# verses

text:
Joꞌ quintcüeꞌ tsonꞌ jnan na matsixuanꞌ. Ndoꞌ canꞌ nnon jon, tyiꞌnan ro na ntsitꞌman tsꞌon jon ꞌuꞌ na nndaꞌ vaa na ndyiiꞌ tsonꞌ. 


text:
Ee maquën cüenta na tꞌman jnanꞌ vaa, ndoꞌ juu jnanꞌñeen jndë sityenhanꞌ ꞌuꞌ chaꞌvijon tyen tyen tsꞌan yo carena. 


text:
<pb/>Ndoꞌ tꞌa Simón, itso juu ndëëhan: —Quitanhoꞌ nnon Tyoꞌtsꞌon na tyiꞌngenön chaꞌxjen juu jñꞌoon na conduehoꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ Pedro yo Juan, tonanꞌmanntyichenhan jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon, tonanꞌnein nquiiꞌhan ntyja ꞌnaanꞌ Jesús. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, jnduiꞌhan tsjoonꞌñeen ndyuaa Samaria na ncꞌo ntcüeꞌhan Jerusalén. Ndoꞌ majndye njoon quijndë na mꞌanhanꞌ ndyuaaꞌñeen, tovenonhan joꞌ. Toninncyahan jñꞌoon naya ndëë nnꞌan na mꞌan njoonꞌñeen. Felipe yo tsꞌan ndyuaa Etiopía 


text:
<pb/>Jndë joꞌ ncüii ángel cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon, sinin jon nnon Felipe, itso jon: “Quitsijndaꞌ na ncjaꞌ nato ntyja na conduiꞌ ncjuu tsonjnꞌaan. Juu nato na inanhanꞌ Jerusalén na ivenonhanꞌ ndyuaa naijon tyiꞌjndye nnꞌan mꞌan na iveeꞌhanꞌ tsjoon Gaza, juu natoꞌñeen cjaꞌ.” 


text:
Ndoꞌ joꞌ sijndaꞌ Felipe, tja jon. Ndoꞌ nato na ñjon jon, tjonhin ncüii tsꞌan na jnan tsanꞌñeen ndyuaa Etiopía. Juu tsansꞌaꞌñeen eunucohin na ityeꞌntjon jon nnon Candace, nquii tsanscu na icoꞌxen ndyuaa Etiopía. Juu tsansꞌaꞌñeen, tꞌua Candace tsꞌian nnon juu na quitsue juu sꞌon quityquiiꞌ vatsꞌian ꞌnaanꞌ jon. Tsjoon Jerusalén, joꞌ tëtsitꞌmaanꞌ juu Tyoꞌtsꞌon, jnan juu joꞌ, 


text:
Vja ntcüeꞌ juu ndyuaa tsjoonꞌ juu. Ndoꞌ xjen na tjon Felipehin, ñjon juu tyquiiꞌ carreta ꞌnaanꞌ juu. Itsijnaanꞌ juu tson na chuuꞌ jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na tji Isaías. 


text:
<pb/>Ndoꞌ nquii Espíritu Santo itso jon nnon Felipe: “Quitsindyooꞌ ꞌuꞌ nnon carretavahin, ndoꞌ quitsijon ꞌuꞌ yo juu tsan na vayꞌoonhanꞌ.” 


text:
<pb/>Joꞌ tëntyjaaꞌ Felipe nnon juu tsanꞌñeen. Joꞌ jndyii jon na itsijnaanꞌ tsanꞌñeen jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na tji Isaías. Joꞌ taxeeꞌ jon nnon juu, itso jon: —Joo jñꞌoon na matsijnanꞌ, ¿Aa mavaaꞌ tsonꞌhanꞌ? 


text:
<pb/>Ndoꞌ tꞌa tsanꞌñeen, itso juu: —Nndaꞌ ꞌuꞌ tsꞌan, taꞌnan tsꞌan na ya ntsiꞌman nnön, yajoꞌ ¿Nchu ya ntsꞌa na ncüaaꞌ tsꞌönhanꞌ? Ndoꞌ tcan tsanꞌñeen na cava Felipe tyquiiꞌ carretaꞌñeen na cacjo jon ngiaaꞌ juu. 


text:
Ndoꞌ juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na sijnaanꞌ tsanꞌñeen, ndö vaa na tsohanꞌ:<pb/>Xjen na vayꞌoon tsꞌan quitsman na ntscueeꞌ jon juu oꞌ, minꞌchjo tyiꞌtsixuaa oꞌ.<pb/>Ndoꞌ chaꞌxjen ncüii quitsman chjo, xjen na ityjee tsꞌan sooꞌ oꞌ, ninmaꞌchen ꞌndyo oꞌ.<pb/>Ndoꞌ nquii jon na conduihin quitsman chjo cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon,<br/>manndaꞌ tajñꞌoon tso jon min na tjon jon naviꞌ.<pb/> 


text:
Ndoꞌ juu jon jnanꞌcüejnaanꞌ nnꞌanhin, min tyíꞌquitoxen yahan jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ jon.<pb/>Ndoꞌ ¿Nin tsꞌan na nndëë ncüjiꞌ cüenta ntyja ꞌnaan nnꞌan tsjan ꞌnaanꞌ jon na jndyocahanꞌ?<pb/>Taꞌnan tsꞌan na nndëë ntsꞌaahanꞌ ngꞌe tjiꞌhan na vandoꞌ jon nnon tsonnanguevahin. Ndöꞌ vaa jñꞌoon na tji Isaías. 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu tsꞌan etiopíaꞌñeen taxeeꞌ juu nnon Felipe, itso juu: —Quitsaꞌ vi nayaꞌñeen, quitsuꞌ nnön, juu tsꞌan na tyincyaa jñꞌoonmin, ¿Aa itsinin jon ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon, ndoꞌ aa ntyja ꞌnaanꞌ ncüiichen tsꞌan? 


text:
<pb/>Ndoꞌ taꞌ Felipe na sinin jon ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoonꞌñeen na jnduihanꞌ nnon tsonꞌñeen. Sinin jon nnon tsanꞌñeen jñꞌoon naya ntyja ꞌnaanꞌ Jesús. 


text:
Ndoꞌ viochen xjen na ñjonhan nato, squehan ncüii joo na mꞌaan ndaatioo. Ndoꞌ juu tsꞌan etiopíaꞌñeen, tso juu nnon Felipe: —Quindyiaꞌ, ndö mꞌaan ndaa. ¿Aa mꞌaan ncüii nnon na itscuꞌhanꞌ na ntsiquindëꞌ ja? 


text:
<pb/>Ndoꞌ sintcüeꞌ Felipe jñꞌoon, itso jon: —Xe na aa yo manchaꞌchen tsonꞌ na vantyja tsonꞌ Jesús, ndëë na ntsiquintꞌë ꞌuꞌ. Tꞌa tsanꞌñeen, itso juu: —Mavantyja tsꞌön na nquii Jesucristo conduihin jnda Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu tsꞌan etiopiaꞌñeen, tꞌua jon tsꞌian na cacüentyjeeꞌ carretaꞌñeen. Ndë joꞌ nchaꞌvehan tyecuahan tyquiiꞌ ndaa, ndoꞌ siquindëëꞌ Felipehin. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë jnduiꞌ ntcüeꞌhan quiiꞌ ndaaꞌñeen, nquii Espíritu na condui nquii Tyoꞌtsꞌon, tëyꞌoon jon Felipe. Ndoꞌ juu tsꞌan etiopíaꞌñeen, tavijndyiaaꞌ nndaꞌ jon Felipe, majoꞌ tja jon nato na vja jon na neiinꞌ jndyi jon. 


text:
Ndoꞌ juu Felipeꞌñeen, xiꞌ tsjoon Azoto, joꞌ tityincyooꞌhin. Jndye njoon tomandyiꞌ jon na toninncyaa jon juu jñꞌoon naya ntyja ꞌnaanꞌ Jesús, ata tueeꞌ nndaꞌ jon tsjoon Cesarea.<pb/>


text:
Majoꞌ juu Saulo, tyíꞌcaminntyjeeꞌ juu na itsityꞌue juu nnꞌan na vantyja nꞌonhan Jesús na ntscüje juu joohan. Mangꞌe na nndaꞌ, tja juu na mꞌaan nquii tyee na conintque cüenta nnꞌan judíos. 


text:
Tëcan juu tson nnon tyeeꞌñeen na ngayꞌoon juuhanꞌ ndëë nnꞌan judíos na mꞌanhan tsjoon Damasco ncüii cüii vatsꞌon ꞌnaanhan. Juu tsonꞌñeen chuhanꞌ jñꞌoon na ninncyaahanꞌ najndei juu na ngacüja juu nnꞌan na cotsamꞌanhan nato ꞌnaanꞌ Jesús, nannon ndoꞌ nanntcu, ndoꞌ nndyochu ntcüeꞌ juuhan ncꞌonhan naviꞌ Jerusalén. 


text:
Majoꞌ nato na ñjon juu na vavindyo na ngueeꞌ juu tsjoon Damasco, ndoꞌ ninjonto jnan chon quiñoonꞌndue, tyioohanꞌ xiꞌjndio na mꞌaan jon. 


text:
Ndoꞌ na nndaꞌ, tyioohin tyuaa, jndyii juu ncüii jndye. Itsohanꞌ nnon juu: “ꞌUꞌ Saulo, ¿Ndu na matsaꞌ viꞌ ja? ¿Ndu na mantyꞌeꞌ ja?” 


text:
<pb/>Ndoꞌ tꞌa juu: “¿Nin tsꞌan ꞌuꞌ, ta?” Ndoꞌ tꞌa jon, itso jon nnon juu: “Ja Jesús na mantyꞌeꞌ. ꞌUꞌ matsꞌaa viꞌ nquii ꞌuꞌ. Ntyja na matsaꞌ, itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌna itsꞌaa toro na iminꞌ oꞌ ntsiuꞌ nnon tsontë na itsityuaaꞌ tsꞌan oꞌ.” 


text:
Ndoꞌ tsontyichen Jesús nnon juu: “Quinanquintyjaꞌ, cjaqueeꞌ quii tsjoon na vjaꞌ, ndoꞌ joꞌ ngitso ncüii tsꞌan nnonꞌ nchu vaa nquii na quitsaꞌ.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ nque nannon na conanꞌjonhan yo Saulo, sacüentyjeeꞌ nanꞌhan na tyue jndyihan, ee xiaꞌntyi jndyehan jndyeeꞌ tsꞌan, majoꞌ minꞌncüii tsꞌan tajntyꞌiahan. 


text:
Ndoꞌ juu Saulo, jnanquintyja juu tyuaa. Majoꞌ vi na jndë siquinaan juu ndöꞌnnon juu, tavindëë ndyiaaꞌ juu. Mangꞌe na nndaꞌ, joꞌ na tꞌuehan ntꞌö juu na tyeyꞌonhanhin tsjoon Damasco. 


text:
Joꞌ ijon tomꞌaan juu vi ndye xuee na ndiquindyiaaꞌ juu. Ndoꞌ juu xjenꞌñeen min tatcüaꞌ juu, min taꞌnan tꞌu juu yu ro. 


text:
<pb/>Tyquiiꞌ juu tsjoon Damascoꞌñeen tomꞌaan ncüii tsꞌan na vantyja tsꞌon jon Jesús, tsanꞌñeen jndyu jon Ananías. Juu jon jndyiaaꞌ jon na tityincyooꞌ ta Jesús nnon jon. Sinin jon nnon juu, itso jon: “ꞌUꞌ Ananías.” Tꞌa juu, itso juu: “Ndö mꞌan, ta.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ tso ta Jesús nnon juu: “Cjaꞌ nata na jndyuhanꞌ Nata Yuu. Ndoꞌ vaaꞌ tsan na jndyu Judas, joꞌ cüaxeꞌ tsan na jndyu Saulo, tsanꞌñeen tsꞌan tsjoon Tarsohin. Itsinin juu nnön. 


text:
Ndoꞌ quityquiiꞌ na tityincyooꞌ nnon juu, jndyiaaꞌ juu na ꞌuꞌ jndë tëqueꞌ na mꞌaan juu na tyioꞌ ntꞌöꞌ cjooꞌ juu chaꞌ nndëë nndyiaaꞌ nndaꞌ juu.” 


text:
<pb/>Majoꞌ juu Ananíasꞌñeen, vi na jndë jndyii jon juu jñꞌoonꞌñeen, tꞌa jon, itso jon: “ꞌUꞌ ta, jndye nnꞌan jndë jnanꞌneinhan nnön ntyja ꞌnaanꞌ tsanꞌñeen na nque nnꞌan na conduihan cüentaꞌ na mꞌanhan Jerusalén, tijndyehan na itsꞌaa viꞌ juu. 


text:
Ndoꞌ naneinhin jndë tyjeeꞌ juu tsjoonvahin na yꞌoon juu tson na nque ntyee na mꞌanhan Jerusalén jndë tyincyahinhanꞌ nnon juu. Ndoꞌ juu tsonꞌñeen chuhanꞌ jñꞌoon na incyaahanꞌ najndei juu na joo nnꞌan na contcüiiꞌhan xueꞌ, tsoñꞌenhan quityiiꞌ juuhan vancjo.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ sintcüeꞌ Jesús jñꞌoon nnon Ananíasꞌñeen, itso jon: “Cjaꞌ ee ncö jndë tjihin na ntsinin juu ntyja njan ndëë nnꞌan na mañoon ndyuaa, ndoꞌ mantyi ndëë nque nnꞌan na cotoxenhan nnꞌan na mꞌan joꞌ, ndoꞌ mantyi ndëë nnꞌan Israel. 


text:
Ndoꞌ mantyi ntsiꞌman nnon juu na jndye nnon naviꞌ na chuhanꞌ na ngenon juu ngꞌe na vantyja tsꞌon juu ja.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu Ananíasꞌñeen, vi na jndë jndyii jon na nndaꞌ, tja jon vꞌaa naijon na mꞌaan Saulo. Tëqueeꞌ jon joꞌ. Tyio jon ntꞌö jon nacjooꞌ tsanꞌñeen. Tso jon: —ꞌUꞌ ntyjë Saulo, manquiintyi ta Jesús na tityincyooꞌhin nnonꞌ nato na jndyoꞌ, nquii jon jñon ja na mꞌanꞌ. Tꞌua jon tsꞌian nnön na ꞌuꞌ ndyiaꞌ nndaꞌ ndoꞌ na quindë ya ncꞌoon Espíritu Santo quiiꞌ tsonꞌ. 


text:
<pb/>Juu xjenꞌñeen, ninñoonꞌ jndyiiꞌ tjan na tcüe tënnon Saulo, tycyaahanꞌ chaꞌvijon tsja, ndoꞌ na nndaꞌ, xuee jndyiaaꞌ ntcüeꞌ jon. Ndoꞌ jnanquintyja jon, siquindëëꞌ Ananíasꞌñeen jon yo xueeꞌ Jesús. 


text:
Jndë joꞌ tcüaꞌ jon, juuhanꞌ tyincyaa nndaꞌhanꞌ najndeiꞌ tsꞌon jon. Ndoꞌ nincüanntyi ro xuee na vi ntjohin juu tsjoonꞌñeen yo nque nnꞌan na vantyja nꞌonhan Jesús. Tyincyaa Saulo jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon tsjoon Damasco 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu Sauloꞌñeen, maquintyjachen taꞌ jon na toca jon ntꞌaanꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos tsjoonꞌñeen. Joꞌ tonincyaa jon jñꞌoon ndëë nanꞌñeen na nquii Jesús conduihin jnda Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndoꞌ tsochen nnꞌan na tondye jñꞌoon na toninncyaa jon, vacue tomꞌaanꞌ nꞌonhan. Tonduehan: —Tsanvaꞌ, ¿Aa chi manquiintyi juu na tomandyiꞌ quityquiiꞌ tsjoon Jerusalén na totsꞌaa viꞌ jon nnꞌan na contcüiiꞌ xueeꞌ Jesús? Ndoꞌ ntjoohin ¿Aa chito mantyi jndë jndyo jon na ntsityen jon nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús na ngachu ntcüeꞌ jonhan Jerusalén ndëë nque ntyee na conintque? 


text:
<pb/>Majoꞌ Saulo, tyiꞌncüii cüii jon na toninncyaa jon jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ Jesús, tëyꞌoonchen jon najndei jon quityquiiꞌ juu tsꞌianꞌñeen. Yo juu jñꞌoon na totsiꞌman jon ndëë nnꞌan judíos juu tsjoonꞌñeen, totsityuiiꞌ jon joo jñꞌoon na tondue nanꞌñeen na juu Jesús, tyiꞌyuuꞌ na conduihin Mesías. Jnꞌman Saulo nduee nnꞌan judíos 


text:
<pb/>Ndoꞌ vi jndë na tyiꞌndyo xuee, yajoꞌ nque nnꞌan judíos na mꞌanhan Damasco, jnanꞌtjonꞌhan jñꞌoon yo ntyjehan na nnanꞌcueeꞌhan Saulo. 


text:
Majoꞌ juu jon, taaꞌ tsꞌon jon juu jñꞌoonꞌñeen. Ndoꞌ nanꞌñeen naxuee ndoꞌ natsjon tondahan jon jndyue teonntjöꞌ na ninꞌquinanꞌcueeꞌhan jon. 


text:
Majoꞌ nque nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús na mꞌanhan juu tsjoonꞌñeen, tejndeihan jon natsjon. Tua jon quiiꞌ ncüii tsque na jndë yo ntꞌöö tꞌman. Jndë joꞌ jnanꞌvꞌiuuꞌhan jon ventana na vaa tondye ꞌndyo teonntjöꞌñeen. Yajoꞌ jnduiꞌ jon joꞌ, veꞌ nndaꞌ vaa na jnꞌman jon. Toninncyaa Saulo jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ Jesús tsjoon Jerusalén 


text:
<pb/>Ndoꞌ xjen na tueeꞌ ntcüeꞌ Saulo Jerusalén, ninꞌquitsitjonꞌhin yo nnꞌan na vantyja nꞌonhan Jesús. Majoꞌ tsoñꞌen nanꞌñeen ncyaahan jon, min tyiꞌninꞌcantyja nꞌonhan na conduihin tsꞌan na vantyja tsꞌon Jesús. 


text:
Majoꞌ min na nndaꞌ, tëyꞌoon Bernabé jon na mꞌan nque nnꞌan na tji Jesús na totsayꞌonhan yo jñꞌoon na toninncyaa jon. Juu tsanꞌñeen sinin jon ndëë nanꞌñeen nchu vaa na jndyiaaꞌ Saulo ta Jesús xjen na ñjon juu nato Damasco, ndoꞌ mantyi yo na sinin jon nnon juu. Ndoꞌ mantyi xjen na tomꞌaan juu tsjoon Damascoꞌñeen, tavincyaaꞌ juu na toninncyaa juu jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ Jesús. 


text:
Joꞌ ntjo Saulo Jerusalén, tomandyiꞌ jon yo joo nanꞌñeen. Minꞌchjo tyiꞌncyaaꞌ jon na toninncyaa jon jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ ta Jesús. 


text:
Ndoꞌ joo nnꞌan judíos na conanꞌneinhan jñꞌoon griego, totsijndye jon ꞌndyo jon yo joohan, majoꞌ nanꞌñeen tojntꞌuehan nchu vaa ntꞌahan na nnanꞌcueeꞌhan jon. 


text:
Ndoꞌ nque nnꞌan Jerusalén na vantyja nꞌonhan Jesús, vi na jndë jndyehan na nndaꞌ, tyeyꞌonhan juu Sauloꞌñeen Cesarea. Vi na jndë squehan joꞌ, jnanꞌcüenon ntcüeꞌhan jon tsjoon Tarso. 


text:
<pb/>Yajoꞌ joo ntmaanꞌ nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús na mꞌanhan ninvaa ndyuaa Judea, Galilea, yo ninꞌSamaria, ya tomꞌanhan, jndë tichen naviꞌ na toquenonhan, ndoꞌ mantyi tovaquehan ntyja na vantyja nꞌonhan. Tomꞌanhan na ncyaaꞌ nꞌonhan na ntꞌahan ncüii nnon na tyiꞌxeꞌcaveeꞌ tsꞌon Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ yo na itejndei Espíritu Santo joohan, tëvijndyentyichenhan. Na jnꞌman Eneas 


text:
<pb/>Ndoꞌ nquii Pedro, tomandyiꞌ jon na tovaquindyiaaꞌ jon nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús. Ndoꞌ mantyi nque nnꞌan tsjoon Lida na mantyi vantyja nꞌonhan, tëquindyiaaꞌ jon joohan. 


text:
Joꞌ ntjii Pedro ncüii tsansꞌa na ntjein ngꞌee juu na jndë nen chu na vaa juu jndu, tsanꞌñeen jndyu juu Eneas. 


text:
Itso Pedro nnon juu: —ꞌUꞌ ntyjë Eneas, Jesucristo itsinꞌman jon ꞌuꞌ. Quinanquintyjaꞌ. Quitsintcüiꞌ tsueꞌ. Ndoꞌ maquintyjachen jnanquintyja tsanꞌñeen, jndë jnꞌman juu. 


text:
Ndoꞌ nnꞌan tsjoon Lidaꞌñeen yo joo nnꞌan na mꞌan ndyuaa su Sarón, tsoñꞌenhan tojntyꞌiahan tsanꞌñeen, ndoꞌ tëntyja nꞌonhan ta Jesús. Ntyja na tandoꞌ xco Dorcas 


text:
<pb/>Tsjoon Jope, joꞌ tomꞌaan ncüii tsanscu na vantyja tsꞌon Jesús, Tabita jndyu juu. Majoꞌ yo jñꞌoon griego condue nnꞌanhin Dorcas. Juu tsanꞌñeen ya tsꞌanhin ndoꞌ na totejndei jon nanninñenꞌ. 


text:
Ndoꞌ joo ngueeꞌñeen, tyꞌoon na tiviiꞌ jon ndoꞌ tueꞌ jon. Ndoꞌ vi na jndë tmanhan tsꞌooꞌñeen chaꞌxjen costumbre ꞌnaanhan, joꞌ tquenhan siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ jon vꞌaa na vja ve quitoꞌ. 


text:
Juu tsjoon Jopeꞌñeen ndyo chjo mꞌaanhanꞌ yo tsjoon Lida. Ndoꞌ nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús na mꞌanhan tsjoon Jope, ngiohan na juu Pedro veꞌ mꞌaan ya jon tsjoon Lida. Mangꞌe joꞌ, jñonhan ve tsansꞌa ntyjehan na quitsaquitqueenꞌhan jon. Ndoꞌ nanꞌñeen, tyꞌehan joꞌ, jnduehan nnon jon: “Já jnán Jope na tincyö́ na mꞌanꞌ. Quitsaꞌ vi nayaꞌñeen na majuuntyi xjenva ncjaꞌ chjo yo já.” 


text:
<pb/>Yajoꞌ tja Pedro yo nanꞌñeen. Ndoꞌ vi na jndë tueeꞌ jon tsjoon Jope, joo nnꞌan na mꞌan joꞌ cominndooꞌchenhin jon, ndoꞌ savahin yo jon naijon vequityen juu tsꞌooꞌñeen. Ndoꞌ joo nanntcu ninnque, tsoñꞌenhan tatjonhin nnon jon. Joo ndiaa tonco yo ndiaa quityquiiꞌ na totsia Dorcas cüentahan xjen na tovandoꞌ jon, cotyueehan viochen xjen conanꞌmanhinhanꞌ nnon juu Pedro. 


text:
Ndoꞌ juu Pedro, sꞌaa jon tsꞌian na tsoñꞌen nanꞌñeen jnduiꞌhan tochꞌen. Ndë joꞌ tcon xtye jon, sinin jon nnon Tyoꞌtsꞌon. Ndë joꞌ tequen jon tontyja na vaa tsꞌooꞌñeen, jndyiaaꞌ jonhin. Tso jon: —ꞌUꞌ nan Tabita, quinanquintyjaꞌ. Ndoꞌ siquinaan juu nnon juu, ndoꞌ xjen jndyiaaꞌ juu Pedro, tëcüetyen juu. 


text:
Ndoꞌ tꞌuii Pedro cüii ntyjaaꞌ ntꞌö juu, sue jonhin. Ndë joꞌ tꞌman jon nanntcuꞌñeen yo ninꞌjoo nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús. Siꞌman jon tsanscuꞌñeen ndëëhan na vandoꞌ nndaꞌ juu. 


text:
Ndoꞌ nnꞌan tsjoon Jopeꞌñeen, tsoñꞌenhan jndyehan na tui na nndaꞌ, ndoꞌ jndyehan tovantyja nꞌonhan ta Jesús. 


text:
Ndoꞌ juu Pedro, majndye xuee ntjohin juu tsjoonꞌñeen vaaꞌ tsan na jndyu Simón, tsan na itsiquitöꞌ ntjan.<pb/>


text:
Tsjoon Cesarea, joꞌ mꞌaan ncüii tsansꞌa na jndyu Cornelio. Juu tsanꞌñeen conduihin tsꞌan na icoꞌxen jon ncüii tmaanꞌ sondaro na jnanhan ndyuaa Italia. 


text:
Juu tsanꞌñeen yo manchaꞌchen tsꞌon jon itsitꞌmaanꞌ jon Tyoꞌtsꞌon, nquii jon ndoꞌ mantyi tsoñꞌen nnꞌan vaaꞌ jon. Mꞌaan na ncyaaꞌ tsꞌon jon na ntsꞌaa jon ncüii nnon ꞌnan na tyiꞌcaveeꞌ ntyjii Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ mantyi joo nnꞌan judíos nanninñenꞌ, tꞌman totejndei jonhan. Ndoꞌ ꞌio ꞌio totsinin jon nnon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ncüii xuee chaꞌ na ndye na matman, vaa ncüii nnon na tityincyooꞌ nnon jon na jndyiaaꞌ jon. Jndyiaaꞌ jon na taqueeꞌ ncüii ángel cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon naijon na mꞌaan jon. Itso jon nnon juu: “Cornelio.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ veꞌ tojndyiaaꞌ jndyi jon nnon juu ángelꞌñeen na quityꞌue juu. Taxeeꞌ juu nnon jon: —¿Nin ꞌnan ntsaꞌ ja, ta? Ndoꞌ tꞌa ángelꞌñeen, itso jon: —Joo jñꞌoon na matsininꞌ nnon Tyoꞌtsꞌon, jndë iyꞌoon jon cüentahanꞌ. Ndoꞌ iquen jon cüenta na matejndeiꞌ naninñenꞌ, ndoꞌ mantyi vañjoonꞌ tsꞌon jon ꞌuꞌ. 


text:
Ndoꞌ naneinhin, quijñonꞌ nnꞌan na chi ncꞌohan tsjoon Jope na quitsaquitqueenꞌhan juu tsan na jndyu Simón na mantyi condue nnꞌanhin Pedro. 


text:
Juu jon mꞌaan ya jon vaaꞌ ncüiichen Simón, tsan na itsiquitöꞌ ntjan. Vaaꞌ tsanꞌñeen minntyjeeꞌhanꞌ ndyo ꞌndyo ndaandue.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ vi na jndë jnduiꞌ ángelꞌñeen na sinin jon yo Cornelio, yajoꞌ tqueenꞌ tsanꞌñeen ve tsꞌan na ityeꞌntjon jon yo ncüii sondaro na vjayꞌoonchen jñꞌoon yohin. Juu tsanꞌñeen mantyi itsitꞌmaanꞌ juu Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Chen jndyi sinin Cornelio ndëëhan nchu vaa ꞌnan na jndyiaaꞌ jon. Ndë joꞌ tꞌua jon tsꞌian ndëëhan na cꞌohan Jope. 


text:
<pb/>Ndoꞌ tonco ncüiichen xuee ninvaa ñjonhan nato. Chaꞌna mandyo ngueeꞌ yajminꞌ, vavindyo na ntsquehan tsjoon Jopeꞌñeen. Juu xjenꞌñeen tëva Pedro xquen vꞌaa su. Taꞌ jon na itsinin jon nnon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Joꞌ mꞌaan jon, ndoꞌ tyioo na ninꞌjndoꞌ jndyi jon. Ndoꞌ viochen xjen na nque nnꞌan vꞌaaꞌñeen conanꞌjndaꞌhan ꞌnan na ntcüaꞌ jon, vaa ncüii nnon ꞌnan na tityincyooꞌ nnon jon. 


text:
Joꞌ jndyiaaꞌ jon na jnaan quiñoonꞌndue. Jndyocue ncüii chaꞌvijon ncüii ndiaandyuꞌ tuen na tjonꞌ ninnque nquihanꞌ. Tyioohanꞌ naijon na mꞌaan jon. 


text:
Ndoꞌ quityquiiꞌhanꞌ, joꞌ ñjon tsoñꞌen nnon quiooꞌ na cotsacaꞌ, yo quiooꞌ na cotsamanꞌ, ndoꞌ yo ninꞌquintsa. 


text:
<pb/>Majoꞌ sintcüeꞌ jon jñꞌoon, itso jon: “Nndaꞌ ta, tyiꞌjeꞌquëhanꞌ ee joo ꞌnan na itsiquindyi jñꞌonꞌ na tyiꞌntjuꞌ tsixuanhanꞌ, ndoꞌ min tyiꞌjiꞌuahanꞌ, minꞌjon tacoquëhanꞌ.” 


text:
<pb/>Juu xjenꞌñeen, jndyii nndaꞌ jon juu jñꞌoonꞌñeen: “ꞌNan na jndë tquen Tyoꞌtsꞌon na jiꞌua conduihanꞌ, cjacüentyjeꞌ na macüjiꞌ cüenta na tyiꞌntjuꞌhanꞌ.” 


text:
<pb/>Ndye jnda na jndyii jon juu jndyeꞌñeen. Ndë joꞌ juu nanꞌñeen na chaꞌvijon ndiaahanꞌ, tavantcüeꞌhanꞌ quiñoonꞌndue. 


text:
Ndoꞌ mꞌaanꞌ jndyi tsꞌon Pedro nin ꞌnan ninꞌquitsiquindyihanꞌ na nndaꞌ vaa ꞌnan na jndyiaaꞌ jon. Majoꞌ viochen xjen na mꞌaanꞌ jndyi tsꞌon jon ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ, nque nanꞌñeen na jñon Cornelio na mꞌaan Pedro, squenonhan tsjoon Jope. Totaꞌxeeꞌhan yuu jon na vaa vaaꞌ Simón na veꞌ mꞌaan ya Pedro joꞌ. Ndoꞌ na nndaꞌ, squehan ꞌndyo vaaꞌ juu tsanꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ tꞌmanhan, jnduehan: “Ncyö́ chjo vꞌaa. ¿Aa ntjoo mꞌan juu tsan na jndyu Simón na mantyi condue nnꞌanhin Pedro?” 


text:
<pb/>Ndoꞌ viochen xjen na ninmꞌaanꞌ tsꞌon Pedro na nin ꞌnan ninꞌquitsiquindyi juu nanꞌñeen na jndyiaaꞌ jon, juu xjenꞌñeen nquii Espíritu Santo tso jon nnon juu: “Quindyiaꞌ, jndë sque ndye nannon na cojntꞌuehan ꞌuꞌ. 


text:
Quinanquintyjaꞌ, cjaꞌcueeꞌ, ndoꞌ cjaꞌ yo joohan, minꞌncüii jñꞌoontiu tyiꞌncꞌonꞌ na ncjaꞌ yohan ee ncö jndë tsjö ndëëhan na ncyohan na mꞌanꞌ.” 


text:
<pb/>Joꞌ tacue Pedro na mꞌan nanꞌñeen. Tso jon ndëëhan: —Ja tsꞌan na cojntꞌuehoꞌ. ¿Nin tsꞌian tyincyohoꞌ? 


text:
<pb/>Ndoꞌ tꞌahan, jnduehan nnon jon: —Já tincyö́ tsꞌian ꞌnaanꞌ tsan na jndyu Cornelio, juu tsanꞌñeen icoꞌxen jon ncüii tmaanꞌ sondaro. Juu jon jndyoyu vamꞌaan jon ndoꞌ itsitꞌmaanꞌ jon Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ nque nnꞌan judíos, tsoñꞌenhan ya jñꞌoon conanꞌneinhan ntyja ꞌnaanꞌ jon. Majoꞌ ncüii ángel cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon tso jon nnon juu na quitsiquindyi jon ꞌuꞌ na chi ncjaꞌ vaaꞌ jon na nndyii jon jñꞌoon na ntsininꞌ. Nndaꞌ jñꞌoon na jndue nanꞌñeen. 


text:
<pb/>Joꞌ sijndaꞌ Pedro na juu tijaanꞌñeen ntjo nanꞌñeen vꞌaa naijon na mꞌaan ya jon. Ndoꞌ tonco ncüiichen xuee tja jon yohan. Ndoꞌ mantyi vendye nnꞌan tsjoon Jope na mantyi vantyja nꞌonhan Jesús, tyꞌehan yo jon. ꞌNan na tui vaaꞌ Cornelio 


text:
<pb/>Xee na jndë ve squehan juu tsjoon Cesareaꞌñeen. Iminndooꞌ jndyi Cornelio joohan. Ndoꞌ jndë sincüi jon nnꞌan chuuꞌhin yo vendye nnꞌan na ya jñꞌoon yohin. 


text:
Xjen na jndyii jon na jndë tyjeeꞌ Pedro, tëquitjonhin tsanꞌñeen. Tcon xtye juu nnon jon na sitꞌmaanꞌ juuhin. 


text:
Majoꞌ Pedro sue jon Cornelio. Itso jon nnon juu: —Quinanquintyjaꞌ, ee mantyi cüajon tsꞌan ja chaꞌna ꞌuꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ viochen xjen na conanꞌneinhan, tyequeꞌhan quityquiiꞌ vꞌaa. Joꞌ jndyiaaꞌ Pedro na jndye nnꞌan na jndë jnanꞌncüihan joꞌ. 


text:
Joꞌ tso jon ndëëhan: —ꞌOꞌ mangiohoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na conanꞌtꞌmánꞌ já Tyoꞌtsꞌon, joꞌ itscuꞌhanꞌ na já nnꞌan judíos ntsantyjáꞌ nnon ncüiichen tsꞌan na mañoon tsjan conduihin yo já nnꞌan judíos, min na ntsacꞌë́ vaaꞌ juu. Majoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon jndë siꞌman jon nnön na minꞌncüii tsꞌan tavintsjö na veꞌ minꞌcya ro tsꞌanhin, ndoꞌ min tavintsjö na tyiꞌjiꞌua condui tsanꞌñeen. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ vaa na siꞌman jon nnön, joꞌ juu xjen na tqueenꞌ ꞌoꞌ ja, taviꞌnan sitiu na jndyö. Ndoꞌ naneinhin, quinduehoꞌ nnön ¿Aa vaa tsꞌian na tqueenꞌhoꞌ ja? 


text:
<pb/>Ndoꞌ tꞌa Cornelio, tso jon: —Xeevahin jndë nenque xuee na majuu xjenvahin mꞌan ja vꞌa. Ndoꞌ chaꞌnan ndye na matman, matyjë ꞌnan ꞌndyö ndoꞌ matsinën nnon Tyoꞌtsꞌon. Majuu xjenꞌñeen tityincyooꞌ ncüii tsꞌan nnön na quixuee jndyi ndiaaꞌ jon. 


text:
Itso jon nnön: “ꞌUꞌ Cornelio, jndë indyii Tyoꞌtsꞌon jñꞌoon na matsininꞌ nnon jon, ndoꞌ ñjon tsꞌon jon na matejndeiꞌ nnꞌan ꞌnan na itsitjahanꞌhin. 


text:
Mangꞌe joꞌ quijñonꞌ nnꞌan na chi ncꞌohan tsjoon Jope na quitsaquitqueenꞌhan nquii Simón, tsan na mantyi jndyu Pedro. Juu tsanꞌñeen veꞌ mꞌaan ya jon vaaꞌ Simón, tsan na itsiquitöꞌ ntjan. Vꞌaaꞌñeen minntyjeeꞌhanꞌ ꞌndyo ndaandue. Juu Pedro vi na jndë tyjeeꞌ jon ntjoohin, min jñꞌoon na ntsiquindyi jon ꞌuꞌ.” 


text:
Tsontyichen Cornelio: Mangꞌe joꞌ, maquintyjachen tꞌua tsꞌian na quitsacyꞌon nnꞌan ꞌuꞌ, ndoꞌ ncya ya ꞌuꞌ na jndyoꞌ. Ndoꞌ naneinhin, tsoñꞌen já mꞌán ntjoohin na tonnon Tyoꞌtsꞌon na ndyë́ tsoñꞌen jñꞌoon na ntꞌue tsꞌon jon na quitsiquindyiꞌ já. Ndö jñꞌoon na sinin Pedro vaaꞌ Cornelio 


text:
<pb/>Joꞌ tyeꞌ sinin Pedro, itso jon ndëë nanꞌñeen: —ꞌOꞌ na mꞌanhoꞌ ntjoohin, naneinhin mavaaꞌ tsꞌön na mayuuꞌ tyiꞌquitsꞌaa Tyoꞌtsꞌon na veꞌ jndaꞌ ro nnꞌan na ngayꞌoon jon jñꞌoon yohan. 


text:
Ee minꞌcya ro tsonnangue na mꞌan nnꞌan na conanꞌtꞌmaanꞌhan jon ndoꞌ na contꞌahan chaꞌxjen na chuhanꞌ, jñꞌoon na mayuuꞌ ngaveeꞌ ntyjii jon ntyja ꞌnaanhan. 


text:
Toninncyaa jon jñꞌoonꞌ jon ndë́ já nnꞌan Israel. Totsiquindyi jon já jñꞌoon naya na incyaahanꞌ na minꞌncüii tajñuaanꞌ tsꞌon tsꞌan na tonnon jon xengꞌe nquii Jesucristo na conduihin na ityeꞌntjon jon tsoñꞌen nnꞌan. 


text:
Nquehoꞌ mangiohoꞌ jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ Jesús. Vi jndë na tenon na toninncyaa Juan jñꞌoon na quintꞌë nnꞌan chaꞌ ntsiꞌmanhanꞌ na jndë sitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌonhan jnanhan, juu xjenꞌñeen taꞌ Jesús, toncyaa jon jñꞌoon ndëë nnꞌan ndyuaa Galilea ndoꞌ ata ninvaa ndyuaa Judea tycya juu jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Jndë macondyehoꞌ na nquii Jesús, tsan na jnan Nazaret, tyincyaa Tyoꞌtsꞌon na quindë ya totsixuan jon Espíritu Santo yo juu najndei na condui nquii Tyoꞌtsꞌon. Tomandyiꞌ Jesús, totsꞌaa jon ꞌnan naya, ndoꞌ totsinꞌman jon tsoñꞌen nnꞌan na mꞌan nacje ꞌnaanꞌ juu yutyia, ngꞌe nquii Tyoꞌtsꞌon mꞌaan jon yohin. 


text:
Já tojntyꞌiá ndë́ tsoñꞌen ꞌnan na totsꞌaa Jesús ndyuaa Judea ndoꞌ mantyi quiiꞌ tsjoon Jerusalén. Majoꞌ jnanꞌcueeꞌ nnꞌanhin na tꞌionhan jon nnon tsonjnꞌaan. 


text:
Majoꞌ xee jndë ndye na tueꞌ jon, nquii Tyoꞌtsꞌon tyincyaa na vandoꞌ xco jon, ndoꞌ mantyi siꞌman jon Jesús ndë́. 


text:
Chito ndëë tsoñꞌen nnꞌan na tovityincyooꞌhin, xiaꞌntyi ndë́ já na siꞌman Tyoꞌtsꞌonhin. Ee nquii Tyoꞌtsꞌon jndë tji jon já na quinanꞌnë́n jndyoyú ndëë nnꞌan ntyja ꞌnaanꞌ jon. Manquë́ na tocüꞌá yohin vi jndë na vandoꞌ xco jon. 


text:
Iꞌua jon tsꞌian ndë́ na ninncyá jñꞌoon naya ndëë nnꞌan na quinanꞌnë́n jndyoyú na nquii jon tquen jon Jesús na conduihin na ntcoꞌxen jon nnꞌan ntyja ꞌnaanꞌ na conanꞌtjahin, nque nnꞌan na ninvandoꞌ yo mantyi ninꞌnnꞌan na jndë tjë. 


text:
Ndoꞌ mantyi nque nnꞌan na toninncya jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndyu na toxenꞌchen tonanꞌneinhan ntyja ꞌnaanꞌ Jesús. Tonduehan na ncüii cüii tsꞌan na vantyja tsꞌon juu jon, ntsitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌon nanꞌñeen yo jnan na nanꞌxuanhan xengꞌe xueeꞌ nquii Jesús. Nnꞌan na chito judíos tyꞌonhan cüenta Espíritu Santo 


text:
<pb/>Ninvaa itsinin Pedro ndëë nanꞌñeen, ndoꞌ majuu xjenꞌñeen tsoñꞌenhan na tondyehan jñꞌoon na tyincyaa jon, tyꞌonhan cüenta juu Espíritu Santo. 


text:
Ndoꞌ nque nnꞌan judíosꞌñeen na vantyja nꞌon Jesús na tyenanꞌjonhan yo Pedro, tiꞌndaaꞌ tcya ngiohan na mantyi joo nanꞌñeen tyꞌonhan cüenta Espíritu Santo. 


text:
Ee joo nnꞌan judíosꞌñeen jndyehan na jnanꞌnein nanꞌñeen mañoon nnon jñꞌoon yo na jnanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ vaa ꞌnan na tui, joꞌ itso Pedro ndëë nnꞌan na tyꞌe yohin: —¿Aa ntsꞌaahanꞌ na mꞌaan ncüii ꞌoꞌ na ngitso juu na tyiꞌcüjiꞌ yahanꞌ na ntꞌë nanminꞌ? Ee maninncüii xjen jndë tyꞌonhan cüenta juu Espíritu Santo chaꞌxjen na tyꞌön cüenta jon quiiꞌ nnꞌön. 


text:
<pb/>Ndoꞌ sijndaꞌ jon na quintꞌë nanꞌñeen yo xueeꞌ Jesucristo. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, tan nanꞌñeen nnon jon na quintjohin vendyechen xuee yohan.<pb/>


text:
Ndoꞌ nque nnꞌan na totsayꞌonhan yo jñꞌoon na toninncyaa Jesús yo ninꞌntyjehan nnꞌan na vantyja nꞌon jon na mꞌanhan ndyuaa Judea, jndyehan na joo nnꞌan na tachi judíos conduihan, mantyi jndë tyꞌonhan cüenta jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Majoꞌ xjen na tja ntcüeꞌ Pedro Jerusalén, nnꞌan judíos na vantyja nꞌonhan Jesús na mꞌanhan juu tsjoonꞌñeen, jnanꞌtyiaꞌhan jon. 


text:
Jnduehan nnon jon: —ꞌUꞌ ntyjë, ¿Ndu na tjaꞌ na mꞌan nnꞌan na chito conduihan tsjan jaa? Ndoꞌ mantyi na tcüaꞌ yohan. 


text:
<pb/>—Mꞌan ja tsjoon Jope na matsinën nnon Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ juu xjenꞌñeen mantyi tityincyooꞌ ꞌnan nnön. Jntyꞌia ncüii ndiaandyuꞌ tuein na tyen nenque nquihanꞌ. Quiñoonꞌndue jnanhanꞌ, tyioohanꞌ naijon mꞌan. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë tquën ya cüenta, quityquiiꞌhanꞌ, joꞌ jntyꞌia na mꞌan quiooꞌ tsjan yo quiooꞌ quiiꞌ jndëë yo quiooꞌ na cotsamanꞌ tsia yo ninꞌquintsa. 


text:
Juu xjenꞌñeen mantyi jndyi na nquii Tyoꞌtsꞌon na mꞌaan quiñoonꞌndue sinin jon nnön. Itso jon: “Pedro, quinanquintyjaꞌ, quitscueꞌ quiooꞌ na ntquiꞌ.” 


text:
Majoꞌ tꞌa, tsjö: “Nndaꞌ ta, tyiꞌjeꞌquë ee minꞌjon tacoquë ꞌnan na itso jñꞌoonꞌ na tyiꞌntquë, min ꞌnan na tyiꞌjiꞌua tsixuanhanꞌ.” 


text:
Ndoꞌ na vja ve tꞌa nndaꞌ Tyoꞌtsꞌon na mꞌaan jon quiñoonꞌndue. Tso jon nnön: “ꞌNan na jndë tquën na ntjuꞌ tsixuanhanꞌ, ꞌuꞌ tavintsuꞌ na tyiꞌjiꞌuahanꞌ.” 


text:
Ndoꞌ majuuto xjenꞌñeen, sque ndye caꞌ nnꞌan vꞌaa naijon na mꞌan ya. Ncüii tsꞌan tsjoon Cesarea, tꞌua jon tsꞌian ndëë nanꞌñeen na tyequijntꞌuehan ja joꞌ. 


text:
Ndoꞌ nquii Espíritu Santo tso jon nnön na minꞌncüii tyiꞌndyiiꞌ tsꞌön na ncjö yo nanꞌñeen. Ndoꞌ mantyi yon ntyjëëhë nanmin na vantyja nꞌonhan Jesús, tyꞌehan yo ja. Tsoñꞌen já sacꞌë́ quiiꞌ vaaꞌ nquii tsanꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ juu tsanꞌñeen tso jon ndë́ na jndyiaaꞌ jon ncüii ángel na tëcüentyjeeꞌ tsanꞌñeen quiiꞌ vaaꞌ jon. Ndoꞌ tso ángelꞌñeen nnon jon: “Cꞌuaꞌ tsꞌian ndëë nnꞌan na cꞌohan tsjoon Jope na quitsaquitqueenꞌhan juu Simón, tsan na mantyi xueeꞌ juu na vja ve Pedro. 


text:
Juu tsanꞌñeen ngitso jon nnonꞌ nchu vaa nquii ntsaꞌ chaꞌ ntsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuan ꞌnanꞌ, ndoꞌ mantyi tsoñꞌen nnꞌan vaꞌ.” Ndöꞌ vaa jñꞌoon na tso ángelꞌñeen nnon jon. 


text:
Ndoꞌ tsontyichen Pedro: “Ndoꞌ majuu xjen na tyeꞌ na matsinën ndëë nnꞌanꞌñeen, tyꞌonhan cüenta Espíritu Santo quiiꞌ nꞌonhan chaꞌxjen na tyꞌön cüenta jon juu xeeꞌñeen.” 


text:
Ndoꞌ na tui na nndaꞌ, tëñjoonꞌ tsꞌön juu jñꞌoon na sinin ta Jesús, na itso jon: “Juu Juan totsiquindëëꞌ jon nnꞌan yo ndaatioo, majoꞌ ꞌoꞌ mañoon nnon na ntꞌëhoꞌ, ee njñon Tyoꞌtsꞌon Espíritu Santo quiiꞌ nꞌonhoꞌ. Ntyja ꞌnaanꞌ jon ntꞌëhoꞌ.” 


text:
Ndoꞌ na tui na nndaꞌ, tquën cüenta na chaꞌxjen na nquii Tyoꞌtsꞌon na siquindaaꞌ jon Espíritu Santo jaa xjen na tëntyja nnꞌön Jesucristo, macüejon na sꞌaa jon yo joo nanꞌñeen. Mangꞌe na nndaꞌ, tyiꞌquitsixuan ja na ntscꞌu ꞌnan na itsꞌaa Tyoꞌtsꞌon yohan. 


text:
<pb/>Ndoꞌ joo ntyjehin, nnꞌan judíosꞌneen, chen tui jndyuehan xjen na jndyehan jñꞌoonminꞌ. Ndoꞌ jnanꞌtꞌmaanꞌhan nquii Tyoꞌtsꞌon. Jnduehan: —Yajoꞌ mantyi nque nnꞌan na mañoon tsjan conduihan yo jaa, xe na aa ntcüeꞌ nꞌonhan yo jnanhan, mantyi ntsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaanhan chaꞌ nnanꞌxuanhan na tyiꞌquintycüii na vandoꞌ ñuaanhan. Tmaanꞌ nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús tsjoon Antioquía 


text:
<pb/>Vi najndë na jnanꞌcueeꞌ nnꞌan Esteban, juu xjenꞌñeen taꞌ nnꞌan na tontyꞌehan joo nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús. Mangꞌe na nndaꞌ, jndye jndyi nanꞌñeen tycyahan. Ñꞌenhan na tyꞌehan ata xjen ndyuaa Fenicia, ndoꞌ mañoon ntyjehan tyꞌehan ndyuaa chjo na jndyuhanꞌ Chipre na xiꞌjndiohanꞌ mꞌaan ndaandue. Ñꞌen ntyjehan na tyꞌehan tsjoon Antioquía. Nanꞌñeen tonanꞌneinhan jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon, veꞌ xiaꞌntyi ndëë ntyjehin nnꞌan judíos. 


text:
Majoꞌ quiiꞌ ntꞌan nanꞌñeen tomꞌan vendye nnꞌan na jnanhan juu Chipreꞌñeen yo ninꞌCirene. Ndoꞌ nanꞌñeen, vi na jndë squehan tsjoon Antioquíaꞌñeen, taꞌhan tonanꞌneinhan ndëë nnꞌan na conanꞌnein jñꞌoon griego. Tonanꞌmanhan jñꞌoon naya ntyja ꞌnaanꞌ ta Jesús ndëë nanꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ tonanꞌxuanhan juu najndei na condui nquii Tyoꞌtsꞌon. Joꞌ sꞌaahanꞌ na jndye nnꞌan ntcüeꞌ nꞌonhan jnanhan, tovantyja nꞌonhan ta Jesús. 


text:
<pb/>Ndoꞌ nque nnꞌan na conduihan tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon na mꞌanhan Jerusalén na vantyja nꞌonhan Jesús, vi na jndë jndyehan na nndaꞌ, tꞌuahan tsꞌian nnon juu Bernabé na chi ncja jon Antioquíaꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë tueeꞌ jon joꞌ, tquen jon cüenta na tꞌman vaa na ityio Tyoꞌtsꞌon jnꞌaan juu tsꞌianꞌñeen. Ndoꞌ tyioo na neiinꞌ jndyi jon na condui na nndaꞌ. Tsoñꞌen nanꞌñeen totsiquiꞌmaanꞌ jonhan na yo na xoncüeeꞌ nꞌonhan quintjotyenhan ntyja ꞌnaanꞌ ta Jesús. 


text:
Juu Bernabéꞌñeen, ya ñuan tsixuan jon. Quindë ya tsixuan jon Espíritu Santo, ndoꞌ tꞌman vantyja tsꞌon jon Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ jndyechen nnꞌan tyion jonhan natooꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë ntjii jon tsanꞌñeen, tantcüeꞌ jon, tayꞌoon jon tsanꞌñeen Antioquía. Ndoꞌ ninvaa ncüii chu tomꞌanhan joꞌ yo tmaanꞌ nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús. Jndye nnꞌan tsjoonꞌñeen tonanꞌmanhan ndëë nanꞌñeen ntyja ꞌnaanꞌ Jesús. Ndoꞌ nque nnꞌan Antioquíaꞌñeen, joohan na jnanꞌquitaꞌ jndyeehan na jnanꞌquijndyuhan joo nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús cristianos. 


text:
<pb/>Joo xueeꞌñeen vendye nnꞌan na toninncya jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon jnduiꞌhan Jerusalén, tyꞌehan, squehan Antioquía. 


text:
Ncüii joo nanꞌñeen, tsan na jndyu Agabo, yo na tyincyaa Espíritu Santo na jndaꞌ xquen jon, taꞌ jon na toninncyaa jon jñꞌoon, ꞌnan na xejnda nguaa na nndyo jndoꞌ tꞌman na ninvaa tsonnangue. Ndoꞌ xjen na tomꞌaan nquii Claudio tsanmꞌaantsꞌian tꞌman tsjoon Roma, juu xjenꞌñeen siquindëhanꞌ juu jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Mangꞌe joꞌ, nque nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús na mꞌanhan juu tsjoon Antioquíaꞌñeen, ntyjantyi na jndëë jntꞌahan, jnanꞌtjonhan xoquituꞌ. Ndoꞌ jnanꞌcüenonhinhanꞌ ndëë ntyjehan na vantyja nꞌonhan jon na mꞌanhan ndyuaa Judea chaꞌ quitejndeihanꞌ joo nanꞌñeen ꞌnan na itsitjahanꞌhin. 


text:
Ndoꞌ jntꞌahan na nndaꞌ. Tꞌuahan tsꞌian nnon juu Bernabé yo ninꞌSaulo na joo xoquituꞌ na jndë jnanꞌtjonhan, quitsayꞌon nanꞌñeenhanꞌ. Ndoꞌ joohan teyꞌonhinhanꞌ na mꞌan nque nnꞌan na conintque quiiꞌ ntꞌan nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús na mꞌanhan ndyuaa Judea.<pb/>


text:
Majuu xjenꞌñeen nquii Herodes, tsan na coꞌxen juu ndyuaa Judea, tꞌuii jon vendye nnꞌan na conduihan tmaanꞌ na vantyja nꞌon Jesús. Tyiiꞌ jon nanꞌñeen vancjo. 


text:
Ndoꞌ nquii Jacobo xio Juan, tquen Herodesꞌñeen jñꞌoon na quinanꞌcueeꞌ sondaro ꞌnaanꞌ jonhin yo xjo espada. 


text:
Ndoꞌ vi na tquen Herodes cüenta na tëveeꞌ ngio nnꞌan judíos na tꞌua jon tsꞌian na tueꞌ Jacobo, mantyi tyiiꞌ jon Pedro vancjo. Juu xjen na tui na nndaꞌ, xoncüe na mꞌaan nguee ꞌnaan nnꞌan judíos na cocüaꞌhan tyooꞌ na tatsquentë tëqueeꞌ. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë tꞌuii Herodes Pedro, tyincyaa jon cüentahin nduee nginꞌon nchoꞌncüii sondaro. Ee sitiu jon naxenꞌ ngüenon juu nguee pascuaꞌñeen, yajoꞌ ncüjiꞌ jonhin na ntcoꞌxen jonhin na tondëë nnꞌan. 


text:
Joꞌ joo sondaroꞌñeen totaꞌntyjeeꞌhan Pedro quiiꞌ vancjo, majoꞌ nque nnꞌan na conduihan tmaanꞌ na vantyja nꞌonhan Jesús, tasacüentyjeeꞌhan na conanꞌneinhan nnon Tyoꞌtsꞌon na quitejndei jon tsanꞌñeen. Sinꞌman Tyoꞌtsꞌon Pedro na tyiꞌ nnꞌanhin vancjo 


text:
<pb/>Ndoꞌ nquii Pedroꞌñeen, majuu tijaan ya na nnonnco xeeꞌñeen na ncüjiꞌ Herodes jon tondëë nnꞌan tsjoon, juu xjenꞌñeen xoncüe quiiꞌ ntꞌan sondaroꞌñeen itso jon, tyenhin yo ve carena. Ndoꞌ vendye ntyje sondaroꞌñeen, cotquenhan cüenta ꞌndyo vancjoꞌñeen. 


text:
Majuu tijaanꞌñeen, ncüii ángel cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon, ninjonto tyjeeꞌ jon tyquiiꞌ vancjoꞌñeen, sintjiiꞌ jon ntꞌö jon tsiꞌntsqueeꞌ Pedro na sintcüi jonhin. Itso jon nnon juu: “Cje quinanquintyjaꞌ.” Ndoꞌ xjen na sꞌaa jon na nndaꞌ, joo carena na tyen ntꞌö jon, ninñoonꞌ jnduihanꞌ. 


text:
Ndoꞌ tsontyichen ángelꞌñeen nnon jon: “Quitsityenꞌ tsiaꞌ ndoꞌ quityionꞌ ntconꞌ ngꞌeꞌ.” Ndoꞌ vi na jndë sꞌaa jon na nndaꞌ, itsontyichen ángelꞌñeen nnon jon: “Cüa, cüeꞌ ndiaatco ꞌnanꞌ ndoꞌ quindyontyjaꞌ naxꞌën.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ Pedro, jnduiꞌ jon, tëntyja jon toxenꞌ juu ángelꞌñeen, majoꞌ min tyíꞌquintjii jon na aa mayuuꞌ na jndë jndyaahin na sꞌaa ángelꞌñeen. Ee sitiu jon aa chi veꞌ ndaa itsooꞌ jon. 


text:
Tenonhan naijon na mꞌan sondaro na vejndyee, nnꞌan na cotaꞌntyjeeꞌ joꞌ. Ndë joꞌ mantyi tenonhan naijon na mꞌan sondaro na jndë ve. Ndoꞌ squehan ꞌndyo juu vancjoꞌñeen na tëꞌ xjohanꞌ naijon na nnduiꞌ tsꞌan na ngua jon nata quiiꞌ tsjoon. Ndoꞌ juu ꞌndyo vꞌaaꞌñeen, jnan nquiihanꞌ. Joꞌ tuahan nata, tyꞌehan, ndoꞌ juu xjenꞌñeen jntyꞌii ángelꞌñeen jon na ninnquii tsꞌon xquen jon. 


text:
<pb/>Xjenꞌñeen ticjeeꞌya Pedro ncüii, tso jon: “Nanein mavaaꞌ ya tsꞌön na nquii Tyoꞌtsꞌon jñon jon ángel ꞌnaanꞌ jon na quitsiquindyaa tsanꞌñeen ja ntꞌö Herodes yo nduee ntyjë nnꞌan judíos ntyja tsoñꞌen na conanꞌtiuhan na ninꞌquintꞌahan ja.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ nquii Pedro, vi na jndë taaꞌ tsꞌon jon yo ꞌnan na tenon jon, tja jon vaaꞌ María, ndyee Juan, tsan na mantyi jndyu Marcos. Jndye nnꞌan na jndë tëncüihan joꞌ na conanꞌneinhan nnon Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaanꞌ juu Pedro. 


text:
Ndoꞌ sicꞌuaa jon ꞌndyo teon na ndyiiꞌ juu vꞌaaꞌñeen. Ndoꞌ ncüii yuscu na jndyu juu Rode na ityeꞌntjon ndëë nnꞌan vꞌaaꞌñeen, jnduiꞌ yuꞌñeen, tëquindyiaaꞌ juu nin tsꞌan na itsicꞌuaahanꞌ. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë tajnaanꞌ juu na jndyeeꞌ Pedrohanꞌ, tyioo na neiinꞌ jndyi juu. Majoꞌ taꞌnan siquinaan juu ꞌndyo teonꞌñeen. Sicjehin, tja ntcüeꞌ juu tyquiiꞌ vꞌaa na tëtsiquindyi juu joo nnꞌan na mꞌan joꞌ. Tso juu ndëëhan ndöꞌ ro jndë tyjeeꞌ nquii Pedro, itsicꞌuaa jon ꞌndyo teon. 


text:
Ndoꞌ joo nanꞌñeen jnduehan nnon juu: —Tsanꞌ xquenꞌ. Majoꞌ juu yuscuꞌñeen ninvito tcoꞌhin na mayuuꞌ na juu Pedro na mꞌaan ꞌndyo teonꞌñeen. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ tso juu, yajoꞌ jnduehan: —Chito mayuuꞌ nquii jon, majuu ángel na ivantyjeeꞌhin na minntyjeeꞌ ndöꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ viochen xjen na nndaꞌ conanꞌneinhan, nquii Pedro tatëcüentyjeeꞌ jon na itsicꞌuaa jon ꞌndyo teonꞌñeen ata xjen jnanꞌquinaanhin juuhanꞌ. Majoꞌ ya na jntyꞌiahan jon, tyuehan ndoꞌ tineinhan na mayuuꞌ juu jon na minntyjeeꞌ joꞌ. 


text:
Majoꞌ sꞌaa jon ntꞌö jon ndëëhan na cüichen jndyuehan. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, sinin jon nchu vaa na sꞌaa ta Tyoꞌtsꞌon na tjiꞌ jonhin quiiꞌ vancjoꞌñeen. Ndoꞌ itso jon ndëëhan: —Juu Jacobo yo ninꞌntyjë na vantyja nꞌonhan Jesús, quinanꞌquindyiihoꞌhin juu jñꞌoonvahin. Ndoꞌ vi jndë tso jon na nndaꞌ, jnduiꞌ jon, tja jon ncüiichen joo. 


text:
<pb/>Ndoꞌ xjen na tonnco, nque sondaroꞌñeen, ji vaa ticꞌuaa jndyuehan yo ntyjehan na nin ꞌnan tui na tacꞌoon Pedro. 


text:
Ndoꞌ juu Herodes, tꞌua jon tsꞌian na chen chen quijntꞌuehan Pedro, majoꞌ tajndiohanhin. Mangꞌe joꞌ tovajndo jndyi jon joo sondaroꞌñeen, ndoꞌ tsojnaanꞌ na tajñꞌoon tijndaꞌ, joꞌ tꞌua jon tsꞌian na cüjehan. Ndë joꞌ, jnduiꞌ jon ndyuaa Judea, tja jon Cesarea na joꞌ ncꞌoon ya jon. Ntyja na tueꞌ Herodesꞌñeen 


text:
<pb/>Juu Herodes, vꞌii jon nque nnꞌan tsjoon Tiro yo Sidón. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, joo nnꞌan njoonꞌñeen, jnanꞌjndaꞌhan na ncꞌohan na mꞌaan jon. Majoꞌ tyꞌejndyeehan na mꞌaan juu Blasto, tsanꞌñeen ityeꞌntjon juu nnon Herodesꞌñeen. Ndoꞌ tyincyahan xoquituꞌ nnon juu chaꞌ ntsintyjaaꞌ juu jñꞌoon ꞌnaanhan nnon Herodes. Ndë joꞌ tanhan nnon jon na quintjo ya ntyjii jon yohan. Ee ꞌnan na coninjntꞌuehan yo ꞌnan na cocüaꞌhan, conanhanꞌ tyuaa na icoꞌxen. 


text:
Ndoꞌ tquen jon ncüii xuee na ya ninncyo nndaꞌhan na mꞌaan jon, ndoꞌ vi na jndë tueeꞌ juu xueeꞌñeen, tcüe jon ndiaa ya na maninꞌ tsꞌiaanꞌ na tsiꞌmanhanꞌ na conduihin na icoꞌxen jon. Joꞌ tëcüetyen jon naijon na macüiixjen vacüetyen jon xjen na itsijndaꞌ jon jñꞌoon. Jndë joꞌ taꞌ jon na incyaa jon jñꞌoon ndëë nanꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ joo nanꞌñeen, xjen na jndyehan jñꞌoon na tyincyaa jon, yajoꞌ veꞌ jntꞌa yahan na jnanꞌtꞌmaanꞌhan jon. Jnanꞌxuaahan, jnduehan: “Juu tsꞌan na itsinin ndöꞌ, chito veꞌ tsꞌanhin, conduihin ncüii tyoꞌtsꞌon.” 


text:
Majoꞌ ncüii ángel cüentaaꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon, ninñoonꞌ isquioo jon ncüii tycu vꞌii cjooꞌ Herodes na iscueeꞌhanꞌhin na tcüaꞌ quintyihin. Nndaꞌ vaa na tjon jon ngꞌe na tyíꞌquitsitꞌmaanꞌ jon nquii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Majoꞌ juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon, tëcyantyichenhanꞌ. Ndoꞌ tëvijndyentyi nnꞌan na tovantyja nꞌonhan Jesús. 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu Bernabé yo ninꞌSaulo, vi na jndë jnanꞌquindëhan juu tsꞌian na tyꞌehan Jerusalén, joꞌ tyꞌe ntcüeꞌhan Antioquía. Ndoꞌ mantyi tyeyꞌonhan juu Juan, tsan na mantyi jndyu Marcos, na ntejndei jonhan.<pb/>


text:
Juu tmaanꞌ nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús na mꞌanhan tsjoon Antioquía, quiiꞌ ntꞌanhan tomꞌan nnꞌan na toninncya jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndoꞌ yo nnꞌan na conduihan na tonanꞌmanhan juuhanꞌ ndëë nnꞌan. Ndö nguee nanꞌñeen: Bernabé, Simón (mantyi conanꞌquijndyuhanhin Niger), Lucio tsꞌan tsjoon Cirene, Manaén yo ninꞌSaulo. Juu Manaénꞌñeen, nincüajon tëquehin yo Herodes, tsan na tocoꞌxen ndyuaa Galilea. 


text:
Ncüii xeeꞌñeen, xjen na nque nanꞌñeen na vantyja nꞌon conanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon, yo na cotyjehan ꞌnan jndyuehan, juu xjenꞌñeen nquii Espíritu Santo itso jon ndëëhan: “Juu Bernabé yo Saulo, quitjiꞌndyaꞌoꞌhin na ncꞌohan tsꞌian na matꞌiön jahan.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ nque nanꞌñeen na vantyja nꞌon Jesús, vi na jndë jndyehan na nndaꞌ, tyjechenhan ꞌnan jndyuehan, ndoꞌ tonanꞌneinntyichenhan nnon Tyoꞌtsꞌon. Ndë joꞌ tyiohan ndueehan nacjooꞌ juu Bernabé yo ninꞌSaulo na cüitꞌmaanꞌ Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaanhan. Ndoꞌ ndë joꞌ tꞌuahan tsꞌian ndëë nanꞌñeen na cꞌohan tsꞌian ꞌnaanꞌ jon. Bernabé yo Saulo coninncyahan jñꞌoon naya ndëë nnan ndyuaa Chipre 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu Bernabé yo ninꞌSaulo, jnduiꞌhan, tyꞌehan tontyja naijon na jñon Espíritu Santo joohan. Tyꞌejndyeehan tsjoon Seleucia naijon tuahan vꞌaandaa na ntsquehan tyuaa Chipre na mꞌaan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë squehan tsjoon Salamina juu ndyuaaꞌñeen, joꞌ tyeꞌ toninncyahan jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon quiiꞌ ntꞌaanꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos na mꞌanhan juu ndyuaaꞌñeen. Ndoꞌ mantyi juu Juanꞌñeen, tsan na jndyu Marcos, tja juu yo joohan, totejndei juuhan. 


text:
<pb/>Nanꞌñeen tomandyiꞌhan ninvaa ndyuaaꞌñeen. Joꞌ squehan tsjoon Pafos. Juu tsjoonꞌñeen jndiohan ncüii tsanquinduaꞌ, tsꞌan judíohin. Itsiviꞌnnꞌan juu na conduihin tsꞌan na incyaa jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon. Barjesús jndyu juu. 


text:
Juu tsanꞌñeen tomꞌaan juu yo nquii tsanmꞌaantsꞌian na jndyu Sergio Paulo, tsanꞌñeen jndaꞌ jndyi xquen jon. Tqueenꞌ jon Bernabé yo Saulo ee ninꞌquindyi jndyi jon jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Juu tsanquinduaꞌñeen jndyu juu Elimas. Totsichon yantyi juu na tantsinin Bernabé yo Saulo nnon nquii tsanmꞌaantsꞌianꞌñeen. Ndoꞌ mantyi sꞌaa juu na min tyiꞌntsijñꞌoonꞌ tsanꞌñeen jñꞌoon na conanꞌneinhan, ngꞌe tyiꞌquintꞌue tsꞌon juu na ngantyja tsꞌon jon Jesús. 


text:
Joꞌ juu Saulo, tsan na mantyi jndyu Pablo, na quindë ya tsixuan jon Espíritu Santo, quii jndyiaaꞌ jon nnon juu tsanquinduaꞌñeen. 


text:
Itso jon nnon juu: —ꞌUꞌ tsꞌan na ji vaa matsiviꞌnnꞌanꞌ, tyia jndyi matsaꞌ. ꞌUꞌ condui ꞌuꞌ jnda nquii yutyia. Condui ꞌuꞌ tsꞌan na jndooꞌ tsoñꞌen ꞌnan na jndyoyu conduihanꞌ. ¿Yuu xjen na ngacüentyjeꞌ na matscuꞌ na ngoqueꞌ nnꞌan nato jndyoyu ntyja ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon? 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ xjen tsꞌan ꞌuꞌ, joꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon nꞌndyii viꞌ jon ꞌuꞌ. Vendye xuee ncꞌonꞌ na nchjanꞌ na tajeꞌquindyiaꞌ na xuee ndoꞌcüjioonꞌ. Ndoꞌ vi na jndë tso Pablo na nndaꞌ, ninñoonꞌ jntyꞌiihanꞌhin na chaꞌvijon tsꞌan na vja quityuiiꞌ chincyutsꞌo, ntjohin na ndiquindyiaaꞌ juu. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, jntꞌuehin tsꞌan na ntꞌuii ntꞌö juu na ngayꞌoon tsanꞌñeenhin. 


text:
Ndoꞌ nquii tsanmꞌaantsꞌianꞌñeen, vi na jndë jndyiaaꞌ jon ꞌnan na tui, yajoꞌ tëntyja tsꞌon jon Jesús. Ndoꞌ jndye tꞌoonꞌ tsꞌon tsanꞌñeen ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na tonanꞌman nanꞌñeen ntyja ꞌnaanꞌ nquii Jesús. Pablo yo Bernabé tonincyahin jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon tsjoon Antioquía ndyuaa Pisidia 


text:
<pb/>Xjenꞌñeen, juu Pablo yo nnꞌan na tonanꞌjon jñꞌoon yohin, jnduiꞌhan tsjoon Pafos. Tuahan vꞌaandaa, tyꞌehan, squehan tsjoon Perge ndyuaa Panfilia. Juu tsjoonꞌñeen, joꞌ jntyꞌii Juan joohan, tëntcüeꞌ ntcüeꞌ juu Jerusalén. 


text:
Ndoꞌ Pablo yo ninꞌBernabé, vi na jndë jnduiꞌhan tsjoon Pergeꞌñeen, tyꞌechenhan, squehan tsjoon Antioquía ndyuaa Pisidia. Ndoꞌ xjen na tueeꞌ xuee na cotaꞌjndyee nnꞌan judíos, tyequeꞌhan vatsꞌon ꞌnaan nanꞌñeen, joꞌ tyecüendyuaahan. 


text:
Ndoꞌ sijnaanꞌ ncüii tsꞌan ntji na tquen Moisés yo jñꞌoon na totji nnꞌan na toninncya jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ntyja nchu vaa ꞌnan na nnguaa. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, nque nnꞌan na conintque ndëë nnꞌan vatsꞌonꞌñeen, jnduehan nnon Pablo yo Bernabé: —ꞌOꞌ ntyjë, xe na aa vaa jñꞌoon na ninꞌquinanꞌneinhoꞌ na ntejndeihanꞌ já, cüa, quinduehoꞌ, ndyë́. 


text:
<pb/>Ndoꞌ joꞌ jnanquintyja Pablo, sꞌaa jon ntꞌö jon na quitquenhan cüenta jñꞌoon na ntsinin jon. Tso jon: —ꞌOꞌ ntyjë nnꞌan Israel yo ꞌoꞌ nnꞌan na mañoon tsjan conduihoꞌ na mantyi conanꞌtꞌmaanꞌhoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon, quindyehoꞌ chjo jñꞌoon na ntsjö. 


text:
Nquii Tyoꞌtsꞌon na conanꞌtꞌmánꞌ já nnꞌan Israel, nque ndochí na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen, tji jonhan na conduihan cüentaaꞌ nquii jon. Ndoꞌ nquii jon sꞌaa na titꞌman jndyi tmaanꞌ joohan viochen xjen na tomꞌan yahan juu ndyuaa Egipto. Ndoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ naijndei na tsixuan jon, tañoonꞌ jonhan, tjiꞌ ntcüeꞌ jonhan juu ndyuaaꞌñeen. 


text:
Ncüii vennꞌan chu xjen na tomanonhan ndyuaa naijon tannꞌan cꞌoon, jndye nnon ꞌnan na tyíꞌquichuhanꞌ na tontꞌahan, totsiquii tsꞌon jon yo ntyja ꞌnaanhin. 


text:
Ndoꞌ vi jndë joꞌ, joo ntyqueꞌ tmaanꞌ nnꞌan na mancüii xjen tomꞌanhan ndyuaa Canaán, sityuiiꞌ jon nanꞌñeen. Ndoꞌ tyuaa na tonanꞌxuanhan, siquindaaꞌ jonhanꞌ nque nnꞌan tsjan na tui jaa, joo nnꞌan Israel. 


text:
Ndoꞌ juu nanꞌvaꞌ na matsjö, tëca chaꞌna vi nenque ciento vantjoꞌ vennꞌan nchoꞌnqui chu na tuihanꞌ. “Ndoꞌ vi jndë joꞌ, tyincyaa jon jüe na totoxen nanꞌñeen joohan. Ndöꞌ vaa ꞌnan na tovaa ata tueeꞌ xjen na tꞌoon juu Samuel, tsan na toninncyaa jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon nchu vaa ꞌnan na nnguaa. 


