i ala eraalopóló, <e>buk</e>-mó asȩre fo wosetu betere so whi̧ feapaae dirii ma fo i dapa wosae. Mepaae so whi̧ denétamo i <e>buk</e>-mó mole fo tómó me kae beleróló depa, ti Kótóné i <e>buk</e>-mó bopetu betere sekȩi alarape ai so whi̧paae mo turó eraalo ai ape. 


text:
Mepaae whi̧ dené Talené i ala eraalopóló <e>buk</e>-mó mole fo mepaae kwia tokó̧ló aluratepa, ti Kótóné atétere whi̧mó melaalopóló i <e>buk-</e>mó bopeyale mo ti betere ni du nóo, kae tȩne be huluamó beteróo, yaai yale alatamo ama fasó saalopó. 


text:
<pb/>I kale asȩyóló muló betere alarape kelale whi̧né duraalu,<pb/>“Mopó. Ȩ felekemó walapó,” fo dapó. Tétepa duraalu,<pb/>“Mo kée Téyó̧póló yae. Tale Yesu-ó, ya̧ ape,” dapó. 


text:
<pb/>Tale Yesuné ha̧le tao sere ala wisinaale Kótóné so whi̧paae wó̧póló yae. Mo kée. Téyó̧póló yae.<pb/>


text:
I asȩta, Yesu Kerisoné kutó diratere whi̧ Pol-né dapó. Kótóné ama fo wisi yó maté kwȩyó̧póló, a̧ beterepaae ape yóló, ȩ <e>aposel</e> whi̧ sóró beteralepó. 


text:
Yesu Keriso a̧ waai teópatei, Kótóné ko̧ló whi̧rapené so whi̧ tao saaire fo wisi waalopóló, yóló mulale fo ama kae muló betere <e>buk</e>-mó asȩyóló mulélipakalepó. Ai fota me kae mei, Kótóné ama naalemamó erapó. 


text:
A̧ mo tiki daaleteita, ti Depit-né deté wale whi̧né deyaleteiné erapó. Mo kae beterótu betere Dȩi Kepe Wisiné a̧ Kótóné Naalema mo doasi fotoko̧ bole whi̧póló so whi̧ feané kisipa yó̧póló ha̧kearaleteita, a̧ suka̧letei momó kepaayale alané eralepó. A̧ me kae mei, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisotórótipó. 


text:
Yesuné ama doi doasi muó̧póló, Kótóné a̧paae matepa amamo hamokoróló da̧paae <e>aposel</e> kutó melalepó. Atéyaleteita, Juda meire fake so whi̧ fea Yesu Keriso beterepaae wóló, a̧paae kisipa tiki tiróló ama fo ao̧mó sukó̧ló beteró̧póló, ai fo yó maté kwȩyae yóló, da̧ sóró beteralepó. 


text:
Dia̧kélé Yesu Kerisoné a̧ beterepaae ape yóló, ama fake so whi̧tamo touró betereteiné mo ama so whi̧tóró beterapó. Pol Rom-paae faai yale fo 


text:
<pb/>Ya̧lo i dere asȩta, Rom bemó betó mole Kótóné yaala sókó furaalu a̧ beterepaae ape yóló, sóró kae beteró betere so whi̧paae dapó. Térapa, da̧né Aya Kótóró Tale Yesu Kerisotamoné hamokoróló tao sere alaró hosaa muni deyóló mo dua betere alatamo, dia̧ feapaae eró̧póló yae. 


text:
<pb/>Ya̧lo folosóró dere fo i ape. Dia̧ Talepaae tuȩ́ tiki tiró beterapóló, i hae kwiamó betó mole so whi̧né deté fupa ya̧lo wosalepó. Dia̧ fea atéró betepa, ȩ Yesu Keriso tua̧mó bitu, ȩ tȩteróló kaae tare Kótópaae mo kée du beterapó. 


text:
Kótóné ala eróturaalu, ya̧lo hosaa tua̧mó doasi ketekȩ buóló, ama naalemané fo wisi so whi̧ feané wosó̧póló i yó mótu betere ape. Ai Kótóné keletómó, betere doko̧ ya̧lo dia̧ kisipa keteréni, dia̧mó moma ha̧le eró taretei ama mo kisiparapó. 


text:
Atéró moma deté wou beteretei, mió mo dokonóturaalu ȩ dia̧ beterepaae wó̧póló, Kótóné ama tu̧ aleraai kisipa mupa, ti ai ala mo eró̧póló du beterapó. 


text:
<pb/>Dȩi Kepe Wisiné ȩ tua̧paae hamokoróló erale ala wisi dia̧ fotoko̧ buóló beteró̧póló, ya̧lomo dia̧ melaai ȩ dia̧ beterepaae mo wonée du beterapó. 


text:
Ȩ dia̧ beterepaae wonée du betereteita, ha̧le meipó. Diaao̧ Talepaae kisipa tiki tiró betere alané ȩ ketekȩ bulóo, ya̧lo kisipa tiki tiró betere alané dia̧kélé ketekȩ bulóo yaai kisipa mutu waai dapó. 


text:
Ne norape-ó, ya̧lo i dere fo dia̧né kisipa yaasepóló diriyóló wosae. Ȩ mepaae Juda meire fake tua̧paae fóló, Kótóné ala eróló du olerótu yale kaae, dia̧ tua̧paaekélé ai ala eraai kisipa mutu wonée du beteretei mepaae alané sesé deté wóló, miókélé ai alatóró ha̧le du beterapó. 


text:
<pb/>Ȩta, Krik fo bole whi̧ró kae be fo bole whi̧tamokélé, <e>skul</e> yóló doasi kisipa sere whi̧ró <e>skul</e> ini mo ha̧le betere whi̧tamopaaekélé i fo wisi yó matere ala Talené ȩpaae dirae yóló melale kutó ereteiné taaréni, feapaae mo eraai doasi ketekȩ bulapó. 


text:
Atére betené, dia̧ Rom bemó betó mole so whi̧paaekélé kale fo wisi yó matere ala ȩ wini, halaainé yó melaai mo doasi ketekȩ bulapó. 


text:
<pb/>Ti ai fo wisi tua̧móta, Kótóné ama fotoko̧ boleteiné ai fo wosóló tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧ fea aluyao̧sóró, tao saaire fopóló kisipa mutu, ȩ wini halaainé yó mótu beterapó. Ai fo wisi folosóró Juda fake so whi̧paae yó melóló, nalo ti Juda meire fake so whi̧paae i yó mótu betere ape. 


text:
I fo wisinéta, Kótóné keletómó mo donoi so whi̧ beteratere ala i ape yóló, ha̧kearóló yó mótu beterapó. Ti ai donoi alata, kaae sóró deté fóló kemene folepaaekélé me alané sumitei, kisipa tiki tiratere alané beta̧ sua dapó. Ti aita, asȩmó ere fo kaaepó. “Mo donoi so whi̧ta, kisipa tiratere alanétóró bitiré faalopó,” erapó. Kótó fopaae butu erótu betere ala 


text:
<pb/>Tépatei, i haemó betó mole so whi̧né Kótó betere kisiparutei, bitini nisiyóló ama fo wosaalo hó̧róló, kae kae du betere dowi alané kale bete mole mo fo wisi aluróló husirótu beterapó. Atétu betepa Kótó hepen bemó bitu, ai dowi alatamo fopaae boletei so whi̧ feané koló̧póló, ha̧kearótu beterapó. 


text:
Ti ama ai fopaae butere alata ha̧le mei, Kótó a̧ etei kaae Tale beterapóló so whi̧né kisipa yó̧póló, amatei a̧ ha̧kearóló yó mótu betalepó. 


text:
Mo take Kótóné i haeró yó mole o̧la o̧latamo kaarale alimó kaae sóró bitiré wale so whi̧nékélé, mió i alimó betó mole so whi̧nékélé, Kótó a̧ tua̧mó ere ala kelené kelenénipó. Tépatei, ama aleyóló muló betere o̧la o̧la kilituraalu, i ere o̧la o̧la feata, mo ti betere Kótóné doasi fotoko̧né alerapóló kisiparapó. Atére betené fo tokó̧tamo yóló taletere alimó, Kótópaae ya̧ betere kisipa iniru yalepóló, ama kisipa felératere fokélé mo yaalomeipó. 


text:
<pb/>Ti noatepae, Kótó atimané kisipa irutei, Talepóló ama doi doasi muó̧póló hale horatere ala ó mo kée dere fokélé dua inipó. Téturaalu, atimané mole tuȩ́ tikikélé okoko iru, hosaakélé mo tóru yóló diliki yó falepó. 


text:
Ti atimanétei da̧ta, tuȩ́ tiki fosó fosó yóló dotoróȩ fale whi̧rape beterapó du betepatei, atima okokoi whi̧ alée fóló beterepó. 


text:
Atéru, sukó̧kélé ini, ama kae ere dȩ wisinaale fa̧ane Kótó betepatei, kelené kilinipóló taalóturaalu, kelené keletere o̧la o̧latei, Kótó su̧róló whi̧né naasené aletua yalepó. Ti ai aletua dere o̧lata, whi̧ ó ba, na, hupu, wuli, aita sukutua dere o̧larapetei su̧róló aleóló aso daaróló, atimané Kótópóló momatua yalepó. 


text:
<pb/>Atétu betale betené atima hosaa tua̧mó ekȩle yóló du betere dowi ala mo ti fakeyóló so ó whi̧ hamomatamotei nópu nokole ala du betepa, Kótóné sesé ini, mo ti deté fu beteró̧póló taaralepó. Atétepa, ha̧le deté fu betale mo sonaalei dowi alané atima tikitei folokoleróló, u dora̧le i dora̧le du betalepó. 


text:
Atéturaalu, Kótóné mo fo wisi taaróló, kapala fotei tao tawalepó. O̧la o̧la fea aleyóló muló betere Tale betepatei a̧ ao̧mó sukó̧ló bitini, ama aleyóló muló betere o̧la suka, kósupó, hupu, na, hasi, ni atimané talepóló ao̧mó sukó̧ló bitu, ai o̧la o̧lané hȩkesere ala eróló momatu betalepó. Ai o̧la o̧la feata, Kótóné aleóló muló betereteiné ama doi beta̧ hale sóró horóló, mo kée fo du betenérapó. 


text:
<pb/>Atima atei ala ha̧le du betepa, mepaae mo sonaalei dowi alakélé ekȩle yóló ha̧le deté fu beteró̧póló, Kótóné seséni taaralepó. Sorape atima whi̧tamo dere ala taaróló, so hamomatamotei dowi ala du betalepó. 


text:
Soné ai dere ala kaae, whi̧rapenékélé sotamo dere ala taaróló, whi̧ hamomatamotei yaaire dowi ala atimané hosaa tua̧mó si kaae dukuraalu, ekȩle yóló du betalepó. Whi̧né yó̧póló Kótóné muló betere donoi tu̧ mupatei taaróló, whi̧ hamomatamotei sonaalei ala du betaleteimó, Kótóné matere dowi kwia atimané tikimótóró su betalepó. 


text:
<pb/>Ai ala tómó, Kótó a̧ etei kaae Tale beterapó tuȩ́ ini, ha̧le o̧la nisiyóló taae faraleteiné atima mo okokoi tuȩ́ mulóló, ené inire ala ho̧ko deté fu beteró̧póló taaralepó. 


text:
Atétepa, du betale dowi ala atima tua̧mó fa̧ayóló su̧raletei i ape. Donoi ala ini, ho̧ko dere alakélé, so nópu nokole alakélé, o̧la o̧la mo dekéró senée dere alakélé, mepaae dere sonaalei dowi alakélé, ha̧le yó tarepó. Téturaalu, mepaae whi̧né mole wisi wisi o̧la ó du betere alakó enée yóló dei tuȩ́ mutereteikélé, whi̧ dele alakélé, ho̧le sere alakélé, whi̧ dilikitere alakélé, me whi̧paae dei kisipa mutere alakélé, betere doko̧ ha̧le yó tarepó. 