text:
Juu xjenꞌñeen joo nnꞌan Israelꞌñeen, totanhan nnon Tyoꞌtsꞌon na incyaa jon ncüii tsꞌan na taquintyja na tꞌman conduihin na ntcoꞌxen tsanꞌñeen joohan. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, joꞌ tꞌion jon tsꞌian nquii Saúl, jnda tsan na jndyu Cis. Juu Saúlꞌñeen tonduihin tsjan ꞌnaan nnꞌan tmaanꞌ Benjamín. Vennꞌan chu tocoꞌxen Saúl joohan. 


text:
Ndë joꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon tjiꞌ ntcüeꞌ jon tsanꞌñeen, ndoꞌ juu tsꞌianꞌñeen tꞌion jonhanꞌ David. Ntyja ꞌnaanꞌ Davidꞌneen, itso jon: “Juu David, jnda Isaí, ntsꞌaa jon chaꞌxjen na ntꞌue tsꞌön.” Nndaꞌ vaa jñꞌoon na tso jon ntyja ꞌnaanꞌ David. 


text:
<pb/>“Juu jon, matsjan ꞌnaanꞌ jon tui Jesús, tsan na conduihin na itsinꞌman jon nnꞌan Israel na chaꞌxjen jñꞌoon na jndë tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon. 


text:
Nquii Jesús, vitjachen na ngitaꞌ jon tsꞌian na tꞌua Tyoꞌtsꞌon nnon jon, juu Juan mancüiixjen mꞌaan jon. Toninncyaa tsanꞌñeen jñꞌoon ndëë ntyjëëhë nnꞌan Israel. Totso jon ndëëhan na quintcüeꞌ nꞌonhan jnanhan, ndoꞌ ndë joꞌ ntsiquindëëꞌ jonhan. 


text:
Ndoꞌ juu xjen na vantycüii xeechuuꞌ juu Juanꞌñeen, na jndë siquindë jon tsꞌian na tꞌua Tyoꞌtsꞌon nnon jon, itso jon ndëë nnꞌan: “ꞌOꞌ conanꞌtiuhoꞌ na condui ja nquii tsꞌan na ndyotsinꞌman ñuaanhoꞌ, majoꞌ chito juu jon condui ja. Nquii jon mancüjeeꞌ jon ndoꞌ tꞌman conduihin. Majoꞌ ja ndö, min veꞌ ntcoonꞌ jon tyiꞌquichuhanꞌ na ntsiquinꞌanhanꞌ.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ tsontyichen Pablo ndëëhan: —ꞌOꞌ ntyjë, ñꞌen já na condui tsjan ꞌnaanꞌ Abraham na jndyocahanꞌ, ndoꞌ ñꞌenhoꞌ na nnꞌan mañoon tsjan nnꞌan conduihoꞌ, majoꞌ mantyi conanꞌtꞌmaanꞌhoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon. Ndëë tsoñꞌen jaa itscüanon Tyoꞌtsꞌon juu jñꞌoonva na ntyja ꞌnaanꞌ joꞌ itsinꞌman jon ñuan njanhan. 


text:
Majoꞌ nque nnꞌan na mꞌan Jerusalén yo ninꞌnnꞌan na conintque ndëëhan, tataaꞌ nꞌonhan nin condui juu Jesús. Nque nnꞌan judíos tyiꞌncüii cüii xuee na cotaꞌjndyeehan, conanꞌjnꞌaanhan jñꞌoon na totji nnꞌan na toninncya jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon nchu vaa ꞌnan na nnguaa. Majoꞌ joo nnꞌan judíosꞌñeen, joo jñꞌoonꞌñeen na itsininhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ nquii Jesús, tataaꞌ nꞌonhan nin ꞌnan itsiquindyihanꞌ. Mangꞌe na nndaꞌ, manquetohan jnanꞌjndaꞌhan jnanhan chaꞌxjen joo jñꞌoonꞌñeen tsiquindyihanꞌ na ngenonhan, tsojnaanꞌ na tataaꞌ nꞌonhan nin condui Jesús. 


text:
Nque nanꞌñeen minꞌncüii jnaanꞌ jon tyiꞌcüijndaꞌ na ntꞌahan na coꞌxenhanꞌ na cueꞌ jon. Majoꞌ min na nndaꞌ, totanhan nnon Pilato na cueꞌ Jesús. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë siquindëhanꞌ tsoñꞌen chaꞌxjen juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui na itsiquindyihanꞌ na ntquenon Jesús, yajoꞌ jnanꞌquioo nnꞌan siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ jon nnon tsonjnꞌaan, ndoꞌ ndë joꞌ tyequityꞌiuhan jon. 


text:
Ndoꞌ nque nnꞌan na jnanꞌjon yo jñꞌoon na toninncyaa jon na jnanhan ndyuaa Galilea na tyꞌehan yo jon Jerusalén, tyiꞌndyo xuee na tojntyꞌia ndëëhan jon vi jndë na vandoꞌ xco jon. Ndoꞌ xjen neinhin, manquentyi nanꞌñeen cotjiꞌ jndyoyu ntyja ꞌnaanꞌ jon ndëë nnꞌan. 


text:
<pb/>“Ndoꞌ mantyi já jndë squë́ na mꞌanhoꞌ na coninncyá juu jñꞌoon nayavahin ndëëhoꞌ. Conanꞌquindyí ꞌoꞌ na joo jñꞌoon na jndë tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon ndëë ndochiihi nnꞌan judíos ndyu na toxenꞌchen, 


text:
Joo jñꞌoonꞌñeen jndë siquindë jonhanꞌ ndëë jaa na condui jaa ndantyjo joo nanꞌñeen ee tyincyaa jon na vandoꞌ xco Jesús. Tui na nndaꞌ chaꞌxjen juu jñꞌoon na jndui salmo na jndë ve na itsohanꞌ: “ꞌUꞌ condui jnda ja. Xeevahin matsiꞌman ndëë nnꞌan na condui ja tyeꞌ.” 


text:
Ndoꞌ mantyi quityquiiꞌ jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon vaa ncüiichen jñꞌoon na jndui na itso jon: “Juu jñꞌoon na tcöꞌ ꞌndyö nnon David, jiꞌua nanꞌxuanhanꞌ, ndoꞌ jñꞌoon na mayuuꞌhanꞌ. Mancüiixjen ntsiquindëë ja joohanꞌ.” Yo joo jñꞌoonminꞌ totsiꞌman Tyoꞌtsꞌon na nninncyaa jon na ngüandoꞌ xco Jesús chaꞌ tyíꞌquitöꞌhin na tueꞌ jon. 


text:
Ndoꞌ mantyi nacjooꞌ ncüiichen salmo jndui jñꞌoon. Ntyja na tsiꞌmanhanꞌ, itsijonhanꞌ chaꞌvijon nquii Jesús itsinin. Itsohanꞌ: “Ja na matyeꞌntjön nnonꞌ, ñuan nquiiꞌ condui ja. Mangꞌe na nndaꞌ, tyiꞌjeꞌncyaꞌ na ngitöꞌ siꞌtsꞌo njan.” 


text:
Ntyja ꞌnaanꞌ juu Davidꞌñeen, tsan na tji joo jñꞌoonminꞌ, tovijntꞌue Tyoꞌtsꞌonhin tondëë nnꞌan ndyuaa na tocoꞌxen jon chaꞌxjen na ntꞌue tsꞌon Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, tueꞌ juu Davidꞌñeen, ndoꞌ tequityꞌiu nnꞌanhin naijon na tovantyꞌiu ndotachiiꞌ jon na tomꞌan tivio, ndoꞌ juu siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ jon töꞌhanꞌ. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, ꞌoꞌ ntyjë, cüaaꞌ ya nꞌonhoꞌ jñꞌoonminꞌ na conincyá ndëëhoꞌ. Ntyja ꞌnaanꞌ nquii Jesús na itsitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌon jnan na nanꞌxuanhoꞌ. 


text:
Ee joo ntji na tquen Moisés, ndincyaahanꞌ na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ na nꞌman ñuaanꞌ tsꞌan na tonnon Tyoꞌtsꞌon. Majoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ nquii Jesús, minninchen tsꞌan na vantyja tsꞌon juuhin, iquen Tyoꞌtsꞌon tsanꞌñeen na conduihin tsꞌan na tajnan tsixuan. 


text:
Joꞌ quitquen ya yahoꞌ cüenta na tyiꞌntjonhoꞌ chaꞌxjen itsiquindyi joo jñꞌoon na totji nnꞌan na toninncya jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon nchu vaa ꞌnan na nnguaa. 


text:
Jñꞌoonꞌñeen ndö vaa na itsiquindyihanꞌ:<pb/>ꞌOꞌ nnꞌan na tyiꞌcueeꞌ nꞌonhoꞌ juu jñꞌoon na mayuuꞌ, quitquenhoꞌ cüenta.<pb/>Ja Tyoꞌtsꞌon, joo xuee na cotaꞌndoꞌhoꞌ,<br/>vaa ncüii nnon na matsꞌa min na ntsinin tsꞌan ndëëhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ,<br/>majoꞌ tyiꞌjeꞌcantyja nꞌonhoꞌhanꞌ.<pb/>Joꞌ jndye cꞌoonꞌ nꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ,<br/>ata ntsꞌaahanꞌ na ngitsu ñuaanhoꞌ na tyiꞌcantyja nꞌonhoꞌ yo juu nanꞌñeen na matsꞌa. 


text:
<pb/>Ndoꞌ vi na jndë sinin Pablo jñꞌoonminꞌ, jnduiꞌ jon juu vatsꞌonꞌñeen yo Bernabé. Ndoꞌ nque nnꞌan na chito judíos conduihan, tanhan nnon jon na quitsininntyichen jon joo jñꞌoonꞌñeen ndëëhan ncüiichen xuee na cotaꞌjndyee nnꞌan judíos. 


text:
Ndoꞌ nque nnꞌan na tëtjon juu vatsꞌonꞌñeen, vi na jndë tycyahan, yajoꞌ jndye nnꞌan judíos yo ninꞌnnꞌan na chito conduihan tsjan nanꞌñeen, majoꞌ na conanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon chaꞌxjen nque nnꞌan judíos, tyentyja nanꞌñeen toxenꞌ Pablo yo ninꞌBernabé. Ndoꞌ nanꞌñeen jeꞌ, totsiquiꞌmaanꞌ Pablohin yo Bernabé na quintjotyenhan ntyja ꞌnaanꞌ juu naya na condui Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Ndoꞌ ya na tueeꞌ nndaꞌ ncüiichen xuee na cotaꞌjndyee nnꞌan judíos, mandyo tsoñꞌen nnꞌan tsjoonꞌñeen tëtjonhan na ninꞌquindyehan jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Majoꞌ nque nnꞌan judíosꞌñeen, ya na jntyꞌiahan na jndye jndyi nnꞌan jndë tëncüi, jnanꞌtëëꞌ nꞌonhan. Tyeꞌ na tonduehan na juu jñꞌoon na incyaa Pablo tyiꞌyuuꞌhanꞌ, ndoꞌ mantyi tonanꞌneinhan jñꞌoon tsanꞌ nacjooꞌ jon. 


text:
Ndoꞌ na nndaꞌ, Pablo yo Bernabé, yo na nanꞌxuanhan ñuanhan, jnanꞌntcüeꞌhan jñꞌoon ndëë nanꞌñeen, jnduehan: —ꞌOꞌ ntyjë nnꞌan judíos, chuhanꞌ na ndëë ꞌoꞌ na concyá jndyë́ juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon, majoꞌ ꞌoꞌ tyiꞌninꞌcyꞌonhoꞌ cüentahanꞌ. Cotjiꞌhoꞌ cüenta na juu naya na tyiꞌquintycüi na ntaꞌndo ñuaanhoꞌ, tyiꞌnanꞌxuanhoꞌ na ntsiquindaaꞌ Tyoꞌtsꞌon juuhanꞌ ꞌoꞌ. Tsojnaanꞌ joꞌ, naneinhin juu jñꞌoon nayavahin nninncyáhanꞌ ndëë nnꞌan na mañoon tsjan conduihan, 


text:
Ngꞌe nndaꞌ vaa tsꞌian na tꞌua ta Tyoꞌtsꞌon ndë́. Tsiꞌmanhanꞌ na nndaꞌ, ee nquii jon jndë tso jon:<pb/>Ncö jndë tquënhoꞌ na conduihoꞌ chaꞌvijon chon na ntsixueehanꞌ ndëë nnꞌan na chito conduihan nnꞌan judíos.<pb/>Ata nnꞌan na mꞌan ninvaa nnon tsonnangue nninncyahoꞌ jñꞌoon ndëëhan ntyja ꞌnaanꞌ na ntsinꞌman ja ñuaanhan. 


text:
<pb/>Ndoꞌ nque nanꞌñeen na chito judíos conduihan, vi na jndë jndyehan jñꞌoonvahin, tyincyaahanꞌ na nein jndyihan. Tonduehan na juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon, njon jndyihanꞌ. Ndoꞌ ncüii cüii tsꞌan na mancüiixjen ntyjii Tyoꞌtsꞌon na ncyꞌonhan cüenta na tyiꞌntycüii na ntaꞌndoꞌ ñuaanhan, tëntyja nꞌonhan Jesús. 


text:
Juu tsjoonꞌñeen tomꞌan nanntcu na tꞌman conduihan na conanꞌjonhan yo nnꞌan judíos ntyja ꞌnaanꞌ na conanꞌtꞌmaanꞌ nanꞌñeen Tyoꞌtsꞌon. Nque judíosꞌñeen jnanꞌndaaꞌhan nꞌon nanntcuꞌñeen. Majoꞌntyi jntꞌahan yo nque nannon na conintque tsjoon Antioquíaꞌñeen. Ndoꞌ joo nanntcuꞌñeen yo nannonꞌñeen, jnanꞌquitaꞌhin tyiaꞌ yo Pablo yo Bernabé. Ndoꞌ na nndaꞌ, jntꞌahan na tjiꞌhan nanꞌñeen ndyuaahan. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, juu Pablo yo Bernabé jnanꞌtoncüiiꞌhan ngꞌehan na cyaa tsꞌojndë na chuuꞌhanꞌ. Na jntꞌahan na nndaꞌ, siꞌman jndyoyuhanꞌ na tyiꞌquichuhanꞌ na jntꞌa nanꞌñeen na nndaꞌ. Ndë joꞌ Pablo yo Bernabé tyꞌehan tsjoon Iconio. 


text:
Majoꞌ nque nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús na mꞌanhan tsjoon Antioquíaꞌñeen, nein jndyihan ndoꞌ quindë ya mꞌaan Espíritu Santo quiiꞌ nꞌonhan.<pb/>


text:
Pablo yo Bernabé manincüajon jntꞌahan tsjoon Iconio. Tyequeꞌhan vatsꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos juu tsjoonꞌñeen. Joꞌ toninncyahan jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëë nnꞌan. Ndoꞌ joo nnꞌan na tëncüi joꞌ yo ninꞌvendye nnꞌan na tachi judíos conduihan, xjen na jndyehan jñꞌoon na tonanꞌnein nanꞌñeen, jndyehan tëntyja nꞌonhan Jesús. 


text:
Majoꞌ nque nnꞌan judíos na tatëntyja nꞌonhan, tonanꞌndaaꞌhan nꞌon nnꞌan na mañoon tsjan conduihan yo joohan. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, joo nanꞌñeen tonanꞌvꞌiiꞌ nꞌonhan joo nnꞌan na vantyja nꞌonhan Jesús. 


text:
Joꞌ juu Pablo yo ninꞌBernabé, majndye xuee ntjohin juu tsjoonꞌñeen. Ndoꞌ yo na nanꞌxuanhan ñuaanhan na toninncyahan jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ juu naya na condui Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ siꞌman jon juu jñꞌoon na toninncya nanꞌñeen, jñꞌoon na mayuuꞌhanꞌ ee ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon na tondëë tontꞌahan jnꞌaan tꞌman na tyiꞌjeꞌquinduihanꞌ na veꞌ najndë nquehan, min xeꞌcüaaꞌ tsꞌon tsꞌan nchu vaa na tuihanꞌ. 


text:
Ngꞌe na nndaꞌ vaa, joo nnꞌan tsjoonꞌñeen, sꞌaahanꞌ na tyiꞌninncüii toquindyiiꞌ nꞌonhan. Ee ñꞌenhan na tonanꞌjonhan yo nnꞌan judíos, ndoꞌ ñꞌenhan na tonanꞌjonhan yo nnꞌan na totsayꞌonhan yo juu jñꞌoon na toninncyaa Jesús. 


text:
Ndoꞌ na nndaꞌ, nque nnꞌan judíos yo ninꞌnnꞌan na tachijoꞌ conduihan, jnanꞌjonhan jñꞌoon yo nanmꞌannꞌian tsjoonhan na nnanꞌcüejnaanꞌhan nanꞌñeen, ndoꞌ na ntuenꞌhan ntjöꞌ joo nanꞌñeen. 


text:
Majoꞌ Pablo yo ninꞌBernabé, vi na jndë jndyehan na nndaꞌ conanꞌjndaꞌ nanꞌñeen, joꞌ jntꞌahan vi ntyja. Tyꞌehan tsjoon Listra yo tsjoon Derbe ndyuaa Licaonia, yo ndyuaa na mꞌan xiꞌjndyio juu ndyuaaꞌñeen. 


text:
Mantyi ndëë nnꞌan ndyuaaꞌñeen toninncyahan jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Nnꞌan tsjoon Listra cotuenꞌhan ntjöꞌ Pablo 


text:
<pb/>Juu tsjoon Listraꞌñeen, joꞌ tovequityen ncüii tsansꞌa na ndicaca, ee mancüiixjen ntjein ngꞌee juu xjen na tuihin. Minꞌncüii jon tacovaca juu. 


text:
Jndyii tsanꞌñeen na sinin Pablo. Ndoꞌ quii jndyiaaꞌ jon nnon juu, ee taaꞌ tsꞌon jon na ngantyja tsꞌon juu na ntcoꞌyahanꞌhin. 


text:
Ndoꞌ sue jon jndyeeꞌ jon, itso jon: —Cüa, quinanquintyjaꞌ, cüentyjeꞌ. Ndoꞌ juu tsanꞌñeen, ninñoonꞌ tëcüentyjeeꞌ juu, tyeꞌ tëca juu. 


text:
Ndoꞌ joo nnꞌan Licaoniaꞌñeen, xjen na jntyꞌiahan na nndaꞌ sꞌaa Pablo, taꞌhan na tonanꞌxuaahan yo jñonꞌndaa ꞌnaanhan. Tonduehan: —Quiiꞌ ntꞌan jaa jndë sque ve tyoꞌtsꞌon na chaꞌvijon nnꞌanhan. 


text:
<pb/>Ee juu Bernabé, jnduehan na jon tyoꞌtsꞌon Júpiter, ndoꞌ Pablo, jon tyoꞌtsꞌon Mercurio, ngꞌe incyaa jon jñꞌoon ndëëhan. 


text:
ꞌNdyo juu tsjoonꞌñeen, joꞌ minntyjeeꞌ vatsꞌon cüentaaꞌ Júpiterꞌñeen. Ndoꞌ juu tyee na totyeꞌntjon nnon juu tyꞌöꞌñeen, ata xenꞌ ꞌndyo teon juu tsjoonꞌñeen jndyochu jon ndoro na ñjon ntꞌua ntjaaꞌ quityoꞌ oꞌ. Ndoꞌ nquii jon yo ninꞌnnꞌan tsjoonꞌñeen, ninꞌquinanꞌcüjehan joo choꞌñeen nnon Bernabé yo ninꞌPablo na nnanꞌtꞌmaanꞌhan nanꞌñeen na chaꞌvijon conduihan nquii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Majoꞌ nque nanꞌñeen na totsayꞌonhan yo jñꞌoon na toninncyaa Jesús, majuu Bernabé yo ninꞌPablo, xjen na tquenhan cüenta na nndaꞌ vaa ninꞌquintꞌa nanꞌñeen, tyeꞌ tyehan ndiaahan na conanꞌman tyia jndyi ngiohan. Jnanꞌtyuaaꞌhan na tyequeꞌhan quiiꞌ ntꞌan nnꞌan tsjoonꞌñeen. Ndoꞌ jnanꞌxuaahan, jnduehan ndëë nanꞌñeen: 


text:
<pb/>—ꞌOꞌ nnꞌan, ¿Ndu na nndaꞌ ninꞌquintꞌahoꞌ? Já mannꞌan já chaꞌna nquehoꞌ. Ndoꞌ jndyoyꞌön jñꞌoon naya na ndyehoꞌ chaꞌ quiꞌndyehoꞌ na contꞌahoꞌ nanꞌminꞌ na veꞌ jnꞌaanhanꞌ. Joꞌ quintcüeꞌ nꞌonhoꞌ na nndaꞌ vaa na ninꞌquintꞌahoꞌ, ndoꞌ quinanꞌtꞌmaanꞌhoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon na vandoꞌ, manquii jon na tquen quiñoonꞌndue yo tsonnangue yo ndaandue yo ninꞌtsoñꞌen nnon na min nnonhanꞌ. 


text:
Joo xuee na toxenꞌchen, jntyꞌii jon na tsoñꞌen nnꞌan na cuaa nquii na ntꞌahan minꞌcyato ꞌnan na ntꞌue nꞌonhan. 


text:
Majoꞌ naneinhin icüjiꞌ jndyoyuhin ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon, ee ya jndyi itsꞌaa jon yo tsoñꞌen nnꞌan. Incyaa jon ndaatsuaꞌ na conanhanꞌ tsjöꞌndue, ndoꞌ itsꞌaa jon na coque ntjon. Ndoꞌ ꞌnan na icanhanꞌ jaa, incyaa jonhanꞌ chaꞌ cꞌön na nën ndoꞌ chaꞌ ngacjö ꞌnan na cocüꞌa. Nndaꞌ vaa jñꞌoon na jnduehan ndëë nanꞌñeen. 


text:
<pb/>Majoꞌ min na jnduehan jñꞌoonminꞌ, joo nnꞌan tsjoonꞌñeen, yo ncꞌua ngiohan na jntyꞌehan na ninꞌquinanꞌcüjehan quiooꞌñeen tondëë nanꞌñeen na ninꞌquinanꞌtꞌmaanꞌhinhan na chaꞌvijon conduihan nquii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Majoꞌ vendye nnꞌan judíos na jnanhan tsjoon Antioquía yo Iconio, squenonhan juu tsjoon Listraꞌñeen. Ndoꞌ jntꞌahan na jnanꞌjon nnꞌan tsjoonꞌñeen yo ꞌnan na ntꞌue nꞌonhan. Joꞌ na tuenꞌ nnꞌan ntjöꞌ Pablo, ndoꞌ xjen na jnanꞌtiuhan na jndë jnanꞌcueeꞌhan jon, jndyotscaaꞌhan jon xenꞌ ꞌndyo tsjoonꞌñeen. 


text:
Majoꞌ nque nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús, sacüentyjeeꞌhan xiꞌjndio ngiaaꞌ jon. Juu xjenꞌñeen jnanquintyja jon, ndoꞌ tëqueeꞌ nndaꞌ jon quiiꞌ tsjoon. Ndoꞌ tonco ncüiichen xuee, jnduiꞌ ntcüeꞌ jon joꞌ yo ninꞌBernabé, tyꞌehan tsjoon Derbe. 


text:
<pb/>Juu tsjoonꞌñeen toninncyahan jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëë nnꞌan, ndoꞌ nnꞌan na mꞌan joꞌ, jndyehan tëntyja nꞌonhan Jesús. Ndoꞌ vi jndë joꞌ tantcüeꞌ nndaꞌ Pablo tsjoon Listra, Iconio yo ninꞌAntioquíaꞌñeen. 


text:
Nnꞌan na tëntyja nꞌonhan Jesús na mꞌanhan joo njoonꞌñeen, joo jñꞌoon na toninncyaa Pablo yo ninꞌBernabé, totejndeihanꞌhin. Ndoꞌ tonanꞌquiꞌmaanꞌhan nanꞌñeen na cüentyjeeꞌtyenhan na vantyja nꞌonhan Jesús. Ndoꞌ mantyi chuhanꞌ na jndye nnon naviꞌ na coquenön chaꞌ condëë conanꞌjön yo juu na ityeꞌntjon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndoꞌ mantyi ncüii cüii tmaanꞌ nnꞌan na vantyja nꞌonhan Jesús, Pablo yo ninꞌBernabé jnanꞌjndaꞌhan nnꞌan na conintque ndëë nnꞌan ntmaanꞌñeen. Ndoꞌ jnanꞌneinhan nnon Tyoꞌtsꞌon na quitejndei jon nanꞌñeen tsꞌian na chohan, ndoꞌ tyjehan ꞌnan jndyuehan na tanhan juu nayaꞌñeen. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, tquenhan nanꞌñeen ntꞌö ta Jesús na nquii jon vantyja nꞌonhan. Pablo yo Bernabé contcüeꞌhan tsjoon Antioquía ndyuaa Siria 


text:
Juu tsjoon Perge na mꞌaanhanꞌ ndyuaaꞌñeen, joꞌ tyincyahan jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon. Ndë joꞌ tyecuehan tsjoon Atalia na mꞌaanhanꞌ ꞌndyo ndaandue. 


text:
Tsjoonꞌñeen joꞌ tuahan vꞌaandaa. Tyꞌe ntcüeꞌhan juu tsjoon Antioquía naijon na jnanhan xjen na nque nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús tquenhan joohan ntꞌö Tyoꞌtsꞌon na quityio jon jnꞌaanhan tsꞌian ꞌnaanꞌ jon na tyꞌehan. Ndoꞌ juu tsꞌianꞌñeen jndë jnanꞌquindëhinhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ xjen na sque ntcüeꞌhan Antioquía, joo nnꞌan na conduihan tmaanꞌ cüentaaꞌ Jesús, jnanꞌncüihan nanꞌñeen. Ndoꞌ chen tonduehan ndëë nanꞌñeen tsoñꞌen na totejndei Tyoꞌtsꞌon joohan tsꞌian ꞌnaanꞌ jon na jndë tontꞌahan. Ndoꞌ mantyi tonanꞌneinhan nchu vaa na itsꞌaa jon na nque nnꞌan na tachi judíos conduihan, na mantyi iqueenꞌ Tyoꞌtsꞌon joohan na vantyja nꞌonhan Jesús. 


text:
Ndoꞌ Pablo yo ninꞌBernabé, jndye xuee ntjohan Antioquíaꞌñeen yo ntyjehan nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús.<pb/>


text:
Juu xjenꞌñeen, nnꞌan na jnan ndyuaa Judea, sque vendyehan Antioquíaꞌñeen. Nanꞌñeen tonanꞌmanhan ndëë nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús. Tonduehan naijndeiꞌhanꞌ na quitaꞌngueeꞌ nanꞌñeen juu costumbre chaꞌxjen nque nnꞌan judíos contꞌahan yo yononꞌndaa ndahan, ee tonduehan xe na aa tyiꞌquitaꞌngueeꞌ nanꞌñeen juu costumbreꞌñeen, tyiꞌxeꞌquinduihin nnꞌan na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaan. 


text:
Ndoꞌ na quii jndyue nanꞌñeen yo ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoonꞌñeen, joꞌ juu Pablo yo ninꞌBernabé, ninvito tꞌahan na tyiꞌyuuꞌ na icanhanꞌ na nque nnꞌan na vantyja nꞌonhan Jesús na quinanꞌquindëhan juu costumbreꞌñeen. Joꞌ nque nanꞌñeen na vantyja nꞌon, tꞌionhan tsꞌian Pablo yo Bernabé yo ninꞌvendye ntyjehan nnꞌan tmaanꞌ na conduihan, na cꞌo nanꞌñeen Jerusalén. Ncꞌohan na mꞌan nque nnꞌan na totsayꞌonhan yo jñꞌoon na toninncyaa Jesús yo ninꞌnque nnꞌan na conintque quiiꞌ tmaanꞌ nnꞌan na vantyja nꞌonhan jon na mꞌanhan juu tsjoonꞌñeen. Tondëë joo nanꞌñeen, joꞌ ninjndaꞌ juu jñꞌoonꞌñeen. 


text:
<pb/>Joo nnꞌan tsjoon Antioquíaꞌñeen na conduihan tmaanꞌ nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús, tꞌuahan tsꞌian ndëë nanꞌñeen. Joꞌ jnduiꞌhan, tyꞌehan, tenonhan ndyuaa Fenicia yo ninꞌSamaria. Joo nnꞌan na vantyja nꞌon na mꞌanhan njoonꞌñeen, tonanꞌquindyiihan nanꞌñeen na mantyi nque nnꞌan na tachi nnꞌan judíos conduihan, contcüeꞌ nꞌonhan jnanhan ndoꞌ vantyja nꞌonhan Jesús. Ndoꞌ joo nnꞌan njoonꞌñeen, xjen na jndyehan na nndaꞌ, tyincyaahanꞌ na nein jndyihan. 


text:
<pb/>Ndoꞌ vi jndë tyjeeꞌ Pablo yo Bernabé Jerusalén, tsoñꞌen nnꞌan na conduihan tmaanꞌ nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús, ñꞌen nnꞌan na conintque quiiꞌ ntꞌan nanꞌñeen, yo ninꞌnque nnꞌan na totsayꞌon yo jñꞌoon na toninncyaa Jesús, yo na nein jndyihan chohan cüenta nanꞌñeen. Ndoꞌ Pablo yo ninꞌBernabé, tonduehan ndëë nanꞌñeen tsoñꞌen ꞌnan na jndë totsꞌaa Tyoꞌtsꞌon yo joohan quiiꞌ tsꞌian ꞌnaanꞌ jon. 


text:
Majoꞌ vendye nnꞌan judíos na vantyja nꞌon na conduihan ntyja ꞌnaanꞌ tmaanꞌ fariseos, jnanꞌquintyjahan, jnduehan: —Juu costumbre na jaa nnꞌan judíos contꞌa yo yononꞌndaa nda, ijndeiꞌhanꞌ na quitaꞌngueeꞌ nanꞌñeenhanꞌ, ndoꞌ mantyi juu ntji na tquen Moisés na icoꞌxenhanꞌ, quinduë ndëëhan na quitaꞌngueeꞌhan tsoñꞌenhanꞌ. 


text:
<pb/>Xengꞌe juu jñꞌoonꞌñeen, joꞌ nque nnꞌan na totsayꞌon yo jñꞌoon na toninncyaa Jesús, yo ninꞌnnꞌan na conintque ndëë nnꞌan na vantyja nꞌon jon, tëncüihan na nnanꞌjndaꞌhan juu jñꞌoonvaꞌ. 


text:
Ndoꞌ vi jndë na tonanꞌjndyechenhan jndyuehan ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ, joꞌ jnanquintyja Pedro. Tso jon ndëëhan: —ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Jesús, ꞌoꞌ mangio jndaꞌhoꞌ na vavijndye xuee na nquii Tyoꞌtsꞌon tji jon ja quiiꞌ ntꞌanhoꞌ na tꞌua jon tsꞌian nnön na ninncya jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon ndëë nnꞌan na chito conduihan tsjan jaa nnꞌan judíos chaꞌ ngantyja nꞌonhan Jesús. 


text:
Majoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon na ntyjii jndaꞌ jon nchu vaa tsixuan tsꞌan quiiꞌ ñuan ꞌnaanꞌ juu, siꞌman jndyoyu jon na tyꞌoon jon cüenta nanꞌñeen. Ee mantyi tyincyaa jon na mꞌaan Espíritu Santo quiiꞌ nꞌonhan chaꞌxjen na tyincyaa jonhin na mꞌaan jon quiiꞌ nnꞌön. 


text:
Ee mantyi nquii Tyoꞌtsꞌon nincüajon itsꞌaa jon yo joohan chaꞌxjen mantyi itsꞌaa jon yo nquë. Ee ngꞌe na vantyja nꞌonhan Jesús, joꞌ na iquen Tyoꞌtsꞌonhan na tajnan nanꞌxuanhan chaꞌxjen nquëhë. 


text:
Ndoꞌ nanein, nque nnꞌan na chito conduihan tsjan jaa nnꞌan judíos na mantyi vantyja nꞌonhan Jesús, ¿Ndu na ninꞌquitquenhoꞌ xjen ꞌnaanꞌhoꞌ Tyoꞌtsꞌon na yo naijndeiꞌhanꞌ na quitaꞌngueeꞌhan juu costumbre njanhan? Ndoꞌ na nndaꞌ contꞌahoꞌ, itsijonhanꞌ na chaꞌvijon ninꞌquityiohoꞌ ncüii xu nacjo nanꞌñeen, ndoꞌ juuhanꞌ min nque ndochiihi na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen, tajnanhin juuhanꞌ, ndo min nquëhë. 


text:
Majoꞌ tyiꞌyuuꞌ na nndaꞌ vaa na icanhanꞌ na quintꞌa nnꞌan, ee vantyja nnꞌön na xiaꞌntyi ntyja ꞌnaanꞌ juu naya na condui ta Jesús, joꞌ na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuan njanhan ndoꞌ mantyi nquehan. Manndaꞌ jñꞌoon na siquiꞌmaanꞌ Pedro nanꞌñeen. 


text:
<pb/>Ndoꞌ joo nanꞌñeen na tëncüihan joꞌ, tsoñꞌenhan chen tui jndyuehan. Tquen yahan cüenta jñꞌoon na sinin Bernabé yo ninꞌPablo ntyja ꞌnaanꞌ juu tsꞌian tꞌman na tontꞌahan na tijntꞌue Tyoꞌtsꞌonhan quiiꞌ ntꞌan nnꞌan na chito conduihan tsjan nnꞌan judíos. Ndoꞌ mantyi ntyja na tontꞌahan jnꞌaan tꞌman na tyiꞌjeꞌquindëë nduihan ntyja najndë nquehan. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë jnanꞌneinhan, yajoꞌ sinin Santiago. Itso jon: —ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ, quindyehoꞌ chjo jñꞌoon na ntsjö. 


text:
Juu ntyjëëhë Simón Pedro jndë sinin jon ndëëhë nchu vaa na siꞌman jndyee Tyoꞌtsꞌon na ndyiiꞌ tsꞌon jon ntyja ꞌnaan joo nnꞌan na mañoon tsjan conduihan yo jaa, na mantyi quiiꞌ ntꞌan nanꞌñeen icüji jon nnꞌan na conduihan cüentaaꞌ nquii jon. 


text:
Ndoꞌ na nndaꞌ vaa, itsijonhanꞌ juuhanꞌ yo jñꞌoon na jndui quityquiiꞌ jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na tji nnꞌan na toninncya jñꞌoonꞌ jon nchu vaa ꞌnan na nguaa. Juu jñꞌoonꞌñeen itsiquindyihanꞌ:<pb/> 


text:
Vi na jndë tui tsoñꞌen nanꞌmin, ja ncyꞌön nntꞌa na viꞌ ntyji nnꞌan tsjan ꞌnaanꞌ David na jndyocahanꞌ. Mantsijntꞌa na ncüii joohan na ntcoꞌxen.<pb/> 


text:
Nndaꞌ vaa na matsijntꞌa chaꞌ mantyi nque nnꞌan na tachi tsjan nnꞌan judíos conduihan njntꞌuehan ja, mancö na condui ja na taquintyja na macoꞌxën.<pb/>Juu xjenꞌñeen tsoñꞌen nanꞌñeen njntꞌuehan ja chaꞌ nndëë ntyꞌi jahan ntyja njan.<pb/> 


text:
Ndoꞌ juu jñꞌoonꞌñeen tsontyichenhanꞌ: “Jñꞌoonvaꞌ tivio na itsiꞌman Tyoꞌtsꞌonhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ tsꞌian na itsꞌaa jon naneinhin.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ tsontyichen Santiago: “Ngꞌe na ndöꞌ vaa na itsiquindyi juu jñꞌoonꞌñeen, ndö ro jñꞌoon na matsitiu ja ntyja ꞌnaan nque nanꞌñeen na tachi tsjan jaa conduihan na contcüeꞌ nꞌonhan jnanhan na vantyja nꞌonhan Jesús. Tyiꞌquichuhanꞌ na nnanꞌchju jaa joo nanꞌñeen yo costumbre njanhan. 


text:
Ya xe na nnanꞌcüanön tson ndëëhan na nnanꞌquindyiihan na tantcüaꞌhan ꞌnan na jndë tyio nnꞌan ndëë ꞌnan na conanꞌtꞌmaanꞌhan na cotjihan cüenta na conduihanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Min tancꞌonhan yo nnꞌan na veꞌ ndöꞌ ro. Min tantquiihan sꞌi quiooꞌ na veꞌ ngueꞌ jndioꞌ min tavintquiihan neonꞌ. 


text:
Ee na toxenꞌchen, nque ntyjë nnꞌan judíos, mancüii xjen coninncyahan jñꞌoon na tquen Moisés na icoꞌxenhanꞌ. Ndoꞌ nque ntyjëëhë nanꞌñeen, tyiꞌncüii cüii xuee na cotaꞌjndyeehan, conanꞌjnꞌaanhan jñꞌoonꞌñeen ncüii cüii tsjoon naijon na mꞌanhan. Tson na jnanꞌcüanon nnꞌan judíos ndëë nnꞌan na tachi judíos 


text:
<pb/>Ndoꞌ nque nanꞌñeen na totsayꞌonhan yo jñꞌoon na toninncyaa Jesús yo ntyjehan na conintque yo ninꞌtsoñꞌen nnꞌan na conduihan tmaanꞌ nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús na mꞌanhan tsjoon Jerusalén, jnanꞌjndaꞌhan na tjihan ve ntyjehan na tꞌuahan tsꞌian ndëë nanꞌñeen na juu xjen na ncja ntcüeꞌ Pablo yo ninꞌBernabé Antioquía, na cꞌo ve nanꞌñeen yo joohan. Juu Judas, tsan na vja ve xueeꞌ Barsabás, yo ninꞌSilas, ndëëhan tꞌua nanꞌñeen tsꞌianꞌñeen. Joo ve nanꞌñeen conintquehan quiiꞌ tsꞌianꞌñeen. 


text:
Juu tmaanꞌ nanꞌñeen, ndö vaa jñꞌoon na chu tson na jnanꞌcüanonhan: “Já nnꞌan na cotsayꞌö́n yo jñꞌoon na toninncyaa Jesús, ndoꞌ mantyi ninꞌnquë́ na conintque quiiꞌ ntꞌan tmaanꞌ nnꞌan na vantyja nꞌon jon na mꞌán tsjoon Jerusalén. Concyá tsꞌon nján ndëë nquehoꞌ ntyjë na mꞌanhoꞌ tsjoon Antioquía yo ndyuaa Siria yo ninꞌCilicia. Conanꞌcüanö́n tsonvahin ndëë ꞌoꞌ ntyjë na mañoon tsjan conduihoꞌ yo já nnꞌan judíos na mantyi vantyja nꞌonhoꞌ Jesús. 


text:
Já jndë jndyë́ na jnan vendye ntyjë́ ntjoohin na squehan na mꞌanhoꞌ, ndoꞌ yo jñꞌoon na conanꞌmanhan ndëëhoꞌ, itsiquijñꞌeenhanꞌhoꞌ. Conanꞌndaaꞌhan nꞌonhoꞌ na conduehan naijndeiꞌhanꞌ na quinanꞌquindëhoꞌ juu costumbre na já nnꞌan judíos contꞌá yo yononꞌndaa ndá, ndoꞌ yo na conduehan na quitaꞌngueeꞌhoꞌ juu ntji na tquen Moisés. Majoꞌ min na nndaꞌ na conanꞌman nanꞌñeen ndëëhoꞌ, taꞌnan tsꞌan na iꞌua juu tsꞌianꞌñeen ndëëhan. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, tëncüi já ndoꞌ ninncüii conanꞌtiú na ntjí ncüii ve ntyjëëhë quiiꞌ ntꞌán na ntꞌiö́n tsꞌianhan na cꞌohan na mꞌanhoꞌ yo nque ntyjë na vengiö́ jndyí, juu Bernabé yo ninꞌPablo. 


text:
Ee joohan tyiꞌquityiꞌhan cüenta min na aa ntscueeꞌhanꞌhin na cotyeꞌntjonhan nnon nquii Jesucristo na conduihin ityeꞌntjon jon jaa. 


text:
Joꞌ na cotꞌuá tsꞌian nnon juu Judas yo ninꞌSilas na cꞌohan na mꞌanhoꞌ. Nquehan nnduehan ndëëhoꞌ juu jñꞌoon na conanꞌjntꞌá ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoonvaꞌ. 


text:
Ee nquii Espirítu Santo jndë siꞌman jon ndë́ na tyiꞌndyiö́ xu nacjohoꞌ. Mangꞌe joꞌ, joo jñꞌoon na tyequindue nanꞌñeen ndëëhoꞌ, tyiꞌicanhanꞌ na nnanꞌquindëhoꞌhanꞌ. Xiaꞌntyi jñꞌoonmin na conduë́ na quitaꞌngueeꞌhoꞌ. 


text:
Siꞌ na jndë tyio nnꞌan tondëë ꞌnan na conanꞌtꞌmaanꞌhan na tachi Tyoꞌtsꞌonhanꞌ, tantcüaꞌhoꞌhanꞌ. Min tantquiihoꞌ neonꞌ, min sꞌi quiooꞌ na veꞌ ngueꞌ jndioꞌ. Min tavincꞌonhoꞌ yo nnꞌan na veꞌ ndöꞌ ro. Mantyjantyi joꞌ ro na conduë́ ndëëhoꞌ. Concyá tsꞌon nján ndëëhoꞌ na tsoñꞌenhoꞌ.” Ndöꞌ jñꞌoon na jnanꞌcüanon nanꞌñeen ndëë nnꞌan Antioquíaꞌñeen. 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu Judas yo ninꞌSilas, vi na jndë tꞌmanhan ntyjehan na vantyja nꞌon, jnduiꞌhan. Tyꞌehan Antioquía yo Pablo yo ninꞌBernabé. Ndoꞌ vi na jndë squehan joꞌ, jnanꞌtjonhan nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús, jndë joꞌ juu tsonꞌñeen na yꞌonhan, tyincyahinhanꞌ ndëë nanꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ joo nanꞌñeen, vi na jndë jnanꞌjnꞌaanhinhanꞌ, tꞌonhan na nein jndyihan ngꞌe juu jñꞌoon na chuhanꞌ tjiꞌhanꞌhin quityquiiꞌ juu na mꞌaanꞌ jndyi nꞌonhan. 


text:
Ndoꞌ juu Judas yo ninꞌSilas, mantyi conduihan nnꞌan na iꞌua Espíritu Santo tsꞌian ndëëhan na ya concyahan jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon. Mangꞌe joꞌ jndye jñꞌoon na tonanꞌneinhan ndëë nanꞌñeen. Ndoꞌ juu jñꞌoonꞌñeen tyincyaahanꞌ na xoncüiiꞌ nꞌon nanꞌñeen. Ndoꞌ mantyi tꞌonhan najndëhan ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ juu Judas yo ninꞌSilasꞌñeen, vi na jndë tenon cüanntyi ro xuee na mꞌanhan juu tsjoonꞌñeen, jnanꞌjndaꞌhan na ncꞌontcüeꞌhan Jerusalén naijon na mꞌan nnꞌan na tꞌua tsꞌianꞌñeen ndëëhan. Ndoꞌ nque nnꞌan na vantyja nꞌon na mꞌanhan tsjoon Antioquía, tyincyahan tsꞌon nanꞌñeen. Tanhan na nquii Tyoꞌtsꞌon cüantyjeeꞌ jonhan na coꞌo ntcüeꞌhan. 


text:
Mantyi Pablo yo Bernabé ntjohan joꞌ. Joohan ndoꞌ jndye mañoon nnꞌan na mꞌan joꞌ na vantyja nꞌonhan Jesús, tonanꞌmanhan ndoꞌ toninncyahan jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon nndëë nnꞌan. Pablo jndë ve jnda na vancyaa jon jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon 


text:
<pb/>Ndoꞌ vi jndë na cüanntyi ro xuee na tomꞌanhan juu tsjoonꞌñeen, tso Pablo nnon Bernabé: —Nque ntyjëëhë na vantyja nꞌonhan Jesús na mꞌanhan ncüii cüii tsjoon naijon na toninncya jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëëhan, cüa, ntsaquijntyꞌia nntꞌa nchu vaa na mꞌanhan. 


text:
Majoꞌ nquii Pablo, tatëveeꞌ tsꞌon jon na ncja tsanꞌñeen yohan, ee xjen na tomꞌanhan ndyuaa Panfilia, jntyꞌii tsanꞌñeenhan, tjiꞌntcüeꞌ juu na totejndei juu joohan tsꞌian na tyꞌehan. 


text:
Ndoꞌ tsojnaanꞌ jñꞌoonꞌñeen, nquii Pablo yo ninꞌBernabé, tatëquinjonꞌ na jnanꞌneinhan yo ntyjehan, jnanꞌjndyehan jndyuehan ata jntyꞌehan ntyjehan. Joꞌ nquii Bernabé tëyꞌoon jon Marcos, tuahan vꞌaandaa na tyꞌehan ndyuaa Chipre na mꞌan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ. 


text:
Majoꞌ juu Pablo tëyꞌoon jon Silas. Ndoꞌ nque nnꞌan na mꞌan Antioquía na vantyja nꞌonhan Jesús, tquenhan nanꞌñeen ntꞌö Tyoꞌtsꞌon na nquii jon cüijntꞌue jon joohan quityquiiꞌ tsꞌian ꞌnaanꞌ jon na coꞌohan. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, jnduiꞌhan, tyꞌehan. 


text:
Tyecüenonhan ndyuaa Siria yo ninꞌCilicia. Ndoꞌ ntmaanꞌ nnꞌan na vantyja nꞌonhan Jesús, juu jñꞌoon na toninncyaa Pablo yo ninꞌSilas, tejndeihanꞌ nanꞌñeen na tovaquehan ntyja na vantyja nꞌonhan.<pb/>


text:
Pablo yo ninꞌSilas jnduiꞌhan Antioquía, squehan tsjoon Derbe. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, tyꞌe nndaꞌhan tsjoon Listra. Joꞌ vijon tomꞌaan ncüii tsꞌan na vantyja tsꞌon juu Jesús, Timoteo jndyu tsanꞌñeen. Ndyee juu tsꞌan judía na mantyi vantyja tsꞌon jon, majoꞌ tye juu tsjan tsꞌan griegohin. 


text:
Nque nnꞌan na vantyja nꞌon na mꞌanhan tsjoon Listraꞌñeen yo Iconio, ya jñꞌoon tonanꞌneinhan ntyja ꞌnaanꞌ juu Timoteo. 


text:
Ndoꞌ Pablo ntꞌue tsꞌon jon na quitsijon Timoteo yohin yo tsꞌian na itsꞌaa jon. Ngꞌe na nndaꞌ, joꞌ sijndaꞌ Pablo na tui yohin chaꞌxjen juu costumbre na contꞌa nnꞌan judíos yo yononꞌndaa ndahan. Sꞌaa jon na nndaꞌ chaꞌ nque nnꞌan judíos na mꞌan ndyuaa naijon na coꞌohan, ncyꞌon nanꞌñeen cüentahin. Ee ngio ya nanꞌñeen na juu tye Timoteo, tsjan tsꞌan griegohin. 


text:
Ndoꞌ joo jñꞌoonꞌñeen na jnanꞌjndaꞌ nque nnꞌan na jñon ta Jesús yo jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon, yo ninꞌnnꞌan na conintque ndëë nnꞌan na vantyja nꞌon na mꞌanhan Jerusalén, joo jñꞌoonꞌñeen, nquii Pablo yo Silas yo ninꞌTimoteo, nque nnꞌan na vantyja nꞌonhan Jesús na mꞌanhan ncüii cüii tsjoon naijon tovenonhan, tonanꞌquindyiihan nanꞌñeen na quitaꞌngueeꞌhan joo jñꞌoonꞌñeen na jnanꞌjndaꞌ nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús. 


text:
Mangꞌe na tontꞌahan juu tsꞌianꞌñeen, joꞌ ncüii cüii tmaanꞌ nanꞌñeen na vantyja nꞌonhan Jesús, tovaquehan na vantyja nꞌonhan ndoꞌ ꞌio ꞌio tëvijndyentyichenhan. Tityincyooꞌ jndyiaaꞌ Pablo tsansꞌa ndyuaa Macedonia 


text:
<pb/>Ndoꞌ nquii Espíritu Santo, tataꞌngueeꞌ jon na juu Pablo yo ninꞌnnꞌan na totsayꞌon jñꞌoon yohin na nnanꞌneinhan jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëë nnꞌan ndyuaa Asia. Mangꞌe na nndaꞌ, tenonhan ndyuaa Frigia yo ndyuaa Galacia. 


text:
Juu xjen na squehan tyonco ndyuaa Misia, jnanꞌtiuhan na ngoqueꞌhan ndyuaa Bitinia. Majoꞌntyi min tatyincyaa Espíritu Santo na ngüenonhan joꞌ. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, veꞌ tenon ntyjahan ndyuaa Misia. Tyecuehan ata squehan tsjoon Troas na mꞌaanhanꞌ ꞌndyo ndaandue. 


text:
Ndoꞌ natsjon na mꞌan nanꞌñeen joꞌ, vaa ncüii na tityincyooꞌ nnon Pablo na jndyiaaꞌ jon. Ee jndyiaaꞌ jon ncüii tsansꞌa ndyuaa Macedonia na minntyjeeꞌ juu. Sꞌaa tsanꞌñeen tyꞌoohin, itso juu nnon jon: “Quitsaꞌ vi nayaꞌñeen na cüenoonꞌ ntyjava ndyuaa Macedonia. Quindyotejndeiꞌ já.” 


text:
Ndoꞌ vi na jndë jndyiaaꞌ Pablo na nndaꞌ vaa, ya joꞌ ninñoonꞌ jnanꞌjntꞌá na ngüetꞌiö́ ndaandue na ntsquë́ ndyuaa Macedonia. Ee taaꞌ ya nꞌö́n na iꞌua Tyoꞌtsꞌon tsꞌian ndë́ na quitsancyá jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ Jesús ndëë nnꞌan ndyuaaꞌñeen. Lidia tsan tsjoon Filipos, vantyja tsꞌon jon Jesús 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu tsjoon Troasꞌñeen, joꞌ tuá vꞌaandaa. Sá jndyoyú, squë́ ncüii tyuaa chjo na mꞌaan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ na jndyuhanꞌ Samotracia. Ndoꞌ tonco ncüiichen xuee, jntꞌuí joꞌ, sá, squë́ tsjoon Neápolis. 


text:
Jntꞌuí joꞌ, sá, squë́ tsjoon Filipos. Icoꞌxen tsjoon Roma juu tsjoonꞌñeen, ndoꞌ majuuhanꞌ icoꞌxenhanꞌ njoon quijndë na mꞌaanhanꞌ ndyuaa Macedonia. Joꞌ ntjo já Filiposꞌñeen cüantyi ro xuee. 


text:
Ndoꞌ juu xuee na cotaꞌjndyee nnꞌan judíos, jntꞌuí já ꞌndyo tsjoonꞌñeen ꞌndyo jndaa. Ee mꞌaanꞌ nꞌö́n na aa ndiö́ naijon na covancüi nnꞌan na conanꞌneinhan nnon Tyoꞌtsꞌon, na nnanꞌjon já yohan. Ndoꞌ mayuuꞌ jndiö́ nanntcu na tëncüihan joꞌ. Joꞌ sacüendyuá, jnanꞌnë́n jñꞌoon naya ntyja ꞌnaanꞌ Jesús ndëëhan. 


text:
Ndoꞌ quiiꞌ ntꞌan nanntcuꞌñeen, joꞌ mꞌaan ncüii tsꞌan na jndyu Lidia. Juu tsanꞌñeen tsꞌan na jnan tsjoon Tiatira, ndoꞌ ijndëë jon ndiaa ya, ndiaa colo venton. Jon mancüiixjen itsitꞌmaanꞌ jon Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ nquii ta Tyoꞌtsꞌon tyincyaa jon quiiꞌ tsꞌon tsanscuꞌñeen na tquen ya jon cüenta jñꞌoon na tyincyaa Pablo. 


text:
<pb/>Ndoꞌ vi na jndë jndëëꞌ jon yo xueeꞌ Jesús, yo ninꞌnnꞌan vaaꞌ jon, yajoꞌ sꞌaa jon tyꞌoo já, tso jon ndë́: —Xe na aa cotjiꞌhoꞌ cüenta na xoncüeeꞌ tsꞌön na mavantyja tsꞌön ta Jesús, cüa quintjohoꞌ vꞌa. Ndoꞌ sichon jon na quintjo já vaaꞌ jon. Pablo yo ninꞌSilas, tyiꞌ nnꞌan tsjoon Filiposhan vancjo 


text:
<pb/>Ncüii xueeꞌñeen sá naijon na covancüi nnꞌan na conanꞌneinhan nnon Tyoꞌtsꞌon. Juu xjen na ñjon já nato, joꞌ tjon já ncüii yuscundyua na itsixuan juu ntyja ꞌnaanꞌ najndei yutyia. Itsinin yuscuꞌñeen ndëë nnꞌan ꞌnan na ntquenonhan. Ityentjontyen yuꞌñeen ndëë nnꞌan na jnanꞌjndahan juu. Ndoꞌ tꞌman sꞌon na cotantjonhan ntyja ꞌnaanꞌ juu. 


text:
Ndoꞌ yuꞌñeen, taꞌ juu na tovantyja juu na toncꞌë́n yo Pablo. Tatëcüentyjeeꞌ juu na tsixuaa juu, totso juu: —Joo nannonminꞌ cotyeꞌntjonhan nnon nquii Tyoꞌtsꞌon na mꞌaan na tëquintyja na ndyentyichen. Conanꞌquindyiihan ꞌoꞌ ntyja na itsinꞌman jon ñuaan nnꞌan. 


text:
<pb/>Jndye xuee na totsꞌaa juu na nndaꞌ, ndoꞌ jñꞌoon na totsinin juu, totscüetëꞌhanꞌ Pablo. Joꞌ tequen jon, sinin jon nnon juu yutyia na mꞌaan quiiꞌ tsꞌon juu. Tso jon: —ꞌUꞌ yutyia, yo xueeꞌ Jesucristo macöxën ꞌuꞌ, quinduiꞌ quiiꞌ tsꞌon yuscuvaꞌ. Ndoꞌ vi jndë tso Pablo jñꞌoonvaꞌ, maquintyjachen jnduiꞌ juu jndyetyiaꞌñeen. 


text:
<pb/>Majoꞌ nque nanꞌñeen na cotantjonhan ntyja ꞌnaanꞌ yuscuꞌñeen, vi na jndë tquenhan cüenta na juu jndyetyiaꞌñeen jndë jnduiꞌhanꞌhin, joꞌ na taaꞌ nꞌonhan na tajeꞌquioontyichen sꞌon ndueehan yo tsꞌian na totsꞌaa juu na totsinin juu ꞌnan na ntquenon nnꞌan. Tsojnaanꞌ joꞌ nque nnꞌan na jnanꞌjndahan yuscuꞌñeen, tyꞌonhan Pablo yo Silas. Tyequitquenhan nanꞌñeen ndëë nanmꞌannꞌian quiiꞌ tsꞌua tꞌman tsjoonꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë joꞌ, jnduehan: —Nannonminꞌ, conduihan nnꞌan judíos ndoꞌ cotyiꞌhan tyiaꞌ nnꞌan tsjöön. 


text:
Ee joo jñꞌoon na conanꞌmanhan vjahanꞌ nacjooꞌ ntji ꞌnaanꞌ gobiernon Roma, ndoꞌ jaa mancüiixjen condui jaa nnꞌan na mꞌan nacje ꞌnaanꞌ juu tsjoonꞌñeen, mangꞌe joꞌ tyiꞌquichuhanꞌ na ntquën cüenta jñꞌoon na coninncyahan, min na ntꞌa ꞌnan na conduehan. 


text:
<pb/>Ndoꞌ na jndue nanꞌñeen na nndaꞌ, nque nnꞌan tsjoonꞌñeen jnanꞌvehan nacjooꞌ Pablo yo Silas. Mantyi nque nanmꞌannꞌianꞌñeen tꞌuahan tsꞌian na quinduiꞌ ndiaa nanꞌñeen, ndoꞌ ngichꞌohan yo nonjnein. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë tijndye nonjnein na jnanꞌtjaꞌ nanꞌñeenhan, jndë joꞌ tyiꞌ nanmꞌannꞌianꞌñeenhan vancjo. Ndoꞌ nquii tsꞌan na iquen cüenta juu vancjoꞌñeen, jnduehan nnon jon na ya ya quen jon cüenta Pablo yo Silas. 


text:
Ndoꞌ juu tsanꞌñeen, vi na jndë tyꞌoon jon cüenta jñꞌoonvaꞌ, tyiiꞌ jonhan vancjo na quiñoonꞌchen, ndoꞌ sityen tyen jon ngꞌehan yo nonntcaaꞌ. 


text:
<pb/>Majoꞌ chaꞌ na xoncüe tsjon, juu Pablo yo Silas tonanꞌneinhan nnon Tyoꞌtsꞌon ndoꞌ totahan alabanzas, ndoꞌ nque nnꞌan na mꞌan naviꞌ na tooꞌhan juu vancjoꞌñeen yohan, tondyehan na nndaꞌ. 


text:
Ndoꞌ ninjonto jndei sꞌii ra, ata titoncüiiꞌ ninvaa vancjoꞌñeen. Ndoꞌ juu xjenꞌñeen, jnduentꞌaa na min vancjoꞌñeen, jnaan nquehanꞌ, ndoꞌ mantyi ncüii cüii nnꞌan na mꞌan naviꞌ joꞌ, jndyaa carena na tyenhan. 


text:
Ndoꞌ nquii tsanꞌñeen na iquen jon cüenta vancjoꞌñeen, sintcüihanꞌhin, ndoꞌ jndyiaaꞌ jon na vanaan jndyuehanꞌ. Tsojnaanꞌ joꞌ, tjiꞌ jon xjooꞌ jon na ntscueeꞌ nquiihin ee sitiu jon na nque nnꞌan na mꞌan naviꞌ, jndë jnanꞌnonhan. 


text:
Majoꞌ Pablo jndei sixuaa jon nnon tsanꞌñeen. Tso jon: —Quiꞌndyiꞌ, tyiꞌntscueꞌ nquii ꞌuꞌ ee tsoñꞌen já ninmꞌán ndöhin. 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu tsanꞌñeen, tcan jon chon. Jndei tëqueeꞌ jon quiiꞌ vancjoꞌñeen. Coviquijntyꞌehin na tyꞌue jon. Tcon xtye juu nnon Pablo yo Silas. 


text:
Ndoꞌ vi jndë joꞌ, tjiꞌ jon joohan chꞌen. Taxeeꞌ jon ndëëhan, tso jon: —ꞌOꞌ ta, ¿nin ꞌnan na icanhanꞌ na quitsꞌa chaꞌ ntsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuan njan? 


text:
<pb/>Ndoꞌ tꞌahan, jnduehan nnon jon: —Cantyja tsonꞌ nquii ta Jesucristo, yajoꞌ ntsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuan ꞌnanꞌ, ndoꞌ majoꞌntyi quintꞌa nnꞌan vaꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ jnanꞌneinhan juu jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ Jesús nnon tsanꞌñeen ndoꞌ mantyi ndëë tsoñꞌen nnꞌan vaaꞌ jon. 


text:
Ndoꞌ majuuntyi xjenꞌñeen ninvaa jaanchen, tëchu jon joohan ndoꞌ tman jon yuu na tcꞌehan na chꞌohan. Ndoꞌ jndë joꞌ, jndëëꞌ jon yo xueeꞌ Jesús, juu jon ndoꞌ mantyi yo ninꞌnnꞌan vaaꞌ jon. 


text:
Vi jndë joꞌ, Pablo yo Silas, tëchu jonhan vaaꞌ jon, tyincyaa jon ꞌnan na tcüaꞌhan, ndoꞌ juu jon yo ninꞌtsoñꞌen nnꞌan vaaꞌ jon, neinhan na jndë vantyja nꞌonhan Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Ndoꞌ vi na jndë tixuee, nque nanmꞌannꞌian juu tsjoonꞌñeen, tꞌuahan tsꞌian ndëë comisión na coquitjiꞌ nanꞌñeen Pablo yo Silas vancjo na chi ndyaahan. 


text:
Ngꞌe na nndaꞌ, nquii tsanꞌñeen na iquen cüenta vancjoꞌñeen, siquindyii jon Pablo jñꞌoonvaꞌ. Itso tsanꞌñeen nnon jon: —Nque nanmꞌannꞌian jndë jnanꞌcüanonhan jñꞌoon na quitsiquindya ja ꞌoꞌ. Mangꞌe na nndaꞌ, vanaan na nnduiꞌhoꞌ. Cꞌohoꞌ na minꞌncüii jñuaanꞌ tsꞌon tyiꞌncꞌonhoꞌ. 


text:
<pb/>Majoꞌ tso Pablo ndëë cominsionꞌñeen: —Já condui já nnꞌan ntyja ꞌnaanꞌ tsjoon Roma. Majoꞌ min na nndaꞌ, tondëë tsoñꞌen nnꞌan tjaꞌhin já. Jntꞌatohan na nndaꞌ min na tyíꞌcovijndaꞌ aa vaa ꞌnan na jnanꞌtjá já. Jndë joꞌ tyiꞌhan já vancjova. Nanꞌminꞌ jntꞌahan já min na minꞌchjo tyiꞌquichuhanꞌ na ntꞌahan na nndaꞌ yo ncüii tsꞌan na conduihin tsꞌan na mꞌaan nacje ꞌnaanꞌ juu tsjoon Roma. Ndoꞌ naneinhin ¿Aa veꞌ ntyꞌiu na ntjiꞌ ntcüeꞌhan já? Tyiꞌcüjiꞌ yahanꞌ na nndaꞌ. Nquehan quindyoquitjiꞌhan já. 


text:
<pb/>Ndoꞌ joo cominsionꞌñeen, tyꞌe ntcüeꞌhan, tyenanꞌquindyiihan nque nanmꞌannꞌianꞌñeen joo jñꞌoonminꞌ. Ndoꞌ nanꞌñeen jeꞌ, vi na jndë jndyehan na juu Pablo yo ninꞌSilas conduihan nnꞌan na mꞌan nacje ꞌnaanꞌ tsjoon Roma, tyue jndyihan. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, tyequitanhan jñꞌoon tꞌman tsꞌon ndëë nanꞌñeen na quinanꞌtꞌman nꞌon nanꞌñeen joohan. Ndë joꞌ tjiꞌhan nanꞌñeen vancjo. Ndoꞌ tanhan na quinduiꞌ ntcüeꞌ nanꞌñeen tsjoonhan. 


text:
Ndoꞌ joo nanꞌñeen, vi jndë na jnduiꞌhan vancjoꞌñeen, tyꞌehan, sque nndaꞌhan vaaꞌ Lidia. Joꞌ tonanꞌneinhan ndëë nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús. Tyincyahan na tꞌman nꞌon nanꞌñeen. Jndë joꞌ jnduiꞌhan tsjoon Filiposꞌñeen.<pb/>


text:
Pablo yo Silas jnduihan tsjoon Filipos, tyꞌehan, tenonhan tsjoon Anfípolis yo Apolonia. Ndë joꞌ squehan tsjoon Tesalónica naijon na vaa ncüii vatsꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos. 


text:
Ndye soana na tomꞌanhan juu tsjoonꞌñeen. Ncüii cüii jon na coveeꞌ xuee na cotaꞌjndyee nnꞌan judíos, sꞌaa Pablo chaꞌxjen na ncüiixjen itsꞌaa jon. Tëtsitjonꞌhin yo nanꞌñeen quiiꞌ vatsꞌon ꞌnaanhan. Totsiꞌman jon ndëëhan nchu vaa na itsiquindyi jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui tivio. 


text:
Ndoꞌ mantyi tyincyaa jon jñꞌoon na mancüiixjen itsohanꞌ na ji vaa jndyi na ngenon nquii jon na conduihin Cristo, tsan na ndyotsinꞌman jon ñuaan nnꞌan. Ntꞌion nnꞌanhin tsonjnꞌaan, ngueꞌ jon, ndë joꞌ nninncyaa Tyoꞌtsꞌon na ngüandoꞌ xco jon. Ndoꞌ tsontyichen Pablo ndëë nanꞌñeen: —Nquii Jesús na mancya jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon ndëëhoꞌ, manquii jon conduihin Mesías. 


text:
<pb/>Ndoꞌ vendye nnꞌan judíosꞌñeen, tëntyja nꞌonhan juu jñꞌoonꞌñeen, ndoꞌ jnanꞌjonhan yo Pablo yo ninꞌSilas. Mantyi nnꞌan na tachi judíos conduihan na conanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon, jndyehan tëntyja nꞌonhan Jesús, ndoꞌ majoꞌntyi joo nanntcu, ntcu nnꞌan na conintque quiiꞌ tsjoon, jndyehan tëntyja nꞌonhan. 


text:
Majoꞌ nque nnꞌan judíos na tyíꞌcantyja nꞌonhan jon, tonanꞌtëëꞌ jndyi nꞌonhan ngꞌe na coyꞌon nnꞌan cüenta juu jñꞌoon na tyinncyaa Pablo. Tsojnaanꞌ joꞌ, jnanꞌtjonhan ncüii tmaanꞌ nnꞌan na viꞌ nnꞌan. Jndë joꞌ nque nnꞌan judíosꞌñeen tyiꞌhan chon nnꞌan tsjoonhan. Joo jñꞌoon na jnanꞌneinhan sꞌaahanꞌ na quindyaꞌ jndyi ngio nnꞌan tsjoonꞌñeen, joꞌ tyꞌehan vaaꞌ tsan na jndyu Jasón. Ndoꞌ yo na ijndeiꞌhanꞌ na tyequeꞌhan juu vꞌaaꞌñeen na cojntꞌuehan Pablo yo Silas, ee ninꞌquitquenhan nanꞌñeen tondëë nnꞌan tsjoonhan. 


text:
Majoꞌ tajndiohan nanꞌñeen. Tsojnaanꞌ joꞌ, yo naijndeiꞌhanꞌ na tyeyꞌonhan juu Jasón yo ninꞌvendye nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús. Ndoꞌ tyechohan nanꞌñeen tondëë nanmꞌannꞌian tsjoonhan. Jndei tonanꞌxuaahan na totjiꞌhan jñꞌoon viꞌ nacjooꞌ Pablo yo ninꞌSilas. Jnduehan: —Nque nannonꞌñeen na conanꞌndaaꞌhin nnꞌan na ninvaa tsonnangue, mantyi jndë squehan tsjöön. 


text:
Ndoꞌ juu Jasónvaꞌ, sintjooꞌ juu joohan vaaꞌ juu. Ndoꞌ tsoñꞌen nanmin contꞌahan na tanin min na tyiꞌntsiquindë tsꞌan juu jñꞌoon na iquen tsanmꞌaantsꞌian tꞌman tsjoon Roma. Ee conduehan na mꞌaan ncüiichen tsꞌan na tëquintyja na tꞌman conduihin na icoꞌxen juu joohan na jndyu juu Jesús. 


text:
<pb/>Ndoꞌ nque nanmꞌannꞌianꞌñeen yo ninꞌnnꞌan tsjoonhan, vi na jndë jndyehan jñꞌoonmin, tyionhanꞌ na ncꞌuaaꞌ nꞌonhan. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ tui, juu Jasón yo vendye nanꞌñeen na vantyja nꞌonhan Jesús, vi na jndë na tyincyahan xoquituꞌ ndëë nanmꞌannꞌianꞌñeen, jnanꞌquindyaa ntcüeꞌ nanꞌñeen joohan. Pablo yo Silas coninncyahan jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon tsjoon Berea 


text:
<pb/>Majuu tijaan xeeꞌñeen, nque nnꞌan na vantyja nꞌonhan Jesús, ninñoonꞌ jñonhan Pablo yo ninꞌSilas na cꞌohan tsjoon Berea. Ndoꞌ joohan, vi na jndë squehan tsjoonꞌñeen, tyꞌehan vatsꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos. 


text:
Majoꞌ nque nnꞌan judíos na mꞌanhan juu tsjoon Bereaꞌñeen, yantyichen nnꞌanhan, chichen ntyjehan na mꞌan Tesalónica. Ee yo na xoncüeeꞌ nꞌonhan totquen yahan cüenta jñꞌoon na totsiꞌman Pablo yo ninꞌSilas. Ndoꞌ ꞌio ꞌio, chen jndyi tonanꞌjnꞌaanhan jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui ndyu na toxenꞌchen na tojntꞌuehan na aa mayuuꞌ joo jñꞌoon na conincya nanꞌñeen. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, majndyehan tëntyja nꞌonhan Jesús. Ndoꞌ mantyi jndye nnꞌan na tachi judíos conduihan na conanꞌneinhan jñꞌoon griego, ndoꞌ mantyi jndye nanntcu na tꞌman condui yo ninꞌnannon. 


text:
Majoꞌ joo nnꞌan judíos na mꞌan Tesalónicaꞌñeen, tondyehan na toninncyaa Pablo jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëë nnꞌan Bereaꞌñeen. Ndoꞌ ngꞌe joꞌ tyꞌehan juu tsjoonꞌñeen, ndoꞌ tyenanꞌjmiinꞌhan nanꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, nque nnꞌan tsjoonꞌñeen na vantyja nꞌonhan, maninñoonꞌ jñonhan Pablo na cja jon ꞌndyo ndaandue. Majoꞌ juu Silas yo ninꞌTimoteo, ntjo yahan juu tsjoonꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ nque nnꞌan na tyenanꞌjon yo Pablo, tyequiꞌndyehan jon tsjoon Atenas. Jndë joꞌ ntcüeꞌ ntcüeꞌhan juu tsjoon Bereaꞌñeen. Tyeyꞌonhan jñꞌoon na siquichu Pablo joohan na quitsityuaaꞌ Silas yo Timoteo na contyjahan xenꞌ jon, tyiꞌnanꞌchjuhan. Incyaa Pablo jñꞌoon ndëë nnꞌan tsjoon Atenas 


text:
<pb/>Ndoꞌ Pablo jeꞌ, viochen xjen na tominndooꞌ jon joohan tsjoon Atenas, siꞌndaaꞌhanꞌ ntyjii jon ngꞌe na tquen jon cüenta na ninvaa quiiꞌ tsjoonꞌñeen, ndovanjan min ꞌnan na jnanꞌya nnꞌan na conanꞌtꞌmaanꞌhinhanꞌ chaꞌvijon na conduihanꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Joꞌ totsinin jon yo nnꞌan judíos quiiꞌ vatsꞌon ꞌnaan nanꞌñeen ndoꞌ yo vendye nnꞌan na tonanꞌjon yo nanꞌñeen na conanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ mantyi ꞌio ꞌio totsinin jon ndëë nnꞌan tsjoonꞌñeen na tëtjonhan tsꞌua tꞌman. 


text:
Ndoꞌ nque nnꞌan tsjoonꞌñeen, ve tmaanꞌ conduihan. Ncüii tmaanꞌ nanꞌñeen conanꞌquijndyu nnꞌanhan epicúreos, ndoꞌ nnꞌan ncüiichen tmaanꞌñeen conanꞌquijndyu nnꞌanhan estoicos. Joo nanꞌñeen taꞌhan na conanꞌneinhan yo Pablo. Vendyehan veꞌ toncohan taxeeꞌhan, jnduehan: —¿Nin jñꞌoon itsinin tsanvahin na jndye jndyi jñꞌoon ntyjii juu? Ndoꞌ vendyehan tꞌahan, jnduehan: —Ndoꞌ ncüan itsinin juu ntyja ꞌnaan tyoꞌtsꞌon cüenta jndye na jen mañoon conduihan. Nndaꞌ ro jñꞌoon na jnanꞌneinhan ee sinin Pablo ndëëhan ntyja ꞌnaanꞌ Jesús yo na vandoꞌ xco jon. 


text:
Ndoꞌ tyeyꞌon nanꞌñeen Pablo ncüii joo na conanꞌquijndyuhinhanꞌ Areópago, naijon na covatjon nnꞌan na condyehan jñꞌoon. Joꞌ jnduehan nnon jon: —Cüa, juu jñꞌoon xco na matsiꞌmanꞌ ndëë nnꞌan, ninꞌquindyë́ nchu vaa na itsiquindyihanꞌ. 