text:
Tétu me whi̧ kikiti eratere fokélé, mo ha̧keamó yóló sininatere fokélé, Kótó hó̧róló bóe dele alakélé, fo wosóló ao̧mó bitini, dowa̧ae fole alakélé, nene duraalu bopé faketere alakélé, me whi̧né amatei a̧ doi sóró horatere alakélé, ha̧le du beterapó. Aita atimané tuȩ́nétei kae kae dowi ala kaaróo, hama alimané dere fokélé woseni dowa̧ae fóo, duraalu dapo. 


text:
Tétu, wisi tuȩ́ mutere alakélé, kisipa tiki tiratere alakélé, yaala sókó fole alakélé, ko̧lené sukutere alakélé, atima tua̧mó mo munipó. 


text:
Kótóné ama mo donotóró taleturaalu, atei kaae ala du betere so whi̧ta, mo ti sukó̧póló dae ere fo atimané tuȩ́ irutei, dowi ala ha̧le yó tawóo, atei kaae ala du betepa mepaae whi̧né kilitu, ai alata mo wisirapa yae yóo du beterapó.<pb/>


text:
Atérapa, dia̧ mepaae so whi̧né du betere ala taleyóló só derótu betere so whi̧-ó, fo tokó̧ló taletere sukamó dia̧ ha̧sókó faai kisipa mutu, me fo tokó̧ matere alakélé mo yaalomeipó. Ti noatepae, atima du betere ala kaae diaao̧kélé du betereteiné, atima só deróturaalu dia̧kélé ai só derótu betere ape. 


text:
Ai ala du betere so whi̧ta, Kótóné ha̧le ho̧ko taleyóló só deréni, atimané mo yale ala Kótóné mo donotóró taletu beteretei da̧né kisiparapó. 


text:
Dia̧ mo whi̧né mené dere ala taleyóló só derótu betere-a, atimané ai dere ala kaae diaao̧kélé du betepa, Kótóné mo donotóró taletere tua̧mó dia̧kélé ha̧sókó faalopóló de? 


text:
Meta, Tale a̧ mo wisi alatóró erótu betere Kótó bitu, dia̧ ha̧sókó fóló dowi ala depa kwia hapale tokó̧ meni yóo, dia̧ tu̧ wisipaae fó̧póló kaae taté fóo, du betere ala dia̧ kisipani, ha̧le o̧la kaae ao̧róló faletu betere? A̧ta wisi alamaaté erótu betere Tale ereteiné, dia̧ dowi ala taaróló tu̧ wisipaae fó̧póló, kaae taté fu betere ala diaao̧ kisipa ini airapó? 


text:
<pb/>Tépatei diaao̧ hosaa ta̧ru, dowa̧ae fóló dowi ala ha̧le yó taremó Kótó a̧ fopaae butu, kwia melaaire ala diaao̧tei beta̧paae yóló muté ai hutu betere ape. Atéró kwia matere alata, ama mo donoyóló taletere ala ha̧kearatere be dȩmó yaalopó. 


text:
Kótóné asȩmó i fo erapó.<pb/>“Beta̧ beta̧ so whi̧ atimané yale alamó Kótóné kwia mo donotóró melatepa saalopó,” erapó. 


text:
Mepaae so whi̧né wisi alatóró ha̧le yó taru, Kótóné ama kae ere dȩ wisinaalekélé, wisi doi muaaire alakélé, a̧tamo beta̧mó betó tawaaire alakélé, senée yóló wóputu betere so whi̧paae Kótóné mo ti betere bete melaalo ai ape. 


text:
Téretei, mepaae so whi̧ kale mo fo wisi wosóló ao̧mó bitini, atimatei hȩkese yaaire dowi ala sya fóló, du betere so whi̧tamo Kótó a̧ fopaae butu, kwia melaalo ai ape. 


text:
Atéturaalu, dowi alatóró du betere so whi̧ fea dei fomaake kisipa muó̧póló, Kótóné sekȩi ala folosóró Juda fake so whi̧paae eróo, nalo ti Juda meire fakepaae eróo, yaalopó. 


text:
Téyaalotei, wisi ala du betere so whi̧paae ti Kótóné ama kae ere dȩ wisinaalekélé, wisi doi muaaire alakélé, hosaa muni deyóló dua betere alakélé melaalopó. Ai alata, folosóró Juda fake so whi̧paae melóló, nalo ti Juda meire fakepaae melaalo ai ape. 


text:
Ti noatepae, Kótó a̧ta me fake so whi̧paae wisi ala eróo, me fakepaaemo dowi ala eróo dumi, mo beta̧ kaae alatóró erótua dapó. 


text:
<pb/>Mepaae so whi̧ Kótóné ama tukóló muló betere fo tuȩ́ inipatei, dowi ala du betepa, ti ai tukóló muló betere fo ha̧le mupatei, Talené atima só deróló mo ti aluraalopó. Atétere kaae, mepaae so whi̧ fea Kótóné ama tukóló muló betere fo tuȩ́ irutei, dowi ala du betepa, ti ai tukóló muló betere fonétei só deraalo ai ape. 


text:
Ti noatepae, Kótóné ama tukóló muló betere fo ha̧le wosetu betere so whi̧paae mo donoi so whi̧pó yaalomeitei, sya fóló erótu betere so whi̧paae ti mo donoi so whi̧pó enérapó. 


text:
I dere fota mo dapó. Juda meire fake so whi̧paae kale tukóló muló betere fo mené dosa̧ayóló yó meni, atima ko̧leaanétei ita wisi alapó, ita dowi alapóló tuȩ́pa, ti Kótóné ama tukóló muló betere foné eraaire ala atimané hosaa tua̧mó asȩretei ha̧kearatapó. 


text:
Atéturaalu, atimané me dowi ala depa, ti hosaa tua̧mó atimatei só deróo, me sukamó yale ala tuȩ́nétei talera̧lemó, me ala yale kisipa munitepa, ti atima só derénipó kisipa muóo, dua dapó. Atétere alané Kótóné i ala yae, i ala yao̧se ere fo atima hosaa tua̧mó asȩretei ha̧kearatapó. 


text:
Ti ai alata, Kótóné so whi̧ feané hosaa tua̧mó hiróló mole alarape taletere be dȩmótóró Kótóné Yesu Kerisopaae tale yae depa, amamo tale yaalopó. Kale fo wisi ya̧lo yó móturaalu me fo kae dumi, ai fotóró yó mótu beterapó. Kótóné tukóló muló betere fo Juda fake atimanékélé tikitua dapó 


text:
<pb/>Térapa, dia̧ Juda fake so whi̧-ó, ya̧lo i dere fo mo wosae. Diaao̧ kisipané dia̧ta, Juda fake bitu, kale tukóló muló betere fopaae tuȩ́ tiki tiróló, Kótótamo fulumu yóló beta̧mó betere so whi̧póló bopé faketu bitu de? 


text:
Kale tukóló muló betere fo tua̧mó mo bete mole foró doasi kisipare alatamo diaao̧ diriyóló kisipa sóró, Kótóné ama yaai kisipa mole ala betekélé su̧mó tuȩ́ruraalu, kae kae ala fea taleyóló, mo bete alata i ape du betere? 


text:
Ti dia̧ feata, Kótóné tukóló muló betere fo tua̧mó bete mole alarape fea bulapóló kisipa mutu, kele dilikire whi̧rape a̧lisóró fóló tu̧ yó melóo, diliki tua̧mó betere so whi̧ dȩmó beteró̧póló dȩróo, okokoi kisipa mole so whi̧ donoratere ala yóo, keteirape yó matere whi̧ betóo erapó du bitu de? 


text:
Ti dia̧né ai yó mótu betere fo-a, diaao̧kélé sya fóló du bituraalu de? Dia̧né mepaae so whi̧ ma duraalu, o̧lémi nao̧se du betere-a, dia̧kélé o̧lémi nukumié? 


text:
Diaao̧ mepaae so whi̧ ma fo duraalu, nópu nao̧se du betere-a, dia̧kélé nópu nukumipóló de? Dia̧ kapala kótópaae moma yaai aleale o̧la hó̧rótu betere so whi̧-ó du betere-a, dia̧ momatere bemó muó mole o̧la o̧lémi sinituraalu de? 


text:
Dia̧ kale tukóló muló betere fo tuȩ́rapóló bopé faketu betere so whi̧-ó, diaao̧ ai ere fotei tukóló, Kótóné doi folokoleróló dorótumié? 


text:
Diaao̧ du betere alata, asȩmó i ere fo kaaepó.<pb/>“Diaao̧ du betere alané Juda meire fake so whi̧ tua̧mó Kótóné doi wisi mo ti doró beterapó,” erapó. 


text:
<pb/>Kale tukóló muló betere fo sya fóló erótu bitutamo, tiki sekaȩ tukóló sirótu betepa, ti bete mulapó. Téni, kale tukóló muló betere fo sya feni tikitu betepa, ti tiki sekaȩ tikinire whi̧ ao̧rapó. 


text:
Téretei, mepaae tiki sekaȩ tikinire whi̧né kale tukóló muló betere fotamo sya fóló erótu betepa, ti tiki sekaȩ tikire whi̧né dere ala kaae yaalo meipóló de? 


text:
Atérapa, dia̧ tiki sekaȩ tukóo, kale tukóló muló betere fokélé tuȩ́ yóo irutei, ai fo tikitu betepa, ti tiki sekaȩ tikinirutei kale tukóló muló betere fo sya fóló erótu betere whi̧rapené dia̧ só deraalo ai ape. 


text:
<pb/>Mepaae Juda fake whi̧ ha̧le tó tikiné maaté da̧ta, Juda fakepó du betepa, ti ai whi̧ a̧ mo Juda fake whi̧ meipó. Ti mo tó tiki sekaȩ tikitu betere alata, me bete munipó. 


text:
Mepaae whi̧ detamo ama hosaa tua̧mó Juda whi̧ betepa, ti a̧ mo Juda whi̧ ai ape. Asȩmó ere fo maaté sya fóló mo siriró betepa, aita bete ala meipó. Dȩi Kepe Wisiné hosaa tua̧mó siriró betere whi̧ta, mo siri eró beterapó. Atei kaae whi̧ doi sóró horatere alata mo whi̧né dumi, kótóné beta̧ a̧ sóró horótu beterapó. Kótóné beta̧ a̧ sóró horótu beterapó.<pb/>


text:
Térapa, Juda fake kolósu, Juda meire fake kolósu depa, noa wisi alané Juda meire teraae fale? Ó atima tiki sekaȩ tikitere ala tua̧mó noa ke wisikó bule? 


text:
Aita mo kae kae ala fea atimapaae meló betereteiné teraae falapó. Ti folosóró meló betere topo ala i ape. Kótóné mo ama fotóró atimapaae wisiyóló kaae tawae yóló, melóló atima sóró beteralepó. 


text:
<pb/>Ti mepaae Juda fake so whi̧ a̧paae tuȩ́ tiki tirénitere betené noa ala yaaloé? Ai dere alané Kótóné ama so whi̧paae eró tare wisi ala doróló aluranére? 


text:
Mo meipó. So whi̧ feané dere ala taletepa, kapala fo bupatei, Kótó a̧ beta̧ mo fotóró bulapó. Aita, asȩmó i ere fo kaaepó.<pb/>“Naao dere fokélé mo donotóró yóo, fo tokó̧ló taletere alakélé, naao kisipa mole ala sya furaalu mo donotóró dapó yóo, yó̧póló yae,” erapó. 


text:
<pb/>Da̧né ho̧ko du betere dowi alané Kótóné mo donoi ala so whi̧né koló̧póló ha̧kearatepa, da̧né noa fo enére? Da̧né du betere alamó Kótó a̧ fopaae buturaalu kwia matepa, ho̧ko ala dapó yaaloé? Ti atei kaae mutere tuȩ́ta, mo whi̧né mole tuȩ́póló i dere ape. 


text:
Kótó a̧ta, ho̧ko ala dumipó. Atei kaae ala wua̧sóró, ti i haemó betó mole so whi̧ featamo netéró fo tokó̧ló tale ua̧é? 


text:
Mepaae so ó whi̧né etei kaae fo enérapó. “Ya̧lo kapala ala du betepa, ti Kótóné ama bete mole alaró mo kae ere dȩ wisinaaletamo ha̧kearóló, mo ti fakerótu beterapó. Atétu betepatei, noatepamo Kótóné ȩ dowi ala dere whi̧póló, só derótu betere?” enérapó. 


text:
I dere fotamo mopa, ti etei kaae fo enérapó. “Wisi ala sókó wó̧póló, da̧ dowi ala dekéró yaalopa sae!” Da̧né atei kaae ho̧ko fo du beterapóló, mepaae so whi̧né da̧ doi doróló erótu beterapó. Mepaae whi̧nékélé atei fo deté fupa wosalepó. Talené atei kaae so whi̧ só derótu betere alata, mo donopó. Donoi whi̧ mo beta̧kélé bitinipó 


text:
<pb/>Térapa, atei kaae dere forape woseturaalu, da̧ noa kisipa munére? Kótóné da̧ Juda fake wisiyóló kilituraalu, Juda meire fake siwiyóló tao sumipóló kisipa mute? Ai ala mo dumipó. Da̧ Juda fakekélé, Juda meire fakekélé, fea beta̧ alatóró ereteiné dowi alané dokóló muló beterapó. 


text:
Mo beta̧ whi̧nékélé etei kaae Kótó beterapó kisipa muóo, mo beta̧ whi̧nékélé Kótó kelaai dapóló ketekȩ buóló kekó̧o, mo dumipó.<pb/> 


text:
So whi̧ mo fea tu̧ wisi taaróló kó̧paae fóló, atima feané du betere ala bete muni, mo ti doyó falapó. Wisi ala dere whi̧ mo beta̧kókélé bitinipó. Mo meipó,”<pb/> 


text:
“Atimané du betere fota, whi̧ dou tuki̧tepa dei kȩlaa sókó woutere kaae yóo, atimané dere fokélé whi̧ dilikó̧ló kapala fotóró yóo, atimané ko̧lómó du betere fokélé, whi̧ tukó nóló sukunatere dowi fȩ bole wuliné whi̧ dóló sukunótu dere kaae, yóo du beterapó,”<pb/> 


text:
“Atimané me whi̧ yóló sininóló só deratere foró, whi̧ ha̧kesa̧aratere fotamo atima tua̧mó fa̧anuraalu, ha̧le yótóró tarapó,”<pb/> 


text:
“Atima whi̧ daai ketekȩ buóló kekepatamo furaalu, bekélé, o̧la o̧lakélé fea doróo, so whi̧kélé susupuróo yóló fi tikimó, nalo wale whi̧né atima kaketu betepa kelaalo ai ape. Atéturaalu, hosaa muni deyóló mo dua betere ala atima mo kisipanipó.”<pb/> 


text:
<pb/>Kale tukóló muló betere fota, ha̧le whi̧rapepaae dumitei, ai fo ao̧mó sukó̧ló betere so whi̧paae dapóló kisipa mutapó. Atére betené i haemó betó mole so whi̧ feané yale ala beta̧kélé ha̧sókó feni, mo donotóró taletere sukamó, da̧né yale dowi alamó da̧paae wosetepa, me fokó hiréni, mo dono dapó fo beta̧ enérapó. Téturaalu, mo beta̧ whi̧nékélé atei ala inipóló, Kótópaae me tokó̧ matere fokélé mo enénipó. 


text:
Atéreteiné Kótóné mo beta̧ whi̧paaekélé, ya̧ta kale tukóló muló betere fo wisiyóló erótu betaleteiné donoi ala du betale whi̧pó fo mo yaalomeipó. Ti ai tukóló muló betere fonéta, da̧ fea dowi ala dere so whi̧tóró beterapó kisipa muó̧póló, da̧paae ha̧kearóló yó mótu beterapó. Tuȩ́ tiki tiratere alané donoi so whi̧ beteratapó 


text:
<pb/>Tépatei, Kótóné tukóló muló betere fo mupatei, mió ama so whi̧ donoratere ala ha̧kearó betepa kelerapó. Ai ala yaalopóló, kale tukóló muló betere foró ko̧ló whi̧rapetamoné asȩmó erapó. 


text:
Ti Juda fake ó kae fakekélé me ala kae inipó. Da̧ fea dowi ala yó tareteiné Kótóné ama ere dȩ wisinaale mo ya̧ya̧rapó. Atépatei, da̧ fea Kótóné hamokoróló ha̧le tao sere alané donoi so whi̧ beteralepó. Ai tao sere alata, Yesu Kerisoné ama betere bete melóló, da̧ dupuró beterapó. 


text:
Ti Kótóné Yesu sukó̧póló meló betere alata, so whi̧tamo fopaae bole ala kemeróturaalu erapó. A̧ atéró suka̧le ala mopóló tuȩ́ tiki tiratere so whi̧tamo Kótóné fopaae butere ala momó kae yao̧sóró, mo ti kemeró beterapó. Ai ala ereteita ha̧le mei, ama donoi ala so whi̧ feané koló̧póló, ha̧kearóturaalu yalepó. Ti noatepae, take bitiré wale so whi̧né du betale dowi alamó, kwia hapale tokó̧ meni, dua kaae taté fu betalepó. 


text:
Ama ai ala yaleteita, mió i alimó betere so whi̧né ama donoyóló taletere ala kilitu, a̧ mo donoi Tale betóo, Yesupaae kisipa tiratere so whi̧ donoratere Tale betóo ere ala kisipa yó̧póló ha̧kearalepó. 


text:
<pb/>Térapa, so whi̧ feané ha̧le bopé fake dere alata, noa wisi ala yale tikimó bopé fake yaaloé? Noa ala sya feleteiné bopé faketere ala hepée faraleé? Aita, Kótóné tukóló muló betere fo sya fele alané ini, Kótópaae beta̧ tuȩ́ tiki tiraleteiné yalepó. 


text:
Ti noatepae, da̧né kutirimó muló bitu eró tare mo bete mole ala beta̧ i ape. Kótóné mepaae so whi̧paae dia̧ donoi so whi̧pó dere fota, kale tukóló muló betere fo sya fóló erótu beteremó dumipó. Tétumitei, Kótó a̧paae kisipa tiki tiratere alamó beta̧ da̧paae mo donoi so whi̧pó enérapó. 


text:
Ti Kótóta, Juda fake so whi̧ maaté tȩteróló kaae taru, Juda meire fake so whi̧ kaae tanipóló kisipa mute? Meipó. A̧ta, Juda meire fake so whi̧kélé fea tȩteróló kaae tare Kótó beterapó. 


text:
Ti noatepae, tiki sekaȩ tikire whi̧ró tikinire whi̧tamo wusuró beta̧ kaae tuȩ́ tiki tiró betepa kilitu, atima fea ama so whi̧ beteró̧póló, ai beta̧ Kótónétóró donoróló, beterótu beterapó. 


text:
Tuȩ́ tiki tirae yóló da̧né yó mótu betere foné Kótóné tukóló muló betere fo bete munire o̧la ao̧rótu betere? Mo meipó. Ti ai tukóló muló betere fokélé mo bete mulapóló, da̧né du beterapó.<pb/>


text:
I yale fomó, da̧ Juda fakené noutere Abraham-paae Kótóné noa ala eratepa ama kolóló kisipa salepóló da̧né noa fo yaaloé? 


text:
Motamo Abraham-né du betale wisi ala kolóló, Kótóné a̧paae mo donoi whi̧pó ua̧sóró, ti a̧ bopé faketere ala ua̧pó. Tépatei, whi̧ beta̧nékélé Kótóné keletómó bopé fake dere ala mo enénipó. 


text:
Ti <e>buk</e>-mó noa fo asȩyóló muló betere?<pb/>“Kótóné Abraham-paae i ala eraalopóló mulale fo wosóló, ama mopóló tuȩ́ tiki tirale ala Kótóné kilituraalu, a̧paae me alakélé muni, mo donoi whi̧pó” erapó. 


text:
<pb/>Beta̧ whi̧ mené kutó dirateremó matere duputa, ko̧leyóló ha̧le mótumitei, ama diale kutómó matapó. 


text:
Ti mo whi̧néta ai ala dua deretei, me whi̧né a̧paae mo donoi whi̧pó yó̧póló kisipa mutu, me wisi ala ini, dowi ala dere so whi̧ donoratere Kótópaae tuȩ́ tiki tiratere kilitu, ai whi̧né ama dowi ala kwia tokó̧ló aluróló, mo donoi whi̧pó dua dapó. 


text:
I dere fo kaae, Depit-nékélé asȩrapó. Me whi̧né ama ditere kutó kolóló dumi, Kótóné mo donoi whi̧pó dere fo wosetu, a̧ hai̧né sukutu beterapó. Ai ere fo i ape.<pb/> 


text:
“Mepaae whi̧né Kótóné fo tikitu beteremó, melaai yale kwia ha̧le kemeróo, atimané mepaae dowi alakélé Talené ama husuróo, ere whi̧rapeta, mo hai̧né sukutu beterapó.<pb/> 


text:
Mepaae whi̧né ama yale dowi alamó Talené kwia mo melókélé yaalomeipó, dere fo wosetere whi̧ a̧ hai̧né sukutu beterapó,” erapó. 


text:
<pb/>Mepaae whi̧ Talené wisiralepóló hai̧né sukutere alata, tiki sekaȩ tikire whi̧paae maaté eróturaalu, tikinire whi̧paae eranénipóló kisipa mute? Mo meipó. Ai fake tamo wusurópaae beta̧ kaae alatóró eraalo ai ape. Ti da̧né noa fo yó maté waleé? Abraham-né Talepaae tuȩ́ tiki tiratepa kilituraalu, a̧paae me alakélé muni, mo donoi whi̧pó yalepó. 


text:
A̧paae ai fo eretei-a, tiki sekaȩ tikire whi̧ betepa yalepé, tikaai ha̧le betepa yaleé? Aita, tiki sekaȩ tukóló betepa ini, tikaaipa yalepó. 


text:
Mo take Abraham a̧ tiki sekaȩ tikaaipatei, Kótópaae tuȩ́ tiki tiró betere kilitu, a̧paae mo donoi whi̧pó erapó. Até itikimó, nalo ama tiki sekaȩ tukóló sirirélipakalepó. Aita, a̧ mo donoi whi̧pó ere fo mo erapó yó̧póló, da̧le muló beterapó. Abraham a̧ ai ala ereteiné mepaae tiki sekaȩ tikinirutei Kótópaae tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧né aya beterapó. A̧ atéreteita ha̧le meipó. Atimané tuȩ́ tiki tiró betere ala Kótóné kilitu, mo donoi so whi̧pó yó̧póló erapó. 


text:
Ti Abraham a̧ta, tiki sekaȩ tikire whi̧rapené ayakélé beterapó. Ai ala maaté mei, a̧ tiki sekaȩ tikaaipatei, tuȩ́ tiki tirale ala sya fu betere so whi̧né ayakélé beterapó. 


text:
<pb/>Kótóné Abraham-paae duraalu, “Ya̧ró naao naalené deté faaire naaletamomó i hae tiki mo turó melaalopóló,” yóló munélipakalepó. Ai alata, Kótóné tukóló mulale fo sya fóló eraleteiné sini, Talepaae tuȩ́ tiki tiratepa donoi whi̧pó yale alané salepó. 