text:
Ee juu jñꞌoon na mancyaꞌ, jen mañoonhanꞌ, minꞌjon tacondyë́hanꞌ. Mangꞌe na nndaꞌ, ninꞌcüaaꞌ nꞌö́n nin ꞌnan itsiquindyihanꞌ. 


text:
<pb/>Ee joo nnꞌan juu tsjoon Atenasꞌñeen yo nnꞌan na mañoon njoon na mꞌan yahan juu tsjoonꞌñeen, ninnquiiꞌchen na ninꞌquindyehan ndoꞌ ninꞌquinanꞌneinhan minꞌcya ro nnon jñꞌoon na xcontyichen. 


text:
<pb/>Yajoꞌ juu Pablo tëcüentyjeeꞌ jon quiiꞌ ntꞌan nanꞌñeen naijon na covijndaꞌ jñꞌoon. Tso jon ndëëhan: —ꞌOꞌ ta na conduihoꞌ nnꞌan tsjoon Atenas, xiꞌjndio quiiꞌ tsjoonhoꞌ covityincyo na ꞌoꞌ conduihoꞌ nnꞌan na njon jndyi ngiohoꞌ ꞌnan na conanꞌtꞌmaanꞌhoꞌ, 


text:
Ee viochen xjen na tomantyꞌi ja quiiꞌ tsjoonhoꞌ, joꞌ tquën ya cüenta joo nnontyiu naijon conanꞌtꞌmaanꞌhoꞌ. Joꞌ ntji ncüiihanꞌ na maninꞌ tsꞌiaanꞌhanꞌ na conanꞌquijndyuhoꞌhanꞌ: Juu nnontyiuva conduihanꞌ cüentaaꞌ nquii tyoꞌtsꞌon na tyiꞌquitaꞌjnꞌaan jaa. Ndöꞌ vaa na itsiquindyi juu ntjiꞌñeen. Joꞌ manquiintyi Tyoꞌtsꞌon na veꞌ conanꞌtꞌmaanꞌtohoꞌhin, min na tyiꞌquitaꞌjnꞌaanhoꞌ nin conduihin, mantyja ꞌnaanꞌ nquii jon na matsinën ndëëhoꞌ. 


text:
<pb/>“Manquii jon tquen tsonnangue yo ninꞌtsoñꞌen ꞌnan na min nnonhanꞌ, ndoꞌ xiaꞌntyi nquii jon icoꞌxen jon ninvaa quiñoonꞌndue yo nnon tsonnangue. Ngꞌe na nndaꞌ, tyiꞌimꞌaan jon ntꞌaa na conanꞌya nnꞌan cüentaaꞌ jon. 


text:
Min tyiꞌicanhanꞌ na jaa ntaꞌntyjëëꞌhin ee minꞌncüii tyiꞌitsitjahanꞌhin. Ee manquiintyi jon na incyaa jon tsoñꞌen jaa na cotantꞌö, incyaa jon jndye na cotja yo ncüii cüii nnon na itsitjahanꞌ jaa. 


text:
<pb/>“Jaa nnꞌan tsonnangue, sꞌaa jon na ninncüii tsjan jaa min na ncüii cüii nnon tyuaa na mꞌan covejndyohanꞌ. Sꞌaa jon na nndaꞌ, chaꞌ cꞌön ninvaa nnon tsonnangue. Ndoꞌ nquii jon sijndaꞌ jon yuu xjen na ngüentyja na ncꞌoon tsꞌan ndoꞌ mantyi yo ncüii cüii joo. 


text:
Sꞌaa jon na nndaꞌ chaꞌ ncüii cüii jaa na mꞌan nnon tsonnangue quijntꞌuëhin, chaꞌ njntyꞌia na aa ndëë nndiö jon, min na mayuuꞌ nquii jon ndyo mꞌaan jon yo ncüii cüii jaa. 


text:
Ee ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon na cotantꞌö, comantyꞌi ndoꞌ cotsamꞌan. Ee jñꞌoonvahin itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌxjen juu jñꞌoon na tondue vendye ntyjehoꞌ na ya conanꞌtjonꞌhan jñꞌoon. Jndue nanꞌñeen: “Jñꞌoon na mayuuꞌ condui jaa tsjan ꞌnaanꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon na jndyocahanꞌ.” Manndaꞌ itsiquindyi jñꞌoon na jndue nanꞌñeen. Ndoꞌ tsochen Pablo: 


text:
“Ndoꞌ xe na aa mayuuꞌ condui jaa tsjan ꞌnaanꞌ jon na jndyocahanꞌ, tyiꞌquichuhanꞌ na conanꞌjöönꞌ jaa jon veꞌ vi ꞌnan na jndë yo sꞌon ijan ndoꞌ aa yo sꞌon xuee ndoꞌ aa yo ntjöꞌ, nanꞌminꞌ veꞌ ntyja na conanꞌtiu nque nnꞌan, joꞌ na conanꞌyahinhanꞌ. 


text:
Joo ndyu na toxenꞌchen, tontꞌa nnꞌan joo tsꞌianꞌñeen yo ntyja ꞌnaanꞌ na jndaꞌ nquen nquehan. Majoꞌ totsꞌaa Tyoꞌtsꞌon chaꞌvijon na tyíꞌquindyiaaꞌ jon na tontꞌahan joohanꞌ. Majoꞌ naneinhin iquen jon jñꞌoon nnon ncüii cüii tsꞌan na quintcüeꞌ tsꞌon juu ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. 


text:
Ee majndaꞌ xuee na jndë sijndaꞌ jon xjen na ntcoꞌxen jon jaa nnꞌan tsonnangue ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan na jndë tonanꞌtja jaa nnon jon. Juu tsꞌianꞌñeen ntsꞌaa jonhanꞌ chaꞌxjen na chuhanꞌ. Ndoꞌ majndaꞌ nquii tsꞌan na jndë tꞌua jon tsꞌianꞌñeen nnon juu na quitsꞌaa juuhanꞌ. Ndoꞌ ndëë tsoñꞌen nnꞌan itsiꞌman jndyoyu jon na mayuuꞌ na nguaa na nndaꞌ ee tyincyaa jon na vandoꞌ xco tsanꞌñeen vi na jndë jnanꞌcueeꞌ nnꞌanhin.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ nque nnꞌan Atenasꞌñeen, vi na jndë jndyehan na sinin Pablo ntyja ꞌnaanꞌ na ntaꞌndoꞌ xco nnꞌan na jndë tjë, ñꞌenhan na veꞌ toncohan. Majoꞌ ñꞌen ntyjehan na jnduehan: —ꞌIo cha nndyë́ na ntsininꞌntyiꞌchenꞌ juu jñꞌoonvaꞌ. 


text:
Majoꞌ vendye joo nanꞌñeen na tëntyja nꞌonhan Jesús, jnanꞌjonhan yo Pablo. Quiiꞌ ntꞌan nanꞌñeen, joꞌ ñꞌen Dionisio, juu tsanꞌñeen na conintquehin Areópagoꞌñeen naijon na covijndaꞌ jñꞌoon. Ndoꞌ mantyi ñꞌen ncüii tsanscu na jndyu Dámaris yo ninꞌvendye ntyjehan nnꞌan tsjoonꞌñeen na tëntyja nꞌonhan Jesús.<pb/>


text:
Juu tsjoonꞌñeen, joꞌ ntjii jon ncüii tsꞌan judío na jndyu Aquila. Juu tsanꞌñeen tuihin ndyuaa Ponto. Juu jon yo scuuꞌ jon Priscila, tyíꞌcovijndye xuee na jnduiꞌhan ndyuaa Italia, squehan Corinto. Nndaꞌ vaa na jntꞌahan ngꞌe nquii tsanmꞌaantsꞌian tꞌman tsjoon Roma, tsan na jndyu Claudio, tquen jon jñꞌoon na tsoñꞌen nnꞌan na conduihan tsjan nnꞌan judíos quinduiꞌhan juu tsjoonꞌñeen. Tëquindyiaaꞌ Pablo joohan. 


text:
Ndoꞌ nanꞌñeen, tsꞌian na cotaꞌntjonhan na conanꞌyahan ntꞌaa ndiaa. Ndoꞌ juu Pablo majuuntyi tsꞌian na itsꞌaa jon chaꞌxjen joohan, joꞌ tojnaanꞌ ntjohin yo nanꞌñeen na tontꞌahan tsꞌian. 


text:
Ndoꞌ tyiꞌncüii ncüii xuee na cotaꞌjndyee nnꞌan judíos, toca Pablo vatsꞌon ꞌnaan nanꞌñeen. Toninncyaa jon jñꞌoon ndëëhan, nquehan yo ninꞌjoo nnꞌan na mañoon tsjan conduihin na quiooꞌ nꞌonhan, na cantyja nꞌonhan Jesús. 


text:
<pb/>Xjenꞌñeen jnan Silas yo Timoteo ndyuaa Macedonia, squehan na mꞌaan Pablo. Joꞌ taꞌ jon na totsichon yantyi jon na toninncyaa jon jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon. Totsinin jndyoyu jon ndëë nnꞌan judíosꞌñeen na nquii Jesús conduihin Cristo, tsan na comindooꞌhan na ndyotsinꞌman jon ñuaanhan. 


text:
Majoꞌ joo nanꞌñeen jnanꞌvehan nacjooꞌ Pablo, tyeꞌ tonanꞌneinhan jñꞌoon tsanꞌ nacjooꞌ jon. Tsojnaanꞌ joꞌ sitoncüiiꞌ jon ndiaaꞌ jon tondëëhan chaꞌ quitsiꞌmanhanꞌ na quijntyꞌia nquehan nin ꞌnan ntquenonhan, ncja jon ncüiichen ntyja. Itso jon ndëëhan: —Naneinhin min xe na aa ngitsu ñuaanhoꞌ, mancüiixjen jnan nquehoꞌhanꞌ, chito ngꞌe na tacotsiquindyi ja ꞌoꞌ. Naneinhin na tonnonchen ncjöncya jñꞌoon ndëë nnꞌan na tachito tsjan nnꞌan judíos conduihan. 


text:
<pb/>Ndoꞌ na nndaꞌ, jntyꞌii jon nanꞌñeen quiiꞌ vatsꞌon ꞌnaanhan, tja jon vaaꞌ tsan na jndyu Ticio Justo. Tsanꞌñeen itsitꞌmaanꞌ juu Tyoꞌtsꞌon chaꞌxjen na contꞌa nnꞌan judíos. Vaaꞌ tsanꞌñeen ninncüii tꞌuiiꞌhanꞌ yo juu vatsꞌonꞌñeen. 


text:
Quiiꞌ ntꞌan nnꞌan na covancüii vatsꞌon ꞌnaan judíosꞌñeen, joꞌ mꞌaan ncüii tsꞌan na jndyu Crispo, conintquehin ndëë nanꞌñeen. Tsanꞌñeen tëntyja tsꞌon jon Jesús, nquii jon ndoꞌ mantyi yo tsoñꞌen nnꞌan vaaꞌ jon. Ndoꞌ joo nnꞌan tsjoon Corinto, jndyehan tëntyja nꞌonhan Jesús. Ndoꞌ vi na jndë jndyehan jñꞌoon na toninncyaa Pablo, jntꞌëhan yo xueeꞌ Jesús. 


text:
Ndoꞌ ncüii tijaan vaa ncüii na tityincyooꞌ nnon Pablo, jndyiaaꞌ jon na itsinin ta Jesús yohin. Itso jon: “Tyiꞌntyꞌueꞌ min tyiꞌngacüentyjeꞌ na mancyaꞌ jñꞌoon naya njan. Tyiꞌntsichenꞌ ꞌndyoꞌ. 


text:
Ee ja mꞌaan yo ꞌuꞌ, ndoꞌ minꞌncüii tsꞌan tyiꞌjeꞌncya na ntsꞌaa viꞌ juu ꞌuꞌ. Ee jndye nnꞌan na mꞌan tsjoonvahin na conduihan cüenta ja.” 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, joꞌ ncüii chu xoncüe ntjo Pablo tsjoon Corinto na totsiꞌman jon jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëë nanꞌñeen. 


text:
<pb/>Juu xjenꞌñeen nquii Galión tomꞌaan jon gobernado juu tsjoon Corintoꞌñeen na tocoꞌxen jon ninvaa ndyuaa Acaya, xjenꞌñeen nque nnꞌan judíos na mꞌanhan juu tsjoonꞌñeen, ninncüii jnanꞌjonhan jñꞌoon yo ntyjehan na jnanꞌvehan nacjooꞌ Pablo. Tyeyꞌonhan jon nnon nquii Galiónꞌñeen. 


text:
Tyincyahan jnaanꞌ juu nnon jon, jnduehan: —Juu tsanvahin, itsichon juu na quiooꞌ nꞌon nnꞌan na ñonncya vaa na quinanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon, chito chaꞌxjen na tsiꞌman juu jñꞌoon na icoꞌxenhanꞌ na tquen Moisés. 


text:
<pb/>Majoꞌ juu xjen na mantsintcüeꞌ Pablo jñꞌoon ndëë nnꞌan judíosꞌñeen, ndoꞌ sityuaaꞌntyi juu Galión. Itso jon ndëëhan: —ꞌOꞌ nnꞌan judíos, xe na aa vaa ncüii nnon ꞌnan na itsꞌaa tsanvaꞌ, ndoꞌ xe na aa tꞌman jnaanꞌ juu vaa, yajoꞌ chuhanꞌ na quitsichju ja na ndyi jñꞌoon na conduehoꞌ. 


text:
Majoꞌ ꞌoꞌ veꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na incyaa tsanvaꞌ, joꞌ na jndyo quitquenhoꞌ jñꞌoon nnön, ndoꞌ veꞌ ngꞌe ntyja ꞌnaanꞌ juu ntji na conanꞌyꞌonhoꞌ, tachi ntyja ꞌnaanꞌ ntji na tsixuan vatsꞌian njan. Mangꞌe joꞌ quijntyꞌia nquehoꞌ, ee ja tyiꞌninꞌquityiiꞌ ja yo joo jñꞌoonminꞌ. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, nque nnꞌan na chito conduihan nnꞌan judíos, tꞌuehan Sóstenes, totjaꞌhan jon na tonnon vatsꞌianꞌñeen. Majoꞌ Galión min tatyiiꞌ jon xquen jon na nndaꞌ jntꞌahan. Juu Sóstenesꞌñeen, conintquehin ndëë nnꞌan judíos quityquiiꞌ vatsꞌon ꞌnaanhan. Siquindë Pablo tsꞌian na jndë ve na tja jon ndoꞌ siquitaꞌ jon tsꞌian na jndë ndye 


text:
<pb/>Ndoꞌ nquii Pablo, tontjontyichenhin Corinto. Vi jndë joꞌ itso jon ndëë nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús na jndë vja jon. Tua jon vꞌaandaa na tja jon Siria. Ndoꞌ juu Priscila yo ninꞌAquila, tyꞌehan yo jon. Squehan tsjoon Cencrea, ndoꞌ juu Pablo, joꞌ tinquiꞌ xquen jon. Na sꞌaa jon na nndaꞌ, itsiꞌmanhanꞌ na vaa jñꞌoon na jndë tcoꞌ jon ꞌndyo jon nnon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë na squehan juu tsjoon Efeso, juu Priscila yo Aquila, ntjohin joꞌ. Ndoꞌ juu Pablo, tja jon vatsꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos. Tyincyaa jon jñꞌoon ndëë nanꞌñeen. 


text:
Tꞌman jon joohan na jndë vja jon, itso jon ndëëhan: “Xe na aa ntꞌue tsꞌon Tyoꞌtsꞌon, ndyö nntꞌa na mꞌanhoꞌ.” Vi jndë joꞌ jnduiꞌ jon Efeso yo vꞌaandaa. 


text:
Xjen na tueeꞌ juu vꞌaandaaꞌñeen Cesarea, jnduiꞌ jon, tëva jon nato Jerusalén, joꞌ tyincyaa jndyee jon tsꞌon joo nnꞌan na conduihan tmaanꞌ nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús, ndoꞌ ndë joꞌ tëntcüeꞌ nndaꞌ jon Antioquía. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë tenon cüantyi xuee na mꞌaan jon tsjoonꞌñeen, jnduiꞌ ntcüeꞌ jonhanꞌ. Joꞌ tovenon jon ncüii ncüii tsjoon naijon mꞌan nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús na mꞌanhin ndyuaa Galacia yo ninꞌFrigia. Tyincyaa jon jñꞌoon ndëë nanꞌñeen na tejndeihanꞌ na tëquehin ntyja na vantyja nꞌonhan Jesús. Tyincyaa Apolos jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon tsjoon Efeso 


text:
<pb/>Juu xjenꞌñeen ncüii tsꞌan judío na jndyu Apolos, tueeꞌ jon tsjoon Efeso. Tsjoonꞌ tsanꞌñeen jndyuhanꞌ Alejandría. Ya itsinchuꞌ jon jñꞌoon ndoꞌ mantyi ivaaꞌ tsꞌon jon jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui ndyu na toxenꞌchen. 


text:
Juu tsanꞌñeen jndë jnanꞌman nnꞌan nnon jon ntyja ꞌnaanꞌ nato na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaan nnꞌan, ndoꞌ tojooꞌ jndyi tsꞌon jon na totsiꞌman jon ndëë nnꞌan. Totsiꞌman jon ntyja na ntyjiintyi jon ntyja ꞌnaanꞌ Jesús, majoꞌ xiaꞌntyi toninncyaa jon jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ na totsiquindëë Juan nnꞌan. 


text:
Taꞌ jon na itsinin jon ndëë nnꞌan judíos quiiꞌ vatsꞌon ꞌnaanhan na minꞌncüii tyiꞌityiꞌ jon cüenta xe na aa vaa ꞌnan ntꞌa nnꞌanhin. Majoꞌ juu Priscila yo ninꞌAquila, xjen na jndyehan jñꞌoon na toninncyaa jon, yajoꞌ tyeyꞌonhan tsanꞌñeen vꞌaahan. Tonanꞌnchuꞌntyichenhan jñꞌoon nnon jon ntyja na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaan nnꞌan. 


text:
Ndoꞌ ya na sꞌaahanꞌ tsꞌon jon na ninꞌcja jon ndyuaa Acaya, nque nnꞌan tsjoon Efeso na vantyja nꞌonhan Jesús, jnduehan nnon jon na ya jndyi na joꞌ vja jon. Ndoꞌ tjihan ncüii tson na vjayꞌoon jonhanꞌ na mꞌan nnꞌan ndyuaa Acayaꞌñeen. Joo nanꞌñeen, ee naya na tsixuan Tyoꞌtsꞌon, joꞌ na jndë vantyja nꞌonhan Jesús. Ndoꞌ vi na jndë tueeꞌ Apolos quiiꞌ ntꞌan nanꞌñeen, jndye vaa na totejndei jonhan. 


text:
Ee jaaꞌ jñꞌoon totsinchuꞌ jon ndëë tsoñꞌen nnꞌan judíos na chue nꞌonhan na cotjiꞌhan cüenta na tyiꞌyuuꞌ na nquii Jesús conduihin Mesías. Ee tijntꞌuehin jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui tivio chaꞌ ntsiꞌman jndyoyuhanꞌ na mayuuꞌ na joꞌ condui Jesús.<pb/>


text:
Viochen xjen na juu Apolosꞌñeen tomꞌaan jon Corinto ndyuaa Acaya, nquii Pablo tomandyiꞌ jon njoon na mꞌaan quiiꞌ ntyoꞌ. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, tueeꞌ jon tsjoon Efeso, naijon ntjii jon vendye nnꞌan na conanꞌjon jñꞌoon na toninncyaa Juan. 


text:
Taxeeꞌ Pablo ndëë nanꞌñeen, itso jon: —Nquii Espíritu Santo, ¿Aa tyꞌonhoꞌ cüenta jon quiiꞌ nꞌonhoꞌ xjen na tëntyja nꞌonhoꞌ Jesús? Tꞌa nanꞌñeen, jnduehan: —Taꞌnan yu ro, min tacondyë́ na aa mꞌaan Espíritu Santo. 


text:
<pb/>Ndoꞌ taxeeꞌntyi Pablo ndëëhan: —Juu xjen na jntꞌëhoꞌ, ¿Nin yo tsꞌan xueeꞌ na jntꞌëhoꞌ? Tꞌa nanꞌñeen, jnduehan nnon jon: —Jntꞌë́ ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na toninncyaa Juan. 


text:
<pb/>Joꞌ tꞌa Pablo, tso jon ndëëhan: —Juan jñꞌoon na mayuuꞌ na totsiquindëëꞌ jon nnꞌan xjen na tontcüeꞌ nꞌonhan jnanhan. Majoꞌ totso jon ndëë nanꞌñeen na cantyja nꞌonhan Jesús, tsan na jndyontyja toxenꞌ jon. Juu jon conduihin Mesías. 


text:
<pb/>Ndoꞌ joo nnꞌan Efesoꞌñeen, vi na jndë jndyehan jñꞌoonminꞌ, joꞌ jntꞌëhan yo xueeꞌ nquii ta Jesús. 


text:
Juu xjen na tyio Pablo ntꞌö jon cjohan, yajoꞌ mantyi tyꞌonhan cüenta nquii Espíritu Santo. Ndoꞌ ninñoonꞌ taꞌhan jnanꞌneinhan mañoon nnon jñꞌoon, tachi jñꞌoon na macüiixjen conanꞌneinhan. Ndoꞌ mantyi toninncyahan jñꞌoon na siꞌman Tyoꞌtsꞌon ndëëhan. 


text:
<pb/>Nquii Pablo chaꞌ na ndye chiꞌ tomꞌaan jon juu tsjoon Efesoꞌñeen, ninnquiꞌ toca jon vatsꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos. Minꞌncüii nnon tyiꞌquindyiiꞌ tsꞌon jon na toninncyaa jon jñꞌoon ndëë nanꞌñeen. Tquen yantyihin na totsiꞌman jon ndëëhan ntyja ꞌnaanꞌ na icoꞌxen Tyoꞌtsꞌon nnꞌan nchu vaa na cotsamꞌanhan, ndoꞌ na quiooꞌ nꞌonhan na cantyja nꞌonhan Jesús. 


text:
Majoꞌ vendye nanꞌñeen tontꞌa yahan na tonanqueꞌ nꞌonhan, tyiꞌninꞌcantyja nꞌonhan jñꞌoon na toninncyaa Pablo. Jnduehan na juu jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaan nnꞌan, tayuu jntꞌuehanꞌ. Ndoꞌ na nndaꞌ, jnduiꞌ Pablo quiiꞌ ntꞌan nanꞌñeen, ndoꞌ mantyi nque nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús, tëchu jonhan vꞌaa scuela cüentaaꞌ tsan na jndyu Tirano. Ndoꞌ ꞌio ꞌio totsiꞌman jon ndëëhan joꞌ. 


text:
Jndë ve chu na totsꞌaa jon na nndaꞌ, ndoꞌ ngꞌe joꞌ, tsoñꞌen nnꞌan judíos na mꞌanhan ndyuaa Asia, mantyi yo ninꞌnnꞌan na tachi conduihan tsjan nanꞌñeen, tsoñꞌenhan jndyehan jñꞌoon naya ntyja ꞌnaanꞌ ta Jesús. 


text:
Ndoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon, tyincyaa jon najndei na tsixuan Pablo na totsꞌaa jon jnꞌaan tꞌman na tyiꞌjeꞌquindëë nduihanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ najndei nquii tsꞌan. 


text:
Ee ndiaa yo ninꞌpeto na jnan na mꞌaan jon, joohanꞌ tyecho nnꞌanhanꞌ na mꞌan nnꞌan vꞌi, ndoꞌ na nndaꞌ, jnꞌman nanꞌñeen. Ndoꞌ mantyi jndyetyia na mꞌan quiiꞌ nꞌon nnꞌan, jnduiꞌhan. 


text:
<pb/>Majoꞌ vendye nnꞌan judíos na nanꞌxuanhan tsꞌian quinduaꞌ, tomandyiꞌhan, totjiꞌhan jndyetyia quiiꞌ nꞌon nnꞌan. Jndë joꞌ, jnanꞌtiu nanꞌñeen na ntꞌahan tsꞌianꞌñeen na nninjntꞌuehan xueeꞌ ta Jesús. Ncüii cüiihan taꞌhan na tonduehan ndëë jndyetyia: “Yo xueeꞌ Jesús, tsan na itsinin Pablo ntyja ꞌnaanꞌ, maꞌua ja tsꞌian na quinduiꞌ quiiꞌ tsꞌon tsanva.” 


text:
<pb/>Tomꞌaan ncüii tsꞌan judío na jndyu Esceva, conduihin ncüii tyee na conintque ntyja ꞌnaanꞌ nnꞌan judíos. Juu tsanꞌñeen tomꞌan ntyqueꞌ nannon ntsinda jon na totjiꞌhan jndyetyia. 


text:
Majoꞌ ncüii jon xjen na jntꞌa ntsinda jon tsꞌianꞌñeen, joꞌ nquii jndyetyiaꞌñeen, tꞌa juu, itso juu ndëëhan: “Nquii Jesús, mavajnꞌan ja jon, ndoꞌ mantyi juu Pablo, ntyji nin tsꞌan conduihin, majoꞌ ꞌoꞌ jeꞌ, ¿Nin nnꞌan conduihoꞌ?” 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu tsansꞌa na ndyiiꞌ jndyetyiaꞌñeen, tjuꞌhin nacjo nanꞌñeen. Jndëë sꞌaa juu yohan. Jin vaa jndyi sꞌaa juu joohan ata jntyꞌii juuhan na ninquintsihan ndoꞌ mantyi tcꞌehan. Jndei jnduiꞌhan quiiꞌ vꞌaa, jnannonhan. 


text:
Ndoꞌ tsoñꞌen nnꞌan judíos na mꞌanhan tsjoon Efesoꞌñeen, yo ninꞌnnꞌan na mañoon tsjan conduihan, tycya jñꞌoon na nndaꞌ vaa ꞌnan tui. Mangꞌe na nndaꞌ, tsoñꞌenhan tyue jndyihan ndoꞌ tonanꞌtꞌmaanꞌhan xueeꞌ nquii ta Jesús. 


text:
<pb/>Ndoꞌ mantyi jndye nnꞌan na covantyja nꞌonhan Jesús, jndyoncyahan jnanhan. Joo nanꞌñeen tondue jndyoyuhan ntyja ꞌnaanꞌ tsꞌian tyia na contꞌahan na tyiꞌcaveeꞌ tsꞌon jonhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ jndye nnꞌan na tontꞌa tsꞌian quinduaꞌ, joo tson ꞌnaanhan na toninjntꞌuehin na tontꞌahan juu tsꞌianꞌñeen, jnanꞌncüihinhanꞌ. Ndoꞌ tondëë tsoñꞌen nnꞌan, jnanꞌcohan joo tsonꞌñeen. Ndoꞌ vi na jndë tjiꞌhan cüenta nchu xjen njon joo tsonꞌñeen, taaꞌ nꞌonhan na tueeꞌ na njonhanꞌ vennꞌan nchoꞌnqui min sꞌon xuee. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, tëvijndyentyichen nnꞌan na tyꞌonhan cüenta jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ ta Jesús. Totsiꞌmanhanꞌ na nquii Tyoꞌtsꞌon taquintyja najndei condui jon. 


text:
<pb/>Ndoꞌ vi jndë tenon na tui nanꞌminꞌ, sitiu Pablo na ngacüenon nndaꞌ jon ndyuaa Macedonia yo ninꞌAcaya. Ndëcya, ncja nndaꞌ jon Jerusalén. Ndoꞌ vi na jndë tueeꞌ jon Jerusalén, chuhanꞌ na mantyi ncja jon tsjoon Roma. 


text:
Ndoꞌ juu Timoteo yo ninꞌErasto na cotejndeihan jon, jñon jonhan na ncꞌontyihan Macedonia. Majoꞌ nquii jon ntjontyichenhin ndyuaa Asia. Nnꞌan tsjoon Efeso tyionhanꞌ na ncꞌuaaꞌ nꞌonhan 


text:
<pb/>Juu xjenꞌñeen nque nnꞌan Efeso, tꞌman jñꞌoon jntꞌahan ntyja ꞌnaanꞌ juu tsꞌian xco na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaan nnꞌan. 


text:
Ndoꞌ juu tsjoonꞌñeen, joꞌ tomꞌaan ncüii tsansꞌa na jndyu Demetrio. Totsiquindyiꞌ tsanꞌñeen sꞌon xuee na totsia jon ꞌnan quijndë na totsijonhanꞌ joohanꞌ vatsꞌon cüentaaꞌ juu tyꞌö Diana na tonanꞌtꞌmaanꞌ nnꞌan tsjoonꞌñeen. Juu Demetrioꞌñeen yo ninꞌntyje jon na ya jñꞌoon yohin, tonanꞌyahan joo nanꞌñeen, na ntyja ꞌnaanꞌ joꞌ tꞌman totantjonhan. 


text:
Ndoꞌ juu Demetrioꞌñeen, sitjon jon nanꞌñeen yo ninꞌvendye nnꞌan na contꞌa tsꞌian na sijonhanꞌ juuhanꞌ yo tsꞌian na contꞌa nquehan. Tso jon ndëëhan: —ꞌOꞌ ntyjë, mangiohoꞌ na juu tsꞌianva incyaahanꞌ na ya cotantjön. 


text:
Majoꞌ condyehoꞌ ndoꞌ cotquenhoꞌ cüenta na juu Pablovaꞌ, mandyiꞌ juu na incyaa juu jñꞌoon. Itsiꞌman juu na joo ꞌnan na conanꞌya jaa, tyiꞌyuuꞌ na conduihanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ chito xiaꞌntyi nque nnꞌan tsjoon Efesova na vantyja nꞌonhan juu jñꞌoonvaꞌ na itsinin juu, majoꞌntyi nque nnꞌan na ninvaa ndyuaa Asia, vandyuehan na vantyja nꞌonhan jñꞌoonvaꞌ. 


text:
Majoꞌ chito xiaꞌntyi vaa na toncuuꞌ na nndue nnꞌan na tayuu jntꞌue tsꞌianva na contꞌa. Matꞌmanntyi vaa na toncuuꞌ na juu vatsꞌon tꞌman cüentaaꞌ nquii Diana na conanꞌtꞌmaanꞌ jaa, nndue nnꞌan na taviquinjonhanꞌ. Ndoꞌ juu na itsiquinjonhanꞌhin na ngio nnꞌan, ncjuꞌcjehanꞌ juuhanꞌ. ꞌOꞌ mangio jndaꞌhoꞌ na tsoñꞌen nnꞌan ndyuaa Asia conanꞌtꞌmaanꞌhan jon, ndoꞌ mantyi ata nque nnꞌan na ninvaa tsonnangue.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ nque nanꞌñeen, vi na jndyehan jñꞌoonminꞌ na sinin Demetrio, tyion jndyihanꞌ na ncꞌuaaꞌ nꞌonhan. Jndei tonanꞌxuaahan, tonduehan: —Juu Diana cüenta jaa nnꞌan Efeso, vaa tꞌman jndyi conduihin. 


text:
<pb/>Ngꞌe na jntꞌa nanꞌñeen na nndaꞌ, joꞌ siquijñꞌeenhanꞌ nnꞌan tsjoonꞌñeen. Maquintyjachen tyequeꞌhan quiiꞌ vꞌaa naijon na covatjonhan xjen na mꞌaan junta. Xjen na cotsaqueꞌhan joꞌ, tꞌuehan juu Gayo yo ninꞌAristarco, tyechohan nanꞌñeen. Ve joo nanꞌñeen nnꞌan ndyuaa Macedoniahin na cotejndeihan juu Pablo. 


text:
Ndoꞌ nquii Pablo, ninꞌcaqueeꞌ jon quiiꞌ juu vꞌaaꞌñeen, majoꞌ nque nnꞌan tsjoonꞌñeen na vantyja nꞌonhan Jesús, tyíꞌncyahan na ntsꞌaa jon na nndaꞌ. 


text:
Ndoꞌ mantyi vendye joo nnꞌan na conduihan nanmꞌannꞌian ndëë joo nnꞌan ndyuaa Asia, joo nanꞌñeen ya jñꞌoonhan yo Pablo, jnanꞌcüanonhan jñꞌoon na mꞌaan jon na tyíꞌngaqueeꞌto jon joꞌ. 


text:
Majoꞌ nque nnꞌan na jndë tëtjon vꞌaaꞌñeen, min taxeꞌcüaaꞌ tsonꞌ nin jñꞌoon conduehan, veꞌ vi coñꞌeento jndyuehan. Ee vendyehan conanꞌxuaahan ncüii nnon jñꞌoon, ndoꞌ ndyiiꞌ ntyjehan conanꞌxuaahan ncüiichen nnon jñꞌoon. Ndoꞌ majndyentyi nanꞌñeen, min tyíꞌquindiohan nin tsꞌian na tëncüihan joꞌ. 


text:
Ndoꞌ nque nnꞌan judíos na mꞌanhan juu tsjoonꞌñeen, tꞌuahan tsꞌian nnon Alejandro na quitsinin jon ndëë nanꞌñeen, na nin tsꞌian tëtjon nnꞌan vꞌaaꞌñeen. Mangꞌe na nndaꞌ, joꞌ sꞌaa jon ntꞌö jon na cüichen jndyue nanꞌñeen ee vaa jñꞌoon na ntsinin jon ndëëhan ntyja ꞌnaan ntyje jon nnꞌan judíos. 


text:
Majoꞌ joo nanꞌñeen, vi na jndë tquenhan cüenta na mantyi juu Alejandro tsꞌan judíohin, ninncüii jnanꞌtjonꞌhan jndyeehan. Ndoꞌ chaꞌna ve hora, ninncüii tonanꞌxuaahan, tonduehan: “Nquii Diana cüenta jaa nnꞌan Efeso, vaa tꞌman jndyi conduihin.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu tsantsintji tsjoonꞌñeen, vi na jndë sichen jon jndyue nanꞌñeen, tso jon ndëëhan: “ꞌOꞌ ntyjë nnꞌan Efeso, nque nnꞌan na ninvaa tsonnangue ngio yahan na jaa nnꞌan tsjoonvahin tijñön jaa na ntaꞌntyjëëꞌ juu vatsꞌon tꞌman cüentaaꞌ nquii Diana na conanꞌtꞌmaanꞌ jaa. Nquii jon na taquintyja tꞌman conduihin. Mantyi ngio jndaꞌ nnꞌan na cotaꞌntyjëëꞌ juu ꞌndyo nnon nquii Diana na jnanhanꞌ tsjöꞌndue na jndyocuehanꞌ na mꞌan jaa. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, taꞌnan tsꞌan na ngitso na tyiꞌyuuꞌ jñꞌoonminꞌ, joꞌ tavinanꞌxuaahoꞌ, tantꞌatohoꞌ ncüii nnon na ndëcya nninncyaahanꞌ na tyia ngiohoꞌ. 


text:
Ee joo nannonminꞌ na jndyochohoꞌhin vꞌaavahin, tyiꞌjeꞌquindëë nduë na jndë jntyꞌueehan ꞌnan na tsixuan juu Diana, nquii jon na conanꞌtꞌmaanꞌ jaa, min tyiꞌconanꞌneinhan jñꞌoon tsanꞌ cjooꞌ jon. 


text:
Ndoꞌ nquii Demetrio yo ninꞌnnꞌan na ya jñꞌoonhin, xe na aa va jñꞌoon na ninꞌquitquenhan cjooꞌ tsꞌan, quitsaquitquenhan jñꞌoonꞌñeen nnon jüe. Ee joo jñꞌoon na cotquen nnꞌan nacjo ntyjehan, joꞌ covijndaꞌhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ mantyi xe na aa vaa ncüiichen nnon jñꞌoon na ntꞌue nꞌonhoꞌ na nninjndaꞌ, juu xjen na ncꞌoon junta, yajoꞌ nninjndaꞌhanꞌ. 


text:
Ee ꞌnan na jntꞌahoꞌ xeevahin, mꞌaan jaa na toncuuꞌ na ngitso gobernado nacjooꞌ nquii jon na conanꞌvë. Ee xe na aa ngüaxeeꞌ jon ndëë ndu na jntꞌahanꞌ, tajñꞌoon na nndëë nnanꞌntcüꞌë na ngüañoonꞌhanꞌ jaa na tonnon jon.” 


text:
Ndoꞌ vi na jndë tenoonꞌ na ticꞌuaa jndyue nanꞌñeen, yajoꞌ tqueenꞌ Pablo nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús. Jñꞌoon na sinin jon ndëëhan tyincyaahanꞌ na tꞌman nꞌonhan. Jndë joꞌ tyincyaa jon tsꞌonhan, jnduiꞌ jon, tja ntcüeꞌ jon ndyuaa Macedonia. 


text:
Ninvaa ndyuaaꞌñeen tomandyiꞌ jon. Joo jñꞌoon na tonincyaa jon ndëë nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús na mꞌanhan ndyuaaꞌñeen, tyincyaahanꞌ na tꞌman nꞌonhan. Jndë na siquindë jon juu tsꞌianꞌñeen, jnduiꞌ ntcüeꞌ jon joꞌ, tja jon ndyuaa Grecia. 


text:
Joꞌ tomꞌaan jon ndye chiꞌ. Mandyo ngua jon vꞌaandaa na chi ncja ntcüeꞌ jon ndyuaa Siria, ndoꞌ juu xjenꞌñeen jndyjii jon jñꞌoon na nque nnꞌan judíos condahan jon. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, sitiu jon na yantyi nnon tyuaa ncja ntcüeꞌ jon, ngüenon nndaꞌ jon juu ndyuaa Macedonia. 


text:
Ndoꞌ mantyi tomꞌan vendye nnꞌan na tonanꞌjon yohin, tsan na jndyu Sópater, jon tsꞌan tsjoon Bereahin, jnda tsꞌan na jndyu Pirrohin, mantyi ñꞌen Aristarco yo Segundo, joo nanꞌñeen nnꞌan tsjoon Tesalónica, ñꞌen Gayo, juu jon tsꞌan tsjoon Derbe, ndoꞌ yo Timoteo, ñꞌen Tíquico yo ninꞌTrófimo, joohan nnꞌan ndyuaa Asia. 


text:
Juu nguee na cocüaꞌ nnꞌan judíos tyooꞌ na tatsquentë tëqueeꞌ, joꞌ tomꞌán juu tsjoon Filipos. Ndoꞌ vi na jndë tenon juu ngueeꞌñeen, tuá vꞌaandaa. Sá, ndoꞌ xee vja ꞌon squë́ na mꞌan nanꞌñeen tsjoon Troas. Nen xuee ntjo já joꞌ. Itsinin Pablo ndëë nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús tsjoon Troas 


text:
<pb/>Xee na vejndyee soana, xuee nuincoꞌ, nque nnꞌan na covantyja nꞌon Jesús, tëtjonhan na ntyjehan tanꞌ tyooꞌ na covañjoonꞌ nꞌonhan jon. Ndoꞌ Pablo, sinin jon ndëëhan. Na nonco ncüiichen xuee nnduiꞌ jon, ncja jon. Ngꞌe joꞌ mavio chjo xjen na sinin jon ndëëhan, ata tueeꞌ xoncüe tsjon. 


text:
Juu cuartoꞌñeen vꞌaa na jndë ndye quitoꞌhanꞌ, joꞌ vequityen ncüii tsansꞌandyua ventana na vaa juu vꞌaaꞌñeen. Jndyu juu Eutico. Ndoꞌ ngꞌe mavio chjo sinin Pablo, joꞌ sijaaꞌhanꞌ tsantsjon nnon juu. Ndoꞌ xjen na tyꞌoon tsantsjonhin, mana tequintyjahin xenꞌ tyuaachen. Ndoꞌ xjen na jnanꞌve nnꞌanhin, matsꞌoohin. 


text:
Ndoꞌ tëcue Pablo tyuaa, tacüangio jon, jndyotsꞌaa jon tsꞌooꞌñeen. Ndoꞌ itso jon ndëë nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús: —Tyiꞌntsiꞌndaaꞌhanꞌ ngiohoꞌ, vandoꞌ nndaꞌ juu. 


text:
<pb/>Ndoꞌ vi jndë na tso jon na nndaꞌ, tëva nndaꞌ jon quiiꞌ vꞌaaꞌñeen. Tyjee jon tanꞌ tyooꞌ yohan na covañjoonꞌ nꞌonhan Jesús, jndë joꞌ tcüaꞌhan. Ndoꞌ sininntyichen jon yohan ata tëvixuee. Jndë joꞌ jnduiꞌ jon. 


text:
Ndoꞌ juu tsanꞌñeen na tyioohin, saquiꞌndyehanhin vaaꞌ juu. Tsoñꞌenhan tꞌman vaa sinjoonꞌhanꞌhin na vandoꞌ nndaꞌ juu. Jnduiꞌ Pablo yo ntyje jon, tyꞌehan tsjoon Mileto 


text:
<pb/>Já santyë́, sá yo vꞌaandaa, squë́ tsjoon Aso. Ee jndë jnanꞌjntꞌá yo Pablo na juu tsjoonꞌñeen ngancüi já yohin, ee juu jon tja ngꞌee jon. 


text:
Jntꞌuí juu tsjoonꞌñeen, ndoꞌ ncüiichen xuee tenö́n tyuaa chjo na jndyu Quío na mꞌaan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ. Ncüiichen xuee squë́ mañoon tyuaa chjo na jndyuhanꞌ Samos na mantyi mꞌaan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ. Jndë jntꞌuí tsjoonꞌñeen, sá, squë́ ndyuaa Trogilio. Joꞌ tajndyë́. Ndoꞌ ncüiichen xuee santyë́, squë́ tsjoon Mileto. 


text:
Nndaꞌ vaa na jntꞌá, ee juu Pablo jndë sitiu jon na tyiꞌcacüentyjeeꞌ jon tsjoon Efeso ndyuaa Asia. Ee jndë tjiꞌ jon cüenta xe na aa ngüenon jon joꞌ, ntsichjuhanꞌhin nato na vja jon. Joꞌ na sicjehin chaꞌ na tyiꞌnan ro jndë mꞌaan jon Jerusalén ndoꞌ ngueeꞌ nguee Pentecostés. Jñꞌoon na siquiꞌmaanꞌ Pablo nnꞌan na conintque vatsꞌon Efeso 


text:
<pb/>Juu xjen na mꞌán tsjoon Miletoꞌñeen, tꞌua Pablo tsꞌian ndëë vendye nnꞌan na coquitqueenꞌhan nque nnꞌan na conintque quiiꞌ ntꞌan tmaanꞌ nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús na mꞌanhan juu tsjoon Efesoꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ xjen na sque nanꞌñeen na mꞌaan jon, itso jon ndëëhan: —ꞌOꞌ ntyjë, mangio jndaꞌhoꞌ nchu vaa na tomꞌan ja quiiꞌ ntꞌanhoꞌ ntyjantyi xee na vejndyee na tyjë ndyuaa Asiava. 


text:
Totyentjön nnon ta Tyoꞌtsꞌon na ninquiiꞌchen tojuꞌcje ja. Na totsꞌa tsꞌianꞌñeen, jndye vaa na totsiꞌndaaꞌhanꞌ ntyji, ata totꞌiö. Ndoꞌ mantyi jndye vaa na toquenön na tonda nnꞌan judíos ja na ninꞌquinanꞌcueeꞌhan ja. 


text:
Majoꞌ min na toquenön nanꞌminꞌ, tyíꞌcjöcüentyjëꞌ na chen totsinën ndëëhoꞌ tsoñꞌen jñꞌoon na ngotejndeihanꞌ ꞌoꞌ. Totsiꞌman ndëëhoꞌ xjen na tovancüihoꞌ ndoꞌ mantyi xjen na tuë quiiꞌ ntꞌaahoꞌ. 


text:
Tsoñꞌenhoꞌ tocüjiꞌ jndyoyu ja ndëëhoꞌ, tanin min na aa nnꞌan judíos conduihoꞌ, ndoꞌ min na mañoon tsjan nnꞌan conduihoꞌ. Totsjö na quintcüeꞌ nꞌonhoꞌ jnanhoꞌ tonnon Tyoꞌtsꞌon ndoꞌ cantyja nꞌonhoꞌ ta Jesucristo, nquii jon na conduihin na ityeꞌntjon jon jaa. 


text:
Ndoꞌ naneinhin, majndë majö riiꞌ. Jö Jerusalén ngꞌe nquii Espíritu Santo iꞌua jon tsꞌian nnön na cjö joꞌ, min tyiꞌquintji nin ꞌnan iminndooꞌhanꞌ ja joꞌ. 


text:
Xiaꞌntyi na macüjiꞌ ja cüenta na ncüii cüii tsjoon na mavenön, nquii Espíritu Santo itsiꞌman jon nnön na joo nnꞌan na mꞌan Jerusalén, mancüiixjen ntꞌaviꞌhan ja, ndoꞌ nntꞌahan na ncꞌön naviꞌ. 


text:
Majoꞌ min na nndaꞌ vaa na ngenön, taꞌnan itsꞌaahanꞌ ja. Min xe na aa nnanꞌcueeꞌ nnꞌan ja, taꞌnan itsꞌaahanꞌ ntyji. Ninncüii vaa na ndyiiꞌ tsꞌön, na yo na nën rö ntsiquindëë juu tsꞌian na tꞌua ta Jesús nnön na cüjiꞌ jndyoyu jñꞌoon naya ntyja ꞌnaanꞌ na viꞌntyjii Tyoꞌtsꞌon nnꞌan. 


text:
<pb/>“Ndoꞌ naneinhin, ꞌoꞌ na jndë toninncya jñꞌoon ndëëhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ nchu vaa na ityeꞌntjon Tyoꞌtsꞌon nnꞌan, ntyjiiꞌ ya tsꞌön na minꞌncüiihoꞌ tajeꞌquijntyꞌia nndaꞌhoꞌ ja. 


text:
Ee tsoñꞌen jñꞌoon na ntꞌue tsꞌon Tyoꞌtsꞌon na ncüaaꞌ nꞌonhoꞌ, jndë siꞌmanhanꞌ ndëëhoꞌ, minꞌchjo tyíquityꞌiuhanꞌ ndëëhoꞌ. 


text:
Ngꞌe joꞌ quitquen nquehoꞌ cüenta, ndoꞌ mantyi yo ninꞌnque nnꞌan na conduihan tmaanꞌ na vantyja nꞌon Jesús, ee nquii jon jndë sijnda jon joohan yo neoonꞌ jon. Manquiintyi Espíritu Santo iꞌua jon tsꞌian ndëëhoꞌ na quitaꞌntyjeeꞌhoꞌ nanꞌñeen. 


text:
Ndö vaa tsꞌian na maꞌua ja ndëëhoꞌ, ee ntyji ya vi na jndë jntꞌui ja, ntsaqueꞌ nnꞌan quiiꞌ ntꞌanhoꞌ na nnanꞌndaaꞌhan nꞌonhoꞌ ntyja na conanꞌjonhoꞌ yo Cristo. Na ntꞌa nanꞌñeen na nndaꞌ, ntsijonhanꞌ chaꞌvijon xjen na cotsque lobo quiiꞌ ntꞌan quinman na conanꞌcüje choꞌñeen joo oꞌ. 


text:
Ata quiiꞌ ntꞌan ntyje nquehoꞌ, nnduiꞌ vendyehoꞌ na nnanꞌmanhan ndëë nnꞌan na conduihan tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon. Majoꞌ joo jñꞌoonꞌñeen, veꞌ quintuhanꞌ, chito jñꞌoon na mayuuꞌhanꞌ. Ntꞌahan na ndaꞌ chaꞌ vendye nnꞌan na vantyja nꞌon, nnanꞌjon nanꞌñeen yohan. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, cꞌon cjehoꞌ ndoꞌ cañjoonꞌ nꞌonhoꞌ ndye chu, naxuee ndoꞌ natsjon, tyíꞌcjöcüentyjëꞌ na totsiquiꞌmanꞌhoꞌ chaꞌ ncüii cüiihoꞌ ngavaaꞌntyichen nꞌonhoꞌ juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon. Ata tocüjiꞌhanꞌ ndaa nnön na totsꞌa tsꞌianꞌñeen quiiꞌ ntꞌanhoꞌ. 


text:
<pb/>“Ndoꞌ naneinhin ꞌoꞌ ntyjë, maꞌndyi ja ꞌoꞌ ntꞌö nquii Tyoꞌtsꞌon ndoꞌ yo juu jñꞌoon naya na tsixuan nquii jon. Juuhanꞌ vaa najndei na tsixuanhanꞌ na ngaquehoꞌ tonnon jon. Mantyi ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ ndahoꞌ tsoñꞌen na jndë tcoꞌ jon ꞌndyo jon na nninncyaa jon nnon ncüii cüii tsꞌan na iquen jonhin na conduihin ñuan nquiiꞌ. 


text:
Ja min sꞌon xuee ꞌnaanꞌ tsꞌan, min sꞌon ijan, ndoꞌ min ndiaaꞌ tsꞌan, min ncüii nnon joo nanꞌminꞌ tacotscjaaꞌ tsꞌönhanꞌ. 


text:
Ata manquentyihoꞌ ngio jndaꞌhoꞌ ncö totsꞌa tsꞌian yo ntꞌö na tovantjön ꞌnan na tocanhanꞌ ja, ncö ndoꞌ mantyi nque nnꞌan na tonanꞌjonhan yo ja ntyja ꞌnaanꞌ juu tsꞌianva na matsꞌa. 


text:
Juu xjen na tomꞌan quiiꞌ ntꞌanhoꞌ, ninnquiiꞌchen totsiꞌman ndëëhoꞌ na quintꞌahoꞌ tsꞌian chaꞌ nque nnꞌan na itsitjahanꞌ ꞌnan na ninjntꞌuehin, nndëë ntejndeihoꞌhin. Ninnquiiꞌchen cañjoonꞌ nꞌonhoꞌ juu jñꞌoon na tso ta Jesús, tso jon: Nquii Tyoꞌtsꞌon, tꞌmanntyichen ityioo jon jnꞌaan tsꞌan na itsꞌaa naya ncüiichen tsꞌan, chintyi juu tsꞌan na iyꞌoon cüentahanꞌ.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ Pablo, vi na jndë sinin jon jñꞌoonminꞌ, joꞌ tconxtye jon. Ndoꞌ juu jon yo ninꞌtsoñꞌen nanꞌñeen, jnanꞌneinhan nnon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ee tꞌman siꞌndaaꞌhanꞌ ngiohan jñꞌoon na tso jon ndëëhan na tajeꞌquijntyꞌia nndaꞌhanhin. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, tyequiꞌndyehan jon naijon ventyjeeꞌ vꞌaandaa.<pb/>


text:
Ndoꞌ vi jndë na tuá vꞌaandaa, joo nanꞌñeen, tyꞌonhan, totyꞌehan. Ndoꞌ já sá jndyoyú, squë́ ndyuaa Cos na mꞌaan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ. Ncüiichen xuee santyë́chën. Squë́ tyuaa Rodas na mantyi mꞌaan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ. Joꞌ jntꞌuí, sá, squë́ tsjoon Pátara. 


text:
Ndoꞌ juu tsjoonꞌñeen, joꞌ tijndaꞌ ncüii vꞌaandaa na ngüetꞌiohanꞌ ndaandue na ngueeꞌhanꞌ ndyuaa Fenicia. Joꞌ tuá, sá. 


text:
Juu ndyuaa Chipre na mꞌaan ndaandue xiꞌjndyiohanꞌ, vi na jndë tityincyooꞌhanꞌ, xjen na savenö́nhanꞌ, ntjohanꞌ tontyjandyuaanꞌ. Sá, squë́ tsjoon Tiro ndyuaa Siria. Juu tsjoonꞌñeen, joꞌ tëcüentyjeeꞌ vꞌaandaaꞌñeen na nduiꞌ quichu na chuhanꞌ, joꞌ jntꞌuí. 


text:
Juu tsjoonꞌñeen jntꞌuë́ nnꞌan na vantyja nꞌonhan Jesús, ndoꞌ vi na jndë tijndaꞌ naijon mꞌanhan, nen xuee ntjo já yo nanꞌñeen. Nquii Espíritu Santo jndë siꞌman jon ndëëhan nin ꞌnan na ngenon nquii Pablo, ngꞌe joꞌ jnduehan nnon jon na tyiꞌncjato jon Jerusalén. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë tenon joo nen xueeꞌñeen, nque nanꞌñeen na vantyja nꞌonhan Jesús yo ntcuhan yo ninꞌndahan, tsoñꞌenhan tyequiꞌndyehan já ꞌndyo tsjoon. Squë́ na mꞌaan tsꞌoteiꞌ ꞌndyo ndaandue. Joꞌ tonquityë́, jnanꞌnë́n nnon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndë joꞌ, tyincyá nanꞌñeen tsꞌon ntyjë́ yohan. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, tuá vꞌaandaa ndoꞌ nanꞌñeen, tyentcüeꞌhan ntꞌaahan. 


text:
<pb/>Juu vꞌaandaaꞌñeen, jnduiꞌhanꞌ tsjoon Tiro. Sá, squë́ tsjoon Tolemaida. Joꞌ jntꞌuí vꞌaandaaꞌñeen. Ndoꞌ nque nnꞌan na vantyja nꞌonhan Jesús na mꞌanhan tsjoonꞌñeen, sancyá tsꞌon nanꞌñeen, ndoꞌ ntjo já yohan ncüii xuee. 


text:
Tonco ncüiichen xuee, jntꞌuí tsjoonꞌñeen. Sá, squë́ tsjoon Cesarea. Joꞌ squë́ vaaꞌ Felipe, tsan na toninncyaa jñꞌoon naya ntyja ꞌnaanꞌ Jesucristo. Nque nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús na mꞌanhan Jerusalén, jndë tꞌuahan tsꞌian ndëë ntyqueꞌ ntyjehan na quityentjon nanꞌñeen ndëëhan. Ndoꞌ juu Felipeꞌñeen, jon conduihin ncüii joo na ntyqueꞌ nanꞌñeen. Joꞌ ntjo ya chjo já. 


text:
Juu tsanꞌñeen mꞌan nenque nanntcu ntsinda jon na tyíꞌquitonco joo. Joo nanntcuꞌñeen conduihan nnꞌan na toninncya jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë sꞌaahanꞌ xuee na mꞌán joꞌ, ndoꞌ ncüii tsꞌan na jndyu Agabo na jnan jon ndyuaa Judea, tyjeeꞌ jon joꞌ. Juu tsanꞌñeen conduihin tsꞌan na toninncyaa jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ntyja nchu vaa ꞌnan na nguaa. 


text:
Tyjeeꞌ jon vꞌaa naijon na mꞌán. Tyꞌoon jon ndiaa na cotyen tsiaaꞌ Pablo, yo juuhanꞌ sityen nquii jon ngꞌee jon yo ninꞌntꞌö jon. Itso jon: —Nquii Espíritu Santo, ndö vaa na itsiquindyi jon. Nque nnꞌan judíos na mꞌanhan Jerusalén, chaꞌxjen na matsꞌa, manndaꞌ vaa nnanꞌtyenhan juu tsꞌan na ꞌnaanꞌ ndiaava. Ndoꞌ na nninncyahan cüentahin nduee nnꞌan na mañoon tsjan conduihan na quitoxen nanꞌñeenhin. 


text:
<pb/>Xjen na jndyë́ jñꞌoonvaꞌ, já ndoꞌ mantyi nque nanꞌñeen na vantyja nꞌonhan Jesús na mꞌanhan Cesarea, jntꞌá tyꞌoo Pablo na tyiꞌncjato jon Jerusalén. 


text:
Majoꞌ tꞌa jon, itso jon: —¿Nin tsꞌian na cotyueehoꞌ nnön? Na contꞌahoꞌ na nndaꞌ, concyahoꞌ na chjooꞌ tsꞌön. Ee mancüiixjen mancyaa nquii ja na ngenön minꞌcya ro nnon ꞌnan na ninꞌquintꞌa nnꞌan Jerusalén ja. Cuaa nquii min na nnanꞌtyenhan ja ndoꞌ min xe na aa nanꞌcueeꞌhan ja ngꞌe na condui ja cüentaaꞌ ta Jesús. 


text:
<pb/>Ndoꞌ ngꞌe na tyíꞌquindëë nntꞌá na ntsquë́ ñuaanꞌ jon na vja jon Jerusalén, joꞌ jntyꞌëtö́. Jnduë́: —Quindui chaꞌxjen na ntꞌue tsꞌon nquii ta Tyoꞌtsꞌon yo Pablo. 


text:
Ndoꞌ vendye nnꞌan Cesareaꞌñeen na vantyja nꞌonhan Jesús, jnanꞌjonhan yo já na sá. Tyequiꞌndye nanꞌñeen já na mꞌaan Mnasón. Juu jon tsan na jnan ndyuaa Chipre na mꞌaan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ. Juu Mnasónꞌñeen tijndye xuee na vantyja tsꞌon jon Jesús. Tijndaꞌ na ntjo já vaaꞌ tsanꞌñeen. Tëquindyiaaꞌ Pablo Santiago 


text:
<pb/>Xjen na squë́ tsjoon Jerusalén, nque nnꞌan tsjoonꞌñeen na vantyja nꞌonhan Jesús, yo na neinhan tyꞌonhan cüenta já. 


text:
Ndoꞌ vi na tonco ncüiichen xuee, juu Pablo tja jon na mꞌaan Santiago, ndoꞌ mantyi sá yohin. Nque nnꞌan na conintque quiiꞌ ntꞌan nnꞌan na vantyja nꞌon, tsoñꞌenhan jndë tëncüihan joꞌ. 


text:
Ndoꞌ juu Pablo, tyincyaa jon tsꞌon nanꞌñeen. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, chen jndyi sinin jon ndëëhan tsoñꞌen ntyja na totejndei Tyoꞌtsꞌonhin tsꞌian na totsꞌaa jon quiiꞌ ntꞌan nnꞌan na mañoon tsjan conduihan. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë jndyehan jñꞌoon na sinin jon, taꞌhan jnanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon. Jnduehan nnon Pablo: —Mayuuꞌ ntyjë, majoꞌ ntyjiꞌ na joo ntyjëëhë nnꞌan judíos na mꞌan tsjoonva, minchenhan na jndë vantyja nꞌonhan Jesús, ndoꞌ tsoñꞌenhan cotjiꞌhan cüenta na chuhanꞌ na quitsiquindë tsꞌan juu ntji na tquen Moisés. 


text:
Majoꞌ vaa jñꞌoon na condyehan ntyja ꞌnanꞌ. Ee conincꞌuaa jñꞌoon na matsiꞌmanꞌ ndëë ntyjëëhë nnꞌan judíos na mꞌanhan quiiꞌ ntꞌan nnꞌan na mañoon tsjan conduihan, na joo nanꞌñeen matsiquiꞌmanꞌhan na tavinanꞌjñꞌoonꞌhan juu ntji na tquen Moisés, min tyiꞌicanhanꞌ na ntꞌahan juu costumbre na jaa nnꞌan judíos contꞌa yononꞌndaa ndaha, min tyiꞌnanꞌquindëhan joo costumbre na jnanꞌjndaꞌ ndochiihi na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, ndö vaa na cotjíꞌ cüenta na chuhanꞌ na quintꞌa. Ee nque ntyjëëhë na mꞌanhan tsjoonvahin na vantyja nꞌonhan Jesús, mancüiixjen nndyehan na jndë tyjeꞌ. 


text:
Ngꞌe na nndaꞌ, ndö quitsaꞌ chaꞌxjen na conduë́ nnonꞌ. Quiiꞌ ntꞌán mꞌan nenque nannon na vaa jñꞌoon na jndë tquenhan jndyuehan nnon Tyoꞌtsꞌon na chuhanꞌ na quinanꞌquindëhan juuhanꞌ. 


text:
Joꞌ quitsijon ꞌuꞌ yo nanminꞌ, quitsaꞌ tsꞌian yohan na icanhanꞌ na quitꞌahoꞌ chaꞌ ntquenhan na jiꞌua conduihoꞌ chaꞌ ndëë na nninnquiꞌ nquenhan. Ee na ntsaꞌ na nndaꞌ, yajoꞌ tsoñꞌen ntyjëëhë ncüaaꞌ nꞌonhan na joo jñꞌoon na condyehan ntyja ꞌnanꞌ, min tyiꞌyuuꞌhanꞌ. Ndoꞌ ntjiꞌhan cüenta na mantyi ꞌuꞌ mavangueꞌ jñꞌoon na tquen Moisés. 


text:
Majoꞌ ntyja ꞌnaan nque nnꞌan na vantyja nꞌonhan Jesús na mañoon tsjan nnꞌan conduihan yo jaa, jndë jnanꞌcüanö́n tson na mꞌanhan na jnduë́ ndëëhan na xiaꞌntyi icanhanꞌ na tantcüaꞌhan sꞌi quiooꞌ na jndë tijntꞌue nnꞌanhanꞌ na conanꞌtꞌmaanꞌhan ꞌnan na jnanꞌya nnꞌan. Min tantquiihan neonꞌ, min sꞌi quiooꞌ na veꞌ tueꞌ jndioꞌ, min tavincꞌonhan yo ntyjehan na veꞌ ndöꞌ ro. Tyꞌon nnꞌan Pablo quiiꞌ vatsꞌon tꞌman na ncja jon naviꞌ 


text:
<pb/>Ndoꞌ tyꞌoon Pablo cüenta joo nenque nannonꞌñeen. Ndoꞌ tonco ncüiichen xuee, jntꞌahan tsꞌian na tquenhanꞌhin na jiꞌua conduihan tonnon Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, tëqueeꞌ jon quiiꞌ vatsꞌon tꞌman. Tatsiquindyi jon ntyee ntyja ꞌnaanꞌ juu xuee na nnanꞌquindëhan juu tsꞌianꞌñeen ndoꞌ na ngueꞌ quiooꞌ na tonnon Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaan ncüii cüiihan. 


text:
<pb/>Joo ntyqueꞌ xuee na ntjo jñꞌoonhin yo nanꞌñeen, mavaa xjen na ngaquindëhanꞌ. Ndoꞌ juu xjenꞌñeen, ñꞌen vendye nnꞌan judíos na jnanhan juu ndyuaa Asia. Ndoꞌ na nndaꞌ, jnanꞌjmiinꞌhan nnꞌan na mꞌan vatsꞌonꞌñeen, tyꞌonhan jon. 


text:
Taꞌhan jndei jnanꞌxuaahan, jnduehan: —ꞌOꞌ ntyjë Israel, cüa, quitejndeihoꞌ já ee juu tsanvahin, manquiintyi juu na mandyiꞌ tsochen njoon. Itsinin juu jñꞌoon nacjö yo nacjooꞌ juu jñꞌoon na tquen Moisés na icoꞌxenhanꞌ yo juu vatsꞌon tꞌmanva. Ndoꞌ chito veꞌ xiaꞌntyi na nndaꞌ vaa na itsꞌaa juu, mantyi vendye nnꞌan na mañoon tsjan conduihan, jndë jndyoquityiiꞌ juuhan quiiꞌ vatsꞌon tꞌmanva. Ndoꞌ na sꞌaa juu na nndaꞌ, jndë sityꞌa juuhanꞌ na jiꞌua tsixuanhanꞌ. 


text:
<pb/>Ndöꞌ vaa jñꞌoon na jndue nanꞌñeen ngꞌe tyiꞌcovivioto xjen na jntyꞌiahan Pablo quiiꞌ tsjoon yo Trófimo, tsan tsjoon Efeso, ndoꞌ juu tsanꞌñeen, tsan na mañoon tsjan conduihin. Ndoꞌ na nndaꞌ, jnanꞌtiuhan na juu Pablo tëyꞌoon jon tsanꞌñeen quiiꞌ vatsꞌon tꞌman ꞌnaanhan. 


text:
<pb/>Ngꞌe joꞌ tsochen nnꞌan tsjoon Jerusalén jnanꞌjmiinꞌhan, jnanꞌnonhan, ndoꞌ cje jndyi tëncüihan. Tꞌuehan Pablo, tjiꞌhan jon quiiꞌ vatsꞌonꞌñeen, jndyotscaaꞌhan jon tochꞌeenꞌhanꞌ. Jndë joꞌ macantyeeꞌ ro tëꞌhan jndyuehanꞌ. 


text:
Ndoꞌ viochen xjen na conanꞌjndëhan na ninꞌquinanꞌcueeꞌhan jon, tueeꞌ tsꞌan naijon na mꞌaan nquii tsꞌan na icoꞌxen sondaro quiiꞌ tsjoon Jerusalén. Siquindyii tsanꞌñeen jon na tsochen nnꞌan tsjoonꞌñeen contsjëhan yo jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ juu xjen na jndyii tsanꞌñeen na nndaꞌ, quintyjachen tëchu jon sondaro yo capitán na nanꞌxuanhan ncüii cüii ciento sondaro. Ninñoonꞌ tyꞌehan naijon na mꞌan joo nanꞌñeen. Ndoꞌ nque nnꞌan na cotjaꞌhan Pablo, vi na jndë jntyꞌiahan sondaroꞌñeen, ninñoonꞌ jntyꞌehan na cotjaꞌhan jon. 


text:
Ndoꞌ nquii tsanꞌñeen na icoꞌxen sondaro, xjen na tyjeeꞌ jon, tꞌua jon tsꞌian na cyꞌonhan Pablo, ndoꞌ quinanꞌtyenhan jon yo ve carena. Jndë joꞌ taxeeꞌ jon, nin tsꞌan condui Pablo ndoꞌ nin ꞌnan sitjahin. 


text:
Ndoꞌ ñꞌen nanꞌñeen jnanꞌxuaahan ncüii nnon jñꞌoon nacjooꞌ Pablo, majoꞌ mañoon ntyjehan vandyaꞌ jñꞌoon na jnanꞌxuaahan. Ndoꞌ tsojnaanꞌ na jnanꞌjmiinꞌ nanꞌñeen, joꞌ nquii tsan na icoꞌxen sondaroꞌñeen, ndicüaaꞌ tsꞌon jon yuu vaa nquii jñꞌoon na mayuuꞌ. Ngꞌe na nndaꞌ, tꞌua jon tsꞌian ndëë sondaro ꞌnaanꞌ jon na quitsayꞌonhan Pablo vꞌaa naijon na comꞌanhan. 


text:
Ndoꞌ xjen na tueeꞌ jon naijon na ngava tsꞌan na ngaqueeꞌ jon juu vꞌaaꞌñeen, nque sondaroꞌñeen chondyehan jon jnaanꞌ na nque nnꞌan na jndye jndyiꞌhin na conchjehan jon. 


text:
Ee nque nnꞌan na tentyjahan tonquenꞌ sondaroꞌñeen, ninvito tonanꞌxuaahan, tonduehan: “Maninjon ro quinanꞌcueeꞌhoꞌhin.” Itsinchuꞌ Pablo jñꞌoon ꞌnaanꞌ jon ndëë nnꞌan 


text:
<pb/>Ndoꞌ nque sondaroꞌñeen, xjen na vi mantyiꞌhan Pablo quiiꞌ juu vꞌaaꞌñeen, yajoꞌ taxeeꞌ jon nnon nquii tsꞌan na icoꞌxen. Tso jon nnon tsanꞌñeen: —¿Aa vanaan na ntsjö ncüii ꞌndyo jñꞌoon nnonꞌ? Tꞌa tsanꞌñeen, taxeeꞌ jon: —¿Aa ya ntsininꞌ jñꞌoon griego? 


text:
Yajoꞌ ¿Aa chi condui ꞌuꞌ juu tsan Egipto na tyiꞌcovijndye xuee na sue tsanꞌñeen nacjooꞌ nquii gobiernon? Sitjon tsanꞌñeen nenque min nnꞌan vi nnꞌan na tëchu juuhan ndyuaa na xjen ro covaꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ joꞌ tꞌa Pablo, sitcüeꞌ jon jñꞌoon nnon tsanꞌñeen: —Condui ja tsꞌan judío. Tui ja juu tsjoon Tarso, tsjoon tꞌman na icoꞌxenhanꞌ ndyuaa Cilicia. Majoꞌ macꞌan vi nayaꞌñeen nnonꞌ, ncyaꞌ chjo jñꞌoon na ntsinën ndëë nanminꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu tsanꞌñeen, ntjo ntyjii jon na nndaꞌ. Yajoꞌ tcüentyjeeꞌ Pablo naijon na ngaqueeꞌ tsꞌan ꞌndyo juu vꞌaaꞌñeen. Sꞌaa jon ntꞌö jon ndëëhan na cüichen jndyuehan. Ndoꞌ vi na jndë tichen jndyuehan, taꞌ jon sinin jon ndëëhan yo jñꞌoon hebreo, jñꞌoon na mancüiixjen na conanꞌnein nquehan. Itso jon:<pb/>


text:
<pb/>Ndoꞌ ya na jndyehan na sinin jon ndëëhan yo jñꞌoon ꞌnaanhan, jñꞌoon hebreo, chen tui jndyuehan na ntquenntyichenhan cüentahanꞌ. Itsontyichen jon ndëëhan: 


text:
<pb/>—Ja mantyi matsꞌan judío ja chaꞌnan nquehoꞌ. Tsjoon Tarso ndyuaa Cilicia, joꞌ tui ja, majoꞌ ntjoohin Jerusalén, joꞌ tëque ja, nquii maestro Gamaliel, juu jon totsiꞌman nnön. Nque ndochiihi na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen, tonanꞌyꞌonhan juu jñꞌoon na tquen Moisés na icoꞌxenhanꞌ. Nquii Gamaliel quindë ya totsiꞌman jonhanꞌ nnön. Majooꞌ jndyi tsꞌön na ngotyentjön nnon Tyoꞌtsꞌon chaꞌxjen na contꞌa nquehoꞌ xeevahin. 


text:
Joo xee na toxenꞌchen, nque nnꞌan na mꞌan natooꞌ Jesús, tojöntyja na nquenꞌhan na totsꞌa vꞌihan, ata sꞌa na cüjehan. Min nannon ndoꞌ min nanntcu, tojöcüjahan ndoꞌ totsityënhan yo carena, 


text:
Ndoꞌ nquii tyee na conintque ntyja ꞌnaanhoꞌ yo ninꞌtsoñꞌen nnꞌan na conintquehan ndëëhoꞌ, mangio jndaꞌhin na tyincyahan tson nnön na ncjöyꞌönhanꞌ na mꞌan ntyjëëhë na mꞌanhan tsjoon Damasco. Nque nnꞌan tsjoonꞌñeen na vantyja nꞌonhan Jesús, tyjëquichöhin na ntyꞌihan vancjo ntjoohin Jerusalén chaꞌ quityionhan jnanhan, tsojnaanꞌ na vantyja nꞌonhan Jesús. Itsinin Pablo na ntcüeꞌ tsꞌon jon jnaanꞌ jon (Hechos 9:1-19; 26:12-18) 


text:
<pb/>Tsontyichen Pablo: “Juu xjen na ñjön nato na tyjë Damasco na mandyo nguë joꞌ, ndoꞌ chaꞌna yajminꞌ, ninjonchen tyioo chon xiꞌjndio ncꞌia. Juuhanꞌ jnanhanꞌ quiñoonꞌndue, tenonntyja xjen na xueehanꞌ. 


text:
Ndoꞌ na nndaꞌ ꞌnan tjön, tyioo ja tyuaa, ndoꞌ jndyi na iꞌman tsꞌan ja. Taxeeꞌ jon nnön: Nndaꞌ Saulo, ¿Ndu na mantyꞌeꞌ ja? 


text:
Ndoꞌ tꞌa, taxꞌë: ¿Nin tsꞌan ꞌuꞌ, ta? Ndoꞌ tꞌa jon, itso jon: Maja Jesús tsan Nazaret na mantyꞌeꞌ ja. 


text:
Ndoꞌ nque nnꞌan na tyenanꞌjon yo ja, jntyꞌiahan juu chonꞌñeen, majoꞌ tataaꞌ nꞌonhan juu jñꞌoon na sinin jon nnön. 


text:
Ndoꞌ taxꞌë nnon jon: Nndaꞌ ta, ¿Nin ꞌnan na chuhanꞌ na quitsꞌa? Ndoꞌ tꞌa ta Jesús ꞌndyö, itso jon: Quinanquintyjaꞌ, cjaꞌcyaꞌ tsjoon Damasco. Joꞌ ngitso tsꞌan nnonꞌ tsoñꞌen na jndë sijntꞌa ja na ntsaꞌ. Nndaꞌ vaa tso jon nnön. 


text:
Majoꞌ tsojnaanꞌ na xuee jndyi juu chonꞌñeen, joꞌ na sinchjaanꞌhanꞌ ja. Ngꞌe joꞌ, nque nanꞌñeen na tyenanꞌjonhan yo ja, tyetꞌuehan ntꞌö, veꞌ nndaꞌ vaa na tuëcya juu tsjoonꞌñeen. 


text:
<pb/>“Joꞌ mꞌaan ncüii tsꞌan na jndyu Ananías. Juu tsanꞌñeen yo na xoncüeeꞌ tsꞌon jon ivangueeꞌ jon juu ntji na tquen Moisés. Ndoꞌ nque ntyjë nnꞌan judíos na mꞌanhan tsjoonꞌñeen, tsoñꞌenhan njon jndyi tsanꞌñeen ngiohan. 


text:
Tueeꞌ jon naijon na mꞌan ja. Ndoꞌ tso tsanꞌñeen nnön: ꞌ“Uꞌ ntyjë Saulo, ncyaa xco Tyoꞌtsꞌon na ndyiaꞌ nndaꞌ.” 


text:
Ndoꞌ tsontyichen jon nnön: “Nque ndochiihi na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen, tonanꞌtꞌmaanꞌhan nquii Tyoꞌtsꞌon, manquii jon na jndë tji jon ꞌuꞌ. Sꞌaa jon na nndaꞌ chaꞌ ncüaaꞌ tsonꞌ ꞌnan na ntꞌue tsꞌon jon yo ꞌuꞌ. Tji jon ꞌuꞌ chaꞌ nquii jnda jon na tajnan tsixuan, ndyiaꞌhin, ndoꞌ mantyi na ndyiꞌ jñꞌoon na ntsinin jon nnonꞌ. 


text:
Ee iꞌua jon tsꞌian nnonꞌ na ndui ꞌuꞌ tsꞌan na ncüjiꞌ jndyoyuꞌ ndëë nnꞌan ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan na jndë jndyiaꞌ nnonꞌ yo jñꞌoon na jndë jndyiꞌ na tso jon nnonꞌ. 


text:
Ndoꞌ nanein, ¿Nin ncüiichen na minndoꞌ? Quinanquintyjaꞌ ndoꞌ quindaꞌ yo xueeꞌ ta Jesús. Canꞌ nnon jon na quitsintjuꞌ jon ꞌuꞌ yo jnan na tsixuanꞌ.” Jñon Tyoꞌtsꞌon Pablo tondëë nnꞌan na tachi judíos 


text:
<pb/>Ndoꞌ tsontyichen Pablo: “Ndoꞌ xjen na jndyö ntcüꞌë ntjoohin Jerusalén, tyjë vatsꞌon na tëtsinën nnon Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ juu xjenꞌñeen vaa ncüii nnon na jntyꞌia na siꞌmanhanꞌ nnön. 


text:
Quityquiiꞌ nanꞌñeen jntyꞌia nquii Jesús. Tso jon nnön: “Quitsicje ꞌuꞌ na quinduiꞌ tsjoonvahin ee nnꞌan mꞌan ntjoohin tyiꞌxeꞌquindyehan jñꞌoon na ncüjiꞌ jndyoyuꞌ ntyja njan. 


text:
Ndoꞌ tꞌa, tsjö: Nndaꞌ ta, joohan ngio jndaꞌhan na tojöcꞌë quiiꞌ tsoñꞌen ntꞌaanꞌon ꞌnaanhan. Ndoꞌ mantyi ngiohan na nque nnꞌan na vantyja nꞌon ꞌuꞌ, tocüjaꞌ jahan ndoꞌ tjuꞌhan vancjo. 


text:
Ndoꞌ mantyi juu xjen na jnanꞌcueeꞌ nnꞌan Esteban, nquii tsan na tocüjiꞌ jndyoyu ntyja ꞌnanꞌ, mantyi ñꞌen ja yo nanꞌñeen, ndoꞌ tancꞌuë na tui na nndaꞌ, ndoꞌ ndiaa joo nanꞌñeen, maja tquën cüentahanꞌ xjen na jnanꞌcueeꞌhan jon.” 


text:
Majoꞌ nquii ta Jesús, tꞌa jon ꞌndyö: “Quinduiꞌ ntjoohin, ee tondëë nnꞌan na mañoon tsjan conduihan na tycya ndyuaa tsjoonhan, joꞌ majñön ꞌuꞌ.” Mꞌaan Pablo ntꞌö tsan na icoꞌxen sondaro 


text:
<pb/>Ndoꞌ joo nnꞌan judíosꞌñeen na tjiꞌhin Pablo quiiꞌ vatsꞌonꞌñeen, totquenhan cüenta joo jñꞌoon na sinin jon, majoꞌ vi na jndë tso jon juu jñꞌoonvaꞌ, matavityiꞌhan nquenhan. Taꞌhan jnanꞌxuaahan, jnduehan ndëë sondaroꞌñeen: —Maninjon ro quinanꞌcueeꞌhoꞌ tsanvaꞌ ee tyiꞌquichuhanꞌ na ngüandoꞌchen juu. 


text:
<pb/>Nanꞌñeen jndei tonanꞌxuaahan. Ndoꞌ tjiꞌhan ndiaahan ndoꞌ totjueꞌhan joohanꞌ nandye, ndoꞌ jntꞌahin na nndaꞌ siꞌmanhanꞌ na quindyaꞌ jndyi ngiohan. Ndoꞌ mantyi totjueꞌhan tsꞌojndë nandye na tyiꞌcueeꞌ nꞌonhan jon. 


text:
Yajoꞌ nquii tsanꞌñeen na icoꞌxen sondaro, tꞌua jon tsꞌian na quitsayꞌonhan Pablo quiiꞌ vꞌaa naijon na comꞌanhan. Ndoꞌ tꞌua jon tsꞌian na quitjaꞌhan Pablo yo tjantsiꞌ chaꞌ nninjndaꞌ ndu na nndaꞌ vaa na jnanꞌxuaa nanꞌñeen cjooꞌ jon. 


text:
Majoꞌ vi na jndë na jnanꞌtyenhan jon na ntjaꞌhanhin, ndoꞌ tso jon nnon juu capitán na minntyjeeꞌ joꞌ: —Juu ntji na icoꞌxenhan, ¿Aa ncyaahanꞌ na vanaan na ntjaꞌhoꞌ tsꞌan na conduihin tsꞌan na mꞌaan nacjeꞌ ꞌnaanꞌ tsjoon Roma na min tyiꞌcovijndaꞌ na aa vaa jnaanꞌ juu? 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu capitánꞌñeen, vi na jndë jndyii jon jñꞌoonvaꞌ, tëntyjaaꞌ jon na mꞌaan nquii tsanꞌñeen na icoꞌxen tsoñꞌen sondaro. Itso juu nnon tsanꞌñeen: —¿Nchu vaa ntsaꞌ yo tsanvaꞌ? Ee conduihin tsꞌan na mꞌaan ntyja ꞌnaanꞌ tsjoon Roma. 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu tsanꞌñeen, sindyooꞌhin na mꞌaan Pablo. Taxeeꞌ tsanꞌñeen nnon jon: —¿Aa mayuuꞌ jñꞌoon na condui ꞌuꞌ tsꞌan cüentaaꞌ tsjoon Roma? Ndoꞌ tꞌa Pablo ꞌndyo tsanꞌñeen, itso jon: —Mayuuꞌhanꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu tsanꞌñeen na icoꞌxen jon sondaroꞌñeen, itso jon: —Ja maya sꞌon tyiön chaꞌ ntsixuan ja tsꞌan na mꞌaan nacje ꞌnaanꞌ Roma. Ndoꞌ tꞌa Pablo ꞌndyo tsanꞌñeen: —Majoꞌ ntyjantyi xjen na tui ja, condui ja tsꞌan ntyja ꞌnaanꞌ tsjoon Roma. 


text:
<pb/>Ndoꞌ nque sondaro na mavaa xjen na ntjaꞌhan Pablo, ninñoonꞌ jntyꞌehan jon, tenaanhan nnon jon. Ndoꞌ mantyi nquii tsan na icoꞌxen joohan na tꞌua jon tsꞌian na cüityen Pablo, tyꞌue jndyi jon vi na jndë taaꞌ tsꞌon jon na condui tsanꞌñeen tsꞌan na mꞌaan nacje ꞌnaanꞌ tsjoon Roma. Minntyjeeꞌ Pablo tondëë nanmꞌannꞌian ꞌnaan nnꞌan judíos 


text:
<pb/>Majoꞌ nquii tsanꞌñeen na icoꞌxen sondaroꞌñeen, ninꞌcüaaꞌ jndaꞌ tsꞌon jon nin ngꞌeꞌñeen na contꞌa nnꞌan judíos jnaanꞌ Pablo. Ngꞌe joꞌ vi ya na tonco ncüiichen xuee, tꞌua jon tsꞌian na nque ntyee na conintque ndëë ntyjehan nnꞌan judíos, yo ninꞌtsoñꞌen nanmꞌannꞌian ꞌnaanhan, cancüihan. Ndoꞌ tjiꞌ jon Pablo, tëyꞌoon jonhin tondëë nanmꞌannꞌianꞌñeen.<pb/>


text:
Ndoꞌ Pablo jeꞌ, quii jndyiaaꞌ jon ndëë nanmꞌannꞌianꞌñeen. Tso jon ndëëhan: —ꞌOꞌ ntyjë, ninvaa xuee na tëque ja, mavicjë quiiꞌ ñuan njan na ninquiiꞌchen matsꞌa chaꞌxjen na iquenhanꞌ xjen na quitsꞌaa tsꞌan na tonnon nquii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Ndoꞌ na tso Pablo na nndaꞌ, juu Ananías, nquii tyee na conintque, tꞌua jon tsꞌian ndëë nnꞌan na minntyjeeꞌ ngiaaꞌ Pablo, na quituenꞌhan ndaꞌ ꞌndyo juu. 


text:
Ndoꞌ na nndaꞌ, joꞌ tso Pablo nnon juu tyeeꞌñeen: —Nquii Tyoꞌtsꞌon mminꞌ jon ꞌnan ꞌuꞌ ee ve vaa na matsaꞌ. Ngꞌe ꞌuꞌ tsixuanꞌ na ntcoꞌxenꞌ ja chaꞌxjen na coꞌxen nquii ntji na tquen Moisés, majoꞌ saꞌ tsꞌian na quitjaꞌ nnꞌan ja min na juu ntjiꞌñeen itsiquindyihanꞌ na tyiꞌcüanaan na ntsaꞌhanꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ joo nnꞌan na mꞌan joꞌ, jnduehan nnon Pablo: —Nquii tyee na conintque na ityeꞌntjon jon nnon Tyoꞌtsꞌon, tyiꞌquichuhanꞌ na matscüejnanꞌhin. 


text:
<pb/>Ndoꞌ tꞌa Pablo, itso jon: —ꞌOꞌ ntyjë, tyiꞌcondyi ja na conduihin tyee na conintque, ee mayuuꞌ macüiixjen vaa ntji na jndui na icoꞌxenhanꞌ na tyiꞌntsinin tsꞌan jñꞌoon na ntscüejnaanꞌhanꞌ nquii tsan na conintque ndëë nnꞌan tsjoonꞌ juu. 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu xjenꞌñeen, tquen Pablo cüenta na nque nanmꞌannꞌianꞌñeen, ve tmaanꞌ conduihan. Ee ñꞌen nanꞌñeen conduihan tmaanꞌ nnꞌan judíos na jndyuhanꞌ saduceos. Ndoꞌ mañoon ntyjehan conduihan tmaanꞌ fariseos. Ndoꞌ na nndaꞌ, sue jon jndyeeꞌ jon, tso jon ndëëhan: —Nndaꞌ ntyjë, condui ja tsꞌan fariseo, ndoꞌ mantyi tsotyë. ꞌOꞌ cotoxenhoꞌ ja veꞌ ngꞌe na vantyja tsꞌön na ntcüi nndaꞌ nnꞌan na jndë tjë. 


text:
<pb/>Ndoꞌ vi na jndë tso jon jñꞌoonvaꞌ, nque nanꞌñeen na conduihan tmaanꞌ fariseos, taꞌhan jnanꞌjndyehan jndyuehan yo ntyjehan na conduihan tmaanꞌ saduceos. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, ve vaa na tomꞌaanꞌ nꞌonhan ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoon ꞌnaanꞌ jon. 


text:
Ee nque nnꞌan saduceos conduehan na joo nnꞌan na jndë tjë, tajeꞌquintcüi nndaꞌhan. Ndoꞌ mantyi conduehan na taꞌnan ángel, min taꞌnan espíritu itsixuan tsꞌan. Majoꞌ nque fariseosꞌñeen, vantyja nꞌonhan na mꞌan ángeles, ndoꞌ mantyi nanꞌxuan nnꞌan espíritu, ndoꞌ nque nnꞌan na jndë tjë, mancüiixjen ntcüi nndaꞌhan. 


text:
Ndoꞌ nque nanꞌñeen na tëncüihan joꞌ, ticꞌuaa jndyuehan ndëë ntyjehan na jnanꞌntjaꞌhan. Ndoꞌ vendye nnꞌan na conduihan tmaanꞌ fariseosꞌñeen na conanꞌmanhan jñꞌoon na tquen Moisés, jnanꞌquintyja nnonhan, jnduehan: —Juu tsanvaꞌ, taꞌnan jnaanꞌ juu. Tyiꞌnan ro na ncüii espíritu sinin yohin oo aa ncüii ángel. 


text:
<pb/>Ndoꞌ na nndaꞌ, tavijaaꞌntyichen na jnanꞌntjaꞌhan, ata nquii tsanꞌñeen na conintque ndëë sondaro, tyꞌue jndyi jon na mavaa xjen na nnanꞌcueeꞌ nanꞌñeen Pablo. Ngꞌe joꞌ tꞌua jon tsꞌian ndëë sondaro ꞌnaanꞌ jon na yo naijndeiꞌhanꞌ quitsaquitjiꞌhan tsanꞌñeen nduee nanꞌñeen ndoꞌ na quitsayꞌon ntcüeꞌhan jon vꞌaa naijon na comꞌanhan. 


text:
<pb/>Tijaan ncüiichen tsjon, nquii ta Jesús tityincyooꞌhin nnon Pablo, itso jon nnon juu: “ꞌUꞌ Pablo, cyonꞌ najnduꞌ ee chaꞌxjen na jndë tjiꞌ jndyoyuꞌ ntyja njan ntjoohin Jerusalén, manndaꞌ vaa na icanhanꞌ na ntsininꞌ ntyja njan ndëë nnꞌan tsjoon Roma.” Conanꞌjndaꞌ nnꞌan judíos na nnanꞌcueeꞌhan Pablo 


text:
<pb/>Tonco ncüiichen xuee, vendye nnꞌan judíos tëncüihan yo ntyjehan, ndoꞌ jnanꞌcüejonhan jñꞌoon na nnanꞌcueeꞌhan Pablo. Jnduehan xe na aa ninvaa na tyiꞌconanꞌcueeꞌ jndyeehan jon ndoꞌ na ntcüaꞌhan oo na ncüehan ndaa, quitscüje Tyoꞌtsꞌon joohan. 


text:
Joꞌ tyꞌehan naijon mꞌaan juu tyee na conintque ndëë ntyjehan nnꞌan judíos yo ninꞌnnꞌan na conintque ndëë nanꞌñeen. Jnduehan: —Já jndë jnduë́ nnon Tyoꞌtsꞌon xe na aa tyiꞌnanꞌcuë́ꞌ jndyë́ juu Pablo, ndoꞌ na ntcüꞌá oo na ncüë́ ndaa, quitscüje jon já. 


text:
Ndoꞌ nanein, ꞌoꞌ yo tsoñꞌen nanmꞌannꞌian njan jaa nnꞌan judíos, quitanhoꞌ nnon nquii tsan na conintque ndëë sondaro na ꞌio quitscüenon nndaꞌ jon tsanꞌñeen ndueehoꞌ. Veꞌ quitꞌa nquehoꞌ na ninꞌquitaꞌxeeꞌntyihoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jon. Majoꞌ vitjachen na ncüjeeꞌcya jon na mꞌanhoꞌ, ndoꞌ já jndë mꞌan cjë́ na nnanꞌcuë́ꞌhin. Manndaꞌ jñꞌoon na jndue nanꞌñeen. 


text:
<pb/>Majoꞌ juu lu, jnda tsanscu tyje nquii Pablo, jndyii juu na nndaꞌ vaa ninꞌquintꞌa nanꞌñeen. Joꞌ na tëqueeꞌ juu naijon na ndyiiꞌ Pablo. Siquindyii juuhin na nndaꞌ vaa. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë jndyii Pablo jñꞌoonꞌñeen, tꞌman jon ncüii capitán. Itso jon nnon tsanꞌñeen: —Juu yusꞌa chjovahin, cayonꞌ chjohin na mꞌaan nquii tsan na conintque ndëëhoꞌ ee vaa jñꞌoon naijndeiꞌhanꞌ na quitsiquindyii juu jon. 


text:
<pb/>Joꞌ juu capitánꞌñeen, tayꞌoon jonhin naijon na mꞌaan nquii tsan na conintque ndëëhan. Tso juu nnon tsanꞌñeen: —Juu Pablo, tsan na mꞌaan naviꞌ, tqueenꞌ juu ja, ndoꞌ tso juu na quindyoyꞌön luva na mꞌanꞌ, ee vaa jñꞌoon na icanhanꞌ na ngitso juu nnonꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ nquii tsan na conintqueꞌñeen, vi na jndë jndyii jon na nndaꞌ tso sondaroꞌñeen, tꞌuii jon ntꞌö luꞌñeen, sꞌaa jon vi ntyja yohin. Taxeeꞌ jon nnon juu, itso jon: —¿Nin jñꞌoon na ninꞌquitsiquindyiꞌ ja? 


text:
<pb/>Joꞌ tꞌa luꞌñeen, itso juu: —Nndaꞌ ta, nque nnꞌan judíos jndë jnanꞌjndaꞌhan na ngitanhan vi nayaꞌñeen nnonꞌ na ꞌio quitscüenonꞌ Pablo nduee nanmꞌannꞌian ꞌnaanhan. Veꞌ nntꞌa nquehan na ninꞌquinanꞌjndaꞌntyihan jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ jon. 


text:
Majoꞌ ꞌuꞌ ta, tyiꞌngantyjaꞌ tsonꞌ na nndaꞌ, ee nato na ncjaꞌ yo xiö Pablo, tenon vennꞌan ntyjehan na ntsaquindahin jon joꞌ. Ee nquehan jndë tquenviꞌhan na taꞌhan jndyuehan na taxeꞌcüaꞌhan min taxeꞌcüehan ndaa ata xjen na jndë jnanꞌcueeꞌhan jon. Ndoꞌ nanein jeꞌ, veꞌ vi jñꞌoon na ntsuꞌ, na cominndooꞌhan. 


text:
<pb/>Ndoꞌ nquii tsanꞌñeen na conintque ndëë sondaro, tyꞌiu jon ꞌndyo luꞌñeen. Tso jon nnon juu: Minꞌncüii nnon tsꞌan, tyiꞌntsininꞌ jñꞌoon na siquindyiꞌ ja. Tson na tyeyꞌon sondaro na mꞌaan gobernador Felix 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu tsanꞌñeen na conintque ndëë sondaro, tꞌman jon ve capitán. Tꞌua jon tsꞌian ndëëhan na quinanꞌjndaꞌhan ve ciento sondaro na cotsacaꞌ ngꞌe, ndoꞌ mantyi ndyennꞌan nchoꞌnqui sondaro na ntaꞌntjo quitso yo maninꞌ mañoon ve ciento sondaro na ngicho ncjo lantsa. Tquen jon jñꞌoon ndëëhan na ñjen na majaan quinduiꞌhan na quitsayꞌonhan Pablo tsjoon Cesarea. 


text:
Ndoꞌ mantyi tꞌua jon tsꞌian na quinanꞌjndaꞌhan quitso na ngüantjo Pablo. Mantyi tquen jon jñꞌoon ndëë sondaroꞌñeen na quitquen jndyihan cüenta Pablo chaꞌ ya ngueeꞌ juu na mꞌaan nquii gobernado Felix. 


text:
Ndoꞌ tji jon ncüii tson na tyincyaa jonhanꞌ ndëëhan na quitsayꞌonhinhanꞌ nnon tsanꞌñeen. Ndö vaa na itsohanꞌ: 


text:
<pb/>“Maja Claudio Lisias mancya tsꞌon njan nnonꞌ ꞌuꞌ, ta gobernado Felix, na njon jndyi condui ꞌuꞌ. 


text:
Nque nnꞌan judíos tyꞌonhan tsansꞌava, ndoꞌ mavaa xjen na nnanꞌcueeꞌhan juu. Majoꞌ xjen na jndyi na conduihin tsꞌan na mꞌaan nacje ꞌnaanꞌ tsjoon Roma, tyjë yo sondaro na macoꞌxën ndoꞌ tjiꞌ jahin nduee nanꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na ninꞌcüaaꞌ tsꞌön nin jñꞌoon na conanꞌtjaꞌhin nacjooꞌ juu, joꞌ na tëyꞌönhin ndëë nanmꞌannꞌian ꞌnaan nanꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ joꞌ tyincya cüenta na veꞌ condue nanꞌñeen na itsitjahin ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na conanꞌyꞌonhan na icoꞌxenhanꞌhin. Majoꞌ siꞌman nquiiꞌhanꞌ na tyiꞌquitsixuan juu na cueꞌ juu min na ntjohin vancjo. 


text:
Majoꞌ vi na jndë jndyi na conda nanꞌñeenhin na nnanꞌcueeꞌhanhin, mangꞌe joꞌ na matscüenönhin na mꞌanꞌ. Ndoꞌ mantyi nque nnꞌan na contꞌa jnaanꞌ juu, jndë tsjö ndëëhin na cꞌohan na mꞌanꞌ chaꞌ nnanꞌjndaꞌ yahin juu jñꞌoonꞌñeen. Ntyjantyi ndö ro jñꞌoon na matsiquindyi ꞌuꞌ.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ joo sondaroꞌñeen, jnanꞌquindëhan tsꞌian na tꞌua tsanꞌñeen ndëëhan. Natsjon tyeyꞌonhan Pablo ata xjen na squehan tsjoon Antípatris. 


text:
Ndoꞌ tonco cüiichen xuee, joo sondaro na cotsacaꞌ ngꞌe, ntcüeꞌ ntcüeꞌhan vꞌaa na macüiixjen comꞌanhan, ndoꞌ nque ntyjehan na taꞌntjo quitso, tyequiꞌndyecyahan Pablo na mꞌaan gobernador. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë sijnaanꞌ jon juu tsonꞌñeen, taxeeꞌ jon nnon Pablo nin ndyuaa coxenhanꞌ naijon na jnan juu. Ndoꞌ vi na jndë taaꞌ tsꞌon jon na jnan juu ndyuaa Cilicia, 


text:
Joꞌ tso jon nnon juu: —Nque nnꞌan na contꞌa jnanꞌ, quitsque jndyeehan, yajoꞌ nndyi jñꞌoon ꞌndyoꞌ ndoꞌ ntsijntꞌahanꞌ. Jndë joꞌ tꞌua jon tsꞌian ndëë sondaro ꞌnaanꞌ jon na quitquenhan cüenta Pablo quiiꞌ vatsꞌian na tꞌua Herodes tsꞌian na jndëhanꞌ.<pb/>


text:
Vi na jndë tëca ꞌon xuee, juu tyee na conintque ndëë nnꞌan judíos, tsan na jndyu Ananías, jnan jon Jerusalén, tëcue jon tsjoon Cesarea. Ndoꞌ mantyi vendye nnꞌan na conintque ndëë nnꞌan judíos tsjoon Jerusalén, tyenanꞌjonhan yo nquii jon. Ndoꞌ mantyi juu Tértulo, tsan na vajnaanꞌntyi jñꞌoon na ntsinin, tja jon yohan. Ndoꞌ vi na jndë squehan Cesarea, tyequeꞌhan nnon gobernado na ninncyahin jnaanꞌ Pablo. 


text:
Yajoꞌ nquii gobernadoꞌñeen, tqueenꞌ jon Pablo. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, taꞌ Tértulo tyincyaa jon jnaanꞌ Pablo. Tso jon nnon gobernado: —Nndaꞌ ta gobernador, ngꞌe na jndaꞌ jndyi xquenꞌ, joꞌ na mꞌán na taꞌnan ndyiaꞌ quiiꞌ ntꞌán. Jndye nnon tsꞌian matsinchuꞌ na cotejndeihanꞌ nque nnꞌan na mꞌan ndyuaa tsjö́n. 


text:
ꞌUꞌ ta Felix na njon jndyi condui ꞌuꞌ ngiö́, cotquë́n cüenta tsoñꞌen na matejndeiꞌ já. Ndoꞌ ncya ya jndyi ꞌuꞌ ntyja ꞌnaan tsoñꞌenhanꞌ. 


text:
Majoꞌ tyiꞌquichuhanꞌ na jndye jñꞌoon na nnanꞌchjú ꞌuꞌ. Macꞌan vi nayaꞌñeen nnonꞌ na quindyiꞌ chjo jñꞌoon na nnduë́ nnonꞌ min veꞌ chjoviꞌ xjen. 


text:
Juu Pablovahin, jndë jndiö́ na tyia jndyi tsixuan juu. Já nnꞌan judíos, ncüii ncüii ndyuaa na mꞌán, ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na incyaa juu, icꞌonhanꞌ já. Ndoꞌ manquii juu na conintquehin quiiꞌ ntꞌan ntmaanꞌ nnꞌan na vantyja nꞌonhan yo tsan na jnan Nazaret. 


text:
Mantyi ata ninꞌcachu juu nnꞌan na tachito judíos quityquiiꞌ vatsꞌon tꞌman nján. Ndoꞌ na nndaꞌ, sityꞌa juuhanꞌ. Ndoꞌ veꞌ tsojnaanꞌ joꞌ na tyꞌö́nhin na ninꞌquitoxë́nhin ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na tquen Moisés na conanꞌyꞌö́n. 


text:
Majoꞌ juu Claudio Lisias, tsan na conintque ndëë sondaro tsjö́n, tja jon ntyja ꞌnaanꞌ juu, ndoꞌ yo naijndeiꞌhanꞌ, tjiꞌ jonhin nduë́. 


text:
Ndoꞌ tso tsanꞌñeen na já na contꞌá jnaanꞌ tsanvahin, ncyö́ na mꞌanꞌ. Ndoꞌ ncuꞌ ndëë ngüajndoꞌ Pablova ntyja ꞌnaan tsoñꞌen joo jñꞌoon na cotquë́n nnonꞌ na mayuuꞌhanꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ nque nnꞌan judíosꞌñeen na tyꞌe yo Tértulo, jnduehan na juu jñꞌoon na sinin jon mayuuꞌhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ nquii gobernado, sue jon ntꞌö jon na quitsinin Pablo. Ndoꞌ taꞌ Pablo, itso jon: —Nndaꞌ ta, ntyji ya na jndye ndyu na macoxenꞌ ndyuaa nján. Joꞌ na nën rö na incyaahanꞌ na vanaan na ntsinën ncüii ve ꞌndyo jñꞌoon nnonꞌ na ngüañoonꞌhanꞌ ja. 


text:
Ja xe jnda vjantyi ninnchoꞌve xuee tëva Jerusalén na tëtsitꞌmanꞌ Tyoꞌtsꞌon, ndoꞌ ꞌuꞌ ta, juu jñꞌoonꞌñeen mꞌan nnꞌan na nndëë nduehan nnonꞌ na mayuuꞌhanꞌ. 


text:
Ja tacotsintjaꞌ ja yo nnꞌan, min tacotyꞌi tyiaꞌ nnꞌan vatsꞌon tꞌman, min nnꞌan na covatjon ntꞌaanꞌon quijndë, min quiiꞌ ntꞌan nnꞌan quiiꞌ tsjoon, tyíꞌcotyꞌi tyiaꞌ. 


text:
Majoꞌ xeꞌquitsiviꞌnnꞌan ꞌuꞌ, ta. Nquii Tyoꞌtsꞌon na tonanꞌtꞌmaanꞌ nque ndochi ja na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen, majuuntyi jon matyentjön nnon. Majoꞌ juu nato xco na condue nanminꞌ na tyiꞌxeꞌcüijntꞌuehanꞌ, mantyja ꞌnaanꞌhanꞌ na matsijon ja. Ee tsoñꞌen jñꞌoon na tquen Moisés ndoꞌ mantyi joo jñꞌoon na tji nnꞌan na toninncya jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ntyja nchu vaa ꞌnan na nguaa, tsoñꞌen mavantyja tsꞌönhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ nque nanminꞌ mantyi contyja nꞌonhan na joo nnꞌan na jndë tjë, ntsintcüi nndaꞌ jonhan, min na aa conduihan nnꞌan na jndë jntꞌahan ꞌnan na chuhanꞌ na tonnon Tyoꞌtsꞌon, ndoꞌ min na aa nnꞌan na nanꞌxuan jnan. Ja cüejon vantyja tsꞌön jñꞌoonvaꞌ chaꞌxjen nque nanminꞌ. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, tonnon Tyoꞌtsꞌon ndoꞌ na tondëë nnꞌan, maquen yantyi ja na juu na vicjeeꞌ ñuan njan, mꞌanhanꞌ na ntjuꞌ. 


text:
<pb/>“Ndoꞌ na nndaꞌ na condui ja, itsꞌaahanꞌ chuchen na tacoca tsjoon na tëque ja. Ee joꞌ tyjë ntcüꞌëhanꞌ na ntejndei nnꞌan tsjoonꞌñeen yo ꞌnan na icanhanꞌhin ndoꞌ mantyi yo ꞌnan na tyincyaa cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon na sitꞌmanꞌ jahin ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. 


text:
Juu tsꞌianꞌñeen matsꞌahanꞌ tyquiiꞌ vatsꞌon tꞌman. Chaꞌxjen costumbre na conanꞌyꞌö́n, joꞌ jndë tquen jiꞌua ja na tonnon Tyoꞌtsꞌon. Majoꞌ chito nnꞌan jndye tꞌon yo ja, min chito conanꞌntjaꞌhan. Juu xjenꞌñeen vendye nnꞌan judíos na jnanhan ndyuaa Asia, jndiohan ja joꞌ. 


text:
Joo nanꞌñeen, xe na aa vaa jnan na ninꞌquitquenhan nnonꞌ, chuhanꞌ na nquehan quindyoquinduehan nnonꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ xe na aa joo nanꞌñeen ndiquindëë ninncyohan ntjoohin, nque nanminꞌ, quinduehan nin ꞌnan tijndaꞌ na sitja ja xjen na tomꞌan ndëë nanmꞌannꞌian nján já nnꞌan judíos. 


text:
Ninnquiiꞌchen xe na ¿Aa cotjiꞌhan cüenta na juu jñꞌoon na ticꞌuaa ꞌndyö tsiꞌmanhanꞌ na sitja ja? Juu xjenꞌñeen tsjö: Xeevahin minntyjëꞌ ja tondëëhoꞌ na cotoxenhoꞌ ja tsojnaanꞌ na mavantyja tsꞌön na nque nnꞌan na jndë tjë, ntandoꞌ xcohan. Nndaꞌ jñꞌoon na sinin Pablo. 


text:
<pb/>Ndoꞌ nquii Felixꞌñeen, mancüiixjen ntyjii jndaꞌ jon ntyja ꞌnaanꞌ nato xco ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Joꞌ tatyiiꞌ jon xquen jon jñꞌoon na tquenhan nnon jon ntyja ꞌnaanꞌ Pablo. Tso jon ndëë nanꞌñeen: —Juu Lisias, tsan na coꞌxen sondaro, cüjeeꞌ jndyee jon, yajoꞌ ntsijntꞌa jñꞌoon na cotquenhoꞌ nnön. 


text:
<pb/>Ndoꞌ tꞌua Félix tsꞌian nnon juu capitán na quitaꞌntyjeeꞌhan Pablo na ntjo jnan yahin, min tyiꞌngitëꞌhan na joo ntyje tsanꞌñeen ntixeeꞌhan jon. 


text:
<pb/>Ndoꞌ tyiꞌcovijndyeto xuee, nquii Félix tyjeeꞌ nndaꞌ jon yo scuuꞌ jon, tsan na jndyu Drusila, juu tsanꞌñeen tsanscu judía. Ndoꞌ sꞌaa Félix tsꞌian na quindyo Pablo, ndoꞌ jndyii Félix na sinin juu ntyja ꞌnaanꞌ na ngantyja tsꞌon tsꞌan Jesucristo. 


text:
Juu xjenꞌñeen sinin Pablo na quitsꞌaa tsꞌan chaꞌxjen na chuhanꞌ na tonnon Tyoꞌtsꞌon, ndoꞌ mantyi quen nquii tsꞌan xjen nchu va na vamꞌaan juu, ndoꞌ mantyi ntyja ꞌnaanꞌ na ngüentyja xjen na ntcoꞌxen Tyoꞌtsꞌon nnꞌan yo ꞌnan na conanꞌtjahan. Ndoꞌ juu Félix, xjen na jndyii jon jñꞌoonꞌñeen, tyꞌue jndyi jon. Ndoꞌ tso jon nnon Pablo: —Nanein cjaꞌ ntcüeꞌ, njntyꞌia ndoꞌcüan nninncyaantyichenhanꞌ xjen na nnanꞌnën nntꞌa yo ꞌuꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ mantyi nquii Félixꞌñeen, mantyja jndyi tsꞌon jon na nninncyaa Pablo sꞌon nnon jon chaꞌ ntsiquindyaa jonhin. Ngꞌe na nndaꞌ, jndye jnda toqueenꞌ jonhin na tonanꞌneinhan. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ vaa, tenon ve chu na tꞌoon Pablo joꞌ. Juu xjenꞌñeen, jnduiꞌ Félix tsꞌian na totsixuan jon, tëqueeꞌ tsan na jndyu Porcio Festo. Ndoꞌ ngꞌe nquii Félix ntꞌue jndyi tsꞌon jon na nque nnꞌan judíos quitjiꞌhan cüenta na ya tsꞌanhin yo joohan, joꞌ na jntyꞌii jon Pablo na quintjohin naviꞌ.<pb/>


text:
Ndoꞌ nque ntyee na conintque ndëë nnꞌan judíos yo ninꞌntyjehan na tꞌman conduihan quiiꞌ ntꞌanhan, tyencyahan jnaanꞌ Pablo nnon tsanꞌñeen. 


text:
Tanhan vi nayaꞌñeen nnon jon na cjaquindyo Pablo. Nndaꞌ vaa na tanhan ngꞌe na jnanꞌjndaꞌhan na nndahan jon nato chaꞌ nnanꞌcueeꞌhan jon. 


text:
Majoꞌ nquii Festo sentcüeꞌ jon jñꞌoon ndëëhan, itso jon: —Juu Pablo mancüiixjen mꞌaan jon naviꞌ Cesarea, ndoꞌ ja mandyo na nncjö ntcüꞌë joꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ tsontyichen jon ndëëhan: —Joꞌ ꞌoꞌ na conintꞌmanhoꞌ quiiꞌ ntꞌan ntyjehoꞌ, cꞌohoꞌ Cesarea yo ja. Ndoꞌ vi na jndë squehoꞌ joꞌ, nninncyahoꞌ jnaanꞌ tsanꞌñeen xe na aa va nchu vaa ꞌnan na sitjahin. 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu Festo, ninnen oo nqui xuee ntjohin Jerusalén. Ndoꞌ vi jndë joꞌ, tantcüeꞌ jon Cesarea. Ndoꞌ ya na tonco ncüiichen xuee, tëcjo jon naijon na mancüiixjen ivequityen jon ya na itsijndaꞌ jon jñꞌoon. Ndoꞌ tꞌua jon tsꞌian na quindyoyꞌonhan Pablo joꞌ. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë tueeꞌ Pablo naijon na covijndaꞌ jñꞌoon, joo nnꞌan judíosꞌñeen na jnanhan Jerusalén, sananꞌndyooꞌhan ngiaaꞌ jon. Jnduehan na jndye nnon jñꞌoon na sitjahin, na jaaꞌ jndyi jñꞌoonꞌñeen, majoꞌ joo jñꞌoonꞌñeen tyiꞌcacüjiꞌhanꞌ joohanꞌ chaꞌxjen joo jñꞌoon na jnduehan. 


text:
Majoꞌ ndö vaa jñꞌoon na sintcüeꞌ Pablo na tañoonꞌhanꞌhin: —Juu ntji na tquen Moisés, na conanꞌyꞌö́n já nnꞌan judíos, tacotsitja ja ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. Min tacotsitja ja ntyja ꞌnaanꞌ vatsꞌon tꞌman nján, min ntyja ꞌnaanꞌ nquii ta tsanmꞌaantsꞌian tꞌman César. 


text:
<pb/>Majoꞌ juu Festo, ntꞌue jndyi tsꞌon jon na quitjiꞌ nnꞌan judíos cüenta na ya jñꞌoon jon yohan, joꞌ tso jon nnon Pablo: —¿Aa ngüangueꞌ na ncꞌö Jerusalén ndoꞌ joꞌ ntsijntꞌa jñꞌoon ꞌnanꞌ? 


text:
<pb/>Ndoꞌ sintcüeꞌ Pablo jñꞌoon, itso juu nnon jon: —Nndaꞌ ta, nanein minntyjëꞌ na tonnonꞌ naijon na chuhanꞌ na ntcoꞌxenꞌ ja, ee ꞌuꞌ vaa najnduꞌ na tsixuanꞌ na ntsaꞌ tsꞌianva ngꞌe nquii ta tsanmꞌaantsꞌian tꞌman tsjoon Roma iꞌua jon tsꞌianꞌñeen nnonꞌ. Ee tacotsitja ja ndëë ntyjë́ judíos, ndoꞌ ꞌuꞌ mavaaꞌ tsonꞌ na mayuuꞌhanꞌ. 


text:
Xe na aa mayuuꞌ vaa jnan na tsixuan na cüꞌiö, jeꞌcüji ja. Majoꞌ ngꞌe tyiꞌyuuꞌ jñꞌoon na cotjiꞌ nanminꞌ cjö, tyiꞌjeꞌncya na ninncyaa tsꞌan ja ndueehan. Macꞌan na nquii ta tsanmꞌaantsꞌian tꞌman na quitsijndaꞌ jon jñꞌoon njan. 


text:
<pb/>Ndoꞌ veꞌ ngꞌe na nndaꞌ tso Pablo, sinin Festo yo nnꞌan na conanꞌquiꞌmaanꞌhin, ndoꞌ vi jndë joꞌ, tso jon nnon Pablo: —Juu jñꞌoon na macanꞌ na nquii ta tsanmꞌaantsꞌian tꞌman tsjoon Roma na quitsijndaꞌ jon jñꞌoon ꞌnanꞌ, conanꞌjntꞌa na ncjaꞌ joꞌ. Itsinin Festo nnon Agripa ntyja ꞌnaanꞌ Pablo 


text:
<pb/>Ndoꞌ tëca vendye xuee, ndoꞌ nquii Agripa, tsan na tꞌman conduihin na icoꞌxen jon, tyjeeꞌ jon tsjoon Cesarea yo tyje jon Berenice. Sancyahin tsꞌon ꞌnaanhin nnon nquii Festo. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na tyiꞌndyo xuee na tomꞌan yahin joꞌ, juu Festo sinin jon nnon Agripa ntyja ꞌnaanꞌ Pablo. Tso jon nnon tsanꞌñeen: —Ntjoo mꞌaan ncüii tsansꞌa na jntyꞌii Félix naviꞌ. 


text:
Juu xjen na tyjë Jerusalén, nque ntyee na conintque yo ninꞌjoo ntyjehan na conintque ndëë nnꞌan judíos, tyincyahan jnaanꞌ juu nnön ndoꞌ tanhan na cꞌua tsꞌian na cueꞌ juu. 


text:
Majoꞌ sintcüꞌë jñꞌoon ndëë nanꞌñeen na nquë́ nnꞌan na condui já cüentaaꞌ tsjoon Roma, tyiꞌconcyá na veꞌ cueꞌto tsꞌan na mꞌaan naviꞌ na tyiꞌcovijndaꞌ jnaanꞌ juu. Contꞌá na ngancüi jndyeehan vatsꞌian na nduehan nin ꞌnan sitja juu tsan na mꞌaan naviꞌ, ndoꞌ mantyi nquii juu ntsinin juu jñꞌoon na ngüañoonꞌhanꞌhin. 


text:
Joꞌ ya na sque nanꞌñeen ntjoohin, tasichju ja. Tonco ncüiichen xuee, tëcüetyën naijon na mancüiixjen mavaquityën xjen na macoꞌxën jñꞌoon. Ndoꞌ tꞌua tsꞌian na caquindyo Pablo. 


text:
Majoꞌ xjen na taꞌ nanꞌñeen na tyincyahan jnaanꞌ juu, jñꞌoon na jnduehan, tyiꞌcacüjiꞌhanꞌ juuhanꞌ chaꞌxjen na sitiu na nduehan. 


text:
Tquën cüenta na xiaꞌntyi conanꞌvjehan juu ngꞌe ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoon na conanꞌtꞌmaanꞌhan. Itꞌuiihanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ tsoJesús, majoꞌ Pablo quii ꞌndyo juu na vandoꞌ nndaꞌ tsanꞌñeen. 


text:
Majoꞌ ngꞌe tyiꞌquintji nchu ya ntsijntꞌa juu jñꞌoonva, taxꞌë nnon juu xe na aa ngüangueeꞌ juu na ncja ntcüeꞌ juu Jerusalén, ndoꞌ joꞌ ntsijntꞌa juu jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Majoꞌ jndë tcan juu na nquii Augusto, ta tsanmꞌaantsꞌian tꞌman tsjoon Roma na quitsijndaꞌ jon jñꞌoon ꞌnaanꞌ juu. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, joꞌ jndë tꞌua tsꞌian na quintjohin naviꞌ ata na nninncyaahanꞌ xjen na ntscüenönhin na mꞌaan nquii tsanꞌñeen. 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu Agripa tso jon nnon Festo: —Mantyi ja ninꞌquindyi jñꞌoon na itsinin juu. Ndoꞌ tꞌa Festo, tso jon nnon tsanꞌñeen: —ꞌIochen nndyiꞌ jñꞌoon ꞌndyo juu. 


text:
<pb/>Ndö vaa ꞌnan na tui, ya na tonco ncüiichen xuee, juu Agripa yo Berenice, na njon conduihan tyequeꞌhan vꞌaa naijon covancüi nnꞌan xjen na condyehan jñꞌoon. Ndoꞌ nque nnꞌan na cotoxen sondaro yo joo nnꞌan na conintque quii tsjoon, mantyi jnanꞌjon nanꞌñeen yohan. Yajoꞌ tꞌua Festo tsꞌian na quitsacyꞌon sondaro juu Pablo. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë tyjeeꞌ jon, itso Festo: —Nndaꞌ ta Agripa na condui ꞌuꞌ rey, yo tsoñꞌenhoꞌ na conanꞌjonhoꞌ yo jaa xjenvahin, macojntyꞌiahoꞌ tsansꞌavahin. Juu xjen na tyjë Jerusalén, nque nnꞌan judíos na mꞌanhan tsjoonꞌñeen yo ninꞌntyjehan na mꞌan tsjoonvahin, cotquenhan jnaanꞌ juu nnön. Conanꞌxuaahan yo na quii jndyuehan na cueꞌ juu. 


text:
Majoꞌ mavaaꞌ tsꞌön na tanin ꞌnan itsꞌaa juu na tsixuan juu na cueꞌ juu. Ndoꞌ ngꞌe nquii juu jndë tcan juu na nquii ta tsanmꞌaantsꞌian tꞌman Augusto, quitsijndaꞌ jon jñꞌoon ꞌnaanꞌ juu, joꞌ sijntꞌa na ntscüanönhin na mꞌaan jon. 


text:
Majoꞌ tajñꞌoon jndaꞌ nchji na ncüji nnon tson na ntscüenönhanꞌ na mꞌaan nquii ta na taquintyja na conintquehin nnön. Mangꞌe na nndaꞌ, joꞌ na jndyoyꞌönhin na tondëëhoꞌ, ndoꞌ majndeintyichen nnonꞌ, ꞌuꞌ ta Agripa, na ndyiꞌ jñꞌoon na ntsinin juu, chaꞌ vi na jndë jndyehoꞌ jñꞌoon na itsinin juu, vaa jñꞌoon na ntscüenön ntyja ꞌnaanꞌ juu. 


text:
Ee itsꞌaahanꞌ nchji ja ncüii tsꞌan na ntscüenon jon ncüii tsꞌan na mꞌaan naviꞌ, min tyiꞌcovijndaꞌ jnaanꞌ juu, tyiꞌquichuhanꞌ na nndaꞌ.<pb/>


text:
Joꞌ tso Agripa nnon Pablo: —Vanaan na ntsininꞌ jñꞌoon na ngüañoonꞌhanꞌ ꞌuꞌ. Xjen na taꞌ Pablo na sinin jon ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon, sive jon ntꞌö jon ndëëhan. 


text:
Itso jon: —Nndaꞌ ta Agripa, incyaahanꞌ na nën jndyi na ndyiꞌ juu jñꞌoon na ngüañoonꞌhanꞌ ja ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na nque ntyjë́ nnꞌan judíos na cotquenhan cjö. 


text:
Tsoñꞌen costumbre nján já nnꞌan judíos, jndë mantyjiꞌ jndaꞌ joohanꞌ, ta. Mangꞌe na nndaꞌ, cyonꞌ na tꞌman tsonꞌ na ndyiꞌ chjo jñꞌoon na ntsjö nnonꞌ. Ndö vaa na totsixuan Pablo vitjachen na ntcüeꞌ tsꞌon jon 


text:
<pb/>Ndoꞌ tsontyichen Pablo: “Tsoñꞌen ntyjë́ nnꞌan judíos ngio jndaꞌhan ntyja na tojömꞌan tsjön, ndoꞌ mantyi Jerusalén, juu xjen na tondichjo ja ata xjen neinhin. 


text:
Xe na aa nndue nanminꞌ nnonꞌ, mangio yahan na condui ja tsꞌan ntyja ꞌnaanꞌ tmaanꞌ fariseos, manquë́ na cojooꞌntyichen nꞌö́n na cotaꞌntcꞌuë́ tsoñꞌen na icoꞌxen juu jñꞌoon na tquen Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndyu na toxenꞌchen, nquii Tyoꞌtsꞌon tcoꞌ jon ꞌndyo jon ndëë ndochí na nque nnꞌan na jndë tjë, ntcüi nndaꞌhan. Ndoꞌ ngꞌe na mantyja tsꞌön na nndui na nndaꞌ, tsojnaanꞌ joꞌ na itꞌuiiviꞌhanꞌ ja. 


text:
Já nnꞌan Israel condui já nchoꞌve tmaanꞌ, ndoꞌ ncüii cüii tmaanꞌ joohan manndaꞌ contyja nꞌonhan na ntcüi nndaꞌhan vi na jndë tjëhan. Mangꞌe joꞌ naxuee ndoꞌ natsjon, tyiꞌtsacüentyjeeꞌhan na conanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ ꞌuꞌ, ta Agripa, tsojnaanꞌ na mantyja tsꞌön na ntcüi nndaꞌ nnꞌan na jndë tjë, joꞌ cotquen nanminꞌ jñꞌoon cjö na vaa jnan. 


text:
¿Ndu na cotjiꞌhoꞌ cüenta na tyiꞌjeꞌquitsintcüi nndaꞌ Tyoꞌtsꞌon nnꞌan na jndë tjë? Icüjiꞌ jndyoyu Pablo na tontyꞌe jon nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús 


text:
<pb/>Ndoꞌ tsontyichen Pablo: “Nque nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús, tsan na jnan Nazaret, mancö totsitiu na tcanhanꞌ na quitsꞌavꞌi nanꞌñeen. 


text:
Juu tsꞌianꞌñeen totsꞌahanꞌ Jerusalén. Nque ntyee na conintque ndëë ntyjehan nnꞌan judíos, tyincyahan najndö na joo nnꞌan na vantyja nꞌonhan Jesús, totyꞌihan vancjo. Ndoꞌ xjen na tijndaꞌ na cüje nanꞌñeen, mantyi totsijon ja na quindui na nndaꞌ. 


text:
Majndye jnda toca tsoñꞌen ntꞌaanꞌon ꞌnaan ntyjë́ nnꞌan judíos, totsꞌavꞌihan chaꞌ yo naijndeiꞌhanꞌ quitji ntcüeꞌhan na vantyja nꞌonhan Jesús. Sincꞌuaaꞌ jndyihanꞌ ja, ata tyjë mañoon njoon na tycya na tontyꞌë nnꞌan na vantyja nꞌon jon.” Itsinin nndaꞌ Pablo ntyja na ntcüeꞌ tsꞌon jon jnaanꞌ jon (Hechos 9:1-19; 22:6-16) 


text:
<pb/>Ndoꞌ tsontyichen Pablo: “Quityquiiꞌ juu tsꞌianꞌñeen, nque ntyee na conintque ndë́, tꞌuahan tsꞌian nnön na cjö Damasco. 


text:
Ndoꞌ juu natoꞌñeen na ñjön, ta, chaꞌna yajminꞌ tyioo ncüii chon na xueentyichenhanꞌ, chichen juu ndoꞌcüjioonꞌ. Sixueehanꞌ cjö, ja ndoꞌ mantyi nnꞌan na tyenanꞌjon yo ja. 


text:
Ndoꞌ na tui na nndaꞌ, tsoñꞌen já tycyaa tyuaa. Juu xjenꞌñeen jndyi jndyeeꞌ tsꞌan na tꞌman jon ja yo jñꞌoon hebreo. Tso jon nnön: ꞌUꞌ Saulo, ¿Ndu na mantyꞌeꞌ ja? ꞌUꞌ maꞌndyi viꞌ nquii ꞌuꞌ, ndoꞌ na nndaꞌ matsaꞌ, itsijonhanꞌ ntyja ꞌnanꞌ chaꞌvijon toro na ijuꞌ oꞌ ntsiuꞌ nnon tsontë na itsityuaaꞌ tsꞌan oꞌ. 


text:
Ndoꞌ juu xjen na jndyi na nndaꞌ, tsjö: ¿Nin tsꞌan ꞌuꞌ, ta? Ndoꞌ tꞌa jon ꞌndyö, itso jon: “Mancö Jesús na mantyꞌeꞌ ja.” 


text:
Majoꞌ quinanquintyjaꞌ, cüentyjeꞌ ee jndë tityincyo ja nnonꞌ na ncꞌua tsꞌian nnonꞌ na ntyentjonꞌ nnön ndoꞌ na ncüjiꞌ jndyoyuꞌ ntyja njan yo ꞌnan na jndë jndyiaꞌ nnonꞌ, ndoꞌ mantyi ntyja ꞌnaanꞌ na nnintyincyontyichen ja nnonꞌ. 


text:
Ndoꞌ nque ntyꞌiuꞌ nnꞌan judíos, tsoñꞌen naviꞌ na ninꞌquintꞌahan ꞌuꞌ, yo nque nnꞌan na mañoon tsjan conduihan, ja ngüañönꞌ ꞌuꞌ. Ndoꞌ maꞌua ja tsꞌian nnonꞌ na cjancyaꞌ jñꞌoon naya njan ndëë nanꞌñeen. 


text:
Ntꞌiön tsꞌianꞌñeen ꞌuꞌ chaꞌ ntyja ꞌnanꞌ ntsiꞌmanhanꞌ ndëë nanꞌñeen juu na condui ja, chaꞌ nndëë nnduiꞌhan ntyja ꞌnaanꞌ juu na condui najan ndoꞌ na nnanꞌjonhan ntyja ꞌnaanꞌ juu na condui naxuee. Maꞌua tsꞌianva nnonꞌ chaꞌ nndëë ndyaahan na mꞌanhan nacje ꞌnaanꞌ Satanás ndoꞌ na ncꞌonhan nacje ꞌnaanꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon. Juu tsꞌianva maꞌuahanꞌ nnonꞌ chaꞌ ngantyja nꞌonhan ja, ndoꞌ na nndaꞌ nndëë ntsitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌon jnanhan yo na ntsitjonꞌ jonhan quiiꞌ ntꞌan nnꞌan na iquen jonhan na conduihan ñuan nquiiꞌ ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon.” Tsiquindë Pablo tsꞌian na tꞌua Jesús nnon jon 


text:
<pb/>Tsontyichen Pablo: “ꞌUꞌ ta Agripa, taꞌnan siqueꞌ tsꞌön yo juu jñꞌoonꞌñeen na tso Jesús nnön xjen na tityincyooꞌhin nnön. 


text:
Na vejndyee ndëë nnꞌan tsjoon Damasco toninncyaa jñꞌoon na quintcüeꞌ nꞌonhan jnanhan ndoꞌ quinanꞌtꞌmaanꞌhan nquii Tyoꞌtsꞌon na vandoꞌ. Ndoꞌ mantyi tꞌua tsꞌian ndëëhan na quitsamꞌanhan chaꞌxjen na chuhanꞌ chaꞌ quitsiꞌmanhanꞌ na jndë ntcüeꞌ nꞌonhan. Ndë joꞌ maninjuuntyi jñꞌoon sinën ndëë nnꞌan tsjoon Jerusalén ndoꞌ mantyi ndëë nnꞌan judíos ninvaa ndyuaa Judea. Ndoꞌ majoꞌntyi totsjö jñꞌoonꞌñeen ndëë nnꞌan na chito tsjan nnꞌan judíos conduihan. 


text:
Mangꞌe na matsiquindëë juu tsꞌianva, joꞌ na tyꞌon ntyjë́ nnꞌan judíos ja quiiꞌ vatsꞌon tꞌman na ninꞌquinanꞌcueeꞌhan ja. 


text:
Majoꞌ ngꞌe nquii Tyoꞌtsꞌon ivañoonꞌ jon ja, joꞌ min ndëë nnꞌan na tꞌman conduihan, min tondëë nnꞌan na tyiꞌcondui tꞌmanhin, xiaꞌntyi mancya jñꞌoon na toninncyaa Moisés yo nque nanꞌñeen na toninncyahan jñꞌoon ntyja nchu vaa ꞌnan na nguaa. Tyíꞌcotscüantjöꞌchën jñꞌoonꞌñeen. Ata xjen neinhin itejndei Tyoꞌtsꞌon ja na matsꞌa tsꞌianva. 


text:
Ee tondue nanꞌñeen na juu tsan na conduihin Cristo, chuhanꞌ na ngenon jon naviꞌ, ndoꞌ na ngueꞌ jon, ndoꞌ na nnincyaa Tyoꞌtsꞌon na juu jon conduihin tsan na vejndyee na ngüandoꞌ xco jon quiiꞌ ntꞌan nnꞌan na jndë tjë. Ndoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na vandoꞌ xco jon, ndëë nnꞌan judíos ndoꞌ mantyi ndëë nnꞌan na chito tsjan nnꞌan judíos conduihan, nninncya nnꞌan jñꞌoon na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaanhan, ncüii na chaꞌvijon na itsixueehanꞌ chon ndëëhan.” Itsichon Pablo na cantyja tsꞌon Agripa Cristo 


text:
<pb/>Juu xjen na sinin Pablo jñꞌoonminꞌ na vañoonꞌhanꞌhin, jndei sixuaa Festo. Tso jon: —ꞌUꞌ Pablo, tsanꞌ xquenꞌ. Tsojnaanꞌ na jndye sijnanꞌ, joꞌ na itsiꞌndaaꞌhanꞌ xquenꞌ. 


text:
<pb/>Majoꞌ tꞌa Pablo ꞌndyo jon, itso juu: —ꞌUꞌ ta Festo, na njon condui ꞌuꞌ, chito tsꞌan tsanꞌ xquen ja, jndaꞌ jñꞌoon na matsitiu ndoꞌ jñꞌoon mayuuꞌhanꞌ. 


text:
Nquii Agripa, tsan na conduihin rey, ndö mꞌaan jon, ndoꞌ tsoñꞌen jñꞌoonminꞌ ntyjii ya jonhanꞌ, joꞌ mayꞌön najndö na matsinën nnon jon ee joohanꞌ chito veꞌ 


text:
ꞌUꞌ ta Agripa, ¿Aa vantyja tsonꞌ jñꞌoon na totji nnꞌan na toninncya jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ntyja nchu vaa ꞌnan na nguaa? Ja ntyji na vantyja tsonꞌ jñꞌoonꞌñeen. 


text:
<pb/>Ndoꞌ tꞌa Agripa ꞌndyo Pablo, tso jon: —Aa xeꞌ ꞌuꞌ nndaꞌ Pablo, ꞌuꞌ matsitiuꞌ na veꞌ yo chjo jñꞌoon na matsininꞌ nnön, ntsꞌaahanꞌ na maninꞌñoonꞌ na ngantyja tsꞌön Cristo. 


text:
<pb/>Ndoꞌ tꞌa Pablo ꞌndyo tsanꞌñeen, tso jon: —Macꞌan nnon Tyoꞌtsꞌon, min na aa cje ro, ndoꞌ aa jndye xuee, ꞌuꞌ ndoꞌ mantyi yo tsoñꞌenhoꞌ na condyehoꞌ na matsinën xeevahin, ngüentyja xjen na nnanꞌxuanhoꞌ tonnon Tyoꞌtsꞌon chaꞌxjen na matsixuan ja, veꞌ tyiꞌquityenhoꞌ yo carena chaꞌxjen na tyen ja. 


text:
<pb/>Ndoꞌ vi jndë sinin Pablo jñꞌoonminꞌ, juu Agripa, tsan na conduihin rey, yo tsan na condui gobernado yo Berenice, sacüentyjeeꞌhan yo ninꞌtsoñꞌen nnꞌan na teꞌndyuaa yohan. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë jntꞌahin vi ntyja nnon Pablo, jnanꞌneinhan jñꞌoon ꞌnaanꞌ jon yo ntyjehan. Jnduehan: —Juu tsansꞌava, minncüii ꞌnan tacotsitjahin na tsixuan juu na ngueꞌ juu oo min na ntjohin naviꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ tso Agripa nnon Festo: —Xe na aa juuhanꞌ taꞌnan tcan juu na nquii tsanmꞌaantsꞌian tꞌman tsjoon Roma na quitsijndaꞌ jon jñꞌoon ꞌnaanꞌ juu, ndëë ndyaahin.<pb/>


text:
Ndoꞌ nque nanmꞌannꞌianꞌñeen, vi na jndë jnanꞌjndaꞌhan na nnanꞌcüanonhan Pablo ndyuaa Italia yo mañoon nnꞌan na mꞌan naviꞌ, tyincyahan cüentahin ntꞌö juu tsꞌan na coxen cüii tmaanꞌ sondaro. Julio jndyu tsanꞌñeen. Juu tmaanꞌ sondaro na coꞌxen jon, jndyuhanꞌ Augusto, xueeꞌ nquii ta tsanmꞌaantsꞌian tꞌman tsjoon Roma. Ndoꞌ ja Lucas, tyjë yo Pablo. 


text:
Sacuá vꞌaandaa na jnanhanꞌ ndyuaa Adramitio na vjahanꞌ njoon na mꞌanhanꞌ ꞌndyo juu ndaandue ndyuaa Asia. Juu Aristarco, tomꞌaan jon yo já. Jon tsꞌan tsjoon Tesalónica ndyuaa Macedonia. Ndoꞌ vi na jndë tuá juu vꞌaandaaꞌñeen, matyꞌö́n, tosá. 


text:
Ndoꞌ cüiichen xuee squë́ tsjoon Sidón. Ndoꞌ juu Julio, sꞌaa juu na ya tsꞌanhin yo Pablo, ee tyincyaa juu na tëquindyiaaꞌ ya Pablo nnꞌan na ya jñꞌoonhin na tixeeꞌ nanꞌñeen jon. 


text:
Jndë joꞌ sacuá nntꞌá vꞌaandaa. Jnán Sidón, sacüenö́n tondye ndyuaa Chipre. Juu ndyuaaꞌñeen mꞌaan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ. Tondyeeꞌ juu Chipreꞌñeen tyiꞌjndeichen totyion jndye sta vꞌaandaa. 


text:
<pb/>Juu tsjoonꞌñeen, joꞌ ntjii capitánꞌñeen ncüiichen vꞌaandaa na jnanhanꞌ tsjoon Alejandría na vjahanꞌ ndyuaa Italia. Tꞌua tsanꞌñeen tsꞌian na cuá quiiꞌ vꞌaandaaꞌñeen. 


text:
Majndye xuee nion ro nion ro totsá. Yo ncꞌua yo ncꞌua satsquë́ tonnon tsjoon Gnido. Ee ninvaa na totyion jndye sta vꞌaandaaꞌñeen, joꞌ na tandiquindëë na ngitsácyá ndyuaa Salmón. Joꞌ na sacüenö́n tocjeeꞌ ndyuaa Creta na mantyi mꞌaan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ. 


text:
Ndoꞌ yo ncꞌua jndyi tenö́n ngiaaꞌviꞌ juu ndyuaaꞌñeen, joꞌ squë́ ncüii joo na ndyo tsjoon Lasea na jndyu Buenos Puertos naijon na tandyiiꞌ ndaandue. 


text:
<pb/>Ndoꞌ ngꞌe na tyiꞌya mꞌaan jndye, joꞌ jndye xuee na toquiñjö́n nato yo juu vꞌaandaaꞌñeen. Ndoꞌ xjenꞌñeen jndë tentyja na toncuuꞌ na ncjantyichen vꞌaandaa, ee jndë tyꞌoonhanꞌ ngueesuaꞌ. Mangꞌe joꞌ, siquiꞌmaanꞌ Pablo nnꞌan na cotsayꞌon vꞌaandaaꞌñeen. 


text:
<pb/>Itso jon ndëëhan: —ꞌOꞌ nnꞌan, ndö jñꞌoon na matsiquiꞌmanꞌ ja ꞌoꞌ, xe na aa ncꞌöntyë, ngenön natëꞌ ndoꞌ tꞌman ngitsu. Ndoꞌ chito xiaꞌntyi quichu na ngitsu, mantyi ngitsu juu vꞌaandaavahin yo ninꞌnquë. 


text:
<pb/>Majoꞌ juu capitánꞌñeen, siuꞌ jon jñꞌoon na tso tsan na vayꞌoon vꞌaandaa yo juu tsan na ꞌnaanꞌhanꞌ. Min tatyiiꞌ jon xquen jon jñꞌoon na tso Pablo. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe juu tyuaaꞌñeen tyiꞌya vaahanꞌ naijon na ntsacüentyjeeꞌ ntꞌaandaa, jnaanꞌ joꞌ tyiꞌninꞌcüenon nanꞌñeen ngueesuaꞌ, ee majndyentyihan jnanꞌtiuhan na yantyi na ncꞌochenhan na tonnon, ee tontyja nꞌonhan na aa nndëë ntsquehan tsjoon Fenice naijon ya jndyi vaa na cotsacüentyjeeꞌ ntꞌaandaa, joꞌ ngüenonhan ngueesuaꞌ. Juu tsjoon Feniceꞌñeen mꞌaanhanꞌ ndyuaa Creta na xiꞌjndiohanꞌ mꞌaan ndaandue. Jndei tyio jndye nnon ndaandue 


text:
<pb/>Nion ro nion ro tomꞌaan jndye, joꞌ jnanꞌtiu nanꞌñeen na nndëë ntꞌahan chaꞌxjen na tjooꞌ jñꞌoonhan. Ndoꞌ juu xjo na cotjueꞌhan quityquiiꞌ ndaa chaꞌ na ngüentyjeeꞌtyen vꞌaandaa, jnanꞌvehinhanꞌ, jntꞌuí, tyꞌö́n, tosá. Sacüenö́n ngiaaꞌviꞌ juu ndyuaa Creta. 


text:
Majoꞌ tyiꞌcovijndye na sá, ndoꞌ tontyja na conduiꞌ ncjuu ntyqueꞌ, joꞌ jnan ncüii jndye na tenon ntyja xjen na jndei jndyohanꞌ, totyiohanꞌ juuhanꞌ cjooꞌ vꞌaandaaꞌñeen. 


text:
Juu jndyeꞌñeen tovayꞌoontohanꞌ juu vꞌaandaaꞌñeen. Ndoꞌ ngꞌe na ndiquindëë ntꞌá na ntsayꞌö́nhanꞌ na tonnon, joꞌ jntyꞌë́tö́ na cayꞌoon nquiihanꞌ tontyja na ntꞌue tsꞌonhanꞌ. 


text:
Tenö́n tocjeeꞌ ncüii ndyuaa chjo na jndyuhanꞌ Cauda na mꞌaan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ, juu ntyjaꞌñeen tyiꞌjndeichen mꞌaan jndye, joꞌ yo ncꞌua jndyi na tꞌuë́ istjö cüentaaꞌ juu vꞌaandaa tꞌman, na tyꞌíhanꞌ joꞌ. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë tjuë́ꞌ istjöꞌñeen quiiꞌ vꞌaandaaꞌñeen, joꞌ jnanꞌtyë́n juu vꞌaandaa yo ntꞌua tꞌio chaꞌ tyiꞌntsityuiiꞌ ndaanduehanꞌ. Jntꞌá na nndaꞌ ee ncyá jndyí xe na aa ngacüꞌahanꞌ ncüii joo na jndyuhanꞌ Sirte naijon na jndye teiꞌ mꞌaan. Jndë joꞌ nque nnꞌan na contꞌa tsꞌian yo vꞌaandaaꞌñeen, jnanꞌcyaahan ndiaa ntuein na ityionhanꞌ jndye chaꞌ ntsixjenhanꞌ najndei ntyque jndyehanꞌ. Jndë joꞌ majntyꞌehan na tovantyqueto jndyehanꞌ. 


text:
Ndoꞌ vi na tonco ncüiichen xuee, nin vaa jndei na ntyque jndye juu vꞌaandaaꞌñeen. Joꞌ taꞌ nanꞌñeen na totjiꞌhan quichu, totjueꞌhinhanꞌ quiiꞌ ndaandue chaꞌ ntsixjenhanꞌ na ja vꞌaandaaꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ xee na jndë ndye, nquë́ totjíꞌ ntꞌötsꞌian cüentaaꞌ juu vꞌaandaaꞌñeen, totjuë́ꞌhanꞌ tyquiiꞌ ndaandue. 


text:
Majndye xuee na tyíꞌquijntyꞌiá min ndoꞌcüjioonꞌ min ncjuu. Ndoꞌ ninvito jndei totyionhanꞌ jndye tꞌman juu vꞌaandaaꞌñeen, ata tonanꞌtiú na mꞌán na ntꞌoo já. 


text:
<pb/>Ndoꞌ ngꞌe jndë tijndye xuee na tacocüꞌá, joꞌ tëcüentyjeeꞌ Pablo quiiꞌ ntꞌan nanꞌñeen. Itso jon ndëëhan: —ꞌOꞌ nnꞌan, juu xjen na ninvaa mꞌan Creta, tsjö ndëëhoꞌ na tyiꞌninncyö. Xe na aa juuhanꞌ tyiꞌhoꞌ nquenhoꞌ jñꞌoon na tsjö, tyiꞌxeꞌquitjön naviꞌva, min tyiꞌxequitsu quichu. 


text:
Majoꞌ naneinhin, matsiquiꞌmanꞌ jahoꞌ na tyiꞌndyuehoꞌ. Cꞌonhoꞌ na quinanꞌxuanhoꞌ ñuaanhoꞌ ee minꞌncüii jaa xeꞌcüjë, xiaꞌntyi juu ro vꞌaandaa ndyuiiꞌhanꞌ. 


text:
Ee ja condui cüentaaꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon ndoꞌ matyeꞌntjön nnon jon. Ee tsjon jñon jon ncüii ángel cüentaaꞌ jon na mꞌan. 


text:
Juu ángelꞌñeen itso jon nnön: “Nndaꞌ Pablo, tyiꞌntꞌueꞌ, ee mancüiixjen ngueꞌ tsjoon Roma naijon na mꞌaan ta tsanmꞌaantsꞌian tꞌman. Ndoꞌ joo nnꞌan na ñjon nato yo ꞌuꞌ, minꞌncüiihan xeꞌncyaa Tyoꞌtsꞌon na nncüjehan.” Ndöꞌ vaa na tso ángelꞌñeen nnön. 


text:
Mangꞌe joꞌ, cꞌonhoꞌ na quinanꞌxuanhoꞌ ñuaanhoꞌ ee ja vantyja tsꞌön na ntsiquindë Tyoꞌtsꞌon chaꞌxjen na jndë tso juu ángelꞌñeen nnön. 


text:
<pb/>Jndë tueeꞌ chaꞌna quinꞌon xuee na ndoꞌvanjan vayꞌoon jndye juu vꞌaandaaꞌñeen na tomꞌán juu ndaandue Adriático. Ndoꞌ ndö vaa ꞌnan na tui. Chaꞌna xoncüe tsjon, nque nnꞌan na contꞌa tsꞌian yo juu vꞌaandaaꞌñeen, taaꞌ nꞌonhan na mandyo ntsquë́ ncüii tyuaa. 


text:
Joꞌ tjueꞌhan ꞌnan na ntjiꞌhan xjen nchu xjen na njoon juu ndaandue, ndoꞌ taaꞌ nꞌonhan na njoonhanꞌ chaꞌ vi ntcyu nchoꞌnqui vantjoꞌ yon metros. Ndoꞌ vi na jndë tyꞌentyihan, tjiꞌ nndaꞌhan xjen, ndoꞌ taaꞌ nꞌonhan na njoonhanꞌ chaꞌna ntcyu nchoꞌntyqueꞌ metros. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na ncyaa jndyihan na ngaquiñjon vꞌaandaaꞌñeen ntjöꞌ, joꞌ tjueꞌhan ninnque xjo totsꞌaan vꞌaandaaꞌñeen chaꞌ ngacüentyjeeꞌhanꞌ. Ndoꞌ ntꞌue jndyi nꞌonhan na nninxuee. 


text:
Ndë joꞌ nque nnꞌan na contꞌa tsꞌian yo juu vꞌaandaaꞌñeen, jnanꞌtiuhan na nnanꞌnonhan. Juu tontyja sta vꞌaandaaꞌñeen, veꞌ jntꞌa yahan na mañoon ncjo cotjueꞌhan quityquiiꞌ ndaandue na ntꞌahanꞌ na cacüentyjeeꞌchenhanꞌ. Majoꞌ tyiꞌyuuꞌ na joꞌ ntꞌahan ee istjö cotjueꞌhan nnon ndaandue chaꞌ ndëë nnanꞌnon nquehan. 


text:
Majoꞌ itso Pablo nnon Julio yo sondaro ꞌnaanꞌ tsanꞌñeen: —Xe joo nanminꞌ tyiꞌquintjohan quiiꞌ vꞌaandaa, min ꞌoꞌ xeꞌquindëë nꞌmanhoꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ sondaroꞌñeen jeꞌ, vi na jndë jndyehan jñꞌoonꞌñeen, tꞌuahan tsꞌua na tyen istjöꞌñeen, mana jntyꞌehan na tëvjahanꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ xjen na vandixuee, siquiꞌmaanꞌ Pablo nanꞌñeen na cüaꞌhan. Itso jon: —Jndë nginꞌon xuee ndyiiꞌ jndyi nꞌonhoꞌ na aa nꞌmanhoꞌ, min tatyincyaahanꞌ xjen na ntcüaꞌhoꞌ. 


text:
Ngꞌe joꞌ na matsjö ndëëhoꞌ na cüaꞌhoꞌ chaꞌ nninncyaahanꞌ najndëhoꞌ ee minꞌncüiihoꞌ xeꞌcüjehoꞌ, tsoñꞌenhoꞌ nꞌmanhoꞌ quiiꞌ naviꞌva. 


text:
<pb/>Ndoꞌ vi na jndë tso jon na nndaꞌ, yajoꞌ tyꞌon jon tyooꞌ. Tondëë tsoñꞌen nanꞌñeen tyincyaa jon na ncya ya ta Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. Ndë joꞌ tyjee jon tanꞌhanꞌ, ndoꞌ taꞌ jon na icüaꞌ jon tondëëhan. 