text:
Ti noatepae, tukóló muló betere fopaae kisipa tiratere so whi̧né ama eraalopó yóló mulale o̧latamo supa, ti tuȩ́ tiki tiratere ala ke buni yóo, Talené ama eraalopó yóló muló betere fokélé bete muni yóo, ere ao̧ratapó. 


text:
Ti noatepae, mepaae so whi̧né kale tukóló muló betere fo sya fu bitutei, tukóló dowi ala depa, Kótó a̧ fopaae buturaalu, kwia mótua dapó. Ai tukóló muló betere fo kisipa inire whi̧rapené ai fo tikitepa, ti kale fo tikitapó fo dumipó. 


text:
<pb/>Atérapa, Kótóné ama eraalopó yóló mulale fo dokonóló eratere alata, Kótó a̧paae kisipa tiratere so whi̧né ama hamokoróló ha̧le tao sere ala só̧póló mótua dapó. Ti ama eraalopó yóló mulale fo dokonóturaalu, Abraham-né deté faaire naale senaalepaae eró̧póló yalepó. Ti Abraham-né naale senaaleta de maaté? Aita, kale tukóló muló betere fo kaae tawae yóló, melale fakepaae maaté eraalomeitei, Abraham-né tuȩ́ tiki tirale ala sya fu betere so whi̧paaekélé eraalopó. Ti a̧ta, da̧ tuȩ́ tiki tiró betere so whi̧né ayapó. 


text:
Aita, i asȩre fo kaaepó. “Ya̧lo ya̧ haemó betóló fale kae kae tiki daae mole so whi̧ feané aya beteratapó,” Ti a̧ta, ama kisipa tirale Kótóné keletómó da̧né aya beterapó. Ai Kótóta, suka̧le so whi̧ momó kepaaróo, me ala yaai teópatei, mo erapó dere Tale betóo erapó. 


text:
<pb/>Kótóné Abraham-paae eraalopó yale ala eraaire ao̧pa meitei, mo eraalopóló Talepaae kisipa tiki tiraleteiné, kae kae tiki daale so whi̧né aya alée felepó. Ti ai alata, Talené a̧paae duraalu, “Ó sa̧paae kese horóló ho̧re dosa̧ayae. Naao deté faaire naale senaaleta, ai ere ala kaaetóró yaalopó,” yale fo mo dokonalepó. 


text:
Abraham a̧ 100 ba fo betóló kemeyaleteiné mo ti otere yóo, soma Serakélé sere yóo erepó. Atéru, naale senaale deyaaire fotoko̧ mo buni, atimaamo otereró seretamo betere ala diriyóló tuȩ́patei, Talené a̧paae eraalopó yale fo mo eraalopé neya̧alorópóló béyóló haepaae derepéni, mo eraalopóló ketekȩ buóló tuȩ́ tiki mo ti tiró bitu, Kótóné doi hale horótu betalepó. 


text:
Aita ha̧le mei, Kótóné eraalopó yóló mulale fo ama fotoko̧né mo su̧mó eranérapóló kisipa mutu, ama tuȩ́ tiki tiratere ala mo ti fotoko̧ bualepó. 


text:
Atéró donoi whi̧pó ere fota, Abraham a̧ maaté tao sóró wisirótu initei, da̧ nalo betaaire so whi̧kélé wisirótu erapó. Da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu a̧ mo ti suka̧letei, momó kepaaróló beterale Kótópaae da̧ feané tuȩ́ tiki tiratepa, ti da̧paaekélé donoi so whi̧pó yaalo ai ape. 


text:
Ti da̧né dowi ala tokó̧ló aluraai Kótóné naalema dó̧póló melóo, da̧ me dowi alakélé muni, mo donoi so whi̧pó yaairaalu, a̧ momó kepaaróló beteróo erapó.<pb/>


text:
Atéreteiné da̧ Yesu Kerisopaae tuȩ́ tiki tiró betepa, Kótóné da̧paae me alakélé muni, mo donoi so whi̧pó erapó. Atérené mió da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné yale alané da̧ró Kótótamo bóe du betaletei kemeróló, hosaa muni deyóló dua beterapó. 


text:
Da̧ Yesupaae tuȩ́ tiki tiró betepa, Kótóné hamokoróló ha̧le tao sere ala da̧paae eró̧póló, ama da̧ dapesó fóló, ai ala tua̧mó sóró beteró beterapó. Tépa, da̧ Kótóné ama kae ere dȩ wisinaale tua̧mó betaalopóló kisipa mutu, mo kée yóló hai̧tamo kaae tawóló i betere ape. 


text:
Nalo da̧paae ai eraaitere ala maaté kelaai dumi, mió da̧paae i erótu betere sekȩi ala tua̧mó bitukélé, mo kée yóló hai̧tu beterapó. Ti ai sekȩi alané da̧ haepaae só deréni, ha̧le beletétóró fu betere alanétei hai̧tere ala kaarótu beterapó. 


text:
Atétere alané Talené ala eratere whi̧ wisi beterótu beterapó. Atéró whi̧ wisi bitu, take nalopaae Kótóné wisi ala eratepa kelaalopóló, dere hai̧ kaaratapó. 


text:
Take nalopaae wisi ala kelaalopóló hai̧tamo kaae taté fu betaletei, sinipóló fomo kisipa muaalo meipó. Ti noatepae, Kótóné ama yaala sókó fole ala da̧né hosaa tua̧paae tepeyóló fa̧analepó. Kótóné ama ai yaala sókó fole ala da̧né tuȩ́ dere teita, ama da̧mó melale Dȩi Kepe Wisiné eralepó. 


text:
<pb/>I dere fo wosae. Da̧ Kótó tuȩ́niru, dowi ala du betere so whi̧ me ala yaaire fotoko̧ bunipa, da̧ tao saairaalu mo dono be dȩmótóró Yesu Keriso suka̧lepó. 


text:
Mepaae whi̧ de mo donoi whi̧ tao saai dapóló sukutere ala suka fea yó tani, beta̧ beta̧ sukamó maaté depa keletapó. Atétere kaae, mo donoi whi̧ wisinaale tao saai dapóló, mepaae whi̧ suka̧airetei mo hapólurapó. 


text:
Tépatei, Kótóné ama da̧paae yaala sókó fole ala etéró ha̧kearóló yó matapó. Da̧né dowi ala ha̧le yó tapa, ai yó tare dowi ala tokó̧ló aluraairaalu, Yesu Keriso suka̧lepó. 


text:
<pb/>A̧ sukuturaalu, sókó fele sameané da̧ donoi so whi̧ beteró betereteiné take nalo Kótó a̧ fopaae butu matere kwia da̧né sao̧sóró, ama tao saaire ala yaalomeipóló de? Mo tao senérapó. 


text:
Take da̧ta Kótóné ama bóe whi̧ beteretei, ama naalema sukuturaalu bóe firóló, beta̧mó beteró beterapó. Mió a̧ kepaayóló betereteiné da̧kélé mo ti beteró̧póló, ama ai eró betere alané mo yaalomeipóló de? 


text:
I fota, take nalo yaaire alamó maaté dumitei, mió da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Kerisoné yale alané da̧ró Kótótamo bóe fiyóló, beta̧mó bitu, mo kée yóló hai̧né sukutu beterapó. Adam-né ere ala tua̧mó sukó̧o, Yesuné ere tua̧mó kepaayóo erapó 


text:
<pb/>Térapa, beta̧ whi̧né yale alané i haepaae dowi ala wó̧póló tu̧ tuki̧yalepó. Atéyale dowi alané sukutere ala kaaróló, so whi̧ fea sukuté fu betalepó. Ti noatepae, so whi̧ fea dowi alatóró du betaleteinépó. 


text:
Kale tukóló muló betere fo sókó waai teópa, ti dowi alapi i haemó moipakalepó. Ai tukóló muló betere fo sókó waaipa, so whi̧né du betere dowi ala Kótóné fea taleyóló dosa̧anipó. 


text:
Atépatei, Adam betale alimó kaae sóró so whi̧ sukuté wóló, Moses betale alimó betere so whi̧kélé fea sukutere alané tȩteróló kaae taru, ha̧le sukutétóró fu betalepó. Ti Kótóné yóló mulale fo Adam-né tukóló ere dowi ala kaae, ai so whi̧né initei, atimakélé mepaae dowi ala ha̧le deté fu betepa, sukutétóró fu betalepó. Ti Adam-né yale alata, nalo waaire whi̧ beta̧né yaaire alatóró su̧róló erapó. 


text:
<pb/>Tépatei, Talené ha̧le matere ala kolósu, ama fo tukóló yale dowi ala kolósu depa, mo beta̧ kaae meipó. Téyaletei, Kótóné hamokoróló tao sere alaró beta̧ whi̧ Yesu Kerisoné hamokoróló ha̧le matere wisi alatamo, so whi̧ feapaae mo turó su̧ralepó. Atéyale alané folosóró yale ala mo teraae falapó. 


text:
Kale yale fo momó dapó. Kótóné ha̧le matepa sere alaró beta̧ whi̧né yale dowi alamó sere sekȩi alatamo beta̧ kaae meipó. Beta̧ whi̧né yale dowi alamótei, so whi̧ fea taleyóló só deralepó. Atépatei, so whi̧ feané fo tukóló yale dowi ala mo dekéró yó tapa, Kótóné ha̧le matere alané so whi̧ feapaae dia̧ me alakélé muni, mo donoi so whi̧póló beteró beterapó. 


text:
Ti noatepae, beta̧ whi̧né fo tukóló yale alamó sukutere ala ai whi̧ tua̧mó sókó walepó. Atéyaleteiné so whi̧ feapaae sukutere ala tokó melóló, ai alané so whi̧ fea tȩteróló kaae tarepó. Kótóné hamokoróló tao sere alaró ha̧le matere donoi doitamo sere so whi̧ta, ti beta̧ whi̧ Yesu Keriso tua̧mó mo ti betere bete sóró tȩteróló kaae taté fu betaalopó. Atétu sukutere alané tȩteróló kaae taretei, mo ti bosenée falapó. 


text:
<pb/>Atére betené beta̧ whi̧né fo tukóló yale dowi alamó kwia móturaalu, so whi̧ fea só deró beterapó. Atépatei, me whi̧né ti fo wosóló mo beta̧ donoi ala wisinaale ereteiné so whi̧ feapaae me ala muni, mo donoi so whi̧póló, mo ti betere bete mótu beterapó. 


text:
Ti noatepae, kale yao̧se yóló mulale fo beta̧ whi̧né tukóló yale dowi alamó, so whi̧ fea dowi ala yale whi̧tóró alée felepó. Atére kaae, beta̧ whi̧né fo wosóló sya fele alané so whi̧ fea me alakélé muni, mo donoi so whi̧ beteraalopó. 


text:
<pb/>Kale fo tukóló du betale dowi ala mo ti fakeyó̧póló, Talené ama mepaae folosóró melale fotamo touróló, kale tukóló muló betere fokélé melalepó. Téyalemó, dowi ala mo ti faketepa, ai ala aluraai Kótóné ha̧le hamokoróló tao sere alakélé mo ti fakeralepó. 


text:
Aita ha̧le meipó. So whi̧ fea dowi alané tȩteróló kaae tapa sukuté fu yale kaae, mió da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, Kótóné hamokoróló ha̧le tao sere alané tȩteróló kaae taru, da̧paae me alakélé muni, mo donoi so whi̧póló, mo ti betere bete mótu betaai erapó.<pb/>


text:
Térapa, mió da̧né noa fo yaaloé? Kótóné ama hamokoróló ha̧le tao sere ala mo ti fake yó̧pólópa, da̧ dowi ala ha̧le yó tawae fo enére? 


text:
Ai fo mo enénipó. Ti taketa da̧ dowi ala tua̧mó mo sukó̧ló molepó. Atéreteiné ai ala tua̧mó da̧ momó kae netéró bitiré faaloé? 


text:
Ti da̧ fea wȩi tópuale alata, Yesu Keriso tua̧paae doropóló, a̧ suka̧le ala tua̧mó tópualepóló kisipa mutumié? 


text:
Ti da̧ atéró wȩi tópuale alata, a̧tamo beta̧mó sukó̧ló a̧ tua̧mó douralepó. Ti ha̧le meipó. Alimané mo kae ere dȩ wisinaale tua̧mó bole fotoko̧né Yesu Keriso kepaarótu yale kaae, da̧kélé kisi betere bete sóró a̧tamo beta̧mó bitiré faairaalu yalepó. 


text:
<pb/>Ti Yesu sukutu yale kaae da̧kélé, a̧tamo sukutepa ti a̧ momó kepaatu yale kaae, da̧ feakélé kepaayóló betaalopó. 


text:
Ti noatepae, ai upulé ala du betale whi̧ta, a̧tamo filipaa ni tómó oleróló daletei da̧né kisiparapó. Atéyale beteta, dowi alané da̧ momó tȩteróló kaae tawao̧sóró, tó tikiné dowi ala yaai bole fotoko̧ kemeró̧póló, a̧tamo suka̧lepó. 


text:
<pb/>Ti mió da̧ Yesu Kerisotamo beta̧mó sukunapóló kisipa mutepa, ti a̧tamo beta̧mó betaalopóló kisipa tiki tiró beterapó. 


text:
Ti noatepae, Yesu Keriso a̧ sukó̧ló kepaayóló beteretei, momó kae suka̧alomeipó. Sukutere alané a̧ tȩteróló kaae tawaaire su̧nire ala da̧né kisiparapó. 


text:
A̧ suka̧le beteta, dowi alamó a̧paae erótu betale sekȩi ala mo ti kemeraairaalu, beta̧ félitóró suka̧letei a̧ momó kae suka̧alomeipó. Atéró mió a̧ betereteita, Kótóné ala eraairaalu, beterapó. 


text:
<pb/>A̧ atétu yale kaae, dowi alané dia̧ tȩteróló kaae tawaletei, mo ti kemeróló dia̧kélé sukó̧o, Yesu Keriso tua̧mó bituraalu, Kótótamo mo beta̧mó betóo, erapóló kutirimó muló betae. 


text:
Térapa, diaao̧ mo tó tikiné ekȩleyóló yae dere ala sya furaalu, du betere dowi alané dia̧ tȩteróló kaae tawao̧sóró yae. 


text:
Diaao̧ hó naase, ó tiki fea, tó tikiné ekȩleyóló du betere dowi alapaae mulao̧se. Ti dia̧ta, mo suka̧le whi̧tei momó kepaayóló beterapa, beta̧ whi̧né ama fosói to̧ ó sepake me whi̧né kutó diyó̧póló mótu dere kaae, Kótóné ama eraai kisipa mole donoi ala wisinaale eró̧póló, diaao̧ hó naase, ó tikikélé mo turó Kótópaae melae. 


text:
Ti mióta, dia̧ kale tukóló muló betere foné tȩteróló kaae tare ao̧mó bitini, Kótóné ha̧le hamokoróló tao sere alané tȩteróló kaae tare ao̧mó beterapó. Téreteiné dowi alané dia̧ momó kae tȩteróló kaae tanénipó. Take dowi alané wae sóró beteretei, mió donoi alané kutó diratere whi̧ beterapó 


text:
<pb/>Térapa, mió da̧né noa fo yaaloé? Da̧ta, kale tukóló muló betere foné kaae tare ao̧mó bitini, Kótóné hamokoróló ha̧le tao sere alané kaae tare ao̧mó beterapa, dowi alatóró deté fu betaalopó fo enére? Mo meipó. 


text:
Ya̧ me tȩteróló kaae tare whi̧ beterepaae fóló, ama dirae dere kutó naao dirótu betepa, ti ya̧ ai whi̧né wae sóró kutó diratere whi̧ beterapóló kisipa muae. Ya̧tamo dowi alané wae sóró kutó diratere whi̧ betepa, ti ai alatóró deté fóló, sukutere alapaae sókó faalopó. Ya̧tamo Talené fo ao̧mó bitu, ai mo ala wisi sya fóló erótu betepa, ti donoi ala dere whi̧ betaalopó. 


text:
Take dia̧ dowi alané tȩteróló kaae tapa, ai dowi alané kutó deratere so whi̧ betalepó. Atépa, dia̧paae kale fo wisi yó móturaalu, i fonéta dia̧ kaae tawaalopa, ao̧mó betae yóló yó maletei dia̧né wosalepó. Ai fo wisi diaao̧ hosaa tua̧mó muló bitu, ketekȩ buóló erótu betereteimó ya̧lo Kótópaae mo kée enérapó. 


text:
Taketa, dia̧ dowi alané dokóló muló beteretei, teraae faróló mió donoi alané wae sóró kutó diratere so whi̧ ai betere ape. 


text:
<pb/>Dia̧ mo i hae whi̧ bituraalu, ya̧lo i yó mótu betere mo bete mole fo wisi dia̧ diriyóló tuȩ́ yaaire su̧nireteiné kisipa yaasepóló, mo whi̧né dere alapaae dó faróló i dapa wosae. Taketa, dia̧né hó naase dowi alapaae mulóló, ai alané wae sóró kutó diratere so whi̧ bitu, dowi alatóró mo ti fakeraté fu betalepó. Atétu yale kaae, mió dia̧né hó naase ó tiki fea Kótópaae ha̧le menóló, ama donoi alané wae sóró kutó diratere so whi̧ betae. Atétepa, ti Kótóné mo kae so whi̧ beteraté fenérapó. 


text:
Take dia̧ dowi alané wae sóró kutó dirótu betale sukamó, donoi alané tȩteróló kaae tare tua̧mó bitipó. 


text:
Mió i betere alimó haleturaalu, take dia̧né du betale ala kisipa fatepa, take yale ala tua̧mó me noa wisi alakó bupa kelere? Take ai deté wale alané duputa, ti sukutere ala kaaró ai betere ape. 


text:
Taketa, dowi alané dia̧ dokóló muló beteretei teraae faróló, mió Kótóné ama kutó diró̧póló wae sóró beteró betere so whi̧ beterapó. Atéró Kótóné ama kae ere wisi ala tua̧mó bitiré fole duta, mo ti betó tawaaire bete sóró betaalopó. 


text:
Ti noatepae, dowi alané ama kutó diratere so whi̧paae matere duputa, sukutere alapó. Tépatei, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, Kótóné mo ti betó tawaaire bete hamokoróló ha̧le mótu beterapó.<pb/>


text:
Norape-ó, ya̧lo i dere fota, Kótóné tukóló muló betere fo kisipare whi̧rapepaae dapó. Whi̧ sukuni betepa, ti kale tukóló muló betere foné tȩteróló kaae tare ao̧mó beterapó ere fo diaao̧ kisiparapó. 


text:
Beta̧ su̧róló dere fo i ape. Whi̧né dokore so ama oma sukuni ha̧le betepa, me whi̧tamo dokaairetei fo mulapó. Ama omatamo sukó̧ló wulia beteremó, me whi̧né dokotepa ti fo munipó. 


text:
Whi̧né dokore sotamo oma betepatei taaróló whi̧ me kaetamo fupa, so whi̧ feané ai so nópu nukulapó dua dapó. Tépatei, oma suki̧tikimó wulia me whi̧tamo dokotepa, ti nópu nokole sopó enénipó. Ti noatepae, whi̧né dokore ala kemeyalepó. 


text:
<pb/>Térapa norape-ó, soró whi̧tamo dokoterepaae dó faróló yale fo bete i ape. Da̧ Yesu Keriso tua̧mó betepa, a̧ mo ti dóló sukunóturaalu, da̧kélé a̧tamo suka̧lepó. Ti aita ha̧le meipó. Folosóró kale tukóló muló betere foné dokaletei mo ti kemeróló, sukó̧ló momó kepaayóló betere whi̧né da̧ dokóló, ni du wisi oletu dere kaae, da̧ tua̧mó wisi ala epa kilituraalu, Kótóné ama doi doasi muló̧póló erapó. 


text:
Take da̧ tó tikiné tȩteróló kaae tawale alimó, kale tukóló muló betere fonétei tó tikiné ekȩletere ala mo ti fakeyó̧póló, sesemeralepó. Atéró sesemeratepa du betale alané da̧ tua̧paae olerale duta, ti sukutere alapó. 


text:
Take tukóló muló betere foné da̧ dokóló bitu, Talené ala eróturaalu, kale asȩyóló muló betere fo maaté sya fóló erótu betalepó. Take até dua yale alata, da̧ sukuturaalu mo ti kemeralepó. Mió kisi alata, ti Dȩi Kepe Wisiné da̧ fotoko̧ bulatepa, Talené ama ala erótu beterapó. Dowi alané da̧ só deraai wóputu betere ala 


text:
<pb/>Térapa, mió da̧né noa fo yaaloé? Kale tukóló muló betere fo-a, dowi alapó enére? Mo meipó. Ai tukóló muló betere foné ȩpaae dowi ala i ape yóló yó melólua̧meisóró, ti dowi ala kisipa ua̧meipó. Ti tukóló muló betere foné mené o̧la senée yóló au nao̧se fo ua̧meisóró, ti au nokoletei dowi alapóló tuȩ́ mua̧meipó. 


text:
Ti ai tukóló muló betere foné tȩ mulatepa, dowi ala ȩ tua̧paae sókó wóló, kae kae wisi wisi o̧la senée yóló au nokole ala kaaralepó. Ai fo sókó waaipa, ti dowi ala sukó̧ló mulu, so whi̧paae me ala eraaire fotoko̧ mo bunipó. 


text:
Kale tukóló muló betere fo sókó waaipa, ȩ mo beterepó. Tépatei, kale yao̧se yóló muló betere fo sókó wóló, dowi ala sukó̧ló mupatei, kepaaróló beteraleteiné ȩ dóló sukunalepó. 


text:
Kale yao̧se yóló muló betere foné mo ti betere bete melaalo nisi yalemó, sukutere alatei ȩpaae eralepó. 


text:
Kale yao̧se yóló muló betere foné mulale tȩmó dowi ala ȩ tua̧paae sókó wóló, fotei dowi alané nópulu kaae tao sóró ȩ dilikó̧ló dolóló sukunalepó. 


text:
Atérené kale tukóló muló betere fota, me dowi alatamo hoseké ini yóo, kale yao̧se ó yae ere fokélé doni, mo donoi ala wisipóló Kótóné ama kae tukóló mulóo erapó. 


text:
<pb/>Ti kale tukóló muló betere fo wisi-a, sukutere ala alée fóló ȩ dóló sukunaleé? Mo meipó. Ténitei, dowi ala ya̧lo tuȩ́ yó̧póló, dowi alané kale wisi tao sóró, ȩ tua̧mó sukutere ala kaaralepó. Atétu dowi alata, mo dowi o̧lapóló so whi̧né kisipa yó̧póló, kale yao̧se yóló muló betere foné ha̧kearatapó. 


text:
<pb/>Kale tukóló muló betere fota, Kótó a̧ mo kepetóró bituraalu, amatei tukóló muló beterapóló, da̧né kisiparapó. Tépatei, ȩ mo hae whi̧ betereteiné dowi alané wae sóró kutó diratere whi̧ i beteró betere ape. 


text:
Ya̧lo du betere ala ya̧lotei kisipanipó. Ti noatepae, enére wisi alamo ya̧lo dumi, yaalo hó̧re alatei ho̧ko du beterapó. 