text:
Ndoꞌ tsoñꞌen já na mꞌán quiiꞌ vꞌaandaaꞌñeen, quindë ve ciento vantjoꞌ ndyennꞌan nchoꞌnqui vantjoꞌ yon já. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë tëcjohan na tcüaꞌhan, yajoꞌ juu quichu ntquen trigo, totjueꞌhinhanꞌ tyquiiꞌ ndaandue chaꞌ quitsixjenhanꞌ na jaꞌ juu vꞌaandaaꞌñeen. Tëquitycüii vꞌaandaa ndoꞌ na tiꞌndaaꞌhanꞌ 


text:
<pb/>Ndoꞌ vi na jndë tixuee, nque nnꞌan na cotyentjonhan ntyja ꞌnaanꞌ juu vꞌaandaaꞌñeen, tyíꞌquitaꞌjnꞌaanhan juu ndyuaaꞌñeen. Majoꞌ jntyꞌiahan ncüii joo naijon tëndyiiꞌ ndaandue na mꞌaan tsꞌoteiꞌ. Jnanꞌjndaꞌhan na njntyꞌiahan na aa nndëë ngaqueeꞌhanꞌ joꞌ. 


text:
Ndoꞌ joo ncjoꞌñeen na jndë tjueꞌhinhanꞌ quiiꞌ ndaandue chaꞌ ngacüentyjeeꞌchenhanꞌ, tꞌua sondaroꞌñeen ntꞌua na ñjonhanꞌ, joꞌ ntjohanꞌ quiiꞌ ndaa. Ndoꞌ vi na jndë joꞌ, nque nanꞌñeen na contꞌahan tsꞌian yo vꞌaandaaꞌñeen, jnanꞌquinanꞌhan nꞌoon pala na jndë jnanꞌtyenhinhanꞌ. Joo palaꞌñeen tsꞌiaanꞌ na covijntꞌuehanꞌ na ngantyquehanꞌ vꞌaandaa yuu va na ntꞌue nꞌonhan. Ndoꞌ mantyi jnanꞌntyjahan ndiaa na tostahanꞌ na ndyionhanꞌ jndyehanꞌ chaꞌ ngantyquehanꞌ vꞌaandaa. Jndë na tui na nndaꞌ, tyeꞌ na vjahanꞌ naijon na tëndyiiꞌ ndaandue. 


text:
Majoꞌ tueeꞌhanꞌ ncüii joo naijon na ityionhanꞌ ndye ndaa. Mana tëquitycüii sta vꞌaandaaꞌñeen quiiꞌ teiꞌ naijon na ñjen mꞌaan ndaa. Tavijndëë sꞌiihanꞌ. Ndoꞌ tsojnaanꞌ najndei na jndyoju ndaa tꞌman, joꞌ tyeꞌ na tëtyuiiꞌ tsꞌaanhanꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ joo sondaroꞌñeen, jnanꞌjndaꞌhan na nnanꞌcüjehan nnꞌan na mꞌan naviꞌ na chohan chaꞌ tyiꞌntsataꞌntjooꞌhan ndaa ndoꞌ nnanꞌnonhan. 


text:
Majoꞌ juu capitánꞌñeen, ninꞌcüañoonꞌ jon juu Pablo, joꞌ taꞌnan tyincyaa jon na nnanꞌcüje sondaroꞌñeen nnꞌan na chohan na mꞌan naviꞌ. Joꞌ tsoñꞌen nanꞌñeen, tso jon ndëëhan na joo nnꞌan na ya cotaꞌntjooꞌ ndaa, joohan quitjueꞌ jndyeehan quiiꞌ ndaa chaꞌ ya ntsquehan tyuaa tcüi. 


text:
Ndoꞌ ndëë minndyechenhan nnꞌan na jntyꞌiihanꞌ, tso jon na cꞌohan cjooꞌ ntcaaꞌ ꞌnaanꞌ vꞌaandaa yo ntanꞌ na tyuiiꞌhanꞌ. Ndoꞌ na jntꞌá na nndaꞌ, tsoñꞌen já jnꞌmán.<pb/>


text:
Nque nnꞌan ndyuaaꞌñeen jntꞌahan na ya nnꞌanhan yo já. Ee jnanꞌntjonhan chon ndoꞌ jnduehan na quitꞌö́n chon, ngꞌe tein jndyi na covaꞌ. 


text:
Ndoꞌ Pablo, sincüi jon cüii sëëꞌ nonjnein. Majoꞌ xjen na tëquityion jonhanꞌ nnon chon, jndiꞌnon ncüii quitsu na inannon oꞌ juu chonꞌñeen. Tyen tꞌa oꞌ ntꞌö jon. 


text:
<pb/>Majoꞌ juu Pablo, sitoncüiiꞌ jon ntꞌö jon, mana tyioo juu choꞌñeen tyquiiꞌ chon, min taꞌnan natëꞌ tjon jon. 


text:
Ndoꞌ nanꞌñeen jeꞌ, tominndooꞌhan na aa ndyiiꞌhanꞌ tcooꞌhin, oo aa na ngiootohin na mana ngueꞌ jon. Ndoꞌ tja xjen na cominndooꞌhan, ndoꞌ jntyꞌiahan taꞌnan tjon jon, yajoꞌ scüejndyohanꞌ na mꞌaanꞌ nꞌonhan ntyja ꞌnaanꞌ jon, taꞌhan jnduehan na conduihin ncüii tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Ndoꞌ naijon na totꞌö́n chon, mandyo joꞌ na mꞌan tyuaa cüentaaꞌ juu tsan na conintquehin tyuaaꞌñeen na mꞌan ndaandue xiꞌjndiohanꞌ. Juu tsanꞌñeen jndyu jon Publio. Tyꞌoon jon cüenta já vaaꞌ jon ndoꞌ tixeeꞌ jon já chaꞌ vi ndye xuee. 


text:
Ndoꞌ sijonhanꞌ na nquii tye juu tsanꞌñeen, viiꞌ jon. Iyꞌoon tjuenꞌhin ndoꞌ iteiiꞌ jon neonꞌ. Joꞌ na tëquindyiaaꞌ Pablohin. Sinin jon nnon Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaanꞌ tsanꞌñeen, ndë joꞌ tyio jon ntꞌö jon cjooꞌ tsanꞌñeen, sinꞌman jonhin. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë tui na nndaꞌ, mañoon nnꞌan vꞌi na mꞌanhan juu ndyuaaꞌñeen, tyꞌehan na mꞌaan Pablo ndoꞌ mantyi sinꞌman jonhan. 


text:
Ndoꞌ nanꞌñeen jeꞌ, jndye nnon naya na jntꞌahin já, ndoꞌ juu xjen na mantꞌuí yo vꞌaandaa na ngitsá nntꞌá, tyincyahan ꞌnan na tcanhanꞌ na tijntꞌue viochen xjen na toquiñjö́n nato yo vꞌaandaa. Tueeꞌ Pablo tsjoon Roma 


text:
<pb/>Jndë na tënon ndye chiꞌ na squë́ juu ndyuaa Maltaꞌñeen, jntꞌuí joꞌ yo ncüiichen vꞌaandaa. Juuhanꞌ tsjoon Alejandría jnanhanꞌ. Juu ndyuaa Maltaꞌñeen, joꞌ jndë ntjo ya vꞌaandaaꞌñeen nguesuaꞌ. Stahanꞌ joꞌ chuuꞌ ndëë ntyꞌö Cástor yo Pólux. 


text:
Jntꞌuí joꞌ, santyë́chë́n, ngiaaꞌviꞌ ndyuaa sacüenö́n ata squë́ tsjoon Regio. Ndoꞌ tonco ncüiichen xuee, tyioo vi jndye na jnanhanꞌ tontyja na conduiꞌ ncjuu tsonjnꞌaan. Juu jndyeꞌñeen tëntyquehanꞌ vꞌaandaa tontyja na cotsá. Ndoꞌ xee na jndë ve, squë́ tsjoon Puteoli. Joꞌ jntꞌuí vꞌaandaaꞌñeen. 


text:
Juu tsjoonꞌñeen, joꞌ jndiö́ vendye nnꞌan na vantyja nꞌon Cristo. Jndue nanꞌñeen na quintjo ya já yohan ncüii nen xuee. Vi jndë joꞌ, santyë́chën, ndoꞌ squë́ juu tsjoon Roma. 


text:
Ndoꞌ nque nnꞌan Romaꞌñeen na vantyja nꞌonhan Tyoꞌtsꞌon, xjen na jndyehan na ñjö́n nato, jnduiꞌhan, jndyoquitjonhan já xenꞌ tsjoon Foro de Apio ndoꞌ mañoon ntyjehan jndyoquitjonhan já ncüii joo na jndyu Tres Tabernas. Ndoꞌ juu Pablo, xjen na jndyiaaꞌ jonhan, tyincyaa jon na ncya ya Tyoꞌtsꞌon ndoꞌ tꞌoon jon na xoncüii tsꞌon jon. 


text:
Ndoꞌ juu xjen na squë́ tsjoon Roma, juu capitánꞌñeen tyincyaa jon cüenta nnꞌan na mꞌan naviꞌ ntꞌö nquii tsan na tëquintyja na coꞌxen tsoñꞌen sondaro. Majoꞌ juu Pablo, tyincyahan na vanaan na ncꞌoon ndyaꞌ jon yo ncüii sondaro na ntquen tsanꞌñeen cüentahin. Tsjoon Roma toninncyaa Pablo jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon 


text:
<pb/>Xuee na jndë ndye na squë́ Roma, ndoꞌ tqueenꞌ Pablo nnꞌan na conintque quiiꞌ ntꞌaanꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos juu tsjoonꞌñeen. Ndoꞌ vi na jndë tëncüi nanꞌñeen na mꞌaan jon, tso jon ndëëhan: —ꞌOꞌ ntyjë, minꞌncüii tacotsitja ja ndëë ntyjëëhë nnꞌan judíos, min ntyja ꞌnaanꞌ costumbre na tquen ndochiihi na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen. Majoꞌ min na nndaꞌ, tsjoon Jerusalén tyꞌonhan ja ndoꞌ tyincyahan cüenta ja nduee nnꞌan tsjoonvahin. 


text:
Ndoꞌ nanꞌñeen jeꞌ, tanhan na ncö quitsjö nin ꞌnan na sitja ja. Ndoꞌ vi na jndë jndyehan jñꞌoon na sinën, ninꞌquinanꞌquindyaahan ja, ee taaꞌ nꞌonhan na tanin ꞌnan sꞌaa na chuhanꞌ na cüꞌiö. 


text:
Majoꞌ nque ntyjëëhë nnꞌan judíosꞌñeen, ninvito taꞌhan na tyíꞌquintjo ngiohan na ndyaa ja. Joꞌ na tcꞌan na nquii ta tsanmꞌaantsꞌian tꞌman tsjoonvahin ntsijndaꞌ jon jñꞌoon njan. Majoꞌ chito na jndyö ntjoo na ntquën nnꞌan ndyuaa tsjön nnon tsꞌian. 


text:
Mangꞌe joꞌ tquënꞌ ꞌoꞌ na ntyꞌia ꞌoꞌ ndoꞌ na ntsinën yohoꞌ. Ee jaa nnꞌan judíos, contyja nnꞌön na nncüjeeꞌ nquii jon na conduihin na ntsinꞌman jon ñuan njanhan. Ndoꞌ ja ndö, vantyja tsꞌön na jndë jndyo jon. Tsojnaanꞌ joꞌ na tyen tyen carenamin ntꞌö. 


text:
<pb/>Ndoꞌ tꞌa nanꞌñeen ꞌndyo jon, jnduehan: —Nque ntyjëëhë nnꞌan ndyuaa Judea, minꞌncüii tson taconanꞌcüenonhan ntjoohin ntyja ꞌnanꞌ, min xjen na squehan ntjoohin, minꞌncüii jñꞌoonviꞌ taconanꞌneinhan cjoꞌ. 


text:
Majoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon xco na vantyja nꞌonhoꞌ, já ninꞌquindyë́ nchu vaa na mavaaꞌ tsonꞌhanꞌ, ee mangiö́ na tsoñꞌen nnꞌan conduehan na juu na vantyja nꞌonhoꞌ Jesús, tyiꞌxeꞌcüijntꞌuehanꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu xjenꞌñeen jnanꞌjndaꞌhan nin xuee na ngancüii nndaꞌhan, ndoꞌ ya tueeꞌ juu xueeꞌñeen, jndye jndyi nanꞌñeen tëncüihan juu vꞌaa na mꞌaan ya Pablo. Vitsjoon taꞌ jon na sinin jon ndëëhan ata xjen tman. Jñꞌoon na siquiꞌmaanꞌ jonhan na ncyahan na nquii Tyoꞌtsꞌon ntyeꞌntjon jonhan ntyja na cotsamꞌanhan. Sinin jon ndëëhan jñꞌoon na tquen Moisés yo jñꞌoon na toninncya nnꞌan na tonanꞌnein jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaanꞌ nchu vaa ꞌnan na nguaa. Tijntꞌuehin joo jñꞌoonꞌñeen na ninꞌcüantjon jon nnꞌan judíosꞌñeen na cantyja nꞌonhan na nquii Jesús conduihin Cristo. 


text:
Ndoꞌ tsojnaanꞌ na tyiꞌninꞌncüii na jnanꞌtiuhan ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoon na jndyehan, joꞌ na tyeꞌ na tycyahan. Majoꞌ sinin jndyee Pablo ndëëhan ncüii jñꞌoon, itso jon: —Mayuuꞌ jñꞌoon na siꞌman Espíritu Santo nnon Isaías tsan na toninncyaa jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ntyja nchu vaa ꞌnan na nguaa. Juu tsanꞌñeen sinin jon jñꞌoonꞌñeen ndëë ndochiihi na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen. Tso jon:<pb/> 


text:
Joo nnꞌan ndyuaavahin, ndö jñꞌoon na cjaꞌquitsuꞌ ndëëhan:<pb/>“Min na jndye jnda na condyehoꞌ jñꞌoon na matsiquiꞌmanꞌ jahoꞌ, majoꞌ xeꞌcüaaꞌ nꞌonhoꞌhanꞌ.<pb/>Ndoꞌ min na jndye nnon na matsꞌa na cojntyꞌia ndëëhoꞌ, majoꞌ xeꞌquitquenhoꞌ cüenta ꞌnan na itsiꞌmanhanꞌ.<pb/> 


text:
Nndaꞌ vaa na coquenon nanminꞌ ngꞌe nquehan jndë jnanꞌqueꞌ nꞌonhan. Itsijonhanꞌhin chaꞌvijon nnꞌan quita, chaꞌvijon nnꞌan tëꞌ ndëë.<pb/>Nndaꞌ vaa na coquenonhan chaꞌ tyiꞌntquenhan cüenta ꞌnan na cojntyꞌiahin na matsꞌa, min na ncüaaꞌ nꞌonhan nchu vaa itsiquindyi juu jñꞌoon na matsiquiꞌmanꞌhan.<pb/>Ee xee na aa ntquenhan cüenta ndoꞌ na ncüaaꞌ nꞌonhinhanꞌ, yajoꞌ ntcüeꞌ nꞌonhan jnanhan na tonnön, ndoꞌ na ntsinꞌman ja ñuaanhan.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ tsontyichen Pablo ndëë nnꞌan judíosꞌñeen: —Joꞌ ꞌoꞌ ntyjë, juu jñꞌoonvahin ntyja na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaan nnꞌan, cüaaꞌ nꞌonhoꞌ na itscüenon jonhanꞌ ndëë nnꞌan na mañoon tsjan conduihan yo ꞌoꞌ. Joo nanꞌñeen nnanꞌvehinhanꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ joo nnꞌan judíosꞌñeen, vi na jndë jndyehan jñꞌoonvaꞌ, jnduiꞌhan. Jndye jñꞌoon na tyíꞌcüijon na tonanꞌneinntyichenhan yo ntyjehan. 


text:
<pb/>Ndoꞌ Pablo, quindë ve chu na tomꞌaan ya jon ncüii vꞌaa na veꞌ chiꞌ ro chiꞌ ro totyion jonhanꞌ. Ndoꞌ tsoñꞌen nnꞌan na totsaquijntyꞌiahan jon, joꞌ chu jon cüentahan. 


text:
Toninncyaa jon jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ na ityeꞌntjon Tyoꞌtsꞌon nnꞌan ntyja na cotsamꞌanhan. Ndoꞌ mantyi totsiꞌman jon jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ ta Jesucristo. Tꞌman vaa na tyincyaahanꞌ na totsiꞌman jon jñꞌoonꞌñeen ndëë nnꞌan ndoꞌ minꞌncüii tsꞌan tasitsanꞌhin.<pb/>


text:
Ja Pablo matsꞌa tsꞌian na condui tsonvahin. Ngꞌe na ntꞌue tsꞌon Tyoꞌtsꞌon, joꞌ na condui ja tsꞌan na iꞌua jon tsꞌian nnön na mancya juu jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon ndëë nnꞌan. Juu ntyjëëhë Timoteo itsijonhin yo juu jñꞌoonvahin. 


text:
Nquehoꞌ na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo na conduihoꞌ tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon na mꞌanhoꞌ tsjoon Colosas, ndëë ꞌoꞌ matscüenön tsonvahin. Nnon nquii tyëëhë Tyoꞌtsꞌon macꞌan na juu naya na condui jon yo ninꞌjuu na conduihin na tajñuaanꞌ tsꞌonhin, ncyaa jon na nanꞌxuanhoꞌhanꞌ. Jñꞌoon na ican Pablo ntyja ꞌnaan nnꞌan na vantyja nꞌon 


text:
<pb/>Nquii Tyoꞌtsꞌon conduihin tye Jesucristo ndoꞌ juu jon conduihin na ityeꞌntjon jon jaa. Xjen na conanꞌnë́n nnon Tyoꞌtsꞌon, machaꞌchen xjen coninncyá na yahin ntyja ꞌnaanhoꞌ. 


text:
Contꞌá na nndaꞌ ntyjantyi xjen tyeꞌ na condyë́ na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo Jesús. Ndoꞌ mantyi na conanꞌvengiohoꞌ tsoñꞌen nnꞌan na conduihan cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Juu na vantyja nꞌonhoꞌhin, yo juu na conanꞌveꞌngiohoꞌ nnꞌan na conduihan cüentaaꞌ jon, joohanꞌ nanꞌxuanhoꞌhanꞌ xengꞌe ntyja nꞌonhoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon. Juu na vantyja nꞌonhoꞌ jon vavehanꞌ quiñoonꞌndue. Jndë macondyehoꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ xengꞌe juu jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon. 


text:
Juu jñꞌoon nayavahin na coninncya nnꞌan ndëëhoꞌ, jndë vjacyahanꞌ ninvaa tsonnangue. Ndoꞌ minyuuchen na iveeꞌhanꞌ, jndye nnon covityincyooꞌ na icoꞌyahanꞌ nnꞌan. Ndoꞌ mantyi nquehoꞌ, xjen na tyeꞌ condyehoꞌhanꞌ ata xjen neinhin, covityincyooꞌ na jndye nnon itsꞌaahanꞌ quiiꞌ ntꞌanhoꞌ 


text:
Juu nayaꞌñeen, nquii ntyjëëhë Epafras totsiꞌman jon ndëëhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. Juu jon vengiö́ jndyihin, conduihin na ityeꞌntjontyen jon nnon Cristo yo já. Xoncüeeꞌ tsꞌon jon na itsꞌaa jon tsꞌianꞌñeen quiiꞌ ntꞌanhoꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ vaa jñꞌoon na condyë́, xjen na vejndyee na jndyë́hanꞌ ata xjen neinhin, ninnquiiꞌchen conanꞌnë́n nnon Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaanhoꞌ. Cotán na nquii jon ntsijndaꞌ jon nquenhoꞌ nchu vaa na ntꞌue tsꞌon jon na quitsamꞌanhoꞌ na tonnon jon, yo na ncüaaꞌ nꞌonhoꞌ nin ꞌnan chuhanꞌ na quintꞌahoꞌ ndoꞌ nin ꞌnan na tyiꞌquichuhanꞌ. 


text:
Ndöꞌ vaa na cotán chaꞌ ntyja ꞌnaanhanꞌ nndëë ncꞌonhoꞌ chaꞌxjen na chuhanꞌ na cꞌon nnꞌan na conduihan cüentaaꞌ Cristo, chaꞌ ngaveeꞌ ntyjii jon nchu vaa na cotsamꞌanhoꞌ ndoꞌ na nntꞌahoꞌ jndye nnon naya viochen xjen na covaquehoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndoꞌ mantyi cotán na ngaquehoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu najndei na conduihin na tëquintyja na tsixuanhanꞌ, chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ joꞌ nndëë ncꞌonhoꞌ na tꞌman nꞌonhoꞌ tsoñꞌen naviꞌ na coquenonhoꞌ, min tyiꞌxeꞌquityiꞌhoꞌ cüenta yo ꞌnan na contꞌa nnꞌanhoꞌ. Ata nninncyaahanꞌ na neinhoꞌ juu xjen na covenonhoꞌ joo naviꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ na nninncyahoꞌ na ya nquii tyëëhë Tyoꞌtsꞌon. Nquii jon na sijndaꞌ jon na ngacüjaꞌhanꞌ jaa na ncyꞌön cüenta juu naya na itsiquindaaꞌ jon tsoñꞌen nnꞌan na conduihan cüentaaꞌ jon, naijon naxuee na ityeꞌntjon Jesucristo. 


text:
Juu naijon icoꞌxen nquii yutyia, jaan jndyihanꞌ. Majoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon, jndë siquindyaa jon jaa na tomꞌan nacje ꞌnaanꞌhanꞌ, ndoꞌ tyiiꞌ jon jaa ntyja ꞌnaanꞌ juu na ityentjon jnda nquii jon na viꞌntyjii jndyi jonhin, na nnanꞌjön yo juu na ityeꞌntjon jon. 


text:
Ngꞌe ntyja ꞌnaanꞌ jnda jon, joꞌ jndë siquindyaa jon jaa ntyja ꞌnaanꞌ jnan, ndoꞌ jndë sitꞌman tsꞌon jon jaa na nndaꞌ nanꞌxuan. Cristo taquintyja na tꞌman conduihin 


text:
<pb/>Cristo conduihin na jnduihin nquii Tyoꞌtsꞌon na nquii jon ndiquijntyꞌia nnꞌan jon. Quiiꞌ ntꞌan tsoñꞌen na tquen Tyoꞌtsꞌon, nquii Jesús taquintyja na tꞌman conduihin. 


text:
Ee ntyja ꞌnaanꞌ jon, joꞌ tquen Tyoꞌtsꞌon tsoñꞌen na min quiñoonꞌndue yo nnon tsonnangue, ꞌnan na covityincyooꞌ yo na tyiꞌcovityincyooꞌ. Mantyi yo ncüii cüii nnon na cotandoꞌ na tonnon Tyoꞌtsꞌon na cotoxen, yo mañoon nnon na conintque na chito conduihan nnꞌan. Ntyja ꞌnaanꞌ Cristo tquen Tyoꞌtsꞌon tsoñꞌen joohan, chaꞌ ntyja ꞌnaanhan nditꞌmaanꞌ nquii Cristo. 


text:
Vitjachen na tquen Tyoꞌtsꞌon tsoñꞌen, mancüiixjen mꞌaan Cristo, ndoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon, tsoñꞌen na tquen Tyoꞌtsꞌon, contjo na mꞌanhanꞌ chaꞌxjen na tquen jon. 


text:
Ndëë jaa tmaanꞌ nnꞌan na vantyja nnꞌön, Cristo conduihin tsöꞌxquenhanꞌ. Ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon tyeꞌ tsoñꞌen. Manquii jon na tyincyaa Tyoꞌtsꞌon na tandoꞌ xco jon na vejndyee quiiꞌ ntꞌan tsoñꞌen nnꞌan na jndë tjë. Sꞌaa Tyoꞌtsꞌon na nndaꞌ chaꞌ quiiꞌ ntꞌan tsoñꞌen na mꞌan, ncꞌoon Cristo na tëquintyja na tꞌman conduihin. 


text:
Ee nquii Tyoꞌtsꞌon taveeꞌ ntyjii jon na tsoñꞌen na condui nquii jon, mantyi juu jnda jon Cristo, cüejon quinduihin. 


text:
Ndoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na tueꞌ jon na jnduiꞌ neoonꞌ jon na jñon nnꞌanhin tsonjnꞌaan, joꞌ na sijndaꞌ Tyoꞌtsꞌon na ntyja ꞌnaanꞌ joꞌ ntjo ya ntcüeꞌ nchjii jon yo tsoñꞌen. Itsꞌaa jon na nndaꞌ, yo manquëntyë na mꞌan tsonnanguevahin, ndoꞌ majoꞌntyi yo nque joo na mꞌan quiñoonꞌndue. 


text:
<pb/>Xjen na toxenꞌchen tatomꞌanhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Juu xjenꞌñeen tonduihoꞌ nnꞌan na vꞌiiꞌ nꞌonhoꞌhin nchu vaa na tonanꞌtiuhoꞌ, ndoꞌ yo ntyja ꞌnaan natyia na tontꞌahoꞌ. 


text:
Majoꞌ naneinhin ngꞌe na tquiihanꞌ siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ Cristo na tueꞌ jon, joꞌ jndë ntjo nchjii Tyoꞌtsꞌon yohoꞌ. Tyincyaa jon na tennon Cristo na nndaꞌ, chaꞌ nndëë ntquen jon ꞌoꞌ na ñuan nquiiꞌ ꞌoꞌ na tonnon jon na minꞌncüii jnanhoꞌ, na taꞌnan tsꞌan na nndëë ngitso na vaa ncüii nnon ntyja ꞌnaanhoꞌ na ntꞌuiiviꞌhanꞌ ꞌoꞌ. 


text:
Ndoꞌ na nndaꞌ, icanhanꞌ na ninvito cantyja nꞌonhoꞌ Cristo, ndoꞌ na quintjotyenhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juuhanꞌ. Min tyiꞌnanꞌveeꞌ nꞌonhoꞌ yo juu jñꞌoon naya na condyehoꞌ na incyaahanꞌ na tꞌman qui nꞌonhoꞌ Tyoꞌtsꞌon na ntsinꞌman jon ñuaanhoꞌ. Maninjuu jñꞌoon naya na jndë macondyehoꞌ na coninncya nnꞌanhanꞌ ndëë nnꞌan tsonnangue. Ndoꞌ mantyi ja Pablo, iꞌua Tyoꞌtsꞌon tsꞌian nnön na matyeꞌntjön nnon jon na mancya jñꞌoonꞌñeen ndëë nnꞌan. Ityeꞌntjon Pablo ndëë nnꞌan tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon 


text:
<pb/>Mꞌan na nën quityquiiꞌ joo naviꞌ na maquenön ntyja ꞌnaanhoꞌ. Ngꞌe na nndaꞌ vaa na maquenön yo siꞌtsꞌo njan, itsiquindëhanꞌ joo naviꞌ na iquenon Cristo ntyja ꞌnaan naviꞌ na coquenon nnꞌan na conduihan tmaanꞌ cüentaaꞌ jon. 


text:
Nquii Tyoꞌtsꞌon iꞌua jon tsꞌian nnön na condui ja tsꞌan na matyeꞌntjön ndëë nnꞌan na conduihan tmaanꞌ cüentaaꞌ jon. Itsꞌaa jon na nndaꞌ chaꞌ juu jñꞌoonꞌ jon, quindë ya ndyehoꞌhanꞌ, ndoꞌ na ntejndeihanꞌ ꞌoꞌ. 


text:
Juu jñꞌoonva, nnꞌan na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen, tyíꞌquindyehan juuhanꞌ, majoꞌ naneinhin jndë itsiꞌman jndyoyu Tyoꞌtsꞌonhanꞌ ndëë tsoñꞌen nnꞌan na iquen jon na conduihan cüentaaꞌ jon. 


text:
Juu jñꞌoonꞌñeen, nquii jon jndë sijndaꞌ jon na ntsiꞌman jonhanꞌ ndëë tsoñꞌen nnꞌan na chito conduihan nnꞌan judíos. Juu jñꞌoonva na tyíꞌcondye nnꞌanhanꞌ, taquintyja njon jndyi conduihanꞌ. Ndö vaa na itsiquindyihanꞌ, nquii Cristo mꞌaan jon quiiꞌ nꞌonhoꞌ. Juuhanꞌ incyaahanꞌ na tꞌman qui nꞌonhoꞌ na nnanꞌjonhoꞌ yo Tyoꞌtsꞌon naijon na tëquintyja na tꞌman conduihin. 


text:
<pb/>Mangꞌe joꞌ, minꞌcya ro naijon na cotsá, coninncyá jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ Cristo. Yo na jndaꞌ nquë́n conanꞌquiꞌmánꞌ nnꞌan na cantyja nꞌonhan jon ndoꞌ mantyi yo na conanꞌmán ndëëhan nin ꞌnan itsiquindyihanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jon. Contꞌá na nndaꞌ chaꞌ ncüii cüiihan ntquenhanꞌhin na quindë conduihan na tonnon Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaanꞌ Cristo. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ, joꞌ matsichön yantyë yo ntyja ꞌnaanꞌ juu najndei na taquintyja na condui Cristo na incyaa jon na matsixuan jahanꞌ. Cüityincyooꞌntyichenhanꞌ yo ntyja njan.<pb/>


text:
ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, ntꞌue tsꞌön na cüaaꞌ nꞌonhoꞌ na yo na ninvaa najndö, maquen yantyi ja ntyja ꞌnaanhoꞌ, ndoꞌ mantyi ntyja ꞌnaan nque ntyjëëhë na mꞌanhan tsjoon Laodicea. Ndoꞌ majoꞌntyi ntyja ꞌnaan tsoñꞌen nnꞌan na vantyja nꞌon Cristo min na tyiꞌquitajnꞌaanhan ja. 


text:
Matsꞌa na nndaꞌ chaꞌ quitsayꞌonhan na jndëhan ndoꞌ na quinanꞌvengiontyichenhan ntyjehan na vantyja nꞌon Cristo. Matsꞌahanꞌ chaꞌ ngüentyja na nanꞌxuanhan tsoñꞌen nnon na ntquenhanꞌhin na chaꞌvijon na tyahin ntyja ꞌnaanꞌ Cristo, na quindë ya ncüaaꞌ nꞌonhan ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na tacotsiꞌman Tyoꞌtsꞌonhanꞌ ndëë nnꞌan ndyu na toxenꞌchen. Juuhanꞌ itsiquindyihanꞌ na nquii Cristo mꞌaan jon quiiꞌ nꞌonhoꞌ. 


text:
Ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon, tsoñꞌen na njon jndyi conduihanꞌ na jndaꞌ xquen Tyoꞌtsꞌon yo juu na ivaaꞌ tsꞌon jon, vantyꞌiuuꞌ mꞌanhanꞌ. 


text:
Matsjö na nndaꞌ ndëëhoꞌ chaꞌ joo jñꞌoon na conanꞌnchuꞌ nnꞌan na coninncyahan ndëëhoꞌ, tyiꞌnanꞌviꞌnnꞌanhanꞌ ꞌoꞌ, tanin min na aa itsꞌaahanꞌ ngiohoꞌ na njon jndyi nanꞌxuan joo jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Ee min na tyiꞌcꞌoon ja quiiꞌ ntꞌanhoꞌ, nndëë ntjiꞌhoꞌ cüenta na chaꞌvijon na mꞌan yohoꞌ. Ndoꞌ incyaahanꞌ na nën rö na maquën cüenta na nchuꞌ vja ꞌnan na contꞌahoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Cristo, ndoꞌ na cotsananꞌchonhoꞌ na vantyja nꞌonhoꞌhin. Ngꞌe na vantyja nnꞌön, joꞌ juu na cotsamꞌan covixcohanꞌ 


text:
<pb/>Ndoꞌ chaꞌxjen na tyꞌonhoꞌ cüenta Cristo Jesús na ityeꞌntjon jon ꞌoꞌ, ninvito quitsamꞌanhoꞌ na conanꞌjonhoꞌ yohin. 


text:
Quitsamꞌantyenhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jon, chaꞌxjen na tyen tooꞌ nchꞌiooꞌ tsꞌoon quiiꞌ tyuaa. Ndoꞌ juu na vantyja nꞌonhoꞌhin, ncyahoꞌ na ngaquehoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jon chaꞌxjen jñꞌoon na totsiꞌman Epafras ndëëhoꞌ. Ndoꞌ na ninnquiiꞌchen quinanꞌtꞌmaanꞌhoꞌ Tyoꞌtsꞌon na ncya ya jon ntyja ꞌnaanꞌ tsoñꞌen. 


text:
<pb/>Ndoꞌ quintꞌahoꞌ cüenta na tanin tsꞌan ngachu juuhoꞌ na chaꞌvijon tsꞌan na mꞌaan naviꞌ yo jñꞌoon na incyaa juu. Ee ninꞌquinanꞌviꞌnnꞌan nanꞌñeen ꞌoꞌ yo jñꞌoon na cotjiꞌhan cüenta na juuhanꞌ veꞌ jnꞌaanhanꞌ. Ee juu jñꞌoon na coninncyahin, xꞌeehanꞌ na mꞌaanꞌ nꞌon nnꞌan nchu vaa na icanhanꞌ na quintꞌahan chaꞌ ntjo ya ntyjii Tyoꞌtsꞌon yohan, majoꞌ juu jñꞌoonꞌñeen vatꞌio vjahanꞌ, chito chaꞌxjen juu jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ Cristo. 


text:
<pb/>Ee nquii Tyoꞌtsꞌon, tsoñꞌen na conduihin, mantyi nquii Cristo quindë ya condui jonhanꞌ xjen na tomꞌaan jon tsonnangue na tsꞌanhin. 


text:
Ndoꞌ juu na quindë na condui Cristo, nquii Tyoꞌtsꞌon incyaa jon na nanꞌxuanhoꞌhanꞌ. Ee nquii Cristo tëquintyja na tꞌman conduihin tondëë tsoñꞌen na conintque quiñoonꞌndue yo mañoon nnon na cotoxen, majoꞌ chito conduihan ntyja ꞌnaanꞌ tsonnanguevahin. 


text:
Ntyja ꞌnaanꞌ jon jndë tui yohoꞌ ncüii nnon na itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌvijon juu tsꞌian na contꞌa nnꞌan judíos yo yononꞌndaa ndahin. Juu natyia na toquenhanꞌ xjen ꞌnaanꞌhanꞌ ꞌoꞌ xjen na tyíꞌcovantyja nꞌonhoꞌ Cristo, itsijonhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ chaꞌvijon na jndë jnanhanꞌ. Xiaꞌntyi nquii Cristo itsꞌaa jon tsꞌianꞌñeen quiiꞌ nꞌonhoꞌ. 


text:
Juu xjen na jntꞌëhoꞌ yo xueeꞌ jon, sijonhanꞌ ꞌoꞌ chaꞌvijon ntꞌoo, tantyꞌiuhoꞌ yohin. Ndoꞌ yo najndei na condui nquii Tyoꞌtsꞌon na tyincyaa jon na tandoꞌ xco Cristo, mantyi incyaa jon na cotandoꞌ xcohoꞌ yo Cristo ngꞌe na vantyja nꞌonhoꞌhin. 


text:
Na toxenꞌchen tonduihoꞌ ntꞌoo ngꞌe juu jnan na tonanꞌxuanhoꞌ. Xjenꞌñeen juu ꞌnan na toquiooꞌ jndyi nꞌonhoꞌ na tontꞌahoꞌ jnan, chaꞌvijon tacotyjehoꞌhanꞌ. Majuu xjenꞌñeen tyincyaa Tyoꞌtsꞌon na cotaꞌndoꞌhoꞌ xengꞌe Cristo, ndoꞌ sitꞌman tsꞌon jonhoꞌ tsoñꞌen jnanhoꞌ. 


text:
Juu ntji ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon na tocoꞌxenhanꞌ jaa, yo joo jñꞌoon na tonanꞌjndaꞌhanꞌ nin ꞌnan na quintꞌaha, nquii Cristo sityuiiꞌ jonhanꞌ. Joohanꞌ jndë tyiiꞌ jon coꞌhanꞌ nnon tsonjnꞌaan. 


text:
Ndoꞌ tsoñꞌen na tonditque na tocoꞌxenhanꞌ na conanꞌtja jaa, sityuiiꞌ jon najndë na tonanꞌxuanhanꞌ. Ndoꞌ ndëë tsoñꞌen na tquen Tyoꞌtsꞌon, siꞌman tyincyo jon na nquii jon tantjon jonhanꞌ xjen na tueꞌ jon nnon tsonjnꞌaan. Quijntꞌuë yantyë jaa na ncyꞌön cüenta tsoñꞌen na min na mꞌaan Cristo 


text:
<pb/>Mangꞌe na sꞌaa Cristo na nndaꞌ, tyiꞌnanꞌjñꞌoonꞌhoꞌ joo jñꞌoon na ngitso tsꞌan ndëëhoꞌ na conanꞌtjahoꞌ yo ꞌnan na cocüaꞌhoꞌ yo ꞌnan na covehoꞌ. Min tyiꞌntyiꞌhoꞌ cüenta ya na conduehan na conanꞌtjahoꞌ tsojnaanꞌ na tyiꞌcontꞌahoꞌ na njon ncüii xuee na condue nnꞌan judíos na tꞌman tsixuanhanꞌ, oo ya na coveeꞌ chiꞌ jntꞌa, oo xuee na cotaꞌjndyee nanꞌñeen. 


text:
Ee tsoñꞌen jñꞌoonminꞌ, veꞌ chaꞌvijon ncüanꞌhanꞌ, chito ꞌnan nquiiꞌhanꞌ. Joo jñꞌoonꞌñeen tonanꞌmanhanꞌ ꞌnan na nguaa vi na jndë tyjeeꞌ Cristo. Majoꞌ juu ꞌnan na mayuuꞌ na conanꞌman jñꞌoonꞌñeen, itsiquindëhanꞌ joohanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ nquii Cristo. 


text:
Ndoꞌ mꞌan nnꞌan na contꞌa ya na conduihan nnꞌan na ntyꞌia jndyi na conanꞌtꞌmaanꞌhan ángeles. Taninncyahoꞌ na ngitëꞌ nanꞌñeen ꞌoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu naya na nanꞌxuanhoꞌ ngꞌe na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo. Nnꞌan na nndaꞌ vaa nanꞌxuan, jndye jñꞌoon conanꞌneinhan ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoon na jndë jntyꞌiahan quiiꞌ tsantsjon, ndoꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ conanꞌquinjon nquehan. 


text:
Ndoꞌ na nndaꞌ xjen nnꞌanhin, jndë tꞌiooꞌhin ntyja ꞌnaanꞌ nquii Cristo na conduihin tsöꞌxquen na coꞌxen jon jaa. Ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon, nquë na condui siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ jon, tsoñꞌen jaa na quiñjonꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jon, covaque jaa chaꞌxjen nquii Tyoꞌtsꞌon incyaa jon. 


text:
<pb/>Ntyja ꞌnaanꞌ na tueꞌ Cristo, mantyi itsijonhanꞌ ntyja ꞌnaanhoꞌ chaꞌvijon na jndë tjëhoꞌ. Mangꞌe na nndaꞌ, joo jñꞌoon na cotjiꞌ nanꞌñeen cüenta na cotoxenhanꞌ na nin ꞌnan na quintꞌaha chaꞌ ntsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuan njanhan, conduihoꞌ ntꞌoo ntyja ꞌnaan joo jñꞌoonꞌñeen. Joꞌ ndö vaa jñꞌoon na mavaxꞌë ndëëhoꞌ: ¿Ndu na cotsamꞌanhoꞌ na chaꞌvijon ninvaa nanꞌxuanhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ tsonnangue? Ndoꞌ ¿Ndu na ninvaa na conanꞌvehoꞌ jñꞌoon na condue nanꞌñeen? 


text:
Chaꞌna conduehan: “Tyiꞌcüanaan na ntꞌuiꞌ ꞌnanvaꞌ. Nanꞌmin tyiꞌcüanaan na ntquiꞌhanꞌ ee tꞌman xuee. Min tyiꞌninncyuꞌ ꞌnanvahin ee ntsivꞌii Tyoꞌtsꞌon.” Joo jñꞌoonminꞌ jñꞌoon na njon jndyi ngio nanꞌñeen. 


text:
Ee joo ꞌnan na icüaꞌ tsꞌan ndoꞌ na iꞌu juuhanꞌ, contycüiihanꞌ na covijntꞌue tsꞌanhanꞌ. Majoꞌ jñꞌoonminꞌ na cotquenhin na icoꞌxenhanꞌ, veꞌ jñꞌoon na cotquen nquehinhanꞌ na conanꞌmanhin joohanꞌ ndëë nnꞌan. 


text:
Itsꞌaahanꞌ ntyjii tsꞌan na jndaꞌ jndyi nquen nanꞌñeen na nndaꞌ vaa jñꞌoon na cotquenhan na cotoxenhanꞌ. Ee cojooꞌ nꞌonhan yo ꞌnan na conanꞌtꞌmaanꞌhan na conanꞌquindëhan jñꞌoon na cotquenhan. Contꞌa nquehan na ndyiaꞌ jndyi nꞌonhan ndoꞌ jaaꞌ mꞌaanhanꞌ na cotquen nquehan xjen siꞌtsꞌo ꞌnaanhan ntyja nchu vaa na cotsamꞌanhan. Majoꞌ jñꞌoonꞌñeen minꞌchjo tyiꞌquitejndeihanꞌ tsꞌan na ntquen juu xjen siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ juu na juuhanꞌ ninꞌquitsꞌaahanꞌ ꞌnan na ntꞌue tsꞌonhanꞌ.<pb/>


text:
ꞌOꞌ conanꞌjonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na tyincyaa Tyoꞌtsꞌon na tandoꞌ xco Cristo. Quiñoonꞌndue naijon vequityen Cristo silla na maninꞌ tsꞌiaanꞌ tontyjaya ngiaaꞌ Tyoꞌtsꞌon, jndye nnon min na condui jon na ntejndeihanꞌ ꞌoꞌ. Joꞌ quijntꞌue yantyihoꞌ tsoñꞌen nnon na itsijndaꞌ jon ntyja ꞌnaanhoꞌ. 


text:
Ninvito quindyiꞌ nꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaan joo naya na mꞌanhanꞌ naijon mꞌaan nquii jon. Tyiꞌntyiꞌhoꞌ cüenta ꞌnan na coquenonhoꞌ nnon tsonnanguevahin. 


text:
Ee ngꞌe na tueꞌ Cristo, nein nanꞌxuanhoꞌ chaꞌvijon ntꞌoo tondëë ꞌnan na itsixuan tsonnangue. Ndoꞌ ngꞌe na conanꞌjonhoꞌ yo Cristo, juu na cotsamꞌanhoꞌ na tonnon Tyoꞌtsꞌon, vantyꞌiuuꞌ mꞌanhanꞌ tondëë nnꞌan tsonnangue. 


text:
Nquii Cristo conduihin na cotandoꞌ ñuan ꞌnaanhoꞌ. Juu xjen na nndyo nndaꞌ jon, ndoꞌ mantyi tojnaanꞌ ncꞌonhoꞌ yohin naijon na taquintyja na tꞌman conduihin. Juu na totsamꞌanhoꞌ tejndyohanꞌ yo na cotantꞌö xcö 


text:
<pb/>Yajoꞌ tsoñꞌen natyia na ntꞌue jndyi nꞌon nnꞌan tsonnangue, quitjiꞌhoꞌ cüenta na nanꞌxuanhanꞌ ntꞌoo ntyja ꞌnaanhoꞌ. Chaꞌna juu ꞌnan tyia na ninꞌcꞌoon ya tsꞌan yo ncüiichen tsꞌan na veꞌ ndöꞌ ro, ndoꞌ na iquen tsꞌan na itsitiu ya juu ꞌnan tyia na ninquitsꞌaa jndyi juu yo ncüiichen tsꞌan, yo juu ꞌnan tyia na incyaatohin yo ꞌnan na ntꞌue jndyi tsꞌon siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ juu, tyiꞌninꞌquen nquiihin xjen ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ, yo na itscjaaꞌ tsꞌon juu ꞌnaanꞌ tsꞌan, ee juu tsꞌan na nndaꞌ vaa na itsitjahin, jnaanꞌ juu cüejon tsixuanhanꞌ chaꞌxjen jnaanꞌ tsꞌan na itsitꞌmaanꞌ juu ꞌnan na jnanꞌya nnꞌan na chito Tyoꞌtsꞌonhanꞌ. 


text:
Joo ꞌnan tyiaminꞌ jndë tso Tyoꞌtsꞌon na tyiꞌntꞌa nnꞌanhanꞌ. Majoꞌ jnaanꞌ na contꞌa yahin na contꞌahinhanꞌ, joꞌ ntꞌuii matyen jon nque nnꞌan na tyiꞌcotaꞌngueeꞌhin na tonnon jon. 


text:
Mantyi ꞌoꞌ na toxenꞌchen cüejon totsantyjahoꞌ ntyja ꞌnaan joo jnanꞌñeen chaꞌxjen contꞌa mañoon nnꞌan. 


text:
Majoꞌ naneinhin ijndeiꞌhanꞌ na quitsacüentyjeeꞌhoꞌ na contꞌahoꞌ nanꞌmin. Nein tyiꞌnanꞌvje matyenhoꞌ nnꞌan, min tyiꞌnanꞌvjehoꞌhin na ninjonto. Min tyiꞌnanꞌtiuhoꞌ na ntꞌaviꞌhoꞌ nnꞌan. Min tyiꞌnanꞌcüejnaanꞌhoꞌhin. Min tyiꞌnanꞌneinhoꞌ jñꞌoon tsanꞌ cjooꞌ ncüiichen tsꞌan. 


text:
Tavi nnanꞌneinhoꞌ quintu ndëë ntyjehoꞌ. Ee joo natyia na tonanꞌjonhoꞌ yohan vitjachen na ngantyja nꞌonhoꞌ Cristo, jndë siquindyaa Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ ntyja ꞌnaanhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ ncyahoꞌ na nquii Cristo ntsixco jon tsoñꞌen nchu vaa na cotsamꞌanhoꞌ. Juuhanꞌ ninvito quindixcohanꞌ chaꞌ ncüaaꞌntyichen nꞌonhoꞌ nchu vaa na chuhanꞌ na ntsamꞌanhoꞌ chaꞌxjen na ntꞌue tsꞌon nquii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ntyja ꞌnaanꞌ juu tsꞌian xco na itsꞌaa jon, tanin min na aa condui tsꞌan tsꞌan judío oo min na aa conduihin tsꞌan na mañoon tsjan. Na mꞌaan tsꞌan ntyja ꞌnaanꞌ Cristo, tanin min na aa jndë tui yo siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ juu chaꞌxjen na contꞌa nnꞌan judíos yo yononꞌndaa ndahin, ndoꞌ tanin min na aa tyiꞌconduihanꞌ. Tanin min na aa conduihin tsꞌan na jndaꞌ jndyi xquen, oo min na tyiꞌjndaꞌ xquen juu. Tanin min na aa conduihin tsꞌan na ityeꞌntjonhin nnon patrón ꞌnanꞌ juu oo aa mꞌaan juu xjen ꞌnaanꞌ nquii. Na mꞌaan Cristo, xiaꞌntyi juuhanꞌ taquintyja njon conduihanꞌ, ndoꞌ juu jon mꞌaan jon quiiꞌ nꞌonhoꞌ. 


text:
<pb/>Ngꞌe na icüji Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ na conduihoꞌ nnꞌan ꞌnaanꞌ jon, na iquen jon ꞌoꞌ na ñuan nquiiꞌ conduihoꞌ ndoꞌ na viꞌ ntyjii jndyi jon ꞌoꞌ, joꞌ cꞌonhoꞌ na ntyꞌia ro nnꞌan ngiohoꞌ, ndoꞌ quitejndeihoꞌhin. Tyiꞌnanꞌntsahoꞌ na njonchen conduihoꞌ, chichen mañoon nnꞌan. Quinanꞌndyiaꞌ nꞌonhoꞌ ndëë nnꞌan. Nque nnꞌan na conanꞌcüejnaanꞌhan ꞌoꞌ, tyiꞌnanꞌtëëꞌ nꞌonhoꞌhin. Ndoꞌ min tyiꞌninncyahoꞌ na ntsiꞌndaaꞌhanꞌ ngiohoꞌ ya na conanꞌvje nnꞌanhoꞌ. 


text:
Nque ntyjehoꞌ na mantyi vantyja nꞌonhan Cristo, tyiꞌndyioonꞌ nꞌonhoꞌ ya na conanꞌtjahan ndëëhoꞌ. Ndoꞌ quinanꞌtꞌman nꞌonhoꞌhin ya na vaa ncüii nnon na tyiꞌquichuhanꞌ na jntꞌahin yo ꞌoꞌ. Ndoꞌ chaꞌxjen nquii Cristo Jesús sitꞌman tsꞌon jonhoꞌ, manndaꞌ ro quinanꞌtꞌman nꞌonhoꞌ nanꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ ndö jñꞌoon na njonntyichen quiiꞌ ntꞌan tsoñꞌen jñꞌoonminꞌ, quinanꞌvengiohoꞌ ntyjehoꞌ na vantyja nꞌon Cristo ee juu na conanꞌvengiohoꞌhin itsiquindëhanꞌ tsoñꞌen jñꞌoonminꞌ na tonnon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Nquii Cristo condui jon na tajñuaanꞌ tsꞌonhin. Ncyahoꞌ na juuhanꞌ coꞌxenhanꞌ tsoñꞌen ntyja na mꞌaanꞌ nꞌonhoꞌ. Ee ngꞌe na nndaꞌ tsixuan jon, joꞌ tqueenꞌ jon ꞌoꞌ na conduihoꞌ na ninncüii tmaanꞌ cüentaaꞌ nquii jon, ndoꞌ ntꞌue tsꞌon jon na quitsamꞌanhoꞌ na tajñuaanꞌ tsꞌonhoꞌ yo ntyjehoꞌ nnꞌan na conduihan cüentaaꞌ jon. Ndoꞌ ninvito ncyahoꞌ na yahin. 


text:
<pb/>Quintꞌahoꞌ na juu jñꞌoon na tyincyaa Cristo, quintjo tyenhanꞌ quiiꞌ nꞌonhoꞌ yo tsoñꞌen na taquintyja na njon tsixuanhanꞌ. Quintꞌahoꞌ na nndaꞌ viochen xjen na conanꞌmanhoꞌ jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ jon ndëë nnꞌan na conduihan cüentaaꞌ jon ndoꞌ yo na jndaꞌ nquenhoꞌ na conanꞌquiꞌmaanꞌhoꞌhin nchu vaa na ngonanꞌjonhan yo jon. Quintꞌahoꞌhanꞌ viochen xjen na cotahoꞌ salmos yo alabanzas na njon jndyi ngiohoꞌ Tyoꞌtsꞌon, ndoꞌ yo mañoon nnon jñꞌoon na conanꞌtꞌmaanꞌhoꞌhin. Ndoꞌ na concyahoꞌ na ncya ya jon ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ tsoñꞌen na contꞌahoꞌ, min xe na aa jñꞌoon na conanꞌneinhoꞌ oo aa ncüii nnon ꞌnan na contꞌahoꞌ, tsoñꞌenhanꞌ quintꞌahoꞌhanꞌ na concyahoꞌ naya nquii Tyëëhë Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaanꞌ jon. Ngꞌe na condui xco jaa, icanhanꞌ na quinanꞌvëhë jñꞌoonmin 


text:
<pb/>ꞌOꞌ nanntcu na jndë toncohoꞌ, quinanꞌquindëhoꞌ jñꞌoon na condue sꞌahoꞌ ndëëhoꞌ, ee na tonnon nquii jon na ityeꞌntjon jon jaa, ya icüjiꞌhanꞌ na quintꞌahoꞌ na nndaꞌ. 


text:
Ndoꞌ mantyi ꞌoꞌ nannon na mꞌan ntcuhoꞌ, quinanꞌvengiohoꞌhin. Tantꞌahoꞌ na veꞌ vatꞌio na mꞌanhoꞌ yo joohan. 


text:
<pb/>ꞌOꞌ yotsca, nque nnꞌan na ndahin ꞌoꞌ, quitaꞌngueeꞌhoꞌ tsoñꞌen nnon ꞌnan na conduehan ndëëhoꞌ, ee nquii Tyoꞌtsꞌon caveeꞌ tsꞌon jon na quintꞌahoꞌhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ mantyi ꞌoꞌ nannon na mꞌan ndahoꞌ, tyiꞌntꞌahoꞌ na ninnquiiꞌchen conduehoꞌ ndëë yoꞌñeen na tyiꞌcüijntꞌue ꞌnan na contꞌa joo, ee xe na aa contꞌahoꞌ na nndaꞌ, ntsꞌaahanꞌ na tajeꞌquinanꞌchonhan na ntꞌahan ꞌnan na caveeꞌ nꞌonhoꞌ yohan. 


text:
<pb/>Ndoꞌ ꞌoꞌ na conduihoꞌ nnꞌan na cotyeꞌntjonhoꞌ ndëë patrón ꞌnaanhoꞌ, tsoñꞌen na condue nanꞌñeen ndëëhoꞌ, quinanꞌquindëhoꞌhanꞌ. Mꞌan nnꞌan na xiaꞌntyi xjen na cotquen patrón cüenta, joꞌ cotaꞌngueeꞌhan tsꞌian na cotꞌua nanꞌñeen ndëëhan chaꞌ ngaveeꞌ nꞌon nanꞌñeen yohan. Majoꞌ ꞌoꞌ tyiꞌntꞌahoꞌ na nndaꞌ. ꞌOꞌ, ngꞌe na njon jndyi Cristo ngiohoꞌ, yo manchaꞌchen nꞌonhoꞌ quitaꞌngueeꞌhoꞌ tsꞌian na cotꞌuahan ndëëhoꞌ. 


text:
Minꞌcya ro nnon ꞌnan na contꞌahoꞌ, quintꞌahoꞌhanꞌ yo na manchaꞌchen nꞌonhoꞌ. Quintꞌahoꞌhanꞌ na cotjiꞌhoꞌ cüenta na nnon nquii ta Jesús cotyeꞌntjonhoꞌ, chito xiaꞌntyi ndëë nnꞌan. 


text:
Ee mangiohoꞌ na nquii Jesucristo ntsiquindaaꞌ jonhoꞌ ncüii na njon jndyihanꞌ. Manquiintyi jon na conduihin na iꞌua jon tsꞌian ndëëhoꞌ, nnon jon cotyeꞌntjonhoꞌ. 


text:
Majoꞌ mincya ro tsꞌan na itsꞌaa juu ꞌnan natyia, ndyion Tyoꞌtsꞌonhin ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ ee nincüajon ntcoꞌxen jon tsoñꞌen jaa, chito veꞌ jndaꞌ ro tsꞌan na vayꞌoon jon jñꞌoon yohin, majoꞌ yo ncüiichen tsꞌan tyiꞌcueeꞌ tsꞌon jon.<pb/>


text:
Ndoꞌ mantyi ꞌoꞌ na mꞌan nnꞌan na cotyeꞌntjonhan ndëëhoꞌ, tyiꞌnanꞌtjahoꞌ ndëë nanꞌñeen, quintꞌahoꞌ yohan chaꞌxjen na chuhanꞌ na tonnon Tyoꞌtsꞌon. Cañjoonꞌ nꞌonhoꞌ na joo ꞌnan na contꞌahoꞌ na mantyi nninncyahoꞌ cüenta nnon nquii jon na conduihin tyꞌööhö na mꞌaan jon quiñoonꞌndue. Jñꞌoon na matsꞌia na itsiquiꞌmaanꞌ Pablo joohan 


text:
<pb/>Ninnquiiꞌchen quinanꞌneinhoꞌ nnon Tyoꞌtsꞌon, tyiꞌndintyquenhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. Cꞌoonꞌ ya nꞌonhoꞌ na contꞌahoꞌ na nndaꞌ ndoꞌ ninvito ncyahoꞌ na ya jon. 


text:
Ndoꞌ mantyi nquë́, quitanhoꞌ nnon jon ntyja nján na ntsiquinaan jon na nninncyá jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon ndëë nnꞌan. Juu jñꞌoonꞌñeen ndyu na toxenꞌchen, sijndaꞌ Tyoꞌtsꞌonhanꞌ na ntsinꞌman jon ñuaan nnꞌan xengꞌe Cristo, majoꞌ naneinhin itsiꞌman jndyoyu jonhanꞌ ndëë nnꞌan. Ee tsojnaanꞌ na tsixuan tsꞌianva, joꞌ na ntyꞌi ja vancjo ntjoohin. 


text:
Quitanhoꞌ nnon jon na ntejndei jon ja na ntsinën jñꞌoon nayaꞌñeen chaꞌxjen na chuhanꞌ na quitsꞌa chaꞌ ngovaaꞌ nꞌon nnꞌanhanꞌ. 


text:
<pb/>Cꞌonhoꞌ na jndaꞌ nquenhoꞌ na cotsamꞌanhoꞌ quiiꞌ ntꞌan nnꞌan na tyiꞌcovantyja nꞌonhan Cristo, tyiꞌntsꞌaahanꞌ na ncüii nnon ntyja ꞌnaanhoꞌ ntscuꞌhanꞌ na ngantyja nꞌonhan jon. Ndoꞌ cüijntꞌuehoꞌ ncüii cüii jon na incyaa Tyoꞌtsꞌon na vanaan na nnanꞌneinhoꞌ ndëëhan ntyja ꞌnaanꞌ na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo. 


text:
Ya na covatjonhoꞌ yo nanꞌñeen, ninnquiiꞌchen quinanꞌneinhoꞌ ndëëhan jñꞌoon na ntsiꞌmanhanꞌ na mꞌanhoꞌ na neinhoꞌ na conduihoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Cristo. Ya na ntꞌahoꞌ na nndaꞌ, ntsijndaꞌhanꞌ nquenhoꞌ nin jñꞌoon na nnanꞌntcüeꞌhoꞌ ndëëhan xjen na cotaꞌxeeꞌhan ndëëhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na vantyja nꞌonhoꞌ jon. Incyaa Pablo tsꞌon ꞌnaanꞌ jon ndëëhan 


text:
<pb/>Juu ntyjëëhë Tíquico ntsiquindyi jon ꞌoꞌ nchu vaa na maquenön. Viꞌntyji jndyi jahin. Yo manchaꞌchen tsꞌon jon na itejndei jon ja na ityeꞌntjon jon nnon ta Jesús. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ vaa, maꞌua ja tsꞌian nnon jon na chi ncja nndaꞌ jon na mꞌanhoꞌ chaꞌ ncüaaꞌ jndaꞌ nꞌonhoꞌ nchu vaa na jömꞌan, ndoꞌ yo joo jñꞌoon na ntsiquindyi jon ꞌoꞌ nninncyaahanꞌ na jndëhoꞌ. 


text:
Mantyi yo juu jon vja Onésimo. Juu juu ncüii tsꞌan tsjoonhoꞌ. Viꞌnchji jndyihin ndoꞌ yo manchaꞌchen tsꞌon juu na vantyja tsꞌon juu ta Jesús. Chen chen nnanꞌneinhan ndëëhoꞌ tsoñꞌen na maquenön ntjoohin tsjoon Roma. 


text:
<pb/>Aristarco mꞌaan jon naviꞌ vancjo ntjoohin yo ja. Incyaa jon tsꞌon ꞌnaanꞌ jon ndëëhoꞌ. Ndoꞌ mantyi juu Marcos, tsꞌan chuuꞌhin yo Bernabé. Jndë jndyehoꞌ jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ Marcos xe na aa ngueeꞌ jon na mꞌanhoꞌ, cyꞌonhoꞌ cüentahin yo na njon jndyihin ngiohoꞌ. 


text:
Ndoꞌ mantyi juu Jesús, tsan na xueeꞌ juu vja ve Justo, incyaa juu tsꞌon ꞌnaanꞌ juu ndëëhoꞌ. Quiiꞌ ntꞌan nnꞌan judíos na covantyja nꞌonhan Cristo, xiaꞌntyi ndye nanminꞌ conanꞌjonhan yo ja na coninncyá jñꞌoon naya ntyja ꞌnaanꞌ nchu vaa na ityeꞌntjon Tyoꞌtsꞌon nnꞌan juu na cotsamꞌaanhan. Ntyja ꞌnaan joo nanꞌñeen tꞌman vaa na itsinjoonꞌ jon ja quityquiiꞌ ꞌnan na maquenön. 


text:
Mantyi ncüii nquehoꞌ, juu Epafras, incyaa jon tsꞌon ꞌnaanꞌ jon ndëëhoꞌ. Conduihin tsꞌan na ityeꞌntjon juu nnon Cristo Jesús. Iquen yantyihin na ican juu nnon Tyoꞌtsꞌon na ncyaa jon na ngaquehoꞌ tonnon jon chaꞌxjen na ntꞌue tsꞌon jon, ndoꞌ mantyi yo na covaaꞌ ya nꞌonhoꞌ na quindë ya nanꞌxuanhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jon. 


text:
Macüjiꞌ jndyoyu ja ntyja ꞌnaanꞌ juu na ijooꞌ jndyi tsꞌon juu tsꞌian na itsꞌaa juu ntyja ꞌnaan nquehoꞌ na mꞌanhoꞌ Colosas ndoꞌ yo nque ntyjëëhë na vantyja nꞌon na mꞌanhan tsjoon Laodicea yo tsjoon Hierápolis. 


text:
Nquii Lucas, tsan na incyaa nasi nnꞌan, incyaa jon tsꞌon ꞌnaanꞌ jon ndëëhoꞌ. Viꞌ nchji jndyi jahin. Ndoꞌ mantyi juu Demas incyaa jon tsꞌon ꞌnaanꞌ jon ndëëhoꞌ. 


text:
<pb/>Ncyahoꞌ tsꞌon njan ndëë nque ntyjëëhë na vantyja nꞌonhan Cristo na mꞌanhan tsjoon Laodicea, ndoꞌ mantyi nnon juu Ninfa yo nnꞌan na conduihan tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon na covatjonhan vaaꞌ tsanscuꞌñeen na conanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë jnanꞌjnꞌaanhoꞌ tsonva, yajoꞌ quinanꞌcüenonhoꞌhanꞌ na mꞌan nnꞌan na conduihan tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon na mꞌanhin tsjoon Laodicea, na quinanꞌjnꞌaan nanꞌñeen juuhanꞌ. Ndoꞌ mantyi juu tson na matscüenön ndëëhan, quinanꞌjnꞌaanhoꞌhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ nnon nquii Arquipo, quinduehoꞌ na matsjö quenhin na quitsiquindë jon tsꞌian na iꞌua ta Jesús nnon jon. 


text:
<pb/>Maja Pablo macüji jñꞌoonva na mancya tsꞌon njan ndëëhoꞌ. Cañjoonꞌ ya nꞌonhoꞌ na tyen mꞌan ja vancjo ntjoohin. Nquii Tyoꞌtsꞌon quityio jon jnꞌaanhoꞌ.<pb/>


text:
Ja Pablo matscüenön tsonvahin ndëëhoꞌ. Ngꞌe na ntꞌue tsꞌon Tyoꞌtsꞌon, joꞌ condui ja tsꞌan na iꞌua jon tsꞌian nnön na jöncya jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon ndëë nnꞌan. Matscüenön tsonvahin ndëë ꞌoꞌ na covantyja nꞌonhoꞌ Jesucristo na mꞌanhoꞌ tsjoon Éfeso na conduihoꞌ nnꞌan cüentaaꞌ jon. 


text:
Nquii Tyoꞌtsꞌon conduihin tyëëhë ndoꞌ nquii Jesucristo conduihin na ityeꞌntjon jon jaa. Juu naya na nanꞌxuanhan yo ninꞌjuu na conduihan na tajñuaanꞌ tsꞌonhin, macꞌan ndëëhan na jndyentyichenhanꞌ ninncyahan na ncyꞌonhoꞌ cüentahanꞌ. Jndye nnon min na ityio Tyoꞌtsꞌon jnꞌaan jaa ntyja ꞌnaanꞌ Espíritu Santo 


text:
<pb/>Cüitꞌmaanꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon na conduihin tye Jesucristo, nquii jon na conduihin na ityeꞌntjon jon jaa. Ee na condui jaa nnꞌan na mꞌan ntyja ꞌnaanꞌ Cristo, joꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Espíritu Santo, nquii Tyoꞌtsꞌon ityio jon jnꞌaan jaa xengꞌe na mꞌaan Cristo quiñoonꞌndue. 


text:
Vitjachen na ntquen Tyoꞌtsꞌon tsonnangue, ndoꞌ juu xjenꞌñeen tji jon jaa na condui jaa cüentaaꞌ nquii jon ngꞌe juu tsꞌian na siquindë Cristo. Sꞌaa Tyoꞌtsꞌon na nndaꞌ chaꞌ nnanꞌxuan ñuan nquiiꞌ yo na tajnan nanꞌxuan na tonnon jon. Ngꞌe na viꞌnchjii jon jaa, 


text:
Joꞌ na tivio sijndaꞌ jon na jaa na vantyja nnꞌön Jesucristo, iquen jon na condui jaa ntsinda nquii jon. Sꞌaa jon na nndaꞌ ngꞌe tëveeꞌ nchjii jon, ndoꞌ mantyi ngꞌe na ntꞌue tsꞌon jon. 


text:
Nndaꞌ vaa itsꞌaa jon chaꞌ ninnquiiꞌchen quinanꞌtꞌmaanꞌ jaahin ntyja ꞌnaanꞌ juu naya na tsixuan jon na juuhanꞌ tëquintyja na njon jndyi conduihanꞌ. Tyiꞌvacuaa xjen na incyaa jon naya na tsixuan jon ngꞌe na viꞌnchjii jndyi jon nquii Jesús. 


text:
Ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon sijnda ntcüeꞌ Tyoꞌtsꞌon jaa yo neoonꞌ Cristo. Ndoꞌ ngꞌe joꞌ, itsitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌon jaa tsoñꞌen nnon jnan na nanꞌxuan. Itsꞌaa jonhanꞌ ngꞌe juu naya na condui jon, njon jndyi conduihanꞌ. 


text:
Juu nayaꞌñeen, vantjoꞌchen itsiquindaaꞌ jonhanꞌ jaa ntyja ꞌnaanꞌ juu na jndaꞌ xquen jon na tëquintyja na njon tsixuanhanꞌ, ndoꞌ yo na ivaaꞌ tsꞌon jon nin ꞌnan na icanhanꞌ jaa. 


text:
Tivio tyíꞌquindio nnꞌan nchu vaa na ntꞌue tsꞌon jon na quintꞌahan chaꞌ ndëë ntsinꞌman jon ñuaanhan. Majoꞌ naneinhin jndë siꞌman jonhanꞌ ndëë xengꞌe ntyja ꞌnaanꞌ nquii Cristo, joꞌ na tëveeꞌ nchjii jon na sijndaꞌ jonhanꞌ. 


text:
Ntyjantyi na nndaꞌ vaa na sijndaꞌ jon, tsoñꞌen na mꞌan quiñoonꞌndue yo nnon tsonnangue, ncjuꞌcje jon joohan nacje ꞌnaanꞌ nquii Cristo. Ya na ntyjii jon na jndë tentyja xjen, ntsiquindëñꞌenhanꞌ chaꞌxjen na sijndaꞌ jon. 


text:
<pb/>Tivio jndyi tji Tyoꞌtsꞌon jaa ndoꞌ tquen jon na condui jaa cüentaaꞌ nquii jon. Sꞌaa jon na nndaꞌ ntyjantyi na ntꞌue tsꞌon jon na cuaa. 


text:
Sꞌaa jonhanꞌ chaꞌ quiiꞌ ntꞌan nnꞌan tsonnangue, nquii jon na taquintyja na tꞌman conduihin, nditꞌmaanꞌ jon ntyja nján já na tyeꞌ jndyee na conanꞌqui nꞌö́n Cristo. 


text:
Ndoꞌ ꞌoꞌ nnꞌan na tyiꞌconduihoꞌ tsjan já nnꞌan judíos, mantyi tyiiꞌhanꞌ ꞌoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Cristo xjen na tondyehoꞌ juu jñꞌoon naya na conduihanꞌ na mayuuꞌ, jñꞌoonꞌñeen itsiquindyihanꞌ na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaanhoꞌ ngꞌe na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo. Juu xjen na tantyja nꞌonhoꞌhin, tyincyaa Tyoꞌtsꞌon na tyꞌonhoꞌ cüenta Espíritu Santo chaꞌxjen na jndë tcoꞌ jon ꞌndyo jon chaꞌ quitsiꞌmanhanꞌ na conduihoꞌ nnꞌan cüentaaꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Nquii jon incyaa jon Espíritu Santo quiiꞌ nꞌonhoꞌ, ncüii na tyuaaꞌ ya coyꞌön cüenta viochen xjen na coventꞌö na ntsiquindyaa jon jaa na mꞌan nacje ꞌnaanꞌ jnan chaꞌ nndui jaa nnꞌan na itsijnda jon. Juu ꞌnanꞌñeen na itsiquindaaꞌ jon jaa, taquintyja nditꞌmaanꞌhin ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. Jñꞌoon na ican Pablo nnon Tyoꞌtsꞌon 


text:
<pb/>Mangꞌe na nndaꞌ vaa, ntyjantyi xjen na jndë jndyi na vantyja nꞌonhoꞌ ta Jesús, yo na conanꞌveꞌngiohoꞌ nnꞌan na conduihan cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon, 


text:
Joꞌ tyiꞌcjöcüentyjëꞌ na mancya na ya Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaanhoꞌ, ndoꞌ xjen na matsinën nnon jon, macꞌan na quitejndei jon ꞌoꞌ. 


text:
Nquii Tyoꞌtsꞌon na totyeꞌntjon Jesucristo nnon jon, nquii jon na conduihin Tyëëhë, mꞌaan jon naijon na taquintyja na nancooꞌ, macꞌan nnon jon na ncyaa jon na jndaꞌ nquenhoꞌ chaꞌ juu ꞌnan na ntyjii jon, ntscüenon jonhanꞌ quiiꞌ ñuaan ꞌnaanhoꞌ na ncüaaꞌ nꞌonhoꞌ ꞌnan na itsiꞌmanhanꞌ. Ndoꞌ na yantyichen ntaꞌjnꞌaanhoꞌhin. 


text:
Nndaꞌ vaa na macꞌan chaꞌ quiiꞌ nꞌonhoꞌ ndëë ncüaaꞌ nꞌonhoꞌ nchu vaa na ntꞌue tsꞌon Espíritu na quintꞌahoꞌ ndoꞌ mantyi chaꞌ nndëë ntjiꞌhoꞌ cüenta na juu na tꞌman qui nꞌonhoꞌhin, njon jndyihanꞌ, ndoꞌ na ncüaaꞌ nꞌonhoꞌ na juu na ntsiquindaaꞌ jon joo nnꞌan na conduihan cüentaaꞌ nquii jon, njon jndyihanꞌ. 


text:
Nquë na vantyja nnꞌön Cristo, nquii Tyoꞌtsꞌon na taquintyja najndei conduihin, juuhanꞌ taquityja tꞌman tsixuanhanꞌ, macꞌan na cüaaꞌ nꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. Juu najndeiꞌñeen mayo juuntyihanꞌ 


text:
na tyincyaa jon na tandoꞌ xco Cristo vi na jndë na tueꞌ jon. Ndoꞌ tꞌua jon tsꞌian na cacjo Cristo tongiaaꞌ jon quiñoonꞌndue naijon tsoñꞌen conanꞌtꞌmaanꞌhan jon. 


text:
Naijon na mꞌaan jon, tꞌmanntyichen conduihin, chichen ncüii cüii nnon na cotoxen, min ángeles na nanꞌxuan najndë, min joo na conditque na cotoxenhan joꞌ. Tꞌmanntyichen condui Cristo, chichen chaꞌxjen na ncüii cüii na tꞌman condui nnon tsonnanguevahin, min xjen neinhin, min ꞌnan na ngueꞌntyja na tonnonchen. 


text:
Ndoꞌ tsoñꞌen nnon na mꞌan, jndë tquen Tyoꞌtsꞌonhan na cꞌonhan nacje ꞌnaanꞌ nquii Cristo. Ndoꞌ jndë tꞌua jon tsꞌian na nquii Cristo conduihin xquen jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ tsoñꞌen, chaꞌ quitejndeihanꞌ juu tmaanꞌ nnꞌan na conduihan cüentaaꞌ nquii jon. 