text:
Ti yaalo hó̧re ala ya̧lo du betereteiné kale tukóló muló betere fo kolósu, ya̧lo du betere ala kolósu depa, mo wisirapóló kisipa mutapó. 


text:
Atéru, wisi ala mo beta̧kélé ȩ tua̧mó munipóló kisipa mutapó. Wisi ala ȩ tua̧mó munipó dere fota, ya̧lo mo tó tikimó wisi ala munipóló dapó. Ti noatepae, ya̧lo kisipané wisi ala enépatei, yaaire mo su̧nipó. 


text:
Téturaalu, yaalo hó̧re alatei du betepa, ti ya̧lo kekeme nóló dumi, ȩ tua̧mó mole dowi alané du beterapó. 


text:
<pb/>Ti ya̧lo du betere ala tua̧mó i ala epa kolóló kisiparapó. Ya̧lo wisi ala yaai kisipa mutere sukamó, dowi alakélé ȩ tua̧mó mupa kelerapó. 


text:
Ti noatepae, Kótóné tukóló muló betere fo kilituraalu, ya̧lo tuȩ́ tiki tua̧mó mo kée yóló hȩkesetu beterapó. 


text:
Atépatei, ya̧lo hó naase, tiki tua̧mó dowi alané ama kisipa mole ala erótu betepa kelerapó. Ai alané ya̧lo tuȩ́ tiki tua̧mó donoi alatamo bóe du beterapó. Atéturaalu, ya̧lo hó naase, tiki tua̧mó yó tare dowi alané ȩ dokóló <e>dipula</e> kaae, beteró beterapó. 


text:
Ya̧lo tikita, dowi alané i turukée fole ape! Ya̧lo mo tó tikiné ȩ sukutere alapaae si̧yóló só foletei, né tao saaloé? 


text:
Ti da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tua̧mó bitu, Kótóné ȩpaae erótu betere alamó mo kée du beterapó. Atétu betepatei, ya̧lo tuȩ́ tiki tua̧mó ti ȩ Kótóné tukóló muló betere foné wae sóró kutó diratere whi̧ betóo, tó tikita ti ya̧lo yó tare dowi alané wae sóró kutó diratere whi̧ betóo erapó.<pb/>


text:
Ti noatepae, dowi alaró sukutere alatamo fotoko̧né ȩ dokó muló beterepó. Atéretei, Yesu Keriso tua̧mó betepa, mo ti betere bete matere Dȩi Kepe Wisi fotoko̧né ȩ teraae faróló, ha̧le beteralepó. 


text:
Ti noatepae, kale tukóló muló betere foné da̧ tao saai yaletei, mo tó tikiné dere ala tua̧mó betereteiné tao saaire su̧nipó. Atépa, Kótóné ama naalematóró dowi ala du betale whi̧ ao̧yóló sukó̧póló dotȩyalepó. Aita ha̧le mei, so whi̧né yale dowi alamó melaai yale kwia tokó̧ló aluraai yalepó. A̧ atéró sukuturaalu, tó tikimó mole dowi ala ama só deróo, ai dowi alamó melaai yale kwiakélé ama tikimótei sóró aluróo yalepó. 


text:
Atéró só deraletei ha̧le meipó. Tó tikiné yae dere ala sya feni, Dȩi Kepe Wisiné yae dere ala sya fu betere so whi̧ da̧ tua̧paae kale tukóló muló betere foné eraai du betale donoi ala eróló mo su̧ró̧póló yalepó. Ai ala eró betere so whi̧ da̧ta, ti da̧né tó tikiné yae dere ala dumi, Dȩi Kepe Wisiné yae dere alatóró du beterapó. 


text:
<pb/>Tó tikiné yae dere alatóró sya fu betere so whi̧ atimané kisipa tikikélé, ti tó tikiné hȩkesere alapaaetóró muló beterapó. Tépatei, Dȩi Kepe Wisiné yae dere ala du betere so whi̧ atimané tuȩ́ tikikélé, ti Dȩi Kepené yaai hȩkesere alapaaetóró muló beterapó. 


text:
Tó tikiné yaaitere ala maaté kisipa mutu betere so whi̧ta, sukutere ala tua̧mó beterapó. Tépatei, Dȩi Kepe Wisiné yae dere ala tuȩ́ mutu betere so whi̧ ti Kótótamo bóe fióló mo ti betere bete sóró hosaa muni deyóló mo dua beterapó. 


text:
Ti noatepae, tó tikiné ekȩlere ala yaai kisipa mutu betepa, ti Kótótamo bóe du beterapó. Atétere alané Kótóné tukóló muló betere fo ao̧mó bitini yóo, ai fo eraaire fotoko̧kélé buni yóo, erapó. 


text:
<pb/>Tépatei, Kótóné Dȩi Kepe Wisi dia̧ tua̧mó betepa, tó tikiné yae dere ala sya fóló ini, Dȩi Kepe Wisiné yae dere ala sya fóló du beterapó. Mepaae whi̧ de tua̧mó Yesu Kerisoné Dȩi Kepe Wisi bitinipa, ti Yesu Kerisoné so whi̧ meipó. 


text:
Naao mo tikita, dowi alané dóló sukunóo, naao kepe beteta, ti Kótóné donoratere alané kepaaróló beteróo, erapó. 


text:
Yesu Keriso kepaaróló beterale sekȩ́né melale Dȩi Kepe Wisi dia̧ tua̧mó betepa, Kótóné Naalema kepaarótu yale kaae, ai Kepepaae dia̧ kepaaróló beterae depa, diaao̧ mo tó tikikélé kepaaróló, mo ti beteró̧póló yaalopó. 


text:
<pb/>Térapa norape-ó, Kótóné da̧ tao sóró eró betere wisi alamó da̧némo a̧paae tokó̧ melaaire kwia mulapó. Atéreteiné da̧né tó tikiné ekȩlere alané noa alakó da̧paae eró betepa, da̧némo ama erae dere ala sya fóló eraaloé? Até mo enénipó. 


text:
Ti noatepae, tó tikiné yae dere ala sya fupa, ti dia̧ mo suka̧alopó. Tépatei, Dȩi Kepe Wisi fotoko̧né dia̧ tao supa, ti dia̧né tó tikiné yaaire dowi ala diaao̧ doló sukunatepa, ti dia̧ mo betaalopó. 


text:
Ti noatepae, Kótóné Dȩi Kepe Wisiné a̧lisóró fu betere so whi̧ta, ti Kótóné ama naale senaaletóró beterapó. 


text:
Ti dia̧ matepa sale Kepeta, momó wae sóró kutó diratere whi̧ beteróló, wiratere Kepe meni, Kótóné ama naale senaaletóró aleróló beterótu betere Kepe matepa salepó. Ai Kepe Wisiné da̧ tao sóró i fo yae depa, da̧né fo fakeyóló, “Apa-ó! Aya-ó!” du beterapó. 


text:
Ai Dȩi Kepe Wisi da̧né kepetamo touyóló beta̧mó bitu, da̧ta Kótóné ama naale senaaletóró beterapó du beterapó. 


text:
Mió da̧tamo ama naale senaale betepa, ti Kótóné ama eraalopó ere ala wisi dokonóturaalu, Yesu Kerisopaae materetei da̧kélé saalopó. Take Kótóné ama kae ere dȩ wisinaale tua̧mó da̧kélé Yesu Kerisotamo beta̧mó beteró̧póló, a̧ sekȩi ala su yale kaae, mió da̧kélé sekȩi ala siré fu beterapó. Kótóné ere dȩ wisinaale tua̧mó betaalopóló hai̧tu betere ala 


text:
<pb/>Kótóné mo kae ere ala wisinaale da̧ tua̧paae ha̧kearóló, eratere ala kelaai dapóló kisipa mutu, mió da̧paae i erótu betere sekȩi ala mo sawa o̧la alerótu beterapó. 


text:
Aleyóló muló betere o̧la o̧la feané Kótóné ama naale senaale i ape yóló ha̧kearatere kelaai dapóló, hai̧tamo bitu, kele kele du beterapó. 


text:
Kótóné aleóló muló betere o̧la o̧la fea fomaakei ala tua̧mó beteralepó. Ai alata, atima kisipanétei ini, ai ala tua̧mó beterale sekȩ́né ama kisipa mole ala sya fóló erapó. 


text:
Atéru, Kótóné aleyóló muló betere o̧la o̧la fea doróló aluraai mió dokóló mulapó. Atéretei, take Kótóné ama naale senaale dokoretei teraayóló ama kae ere dȩ tua̧mó feléyóló betere ala atimakélé saalopóló kisipa mutu, hai̧tamo kaae tawóló beterapó. 


text:
<pb/>Kótóné aleyóló muló betere o̧la o̧la fea touyóló so naale saai sisó nóló kaketu dere kaae, take keké nale alimó kaae sóró deté waletei, mió i betere alimókélé kaketere ala ha̧le yó taretei da̧né kisiparapó. 


text:
Ama aleyóló muló betere mo o̧la maaté mei, da̧ tua̧mókélé, Dȩi Kepe Wisi betereteiné dele doasi sóró kaketu beterapó. Ti aita ha̧le mei, Dȩi Kepe Wisita folosóró u̧lumétere o̧la iki nukutere kaae erapó. Atéreteiné da̧ Kótóné naale senaale aleróló dape saaire be dȩ hapale analée yóló kaae taté fu beterapó. Ai be dȩmó Talené da̧ dupu yaleteiné i daale tiki taaróló, kae tiki wisi saalopóló hai̧ tamo kaketu beterapó. 


text:
Ti Kótóné ama da̧ tao sóró wisiróló beteró betere beteta, take nalopaae eraaire wisi ala kelaalopóló kisipa mutu, hȩkesetamo kaae taté fu beteró̧póló tao salepó. Atépatei, mepaae whi̧né wisi alatamo kelené kolóló tuȩ́pa, ti ai ala ama sóró tareteiné kelenée dere fo momó kae enénipó. 


text:
Tépatei, mepaae ala mió da̧né sóró tani, take nalo saalopóló kisipa mutu, kaae taté fu betere ala hó̧ni, ha̧le bitiré fu betaalopó. 


text:
<pb/>Atétu betere kaae, moma yaaire fotoko̧ buni béruraalu, da̧né hosaa tua̧mó ere ala ko̧lóné enénipa Dȩi Kepe Wisiné da̧ tao suraalu, a̧kélé deletamo ketekȩ buóló, Kótópaae momarótu beterapó. 


text:
Atétu betepa, da̧né hosaa tua̧mó ere ala taletu betere Kótóné Dȩi Kepe Wisiné mole kisipakélé kolóló mo tuȩ́rapó. Ti noatepae, kale Dȩi Kepe Wisiné Kótóné yaai kisipa mole alatóró sya furaalu, ama kae beteró betere so whi̧ tao sóró Talepaae momarótu beterapó. Kae kae sekȩi alané da̧ dorao̧sóró, Kótóné fotoko̧né tȩteró beterapó 


text:
<pb/>Ti noatepae, Kótópaae yaala sókó fu betere so whi̧paae kae kae ala erótu betere tua̧mó Kótóné atima tao saai wisi ala erótu beteretei da̧né kisiparapó. Ti ai so whi̧ta, ama kisipa mole ala eraai a̧ beterepaae ape yalepó. 


text:
Ti noatepae, mo taketitei ama kisipare so whi̧ta, Naalema biture kaaetóró beteró̧póló, amatei atima wisiraté faai dapóló, tukóló mulélipakalepó. Atéreteita ha̧le mei, ama ne nomarape kuamó a̧ topo naale beteró̧póló erapó. 


text:
Mo taketitei ama kisipané a̧ beterepaae wó̧pólópó yóló sóró beterale so whi̧tóró a̧ beterepaae ape yalepó. Atéyale so whi̧paae me alakélé muni, mo donoi so whi̧póló beteralepó. Atéró sóró beterale so whi̧ tua̧paae ti ama kae ere dȩ wisinaale eróló mo ti su̧ró beterapó. 


text:
<pb/>Atérapa, ama ai eró betere doasi alamó, mió da̧né noa fo yaaloé? Ti Kótó a̧ta, da̧paae me ala erao̧sóró tao sere sekȩ́ beterapa, né da̧tamo bóe dóló só deraaloé? 


text:
Kótóné ama naalema mepaae whi̧né dao̧sóró sesé dere ala ini, da̧ fea tao saairaalu, a̧paae eraaire ala eró̧póló, atimané naase tua̧mó mulalepó. Da̧ tao suraalu ama naalema melale kaae, da̧né mepaae ya̧ya̧tere alakélé ama hamokoróló tao sóró ha̧le melaalomeipóló kisipa mute? Meipó. Ama mo melaalopó. 


text:
Kótóné ama so whi̧póló sókó sóró kae beteró beteretei, né atimatamo fo tokó̧ló só deranére? Ti Kótónétóró mo donoi so whi̧pó du beterapó. 


text:
Ti atimata, me alakélé muni, mo donoi so whi̧póló Kótónétei sóró beteró beterapa, né só deraaloé? Yesu Keriso a̧ mo ti suka̧letei, Kótóné momó kepaaróló fea ala tȩteróló betere tiki, ama turu naase dȩmó beteralepó. Aimó bituraalu, da̧ só deratere ala yao̧sóró, tao saaire fo Alima Kótópaae du beterapó. 


text:
Yesu Kerisoné da̧paae yaala sókó furaalu, eratere wisi ala mo erao̧sóró, né sesénére? Me sekȩi alané ó hosaa tua̧mó mole sekȩi alané ó Yesuné doimó betepa sere susupui alané ó o̧la sóku alutere alimó wote dere alané ó kuti meiyóló tiki ha̧le betere alané ó mepaae da̧ dóló sukunatere kae kae o̧la o̧lané ó whi̧ mo ti dóló sukunatere alanékélé sesénénipó. Mo meipó. 


text:
I fo kaae asȩmókélé erapó.<pb/>“Tale-ó, da̧ naao ala erótu beteremó, da̧paae dia̧ daalopó dere fo betere doko̧ fea ha̧le yó tarapó. Ti da̧ta, <e>sipsip</e> hupurape daai halikané kaae duló beterapóló,” erapó. 


text:
Ai dosa̧ayale alarapené da̧ mo ti doratere ala enénipó. Mo bóe dóló be torokó̧ falatu dere kaae, ai alarape da̧né tȩteróló teraae faaire alata, da̧paae yaala sókó furaalu wisi ala erale whi̧ Yesu Kerisoné yale ala tua̧mó bitu, ti mo su̧mó enérapó. 


text:
Ya̧lo i dere fota, mo dapóló tuȩ́ tiki tiraaire fopa wosae. Sukutere alané ó betere alanékélé, <e>ensel</e>-rapené ó dowi keperapenékélé, mió i betere alimó du betere alané ó take waaire alimó yaaire alanékélé, kae kae fotoko̧ bole keperapené ó sa̧ taoró betere o̧larapenékélé, mo apaae derepale dolomó betó mole o̧laró Kótóné aleóló muló betere o̧la o̧la featamoné, Kótóné ama yaala sókó fale ala, da̧ tȩteróló kaae tare whi̧ Yesu Keriso tua̧paae tepeyóló, amamo da̧paae yaala sókó furaalu, wisi ala mo erao̧sóró, ai dosa̧ayale alarapené seséyaaire mo su̧nipó.<pb/>


text:
Ya̧lo i dere fota kapala mei, ȩ Yesu Keriso tua̧mó bitu, mo dapó. Ȩ dekȩné sukuturaalu, ya̧lo hosaa tua̧mó delei ala ha̧le yó taretei, Dȩi Kepe Wisiné kolóló mo dapó du beterapó. 


text:
Ya̧lo no nerape Israel fake so whi̧ atima ȩ betere kaae wisiyóló beteró̧póló tao suraalu, ȩ Yesu Kerisotamo beta̧mó betere ala tekeyóló kae beteratepa ti wisirapóló kisipa mutapó. 


text:
Ti ai Israel fake so whi̧ Kótóné dape sóró ama naale senaale beteróo, ama kae ere ala wisinaale atimané koló̧póló yó melóo, Kótóné ama so whi̧póló atimatamo mo dirii fo dokóló mulaté wóo, ama tukóló muló betere fokélé atimapaae melóo, momatere bemó Talené doimó mepaae alarape erótu betae yóo, ama wisi ala atimapaae mo eraalopóló, yóló mulaté wóo erapó. 


text:
Ti atimata, Israel fake kaarale whi̧rapené deté wale so whi̧pó. Ai fake sonéta, so whi̧ tȩteróló kaae tawaaire whi̧ Yesu Keriso mo whi̧ tiki daai dealepó. Ti Yesu a̧ta, fea ala fea tȩteróló kaae tare Kótó beterapa, ama mole doi wisinaale mo ti muó tanó̧póló, sóró horótu betae. Mo kée! Téyó̧póló yae. 


text:
<pb/>Kótóné atimapaae i ala eraalopó ere fo ha̧sókó felepóló kisipa mute? Mo meipó. Ti noatepae, kale whi̧ Israel-né deyale naalerape fea betó moletei, atima Israel faketóró bitinipó. 


text:
Abraham-né deale naale senaale betó moletei, fea ama doi mole naale senaaletóró bitini, mepaae ti ama doi munire naale senaale beterapó. Asȩmó i fo mulapó. Kótóné Abraham-paae duraalu,<pb/>“Aisak-né deyaaire naale senaale maaté ti mo naao naale senaale ai ape,” erapó. 


text:
Ai ere fo bete i ape. Abraham-né ama naale tamo dealetei, mo whi̧né naale senaale detere ala sya fóló deale naaleta, ti ama naale meipó. Kótóné Abraham-paae eraalopó yale fo dokonóturaalu deale naaleta, ti Kótóné ama doi mole naale senaalepó erapó. 


text:
Ti Kótóné ama mo eraalopó yóló mulale fo i ape.<pb/>“Ȩ momó fesaae wouraaluta, mió ya̧lo i tukóló mulatere be dȩmótóró Sera a̧ naale mo sóró betepa kelaalopó,” fo ipakalepó. 


text:
Ai kale naale tamo beta̧ be dȩmó deyaaipatei, atimaamoné me wisi ala ó dowi ala initei, Kótóné ama mole kisipa sya furaalu, sókó su yóló kae beteraaire ala mo ti muó tanó̧póló, kale sopaae i fo ipakalepó.<pb/>“Naao topo naaleta, dekȩ naalené kutó diratere whi̧ betaalo ai ape,” Ti Kótóné ama so whi̧póló sóró beteratere alata, whi̧né dere ala kolóló dumitei, Talené ama kisipa mole alatóró sya fóló dua dapó. 


text:
Ai fo kaaetóró asȩmókélé erapó.<pb/>“Ya̧lo hosaa mo turó Jekop-paae muluraalu, Iso ya̧lo hȩkeseni hó̧ralepó.” 


text:
<pb/>Atérapa, mió da̧né noa fo yaaloé? Kótó a̧ta, whi̧né du betere ala donoyóló tale dumi, ho̧ko taletere Kótópóló kisipa mute? Mo meipó. 


text:
Ti Kótóné Moses-paae i fo erapó.<pb/>“Ya̧lo tao saai kisipa mole whi̧tóró ko̧leturaalu tao saalopó. Ti ko̧letere alata, ya̧lo kisipa mole whi̧paaetóró dua dapó,” 


text:
Ti Kótóné tao sóró erótu betere alata, whi̧né mole kisipa ó ketekȩ buóló ditere kutó kilituraalu dumitei, Kótó a̧ tua̧mó ere ko̧letere alané tao sóró erótua dapó. 


text:
Kale asȩyóló mole Kótóné fo tua̧mó topo whi̧ Feropaae i fo erapó.<pb/>“Naao du betere ala tua̧mó ya̧lo bole fotoko̧ ha̧kearatepa, i hae kwiamó betó mole so whi̧ feané kolóló, ya̧lo doi sóró horó̧póló, Isip hae naao tȩteróló kaae tawae yóló ya̧ topo whi̧ sóró beteró beterapó,” erapó. 


text:
Ti Kótóné ama ko̧leaané ko̧leturaalu tao sere whi̧ tao sóo, mepaae so whi̧ hosaa ta̧róló dowa̧ae fole ala eraai depa, ti mo dowa̧ae falóo, du beterapó. 


text:
<pb/>Dia̧kó beta̧ whi̧né ȩpaae etei kaae fo enérapó. “Ai fotamo mo epa, Kótóné da̧né yale dowi alamó da̧ só deratere ala, noatepa du betere? Ti atétepa ama kisipa mole ala yao̧sóró, mené sesé yaairetei mo su̧nipó,” 


text:
Ti ya̧ noa kaae whi̧ bitu, Kótópaae bi ka̧atere fo dute? Kale doka haenétei wuti aletu betere whi̧paae “Naao noatepa ȩ etéró ho̧ko aleyaleé?” fo enére? 


text:
Kale wuti aletere whi̧né ama beta̧ hae bula ka̧ayóló mo o̧la deyaaire wuti aleyóo, mepaae ha̧le ho̧ko o̧la deyaairetei aleyóo dua dapó. Ti ama o̧la ereteiné ama kisipané alenére o̧latóró su̧mó alenérapó. 


text:
<pb/>Atétere kaae, Kótó a̧ fopaae buturaalu ama doraai taketi bukóló kae beterale so whi̧ kwia melaai kisipa mualepó. A̧ atéró fopaae butu, kwia matere alaró fotoko̧tamo so whi̧ feané koló̧póló hapale ha̧kearóló ini, dua kaae taté fu betere alamó da̧né noa fo yaaloé? 


text:
Aita ha̧le mei, Kótóné ama kae ere dȩ wisinaale tua̧mó fa̧ane wisi wisi ala ama ko̧letu tao saaire so whi̧né tuȩ́ yó̧póló ere alamó da̧né noa fo yaaloé? Ai so whi̧ta, Kótóné ama kae ere dȩ tua̧mó beteró̧póló, taketi tukóló muló beterapó. 


text:
Atére so whi̧ta me kae mei, da̧tórótipó. Ti da̧ Juda fake maaté a̧ beterepaae ape ini, Juda meire fake so whi̧kélé a̧ beterepaae ape erapó. 


text:
Ya̧lo i dere fo kaae, Hosea <e>buk</e>-mókélé Kótóné ama i fo erapó.<pb/>“Mepaae ya̧lo so whi̧ mei, kae fake so whi̧paae ya̧lo so whi̧pó yóo, take hosaa muni yale sopaaetei ya̧lo hosaa mole sopó yóo, yaalo ai ape.” 


text:
Atére kaae,<pb/>“Atima ya̧lo so whi̧ meipó yale tikimótei dia̧ mo ti betere Kótóné naale senaalepó yaalo ai ape.” 


text:
Aisaiané Israel so whi̧mó kisipa mutu, fo fakeyóló i fo erapó.<pb/>“Israel fake so whi̧ mo ha̧le o̧la kaae betó mupatei, beta̧ beta̧ so whi̧ ti aluyao̧sóró tao saalo ai ape.<pb/> 


text:
Ti noatepae, Talené i haemó betó mole so whi̧né yale dowi alamó kwia melaairetei ha̧sókó feni, hapale tétitóró mo turó melaalo ai ape.” 