text:
Jaa tmaanꞌ nnꞌan na icüji Tyoꞌtsꞌon cüentaaꞌ jon, condui jaa siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ Cristo, juu tmaanꞌñeen na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ itsiquindëhanꞌ nquii jon. Manquiintyi jon na ntyja ꞌnaanꞌ jon itsiquindëhanꞌ tsoñꞌen.<pb/>


text:
Juu xjenꞌñeen totsamꞌanhoꞌ chaꞌxjen na cotsamꞌan nnꞌan tsonnangue Tonanꞌjonhoꞌ yo juu yutyia na conduihin na coꞌxen juu tyquiiꞌ jndye, nquii juu na iquen juu xjen nnꞌan na conanꞌvehan nacjooꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndoꞌ nguee na toxenꞌchen, mantyi tsoñꞌen jaa tonanꞌxuan chaꞌna joo nanꞌñeen. Ntyjantyi ꞌnan na toquen siꞌtsꞌo njanhan xjen, joohanꞌ tontꞌa. Tonanꞌjön yo minꞌcya ro nnon ꞌnan tyia na ntꞌue tsꞌonhanꞌ, ndoꞌ yo minꞌcya ro nnon natyia na tonanꞌtiu nquë. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, tondui jaa nnꞌan na quitꞌuii Tyoꞌtsꞌon jaa chaꞌxjen mantyi itꞌuii jon mañoon nnꞌan na conanꞌtjahan nnon jon. 


text:
Majoꞌ nquii jon tenon ntyja xjen mꞌaan jon na ntyꞌia ro jaa nchjii jon ndoꞌ na tꞌman vaa na viꞌntyjii jon jaa, 


text:
Ngꞌe na nndaꞌ, viochen xjen na tonanꞌxuan jaa ntꞌoo ngꞌe jnan, majuu xjenꞌñeen tyincyaa jon na nanꞌxuan jaa na tyiꞌquintycüii na cotantꞌö xengꞌe Cristo. Ngꞌe juu naya na condui Tyoꞌtsꞌon, joꞌ na jndë sinꞌman jon ñuan njanhan. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na vantyja nnꞌön Cristo Jesús, joꞌ xjen na tondui jaa ntꞌoo, nquii Tyoꞌtsꞌon tyincyaa jon na cotaꞌntꞌöxcö xengꞌe Cristo, ndoꞌ iꞌua jon tsꞌian na conanꞌjön yo Jesús quiñoonꞌndue naijon na vequityen jon na icoꞌxen jon. 


text:
Itsꞌaa Tyoꞌtsꞌon na nndaꞌ chaꞌ joo ndyu na vacachen na mꞌaanhanꞌ, ndëë tsoñꞌen na jndë tquen jon, ntsiꞌman jon na juu naya na conduihin na mꞌaan jon na viꞌntyjii jon jaa ngꞌe Cristo Jesús, tëquintyja na tꞌman conduihanꞌ. 


text:
Ee ntyja ꞌnaanꞌ juu naya na condui Tyoꞌtsꞌon, joꞌ na itsinꞌman jon ñuaanhoꞌ, ngꞌe na vantyja nꞌonhoꞌ Jesucristo. Min chito itsꞌaa jon na nndaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ ncüii nnon na nanꞌxuan nquehoꞌ. Nquii jon itsiquindaaꞌ jonhanꞌ ꞌoꞌ. 


text:
Min chito itsꞌaa jon na nndaꞌ ngꞌe ncüii nnon na contꞌa nquehoꞌ. Itsꞌaa jonhanꞌ chaꞌ quitscuꞌhanꞌ na ntsiquinjon tsꞌan ntyja nchu vaa na itsꞌaa nquii juu. 


text:
Ndoꞌ na conanꞌxuan na nndaꞌ ngꞌe tsꞌian na sꞌaa nquii jon, ee tquen jon jaa na ntejndei jaa nnꞌan ngꞌe Cristo Jesús. Tivio jndyi sijnda jon na cuaa na nndaꞌ ntyja njanhan. Ninncüii condui jaa na tonnon Tyoꞌtsꞌon ngꞌe Cristo 


text:
<pb/>Ñꞌenhoꞌ na chito tuihoꞌ tsjan nnꞌan judíos. Tyiꞌngitsuuꞌ nꞌonhoꞌ nchu vaa na tonanꞌxuanhoꞌ xjen na tyíꞌquinanꞌtꞌmaanꞌhoꞌ Tyoꞌtsꞌon. Nque nnꞌan judíos conduehan na ꞌoꞌ tyiꞌconduihoꞌ cüentaaꞌ jon ngꞌe na tacontꞌahoꞌ juu tsꞌian na contꞌa nquehan yo yononꞌndaa ndahin. 


text:
Majoꞌ cañjoonꞌ nꞌonhoꞌ na juu xjenꞌñeen, ꞌoꞌ tyíꞌcꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Cristo. Ntyja ꞌnaan nnꞌan Israel na icüji Tyoꞌtsꞌonhan na conduihan cüentaaꞌ nquii jon, jntyꞌiihanꞌ ꞌoꞌ, tyíꞌcacüjaꞌhanꞌ ꞌoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoon na tcoꞌ jon ꞌndyo jon ndëëhan. Min tatꞌonhoꞌ na qui nꞌonhoꞌ jon, min tyíꞌcꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jon. 


text:
Majoꞌ nanein, ꞌoꞌ na toxenꞌchen na tycya tomꞌanhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon, jndë tyiiꞌ jon ꞌoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon ngꞌe na jnduiꞌ neoonꞌ Cristo na tyincyaa jon na tꞌion nnꞌanhin tsonjnꞌaan. 


text:
Ngꞌe ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon, joꞌ condui jaa na tajñuaanꞌ tsꞌon na tonnon Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ ngꞌe ntyja ꞌnaanꞌ nquii Cristo, jaa nnꞌan judíos yo ꞌoꞌ nnꞌan na mañoon tsjan conduihoꞌ, sꞌaa Tyoꞌtsꞌon na ninncüii tmaanꞌ condui jaa, jndë sityuiiꞌ jon juu jñꞌoon na tovachuhanꞌ tsoñꞌen jaa na tyíꞌtjonꞌ tomꞌan na tonanꞌvjë ntyjë. 


text:
Sꞌaa jon na nndaꞌ juu xjen na nquii Cristo na tsꞌanhin, tueꞌ jon nnon tsonjnꞌaan. Ndoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ joꞌ, itsꞌaahanꞌ na juu jñꞌoon na tquen Moisés yo joo mañoon jñꞌoon na tocanhanꞌ na quitaꞌncꞌuëëhanꞌ tavi ntcoꞌxenntyichenhanꞌ jaa. Sꞌaa Cristo na nndaꞌ chaꞌ ve tmaanꞌ jaa ninjntꞌuehin na ntquen jon ninncüii tmaanꞌ xco cüentaaꞌ nquii jon. Ndoꞌ ngꞌe na sꞌaa jon na nndaꞌ, joo na ve tmaanꞌ jaa jndë ntycüii na mꞌan na tyiꞌquijntꞌö ntyjëëhë. 


text:
Ngꞌe ntyja ꞌnaan na tyincyaa Cristo na tueꞌ jon nnon tsonjnꞌaan, joꞌ sintycüii jon na tyiꞌya tomꞌan nnꞌan judíos yo nnꞌan na mañoon tsjan conduihan. Ndoꞌ na nndaꞌ, ntjo ntyjii Tyoꞌtsꞌon yohan. Sꞌaa jon na ninncüii siꞌtsꞌo conduihan tonnon jon. 


text:
<pb/>Ndëë ꞌoꞌ na tyíꞌcacüjaꞌhanꞌ ꞌoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon, jndyo Cristo ndoꞌ tyincyaa jon jñꞌoon naya chaꞌ ndëë nanꞌxuanhoꞌ na tajñuaanꞌ tsꞌon cꞌonhoꞌ na tonnon jon. ꞌOꞌ ndoꞌ mantyi ndëë nnꞌan judíos na ndyontyi tomꞌanhan ntyja ꞌnaanꞌ jon. 


text:
Ee ntyja ꞌnaanꞌ nquii Cristo, tsoñꞌen jaa, tanin min na aa condui nnꞌan judíos ndoꞌ aa condui jaa nnꞌan na mañoon tsjan, naneinhin condëë conanꞌndyooꞌ jaa na mꞌaan tyëëhë Tyoꞌtsꞌon ngꞌe nquii Espíritu cüentaaꞌ jon. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, naneinhin na tonnon jon taviquinanꞌxuanntyichenhoꞌ chaꞌvijon nnꞌan na cotsque ya, oo chaꞌna nnꞌan na veꞌ mꞌan yahan tsjoon mañoon nnꞌan. Naneinhin na tonnon jon, cüejon conduihoꞌ yo nnꞌan cüentaaꞌ jon chaꞌxjen mañoon nnꞌan na vantyja nꞌonhan Cristo, maninnquiiꞌ conduihoꞌ nnꞌan vaaꞌ jon. 


text:
Nque nnꞌan na jñon Jesucristo yo jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon, yo ninꞌnque nnꞌan na tonanꞌneinhan juuhanꞌ ndëëhoꞌ, ntyja na vantyja nꞌonhoꞌ jon, joo nanꞌñeen conduihan chaꞌvijon tsjaanꞌ vꞌaa. Ndoꞌ quityquiiꞌ juu tsꞌianꞌñeen, nquii Cristo Jesús conduihin tsjöꞌ nqui vꞌaa. 


text:
Ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon, juu vaaꞌ jon na condui jaa, vandëhanꞌ. Vanditꞌmanhanꞌ na conduihanꞌ ncüii vatsꞌon na jiꞌua tsixuanhanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon naijon na mꞌaan jon. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na conanꞌjonhoꞌ yo Cristo, mantyi itsitjonꞌhanꞌhoꞌ yo tsoñꞌen nnꞌan na vantyja nꞌon jon. Ntyja ꞌnaanꞌ joꞌ conduihoꞌ ncüii vꞌaa naijon mꞌaan Tyoꞌtsꞌon ndoꞌ nquii Espíritu na conduihin na mꞌaan jon quityquiiꞌ juu vꞌaaꞌñeen.<pb/>


text:
Mangꞌe na nndaꞌ vaa na itsijndaꞌ Tyoꞌtsꞌon, ja Pablo ntyꞌi vancjo naneinhin ngꞌe na mancya jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ Cristo Jesús ndëë ꞌoꞌ na chito conduihoꞌ tsjan nnꞌan judíos. 


text:
Mꞌaanꞌ tsꞌön na jndë condyehoꞌ na ngꞌe juu naya na condui Tyoꞌtsꞌon, joꞌ na iꞌua jon tsꞌianvahin nnön chaꞌ quitejndeihanꞌ ꞌoꞌ. 


text:
Juu jñꞌoon na tyiꞌquindio nnꞌan ndyu na toxenꞌchen, joꞌ siꞌman jndyoyu jonhanꞌ nnön. Juu jon incyaa jon na mavaaꞌ tsꞌönhanꞌ, juuhanꞌ jndë tji jaa vendye ꞌndyo jñꞌoon nnon tsonvahin. 


text:
Vi na jndë jnanꞌjnꞌaanhoꞌ jñꞌoonva na macüji, ndëë ntjiꞌhoꞌ cüenta na mavaaꞌ tsꞌön juu jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ Cristo, jñꞌoon na tacondye nnꞌanhanꞌ ndyuꞌ na toxenꞌchen. 


text:
Ee joo ndyu na jndyocahanꞌ, tyíꞌquitsiquindyi Tyoꞌtsꞌon nnꞌan juu jñꞌoonva. Majoꞌ naneinhin ntyja ꞌnaanꞌ nquii Espíritu Santo, jndë siꞌman jonhanꞌ ndëë joo nnꞌan na nchoꞌve nnꞌan na totsayꞌonhan yo jñꞌoon na toninncyaa Jesús na conduihan ñuan nquiiꞌ na tonnon Tyoꞌtsꞌon yo maninꞌ nque nnꞌan na coninncyahin jñꞌoonꞌñeen ndëë nnꞌan. 


text:
Juu jñꞌoonvahin na tyíꞌquindye nnꞌanhanꞌ, ndö vaa na itsiquindyihanꞌ. Ngꞌe ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ Jesucristo, joꞌ nque nnꞌan na chito conduihan nnꞌan judíos, cüejon coyꞌonhan cüenta juu naya na incyaa Tyoꞌtsꞌon chaꞌxjen juu naya na itsiquindaaꞌ jon joo nnꞌan judíos. Nque nnꞌan na chito conduihan nnꞌan judíos, cüejon conduihan siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ Cristo chaꞌxjen nque nnꞌan judíos conduihinhanꞌ. Nincüejon coyꞌonhan cüenta jñꞌoon na icoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon na ndyio jon jnꞌaan nque nnꞌan na mꞌanhan ntyja ꞌnaanꞌ Cristo Jesús. 


text:
<pb/>Min ncüii tyiꞌtsixuan ja na ncꞌua jon tsꞌian nnön, majoꞌ tyiiꞌ jon ja quityquiiꞌhanꞌ na ninncya jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon ndëë nnꞌan ntyja ꞌnaanꞌ juu najndei na conduihin. 


text:
Min na tyiꞌnjon condui ja chaꞌna condui vendye nnꞌan cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon, majoꞌ iꞌua jon tsꞌian nnön na ninncya jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon ndëë nnꞌan na chito conduihan nnꞌan judíos, na quitsiquindyihan ntyja ꞌnaanꞌ joo jñꞌoon na taquintyja na njon conduihanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Cristo. 


text:
Iꞌua Tyoꞌtsꞌon tsꞌian nnön na joo nnꞌan na mꞌan ncüii cüii joo, quitsꞌa na ngovaaꞌ nꞌonhan nchu vaa na sijndaꞌ jon na ntsinꞌman jon ñuaan nque nnꞌan na chito judíos conduihan. Nndaꞌ vaa sinchuꞌ nquii jon na tquen jon tsoñꞌen na min, majoꞌ ata ngueemin siꞌman jon na ndui na nndaꞌ. 


text:
Itsꞌaa jon na nndaꞌ, chaꞌ neinhin xengꞌe ntyja ꞌnaanꞌ juu tmaanꞌ nnꞌan na conduihan cüentaaꞌ jon, ndëë joo ángeles na cotoxen quiñoonꞌndue yo mañoon nnon na conintque na mꞌanhan joꞌ, ntsiꞌman jon ndëëhan ncüii cüii nnon na conduihin na jndaꞌ xquen jon. 


text:
Juu xjen na vitjachen na tquen jon tsonnangue, sijndaꞌ jon na ndui na nndaꞌ. Ndoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ nquii Jesucristo na conduihin na ityeꞌntjon jon jaa, joꞌ siquindë jonhanꞌ. 


text:
Nein nquii jon incyaa jon na qui nnꞌönhin ndoꞌ ngꞌe joꞌ, itsijndaꞌ jon nquën na quinanꞌndyooꞌ jaa na tonnon Tyoꞌtsꞌon, yo na minꞌncüii tyiꞌquindyiiꞌ nnꞌön na nntꞌa na nndaꞌ ngꞌe na vantyja nnꞌönhin. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, macꞌan ndëëhoꞌ na tyiꞌntsichjooꞌhanꞌ nꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu naviꞌva na maquenön na ntyꞌi ja vancjo ntyja ꞌnaanhoꞌ, na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ itsiquinjonhanꞌ ꞌoꞌ. Viꞌntyjii Cristo jaa 


text:
Ya na ndyiiꞌ tsꞌön ntyja ꞌnaanꞌ juu na jndaꞌ xquen Tyoꞌtsꞌon na sijndaꞌ jon na ntsinꞌman jon nnꞌan, macoꞌxtyë tonnon nquii jon na conduihin Tye tondëë tsoñꞌen na tquen jon, ñꞌen joohan na mꞌan quiñoonꞌndue ndoꞌ mantyi ñꞌenhan na mꞌan nnon tsonnanguevahin. 


text:
Tsoñꞌen joo na conanꞌmanhanꞌ na taquintyja na njon conduihin, macꞌan nnon jon na ntyja ꞌnaan joohanꞌ nninncyaa jon na ntsayꞌonhoꞌ na jndëhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu najndei na conduihin ngꞌe nquii Espíritu Santo. 


text:
Nndaꞌ vaa na macꞌan chaꞌ ninvito ncꞌoon Cristo quiiꞌ nꞌonhoꞌ ngꞌe na vantyja nꞌonhoꞌ jon. Mantyi macꞌan na nninncyaa Tyoꞌtsꞌon na juu na mꞌaan jon na viꞌntyjii jon ꞌoꞌ, quintjotyen na nanꞌxuanhoꞌhanꞌ. 


text:
Nndaꞌ vaa na macꞌan chaꞌ ꞌoꞌ yo ninꞌtsoñꞌen nnꞌan cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon na ngaquehoꞌ na ncüaaꞌ nꞌonhoꞌ tsaꞌnndaꞌ tꞌman tsixuan juu na viꞌntyjii Cristo ꞌoꞌ. Juuhanꞌ tꞌmanntyichen tsixuanhanꞌ, chintyi na veꞌ ntyja ꞌnaan juu na tuen nnon tsonnangue. Ntyja na viꞌntyjii jon ꞌoꞌ tcontyichenhanꞌ, chintyi xueechuuꞌ tsꞌan. Ndyentyihanꞌ, chito veꞌ chaꞌna nandye tsjöꞌndue. Ndoꞌ ndaandue min na njoonhanꞌ, juu na viꞌntyjii jon nnꞌan tjantyichen na njoonhanꞌ, chichen ndaandue. 


text:
Mantyi macꞌan na juu na viꞌntyjii Tyoꞌtsꞌon nnꞌan na nnintyincyooꞌ yahanꞌ ntyja ꞌnaanhoꞌ. Juuhanꞌ ivenoonꞌhanꞌ nchu vaa na nndëë ncüaaꞌ nnꞌön. Nndaꞌ vaa na macꞌan chaꞌ quindë ya nnanꞌxuanhoꞌ tsoñꞌen na condui Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Nquii jon jndyentyichen ndëë ntsꞌaa jon, chintyi na cotan na quitsꞌaa jon oo na ndyiiꞌ nnꞌön na aa ndëë ntsꞌaa jon. Condëë itsꞌaa jonhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu najndei na conduihin na mꞌaanhanꞌ quityquiiꞌ nnꞌön. 


text:
Cüitꞌmaanꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon na mꞌaan jon quiiꞌ ntꞌan nnꞌan na conduihan tmaanꞌ cüentaaꞌ jon, ndoꞌ mantyi cüitꞌmaanꞌ Cristo Jesús. Manchaꞌxjen quindui na nndaꞌ ndoꞌ min tyiꞌjon cacüentyjeeꞌ na quinduihanꞌ.<pb/>


text:
Ngꞌe na matyeꞌntjön nnon Jesucristo, joꞌ na mꞌan vancjo ntjoohin. Joꞌ macꞌan vi nayaꞌñeen ndëëhoꞌ na viochen xjen na cotsamꞌanhoꞌ, cꞌonhoꞌ chaꞌxjen na chuhanꞌ ngꞌe na tqueenꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ na quinanꞌjonhoꞌ yo Cristo. 


text:
Quinanꞌndyiaꞌ nꞌonhoꞌ tondëë nnꞌan. Cꞌonhoꞌ na cüiya ngiohoꞌ yo nnꞌan. Cꞌonhoꞌ na tꞌman nꞌonhoꞌ tsoñꞌen ꞌnan na tyiꞌya na contꞌa nnꞌan ꞌoꞌ. Nque ntyjehoꞌ na vantyja nꞌon Cristo, yo na conanꞌvengiohoꞌhin quinanꞌtꞌman nꞌonhoꞌhin yo ꞌnan na contꞌahinhoꞌ. 


text:
Quitaꞌngueeꞌhoꞌ na nquii Espíritu Santo ngotsiꞌman jon ndëhoꞌ nchu vaa na quitsamꞌanhoꞌ, yajoꞌ ya ncꞌonhoꞌ yo ntyjehoꞌ. 


text:
Ee jaa na vantyja nnꞌön Jesucristo, ninncüii siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ jon condui jaa. Ndoꞌ ninncüii Espíritu mꞌaan, chaꞌxjen na ninncüii vaa na tꞌman qui nnꞌön Tyoꞌtsꞌon xjen na tqueenꞌ jon jaa na quinanꞌjön ntyja ꞌnaanꞌ na icoꞌxen jon. 


text:
Tondëë jaa na vantyja nnꞌön Cristo, xiaꞌntyi nquii jon conduihin na ityeꞌntjon jon tsoñꞌen jaa, ndoꞌ ninncüii jñꞌoon na vantyja nnꞌön na nquii jon conduihin na itsinꞌman jon ñuan njanhan, ndoꞌ juu na contꞌëhë yo xueeꞌ jon, ninncüiihanꞌ. 


text:
Tondëë tsoñꞌen jaa, ninncüii Tyoꞌtsꞌon na conduihin tyëëhë ngꞌe na vantyja nnꞌön Cristo. Xiaꞌntyi nquii jon coꞌxen jon tsoñꞌen. Itsꞌaa jon yo tsoñꞌen chaꞌxjen na ntꞌue tsꞌon jon, ndoꞌ mꞌaan jon yo ncüii ro ncüii jaa. 


text:
<pb/>Majoꞌ ncüii cüii jaa, nquii Cristo itsiquindaaꞌ jon tsꞌian ꞌnaanꞌ jon na quintꞌahanꞌ chaꞌxjen na jndë sijndaꞌ jon. 


text:
Ngꞌe na nndaꞌ, nnon tson salmos vaa jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui na itsohanꞌ:<pb/>Xjen na tëva ntcüeꞌ Cristo quiñoonꞌndue vi jndë na tandoꞌ xco jon jndë na jnanꞌcueeꞌ nnꞌanhin,<br/>tsoñꞌen joo na conduihan na jndë tjuꞌ cje jon, tëchu jonhan, ndoꞌ itsiquindaaꞌ jon jaa ncüii cüii nnon na itejndeihanꞌ jaa. Manndaꞌ itsiquindyi tson salmos. 


text:
<pb/>Ndoꞌ ngꞌe na itso jñꞌoonꞌñeen na tëva ntcüeꞌ jon quiñoonꞌndue, mantyi itsiquindyihanꞌ na joꞌ jnan jon, na jndyocue jon nnon tsonnangueva. 


text:
Nquii jon na jnan quiñoonꞌndue na jndyocue jon nnon tsonnanguevahin, manquiintyi jon tëva ntcüeꞌ jon quiñoonꞌndue na ndyentyichen, chaꞌ condëë cꞌoon jon na ninvaañꞌen. 


text:
Jaa na vantyja nnꞌönhin, manquii jon itsiquindaaꞌ jon ncüii cüii nnon tsꞌian jaa chaꞌ condëë cotyeꞌntjön nnon jon, chaꞌ ntejndeihanꞌ nnꞌan na conduihan tmaanꞌ cüentaaꞌ jon. Ñꞌen já na condui nnꞌan na iꞌua jon tsꞌian ndë́ na cotsayꞌö́n jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon ndëë nnꞌan, ndoꞌ ñꞌen vendye nnꞌan na coninncyaa jñꞌoonꞌ jon ndëë nnꞌan nchu vaa ꞌnan na nguaa, ndoꞌ ñꞌen vendye nnꞌan na comandyiꞌhan ndëë nnꞌan na coninncya jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon chaꞌ ntcüeꞌ nꞌonhan jnanhan. Ndoꞌ ñꞌen vendyehan na itsiquindaaꞌ jon tsꞌianhan na coninncyahan jñꞌoonꞌ jon yo ninꞌnnꞌan na conanꞌman yahin juuhanꞌ ndëë nnꞌan na vantyja nꞌon, cha ngaquehan ntyja ꞌnaanꞌ jon. 


text:
Tsꞌianminꞌ iꞌua Cristo ndëë nanꞌñeen chaꞌ cüijndaꞌ ncüii cüii nnon tsꞌian na cotyeꞌntjon nnꞌan cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon nnon jon, chaꞌ ntyja njan jaa na condui sitsꞌo ꞌnaanꞌ Cristo, ngaque jaa quityquiiꞌ na vantyja nnꞌönhin. 


text:
Itsꞌaa jon na nndaꞌ chaꞌ tsoñꞌen jaa cüejon cꞌön na vantyja nnꞌön yo nquii jon na conduihin jnda Tyoꞌtsꞌon, ndoꞌ chaꞌ cüejon cüaaꞌ nnꞌön ntyja ꞌnaanꞌ na condui jnda jon. Yajoꞌ nnanꞌxuan jaa nnꞌan na jndë tque ntyja ꞌnaanꞌ Cristo na quindë ya nanꞌxuan jaa chaꞌxjen na tsixuan nquii jon. 


text:
Ya na nanꞌxuan nanꞌmin, taxeꞌquitsijonhanꞌ jaa chaꞌna yotsca, ee joo yoꞌñeen majndye jnda conanꞌcüejndyo joo nchu vaa na mꞌaanꞌ nꞌon joo. Min tyiꞌxeꞌquinanꞌjñꞌöönꞌ jaa ncüii cüii nnon jñꞌoon na conanꞌman nnꞌan na ndyiiꞌ manyan nquenhan na yo joo jñꞌoonꞌñeen conanꞌviꞌnnꞌanhan ntyjehan. 


text:
Majoꞌ tyiꞌquichuhanꞌ na nndaꞌ vaa nncꞌön. Icanhanꞌ na quinanꞌnën jñꞌoon na mayuuꞌ ndëë nnꞌan ndoꞌ mantyi quinanꞌman na conanꞌviꞌngiöhan. Ya na contꞌaha na nndaꞌ, yajoꞌ ngaque jaa ntyja ꞌnaanꞌ Cristo, na nquii jon conduihin xquen ntyja ꞌnaanꞌ tmaanꞌ jaa na vantyja nnꞌön jon. 


text:
Juu siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ tsꞌan, itꞌuiiꞌhanꞌ jndye nnon ndui, yo jndye nnon quinjonꞌhanꞌ. Ncüii cüiihanꞌ itejndeihanꞌ ntyjehanꞌ. Manndaꞌ vaa na itsijonhanꞌ ntyja njanhan na condui jaa ntyja ꞌnaanꞌ Cristo. Ncüii cüii jaa, vaa ncüii cüii nnon na itsijndaꞌ Tyoꞌtsꞌon na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ cotejndei ntyjëëhë na vantyja nꞌon Cristo. Ya na contꞌa na nndaꞌ, yajoꞌ tsoñꞌen jaa covaque jaa ntyja ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon ndoꞌ mꞌan na conanꞌviꞌngiö ntyjë na vantyja nꞌon. Cüixco ntyja na cotsamꞌan 


text:
<pb/>Mangꞌe na nndaꞌ, ndö ro jñꞌoon na matsjö ndëëhoꞌ ndoꞌ maquënhanꞌ ndëëhoꞌ ngꞌe juu najndei na condui nquii ta Jesús. Quitsacüentyjeeꞌhoꞌ na itsijonhanꞌ ꞌoꞌ chaꞌna nnꞌan na tyiꞌcꞌonhan nacje ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Ee joohan veꞌ jnꞌaan jñꞌoontiu ꞌnaanhan nchu vaa na cotsamꞌanhan. 


text:
Ee juu na covaaꞌ nꞌonhan nchu vaa na condui Tyoꞌtsꞌon, tsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌvijon juu najaan tsueꞌ. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ nanꞌxuanhin, joꞌ jndë sitycyaaꞌhanꞌhin ntyja ꞌnaanꞌ na ntsixuan tsꞌan na vandoꞌ ñuaanꞌ juu na tonnon Tyoꞌtsꞌon. Ndöꞌ vaa na coquenonhan ngꞌe na mꞌanhan na queꞌ nꞌonhan na tonnon jon. 


text:
Ndoꞌ jnaanꞌ joꞌ, tyiꞌtyia ngiohan nin ncüii nnon natyia na ninꞌquintꞌahan. Coninncyatohan na ntꞌahan minꞌcya ro nnon na itsꞌaa jndyihanꞌ nꞌonhan na ninꞌquintꞌahan. Min tyiꞌquinanꞌxjen nꞌonhan, mꞌanhan na cotquenhan na chaꞌchen nꞌonhan na ninꞌquintꞌantyichenhan natyia. 


text:
Majoꞌ ꞌoꞌ na conanꞌjonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Cristo, chito nanꞌminꞌ na tonanꞌman nnꞌan ndëëhoꞌ na ntsananꞌjonhoꞌ. 


text:
Ee ꞌoꞌ tondye yahoꞌ jñꞌoon na mayuuꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Jesús, ndoꞌ jndë tonanꞌman nnꞌan ndëëhoꞌ jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ jon na conduihanꞌ jñꞌoon na mayuuꞌ. 


text:
Ee ntyja ꞌnaanꞌ na totsamꞌanhoꞌ na toxenꞌchen, jndyehoꞌ jñꞌoon na quitji ntcüeꞌhoꞌ ntyja ꞌnaanhanꞌ. Ee xe na aa ngacachen na nndaꞌ mꞌanhoꞌ, ndiꞌndaaꞌñꞌen nchu vaa na cotsamꞌanhoꞌ, ee joo nanꞌñeen conanꞌviꞌnnꞌanhanꞌ. 


text:
Quityquiiꞌ na cotsamꞌanhoꞌ, chuhanꞌ na nnintyincyooꞌ na conduihoꞌ nnꞌan xco, tsꞌian na nquii Tyoꞌtsꞌon itsꞌaa jonhanꞌ, na cüityincyooꞌhanꞌ nchu vaa na itsꞌaa tsꞌan ꞌnan na chuhanꞌ ndoꞌ na vamꞌaan juu na ñuaan nquiiꞌhin chaꞌxjen condui nquii jon. 


text:
<pb/>Mangꞌe na nndaꞌ, tavinanꞌneinntyihoꞌ jñꞌoon quintu ndëë nnꞌan. Xiaꞌntyi quinanꞌneinhoꞌ jñꞌoon na mayuuꞌ. Ee jaa nnꞌan na vantyja nnꞌön Cristo, ninncüii tmaanꞌ condui jaa chaꞌxjen ninncüii tsixuan tsꞌan min na jndye vaa na quiñjonꞌhin. 


text:
<pb/>Xe na aa conanꞌvjehoꞌ ncüii tsꞌan, taninncyahoꞌ na juuhanꞌ ngayꞌoonhanꞌ ꞌoꞌ na nnanꞌtjahoꞌ nnon Tyoꞌtsꞌon. Vitjachen na ngua ndoꞌcüjioonꞌ, quintꞌahoꞌ na quintycuii na conanꞌvjehoꞌ nnꞌan. 


text:
Ee xe na aa mavio na conanꞌvjehoꞌ tsꞌan, nninncyahoꞌ xjen nnon juu yutyia na ntquen juu xjen ꞌnaanꞌ juu ꞌoꞌ. 


text:
<pb/>Minninchen tsꞌan na tochꞌuee juu, tanchꞌueentyichen juu. Quitsꞌaa juu tsꞌian chaꞌxjen na chuhanꞌ chaꞌ nninjndaꞌ ꞌnan na icanhanꞌhin, ndoꞌ mantyi chaꞌ nndëë ntejndei juu nnꞌan yo ꞌnan na itsitjahanꞌhin. 


text:
<pb/>Tananꞌneinhoꞌ jñꞌoon tsanꞌ. Ninnquiiꞌchen quinanꞌneinhoꞌ jñꞌoon ya na ntejndeihanꞌ nnꞌan ntyjantyi na icanhanꞌhin. Quintꞌahoꞌ na nndaꞌ chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ ngaquehan na conanꞌjonhan yo Cristo. 


text:
Minꞌncüii nnon ꞌnan tantꞌahoꞌ na ntsichjooꞌhanꞌ tsꞌon nquii Espíritu Santo. Ee incyaa Tyoꞌtsꞌon jon quiiꞌ nꞌonhoꞌ, chaꞌ juu xuee ya na quindë ya nndyotsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ, vaa na tsiꞌmanhanꞌ na conduihoꞌ cüentaaꞌ jon. 


text:
<pb/>Tantꞌantyihoꞌ na ntjiꞌhoꞌ jñꞌoonviꞌ nacjo nnꞌan na ntsiꞌndaaꞌhanꞌ ngiohan. Tananꞌjmiinꞌtohoꞌ ndëëhan min tananꞌvjehoꞌhin. Tancꞌonhoꞌ na veꞌ cꞌuaato jndyuehoꞌ ndëëhan. Tananꞌneinhoꞌ jñꞌoon tsanꞌ na itscüejnaanꞌhanꞌhin. Min minꞌncüii nnon tyiꞌnanꞌtëëꞌ nꞌonhoꞌ nnꞌan. 


text:
ꞌOꞌ cꞌonhoꞌ na ya nnꞌanhoꞌ yo nnꞌan. Ncüii cüiihoꞌ na vantyja nꞌonhoꞌ, cꞌonhoꞌ na ntyꞌia rohan ngiohoꞌ. Ndoꞌ chaꞌxjen nquii Tyoꞌtsꞌon jndë sitꞌman tsꞌon jon ꞌoꞌ xengꞌe Cristo, mantyi quinanꞌtꞌman nꞌonhoꞌ joo nanꞌñeen.<pb/>


text:
Ngꞌe na conduihoꞌ ntsinda Tyoꞌtsꞌon na viꞌntyjii jonhoꞌ, quitsamꞌanhoꞌ chaꞌxjen na condui nquii jon. 


text:
Tsoñꞌen ntyja ꞌnaanꞌ na cotsamꞌanhoꞌ, quinanꞌvengiohoꞌ nnꞌan chaꞌxjen nquii Cristo mꞌaan jon na viꞌntyjii jon ꞌoꞌ, na tyincyaa nquiihin na tueꞌ jon ntyja njanhan. Na tyincyaa jon na tui na nndaꞌ, itsijonhanꞌ na nchjii Tyoꞌtsꞌon yo jon chaꞌvijon ya na conanꞌcueeꞌ nnꞌan judíos quitsman chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu tsꞌianꞌñeen ntsitꞌman tsꞌon jon jnanhan. Juu na nndaꞌ sꞌaa Cristo, tsixuanhanꞌ chaꞌvijon cüii jndye quichi na tonnon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Ngꞌe na conduihoꞌ nnꞌan tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon, joꞌ tyiꞌjon ninncyahoꞌ na nincꞌuaa jñꞌoon na ncüiihoꞌ mꞌaan juu yo tsꞌan na veꞌ ndöꞌ ro. Tantꞌahoꞌ minꞌncüii nnon ꞌnan na tyiꞌjiꞌua tsixuanhanꞌ na tonnon Tyoꞌtsꞌon, min tyiꞌnanꞌcjaaꞌ nꞌonhoꞌ ꞌnaanꞌ ncüiichen tsꞌan. 


text:
Min tyiꞌquichuhanꞌ na nnanꞌneinhoꞌ ntyja ꞌnaan nanꞌminꞌ. Min tyiꞌnanꞌxuanhoꞌ na nnanꞌneinhoꞌ jñꞌoon na jnaanꞌ jndyi vaahanꞌ oo jñꞌoon tsanꞌ, min jñꞌoon na nninncyaahanꞌ natyia ngio nnꞌan na condyehinhanꞌ. Jñꞌoonminꞌ tyiꞌya na ntsinin tsꞌanhanꞌ. Majoꞌ ꞌoꞌ quinanꞌneinhoꞌ jñꞌoon na ntsitꞌmaanꞌhanꞌ Tyoꞌtsꞌon na yo concyahoꞌ na ya jon. 


text:
Ee ngio yahoꞌ ncüii tsꞌan na mꞌaan ya juu yo tsꞌan na veꞌ ndöꞌ ro, jeꞌquindëë ntsijonhin tyquiiꞌ juu na icoꞌxen Tyoꞌtsꞌon yo Cristo nchu vaa na cotsamꞌan nnꞌan. Min joo nnꞌan na conanꞌjonhan yo ꞌnan na ji vaahanꞌ ntyjii Tyoꞌtsꞌon, jeꞌquindëë nnanꞌjonhan yohanꞌ, min nnꞌan na conanꞌcjaaꞌ nꞌonhin ꞌnaan mañoon nnꞌan. Ee tsꞌan na itsꞌaa na nndaꞌ, conduihin tsꞌan na itsitꞌmaanꞌ juu ꞌnan, chito nquii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Minꞌncüii tsꞌan tyiꞌninncyahoꞌ na ntsiviꞌnnꞌan juu ꞌoꞌ ntyja ꞌnaan jñꞌoonminꞌ, na ngitso juu na tanin, cuaa nquii na jaa na vantyja nnꞌön Cristo na ntꞌaha nanꞌminꞌ. Ee tsojnaanꞌ joohanꞌ na ntꞌuiiviꞌ Tyoꞌtsꞌon joo nnꞌan na tyiꞌninꞌquitañgueeꞌhin ntyja ꞌnaanꞌ na icoꞌxen jon. 


text:
<pb/>Ndyu na toxenꞌchen, tonanꞌjonhoꞌ yo nanꞌminꞌ na conduihanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ najaan, majoꞌ naneinhin conduihoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu naxuee na condui nquii Jesucristo. Quinanꞌjonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. 


text:
Ee tsꞌan na vamꞌaan juu ntyja ꞌnaanꞌ jon na conduihin naxuee, itsꞌaa juu ꞌnan ya, yo ꞌnan na chuhanꞌ na tonnon Tyoꞌtsꞌon. ꞌNan na itsꞌaa juu yo juu ꞌnan na ndyiiꞌ tsꞌon juu, mꞌaanhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu na mayuuꞌ. 


text:
ꞌOꞌ quinanꞌchonhoꞌ na ncüaaꞌ nꞌonhoꞌ na ntꞌahoꞌ ncüii cüii nnon ꞌnan na nquii Cristo ngaveeꞌ tsꞌon jonhanꞌ. 


text:
Tananꞌjonhoꞌ yo joo ꞌnan na tyiꞌcüijntꞌue na veꞌ jnꞌaanhanꞌ na nque nnꞌan na tyiꞌcꞌonhan nacje ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon conanꞌjonhin yohanꞌ. Ndoꞌ chito xiaꞌntyi joꞌ, mantyi quinanꞌquinaanhoꞌ joo ꞌnan tyiaꞌñeen. 


text:
Ee nquii Cristo condui jon naxuee. Joꞌ ncüii cüii nnon natyia, vi na jndë itsiquinaan jon ntyja nchu vaa na tsixuanhanꞌ, covityincyo jndyoyu ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. 


text:
Ee juu naxuee itsiquinaanhanꞌ na ji vaa na tsixuan natyiaꞌñeen. Mangꞌe joꞌ vaa jñꞌoon na jndui na itsohanꞌ:<pb/>ꞌUꞌ tsꞌan na matsitja ꞌuꞌ nnon Tyoꞌtsꞌon, itsijonhanꞌ ꞌuꞌ chaꞌvijon tsꞌan na itso ndoꞌ chaꞌna tsꞌoo.<pb/>Ngꞌe na tsixuanꞌ nanꞌminꞌ, quinaquintyjaꞌ.<pb/>Ndoꞌ nninncyaa Cristo na ncüaaꞌ tsonꞌ, chaꞌvijon na incyaa jon naxuee ntyja na vamꞌanꞌ. Nndaꞌ itsiquindyi jñꞌoonꞌñeen. 


text:
<pb/>Mangꞌe joꞌ nquehoꞌ quitquen yahoꞌ cüenta nchu vaa na cotsamꞌanhoꞌ, tyiꞌncꞌonhoꞌ chaꞌna nnꞌan na veꞌ cotsamꞌantohan. ꞌOꞌ tyquiiꞌ na cotsamꞌanhoꞌ, quitsiꞌmanhanꞌ na conduihoꞌ nnꞌan na jndaꞌ nquen. 


text:
Ncüii cüii jon na incyaahanꞌ na ntꞌahoꞌ ꞌnan na chuhanꞌ, cüijntꞌue yahoꞌ juuhanꞌ, ee joo ndyumin tyia jndyi ꞌnan na condui. 


text:
Ndoꞌ tyiꞌncꞌonhoꞌ chaꞌ na nque nnꞌan na nanꞌ contꞌahan. ꞌOꞌ cjooꞌ ya ya nꞌonhoꞌ na ncüaaꞌ nꞌonhoꞌ ꞌnan na ntꞌue tsꞌon Tyoꞌtsꞌon na quintꞌahoꞌ. 


text:
ꞌOꞌ tyiꞌncüehoꞌ ntajminꞌ, ee juuhanꞌ vayꞌoonhanꞌ tsꞌan na ngitsu ñuaanꞌ juu. Majoꞌ ꞌio ꞌio ncyahoꞌ na juu Espíritu Santo ntquen jon xjen ꞌoꞌ na ninvaañꞌen quiiꞌ nꞌonhoꞌ chaꞌxjen juu ntajminꞌ iquenhanꞌ xjen ꞌnaanꞌhanꞌ juu tsanquindyi. 


text:
Xjen na conanꞌneinhoꞌ yo ntyjehoꞌ na vantyja nꞌonhan Cristo, cüijntꞌuehoꞌ jñꞌoon na chuuꞌ tson salmos. Ndoꞌ mantyi quitahoꞌ alabanzas na cüitꞌmaanꞌ Cristo ntyja ꞌnaanhanꞌ, yo mañoon nnon na contꞌahoꞌ na ntyja ꞌnaanꞌ nditꞌmaanꞌhin. Quintꞌahoꞌhanꞌ yo na xoncüeeꞌ nꞌonhoꞌ, 


text:
Nquii Tyoꞌtsꞌon na conduihin Tyëëhë, ninquiiꞌchen quinduehoꞌ nnon jon na ncya yahin ntyja ꞌnaanꞌ tsoñꞌen yo xueeꞌ nquii Jesucristo na conduihin na ityeꞌntjon jon jaa. Nanꞌmin chuhanꞌ na cꞌoon tsanscu tonnon saaꞌ juu ndoꞌ na cꞌoon tsansꞌa tonnon scuuꞌ jon 


text:
<pb/>ꞌOꞌ nanntcu na jndë toncohoꞌ, quitaꞌngueeꞌhoꞌ jñꞌoon na condue nnonhoꞌ ndëëhoꞌ chaꞌxjen na cotjueꞌcjehoꞌ nnon nquii Jesucristo, nquii jon na conduihin na ityeꞌntjon jon jaa. 


text:
Ee nquii tsansꞌa conduihin xquen jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ scuuꞌ jon chaꞌxjen nquii Cristo conduihin xquen jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ nque nnꞌan na conduihan tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon. Nquii Cristo conduihin na itsinꞌman jon ñuaan nanꞌñeen na conduihan siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ jon. 


text:
Ndoꞌ chaꞌxjen jaa nnꞌan na condui tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon mꞌan nacje ꞌnaanꞌ Cristo, manndaꞌ chuhanꞌ na nque nanntcu na jndë tonco, quitjueꞌcjehan tondëë nnonhan ntyja ꞌnaan tsoñꞌen. 


text:
<pb/>Chaꞌxjen nquii Cristo tꞌoon jon na viꞌntyjii jon jaa nnꞌan na condui tmaanꞌ cüentaaꞌ jon, ndoꞌ tyincyaa nquiihin na tueꞌ jon chaꞌ ndëë ntsinꞌman jon jaa, manndaꞌ quinanꞌvengiohoꞌ ntcuhoꞌ. 


text:
Sꞌaa Cristo na nndaꞌ chaꞌ ntquen jon na ntjuꞌ condui jaa na tonnon Tyoꞌtsꞌon xengꞌe juu jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon ndoꞌ yo na jntꞌë jaa yo ndaa yo ntyja ꞌnaanꞌ xueeꞌ jon. 


text:
Tueꞌ jon chaꞌ nquëhë na condui tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon, nndëë ncyꞌoon jon cüenta jaa chaꞌxjen juu tsansꞌa ncyꞌoon jon cüenta yuscu yo na icoco jon. Ndoꞌ chaꞌxjen juu yuscuꞌñeen na tëquintyja na nancooꞌ na tycüiꞌhin na minꞌncüii nnon ꞌnan tityꞌa na itsiꞌndaaꞌhanꞌ ndiaaꞌ juu, ndoꞌ chaꞌxjen tijntyꞌui ya ndiaaꞌ juu, min tavi ꞌnan ncüiichen nnon na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ na ntsꞌaahanꞌ na tyiꞌnancooꞌhin na minntyjeeꞌ juu na tongiaaꞌ tsꞌan na nndui saaꞌ juu, manndaꞌ vaa itsijonhanꞌ jaa tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon. Ngüentyjëꞌ na tonnon jon na ninvaañꞌen ntyja njanhan cüentaaꞌ jon, na minncüii taꞌnan itsiꞌndaaꞌhanꞌ jaa na tonnon jon. 


text:
Ndoꞌ chaꞌxjen na viꞌntyjii tsansꞌa siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ nquii jon, manndaꞌ ro chuhanꞌ na cꞌoon jon na viꞌntyjii jon scuuꞌ jon. Juu tsꞌan na viꞌntyjii scuuꞌ, viꞌntyjii nquiihin. 


text:
Ee taꞌnan tsꞌan na jndooꞌ jndyi juu yo siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ. Chito joꞌ. Intꞌue juu ꞌnan na ntquii juu ndoꞌ ivantyjeeꞌ ya juu siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ juu. Manndaꞌ vaa itsꞌaa Cristo yo tmaanꞌ nnꞌan na vantyja nꞌonhan jon, 


text:
Ee jaa na vantyja nnꞌön jon condui jaa siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ jon, ndoꞌ ncüii cüii jaa itsijonhanꞌ ntyja njanhan ncüii cüii nnon na itsiquiñjonꞌhanꞌ jon. 


text:
Chaꞌxjen juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui itsiquindyihanꞌ: “Ngꞌe na nndaꞌ vaa, juu tsansꞌa nꞌndyii juu tye juu ndyee juu na ncꞌoon jon yo scuuꞌ jon, ndoꞌ ve joohan ninncüii siꞌtsꞌo nduihan.” 


text:
Jñꞌoonvaꞌ na matsjö, tꞌman tsiꞌmanhanꞌ. Ndëë nnꞌan na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen, juu jñꞌoonꞌñeen vantyꞌiu tomꞌaanhanꞌ. Majoꞌ ja mavaaꞌ tsꞌön na vacyꞌoonhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Cristo yo juu tmaanꞌ nnꞌan na conduihan cüentaaꞌ jon. 


text:
Ngꞌe na nndaꞌ, mantyi ꞌoꞌ ntyjënnön, ncüii cüiihoꞌ quinanꞌvengiohoꞌ ntcuhoꞌ chaꞌxjen na conanꞌvengio nquehoꞌ. Ndoꞌ mantyi ꞌoꞌ nanntcu na mꞌan nnonhoꞌ, ncüii cüiihoꞌ icanhanꞌ na quintꞌahoꞌ na njon sꞌahoꞌ.<pb/>


text:
ꞌOꞌ yotsca, quitaꞌngueeꞌhoꞌ ꞌnan na condue tyehoꞌ yo ndyeehoꞌ, ee tonnon Cristo ya icüjiꞌhanꞌ na quintꞌahoꞌ na nndaꞌ. 


text:
Ee quiiꞌ jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na tquen Moisés, vaa jñꞌoon na icoꞌxenhanꞌ na tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon na itsohanꞌ: “Juu tyeꞌ yo ꞌndyoꞌ, cüinjonhan ntyjiꞌ.” 


text:
Quitsaꞌhanꞌ chaꞌ nninjndaꞌ ꞌnan na icanhanꞌ ꞌuꞌ, ndoꞌ chaꞌ tco xeechuꞌ nnon tsonnangueva.” Juu jñꞌoonꞌñeen ndöꞌ vaa na itsiquindyihanꞌ. 


text:
<pb/>ꞌOꞌ nannon na mꞌan ndahoꞌ, chito ninnquiiꞌchen ntꞌahoꞌ na conanꞌtyiaꞌtohoꞌhin ee xe na aa ntꞌahoꞌ na nndaꞌ, ncꞌon yoꞌñeen na vje joo ꞌoꞌ. Majoꞌ ꞌoꞌ quinanꞌquehoꞌhin yo jñꞌoon na nnanꞌjndaꞌhanꞌ nquen joo nchu vaa na nnanꞌjonhin yo Cristo. Jñꞌoon na itsiquiꞌmaanꞌhanꞌ nnꞌan na cotyeꞌntjon ndëë patrón 


text:
<pb/>ꞌOꞌ nnꞌan na conduihoꞌ moso ndëë patrón ꞌnaanhoꞌ, yo na xoncüiiꞌ nꞌonhoꞌ quitaꞌngueeꞌhoꞌ tsꞌian na cotꞌua nanꞌñeen ndëëhoꞌ. Quintꞌahoꞌ na njonhin, ndoꞌ cjooꞌ ya nꞌonhoꞌ na quintꞌahoꞌ chaꞌxjen ꞌnan na ntꞌue nꞌonhan. Quintꞌahoꞌhanꞌ na chaꞌvijon nnon nquii Cristo na cotyeꞌntjonhoꞌ. 


text:
Min chito xiaꞌntyi na contꞌahoꞌ na nndaꞌ ya na cotquenhan cüenta nchu vaa na contꞌahoꞌ, chaꞌ ngaveeꞌ ngiohan yo ꞌoꞌ. ꞌOꞌ quityeꞌntjonhoꞌ ndëëhan yo na xoncüeeꞌ nꞌonhoꞌ ngꞌe na conduihoꞌ nnꞌan na cotyeꞌntjontyen nnon nquii Cristo. Na ntꞌahoꞌ na nndaꞌ, mantyi ntꞌahoꞌ ꞌnan na ntꞌue tsꞌon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Joo patrón ꞌnaanhoꞌ, quityeꞌntjonhoꞌ ndëëhan yo na xoncüeeꞌ nꞌonhoꞌ, chaꞌvijon na cotyeꞌntjonhoꞌ nnon nquii Cristo. 


text:
Ee mangio yahoꞌ na ncüii cüii nnon tsꞌian ya na contꞌahoꞌ, ndyion ta Jesús ꞌoꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ, tanin min na aa tsꞌan na mꞌaan tyen juu moso ndoꞌ aa tsꞌan na mꞌaan juu xjen ꞌnaanꞌ nquii. 


text:
<pb/>Ndoꞌ mantyi ꞌoꞌ na mꞌan nnꞌan na cotyeꞌntjonhan ndëëhoꞌ, ninncüii xjen quintꞌahoꞌ yohan chaꞌxjen na jndë tsjö na quintꞌahan na tondëëhoꞌ. Min tavintꞌa yahoꞌ na nnanꞌtyꞌuehoꞌhin na nnduehoꞌ jñꞌoon viꞌ ndëëhan. Quiñjontyen nꞌonhoꞌ na juu Cristo na mꞌaan jon quiñoonꞌndue, xiaꞌntyi nquii jon conduihin tyꞌoohoꞌ, nquehoꞌ ndoꞌ mantyi joohan. Min tyiꞌquitsꞌaa jon na njon nchjii jon ncüii tsꞌan, majoꞌ ncüiichenhin xeꞌquitsꞌaa jonhanꞌ. Min ntꞌö tsꞌian na ninjntꞌue jaa na ncꞌö cjooꞌ juu yutyia 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë, ndö jñꞌoon na matsꞌia na matsjö ndëëhoꞌ. Nquii ta Jesús conduihin na taquintyja najndei jon, joꞌ cꞌonhoꞌ najndëhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juuhanꞌ. 


text:
Incyaa Tyoꞌtsꞌon ncüii cüii nnon na icanhanꞌ jaa chaꞌ nndëë nnanꞌtyꞌui joo ꞌnan na itsijndaꞌ juu yutyia na ninꞌquitsiꞌndaaꞌ juu jaa. Cüijntꞌuehoꞌhanꞌ chaꞌ nndëë ngüentyjeeꞌtyenhoꞌ quityquiiꞌ tsoñꞌen na itsijndaꞌ juu na ninꞌcjuꞌcjehanꞌ ꞌoꞌ. 


text:
Juu tyiaꞌ na mꞌan, chito yo nnꞌan mꞌanhanꞌ, Juuhanꞌ mꞌanhanꞌ nacjoo joo yotyia na cotoꞌxen na vaa najndë na conduihan, joohan na cotoꞌxenhan nnꞌan tsonnanguevahin na conduihanꞌ na jaan. Juu tyiaꞌ na cotsamꞌan mꞌaanhanꞌ yo joo natyia na mꞌan ntjöꞌndue. 


text:
Ngꞌe na nndaꞌ vaa, cüijntꞌuehoꞌ tsoñꞌen ntꞌö tsꞌian tyiaꞌ na incyaa Tyoꞌtsꞌon ndëëhoꞌ, chaꞌ juu xjen na vja yutyia cjohoꞌ yo ntyje yotyiahin, nndëë ntaꞌntjonhoꞌhin. Ndoꞌ vi na jndë tenon tyiaꞌ na coꞌohoꞌ cjohan, nnintyincyooꞌ na coventyjeeꞌtyenhoꞌ. 


text:
<pb/>Chaꞌxjen ncüii sondaro itsityen juu tsiaaꞌ, mantyi ꞌoꞌ quintjotyenhoꞌ yo jñꞌoon na mayuuꞌ ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ chaꞌxjen juu coton xjo na cüe sondaro ivañoonꞌhanꞌhin na tyiꞌntqueeꞌ juu, mantyi cüijntꞌuehoꞌ juu na iquen Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ na tajnan nanꞌxuanhoꞌ na cüañoonꞌhanꞌhoꞌ. 


text:
Ndoꞌ chaꞌxjen ncüii sondaro mꞌaan cje jon na ñjon ntcoonꞌ jon ngꞌee jon, mantyi ninnquiiꞌchen cꞌoncjehoꞌ na nnanꞌquindyiihoꞌ nnꞌan juu jñꞌoon naya ntyja ꞌnaanꞌ Cristo na incyaahanꞌ na ntjo ya ntyjii ntcüeꞌ Tyoꞌtsꞌon yohan. 


text:
Ndoꞌ vantjoꞌchen nanꞌminꞌ, cantyjatyen nꞌonhoꞌ jon ee juuhanꞌ ntsityuiiꞌhanꞌ tsoñꞌen naviꞌ na ijuꞌ yutyia nacjohoꞌ, chaꞌxjen juu tjan tꞌman na ñooncjehanꞌ ntꞌö sondaro, itsinduuꞌhanꞌ chon na ntjo nnon ncjo isaaꞌ chaꞌ tyiꞌntjon sondaroꞌñeen natëꞌ. 


text:
Cüijntꞌuehoꞌ juu na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaanhoꞌ na ngüañoonꞌhanꞌ nquenhoꞌ yo joo jñꞌoon na mꞌaanꞌ nꞌonhoꞌ. Ndoꞌ mantyi cüijntꞌuehoꞌ juu jñꞌoonꞌ jon na incyaa Espíritu na juuhanꞌ conduihanꞌ xjotë. 


text:
Tsoñꞌen na coquenonhoꞌ, ncyahoꞌ na nquii Espíritu ntsiꞌman jon ndëëhoꞌ nin jñꞌoon na ngitanhoꞌ nnon Tyoꞌtsꞌon. Quinduehoꞌ nnon jon ꞌnan na coquenonhoꞌ yo ꞌnan na icanhanꞌ ꞌoꞌ. Ndoꞌ tyiꞌntsacüentyjeeꞌhoꞌ na quitanhoꞌ na quitejndei jon tsoñꞌen nnꞌan na conduihan cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndoꞌ mantyi quitanhoꞌ nnon jon ntyja njan na ya ntsixuan ñuan njan, na ninncya jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëë nnꞌan, juu jñꞌoonꞌñeen ndyu na toxenꞌchen, vantyꞌiuuꞌ tomꞌaanhanꞌ ndëë nnꞌan. Ndoꞌ mantyi quitanhoꞌ na ntejndei jon ja na ya ntsitjönꞌ jñꞌoon na mancya ndëëhan. 


text:
Ndoꞌ mantyi juu xjen na conanꞌneinhoꞌ nnon Tyoꞌtsꞌon, cañjoonꞌ nꞌonhoꞌ ja chaꞌ na minꞌcya ro xjen na ntsiquinaanhanꞌ na ntsinën ntyja ꞌnaanꞌ Cristo ndëë nnꞌan, ntsꞌahanꞌ yo na ntsixuan ñuan. Juu jñꞌoonꞌñeen na vantyꞌiuuꞌ tomꞌaanhanꞌ ndyu na toxenꞌchen. Jñꞌoon na matsꞌia na incyaa Pablo 


text:
<pb/>Juu ntyjëëhë Tíquico vayꞌoon jon tsonvahin na mꞌanhoꞌ. ꞌOꞌ na njon jndyihin ngiohoꞌ ndoꞌ mantyi ja. Xoncüeeꞌ tsꞌon jon quityquiiꞌ tsꞌian ꞌnaanꞌ ta Jesús. Chen chen ntsiquindyi jon ꞌoꞌ tsoñꞌen ntyja njan chaꞌ ncüaaꞌ jndaꞌ nꞌonhoꞌ nchu vaa ꞌnan na maquenön yo juu na jömꞌan. 


text:
Majuu tsꞌianvaꞌ na majñönhin na mꞌanhoꞌ, chaꞌ nndëë ncüaaꞌ nꞌonhoꞌ nchu vaa na coquenö́n, chaꞌ nninncyaahanꞌ na xoncüiiꞌ nꞌonhoꞌ. 


text:
<pb/>Nquii tyëëhë ta Tyoꞌtsꞌon yo Jesucristo na conduihin na ityeꞌntjon jon jaa, juu na conduihan na tajñuaanꞌ tsꞌonhan, macꞌan ndëëhan na cꞌoonhanꞌ yo ꞌoꞌ, ndoꞌ mantyi yo na quinanꞌvengiohoꞌ ntyjehoꞌ na mꞌanhan ntyja ꞌnaanꞌ Cristo, yo juu na covantyja nꞌonhoꞌ jon. 


text:
Juu naya na condui ta Tyoꞌtsꞌon, cꞌoonhanꞌ yo tsoñꞌen nnꞌan na tyiꞌquintycüii na conanꞌvengiohan nquii Jesucristo na conduihin na ityeꞌntjon jon jaaha.<pb/>


text:
Ja Pablo matsꞌa tsꞌian na condui tsonvahin. Condui ja tsꞌan na iꞌua Tyoꞌtsꞌon tsꞌian nnön na cjöyꞌön juu jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon ndëë nnꞌan. Juu tsꞌianva, chito tsꞌan iꞌuahanꞌ nnön. Nquii Jesucristo yo tye jon ta Tyoꞌtsꞌon na tyincyaa jon na tandoꞌ xco Jesús. Joohan tꞌion tsꞌianva ja. 


text:
Tsoñꞌen ntyjëëhë na vantyja nꞌon Jesucristo na mꞌanhin ntjoohin yo ja, conanꞌjonhan yo juu jñꞌoonva na macüji na matscüenönhanꞌ ndëë ꞌoꞌ na conduihoꞌ ncüii cüii tmaanꞌ na mꞌanhoꞌ ndyuaa Galacia na vantyja nꞌonhoꞌ jon. 


text:
Nquii tyëëhë Tyoꞌtsꞌon yo nquii Jesucristo na conduihin na ityeꞌntjon jon jaa, macꞌan ndëëhan na juu naya na conduihan yo ninꞌjuu na tajñuaanꞌ tsꞌonhan, quinanꞌjndyentyichenhinhanꞌ na ncyꞌonhoꞌ cüenta. 


text:
Tyincyaa nquii Jesucristo na tueꞌ jon nnon tsonjnꞌaan ngꞌe nanꞌxuan jaa jnan. Sꞌaa jon na nndaꞌ chaꞌ ntsiquindyaa jon jaa tsoñꞌen nnon natyia na tsixuan juu tsonnanguevahin. Nndaꞌ tui ngꞌe nquii tyëëhë Tyoꞌtsꞌon na conanꞌtꞌmaanꞌ jaa, nndaꞌ vaa na ntꞌue tsꞌon jon. 


text:
Ninvito cüitꞌmaanꞌhin. Quindui na nndaꞌ. Taꞌnan ncüiichen nnon jñꞌoon na nndëë ntsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuan njanhan 


text:
<pb/>Jndye jndyi mꞌaanꞌ tsꞌön na cje ro conanꞌtycyaaꞌhoꞌ na conanꞌjonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon. Ee ntyja ꞌnaanꞌ juu naya na condui Cristo, joꞌ na tqueenꞌ jon ꞌoꞌ na nduihoꞌ cüentaaꞌ nquii jon. Majoꞌ ꞌoꞌ jeꞌ, cje ro conanꞌjonhoꞌ yo ncüiichen jñꞌoon na mꞌaanꞌ nꞌonhoꞌ na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ ntsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuan ꞌnaanhoꞌ. 


text:
Majoꞌ tyiꞌyuuꞌ na vaa ncüiichen jñꞌoon naya. Veꞌ mꞌan vendye nnꞌan na conanꞌquijñꞌeenhan ꞌoꞌ yo juu jñꞌoonꞌñeen. Joo nanꞌñeen conanꞌcüejndyohan juu jñꞌoon naya ntyja ꞌnaanꞌ Cristo. 


text:
Majoꞌ min xe na aa ncüii já ndoꞌ aa ncüii ángel na nnan quiñoonꞌndue nninncyaa juu ncüii jñꞌoon na tejndyohanꞌ yo juu jñꞌoon na toninncyá jndyë́ ndëëhoꞌ ntyja nchu vaa na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaan nnꞌan, cjuꞌviꞌ Tyoꞌtsꞌon tsanꞌñeen. 


text:
Ncüiichen jon matsjö nntꞌa chaꞌxjen na jndë tsjö ndëëhoꞌ na toxenꞌchen, xe na aa incyaa tsꞌan jñꞌoon ndëëhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaan nnꞌan na ñooncya vaahanꞌ yo juu jñꞌoon na tyꞌonhoꞌ cüenta, cjuꞌviꞌ Tyoꞌtsꞌon juu tsanꞌñeen. 


text:
<pb/>Ja chito matsichön na joo nnꞌan caveeꞌ ngiohan ntyja njan. Mantꞌuë na nquii Tyoꞌtsꞌon ngaveeꞌ ntyjii jon yo ja. Ee xe na aa mantꞌuë na joo nnꞌan cüingiohan na nndaꞌ yo ja, tyiꞌjeꞌquitsixuan na condui ja tsꞌan na ityeꞌntjontyen nnon Cristo. Nquii Tyoꞌtsꞌon tꞌua jon tsꞌian nnon Pablo na incyaa jon jñꞌoon naya 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, cañjoonꞌ nꞌonhoꞌ, juu jñꞌoon naya na toninncya ndëëhoꞌ, chito nnꞌan jnanꞌjndaꞌhanꞌ. 


text:
Ee juuhanꞌ min chito veꞌ jñꞌoon na jndyi jndyue nnꞌanhanꞌ, min tyíꞌconanꞌjnꞌaan nnꞌanhanꞌ ja. Nquii Jesucristo ninjon siꞌman jonhanꞌ nnön, joꞌ na tyꞌön cüentahanꞌ. 


text:
<pb/>Juu jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ na tëque ja quityquiiꞌ juu jñꞌoon na vantyja nꞌon nnꞌan judíos, jndë jndyehoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na tojömꞌan. Totsijaaꞌ ja na tontyꞌë nnꞌan na conduihan tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon. Nque nnꞌan na conanꞌtꞌmaanꞌhan Cristo, na tꞌman qui nꞌonhan jon, totsichön na ntsityꞌuiñꞌën juu tsꞌianꞌñeen. 


text:
Ee ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na conanꞌtꞌmaanꞌ ntyjë́ nnꞌan judíos, joo ntyjë́ na cüejon tque yo ja, tovenꞌön jahin tyquiiꞌ na tovanguëëꞌntyëchën ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoonꞌñeen, chintyichen nquehin. Ee tojooꞌ yantyichen tsꞌön na ntsivë tsoñꞌen jñꞌoon na nque ndochí já nnꞌan judíos jnanꞌjndaꞌhan nchu vaa na tonanꞌtꞌmaanꞌhan nquii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Majoꞌ vitjachen na ndui ja, nquii Tyoꞌtsꞌon tji jon ja na ntsixuan cüentaaꞌ nquii jon, ndoꞌ ngꞌe juu naya na condui jon, joꞌ tqueenꞌ jon ja na matyeꞌntjön nnon jon. 


text:
Ndoꞌ tëveeꞌ nchjii jon na ntyja njan ntsiꞌman jon na condui jnda jon. Iꞌua jon tsꞌian nnön na ninncya juu jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jnda jon ndëë nnꞌan na chito conduihan tsjan nnꞌan judíos. Ndoꞌ vi na jndë taaꞌ tsꞌön na nndaꞌ, taꞌnan sꞌa chaꞌxjen ntsitiu tsꞌan. Taꞌnan nnon tsꞌan na tcꞌan na quitsiꞌman juu nnön nin jñꞌoon na ninncya ndëë nnꞌan. 


text:
Vitjachen na nquii ta Jesús tji jon ja na ntsixuan juu tsꞌianva, tsjoon Jerusalén, joꞌ mꞌan nque nnꞌan na iꞌua jon tsꞌian ndëëhan na quitsayꞌonhan jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon ndëë nnꞌan. Majoꞌ min tatyjë joꞌ na ncjöquintyꞌiahin. Ninꞌñoonꞌ jntꞌui tsjoon Damasco, tyjë ndyuaa Arabia, ndoꞌ ya na jntꞌui ntcüꞌë joꞌ, tyjë ntcüꞌë Damasco. 


text:
<pb/>Jndë na tëca ndye chu, ndoꞌ tyjë ntcüꞌë Jerusalén, tëquintyꞌia juu Pedro. Ndoꞌ ntjo ja yohin vi quinꞌon xuee. 


text:
Majoꞌ juu xjenꞌñeen, ntyja ꞌnaan nque nnꞌan na iꞌua Jesús tsꞌian ndëëhan na cotsayꞌonhan juu jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon ndëë nnꞌan, tanin ncüiichen nanꞌñeen na jntyꞌia, xiaꞌntyi juu Santiago, tyje nquii ta Jesús. 


text:
Jñꞌoonva na macüji na matscüenönhanꞌ ndëëhoꞌ, macüjiꞌ jndyoyu tonnon Tyoꞌtsꞌon, jñꞌoon na mayuuꞌhanꞌ. 


text:
Majoꞌ juu xjenꞌñeen ntmaanꞌ nnꞌan judíos na vantyja nꞌon Jesús na mꞌanhan ndyuaa Judea, tacotajnꞌaanhan ja. 


text:
Xiaꞌntyi tondyehan jñꞌoon na tonanꞌnein nnꞌan. Ee tondue nnꞌan: “Majuuto tsanꞌñeen na toxenꞌchen tontyꞌe jon joo nnꞌan na vantyja nnꞌon Cristo, naneinhin manquii jon na incyaa jon juu jñꞌoon na cantyja nꞌon nnꞌan Cristo, ndoꞌ juu xjenꞌñeen totsichon yantyi tsanꞌñeen na ntsityuiiꞌ jon juu tsꞌianꞌñeen.” Nndaꞌ ro jñꞌoon na tondue nanꞌñeen. 


text:
Jndë na tëca nqui nchoꞌninque chu, ndoꞌ tyjë nntꞌa Jerusalén. Tja Bernabé yo ja ndoꞌ mantyi juu Tito. 


text:
Tyjë ngꞌe nquii Tyoꞌtsꞌon jndë siꞌman jon nnön na ntꞌue tsꞌon jon na cjö joꞌ. Tëncüi já joꞌ yo nque nnꞌan na conintque ndëë nnꞌan na vantyja nꞌon Cristo. Sinën na ninnquëchë́n yohan. Siꞌman ndëëhan nchu vaa jñꞌoon naya na mancya ndëë nnꞌan na chito conduihan nnꞌan judíos. Sꞌa na nndaꞌ ee tyiꞌquintꞌue tsꞌön na ntsꞌaahanꞌ na veꞌ jñꞌaan na totsichön quiiꞌ juu tsꞌian na jndë sꞌa yo tsꞌian na ninmatsꞌa. 


text:
Majoꞌ juu ntyjëëhë Tito na tomꞌaan juu yo ja, min na chito conduihin tsꞌan judíohin, taꞌnan jndue nanꞌñeen na ijndeiꞌhanꞌ na quindui yohin chaꞌxjen já nnꞌan judíos contꞌá yo yononꞌndaa ndá. 


text:
Min tajeꞌcanhanꞌ na ntꞌuiihanꞌ juu jñꞌoonꞌñeen xe chito mꞌan vendye nnꞌan joꞌ na tyiꞌxoncüeeꞌ nꞌonhan na vantyja nꞌonhan Cristo. Tyentyjaaꞌ nanꞌñeen na tyequitquenhin cüenta na aa conanꞌquindë́ juu costumbreꞌñeen. Ee tyíꞌcaveeꞌ ngiohan na jaa nnꞌan na vantyja nnꞌön Cristo, jndë jndyaa jaa yo juu jñꞌoonꞌñeen. Joꞌ tonanꞌchonhan na ngonanꞌchutyen costumbreꞌñeen jaa. 


text:
Majoꞌ minꞌ chjo tyíꞌcotjueꞌcje já ndëë nanꞌñeen na tonanꞌchonhan na ninꞌquitquenhan xjen já. Ee ntꞌue jndyi nꞌö́n na juu jñꞌoon na mayuuꞌ ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon na condyehoꞌ, na tyiꞌntscüejndyohanꞌ juuhanꞌ ee xiaꞌntyi ntyja ꞌnaanꞌ na vantyja tsꞌon tsꞌan, joꞌ na ntsinꞌman jon ñuaanꞌ juu, chito ngꞌe na aa itsiquindë juu costumbreꞌñeen. 


text:
<pb/>Majoꞌ nque nanꞌñeen na conintquehin tondëë nnꞌan na vantyja nꞌon Cristo na mꞌanhin juu tsjoon Jerusalén, tontjo ngiohan yo jñꞌoon na mancya ja, taviꞌnan jnduehan na aa icanchenhanꞌ ncüiichen nnon na ntscüantjöꞌntyëchën jñꞌoon. Min tyiꞌquityꞌi cüenta ntyja nin condui nanꞌñeen, ee nquii Tyoꞌtsꞌon tyiꞌquityiiꞌ jon cüenta nin condui tsꞌan. 


text:
Ee taaꞌ nꞌon nnanꞌñeen na chaꞌxjen na jndë iꞌua jon tsꞌian nnon Pedro na incyaa jon jñꞌoon naya ꞌnaan Tyoꞌtsꞌon ndëë nnꞌan judíos, mantyi jndë iꞌua jon tsꞌian nnön na cjö ncyahanꞌ ndëë nnꞌan na chito conduihan tsjan nnꞌan judíos. 


text:
Ee manquiintyi Tyoꞌtsꞌon na covijntꞌuehin juu tsꞌian na itsꞌaa Pedro na conduihin tsꞌan na iꞌua jon tsꞌian nnon juu na cayꞌoon juu jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon ndëë nnꞌan judíos, mantyi covijntꞌuehin juu tsꞌian na matsꞌa na condui ja tsꞌan na iꞌua jon tsꞌian nnön na cjöyꞌön jñꞌoonꞌñeen ndëë nnꞌan na chito conduihan nnꞌan judíos. 


text:
<pb/>Juu Santiago, yo Pedro yo ninꞌJuan, conintquehin ndëë nnꞌan na conduihan tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon tsjoon Jerusalén. Jndë na taaꞌ nꞌonhan na nquii Tyoꞌtsꞌon jndë incyaa jon na matsixuan ja tsꞌianmin na mancya jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon ndëë nnꞌan na chito tsjan nnꞌan judíos conduihan, yajoꞌ yo na neinhan tꞌuehan ntꞌö yo Bernabé. Ndoꞌ na jntꞌahan na nndaꞌ, jnanꞌmanhan na conanꞌjonhan yo já juu tsꞌian na iꞌua jon ndë́ na quitsayꞌö́n juu jñꞌoonꞌ jon ndëë nnꞌan na chito judíos conduihan, viochen xjen joohin ngoyꞌonhinhanꞌ ndëë nque nnꞌan judíos. 


text:
Xiaꞌntyi jnduehan ndë́ na tyiꞌngitsuuꞌ nꞌö́n nnꞌan na ntyꞌia ro mꞌanhan. Ndoꞌ mancüiixjen jndë sꞌaahanꞌ xuee na matsichön na matsꞌa na nndaꞌ. Tsjoon Antioquía, joꞌ siquiꞌmaanꞌ Pablo juu Pedro 


text:
<pb/>Majoꞌ juu xjen na tueeꞌ Pedro tsjoon Antioquía, siquiꞌmanꞌ jahin, ee juu ꞌnan na sꞌaa jon, siꞌman jndyayuhanꞌ na xuenꞌon yo ꞌnan sꞌaa jon. 