text:
<pb/>Ti i bope yale ala Israel so whi̧paae eraai teópatei, mo take Aisaianékélé asȩyóló muló beterapó.<pb/>“Hepen bemó betó mole bóe dele <e>ensel</e>-rape tȩteróló kaae tare Talené da̧ tao sóró, ama naale senaale beterólua̧meisóró, ti da̧ Sodom beró Komora betamo doróló wópu mulótu yale kaae ua̧pó,” erapó. Isarael fake so whi̧ Talepaae kisipa tirénire ala 


text:
<pb/>Atérapa, mió da̧né noa fo yaaloé? Juda meire fake so whi̧ atimapaae Kótóné mo donoi so whi̧pó yó̧póló, me wisi alakélé initei, Kótópaae beta̧ kisipa tiki tiratere ala kilituraalu, mo donoi so whi̧pó erapó. 


text:
Téyaletei, Israel fake so whi̧né kale tukóló muló betere foné erae dere ala eratepa kilitu, mo donoi so whi̧pó yó̧póló, ketekȩ buóló du betaletei, donoi so whi̧pó yaaire da̧lemó sókó fenipó. 


text:
Ti noatepae, atima tuȩ́ tiki tiratere ala ini, kale tukóló muló betere fo sya fupa saalopóló kisipa mutu wóputu betaleteiné sini ipakalepó. Ti atimatei kale kotóo sóró dée nalatere kane fakemó kotóo sóró dée nukua yalepó. 


text:
Ti atima ai ere alata, i asȩmó mole fo kaaetóró erapó.<pb/>“Kotóo sóró dée nalatere kane fake Saion haemó ya̧lotei i mulatapa kelae. Ai kane fakemó so whi̧ kotóo sóró dée nukua yaalopó. Mepaae so whi̧ dené ai sekȩ́paae kisipa tiki tiratepa, ti atétere so whi̧ hale dere alakélé mo yaalomeipó,” erapó.<pb/>


text:
No nerape-ó, Israel fake so whi̧ aluyao̧sóró ya̧lo hosaamó suraalu, Kótóné tao só̧póló momarótu beterapó. 


text:
Ti noatepae, atima Kótóné ala eraai ketekȩ boletei ya̧lo kelené diriyóló kolóló mo kisiparapó. Tépatei, ai bole ketekȩta, ama fo bete wosóló diriyóló tuȩ́ iru meitei ha̧le du beterapó. 


text:
Ti noatepae, Kótóné ha̧le matere donoi ala atima tuȩ́niru, atima dere wisi alamó Kótóné mo donoi so whi̧pó yó̧póló kisipa mutu, wóputu betalepó. Téturaalu, Kótóné donoi so whi̧póló beterótu betere ao̧mó sukó̧ló bitini, dowa̧ae fu betalepó. 


text:
Ti kale tukóló muló betere foné eraai yale ala fea mo dokonóló, Yesu Kerisoné amatóró eróló kemeralepó. Atére alata, mepaae so whi̧ de a̧paae kisipa tiki tiratepa, Kótóné me alakélé muni, mo donoi so whi̧pó yó̧póló erapó. 


text:
<pb/>Kótóné mo donoi ala dere so whi̧pó yó̧póló, kale tukóló muló betere fo erótu beteremó Moses-né i fo erapó.<pb/>“Me whi̧nétamo kale tukóló muló betere fo sya fu betepa, ti ai foné erae dere ala fea hotowaró sya fóló erótu beteró̧póló yae,” erapó. 


text:
Tépatei, tuȩ́ tiki tiratere so whi̧paae me alakélé muni, mo donoi so whi̧pó dere fo i ape. “Diaao̧ hosaa tua̧mó etei kaae kisipa muao̧sé. ‘Demaaté hepen-paae faaloé?’ ” dere fota, Yesu Keriso i haemó beteró̧póló dapesó dorowonére? 


text:
Me fo i ape. “Demaaté mo apaae derepaaloé?” dere fota, Yesu Keriso sukó̧ló moletei i haemó beteró̧póló, mé whi̧ hae dolopaae doropóló dapesó honére? 


text:
Até enénipa, Kótóné noa fo asȩyóló muló betere? “Kale mo fo ya̧ betere tikimó ai mole ape. Ai fota, naao ko̧lómókélé buóo, naao hosaa tua̧mókélé muóo, ai ere ape.” Ti ai fota, me kae mei, da̧né dia̧paae Yesu Kerisopaae kisipa tiki tiróló betae yóló yó mótu betere fotórótipó. 


text:
Ti ai bete mole fo i ape. Mepaae whi̧paae naao ko̧lónétei, “Yesu a̧ta, da̧ tȩteróló kaae tare Talepó,” yóo, a̧ mo ti suka̧letei Kótóné momó kepaaró beterapóló kisipa tiki tiróo depa, ti so whi̧ aluyao̧sóró ama tao saalopó. 


text:
Ti noatepae, naao hosaa tua̧mó a̧paae kisipa tiki tiróo, me alakélé muni, mo donoi whi̧pó yóo, naao ko̧lónékélé a̧ etei kaae Tale beterapó dere fo wosetu, ama ya̧ aluyao̧sóró tao sóo yaalo ai ape. 


text:
Ai dere fo kaaetóró asȩmókélé erapó.<pb/>“Mepaae whi̧ de a̧paae tuȩ́ tiki tiró betepa, atére whi̧ haleróló só deraalomeipó.” 


text:
Ti noatepae, Juda fake so whi̧kélé, Juda meire fake so whi̧kélé, tȩteróló kaae tare Tale mo beta̧tóró bitu, me fake tao suraalu me fakemo sisópaae erótumipó. Mepaae so whi̧né a̧paae Tale-ó, ȩ tao sae depa, ti wisi ala fa̧ane Talené hamokoróló tao sóró wisi eraalo ai ape. 


text:
Ti noatapae,<pb/>“Mepaae so whi̧ dené a̧ta, etei kaae Tale beterapóló kisipa mutu, ‘Tale-ó, ȩ tao sae,’ depa, ti atétere so whi̧ mo fea aluyao̧sóró ama tao saalopó.” 


text:
<pb/>Mepaae so whi̧ atima kisipa tiró bitinire Talepaae Tale-ó, ȩ tao sae fo netéró yaaloé? Me whi̧né a̧ta, etei kaae Tale beterapóló yó matere fo wosenitepa, a̧paae nétéró kisipa tiki tiraaloé? Ai fo wisi yó matere whi̧ meitepa, ti atima nétéró wosaaloé? 


text:
Kale fo wisi yó melale fó̧póló mené dotonéni depa, ti atimanémo ai fo netéró yó melaaloé? Ai fo kaaetóró asȩmó erapó.<pb/>“Kale fo wisi yó maté kotere whi̧rape dore tikikélé hó̧ni, koteretei kilitu mo koko̧né sukutapó.” 


text:
<pb/>Tépatei, mepaae Israel fake so whi̧né kale fo wisi wosóta dua yaletei, ai fo ao̧mó sukó̧ló bitinipó. Ti Aisaiané i fo asȩyóló muló beterapó.<pb/>“Tale-ó, da̧né yó male fo némaaté wosóló tuȩ́ tiki tiraleé?” erapó. 


text:
Atépatei, kale fo wisi yó matepa wosetere alané ti tuȩ́ tiki tiratere ala kaaratapó. Ai fo wisita, Yesu Kerisoné me whi̧paae yó melae dere fotóró yó matepa so whi̧ feané wosenérapó. 


text:
Tépatei, ya̧lo dia̧paae wosetere fo i ape. Ai yó male fo atimané wosenié? Mei, mo wosipakalepó. I ere fo kisipa muae.<pb/>“Ai kale fo hae kwiamó betó mole so whi̧ feané wosó̧póló deté kwȩalepó. Ai fo wosóló, atimanémo i hae kwia feamó betere so whi̧paae yó maté kwȩóló mo su̧ralepó,” erapó. 


text:
Kale yale kaae dia̧paae momó wosetere fo i ape. Israel fake so whi̧né kale fo wisi wosóló kisipa inié? Folosóró Moses-né asȩmó Kótóné i fo erapó.<pb/>“Mo doi munire so whi̧paaetei ya̧lo wisi ala eratepa kilituraalu, da̧paae erólua̧ alatei atimapaae eratapóló diaao̧ dei tuȩ́ muaalo ai ape. Dia̧ fopaae buó̧póló, ya̧lo fo tuȩ́nire so whi̧paae wisi ala eraalopó,” erapó. 


text:
Aisaia a̧ halaainé daalu i fo erapó.<pb/>“Ȩ kelaai kekenitere so whi̧nétei ȩ kolóló tuȩ́ yalepó. Ȩ kisipa yaaitapóló yó a̧lae fo ini yale so whi̧paaetei ȩ etei kaae Kótó beterapóló yó malepó,” 


text:
Tépatei, Kótóné Israel fake so whi̧mó kisipa mutu, ama i fo erapó.<pb/>“Betere doko̧ fea atima ya̧lo dere fo wosóló ao̧mó bitini, dowa̧ae fu betere so whi̧ ya̧lo dape saairaalu, naase bukó tapatei, atimané ya̧lo dere fo woseni, mo ti dowa̧ae fu beterapó,” erapó.<pb/>


text:
Atérapa, ya̧lo dia̧paae wosetere fo i ape. Kótóné ama so whi̧ hó̧róló mo ti taaraleé? Mo meipó. Ti ȩkélé Israel fake i betere ape. Ȩta, Abraham-né deale naalené deté wale whi̧ Benjamin fakené deale whi̧pó. 


text:
Atima teó deyaaipatei, mo taketi Kótóné ama kisipa yale so whi̧ hó̧róló mo ti taarénipó. Ti Elaijané yale ala asȩmó moletei kisipa muae. Kótóné Israel fake só deróló kwia meló̧póló kisipa mutu, Elaijané i fo erapó.<pb/> 


text:
“Tale-ó, naao fo eratere ko̧ló whi̧rape atimané dóo, ya̧paae moma yaai aleóló muló betere kane fakekélé fisikóló taae falóo yalepó. Téturaalu, ȩ beta̧ ha̧sókó fóló betepa, mió atimané ȩkélé dóló aluraai du beterapó,” 


text:
Ai fo depa, Kótóné Elaijapaae noa fo ipakaleé?<pb/>“Kapala kótó Baal-paae bukutiri tea̧ró tale-ó yóló, moma initere 7000 whi̧kélé atimané dao̧sóró ȩpaaetóró moma yó̧póló, ya̧lo atima tao sóró kae beteralepó,” erapó. 


text:
Take ai ala ere kaae, mió i alimókélé Kótóné ama kisipa mole ala sya furaalu, hamokoróló ha̧le tao sere alané mepaae toróti so whi̧ amatei sókó sóró kae beteró beterapó. 


text:
Ti ama so whi̧ atéró kae beterale alata, Kótóné ama hamokoróló ha̧le tao sere alané erapó. Ti aita, whi̧né dere wisi ala kolóló inipó. Motamo wisi ala deremó ua̧sóró, ti Kótóné ama hamokoróló tao sere ala ha̧le o̧la ao̧ ua̧pó. 


text:
<pb/>Atérapa, mió noa ala ere? Israel fake so whi̧né saai dapóló ketekȩ buóló kekitu betale o̧la sinipó. Téyaletei, Kótóné ama so whi̧póló sókó suyóló kae beterale so whi̧né maaté salepó. Mepaae so whi̧né hosaa ti Talené amatei ta̧ralepó. 


text:
Atére ala asȩmó erapó.<pb/>“Atimané kisipa tikikélé, Kótóné mo ti keyó̧róló okokoróo, kelenékélé me o̧la kelao̧sóró dilikiróo, wosȩ́linékélé dere fo wosao̧sóró mo ti kinóo yaletei, mió i alimókélé ai alatóró ha̧le erapó,” 