text:
Ee juu xjenꞌñeen nquii Santiago tꞌua jon tsꞌian ndëë mañoon ntyjehin na tyꞌehan na mꞌan nnꞌan na vantyja nꞌon Jesús juu tsjoonꞌñeen. Vitjachen na sque nanꞌñeen, joꞌ nquii Pedro tocüaꞌ jon yo nque nnꞌan na vantyja nꞌon na chito conduihin tsjan nnꞌan judíos. Majoꞌ nque nanꞌñeen na tꞌua Santiago tsꞌian ndëëhin, vi na jndë squehin joꞌ, juu Pedro tji ntcüeꞌhin na icüaꞌ jon yo nanꞌñeen ngꞌe na ncyaaꞌ jon na nque nanꞌñeen na jnanhan Jerusalén, nnanꞌquindyiihan ntyjehan nnꞌan judíos na vantyja nꞌon na mꞌanhin tsjoon Jerusalén, na itsitjahin ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na tquen Moisés, xengꞌe na icüaꞌ jon yo nnꞌan na chito nnꞌan judíos conduihan. 


text:
Ndoꞌ na tji ntcüeꞌ Pedro na tocüaꞌ jon yo nanꞌñeen na vantyja nꞌon na mꞌan Antioquía, mantyi mañoon vendye nnꞌan judíos na vantyja nꞌon, jnanꞌjonhan yo na ve nnon ꞌnan vaa na sꞌaa jon. Ata mantyi juu Bernabé sijonhin yo ꞌnan na jntꞌa nanꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ vi jndë tquën cüenta na nndaꞌ vaa na jntꞌahin, tyiꞌtsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌxjen na chuhanꞌ na tonnon juu jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon na mayuuꞌhanꞌ, joꞌ siꞌquiꞌmanꞌ ya Pedro tondëë tsoñꞌen nnꞌan na conduihan tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon na mꞌanhan juu tsjoonꞌñeen. Tsjö nnon jon: “ꞌUꞌ mancüiixjen tsꞌan judío ꞌuꞌ. Majoꞌ ntjoohin ntyja na vamꞌanꞌ, matsaꞌ na chaꞌvijon na condui ꞌuꞌ tsꞌan mañoon tsjan ꞌuꞌ. Ndoꞌ naneinhin ¿Ndu na matsichonꞌ na joo ntyjëëhë na chito judíos conduihin, na quinanꞌquindëhan juu costumbre njanhan?” Xiaꞌntyi ngꞌe na vantyja tsꞌon tsꞌan Cristo, joꞌ na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaanꞌ juu 


text:
<pb/>Tsjöntyëchen nnon Pedro: “ꞌUꞌ yo ja tui jaa tsjan nnꞌan judíos, chito tsjan nnꞌan na ninnquiꞌchen na conanꞌtja tonnon ntji na icoꞌxenhanꞌ. 


text:
Jaa mangiö xiaꞌntyi iquen Tyoꞌtsꞌon tsꞌan na tajnan tsixuan juu xengꞌe na vantyja tsꞌon juu Jesucristo, chito ngꞌe na aa ivangueeꞌ juu nchu vaa na icoꞌxen jñꞌoon na tquen Moisés. Mangꞌe na nndaꞌ, mantyi jaa vantyja nnꞌön Jesucristo chaꞌ nndëë ntquen Tyoꞌtsꞌon jaa na tajnan nanꞌxuan na tonnon jon. Naneinhin chito ngꞌe na aa cotaꞌncꞌuëë juu jñꞌoon na icoꞌxenhanꞌ, joꞌ na contyja nnꞌön na ntquen Tyoꞌtsꞌon jaa na tajnan nanꞌxuan, ee tyiꞌjon quenhanꞌ tsꞌan na tajnan tsixuan juu na tonnon jon xengꞌe na itsꞌaa juu chaꞌxjen na iquen juu jñꞌoonꞌñeen xjen. 


text:
<pb/>“Majoꞌ viochen xjen na cojntꞌuë na quenhanꞌ jaa na tajnan nanꞌxuan na tonnon Tyoꞌtsꞌon ngꞌe na vantyja nnꞌön Cristo, ndoꞌ xe na aa ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ nnintyincyooꞌ na mantyi condui jaa nnꞌan jnan, yajoꞌ ¿Aa ninꞌquitsiquindyihanꞌ na juu na vantyja nnꞌönhin itsijndaꞌhanꞌ na condui jaa nnꞌan jnan? Minꞌchjo chitojoꞌ. 


text:
Ee juu jñꞌoon na jndë sityꞌui na cotjiꞌ nnꞌan cüenta na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ na tajnan tsixuan tsꞌan na tonnon Tyoꞌtsꞌon, xe na aa matsꞌa na ninjntꞌue nndaꞌhanꞌ, ncö matsiꞌman jndyoyu na condui ja tsꞌan na itsitjahin na tonnon juu jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Ee ntyja ꞌnaanꞌ juu ntji na tquen Moisés, itsijndaꞌhanꞌ na condui ja tsꞌoo. Ndoꞌ na nndaꞌ vaa, joꞌ condëë na mavantꞌö ntyja ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Tojnaanꞌ tꞌionhanꞌ ja nnon tsonjnꞌaan yo Cristo, neinhin chito na mavantꞌö ntyja ꞌnaanꞌ ncüii nnon na tsixuan ncö, nquii Cristo vandoꞌ jon quiiꞌ tsꞌön. Ndoꞌ nanein juu na jömꞌanntyë, mavantꞌö ngꞌe na vantyja tsꞌön nquii jnda Tyoꞌtsꞌon. Nquii jon tyꞌoon jndyee jon na viꞌntyjii jon ja ndoꞌ tyincyaa nquiihin na tueꞌ jon ntyja njan. 


text:
Tyiꞌcotsꞌa na tayuu jntꞌue juu naya na condui Tyoꞌtsꞌon. Ee xe na aa ngꞌe ivangueeꞌ tsꞌan ntji na tquen Moisés, joꞌ na nndëë ntquenhanꞌhin na tajnan tsixuan juu, yajoꞌ veꞌ jñꞌaan na tueꞌ Cristo. Ndöꞌ jñꞌoon na siquiꞌmanꞌ ja Pedro.<pb/>


text:
ꞌOꞌ ntyjë na mꞌanhoꞌ ndyuaa Galacia, nanꞌxuanhoꞌ na nanꞌ nquenhoꞌ. Itsijonhanꞌ ntyja ꞌnaanhoꞌ na chaꞌvijon jndë sindaaꞌ tsanquindyuaꞌ ꞌoꞌ. Ee na ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoon na toninncyá ndëëhoꞌ, sꞌaahanꞌ chaꞌvijon jntyꞌia ndëëhoꞌ na jñon nnꞌan Jesús tsonjnꞌaan. 


text:
Ninncüii vaa na ntꞌue tsꞌön na quinduehoꞌ nnön. Na tyꞌonhoꞌ cüenta nquii Espíritu Santo, ¿Aa tui na nndaꞌ ngꞌe na tontꞌahoꞌ chaꞌxjen na itsiꞌman juu ntji na tquen Moisés? Oo ¿Aa ngꞌe na vantyja nꞌonhoꞌ jñꞌoon naya na tondyehoꞌ, joꞌ tyꞌonhoꞌ cüenta Espíritu Santo? 


text:
¿Aa nndëë ntsꞌaahanꞌ na nanꞌ nquenhoꞌ? Xjen na tyeꞌ na covantyja nꞌonhoꞌ, taaꞌ nꞌonhoꞌ na xiaꞌntyi ntyja ꞌnaanꞌ nquii Espíritu Santo ncꞌonhoꞌ na tonnon Tyoꞌtsꞌon chaꞌxjen na ntꞌue tsꞌon jon. Ndoꞌ naneinhin, ¿Aa cotjiꞌhoꞌ cüenta na ncꞌonhoꞌ na tonnon jon ntyja ꞌnaanꞌ na jndaꞌ nquen nquehoꞌ? Ndoꞌ naneinhin, ¿aa cotjiꞌhoꞌ cüenta na ntquen Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ na quindë conduihoꞌ tonnon jon ngꞌe na conanꞌjñꞌoonꞌ ꞌoꞌ nchu vaa na icoꞌxen juu ntjiꞌñeen? 


text:
Tsoñꞌen naviꞌ na toquenonhoꞌ ngꞌe na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, ¿Aa ntsꞌaahanꞌ na veꞌ jnꞌaanhanꞌ? Tyiꞌquitsꞌaahanꞌ nchji na veꞌ jñꞌaanhanꞌ. 


text:
Incyaa Tyoꞌtsꞌon nquii Espíritu na conduihin quiiꞌ nꞌonhoꞌ ndoꞌ mantyi itsꞌaa jon tsꞌian tꞌman quiiꞌ ntꞌanhoꞌ na tyiꞌjon quindëë nnduihanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ najndei nquii tsꞌan. Majoꞌ chito itsꞌaa jonhanꞌ ee ngꞌe na conanꞌquindëhoꞌ nchu vaa icoꞌxen juu jñꞌoon na tquen Moisés. Itsꞌaa Tyoꞌtsꞌon tsꞌianꞌñeen xengꞌe na vantyja nꞌonhoꞌ jñꞌoon na jndë macondyehoꞌ. 


text:
<pb/>Quitquenhoꞌ cüenta ntyja ꞌnaanꞌ nquii Abraham. Tovantyja tsꞌon jon Tyoꞌtsꞌon ndoꞌ ngꞌe joꞌ tquen jonhin na tajnan tsixuan juu. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, cüaaꞌ nꞌonhoꞌ na xiaꞌntyi nque nnꞌan na vantyja nꞌon Tyoꞌtsꞌon, joohan conduihin ntsinda Abraham. 


text:
Juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui, tyuaaꞌntyichen siꞌmanhanꞌ na joo nnꞌan na chito judíos condui, ntquen jonhan na tajnan nanꞌxuanhan. Ee ndö vaa jñꞌoon naya na tso jon nnon juu Abrahamꞌñeen: “Yo ntyja ꞌnanꞌ ꞌuꞌ ndyiö jnꞌaan tsoñꞌen nnꞌan na ninvaa tsonnangue.” 


text:
Yajoꞌ juu jñꞌoonꞌñeen itsiquindyihanꞌ na joo nnꞌan na vantyja nꞌon Tyoꞌtsꞌon, cüejon ityio jon jnꞌaanhan chaꞌxjen totyio jon jnꞌaan nquii Abraham, tsan na tovantyja tsꞌon. 


text:
<pb/>Majoꞌ nque nnꞌan na tꞌman qui nꞌonhan juu ntjiꞌñeen na tquen Moisés na icoꞌxenhanꞌ, na cojooꞌ nꞌonhan na ntaꞌngueeꞌhinhanꞌ, ncjuꞌ Tyoꞌtsꞌon jñꞌoonviꞌ nacjo nanꞌñeen ee vaa jñꞌoonꞌ jon na jndui. Itsohanꞌ: “Minꞌcya ro tsꞌan na tyiꞌitsiquindë juu tsoñꞌen jñꞌoon na jndui nnon tson na chuhanꞌ ntji na icoꞌxenhanꞌ, ncjuꞌviꞌ Tyoꞌtsꞌon tsanꞌñeen.” 


text:
Ndoꞌ min xe na aa itsiquindë tsꞌan chaꞌxjen na coꞌxen juu ntjiꞌñeen, covityincyooꞌ jndyoyu na tyiꞌxeꞌquen Tyoꞌtsꞌonhin na tajnan tsixuan juu. Ee cüiichen jñꞌoonꞌ jon na jndui tivio itsiquindyihanꞌ: “Xiaꞌntyi na vantyja tsꞌon tsꞌan Tyoꞌtsꞌon, joꞌ na iquen jonhin na tajnan tsixuan juu. Ngꞌe na vantyja tsꞌon juu, joꞌ na ncyꞌoon juu cüenta na tyiꞌquintycüii na vandoꞌ ñuaanꞌ juu.” Ndöꞌ vaa na tso juu jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Majoꞌ juu jñꞌoon na tquen Moisés na icoꞌxenhanꞌ, tyiꞌitꞌuiihanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na vantyja tsꞌon tsꞌan. Juuhanꞌ itsiꞌmanhanꞌ na minninchen tsꞌan na vamꞌaan juu ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ, icanhanꞌ na cüangueeꞌ juu ꞌnan na coꞌxen jñꞌoon na tquen jon. 


text:
<pb/>Juu jñꞌoon na tquen Moisés, minꞌcya ro tsꞌan na tyiꞌcüangueeꞌ juuhanꞌ, iꞌndyiiviꞌhanꞌhin. Majoꞌ jndë sijnda ntcüeꞌ jon jaa na tomꞌan nacje ꞌnaanꞌ naviꞌ ngꞌe na tonanꞌtja jaa tonnon juu ntjiꞌñeen. Ee juu naviꞌñeen na tyꞌoonhanꞌ jaa, tꞌahanꞌ nquii jon, ngꞌe vaa jñꞌoon na jndë jndui na itsiquindyihanꞌ: “Ncüii cüii tsꞌan na cotꞌion nnꞌan tsonjnꞌaan, iꞌndyiiviꞌ Tyoꞌtsꞌon tsanꞌñeen.” Nndaꞌ vaa na itsiquindyi jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Juu naviꞌñeen na tꞌahanꞌ Cristo, tjon jonhanꞌ chaꞌ juu nayaꞌ na tyio Tyoꞌtsꞌon jnꞌaan Abraham, nque nnꞌan na chito conduihan nnꞌan judíos, mantyi nndëë ncyꞌonhan cüenta juuhanꞌ. Itsꞌaa jon na nndaꞌ chaꞌ condëë coyꞌön cüenta nquii Espíritu Santo na jndë tcoꞌ jon ꞌndyo jon na nque nnꞌan na vantyja nꞌon Jesucristo ndahin jon. Ntyja ꞌnaanꞌ ntji na tquen Moisés yo jñꞌoon na tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon nnon Abraham 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ, chaꞌ ncüaaꞌ nꞌonhoꞌ juu jñꞌoon na ntsjö, ntsinën ndëëhoꞌ ncüii jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan contꞌa nnꞌan. Mangiohoꞌ ya na itsijon tsꞌan ncüii jñꞌoon yo ncüiichen tyje juu, vi na jndë tyio juu xueeꞌ juu nnon tson na jndui juu jñꞌoonꞌñeen, contjotyenhanꞌ, min tyiꞌcüanaan na ntscüejndyo tsꞌanhanꞌ. Min tyiꞌcüanaan na ndëcya na ntscüantjoꞌchen tsꞌan jñꞌoon. Nndaꞌ vaa na itsijonhanꞌ yo ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoonva. 


text:
Ee nquii Tyoꞌtsꞌon tcoꞌ jon ꞌndyo jon nnon Abraham na ndëcya nndui ncüii jnda tsanꞌñeen na ntyja ꞌnaanꞌ tsjan ꞌnaanꞌ jon na vacahanꞌ. Majoꞌ quitquenhoꞌ cüenta na tyíꞌquitso Tyoꞌtsꞌon na ntsiquindë jon juu jñꞌoonꞌñeen ndëë ntsinda nquii Abraham. Xiaꞌntyi tso jon na ntsiquindë jon juuhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ ncüii jnda nquii Abraham, joꞌ itsiquindyihanꞌ nquii Cristo. 


text:
Ndö vaa na ntꞌue tsꞌön na cüaaꞌ nꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoonvaꞌ. Nquii Tyoꞌtsꞌon sijndaꞌ jon jñꞌoon yo Abraham na tyiꞌxeꞌquitscüejndyohanꞌ juuhanꞌ ndoꞌ tcoꞌ jon ꞌndyo jon na ntsiquindë jonhanꞌ. Ndoꞌ vi na jndë tëca ninque ciento vantjoꞌ ntycu nchoꞌnqui ndyu, nnon Moisés tyincyaacya jon juu ntji na icoꞌxenhanꞌ. Majoꞌ juuhanꞌ, tyiꞌjeꞌquindëë na ntsityuiiꞌhanꞌ juu jñꞌoonꞌñeen na tcoꞌ jon ꞌndyo jon nnon nquii Abraham. 


text:
Ee xe na aa ntyja ꞌnaanꞌ na itsiquindë tsꞌan juu ntji na tquen Moisés na ncyꞌoon juu cüenta na ntsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaanꞌ juu, yajoꞌ chito ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoon na tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon, joꞌ na ncyꞌoon tsꞌan cüentahanꞌ. Majoꞌ tyincyaa Tyoꞌtsꞌon na juu Abraham tsixuan jon juu nayaꞌñeen ngꞌe ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na tco ꞌndyo jon nnon juu. 


text:
<pb/>Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, juu ntjiꞌñeen na tquen Moisés na icoꞌxenhanꞌ, ¿Nin tsꞌiaanꞌhanꞌ? Nquii Tyoꞌtsꞌon jndëcya tyincyaa jonhanꞌ chaꞌ quitsiꞌman jndyoyuhanꞌ ndëë nnꞌan na tꞌman vaa na conanꞌtjahan nnon jon. Sijndaꞌ jon na cuaa juu jñꞌoonꞌñeen ata xjen na ncüjeeꞌ nquii jon na jndë siꞌman juu jñꞌoonꞌñeen, manquii jon na jndë tcoꞌ jon ꞌndyo jon na nndyo. Nque ángeles tyincyahin jñꞌoonꞌñeen nnon Moisés, ndoꞌ tyquiiꞌhanꞌ tonduihin tsꞌan na tondijntꞌuehin na tomꞌaan jon tonnon Tyoꞌtsꞌon yo tondëë nnꞌan Israel. 


text:
Majoꞌ ya na tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon nnon Abraham, sꞌaa jonhanꞌ na ninnquiintyi jon, min taꞌnan tijntꞌuehin tsꞌan quiiꞌ ntꞌan jon yo na tonnon tsanꞌñeen. Tsꞌiaanꞌ na tsixuan juu ntji na tquen Moisés 


text:
<pb/>Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ vaa, ¿Aa ninꞌquitsiquindyihanꞌ na juu ntji na icoꞌxenhanꞌ na tquen Moisés, vjahanꞌ nacjooꞌ joo jñꞌoon na tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon? Tyiꞌxeꞌquitsꞌaahanꞌ na nndaꞌ. Ee xe na aa vaa ncüii nnon jñꞌoon na icoꞌxenhanꞌ na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ na nndaaꞌ tsꞌan na tyiꞌquintycüii na vandoꞌ ñuaanꞌ juu, yajoꞌ ntquenhanꞌhin na jndyoyu conduihin ngꞌe yo na ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Majoꞌ juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui, itsijndaꞌhanꞌ na tsoñꞌen nnꞌan tsonnangue mꞌanhan nacje ꞌnaanꞌ jnan. Itsꞌaahanꞌ na nndaꞌ chaꞌ nque nnꞌan na vantyja nꞌon Jesucristo, ncyꞌonhan cüenta juu jñꞌoon na jndë tcoꞌ jon ꞌndyo jon na ndyio jon jnꞌaan nnꞌan. 


text:
<pb/>Vitjachen na tityincyooꞌ juu jñꞌoon na itsiꞌmanhanꞌ na cantyja nnꞌön jon, juu ntjiꞌñeen na icoꞌxenhanꞌ tonanꞌyꞌoontyenhanꞌ jaa na chaꞌvijon nnꞌan na mꞌan naviꞌ. Manndaꞌ vaa tomꞌan jaa ata xjen na tityincyooꞌ na ntsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaan nnꞌan ngꞌe na vantyja nꞌonhan Jesucristo. 


text:
Juu ntjiꞌñeen na tquen Moisés totsixuanhanꞌ ncüii na toquenhanꞌ xjen jaa na tsotsiꞌmanhanꞌ ndëëhë nchu vaa quintꞌaha ata xjen na ncüjeeꞌ nquii Cristo. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, nincüejon conduihoꞌ. Taꞌnan itscüejndyohanꞌ na conduihoꞌ min xe na aa tsꞌan judío ꞌuꞌ, oo min mañoon tsjan nnꞌan ꞌuꞌ, min xe na aa tsꞌan na ityeꞌntjon nnon patrón ꞌuꞌ, ndoꞌ aa mꞌanꞌ xjen ꞌnanꞌ ncuꞌ, min xe na aa tsansꞌa ꞌuꞌ oo tsanscu ꞌuꞌ. Tsoñꞌenhoꞌ cüejon conduihoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Cristo. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na conanꞌxuanhoꞌ cüentaaꞌ jon, yajoꞌ conduihoꞌ tsjan ꞌnaanꞌ nquii Abraham na jndyocahanꞌ. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, joo jñꞌoon na tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon nnon nquii Abrahamꞌñeen, tsoñꞌen joohanꞌ ntsiquindaaꞌ jonhanꞌ ꞌoꞌ.<pb/>


text:
Ndö vaa na ntꞌue tsꞌön na cüaaꞌ nꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoonvaꞌ. Ncüii yuchjo na tyiꞌcoveeꞌ ndyuuꞌ juu na ncyꞌoon juu cüenta ꞌnaanꞌ tye juu xjen na ngueꞌ jon, itsijonhanꞌ yuꞌñeen chaꞌxjen ncüii moso na ityeꞌntjontyen juu nnon jon, min na tsixuan yuchjoꞌñeen na ncyꞌoon juu cüenta tsoñꞌen ꞌnaanꞌ tye juu. 


text:
Viochen xjen na tyiꞌcoveeꞌ ndyuuꞌ juu, mꞌaan juu tocje ꞌnaan nnꞌan na sijndaꞌ tye juu na quitquenhan cüentahin ndoꞌ quinanꞌjndaꞌhan na nndui tsꞌian tyuaa ꞌnaanꞌ juu. 


text:
Ndoꞌ manndaꞌ vaa, itsijonhanꞌ ntyja njanhan chaꞌna juu yuchjoꞌñeen. Totsijonhanꞌ jaa chaꞌvijon yoquijndë na tyiꞌcoventyja ndyu joo, ndoꞌ viochen xjen na tonanꞌxuan na nndaꞌ, joo costumbre na jndë tquen nnꞌan na conanꞌtꞌmaanꞌhin, tovayꞌoontyenhanꞌ jaaha. 


text:
Majoꞌ ya na tueeꞌ nquii xjen na siquindëhanꞌ ntyjii Tyoꞌtsꞌon, jñon jon jnda jon quiiꞌ ntꞌan nnꞌan tsonnangue. Tuihin jnda ncüii tsanscu. Tomꞌaan jon nacje ꞌnaanꞌ juu ntjiꞌñeen na tquen Moisés na tocoꞌxenhanꞌ nnꞌan. 


text:
Tui na nndaꞌ chaꞌ jaa na mꞌan nacje ꞌnaanꞌ juu ntjiꞌñeen, ntsiquindyaa jon jaa. Ntyja ꞌnaanꞌ juu tsꞌianꞌñeen, ndëë ncyꞌoon jon cüenta jaa na ndui jaa ntsinda nquii jon. 


text:
Ndoꞌ chaꞌ na quitsiꞌmanhanꞌ na condui jaa ntsinda Tyoꞌtsꞌon, joꞌ nqui Espíritu na condui jnda jon, jñon jonhin quii nnꞌön. Xengꞌe nquii Espíritu, joꞌ na njon jndyi ngiö na conanꞌtꞌmaanꞌ Tyoꞌtsꞌon na conduëhë: “Tyeꞌ Tyoꞌtsꞌon.” 


text:
Ndoꞌ na nndaꞌ na matsitꞌmanꞌhin, itsiꞌmanhanꞌ na condui ꞌuꞌ jnda jon, chito moso na ityentjonꞌtyen ꞌuꞌ. Ndoꞌ ngꞌe na jnda jon ꞌuꞌ, iquen jon ꞌuꞌ na condui ꞌuꞌ tsꞌan na ngyonꞌ cüenta tsoñꞌen nnon na itsꞌaa jon naya nque nnꞌan na conduihan ntsinda nquii jon. Ndyiiꞌ jndyi tsꞌon Pablo ntyja ꞌnaan nnꞌan ndyuaa Galacia 


text:
<pb/>Toxenꞌchen xjen na tyíꞌquitajnꞌaanhoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon, totyeꞌntjontyenhoꞌ ndëë ꞌnan na conanꞌtꞌmaanꞌ nnꞌan na min chito nquii jon conduihanꞌ. 


text:
Ndoꞌ naneinhin na cotajnꞌaanhoꞌ jon, oo yantyi nduë na ivajnaanꞌ jon ꞌoꞌ, ¿Ndu na contcüeꞌ nndaꞌ ꞌoꞌ na contꞌahoꞌ na njon joo ꞌnan na jndë siquindyaa Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ ntyja ꞌnaanhanꞌ? Joo costumbre na jndë tquen nnꞌan na min tanajndei nanꞌxuanhanꞌ na nnanꞌnꞌmanhanꞌ ñuaanhoꞌ, ¿Aa vacüjaꞌ nndaꞌhanꞌ na ntyeꞌntjonhoꞌ ndëëhanꞌ? 


text:
ꞌOꞌ veꞌ ndyiiꞌ xuee na contꞌahoꞌ na njonhanꞌ na ntyja nꞌonhoꞌ na ntyja ꞌnaanꞌ juuhanꞌ na quitsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuan ꞌnaanhoꞌ. Ndoꞌ mantyi mꞌan ndyiꞌ na njonhanꞌ ngiohoꞌ, ndoꞌ mantyi min nguee na juu jñꞌoon na icoꞌxenhanꞌ nnꞌan judíos, sijndaꞌhanꞌ na conanꞌtꞌmaanꞌhan, ndoꞌ mantyi yo na conanꞌtꞌmaanꞌhoꞌ xjen na covejndyo ndyu. 


text:
Ndoꞌ na nndaꞌ cotsamꞌanhoꞌ, juu tsꞌian na totsꞌa quiiꞌ ntꞌanhoꞌ, itsꞌaahanꞌ na maquityꞌuë na aa veꞌ jnꞌaan na tojooꞌ tsꞌön na toninncya jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëëhoꞌ. 


text:
<pb/>Yo ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na icoꞌxenhanꞌ na tquen Moisés, matsꞌa tyꞌohoꞌ na cꞌonhoꞌ na conduihoꞌ nnꞌan na jndë jndyaahoꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. Ee min na tsꞌan judío ja, itsijonhanꞌ ntyja njan yo juu jñꞌoonꞌñeen chaꞌna nquehoꞌ, jndë jndyaa ja ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. ꞌOꞌ minꞌncüii naviꞌ taꞌnan jntꞌahoꞌ ja. 


text:
Ee mangio yahoꞌ na ntyja ꞌnaanꞌ ncüii nnon tycu na toquenön, joꞌ na tëcjuꞌhanꞌ na toninncya jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëëhoꞌ. 


text:
Juu tycu na tquenön juu xjenꞌñeen, sꞌaahanꞌ na jndyaaꞌ na ncyꞌonhoꞌ cüenta ja. Majoꞌ min na nndaꞌ, tatꞌonhoꞌ na tyꞌahoꞌ ja, min tajntꞌahoꞌ na tyiꞌcueeꞌ nꞌonhoꞌ ja. ꞌOꞌ yo na xoncüeeꞌ nꞌonhoꞌ tyꞌonhoꞌ cüenta ja, chaꞌvijon na ngiohoꞌ na condui ja ncüii ángel na ityeꞌntjon jon nnon Tyoꞌtsꞌon, oo chaꞌvijon nquii Cristo. 


text:
Ndoꞌ na nndaꞌ, ¿Aa jndë tsuuꞌ tycya nꞌonhoꞌ na tondineinhoꞌ na tomꞌan ja yohoꞌ? Ndoꞌ naneinhin ¿Nin ꞌnan cotjonhoꞌ na jndë scüejndyohanꞌ na ngiohoꞌ ntyja njan na tavineinhoꞌ ja? Ee macüjiꞌ jndyoyu ntyja ꞌnaanhoꞌ, xe na aa jndëë jntꞌahoꞌ, jndë tjiꞌhoꞌ tëndëë nquehoꞌ na ntꞌahoꞌ nayahanꞌ ja. 


text:
Ndoꞌ naneinhin, ngꞌe na matsinën jñꞌoon na mayuuꞌ ndëëhoꞌ, ¿Aa cotjiꞌhoꞌ cüenta na condui ja tsꞌan na jndo jndyi ꞌoꞌ? 


text:
<pb/>Mꞌan nnꞌan quiiꞌ ntꞌanhoꞌ na cojooꞌ nꞌonhan chaꞌ nnanꞌjonhoꞌ tmaanꞌ na nanꞌxuanhan. Majoꞌ juu ꞌnan na ndyiiꞌ nꞌonhan na quinduihanꞌ yo ꞌoꞌ, tyiꞌxoncüehanꞌ, ee ntꞌue nꞌonhan na tyiꞌnduehoꞌ conduihoꞌ nnꞌan nján. Ndoꞌ xjen na conanꞌjonhoꞌ yohin, yajoꞌ xiaꞌntyi nquehin na ntyja nꞌonhoꞌ. 


text:
Mꞌan nnꞌan na cojooꞌ nꞌonhan na quinanꞌjon nnꞌan yo jñꞌoon na coninncyahan. Ya jndyi na contꞌahan na nndaꞌ xe tanin ncüiichen nnon na mꞌaanꞌ nꞌonhan, na xiaꞌntyi na ninꞌquitejndeihan ꞌoꞌ na cotsantyjantyihoꞌ yo Cristo, majndeichen na quintꞌahinhanꞌ xjen na tyiꞌcꞌoon ja yo ꞌoꞌ. 


text:
ꞌOꞌ ntyjë, conduihoꞌ na chaꞌvijon ntsinda na viꞌntyjihoꞌ. Ncüiichen jon iquiihanꞌ ja ntyja ꞌnaanhoꞌ, juu na maquenön itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌna iquenon tsanscu na iquiihanꞌhin na itsingui juu. Manndaꞌ vaa itsiꞌndaaꞌhanꞌ ntyji ata ncüii ncüiihoꞌ nninncyahoꞌ na ntyeꞌntjon Cristo ꞌoꞌ. 


text:
Ya jndyi xe na juuhanꞌ aa mꞌan yohoꞌ naneinhin chaꞌ nndëë ntscüejndyö jñꞌoon na matsinën ndëëhoꞌ, ee jñꞌoon na mayuuꞌ, tꞌman vaa ndicüaaꞌ tsꞌön nin jñꞌoon na ntsitiu ja ntyja ꞌnaanhoꞌ. Juu jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ Agar yo Sara, vaa na itsiquindyihanꞌ 


text:
<pb/>ꞌOꞌ nnꞌan na mꞌaanꞌ nꞌonhoꞌ na chuhanꞌ na quitaꞌngueeꞌtyenhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu ntji na icoꞌxenhanꞌ, ¿Aa tyiꞌcovaaꞌ nꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na itsiquindyihanꞌ? 


text:
Juu ntjiꞌñeen itsiquindyihanꞌ na tui ve ntsinda Abraham. Ncüiihin jnda Agar, juu tsanscuꞌñeen na totyeꞌntjontyen nnon Sara. Ndoꞌ ncüiichenhin jnda nquii Sara, majoꞌ juu jon chito tsꞌan na ityeꞌntjontyenhin, conduihin scuuꞌ nquii Abraham. 


text:
Juu jnda Abraham na singui tsanscu na totyeꞌntjon, tuihin chaꞌxjen minꞌcya ro tsꞌan. Majoꞌ nquii jnda jon na singui juu tsanscu na conduihin nquii scuuꞌ Abraham, tui yuꞌñeen ngꞌe juu jñꞌoon na jndë tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon nnon nquii Abrahamꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ juu jñꞌoonvaꞌ ntyja ꞌnaan ve nanntcuꞌñeen, tsixuanhanꞌ jñꞌoon na tyiꞌquitsiꞌman nquiiꞌhanꞌ. Ee tsijonhanꞌ ntyja ꞌnaanhin ve jñꞌoon na sijndaꞌ Tyoꞌtsꞌon yo nnꞌan. Ncüii jñꞌoonꞌñeen tyincyaa jonhanꞌ nnon Moisés, juuhanꞌ tsijonhanꞌ juu Tyoꞌ Sinaí. Juuhanꞌ itsijonhanꞌ Agar, tsanscu na totyeꞌntjon nnon Sara. Ndoꞌ nnꞌan na tꞌman qui nꞌonhan juu jñꞌoonꞌñeen, ndiquitsiquindyaahanꞌhin, mꞌantyenhin xjen ꞌnaanꞌhanꞌ. 


text:
Juu Agarꞌñeen itsijonhanꞌhin juu Tyoꞌ Sinaí na mꞌaanhanꞌ ndyuaa Arabia. Ndoꞌ juu Sinaíꞌñeen itsijonhanꞌ juuhanꞌ tsjoon Jerusalén na mꞌan nnꞌan judíos. Joohan mꞌantyenhan nacje ꞌnaanꞌ juu ntji na tquen Moisés. 


text:
Majoꞌ nquë na vantyja nꞌön Cristo, condui jaa juu Jerusalén na mꞌaanhanꞌ na ndye. Mꞌan na jndë jndyaa jaa ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoonꞌñeen na icoꞌxenhanꞌ. Juu Jerusalén conduihanꞌ nquii ndyëëhë. 


text:
Nndaꞌ vaa ee vaa jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui na itsohanꞌ:<pb/>ꞌUꞌ tsanscu na tatꞌon ntsindaꞌ, minꞌchjo tyiꞌquintjiꞌ nchu vaa na ntquiihanꞌ tsanscu na ntsingui juu.<pb/>Majoꞌ neinhin cꞌonꞌ na neiinꞌ tsonꞌ. Quitsixuaꞌ na tꞌman vaa na incyaahanꞌ na neinꞌ.<pb/>Ee ꞌuꞌ na taꞌnan ntsindaꞌ, jndyentyi ntsindaꞌ ncꞌon, chichen juu tsꞌan na mꞌaan yo saaꞌ.<pb/>Ndöꞌ vaa jñꞌoon na tji Isaías. 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, chaꞌxjen na tui Isaac ngꞌe siquindë Tyoꞌtsꞌon jñꞌoon na tcoꞌ jon ꞌndyo jon nnon Abraham, mantyi ꞌoꞌ conduihoꞌ ntsinda Tyoꞌtsꞌon ngꞌe na itsiquindë jon jñꞌoon na tcoꞌ jon ꞌndyo jon. 


text:
Majuu xjenꞌñeen juu jnda Agar na cüejon tuihin chaꞌxjen minꞌcya ro tsꞌan, ninvito totsꞌaa viꞌ juu jnda Sara na tuihin yo najndei na condui nquii Espíritu Santo. Manndaꞌ vaa ntyja njanhan naneinhin. 


text:
Majoꞌ juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui, ¿Nchu vaa icoꞌxenhanꞌ? Itso Tyoꞌtsꞌon nnon Abraham: “Juu tsanscu na ityeꞌntjontyen nnon scuꞌ, quintyꞌeꞌhin yo jnda juu, ee jnda juu tyiꞌxeꞌcyꞌoon juu cüenta ꞌnan ꞌnanꞌ min na tye juu ꞌuꞌ. Xiaꞌntyi jnda scuꞌ ncuꞌ, juu tsanꞌñeen ncyꞌoon juu cüenta joo ꞌnanꞌ na min.” Nndaꞌ tso Tyoꞌtsꞌon nnon Abraham. 


text:
Mangꞌe joꞌ, ꞌoꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, nquë chito condui jaa ntsinda tsanscuꞌñeen na totyeꞌntjontyen juu. Chitojoꞌ. Jaa condui ntsinda nquii tsanscu na chito conduihin tsꞌan na sijnda Abraham.<pb/>


text:
Nquii Cristo siquindyaa jon jaa ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na tquen Moisés na icoꞌxenhanꞌ, chaꞌ na tavincꞌönntyëchën nacje ꞌnaanꞌhanꞌ na ntcoꞌxenntyichenhanꞌ jaa. 


text:
<pb/>Quitquenhoꞌ cüenta jñꞌoon na matsjö. Ja Pablo matsiquiꞌmanꞌ ja ꞌoꞌ, xe na aa cotaꞌngueeꞌhoꞌ na nndui yo ꞌoꞌ chaꞌxjen contꞌa nnꞌan judíos yo yononꞌndaa ndahin, xe na aa ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ contyja nꞌonhoꞌ na ntquen Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ na tajnan nanꞌxuanhoꞌ, yajoꞌ tyiꞌjeꞌncyaahanꞌ na ntquen Cristo ꞌoꞌ na tajnan nanꞌxuanhoꞌ. 


text:
Ncüiichen jon matsjö nntꞌa ndëëhoꞌ, minꞌcya ro ncüii ꞌoꞌ na nninncyaa juu na nndui juu nanꞌñeen yohin, ijndeiꞌhanꞌ na cüangueeꞌ tsanꞌñeen ninvaañꞌen joo jñꞌoon na icoꞌxen ntjiꞌñeen na tquen Moisés. 


text:
Ñꞌenhoꞌ na conanꞌchonhoꞌ na nnanꞌquindëhoꞌ juu ntjiꞌñeen chaꞌ ntquen Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ na tajnan nanꞌxuanhoꞌ na tonnon jon. Ndoꞌ na contꞌahoꞌ na nndaꞌ, jndë jnanꞌtycyaaꞌhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ nquii Cristo, jndë jntyꞌehoꞌ juu naya na condui jon. 


text:
Jaa contyja tcüiiꞌ nnꞌön na ntquen Tyoꞌtsꞌon jaa na tajnan nanꞌxuan tonnon jon ngꞌe na vantyja nnꞌön Jesús. Nquii Espíritu Santo itejndei jon jaa na coventꞌö na ngüentyja na nnduihanꞌ. 


text:
Ee vi na jndë mꞌaan tsꞌan ntyja ꞌnaanꞌ Cristo Jesús, min xe na aa jndë tui yohin chaꞌxjen na contꞌa nnꞌan judíos yo yononꞌndaa ndahin, taꞌnan itejndeihanꞌhin, min tyiꞌitsitjahanꞌhin na tonnon Tyoꞌtsꞌon na tyiꞌconduihanꞌ yohin. Na tonnon jon xiaꞌntyi itejndeihanꞌ tsꞌan na cantyja tsꞌon juu jon ndoꞌ quitsiꞌman juu na tsixuan juu na itsiviꞌntyjii juu nnꞌan. 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ya jndyi tyeꞌ na conanꞌjonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Cristo. ¿Nin tsꞌan cꞌiooꞌ ndëëhoꞌ na coꞌndyehoꞌ na conanꞌquindëhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon na conduihanꞌ na mayuuꞌhanꞌ? 


text:
Nquii Tyoꞌtsꞌon tqueenꞌ jon ꞌoꞌ na cantyja nꞌonhoꞌ jñꞌoonꞌ jon na conduihanꞌ na mayuuꞌ. Joꞌ tyiꞌxeꞌquitsꞌaahanꞌ na nquii jon sꞌaa jon na taaꞌ nꞌonhoꞌ na icanhanꞌ na quinanꞌquindëhoꞌ juu ntji na tquen Moisés chaꞌ nndëë ntquen jon ꞌoꞌ na tajnan nanꞌxuanhoꞌ. 


text:
Majoꞌ ngꞌe na mꞌan ja ntyja ꞌnaanꞌ Cristo na conduihin na ityeꞌntjon jon ja, na mantyja jndyi tsꞌön na tajeꞌquinanꞌjonntyichenhoꞌ yo ncüiichen jñꞌoon na vandyaꞌhanꞌ yo juu jñꞌoon na totsiꞌman ndëëhoꞌ. Majoꞌ juu tsan na itsiquijñꞌeen ꞌoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoonꞌñeen, tanin min nin tsꞌan conduihin, ntsꞌaa Tyoꞌtsꞌon na nndyion juu jnaanꞌ na nndaꞌ vaa na itsiꞌman juu ndëëhoꞌ. 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ, xe na aa ninvaa mancya jñꞌoon na icanhanꞌ na quintꞌa nnꞌan chaꞌxjen na contꞌa nnꞌan judíos yo yononꞌndaa ndahin, chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ ntquen Tyoꞌtsꞌon tsꞌan na tajnan tsixuan juu, yajoꞌ joo nanꞌñeen na contyꞌehan ja, juu na mꞌanhan na tyiꞌya ngiohan yo juu jñꞌoon na mancya na tueꞌ Cristo nnon tsonjnꞌaan, nꞌndyehan na quindyaꞌ ngiohan yo ja. 


text:
Nque nanꞌñeen na conanꞌquijñꞌeenhan ꞌoꞌ yo juu jñꞌoonꞌñeen, ntyja tsꞌön na quityjeñꞌenhan ntyja na nannonhin. 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ, jndë tqueenꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ na conduihoꞌ nnꞌan na jndë siquindyaa jon yo ntyja ꞌnaanꞌ jnan. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ sꞌaa jon, tyiꞌndijntꞌuehoꞌ juuhanꞌ na ntsananꞌjonhoꞌ yo joo ꞌnan tyia na ntꞌue jndyi nꞌon nnꞌan. ꞌOꞌ vandyaꞌ quintꞌahoꞌ. Ngꞌe na jndë siquindyaa jon ꞌoꞌ, quityeꞌntjonhoꞌ ndëë ntyjehoꞌ na vantyja nꞌonhan yo na quinanꞌveꞌngiohoꞌhin. 


text:
Ee ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoon na tquen Moisés na icoꞌxenhanꞌ, juu jñꞌoonva ivꞌañꞌenhanꞌ juu jñꞌoonꞌñeen na itsohanꞌ: “Quitsiviꞌntyjiꞌ tsoñꞌen nnꞌan chaꞌxjen na viꞌntyjii nquii ꞌuꞌ.” Nndaꞌ vaa tsiꞌman juu jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Majoꞌ xe ninnquiiꞌchen na cotquiihoꞌ nquen ntyjehoꞌ, ndoꞌ na conanꞌtëëꞌ nꞌonhoꞌhin, quitquen jndyihoꞌ cüenta, ee na nndaꞌ vaa na contꞌahoꞌ, nnanꞌtyuiiꞌhoꞌ ncüii ro ncüii ntyjehoꞌ na vantyja nꞌon. Nquii Espíritu Santo, mꞌaan tyiaꞌ jon yo ꞌnan tyia na ntꞌue jndyi nnꞌön 


text:
<pb/>Mangꞌe na nndaꞌ, ndö jñꞌoon na matsiquiꞌmanꞌ jahoꞌ. Ncyahoꞌ na nquii Espíritu Santo ngotsiꞌman jon ndëëhoꞌ nchu vaa vja na mꞌanhoꞌ ee na ntꞌahoꞌ na nndaꞌ, joo ꞌnan natyia na cotquen jndyihoꞌ na ninꞌquintꞌahoꞌ, tyiꞌxeꞌquitaꞌngueeꞌhoꞌ ꞌnan na ntꞌue tsꞌonhanꞌ. 


text:
Ee joo ꞌnan natyiaꞌñeen, conanꞌvehanꞌ nacjooꞌ Espíritu, ndoꞌ mantyi nquii Espíritu, itsuehin nacjooꞌ joo ꞌnan natyiaꞌñeen. Ndoꞌ ve joohan cotaꞌhin ndëë ntyjehan. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ vaa, joꞌ ndiquindëë ntꞌahoꞌ ꞌnan na ntꞌue nꞌon nquehoꞌ. 


text:
Majoꞌ xe na aa ninvito coninncyahoꞌ na nquii Espíritu ngayꞌoon jon ꞌoꞌ chaꞌxjen na ntꞌue tsꞌon jon, juu ntji na tquen Moisés na icoxenhanꞌ, tavijeꞌcoꞌxenntyichenhanꞌ ꞌoꞌ. 


text:
<pb/>Joo ꞌnan tyia na ntꞌue jndyi nꞌon nnꞌan, covityincyooꞌ jndyoyu nchu vaa nanꞌxuanhanꞌ. Comꞌanhan yo ntyjehan na veꞌndöꞌ ro. Mantyi min ꞌnan na ji vaa na contꞌahan yo ntyjehan. Ndoꞌ conanꞌjontohan yo ntyjehan na contꞌahan ncüii cüii nnon ꞌnan min na tyiꞌjnꞌanhan ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. 


text:
Conanꞌtꞌmaanꞌhan ꞌnan na chito Tyoꞌtsꞌon conduihanꞌ, ndoꞌ coninjntꞌuehan tsꞌian quinduaꞌ. Ndoꞌ mꞌanhan na jndohan nnꞌan, ndoꞌ na conanꞌntjaꞌhan yo nnꞌan, ndoꞌ mꞌanhan na xueehin yo ntyja ꞌnaan ntyjehan, ndoꞌ min veꞌ ninntyi jñꞌoon, majoꞌ conanꞌquitoꞌ ntjeinhan yo nnꞌan. Cojooꞌ nꞌonhan chaꞌ quindui tꞌman nquehin, tanin ngiohan min na contꞌahan ꞌnan na tyiꞌquichuhanꞌ. Ndoꞌ ntyja ꞌnaanhan cotꞌon nnꞌan yo ntyjehan, ndoꞌ nque nnꞌan na tyiꞌquinanꞌjon yo joohan, tyiꞌcueeꞌ nꞌonhan nanꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ conanꞌtëëꞌ nꞌonhan ntyjehan na min ꞌnan. Covehin, condyehan. Ndoꞌ comandyiꞌtohan ya na quindyehan, ndoꞌ minchen mañoon nnon natyia na itsijonhanꞌ yo natyiaminꞌ na contꞌahan. Nque nnꞌan na conanꞌjonhan ntyja ꞌnaan ꞌnan tyiaminꞌ, tyiꞌjeꞌcacüjaꞌhanꞌ joohan ntyja nchu vaa na ityeꞌntjon Tyoꞌtsꞌon. Toxenꞌchen na totsiquiꞌmanꞌ ja ꞌoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoonminꞌ, ndoꞌ naneinhin matsiquiꞌmanꞌ nntꞌahoꞌ. 


text:
<pb/>Majoꞌ nque nnꞌan na cotsamꞌanhan nacje ꞌnaanꞌ nquii Espíritu Santo, tsꞌian na itsꞌaa jon yo nanꞌñeen itsijonhanꞌ joohanꞌ chaꞌvijon coveꞌ të. Vengiohan nnꞌan. Neinhin na cotaꞌjnꞌaanhan Tyoꞌtsꞌon. Nanꞌxuanhan na tajñuaanꞌ tsꞌonhan na tonnon jon. Quii nꞌonhan naviꞌ na contꞌa nnꞌanhan. Mꞌanhan na ya nnꞌanhin yo nnꞌan na itsitjahanꞌ ꞌnanhin. Conanꞌquindëhan jñꞌoon na cotaꞌhin jndyuehan ndëë nnꞌan. 


text:
Min na contꞌaviꞌ nnꞌanhan, majoꞌ tyiꞌconanꞌntcüeꞌhan jñꞌoon sꞌa, jñꞌoon scu. Cotquen nquehan xjen ntyja nchu vaa na ntꞌue nꞌonhan. Tsꞌan na incyaa juu na itsꞌaa Espíritu tsꞌianminꞌ yohin, juu ntjiꞌñeen na icoꞌxenhanꞌ, taviꞌnan itsijndaꞌhanꞌ na aa itsitja tsanꞌñeen. 


text:
Nque nnꞌan na conduihan cüentaaꞌ Jesucristo, tsoñꞌen ꞌnan na tondineiinꞌ tsꞌon siꞌtsꞌo ꞌnaanhan na yo manchaꞌchen nꞌonhan ninꞌquintꞌa jndyihinhanꞌ, jndë tꞌionhanꞌ joohanꞌ nnon juu tsonjnꞌaan naijon na tueꞌ Cristo chaꞌ juu najndei na nanꞌxuanhanꞌ cüjehanꞌ. 


text:
Xengꞌe na cotaꞌntꞌö ntyja ꞌnaanꞌ nquii Espíritu, cüa, mantyi ncya na cayꞌoon jon jaa chaꞌxjen na ntꞌue tsꞌon jon na quitsamꞌan. 


text:
<pb/>Min tyiꞌnanꞌquinjon nque jaa ndëë nnꞌan. Ee nnꞌan na contꞌa na nndaꞌ, conanꞌxuehan yo ntyjehan ndoꞌ ngꞌe joꞌ, conanꞌtëëꞌ nꞌonhan yo nanꞌñeen.<pb/>


text:
ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, ya na covityincyooꞌ na itsitja ncüii ntyjehoꞌ, nquehoꞌ na cotsamꞌanhoꞌ nacje ꞌnaanꞌ Espíritu, quitejndeihoꞌhin na ncjuꞌ nndaꞌhanꞌhin nato ꞌnaanꞌ Cristo. Majoꞌ tyiꞌnanꞌsꞌahoꞌ, tyiꞌnanꞌntcuhoꞌ nnon juu na cotejndeihoꞌhin. Ncüii cüiihoꞌ quitquen nquehoꞌ cüenta ntyja ꞌnaanhoꞌ, tyiꞌntsꞌaahanꞌ na mantyi nquehoꞌ ntyiiꞌhanꞌ ngꞌeehanꞌ ꞌoꞌ. 


text:
Nque ntyjehoꞌ na vantyja nꞌon Cristo, quitejndeihoꞌhin ncüii cüii nnon na iñchjehanꞌhin. Ya na contꞌahoꞌ ꞌnanꞌminꞌ, conanꞌquindëhoꞌ juu jñꞌoon na tquen jon na icoꞌxenhanꞌ. 


text:
<pb/>Ee ncüii tsꞌan na ndyiiꞌ tsꞌon juu na njon conduihin, min na taꞌnan conduihin yu ro, itsiviꞌnnꞌan nquiihin. 


text:
Xiꞌ ncüii cüiihoꞌ quitjiꞌ nquehoꞌ cüenta nchu vaa na cotsamꞌanhoꞌ na tonnon Tyoꞌtsꞌon. Xe na aa juu ꞌnan na contꞌahoꞌ yahanꞌ, yajoꞌ nincjehoꞌ na neinhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ, min tyiꞌxeꞌcanhanꞌ na ntjiꞌhoꞌ cüenta na aa yantyichen conanꞌquindëhoꞌ, chichen ncüiichen ntyjehoꞌ. 


text:
Ee ncüii cüii ꞌoꞌ icanhanꞌ na cꞌoonꞌ nꞌonhoꞌ na aa conanꞌquindëhoꞌ ndoꞌ aa conanꞌtjahoꞌ na tonnon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Nque nnꞌan na coninncya jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëë nnꞌan, joo nnꞌan na condyehanꞌ, chuhanꞌ na joohin ninncyahin ꞌnan na icanhanꞌ nanꞌñeen. 


text:
<pb/>Tyiꞌnanꞌviꞌnnꞌan nquehoꞌ, nquii Tyoꞌtsꞌon tyiꞌjon quindëë ntonco tsꞌanhin. Ee minꞌcya ro nnon ꞌnan na nnonꞌ tsꞌan, majuuhanꞌ ngueꞌ na ntyjee juu. 


text:
Ee juu tsꞌan na incyaahin na itsꞌaa juu ꞌnan tyia na ntꞌue jndyi tsꞌon siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ juu, joo natyiaꞌñeen ngoyꞌonhanꞌhin na ngitsu ñuaanꞌ juu. Majoꞌ juu tsꞌan na incyaahin na coꞌxen Espírituhin, manquii Espíritu ntsiquindaaꞌ jon tsanꞌñeen na conduihin tsꞌan na tyiꞌquintycüii na vandoꞌ ñuaanꞌ juu. 


text:
Tyiꞌquichuhanꞌ na nnanꞌntquen jaa na nntꞌaha ꞌnan na ya na tonnon Tyoꞌtsꞌon, ee ngüentyja xjen na ntyjii jon na ncyꞌön cüenta na tyiꞌquintycüii na cotandoꞌ ñuan njanhan xe na aa tyiꞌquiꞌndyi cje jaa. 


text:
Ngꞌe na nndaꞌ, ncüii cüii jon na incyaahanꞌ na nntꞌaha naya nnꞌan, quintꞌaha na nndaꞌ, majndeichen yo nque ntyjëëhë na vantyja nꞌonhan Jesucristo. Jñꞌoon na matsꞌia na itsiquiꞌmaanꞌ Pablo nnꞌan ndyuaa Galacia 


text:
<pb/>Quitquen yahoꞌ cüenta na tꞌman ntji na macüji ncö ncüii ve ꞌndyo jñꞌoon na vantycüii juu tsonvahin. 


text:
Joo nanꞌñeen na conanꞌchonhan na quitaꞌngueeꞌhoꞌ na nndui yohoꞌ chaꞌxjen na contꞌa nnꞌan judíos yo yononꞌndaa ndahan, conanꞌchonhan na quintꞌahoꞌ juu nanꞌñeen chaꞌ ntjiꞌhoꞌ cüenta na joohan vaquinjonꞌ contꞌahan. Majoꞌ xiaꞌntyi contꞌahan na nndaꞌ, chaꞌ cüiya ngio nnꞌan yo joohan, ndoꞌ chaꞌ tyiꞌntꞌaviꞌ nnꞌanhan tsojnaanꞌ juu jñꞌoon na tꞌion nnꞌan Cristo nnon tsonjnꞌaan. 


text:
Ee min nque nanꞌñeen na coninncyahan jñꞌoon na quinanꞌquindë nnꞌan chaꞌxjen na contꞌa nnꞌan judíos yo yononꞌndaa ndahin, min tyiꞌquinanꞌquindëhan jñꞌoon na icoꞌxen juu ntjiꞌñeen na tquen Moisés. Xiaꞌntyi ntꞌue nꞌonhan na quindui yo ꞌoꞌ chaꞌxjen na contꞌa nquehan, chaꞌ vi na jndë tyincyahoꞌ na tuihanꞌ yo ꞌoꞌ, nndëë nnanꞌsꞌahin na tyincyahoꞌ na tui chaꞌxjen na ntꞌue nꞌon nquehan. 


text:
Majoꞌ tyiꞌjon cüjiꞌsꞌa ja ntyja ꞌnaanꞌ ncüii nnon na matsꞌa ncö. Xiaꞌntyi ncüjiꞌsꞌa ja ntyja ꞌnaanꞌ na tueꞌ Cristo ntyja njan xjen na tꞌion nnꞌanhin nnon tsonjnꞌaan. Ntyja ꞌnaanꞌ na nndaꞌ tjon jon, tsoñꞌen natyia na tsixuan tsonnangue, jndë ñoonhanꞌ nnon tsonjnꞌaan, ntyja njan tavinanꞌxuanhanꞌ na vandoꞌhanꞌ. Ndoꞌ ngꞌe joꞌ mantyi ja condui ja tsꞌoo ntyja ꞌnaan joo ꞌnan tyiaꞌñeen. 


text:
Ee tonnon nquii Tyoꞌtsꞌon, tanin min xe na aa jndë tui yohin chaꞌxjen juu ꞌnan na contꞌa nnꞌan judíos yo yononꞌndaa ndahin oo aa tyiꞌconduihanꞌ. Xiaꞌntyi xe na aa tui xco tsꞌan ntyja ꞌnaanꞌ nquii Espíritu Santo, joꞌ na njonchen. 


text:
Tsoñꞌen nnꞌan na conanꞌjonhan yo jñꞌoonvaꞌ, macꞌan na juu na condui Tyoꞌtsꞌon na tajñuaanꞌ tsꞌonhin yo ninjuu na mꞌaan jon na ntyꞌia ro nnꞌan nchjii jon, cyꞌonhan cüenta joohanꞌ. Nquehan ndoꞌ yo ninꞌtsoñꞌen nnꞌan na conduihan cüentaaꞌ jon. 


text:
<pb/>Naneinhin na tonnonchen, minꞌncüii tsꞌan tyiꞌntscüetëꞌ juu ja na aa condui ja tsꞌan na iꞌua Cristo tsꞌian ꞌnaanꞌ jon nnön. Ee jndye quitsan chu siꞌtsꞌo njan na conanꞌmanhanꞌ na condui ja tsꞌan na ityeꞌntjontyen nnon nquii Jesús. 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ ta Jesucristo, juu naya na conduihin, macꞌan nnon jon na nnanꞌxuanhoꞌhanꞌ. Quindui na nndaꞌ.<pb/>


text:
Ndyu na toxenꞌchen, jndye jnda totsinin Tyoꞌtsꞌon ndëë ndochihi yo jndyue nque nnꞌan na toninncyahan jñꞌoon ꞌnan na xejnda ngüentyja na nguaa. Jndye vaa nnon na totsiquindyi jonhan ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan na itsijndaꞌ jon na ntsꞌaa jon. 


text:
Majoꞌ nanein ndyu na matsꞌia, yo jñꞌoon ꞌndyo jnda nquii jon, itsiꞌman jon ndëë ntyja nchu vaa conduihin. Nquii jnda jon tquen jon tsjöꞌndue yo tsonnangue, yo ninꞌtsoñꞌen ꞌnan na mꞌaan. Ndoꞌ tꞌua Tyoꞌtsꞌon tsꞌian na tsoñꞌen nnon na jndë tquen jon, macüentaaꞌ jnda jonhanꞌ. 


text:
Nquii Tyoꞌtsꞌon maninꞌ conduinduiꞌ na quixueehin, ndoꞌ Jnda jon cüajon conduihin. Tsoñꞌen na condui nquii Tye jon, cüajon conduihin. Nquii jon ivantyjeeꞌ jon tsoñꞌen na tquen Tye jon yo ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoonꞌ jon na tꞌman najndei conduihanꞌ. Vi najndë na tueꞌ jon na sꞌaa jon tsꞌian chaꞌ ndëë ntsitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌon jnan nnꞌan, tacjo jon tontyjaya ngiaaꞌ Tyoꞌtsꞌon, nquii jon na taquintyja na tꞌman conduihin. Njonntyichen condui jnda Tyoꞌtsꞌon chichen ángeles 


text:
<pb/>Ngꞌe na nndaꞌ, iquenhanꞌhin na njonntyichen conduihin, chichen ángeles, chaꞌxjen xueeꞌ jon na siquindaaꞌ tye jonhin, njonntyichen tsixuanhanꞌ, chintyi nguee joo ángelesꞌñeen. 


text:
Ee vaa jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui na tso jon nnon jnda jon:<pb/>Xiaꞌntyi nquii ꞌuꞌ condui ꞌuꞌ jnda,<br/>xeevahin maꞌua tsꞌian nnonꞌ na cüejon matyentjonꞌ yo ja. Majoꞌ minjon tacotso jon jñꞌoon nnon ncüii ángel chaꞌna juu jñꞌoonꞌñeen na tso jon nnon jnda jon. Itso jon:<pb/>Ja ntsꞌa na ncüaaꞌ nꞌon nnꞌan na condui ja tye jon, ndoꞌ juu jon conduihin jnda. 


text:
Ndoꞌ mantyi vaa ncüiichen jñꞌoon na tso Tyoꞌtsꞌon xjen na jñon jon jnda jon na ninncüii tsꞌonhin quiiꞌ ntꞌan nnꞌan na mꞌan nnon tsonnangue, tso jon:<pb/>ꞌOꞌ ángeles, tsoñꞌenhoꞌ quitongityehoꞌ nnon jnda. 


text:
Majoꞌ ya na itsinin Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaan joo ángeles ꞌnaanꞌ jon, itso jon:<pb/>Matsꞌa na joo ángeles njan cje rohan chaꞌxjen na cje ro mꞌaan jndye.<pb/>Cotyeꞌntjonhan nnön ndoꞌ itsijonhanꞌhin chaꞌvijon tsachon. 


text:
Majoꞌ nnon nquii jnda jon ñoncya tso jon. Itso jon:<pb/>ꞌUꞌ jnda, Tyoꞌtsꞌon condui ꞌuꞌ.<pb/>ꞌUꞌ ntyja na matyeꞌntjonꞌ, tyiꞌxeꞌquintycüiihanꞌ.<pb/>ꞌUꞌ matyeꞌntjonꞌ chaꞌxjen na chuhanꞌ.<pb/> 


text:
ꞌUꞌ neinꞌ na quitsꞌaa tsꞌan chaꞌxjen ꞌnan na chuhanꞌ.<pb/>Majoꞌ jndoꞌ joo tsꞌian tyia na contꞌa nnꞌan.<pb/>Mangꞌe joꞌ, ja Tyoꞌtsꞌon na matyeꞌntjön ꞌuꞌ,<br/>mancya na tꞌmanntyichen na neinꞌ ꞌuꞌ yo ntyꞌiuꞌ na vantyja nꞌonhan ja. Ndöꞌ vaa jñꞌoon na tso jon nnon jnda jon. 


text:
Mantyi ndö vaa ncüiichen jñꞌoon na itso Tyoꞌtsꞌon nnon jnda jon:<pb/>ꞌUꞌ na matyeꞌntjonꞌ tsoñꞌen, xjen na tyeꞌ tsoñꞌen, tquenꞌ tsonnangue.<pb/>Mantyi tsoñꞌen na covityincyooꞌ tsjöꞌndue,<br/>maꞌUꞌ tquenꞌhanꞌ.<pb/> 


text:
Nngueꞌntyja xjen na juu tsonnangue yo tsjöꞌndue, ntscüejndyohanꞌ juuhanꞌ, majoꞌ ꞌUꞌ mꞌanꞌ ndoꞌ mꞌanꞌ.<pb/>Joohanꞌ ndiꞌndaaꞌñꞌenhanꞌ chaꞌvijon ndiaa ntsa.<pb/> 


text:
Ndoꞌ chaꞌxjen tsꞌan na itscüejndyo juu ndiaaꞌ juu na ntcüe juu ndiaa xco,<br/>manndaꞌ vaa itsijonhanꞌ na ntscüejndyoꞌ tsonnangue yo tsjöꞌndue.<pb/>Majoꞌ ngꞌe na manchaꞌxjen na mꞌanꞌ,<br/>mangꞌe joꞌ tyiꞌjeꞌcanhanꞌ na ngüejndyo ꞌuꞌ. Nndaꞌ jñꞌoon na tso Tyoꞌtsꞌon nnon jnda jon. 


text:
Majoꞌ minꞌjon tatso jon ncüii jñꞌoon nnon cüii ángel chaꞌxjen juu jñꞌoon na tso jon nnon jnda jon. Itso jon nnon juu:<pb/>Quijmanꞌ ndöhin ncꞌia ntyjaya naijon na tojnaanꞌ na ngitoxën viochen xjen na nque nnꞌan yo ninꞌyotyia na conanꞌvehan nacjoꞌ, ncjuꞌcjëhin. Jñꞌoonminꞌ tso Tyoꞌtsꞌon nnon jnda jon. 


text:
Yajoꞌ joo ángeles, ¿Nchu vaa na nanꞌxuanhan? Joohan ninnquiiꞌchen conduihin na cotyeꞌntjonhan nnon Tyoꞌtsꞌon. Iꞌua jon tsꞌian nndëëhan na condyotejndeihan joo nnꞌan na itsiquindaaꞌ jonhan na tyiꞌjon quintycüii na cotandoꞌ ñuan ꞌnaanhan.<pb/>


text:
Mangꞌe juu jnda Tyoꞌtsꞌon njonntyichen conduihin, chichen ángeles, joꞌ chuhanꞌ na quitquënntyëchën cüenta joo jñꞌoon na condyëë na tyincyaa jnda jon, ngꞌe xe na aa tyiꞌnanꞌjñꞌöönꞌhanꞌ, ngitsuuꞌ nnꞌönhanꞌ, ndoꞌ nꞌndyëëhanꞌ. 


text:
Ee juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na icoꞌxenhanꞌ na tyincya ángeles joohanꞌ ndëë nnꞌan, njon jndyi tonduihanꞌ. Ndoꞌ ncüii ncüii nnon jñꞌoonꞌñeen na totsitja tsꞌan ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ, min tyiꞌcüangueeꞌ juuhanꞌ, totꞌuiihanꞌhin chaꞌxjen na chuhanꞌ. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, xe na aa tyiꞌcotquën ya cüenta juu jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ Jesucristo, tanchu ya ntꞌaha na ngitꞌë na tyiꞌntꞌuii Tyoꞌtsꞌon jaa. Ee nquii Jesucristo tyincyaa jndyee jon jñꞌoon na njonntyichenhanꞌ na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ na itsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaan nnꞌan. Ndoꞌ nque nnꞌan na tondye jndyee juu jñꞌoonꞌñeen, tonanꞌquindyiihan jaa ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon jndye nnon min na totsiꞌman jon na juu jñꞌoonꞌñeen na toninncya nanꞌñeen conduihanꞌ na mayuuꞌhanꞌ. Ee tontꞌahan tsꞌian tꞌman na tyiꞌjeꞌquinduihanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ najndë nquehan, yo jndyechen nnon na tontꞌahan na totsꞌaahanꞌ na vacue tomꞌaanꞌ nꞌon nnꞌan na jntyꞌiahinhanꞌ. Tui na nndaꞌ ngꞌe tyincyaa Tyoꞌtsꞌon juu najndei na condui nquii jon ndëëhan. Ndoꞌ nquii Espíritu Santo, itsiquindaaꞌ jon ncüii cüii nnon tsꞌianꞌñeen nanꞌñeen na tondëë tontꞌahan jndye nnon tsꞌian na ya chaꞌxjen na ntꞌue tsꞌon nquii jon. Jesucristo totsixuan jon chaꞌna condui jaa ndö 


text:
<pb/>Majoꞌ tsonnangue xco ya na nguaahanꞌ, na ntyja ꞌnaanꞌ juuhanꞌ na conanꞌnë́n, chito na tyincyaa Tyoꞌtsꞌon na joo ángeles ngitoxenhan. 


text:
Ngꞌe vaa jñꞌoon nnon tson Salmos na sinin David nnon Tyoꞌtsꞌon, itso jon.<pb/>Já nnꞌan min tyiꞌquinjon condui já. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ ¿Ndu na jen mꞌaanꞌ tsonꞌ ntyja nján?<pb/>Ndicüaaꞌ tsꞌön nin ꞌnan condui já nnꞌan na mavantyjeꞌ já.<pb/> 


text:
Chjochen xjen sijndaꞌ na tꞌmanntyi condui ángeles, chintyi já nnꞌan,<br/>majoꞌ chito na ninnquiiꞌchen na nguaa na nndaꞌ.<pb/>Ee ndëcya nntsaꞌ na nnditꞌmaanꞌ já,<br/>ndoꞌ mantyi jndë sijndaꞌ na já ngitoxë́n tsoñꞌen na jndë tquenꞌ.<pb/> 


text:
ꞌUꞌ jndë sijndaꞌ na já ntyeꞌntjö́n tsoñꞌen na jndë tquenꞌ. Nndaꞌ jñꞌoon na tji David. Majoꞌ quitquenhoꞌ cüenta na tso jon na jaa nnꞌan ntyeꞌntjön tsoñꞌen na min. Ndoꞌ na nndaꞌ vaa, itsiquindyihanꞌ taꞌnan ꞌnan jntyꞌiihanꞌ na tyiꞌcꞌoonhanꞌ nacje ꞌnaan nnꞌan. Majoꞌ ata xjen nein tacojntyꞌia na nguaa na nndaꞌ. 


text:
Majoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Jesús, cotquën cüenta na chjoviꞌxjen tquen Tyoꞌtsꞌon na tyíꞌtꞌman tonduihin yo ntyja ꞌnaan joo ángeles. Majoꞌ naneinhin, nquii Jesús, taquintyja itsiquinjonhanꞌhin yo na itsitꞌmaanꞌ Tyoꞌtsꞌonhin ngꞌe na tyincyaahin na tquiihanꞌhin na tueꞌ jon. Tui na nndaꞌ chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu naya na condui Tyoꞌtsꞌon, joꞌ na tꞌuiihanꞌ jon na tueꞌ jon ntyja ꞌnaanꞌ jnanhan. 


text:
<pb/>Ee ngꞌe nquii Tyoꞌtsꞌon, tsoñꞌen nnon na min na tquen jon, mꞌan ndoꞌ mꞌanhanꞌ. Ntꞌue jndyi tsꞌon jon na nque nnꞌan na conduihan ntsinda jon, nnanꞌjonhan juu na conditꞌmaanꞌ jon. Ngꞌe na nndaꞌ, tcanhanꞌ na cꞌua jon tsꞌian nnon Jesús na quenon jon naviꞌ tman, chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juuhanꞌ ntquenhanꞌhin na quindë conduihin na ntsinꞌman jon ñuaan nnꞌan. 


text:
Ee nquii jon na iquen nnꞌan na conduihan ñuan nquiiꞌ, ndoꞌ mantyi yo ninꞌnque nnꞌan na conduihan ñuan nquiiꞌhan, vehan ninncüii tyehan. Mangꞌe joꞌ neiinꞌ Jesús na tso jon na condui jaa ntyje nquii jon. 


text:
Ee chaꞌvijon nquii Jesús sinin jon nnon Tyoꞌtsꞌon juu jñꞌoon na jndui, itso jon:<pb/>ꞌUꞌ Tyeꞌ, ntsinën ndëë ntyjö ncö ntyja ꞌnanꞌ,<br/>quiiꞌ juu tmaanꞌ nnꞌan na conanꞌtꞌmaanꞌhan ꞌuꞌ,<br/>ngita alabanza na matsꞌa na njon ꞌuꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ ndö vaa ncüiichen jñꞌoon jndui, itso jon:<pb/>Ja nquii Tyoꞌtsꞌon mantyja tsꞌön. Ndoꞌ mantyi vaa ncüiichen jñꞌoon na jndui, itso jon:<pb/>Ndö mꞌan ja yo nnꞌan na incyaa Tyoꞌtsꞌon na conduihin ntsinda. Nndaꞌ tso joo jñꞌoonꞌñeen. 


text:
<pb/>Jaa na condui ntsinda jon, nanꞌxuan siꞌtsꞌo ndoꞌ neonꞌ. Mangꞌe joꞌ, mantyi nquii Jesús tuihin na tsꞌanhin na chu jon siꞌtsꞌo ndoꞌ neonꞌ. Tyincyaa nquiihin na jnanꞌcueeꞌ nnꞌanhin, chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na tueꞌ jon, ndëë ntsityuiiꞌ jon juu najndei na tsixuan yutyia na itsꞌaa juu na covjë. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, tsoñꞌen nnꞌan na conanꞌqui nꞌonhan jon, itsiquindyaa jonhan na mꞌanhan na coviquityuehan na ncüjehan. Majoꞌ nque nnꞌan na tyiꞌquinanꞌqui nꞌonhan jon, joohan manchaꞌchen xjen mꞌanhan na ncyaahan na ncüjehan. 


text:
Majoꞌ nquii Jesús, chito tyjeeꞌ jon tsonnanguevahin na ntejndei jon joo ángeles na cotyeꞌntjonhan nnon Tyoꞌtsꞌon. Jndyo jon na ntejndei jon jaa nnꞌan na vantyja nnꞌön jon na condui jaa tsjan ꞌnaanꞌ Abraham na jndyocahanꞌ. 


text:
Mangꞌe joꞌ ntyja ꞌnaan tsoñꞌen, tcanhanꞌ na nquii Jesús, cüejon ntsixuan jon chaꞌxjen jaa ntyje jon chaꞌ ndëë nduihin tyee tque na taquintyja na tꞌman tondëëhë, ncüii tyee na ntyꞌia rö ntyjii jon ndoꞌ na itsiquindë jon tsoñꞌen jñꞌoon na itsinin jon. Ndoꞌ ngꞌe na conduihin na nndaꞌ, joꞌ nque nnꞌan na vantyja nꞌonhan jon, nndëë ntsitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌon jnan na nanꞌxuanhan, ngꞌe nquii Jesús tyincyaa jon na tueꞌ jon ntyja ꞌnaanhan. 


text:
Ngꞌe na toquenon jon naviꞌ xjen na sichon yutyia na quityiiꞌhanꞌ ngꞌeehanꞌ jon, joꞌ nndëë ntejndei jon jaa mincya ro xjen na itsichon yutyia na ityiiꞌ juu ngꞌee juu jaa na quinanꞌtja jaa.<pb/>


text:
Mangꞌe joꞌ, ꞌoꞌ ntyjë na jndë tquen Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ na conduihoꞌ cüentaaꞌ jon ndoꞌ na iqueenꞌ jon ꞌoꞌ na quinanꞌjonhoꞌ yo jon quiñoonꞌndue, chuhanꞌ na chen jndyi cꞌoonꞌ nꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Jesús. Ee jñon Tyoꞌtsꞌonhin ndëë nnꞌan tsonnanguevahin, ndoꞌ tꞌua jon tsꞌian nnon Jesús na quitsiquindyi jon jaa juu jñꞌoon naya na vantyja nnꞌön, ndoꞌ na conduihin tyee na taquintyja na tꞌman tondëëhë. 


text:
Tꞌua Tyoꞌtsꞌon tsꞌianminꞌ nnon Cristo, ndoꞌ siquindë jonhanꞌ chaꞌxjen nquii Moisés siquindë jon tsꞌian na tꞌua Tyoꞌtsꞌon nnon jon quiiꞌ ntꞌan nnꞌan Israel na conduihan cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ee ntyja ꞌnaanꞌ juu tsꞌian na condui Jesús, njonntyichen conduihin, chichen Moisés. Ndoꞌ na nndaꞌ vaa na tsixuan jon, itsijonhanꞌhin chaꞌna tsꞌan na itsia vꞌaa. Nquii tsanꞌñeen njonntyichen conduihin, chichen juu vꞌaa na sia jon. 


text:
Ndoꞌ mꞌan nnꞌan na contꞌa tsꞌian ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon, chaꞌna totsꞌaa Moisés, majoꞌ tsoñꞌen tsꞌianꞌñeen, nquii Tyoꞌtsꞌon itsijndaꞌ jonhanꞌ. 


text:
Juu Moisésꞌñeen tonduihin chaꞌvijon tsꞌan na ityeꞌntjon na siquindë jon quiiꞌ tsꞌian ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Juu tsꞌian na totsꞌaa jon na tocüjiꞌ jndyoyuhanꞌ ntyja nchu vaa na ntsꞌaa Tyoꞌtsꞌon ndëcyachen. 


text:
Majoꞌ nquii Cristo, conduihin chaꞌvijon jnda tsꞌan na tꞌua jon tsꞌian nnon juu na coꞌxen juu vaaꞌ jon. Ndoꞌ jaa condui juu vꞌaaꞌñeen xe na aa yo na xoncüeeꞌ nnꞌön na contjotyen jaa na vantyja nnꞌön ata xjen na nndyo nndaꞌ Cristo. Ndoꞌ yo na nën rö na mantyja nnꞌön na nguaa na nndaꞌ. Sijndaꞌ Tyoꞌtsꞌon na nque nnꞌan cüentaaꞌ jon ntaꞌjndyee ñuaanhan 


text:
<pb/>Icanhanꞌ na cꞌoonꞌ nnꞌön juu jñꞌoon na jndui na tso Espíritu Santo, na itsiquindyihanꞌ:<pb/>Xeevahin, xe aa condyehoꞌ na itsiquiꞌmaanꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ,<pb/> 


text:
Yajoꞌ tananꞌqueꞌ nꞌonhoꞌ juu jñꞌoon na itsiquindyi jon ꞌoꞌ chaꞌxjen tontꞌa ndochiihoꞌ juu xjen na tomandyiꞌhan juu ndyuaa na xjen covaꞌ.<pb/>Juu xjenꞌñeen totquenhin xjen ꞌnaanhin Tyoꞌtsꞌon na njntyꞌiahan na aa ntycüii na tꞌman tsꞌon jon yohan. 


text:
<pb/>Ngꞌe na nndaꞌ, nquii Tyoꞌtsꞌon sinin jon ntyja ꞌnaan nanꞌñeen:<pb/>Vennꞌan ndyu na totquenhan xjen ꞌnaanhan na njntyꞌiahan na aa ntycüii na tꞌman tsꞌönhan. Nndaꞌ tontꞌahan min na tojntyꞌia ndëëhin ncüii ncüii nnon tsꞌian tꞌman na totsꞌa na totsiꞌmanhanꞌ ndëëhan na tꞌman condui ja.<pb/> 


text:
Mangꞌe joꞌ tꞌön na vꞌi nanminꞌ, ndoꞌ ngꞌe joꞌ tsjö: “Manchaꞌchen xjen contꞌahan ncüii ncüii nnon na tyiꞌquintꞌue tsꞌön,<br/>min tyiꞌninꞌquitquenhan cüenta nato na sijntꞌa cüentahan.”<pb/> 


text:
Ndoꞌ jnaanꞌ na jndë sivꞌihan,<br/>joꞌ jaaꞌ jñꞌoon tsjö na xeꞌquitscüejndyöhanꞌ na tyiꞌjon xuee ninncya na ncꞌoqueꞌhan naijon na jndë sijntꞌa na ntaꞌjndyeehan. Jñꞌoonminꞌ na sinin Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Veꞌ ngꞌe joꞌ, ꞌoꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ, quitquen ya yahoꞌ cüenta na tanin ncüii ꞌoꞌ mꞌaan juu na tyia jndyi ñuan tsixuan juu na tyiꞌcovantyja tsꞌon juu nquii Tyoꞌtsꞌon na vandoꞌ, na ntsitycyaaꞌhin ntyja ꞌnaanꞌ jon. 


text:
Majoꞌ nque ntyjehoꞌ na vantyja nꞌon, ꞌoꞌ ñoncya vaa quintꞌahoꞌ. ꞌOꞌ ꞌio ꞌio quinanꞌquiꞌmaanꞌhoꞌhin viochen xjen na incyaa Tyoꞌtsꞌon na vanaan na ntquën cüenta jñꞌoon na itsiꞌman jon ndëë. Ee xe na aa nntꞌa na nndaꞌ, yajoꞌ joo tsꞌianꞌñeen ntscuꞌhanꞌ na juu ꞌnan natyia ntsiviꞌnnꞌanhanꞌ jaa ndoꞌ min tajeꞌquinanꞌqueꞌ nnꞌön na tonnon jon. 


text:
Ee xe na aa ntjotyen jaa na conanꞌqui nnꞌön Cristo chaꞌxjen tontꞌa xjen najndyee na tyeꞌ na covantyja nnꞌönhin, yajoꞌ tsoñꞌen na itsixuan jon, nnanꞌjön yohin ntyja ꞌnaanhanꞌ. 


text:
<pb/>Itsiꞌmanhanꞌ na nndaꞌ ngꞌe ncüiichen jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon, nndaꞌ vaa na itsiquindyihanꞌ. Itsohanꞌ:<pb/>“Nanein iꞌman Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ, quitquen ya yahoꞌ cüenta jñꞌoon na itsiquindyi jon ꞌoꞌ.<pb/>Xe na aa condyehoꞌ jñꞌoon na itsiquindyi Tyoꞌtsꞌonhoꞌ nanein,<br/>tyiꞌnanꞌqueꞌ nꞌonhoꞌ nnon jon chaꞌxjen tontꞌa nque nnꞌan Israelꞌñeen na jnanꞌvehan cjooꞌ jon. Ndöꞌ vaa jñꞌoon sinin Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndoꞌ ¿Nin nnꞌan nanꞌñeen na tondyehin jñꞌoon na totso jon, majoꞌ tonanꞌqueꞌ nꞌonhin nnon jon? Manqueto nnꞌan na totsantyja toxenꞌ Moisés xjen na tjiꞌ jonhin ndyuaa Egipto. 


text:
Vennꞌan ndyu totsivꞌii Tyoꞌtsꞌon joo nanꞌñeen na tonanꞌqueꞌ nꞌonhan na tatyiꞌhan nquenhan jñꞌoon na totsiquindyi jonhan. Joꞌ tyincyaa jon na ncüii ro ncüii rohan tovjehan viochen xjen na tomaꞌndyiꞌhin juu ndyuaaꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ ¿Nin nnꞌan nanꞌñeen na sinin Tyoꞌtsꞌon jñꞌoon nquiiꞌ ndëëhan na tyiꞌjon xuee ninncyaa jon na ncꞌoqueꞌhan naijon na jndë sijndaꞌ jon na ntaꞌjndyeehan? Manquentyi nnꞌan na tyíꞌquitaꞌngueeꞌhan jñꞌoon na tquen jon. 


text:
Yajoꞌ itsiꞌman nquiiꞌhanꞌ ndëëhë, tsojnaanꞌ na tyíꞌcantyja nꞌonhan jñꞌoon na siquindyi Tyoꞌtsꞌonhan, joꞌ na tatincyaa jon na ntsaqueꞌhan juu ndyuaa na jndë tcoꞌ jon ꞌndyo jon na ntsiquindaaꞌ jonhanꞌ joohan.<pb/>


text:
Mangiö na tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon na nndëë ncꞌön na mꞌaan jon naijon na nancooꞌ na ntaꞌjndyëë. Mangꞌe joꞌ icanhanꞌ na quitquën jndyi cüenta na tyiꞌnanꞌqueꞌ nnꞌön na tonnon jon chaꞌxjen na tontꞌa joo nanꞌñeen, ee xe na aa contꞌa na nndaꞌ, jeꞌncyaa jon na ntsacꞌë na mꞌaan jon. 


text:
Mantyi jaa macondyëë jñꞌoon naya chaꞌxjen nque nnꞌan Israelꞌñeen tondyehin nchu vaa na ncꞌonhan naijon na mꞌaan jon. Majoꞌ juu jñꞌoonꞌñeen tatejndeihanꞌhin ngꞌe tatëntyja nꞌonhan juuhanꞌ. 


text:
Majoꞌ jaa na covantyja nnꞌön jñꞌoon na incyaa Tyoꞌtsꞌon, jndë cotsacꞌë naijon na mꞌaan nquii jon na ntaꞌjndyëë. Majoꞌ nque nnꞌan Israel, taꞌnan jndëë tyequeꞌhan naijon na itso jon na ntaꞌjndyeehan, ee vaa jñꞌoon na tso jon ntyja ꞌnaanhin:<pb/>Jnaanꞌ na jndë sivꞌi jahin, joꞌ jaaꞌ jñꞌoon na tsjö na tyiꞌjeꞌquitscüejndyöhanꞌ na tyiꞌjon xuee ninncya na ncꞌoqueꞌhan naijon na jndë sijntꞌa na ntaꞌjndyeehan. Ndöꞌ jñꞌoon na tso Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaanꞌ nanꞌñeen. Majoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jon, vi na jndë tquen jon quiñoonꞌndue yo ninꞌtsonnangue, tyincyaahanꞌ na neiinꞌ jon, chaꞌvijon tsꞌan na vajndyee. 


text:
Ee quiiꞌ jñꞌoonꞌ jon na jndui, vaa jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ juu xuee na jndë ntyqueꞌ. Itsohanꞌ na ninꞌyon xuee tquen jon quiñoonꞌndue, tsonnangue, nnꞌan yo quiooꞌ yo ninꞌtsoñꞌen ꞌnan na min. Ndoꞌ xee na jndë ntyqueꞌ taꞌnan ncüiichen nnon ꞌnan na tcanhanꞌ na quitsꞌaa jon, joꞌ taꞌjndyee jon. 


text:
Ndoꞌ mantyi quiiꞌ jñꞌoonꞌñeen na jndui, sinin Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaan nnꞌan Israel na tonanꞌjonhin yo Moisés. Itsohanꞌ:<pb/>Tyiꞌjon xuee ninncya na ngoqueꞌ nanminꞌ navijon na jndë sijntꞌa na ntaꞌjndyeehan. 


text:
Yajoꞌ ninvaa na vanaanchen na nnanꞌjon nnꞌan yo Tyoꞌtsꞌon naijon na ntaꞌjndyeehan ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon. Majoꞌ joo nnꞌan na tyenanꞌjonhan yo Moisés, tatyincyaahanꞌ na ntaꞌjndyeehan ntyja ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon ngꞌe tataꞌngueeꞌhan jñꞌoon na tso jon. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, covityincyooꞌ jndyoyu na nndaꞌ vaa ngꞌe jndye ndyu jndyocahanꞌ ndoꞌ sijndaꞌcya jon ncüiichen xjen na ntaꞌjndyee nnꞌan ntyja ꞌnaanꞌ jon. Juu xjenꞌñeen itsiquijndyu jonhanꞌ xeeva, chaꞌxjen jñꞌoon na sinin nquii David. Itso jon:<pb/>Xeeva iꞌman Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ.<pb/>Majoꞌ tyiꞌnanꞌqueꞌ nꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na itsiquindyi jon ꞌoꞌ. Ndöꞌ vaa jñꞌoon na tji David. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë na tueꞌ Moisés, tꞌua Tyoꞌtsꞌon tsꞌian nnon Josué na tachu jon joo nnꞌan Israelꞌñeen na tyequeꞌhan ndyuaa na tyincyaa Tyoꞌtsꞌon cüentahan naijon ntaꞌjndyeehan. Majoꞌ xe na aa tyincyaa Josué na taꞌjndyee joo nnꞌan Israelꞌñeen ntyja ꞌnaanꞌ jon, jeꞌcyꞌooncya Tyoꞌtsꞌon ncüiichen xjen na nninncyaahanꞌ na ntaꞌjndyee nnꞌan ntyja ꞌnaanꞌ jon. 


text:
Mangꞌe joꞌ, nanein itsiꞌman jndyoyuhanꞌ na ninvaa na ninncyaa jon xjen na jaa nnꞌan na vantyja nnꞌönhin, ntaꞌjndyëë ntyja ꞌnaanꞌ jon. 


text:
Ee minꞌninchen tsꞌan na ntsijonhin yo juu na ivajndyee Tyoꞌtsꞌon, mantyi jndë jntyꞌii juu na iquenhin na ninꞌquitsꞌaa juu ncüii nnon na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ na ntsinꞌman jon ñuaanꞌ juu. Ntyja na vamꞌaan juu, itsijonhanꞌhin chaꞌ ya na tajndyee jon vi na jndë tquen jon tsoñꞌen. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ vaa, chuhanꞌ na tsoñꞌen jaa quinanꞌchönhön chaꞌ ya ro ntsquë naijon na incyaa jon na cotaꞌjndyee nnꞌan. Tyiꞌntsijonhanꞌ jaa yo nque nnꞌan Israelꞌñeen na tonanꞌqueꞌ nꞌonhan na tajnanꞌjñꞌoonꞌhin jñꞌoon na totso Tyoꞌtsꞌon ndëëhan. Vaa najndei na condui jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon 


text:
<pb/>Ee juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon, conduihanꞌ na vandoꞌhanꞌ ndoꞌ tꞌman najndei tsixuanhanꞌ. Itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌvijon ncüii xjotë ve ntyjaquio. Juuhanꞌ tëntyichenhanꞌ vequindyiꞌhanꞌ quityquiiꞌchen ñuaanꞌ tsꞌan yo na njoonntyichen na ndyiiꞌ na vandoꞌ juu, itsiquinaanhanꞌ ꞌnan na xiaꞌntyi nquii tsꞌan ntyjii, icoꞌxenhanꞌ tsoñꞌen na ndyiiꞌ tsꞌon tsꞌan yo joo ꞌnan na itsitiu juu na ninꞌquitsꞌaa juu. 


text:
Tsoñꞌen na jndë tquen Tyoꞌtsꞌon, minncüiihanꞌ jeꞌquindëë ngüantyꞌiuhanꞌ na tonnon jon. Ndoꞌ ncüii cüii jaa ninncyaa cüenta ntyja njanhan nnon nquii jon na tsoñꞌen vanaan ntꞌëëhanꞌ na tonnon jon. Condui Jesús tyee na taquintyja tꞌman 


text:
<pb/>Juu Jesús jnda Tyoꞌtsꞌon, taqueeꞌ jon quiñoonꞌndue. Nanein conduihin tyee na taquintyja tꞌman ntyja njanhan. Ngꞌe joꞌ icanhanꞌ na quintjotyen na vantyja nnꞌönhin. 


text:
Nquii jon na conduihin tyee na taquintyja tꞌman ntyja njanhan, ndëë ntsijonhin yo jaa quityquiiꞌ joo ꞌnan na coquenön na conanꞌmanhanꞌ na taꞌnan najndë na tonnon Tyoꞌtsꞌon. Ngꞌe ncüii cüii ꞌnan na ityiiꞌhanꞌ ngꞌeehanꞌ jaa, nincüajon jndë tjon jonhanꞌ, majoꞌ tatyincyaa jon na juuhanꞌ ngüantjonhanꞌhin. 


text:
Mangꞌe na tantjon Jesús, joꞌ yo na qui nnꞌön quitsquë tonnon juu silla na maninꞌ tsꞌiaanꞌ ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon, joꞌ vaa naya na conduihin. Quintꞌa na nndaꞌ chaꞌ ncyꞌön cüenta juu na mꞌaan jon na ntyꞌia rö nnꞌan ntyjii jon, ndoꞌ mantyi na ntquën cüenta na itejndei jon jaa xjen na vaa ncüii nnon na coquenön.<pb/>


text:
Ndyu na toxenꞌchen, nque nnꞌan Israel quiiꞌ ntꞌan ntyjehan totjihan ncüii tsꞌan na nduihin tyee na taquintyja tꞌman tondëëhan. Joo ntyeeꞌñeen viochen xjen na tomꞌaan ncüiihan, tocan juu na quityio Tyoꞌtsꞌon jnꞌaan ntyjehin nnꞌan Israelꞌñeen. Ndoꞌ mantyi toninncyaa tsanꞌñeen quiooꞌ nnon Tyoꞌtsꞌon na tonanꞌcüje nanꞌñeen cüentaaꞌ jon, chaꞌ ntsitꞌman tsꞌon jon jnanhan. 


text:
Ncüii ncüii tyeeꞌñeen viochen xjen na tomꞌaan ncüiihan, cüejon na tsꞌanhin chaꞌxjen nque nnꞌan Israel na tꞌuahan tsꞌianꞌñeen nnon jon. Ndoꞌ juu jon mantyi conduihin tsꞌan na totsitjahin nnon Tyoꞌtsꞌon, ngꞌe joꞌ jeꞌquityioonꞌ tsꞌon jon yo ntyje jon nnꞌan Israel xjen na tonanꞌtjahan tonnon Tyoꞌtsꞌon na tyíꞌquitsanjonhin nato na siꞌman jon ndëëhan. 


text:
Ngꞌe na mantyi juu tyeeꞌñeen conduihin tsꞌan na totsitjahin, joꞌ nquii jon totscueeꞌ jndyee juu quiooꞌ na toninncyaa juu nnon Tyoꞌtsꞌon na quitsitꞌman tsꞌon jon jnaanꞌ nquii juu. Majoꞌntyi tsꞌian totsꞌaa juu chaꞌ ntsitꞌman tsꞌon jon tsoñꞌen nnꞌan Israel jnan na nanꞌxuanhan. 


text:
Minꞌncüii tsꞌan Israel, taꞌnan sitiu nquii juu na ncꞌoon juu tsꞌian tyee na taquintyja na tꞌman conduihin. Xiaꞌntyi nquii Tyoꞌtsꞌon tji jon nin tsꞌan ntsixuan juu tsꞌianꞌñeen chaꞌxjen na tji jon Aarón ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ vaa, itsijonhanꞌ juuhanꞌ yo ꞌnan na tui ntyja ꞌnaanꞌ Cristo, ee chito sitiu nquii jon na ncꞌoon jon tyee na taquintyja na tꞌman conduihin. Nquii Tyoꞌtsꞌon tꞌua tsꞌianꞌñeen nnon Cristo chaꞌna juu jñꞌoon na jndui na itso Tyoꞌtsꞌon:<pb/>ꞌUꞌ condui ꞌuꞌ jnda, xeevahin maꞌua tsꞌian nnonꞌ na ntsijon ꞌuꞌ na macoꞌxenꞌ yo ja. Ndöꞌ vaa tso Tyoꞌtsꞌon nnon Cristo. 


text:
Ndoꞌ mantyi vaa ncüiichen jñꞌoon na jndui na itso jon nnon Cristo. Itsohanꞌ:<pb/>ꞌUꞌ tyiꞌjeꞌquintycüii na condui ꞌuꞌ tyee na taquintyja tꞌman,<br/>tsꞌian na maꞌua nnonꞌ, itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌna juu tsꞌian na tꞌiön Melquisedec. Manndaꞌ vaa itsiquindyi juu jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Viochen xjen na tomꞌaan Cristo tsonnangue, ninꞌnquiiꞌchen tocan jon na quitejndei Tyoꞌtsꞌonhin ngꞌe taaꞌ tsꞌon jon na nquii Tyoꞌtsꞌon taquintyja najndei na conduihin na ntsinꞌman jonhin min na nnanꞌcueeꞌ nnꞌanhin. Totsichon yantyi jon na tocan jon nayaꞌñeen, ata xiꞌ tocüjiꞌhanꞌ ndaa nnon jon. Ndoꞌ tyincyaa Tyoꞌtsꞌon jñꞌoon na tcan jon, ngꞌe na tjuꞌcjehin na taꞌngueeꞌ jon ꞌnan na ntꞌue tsꞌon jon. 


text:
Ndoꞌ nquii Cristo, min na conduihin jnda Tyoꞌtsꞌon, majoꞌ ntyja ꞌnaan joo naviꞌ na toquenon jon, quityquiiꞌhanꞌ tonanꞌmanhanꞌ nnon jon na viiꞌ ngenon juu tsꞌan na vangueeꞌ juu na tonnon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe ꞌnan na sꞌaa Cristo, tquenhanꞌhin na quindë ya conduihin, mangꞌe joꞌ na incyaa Tyoꞌtsꞌon na tsoñꞌen nnꞌan na vantyja nꞌon jon, conanꞌxuanhan na tyiꞌquintycüii na vandoꞌ ñuaanhan ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na siquindë jon, nquii Tyoꞌtsꞌon tquen jonhin na conduihin tyee na taquintyja na tꞌman ntyja njanhan, chaꞌxjen juu tsꞌian na totsixuan Melquisedec. Cjooꞌ nnꞌön na ngaque jaa nchu vaa na vantyja nnꞌön 


text:
<pb/>Mꞌanchen jñꞌoon na ninꞌquitsinën ndëëhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na condui Jesús tyee na taquintyja na tꞌman condui. Majoꞌ ndicüjiꞌ cüenta nchu vaa ntsjöhanꞌ ndëëhoꞌ ee ꞌoꞌ jndyaaꞌ jndyi na ncüaaꞌ nꞌonhoꞌ ꞌnan tsiꞌmanhanꞌ. 


text:
ꞌOꞌ tandyo xuee na vantyja nꞌonhoꞌ Jesucristo. Ngꞌe joꞌ, nanein chuhanꞌ na conduihoꞌ nnꞌan na conanꞌman jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëë nnꞌan. Majoꞌ ꞌoꞌ tyiꞌcꞌoonꞌ nꞌonhoꞌ na nndaꞌ, ꞌoꞌ ninvaa icanhanꞌ na quitsiꞌman nndaꞌ tsꞌan ndëëhoꞌ joo xꞌee jñꞌoon na tondye jndyeehoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ vaa, itsijonhanꞌ ꞌoꞌ chaꞌvijon yoꞌndaa na coteiꞌ na ndiquindëë ntcüaꞌ joo ꞌnan na cocüaꞌ nnꞌan na jndë tijndaꞌ nꞌon. 


text:
Ngꞌe mangiohoꞌ na yuchjo na ninnquiiꞌchen iteiꞌ juu, ninvaa jntꞌahin, ndoꞌ tsꞌan na nndaꞌ vaa na itsijonhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu, tyiꞌcoquehin ntyja ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon, tyiꞌjeꞌquindëë ncüjiꞌ juu cüenta ꞌnan na chuhanꞌ na quitsꞌaa juu yo ꞌnan na tyiꞌya. 


text:
Majoꞌ jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jaaꞌntyichenhanꞌ, itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌvijon ꞌnan na cocüaꞌ nnꞌan na jndë tijndaꞌ nꞌon. Ngꞌe ninnquiiꞌchen mꞌaanꞌ nꞌonhin juu jñꞌoonꞌñeen, covaaꞌ nꞌonhan nchu vaa na itsohanꞌ na ngomꞌanhan na tonnon Tyoꞌtsꞌon ndoꞌ mantyi yo na tyiꞌntꞌahan ꞌnan na tyiꞌya nchjii jon.<pb/>


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, cüaaꞌ yantyichen nnꞌön ntyja ꞌnaanꞌ na condui Cristo tyee na taquintyja na tꞌman ntyja njanhan, chito xiaꞌntyi na ntjo ja yo joo jñꞌoon na conduihanꞌ xꞌee jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ na vantyja tsꞌon tsꞌan. Ee tyiꞌquichuhanꞌ na ninnquiiꞌchen ntsiꞌman tsꞌan ndëëhoꞌ juu xꞌee jñꞌoon na quintcüeꞌ nndaꞌ nꞌonhoꞌ yo joo ꞌnan na vayꞌoonhanꞌ tsꞌan na ngitsu ñuaanꞌ juu. Min tyiꞌquichuhanꞌ na ninnquiiꞌchen quitsiꞌman ja ndëëhoꞌ na icanhanꞌ na cantyja nꞌonhoꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Min yo na ntsiꞌman tsꞌan ndëëhoꞌ juu xꞌee jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ na contꞌë nnꞌan yo xueeꞌ Jesucristo. Min tyiꞌquichuhanꞌ na quindye nndaꞌhoꞌ juu xꞌee jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ na cotyio nnꞌan na vantyja nꞌon ndueehan nacjo ntyjehan na cotanhin na cüijntꞌue Tyoꞌtsꞌon nanꞌñeen quiiꞌ tsꞌian ꞌnaanꞌ jon. Min tyiꞌquichuhanꞌ na quitsiꞌman nndaꞌ tsꞌan ndëëhoꞌ juu xꞌee jñꞌoon na ntaꞌndoꞌ xco nnꞌan na jndë tjë, min tyiꞌquichuhanꞌ na ntsiꞌman tsꞌan ndëëhoꞌ na joo nnꞌan na jndë tcoꞌxen Tyoꞌtsꞌon jnanhin, na tyiꞌquintycüii na ncꞌoon ñuaanhin naviꞌ. 


text:
Ndoꞌ nanein, xe na aa ntꞌue tsꞌon Tyoꞌtsꞌon, njntꞌuë nin ncüii nnon ꞌnan na ntejndeihanꞌ na ngaquehoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Cristo. 


text:
<pb/>Mꞌan nnꞌan na jndë jndyehan jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ joꞌ coyꞌonhan cüenta na tyiꞌquintycüii na cotaꞌndoꞌ ñuaanhan, ndoꞌ na mꞌaan Espíritu Santo quityquiiꞌ nꞌonhan. 


text:
Mangiohan na juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ya jndyi tsixuanhanꞌ. Ndoꞌ jndë tjihan cüenta ntyja ꞌnaan joo najndë ntsixuan juu tsonnangue na ya na ndëcya na nguentyja na nguaahanꞌ, 


text:
Ndoꞌ vi na jndë totsamꞌanhan quiiꞌ jñꞌoonminꞌ, xe na aa ntji ntcüeꞌhan ntyja ꞌnaanꞌ Cristo ndoꞌ na ꞌndyehan jñꞌoonꞌ jon, yajoꞌ tajeꞌquindëë ntcüeꞌ nndaꞌ nꞌonhan, ngꞌe vi na jndë jntꞌahinhanꞌ, cüajon contꞌahan chaꞌna jntꞌa nnꞌan na tꞌionhan Jesús tsonjnꞌaan, ee itscüejnaanꞌhanꞌhin tondëë nnꞌan na nndaꞌ contꞌa nanꞌñeen. 


text:
Itsijonhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌhan chaꞌvijon tyuaa. Ncüii ncüii jon na covaꞌ, coꞌuhanꞌ tyuaa, yajoꞌ ntjon na conon nnꞌan, coꞌonhanꞌ. Ndoꞌ ya na ityio Tyoꞌtsꞌon jnꞌaan ntjonꞌñeen, coveꞌhanꞌ. 


text:
Majoꞌ xe na aa coꞌndyë na conanꞌvë jñꞌoonꞌ jon, itsijonhanꞌ ntyja njanhan chaꞌvijon ncüii tyuaa na tayuu jntꞌuehanꞌ na veꞌ neon yo tscojndëë na coꞌon nnonhanꞌ. Juu tyuaa na nndaꞌ vaa na tsixuanhanꞌ, taꞌnan ngüantjon tsꞌan na ꞌnaanꞌhanꞌ, ndoꞌ na matsꞌia njñoon tsanꞌñeen chonhanꞌ. Jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na contyja nnꞌön, itejndeihanꞌ na contjotyen jaa na tonnon jon 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na viꞌntyji jndyihoꞌ, min na jndë tsjö jñꞌoonminꞌ ndëëhoꞌ, ntyjiiꞌ ya tsꞌön na conduihoꞌ chaꞌvijon tyuaa ya yo jndye nnon ntyja ꞌnaanhoꞌ na conanꞌmanhanꞌ na jndë sinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaanhoꞌ. 


text:
Ee nquii Tyoꞌtsꞌon, ngꞌe na tyiꞌitsꞌaa jon ꞌnan na tyiꞌquichuhanꞌ, joꞌ na tyiꞌjeꞌquitsuuꞌ tsꞌon jon na cotyeꞌntjonhoꞌ nnon jon na totejndeihoꞌ mañoon ntyjehoꞌ na vantyja nꞌonhan jon, ndoꞌ ninvaa na cotejndeihoꞌ nanꞌñeen ngꞌe na vengiohoꞌ jon. 


text:
Ntꞌue nꞌö́n na ncüii ro ncüiihoꞌ cjooꞌ ya ya nꞌonhoꞌ na quintꞌahoꞌ chaꞌxjen na caveeꞌ tsꞌon jon ata xjen na nndyo nndaꞌ Cristo, chaꞌ quitsiꞌmanhanꞌ na xoncüeeꞌ nꞌonhoꞌ na contyja nꞌonhoꞌ jon. 


text:
Ee tyiꞌquintꞌue nꞌö́n na nanꞌntyquenhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon. Cꞌonhoꞌ na vantyja nꞌonhoꞌ jon chaꞌna tontꞌa nnꞌan na tomꞌan tivio. Ee joohan min chito maninñoonꞌ tyꞌonhan cüenta joo ꞌnan na tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon ndëëhan na ntsꞌaa jon nayahin, majoꞌ tasacüentyjeeꞌhan na tovendooꞌhin na nndui chaꞌxjen na tso jon ndëëhan. Ninvito tovantyja nꞌonhan jon. Joo jñꞌoon na icoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon tsoñꞌenhanꞌ itsiquindë jonhanꞌ 


text:
<pb/>Ee xjen na tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon nnon Abraham, ngꞌe na taꞌnan ncüiichen nin juu na tꞌman conduihin chaꞌxjen nquii jon, ngꞌe joꞌ tijntꞌue nquiihin xueeꞌ jon chaꞌ quitsiꞌmanhanꞌ na ntsiquindë jon jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Itso jon nnon juu: “Jñꞌoon na mayuuꞌ na tꞌman ndyiö jnꞌaan ꞌuꞌ, ndoꞌ joo ntsindaꞌ na ncꞌon na tonnonchen, ntsꞌa na nninjndyehin.” 


text:
Abrahamꞌñeen yo na tꞌman tsꞌon juu, tovendooꞌ juu na ngueꞌntyja na nndui chaꞌxjen jñꞌoon na tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon nnon juu, ndoꞌ juu jñꞌoonꞌñeen tyꞌoon jon cüentahanꞌ. 


text:
Nque nnꞌan jeꞌ, xjen na conanꞌneinhan jñꞌoon nquiiꞌ, coninjntꞌuehin xueeꞌ ncüiichen na tꞌmanntyichen conduihin, chichen nquehan. Ndoꞌ ya na conanꞌjndaꞌhan jñꞌoon yo ntyjehan, contycüii jñꞌoon na conanꞌneinhan vi na jndë jnduehan na nquii jon na taquintyja na tꞌman conduihin, ndyiaaꞌ jon na nnanꞌquindëhan jñꞌoon na jnanꞌjndaꞌhan. 


text:
Chaꞌxjen na nndaꞌ vaa na contꞌa nnꞌan, mantyi nquii Tyoꞌtsꞌon manndaꞌ itsꞌaa jon. Ngꞌe ndëë nnꞌan na nndahan juu na tcoꞌ jon ꞌndyo jon, ntꞌue tsꞌon jon na quitsiꞌmanhanꞌ na tyiꞌxeꞌquitscüejndyo jon nchu vaa na itsijndaꞌ jon, joꞌ sinin jon jñꞌoon nquiiꞌ. 


text:
Yajoꞌ mꞌaan ve nnon na tyiꞌjeꞌquitsiviꞌnnꞌan Tyoꞌtsꞌon jaa na tyiꞌjeꞌquitscüejndyo jonhanꞌ. Juu jñꞌoon na jndë tcoꞌ jon ꞌndyo jon ndoꞌ yo ninꞌjuu na tijntꞌue nquiiꞌ jonhin xueeꞌ jon na tsiꞌmanhanꞌ na ntsiquindë jonhanꞌ. Toxenꞌchen tovaa na ninꞌquitꞌuiihanꞌ jaa na ngitsu ñuan njanhan. Majoꞌ nein ntyja ꞌnaan ve joo jñꞌoonꞌñeen, mꞌan na qui nnꞌön na ncyꞌoon jon cüenta jaa quiñoonꞌndue. 


text:
Juu na qui nnꞌön jon, ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ na contjotyen ñuan njanhan. Ntyja ꞌnaanꞌ juuhanꞌ, tyiꞌjeꞌquiꞌndyiihanꞌ jaa na ngitsu ñuan njanhan. Juu na qui nnꞌönhin jndë tëqueeꞌhanꞌ naijon mꞌaan nquii jon. 


text:
Nquii Jesús, joꞌ vijon na jndë taqueeꞌ jon na itsiꞌman jon nato na vachuhanꞌ jaa. Nanein tyiꞌquintycüii na conduihin tyee na taquintyja tꞌman ntyja njanhan chaꞌxjen juu tsꞌian na totsixuan juu Melquisedec.<pb/>


text:
Juu Melquisedecꞌñeen tonduihin tsanmꞌaantsꞌian tꞌman tsjoon Salem ndoꞌ mantyi tonduihin tyee ntyja ꞌnaanꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon na taquintyja tꞌman najndei na conduihin. Xjen na jndyo ntcüeꞌ Abraham vi na jndë tantjon jon joo rey na jntꞌahan tyiaꞌ yo nnꞌan tsjoon Sodoma, juu tyee Melquisedecꞌñeen, taquitjonhin jon. Ndoꞌ tcan Melquisedec na quityio Tyoꞌtsꞌon jnꞌaan tsanꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ juu Abraham, tsoñꞌen ꞌnan na tjiꞌ jon nduee joo reyꞌñeen, ꞌnan na itsiquindëhanꞌ nquihanꞌ, joꞌ tyincyaa jon ncüii ncüii nnonhanꞌ nnon juu tyee Melquisedecꞌñeen. Juu xueeꞌ Melquisedec itsiquindyihanꞌ na icoꞌxen jon nnꞌan chaꞌxjen na chuhanꞌ. Ndoꞌ xueeꞌ tsjoon naijon na tocoꞌxen jon itsiquindyihanꞌ na joo nnꞌan tsjoonꞌñeen ya tomꞌanhan, tatyiaꞌ quichohan ngꞌe ya tocoꞌxen jon. 


text:
Juu Melquisedecꞌñeen, tyiꞌjndaꞌ nchu jndyu tsotye jon min tsondyee jon, ndoꞌ min tyiꞌjndaꞌ nin nnꞌan tsjan na tuihin, min yuu xjen na tuihin ndoꞌ nonꞌcüan na tueꞌ jon. Yajoꞌ juu tsanꞌñeen manchaꞌxjen conduihin tyee chaꞌxjen nquii jnda Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Quitquenhoꞌ cüenta ntyja ꞌnaanꞌ na tꞌman jndyi totsixuan juu Melquisedecꞌñeen. Ngꞌe nquii tachiihi Abraham, vi na jndë tantjon jon yo joo nnꞌan na sꞌaa jon tyiaꞌ, tjiꞌ jon ꞌnan nduee nanꞌñeen. Ndoꞌ ꞌnan na condë nqui na tjiꞌ jon nduee nanꞌñeen, ꞌnan na yantyichen tyincyaa jon ncüii ncüii nnonhanꞌ nnon juu Melquisedecꞌñeen. 


text:
Jñꞌoon na mayuuꞌ nque nnꞌan tsjan Leví na jndyocahanꞌ, tacüjaꞌhanꞌ na tonduihin ntyee ndëë ntyjehin nnꞌan Israel. Juu jñꞌoon na tquen Moisés na icoꞌxenhanꞌ, coꞌxenhanꞌ na nque ntyjehan nnꞌan Israel, ncüii cüii nnon na condë nqui ꞌnaanhin na min, ncyahinhanꞌ ndëë ntyeeꞌñeen. Nndaꞌ vaa na tcoꞌxen juu jñꞌoonꞌñeen min na nque ntyeeꞌñeen conduihan tsjan ꞌnaanꞌ Abraham na jndyocahanꞌ. 


text:
Majoꞌ nquii Melquisedec, chito tuihin tsjan Leví. Ndoꞌ min na nndaꞌ, joo ꞌnan na condë nqui ꞌnan na tjiꞌ Abraham nduee joo reyꞌñeen, tyꞌoon tsanꞌñeen cüenta ncüii ncüii nnonhanꞌ. Ndoꞌ juu Abraham conduihin nquii tsan na tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon nnon juu na nndijndye ntsinda juu, majoꞌ min na nndaꞌ conduihin, Melquisedec tcan jon na quityio Tyoꞌtsꞌon jnꞌaan nquii Abrahamꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ mangiö na nquii tsꞌan na ican na quityio Tyoꞌtsꞌon jnꞌaan ncüiichen ntyje juu, tꞌmanntyichen conduihin, chichen juu tsanꞌñeen na ican jon ntyja ꞌnaanꞌ juu. 


text:
Ntyja ꞌnaan nque ntyeeꞌñeen na tuihan tsjan Leví, coyꞌonhan cüenta ncüii ncüii nnon na condë nqui ꞌnan na coninncya nnꞌan Israel, ndoꞌ nque ntyeeꞌñeen conduihan nnꞌan na covje. Majoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ nquii Melquisedecꞌñeen, vaa jñꞌoon na icüjiꞌ jndyoyuhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jon na ninvaa vandoꞌ jon. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, ndëë ncüaaꞌ nnꞌön na tsoñꞌen nnꞌan tsjan Leví na jndyocahanꞌ na conduihan ntyee ndëë nnꞌan Israel, itsijonhanꞌ ntyja ꞌnaanhin na chaꞌvijon nquehan na tyionhan diezmo nnon Melquisedecꞌñeen. 


text:
Mantyi juu Levíꞌñeen, min na tyíꞌconduihin juu xjenꞌñeen, majoꞌ chaꞌvijon nquii jon tyion jonhanꞌ. Nquii Jesús itsijonhanꞌhin chaꞌvijon nquii Melquisedec 


text:
<pb/>Nque ntyee ntyja ꞌnaan tmaanꞌ nnꞌan Israel na conduihan tsjan Leví, juu jñꞌoon na icoꞌxenhanꞌ na tquen Moisés tyꞌonhan cüentahanꞌ. Nque ntyeeꞌñeen, tsꞌian na tonanꞌxuanhan, cüejonhanꞌ chaꞌxjen juu tsꞌian na totsixuan Aarón. Majoꞌ xe na aa ndëë ntsinꞌman Tyoꞌtsꞌon ñuaan nnꞌan ntyja ꞌnaanꞌ tsꞌian na tontꞌa ntyeeꞌñeen, tyiꞌxeꞌcanhanꞌ na ninjndaꞌ ncüiichen tyee na ntsixuan juu tsꞌian chaꞌna na totsixuan juu Melquisedecꞌñeen. 


text:
Ngꞌe xjen na covejndyo tsꞌian na nanꞌxuan ntyee, mantyi juu ntji na icoꞌxenhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu tsꞌian na nanꞌxuan nanꞌñeen, chuhanꞌ na cüejndyohanꞌ. 


text:
Ndoꞌ juu tyee na taquintyja na tꞌman conduihin ntyja njanhan, nquii Jesús, tuihin tsjan na jndyocahanꞌ tmaanꞌ Judá, ndoꞌ minꞌncüii jon tatso Moisés na ncüii tsꞌan tsjan Judá quitsixuan juu tsꞌian tyee cüenta nnꞌan Israel. 


text:
Ee siꞌman nquiiꞌhanꞌ na nquii jon na ityeꞌntjon jon jaa, tuihin tsjan tmaanꞌ Judá. Ndoꞌ juu jñꞌoon na tquen Moisés, taꞌnan siquindyihanꞌ na ncüii tsꞌan tsjan tmaanꞌñeen na caqueeꞌ juu tsꞌian tyee. 


text:
<pb/>Ndoꞌ itsiꞌman nquiiꞌchenhanꞌ na nndaꞌ vaa ngꞌe na jndë tityincyooꞌ ncüiichen tyee na tsixuan jon tsꞌian chaꞌna juu tsꞌian na totsixuan Melquisedecꞌñeen. 


text:
Ee chito mꞌaan Jesús tsꞌian tyee ngꞌe ncüii jñꞌoon na icoꞌxenhanꞌ chaꞌxjen juu jñꞌoon na tquen Moisés na sijndaꞌhanꞌ. Juu jñꞌoonꞌñeen tocoꞌxenhanꞌ na joo nnꞌan tsjan Leví ncꞌonhan tsꞌian tyee. Majoꞌ nquii Jesús, mꞌaan jon tsꞌian tyee ngꞌe na vaa najndei na conduihin na tyiꞌquintycüii na vandoꞌ jon. 


text:
Ngꞌe ndö vaa na tsiꞌman jñꞌoon na tso Tyoꞌtsꞌon nnon Jesús. Itsohanꞌ:<pb/>ꞌUꞌ condui tyee na tyiꞌjon quintycüii na vandoꞌ. Itsijonhanꞌ ntyja ꞌnanꞌ chaꞌna nquii tyee Melquisedec. Nndaꞌ jñꞌoon na tso Tyoꞌtsꞌon nnon Jesús. 


text:
Nque ntyee na tuihan tsjan Leví na jndyocahanꞌ, covityincyooꞌ jndyoyu na jndë jntyꞌiihanꞌhin yo tsꞌian na tonanꞌxuanhin. Nndaꞌ tui ngꞌe juu ntji na conanꞌyꞌonhan, tanajndei tsixuanhanꞌ na ntquenhanꞌ nnꞌan Israel na tajnan nanꞌxuanhan ntyja ꞌnaanꞌ juu tsꞌian na tontꞌa nque ntyeeꞌñeen. 


text:
Ngꞌe juu jñꞌoon na tquen Moisés na icoꞌxenhanꞌ, ndiquenhanꞌ nnꞌan na tajnan nanꞌxuanhan. Mangꞌe joꞌ sijndaꞌ Tyoꞌtsꞌon ncüiichen jñꞌoon na incyaahanꞌ na tꞌmanntyichen na contyja nꞌon nnꞌan. Ndoꞌ naneinhin ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoonꞌñeen condëë conanꞌndyooꞌ jaa na mꞌaan jon. 


text:
<pb/>Majoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na tijntꞌue nquii Tyoꞌtsꞌon xueeꞌ jon, siꞌman jndyoyu jon na mayuuꞌ juu jñꞌoonꞌñeen. Majoꞌ joo nnꞌan tsjan Leví, ya na tyequeꞌhan juu tsꞌian ntyee, taꞌnan tijntꞌue nquiihin xueeꞌ jon chaꞌ quitsiꞌmanhanꞌ na juu jñꞌoonꞌñeen ntjotyenhanꞌ. 


text:
Majoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Jesús, tꞌua Tyoꞌtsꞌon tsꞌian nnon jon na quinduihin tyee na taquintyja na tꞌman ntyja njanhan, ndoꞌ tijntꞌue nquii Tyoꞌtsꞌon xueeꞌ jon ntyja ꞌnaanꞌ Jesús. Ee itso jon nnon juu:<pb/>Ja ta Tyoꞌtsꞌon, covijntꞌue nquii ja xuë chaꞌ quitsiꞌmanhanꞌ na tyiꞌxeꞌquitscüejndyö jñꞌoon na matsjö.<pb/>“ꞌUꞌ tyiꞌjon quintycüii na matsixuanꞌ tsꞌian tyee chaꞌna juu tsꞌian na totsixuan Melquisedec.” Ndöꞌ jñꞌoon na tso Tyoꞌtsꞌon nnon jnda jon. 


text:
Mangꞌe joꞌ, naneinhin yantyichen jñꞌoon na vaa ntyja ꞌnaanꞌ Jesús, chichen juu jñꞌoon na tovaa jndyee ntyja ꞌnaan ntyee na tyequeꞌhan tsꞌianꞌñeen ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoon na tquen Moisés. 


text:
Joo ntyee na tomꞌanhin ntyja ꞌnaanꞌ juu jñꞌoonꞌñeen, ncüii ro ncüiihan totsaqueꞌhan juu tsꞌianꞌñeen, tovjehan, ndoꞌ mañoon ntyjehan toꞌoqueꞌ. Mangꞌe joꞌ jndyechenhan toꞌonanꞌxuanhan juu tsꞌianꞌñeen. 


text:
Majoꞌ nquii Jesús, manchaꞌxjen vandoꞌ jon, ndoꞌ ngꞌe joꞌ tyiꞌicanhanꞌ ncüiichen tsꞌan na nninnon ntyja ꞌnaanꞌ jon. 


text:
Mangꞌe joꞌ, minꞌcya ro tsꞌan na ninꞌquitsindyooꞌhin na mꞌaan Tyoꞌtsꞌon, ndëë ntsinꞌman Jesús ñuaanꞌ tsanꞌñeen. Ndëë ntsꞌaa jon na nndaꞌ ngꞌe ninnquiiꞌchen vandoꞌ jon. Joꞌ tyiꞌcacüentyjeeꞌ na ican jon na quitejndei Tyoꞌtsꞌon jaa. 


text:
<pb/>Mangꞌe na nndaꞌ vaa, nquii Jesús, ya jndyi tacüjiꞌhanꞌ na conduihin tyee na taquintyja tꞌman chaꞌxjen nquii tyee na icanhanꞌ ntyja njanhan. Condui jon ñuan nquiiꞌ, minꞌjon tyiꞌquitsitjahin, min nnon tsꞌan, min nnon nquii Tyoꞌtsꞌon, vandyaꞌ conduihin yo joo ꞌnan tyia na nanꞌxuan nnꞌan. Ndoꞌ jndë tayꞌoon Tyoꞌtsꞌonhin quiñoonꞌndue naijon na ntsitꞌmaanꞌ jonhin. 


text:
Nque ntyee na taquintyja na tꞌman conduihin ntyja ꞌnaan nnꞌan Israel, joohin ꞌio ꞌio tocanhanꞌ na tonanꞌcueeꞌhan quiooꞌ na toninncyahan joo choꞌñeen nnon Tyoꞌtsꞌon. Tontꞌa jndyeehan na nndaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jnan nquehan, ndoꞌ jndë joꞌ mantyi ntyja ꞌnaanꞌ jnan nnꞌan. Majoꞌ nquii Jesús, ñoncya vaa ntyja ꞌnaanꞌ jon. Tyíꞌquitsꞌaa jon chaꞌxjen tontꞌa joo ntyeeꞌñeen. Ee jon ninjon tyincyaahin na tueꞌ jon ntyja ꞌnaan jnan tsoñꞌen jaa xjen na taquiñoon jon nnon tsonjnꞌaan, tyiꞌicanhanꞌ na ngueꞌ nndaꞌ jon. 


text:
Ee jñꞌoon na icoꞌxenhanꞌ na tquen Moisés, sijndaꞌhanꞌ na veꞌ nnꞌan na tonanꞌtjahin nnon Tyoꞌtsꞌon, na tyequeꞌhan juu tsꞌianꞌñeen na taquintyja na tꞌman tonduihan. Majoꞌ vi na jndë na tquen Moisés juu jñꞌoonꞌñeen, tëca jndye ndyu ndoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon tijntꞌue nquiihin xueeꞌ jon xjen na tꞌua jon tsꞌian nnon jnda jon na quinduihin tyee. Ntyja ꞌnaanꞌ na tijntꞌue nquii Tyoꞌtsꞌon xueeꞌ jon, joꞌ tquenhanꞌ jnda jon na conduihin tyee na quindë tsꞌian na tsixuan jon.<pb/>


text:
Ndö jñꞌoon na manjonntyichen na tsoñꞌen na jndë tsjö. Jaa mꞌaan ncüii tyee njanhan chaꞌxjen na jndë jnduë na icanhanꞌ jaa. Jndë tava ntcüeꞌ jon quiñoonꞌndue. Nein vaquityen jon ngiaaꞌ silla na maninꞌ tsꞌiaanꞌ na vaquityen nquii Tyoꞌtsꞌon na taquintyja na tꞌman conduihin. 


text:
Joꞌ ijon na conduihin tyee na taquintyja na tꞌman na ityeꞌntjon jon quiiꞌ vatsꞌon na jiꞌuantyichenhanꞌ na vaahanꞌ quiñoonꞌndue. Quiñoonꞌndue itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌvijon ncüii vatsꞌon na sia nquii Tyoꞌtsꞌon, na chito nnꞌan jnanꞌyahanꞌ. 


text:
<pb/>Jñꞌoon na tquen Moisés na tocoꞌxenhanꞌ, iuꞌahanꞌ tsꞌian nnon nquii tyee na taquintyja tꞌman conduihin, na joo ꞌnan na condyoyꞌon nnꞌan na ntꞌahan naya Tyoꞌtsꞌon, incyaa tyeeꞌñeen joohanꞌ nnon jon. Ndoꞌ mantyi ntscueeꞌ jon quiooꞌ na juu jñꞌoonꞌñeen coꞌxenhanꞌ na nninncya nnꞌan chaꞌ ntsitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌon jnan nanꞌñeen. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ vaa tsꞌian na tontꞌa ntyeeꞌñeen, mantyi coꞌxenhanꞌ na nquii Jesús vaa ncüii nnon na nninncyaa jon nnon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndoꞌ nquii Jesús, xe na aa ninvaa mꞌaan jon tsonnanguevahin, tyiꞌxeꞌquitsixuan jon tyee ngꞌe ninmꞌan ntyee na coninncyahan ꞌnan nnon Tyoꞌtsꞌon chaꞌxjen na icoꞌxen juu jñꞌoon na tquen Moisés. 


text:
Juu vatsꞌon naijon contꞌa ntyeeꞌñeen tsꞌian na nanꞌxuanhan, jnduihanꞌ juu vatsꞌon na vaahanꞌ quiñoonꞌndue. Ngꞌe na nndaꞌ, siquiꞌmaanꞌ Tyoꞌtsꞌon Moisés juu xjen na ngitaꞌ jon na ntsia jon vatsꞌon ndiaa. Tso jon nnon juu: “Quenꞌ yaꞌ cüenta na ntsiaꞌ tsoñꞌen ꞌnan cüentaaꞌ vatsꞌon chaꞌxjen na siꞌman nnonꞌ xjen na ninmꞌanꞌ juu tyoꞌ Sinaí.” Ndöꞌ vaa na tso Tyoꞌtsꞌon nnon Moisés. 


text:
Majoꞌ juu tsꞌian tyee na tsixuan Jesús, njonntyichen conduihanꞌ, chichen juu tsꞌian na tonanꞌxuan ntyee na totyeꞌntjonhan quityquiiꞌ vatsꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos. Nndaꞌ tsixuan jon ee condëë itsitjonꞌ jon jaa yo nquii Tyoꞌtsꞌon xengꞌe juu jñꞌoon na itsijndaꞌ Tyoꞌtsꞌon yo jaa, njonntyichenhanꞌ, chichen juu jñꞌoon jndyo na sijndaꞌ jndyee jon. Ee juu jñꞌoon xcova contjotyenhanꞌ na cjooꞌ jñꞌoon na njonntyichenhanꞌ na tcoꞌ jon ꞌndyo jon. 


text:
<pb/>Ee juu jñꞌoon na sijndaꞌ jndyee Tyoꞌtsꞌon yo ntyjëëhë nnꞌan Israel, xe na aa tquenhanꞌ joohan na tajnan nanꞌxuanhan, yajoꞌ min tyiꞌxeꞌcanhanꞌ na quitsijndaꞌ jon ncüiichen jñꞌoon na jndë ve. 


text:
Majoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon, tatyincyaahanꞌ na ntjo ya ntyjii jon yo joo nnꞌan na tomꞌan nacje ꞌnaanꞌ juu jñꞌoonꞌñeen na tquen Moisés ngꞌe tyíꞌquitaꞌngueeꞌhinhanꞌ. Ngꞌe joꞌ tso jon:<pb/>Mangüentyja xjen ya na ntquën jñꞌoon xco yo nnꞌan ndyuaa Israel ndoꞌ yo ninꞌntyjehin nnꞌan ndyuaa Judá.<pb/> 


text:
Juu jñꞌoon xcoꞌñeen tyiꞌjeꞌquitsijonhanꞌ juuhanꞌ yo jñꞌoon na sijntꞌa yo nque ndochihan na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen xjen na jndyochöhan,<br/>ya na tomꞌanhan ndyuaa Egipto.<pb/>Majoꞌ nanꞌñeen jeꞌ, juu jñꞌoon na tquën ndëëhan, tataꞌngueeꞌhinhanꞌ, ndoꞌ jnaanꞌ joꞌ,<br/>ja Tyoꞌtsꞌon na matyeꞌntjön tsoñꞌen, jntyꞌihan. 


text:
<pb/>Ndoꞌ mantyi tsontyichen Tyoꞌtsꞌon:<pb/>Ndö vaa jñꞌoon na ntquën yo ꞌoꞌ nnꞌan Israel ya na ngüentyja juu xjenꞌñeen:<pb/>Ja ntsꞌa na ncꞌoonꞌ nꞌonhoꞌ joo jñꞌoon na macoꞌxënhoꞌ na quintꞌahoꞌhanꞌ,<br/>ndoꞌ ntsꞌa na ncꞌonhoꞌ na neinhoꞌ na ntjotyen jñꞌoonꞌñeen quiiꞌ nꞌonhoꞌ.<pb/>Yajoꞌ ja na condui Tyoꞌtsꞌon,<br/>xiaꞌntyi ninncö na nnanꞌtꞌmaanꞌhoꞌ ndoꞌ ꞌoꞌ nnduihoꞌ ntsinda.<pb/> 


text:
Juu xjenꞌñeen min tyiꞌxeꞌcanhanꞌ na nnanꞌmanhoꞌ ndëë ntyjehoꞌ chaꞌ ntaꞌjnꞌaanhin ja,<br/>ee tsoñꞌen nnꞌan ntaꞌjnꞌaanhin ntyja njan,<br/>tanin min na aa tsꞌan na ndicüaaꞌ tsꞌon ndoꞌ aa tsꞌan na tꞌman conduihin.<pb/> 


text:
Ndoꞌ ya na ngueeꞌntyja juu xjenꞌñeen, taxeꞌcꞌoonꞌntyichen tsꞌön ꞌnan tyia na jndë tonanꞌtjahin nnön,<br/>ngꞌe jndë sitꞌman tsꞌönhin. Jñꞌoonminꞌ jñꞌoon na sinin nquii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Xjen na tso jon na nguaa ncüii jñꞌoon xco na ntejndeihanꞌ nnꞌan, tsiꞌmanhanꞌ na iquen jon jñꞌoon na juu jñꞌoon na tovaa jndyee, vantycüii najndei na tsixuanhanꞌ ndoꞌ min tavijaaꞌhanꞌ, jñꞌoon jndyohanꞌ, jndë tenoonꞌ na tovijntꞌuehanꞌ, ndoꞌ na nndaꞌ, jndë vaꞌndyiihanꞌ juuhanꞌ.<pb/>


text:
Juu jñꞌoon na sijndaꞌ jndyee Tyoꞌtsꞌon yo nnꞌan Israel, totsiꞌmanhanꞌ nchu vaa na quinanꞌtꞌmaanꞌhan jon. Siꞌman jon ndëëhin na quinanꞌyahin vatsꞌon ndiaa, joꞌ vijon na tonanꞌtꞌmaanꞌhan jon. 


text:
Ntyja ꞌnaanꞌ juu vatsꞌon ndiaaꞌñeen, juu cüarto na vejndyee, jnanꞌquijndyuhinhanꞌ na jiꞌua tsixuanhanꞌ, joꞌ tominntyjeeꞌ xjo na toquintyjo chon na tonanꞌxueehanꞌ, ndoꞌ mantyi yo ncüii mesa. Nnon juu mesaꞌñeen, nque ntyeeꞌñeen totyiohan tyooꞌ na joo nnꞌan Israel totquenhinhanꞌ na conduihanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndoꞌ naijon na tjonꞌ cuartoꞌñeen yo cuarto na jndë ve, joꞌ toquintyja ndiaa tco ata xjen tyuaachen. Juu cuartoꞌñeen jndyuhanꞌ na taquintyja na jiꞌua tsixuanhanꞌ naijon na mꞌaan nquii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Quityquiiꞌ juu cuartoꞌñeen tovaa nnontyiu na ninvaañꞌenhanꞌ tcüe sꞌon ijan, nquii tyee na taquintyja na tꞌman conduihin, joꞌ vijon na totsco jon su. Mantyi joꞌ tovaa ncüii iston na tcüe sꞌon ijanhanꞌ. Quityquiiꞌ juu istonꞌñeen, jnanꞌve nnꞌan ncüii xuaa na jndë yo sꞌon ijan na jnanꞌquitooꞌhinhanꞌ 


text:
Tscaaꞌ na tëꞌ ꞌndyo juu istonꞌñeen tcüe sꞌon ijanhanꞌ. Cjooꞌhanꞌ jndui ve ángeles na jndyuhan querubines na nancooꞌ jndyi na quixuee na jndëhanꞌ yo sꞌon ijan. Itsiꞌmanhanꞌ ntyja ꞌnaanhin na mꞌaan Tyoꞌtsꞌon quiiꞌ ntꞌan nnꞌan. Ndoꞌ ntsquii joo querubinesꞌñeen, tsincüanꞌhanꞌ nacjooꞌ juu tscaaꞌñeen na nquii tyee na taquintyja na tꞌman conduihin, joꞌ ijon totsindë jon nꞌeon quiooꞌ na tonanꞌcüje joo ntyee na cotsantyja chaꞌ ntsitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌon jnan nnꞌan. Joo jñꞌoonꞌñeen jndye nnon min na itsiꞌman ncüii ncüiihanꞌ, majoꞌ nanein tyiꞌicanhanꞌ na chen chen quitsinën ntyja ꞌnaanhanꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ vi na jndë tijndaꞌ tsoñꞌen ntyja ꞌnaanꞌ juu vatsꞌon ndiaaꞌñeen chaꞌxjen na siꞌman Tyoꞌtsꞌon nnon Moisés, yajoꞌ joo ntyee, ꞌio ꞌio toꞌtsaqueꞌhan cuarto na vejndyee naijon na tonanꞌquindëhan tsoñꞌen tsꞌian na tꞌua Tyoꞌtsꞌon ndëëhin nchu vaa na tonanꞌtꞌmaanꞌ nnꞌan jon. 


text:
Majoꞌ juu tyee na taquintyja na tꞌman conduihin, xiaꞌntyi nquii jon vanaan na tovaqueeꞌ jon juu cuarto na jndë ve. Ninjon jnda na tovaqueeꞌ jon joꞌ na ncüii chu. Ncüii ro cüii jon na tovaqueeꞌ jon joꞌ, tovayꞌoon jon nꞌeon quiooꞌ na totsindë jonhanꞌ cjooꞌ tscaaꞌñeen chaꞌ quitsitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌon jnaanꞌ nquii jon, ndoꞌ mantyi jnan ntyje jon nnꞌan Israel xjen tsoñꞌen na tyíꞌquitquenhan cüenta na conanꞌtjahin. 


text:
Ngꞌe na tovaa na nndaꞌ, viochen xjen na tovaa vatsꞌon ndiaaꞌñeen, nquii Espíritu Santo totsiꞌman jon ndëëhë na tyiꞌcüanaan na ngoqueꞌ nnꞌan naijon na taquintyja na jiꞌua na mꞌaan nquii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Juu vatsꞌonꞌñeen conduihanꞌ ncüii na itsiꞌmanhanꞌ ndëëhë ntyja ꞌnaanꞌ ndyu na mꞌan jaa nanein. Tsꞌian na tondui joꞌ na toninncya nnꞌan ꞌnan na nditꞌmaanꞌ Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaanhanꞌ, yo na tonanꞌcüjehan quiooꞌ chaꞌ ntsitꞌman tsꞌon jonhan jnanhan, majoꞌ juu tsꞌianꞌñeen, ndiquindëë ntquenhanꞌhin na ya ndicjehin quiiꞌ ñuaanhin na tonnon jon. 


text:
Ee tsꞌian na tondui ntyja ꞌnaanꞌ juu vatsꞌonꞌñeen, itꞌuiihanꞌ ꞌnan na tocüaꞌhan yo ꞌnan na tovehan ndoꞌ yo ncüii nnon na tontꞌahan na totquenhanꞌhin na jiꞌua nanꞌxuanhan tonnon nquii Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaanꞌ siꞌtsꞌo ꞌnaanhin. Majoꞌ juu tsꞌianꞌñeen, xiaꞌntyi tonduihanꞌ ata xjen na jñon Tyoꞌtsꞌon Cristo na sijndaꞌ jon ncüii tsꞌian na njonntyichen tsixuanhanꞌ. Neoonꞌ Cristo, itsinchuꞌhanꞌ jñꞌoon xco 


text:
<pb/>Nquii Cristo conduihin tyee na taquintyja tꞌman conduihin ntyja ꞌnaanꞌ juu tsꞌian na quindëntyichen na vaahanꞌ tondëëhë nanein. Juu xjen ya na taꞌ jon tsꞌianꞌñeen, taqueeꞌ jon juu vatsꞌon na tꞌmanntyichen tsꞌian tsixuanhanꞌ ndoꞌ njonntyichenhanꞌ, chintyi juu ꞌnan na tovaa jndyee. Juuhanꞌ tyiꞌtsixuanhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ tsonnanguevahin. 


text:
Ndoꞌ juu vatsꞌon naijon na itsꞌaa jon tsꞌian, min chito incyaa jon nꞌeon quinchꞌio yo ntoro quijndë. Juu jon ninjon taqueeꞌ jon naijon na condue nnꞌan na taquintyja na jiꞌua conduihanꞌ. Tayꞌoon jon neoonꞌ nquii jon. Ndoꞌ na nndaꞌ, ityionñꞌen jon na chöjnaan nnon Tyoꞌtsꞌon na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ conda na tyiꞌquintycüii na cotantꞌö. 


text:
Juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na tocoꞌxenhanꞌ na toxenꞌchen, xe na aa vaa ncüii nnon na tquenhanꞌ tsꞌan na tyiꞌjiꞌuahin, yajoꞌ chaꞌ ntquen ntcüeꞌhanꞌhin na jiꞌuahin chaꞌxjen na tcan juu jñꞌoonꞌñeen, chuhanꞌ na quitsindë tyee neoonꞌ ncüii toro yo quinchꞌio cjooꞌ tsanꞌñeen yo tsjaaꞌ na tco ncüii quisondye cu chjo nnon tyiu. Ntyja ꞌnaanꞌ juu tsꞌianꞌñeen tquen ntcüeꞌhanꞌ tsanꞌñeen na jiꞌuahin na jndë tityꞌahin. 


text:
Xe nanꞌminꞌ toquenhanꞌ nanꞌñeen na jiꞌua tonduihan tonnon Tyoꞌtsꞌon, juu neoonꞌ Cristo majndeintyichen ntquenhanꞌ na ntjuꞌ covicjëhë quiiꞌ ñuan njan na ntyja ꞌnaanꞌ joo ꞌnan na tontꞌaha na tovachuhanꞌ jaa na ngitsu ñuan njanhan, chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu na cotaꞌntꞌö xcö ndëë ntyëꞌntjön nnon nquii Tyoꞌtsꞌon na vandoꞌ. Ntyja ꞌnaanꞌ nquii Espíritu na manchaꞌxjen mꞌaan jon, joꞌ tyincyaa Cristo na cueꞌ jon ntyja njanhan, ncüii na quindëhanꞌ na ntyjii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Ngꞌe na nndaꞌ, nquii Cristo conduihin tsꞌan na itsijndaꞌ jon ncüii jñꞌoon xco, chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na tueꞌ jon, ndëë ndyaa joo nnꞌan na tonanꞌtjahin tonnon juu ntji na tovaa jndyee, chaꞌ nque nnꞌan na iqueenꞌ Tyoꞌtsꞌonhan ndëë ncyꞌonhan cüenta tsoñꞌen na jndë tcoꞌ jon ꞌndyo jon na ntsiquindaaꞌ jonhin, ncüii na tyiꞌjon quintycüiihanꞌ. 


text:
Ya na itsijndaꞌ tsꞌan na ndë tson nin nnꞌan nduee na ntjo ꞌnaanꞌ jon vi na jndë na tueꞌ jon, chaꞌ nndëë ncyꞌonhan cüenta ꞌnaanꞌ tsanꞌñeen, jndeiꞌhanꞌ na ngüendooꞌhan ata xjen na jndë tueꞌ jon, xjenꞌñeen nndui chaꞌxjen na sijndaꞌ jon. 


text:
Nndaꞌ vaa ngꞌe tyiꞌjeꞌquindëë ntsiquindëhanꞌ juu jñꞌoon na sijndaꞌ tsanꞌñeen viochen xjen na ninvaa vandoꞌ jon. Majoꞌ vi na jndë na tueꞌ jon, yajoꞌ ntsiquindëhanꞌ juu jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, xjen na sijndaꞌ Tyoꞌtsꞌon jñꞌoon na tquen jndyee jon yo ndochiihi jaa nnꞌan Israel, tꞌua jon tsꞌian ndëëhan na quinanꞌcueeꞌhan quiooꞌ na jnduiꞌ nꞌeon oꞌ chaꞌ quitsiꞌmanhanꞌ na contjotyen juu jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Na vejndyee joo jñꞌoon na icoꞌxenhanꞌ, tsoñꞌenhanꞌ sinin Moisés joohanꞌ ndëë ndochiihi nanꞌñeen. Ndë joꞌ sitjonꞌ jon nꞌeon quitsondye quijndë ndoꞌ yo nꞌeon quinchꞌio yo ndaatioo. Ndoꞌ tyꞌoon jon vi sëëꞌ tscondaꞌ hisopo, yo sooꞌ quitsman sove. Yo joohanꞌ sindë jon juu neonꞌñeen nnꞌan Israelꞌñeen, ndoꞌ majoꞌntyi sꞌaa jon juu tson na chuuꞌ jñꞌoon na icoꞌxenhanꞌ joohin. 


text:
Ndoꞌ tso jon: “Ntyja ꞌnaanꞌ neonꞌva, itsiꞌman Tyoꞌtsꞌon ndëëhoꞌ na juu jñꞌoon na itsijndaꞌ jon yohoꞌ, contjotyenhanꞌ. Iquen jon jñꞌoon ndëëhoꞌ na quitaꞌngueeꞌhoꞌ juuhanꞌ”. 


text:
Ndë joꞌ mantyi sindë Moisés neonꞌ juu vatsꞌon ndiaaꞌñeen yo tsoñꞌen ntꞌö tsꞌian cüentaaꞌhanꞌ na toninjntꞌue nanꞌñeen na tonanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ndoꞌ jñꞌoonꞌñeen na tquen Moisés na icoꞌxenhanꞌ, mandyo tsoñꞌen ꞌnan quinanꞌndë nnꞌan neonꞌhanꞌ chaꞌ ntsijiꞌuahanꞌ joohanꞌ na ninjntꞌuehinhanꞌ na conanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon. Ee xeꞌquindëë ntsitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌon jnan nnꞌan xe na tyiꞌntcüeꞌ neonꞌ. Na tyincyaa Cristo na jnanꞌcueeꞌ nnꞌanhin, joꞌ contjuꞌ jnan nnꞌan 


text:
<pb/>Mangꞌe na nndaꞌ, joo ꞌnan na toninjntꞌue nnꞌan Israel na tonanꞌtꞌmaanꞌhan quityquiiꞌ juu vatsꞌon ndiaa ꞌnaanhan na jnduihanꞌ ꞌnan na min quiñoonꞌndue, tcanhanꞌ na quen jiꞌuahanꞌ joohanꞌ yo nꞌeon quiooꞌ. Majoꞌ joo ꞌnan na min quiñoonꞌndue na jndui joo nanꞌñeen, tcanhanꞌ na cueꞌ ncüii na njonntyichen conduihin chaꞌ quen jiꞌuahanꞌ joohanꞌ. 


text:
Jnanꞌya nnꞌan juu vatsꞌon ndiaaꞌñeen. Quityquiiꞌhanꞌ totyentjon ntyee nnon Tyoꞌtsꞌon. Juuhanꞌ jnduihanꞌ juu vatsꞌon jiꞌua na mꞌaan quiñoonꞌndue. Majoꞌ ya na tueꞌ Cristo ntyja njanhan, tyíꞌcaqueeꞌ jon juu vatsꞌon ndiaaꞌñeen. Taqueeꞌ jndyoyu jon quiñoonꞌndue, ndoꞌ nanein mꞌaan jon tonnon Tyoꞌtsꞌon, na ivꞌa jon jaa. 


text:
Juu tyee ꞌnaan nnꞌan judíos na taquintyja na tꞌman conduihin, chu ro chu ro tovaqueeꞌ jon cuarto na taquintyja na jiꞌua tsixuanhanꞌ. Tovayꞌoon jon nꞌeon quiooꞌ na totsindë jonhanꞌ nnontyiu quiiꞌ juu cuartoꞌñeen. Majoꞌ Cristo, ninjon taquinjon tyincyaa jon na tueꞌ jon chaꞌ ndyion quindë jon jnan njanhan. 


text:
Ngꞌe xe na aa sꞌaa jon chaꞌ na tontꞌa joo ntyeeꞌñeen, yajoꞌ ntyjantyi xjen na jndyocahanꞌ na mꞌaan tsonnangue, jndye jnda ntcanhanꞌ na quiihanꞌhin na ngueꞌ jon. Majoꞌ chito nndaꞌ sꞌaa jon. Ninjon tyincyaahin na tueꞌ jon chaꞌ ntsintjuꞌ jon jnan nnꞌan. Ngueemin na vantycüii na mꞌaan tsonnangue, ninjon tyincyaa jon na tueꞌ jon ntyja ꞌnaan jnan nnꞌan chaꞌ ndëë ntsityuiiꞌ jon juu najndei na tsixuanhanꞌ. 


text:
Majndaꞌ na ninncüii jon na ngueꞌ tsꞌan, ndoꞌ ndë joꞌ na ntcoꞌxen Tyoꞌtsꞌonhin na aa ntꞌuiiviꞌhanꞌhin ndoꞌ aa ncꞌoon juu naijon na mꞌaan jon. 


text:
Ndoꞌ chaꞌxjen ninncüii jnda na ngueꞌ tsꞌan, mantyi nquii Cristo ninjon tyincyaa nquiihin na jnanꞌcueeꞌ nnꞌanhin chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ joꞌ ntsitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌon tsoñꞌen nnꞌan na vantyja nꞌonhan jon. Ndoꞌ ngueꞌntyja xjen na nndyo nndaꞌ jon na ndë ve, chito chaꞌ nngueꞌ nndaꞌ jon na ndyion jon jnan nnꞌan. Nndyo jon chaꞌ nque nnꞌan na vantyja nꞌonhan jon ntsinꞌman jon ñuaanhan.<pb/>


text:
Juu jñꞌoon na tocoꞌxenhanꞌ na tquen Moisés, xiaꞌntyi tsiꞌmanhanꞌ ndëëhë joo ꞌnan ya jndyi na ndëcya nguaahanꞌ na tonnonchen, chito ꞌnan nquiiꞌhanꞌ. Mangꞌe na nndaꞌ vaa, juu tsꞌianꞌñeen na maninjuu maninjuuhanꞌ na tontꞌahin na chu ro chu ro tonanꞌcüjehan quiooꞌ, joo nanꞌñeen na nndaꞌ vaa na tonanꞌtꞌmaanꞌhin Tyoꞌtsꞌon, tyiꞌjeꞌquenhanꞌhin na tajnan nanꞌxuanhan na tonnon jon. 


text:
Ndoꞌ joo quiooꞌ na tonanꞌcüje nanꞌñeen na toninncyahan nnon jon, xe na aa ngꞌe na tontꞌahan juu tsꞌianꞌñeen jndëë tquenhanꞌhin na ntjuꞌhanꞌ yo jnan na tonanꞌxuanhan, yajoꞌ jndë sacüentyjeeꞌhan na tonanꞌcüjehan quiooꞌ. 


text:
Majoꞌ ngꞌe nndaꞌ vaa na tontꞌahan, tyiꞌcacüentyjeeꞌ na totsiquindyihanꞌhin na ninvaa nanꞌxuanhan jnan tonnon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ngꞌe chito veꞌ yo nꞌeon ntoro yo quinchꞌio na conanꞌcüje nnꞌan, joꞌ na ntsintjuꞌ Tyoꞌtsꞌon jnan nnꞌan. 


text:
<pb/>Mangꞌe na nndaꞌ, xjen na jndyo Cristo tsonnangue, tso jon nnon tye jon ta Tyoꞌtsꞌon:<pb/>Conanꞌcüje nnꞌan quiooꞌ chaꞌ quitsitꞌman tsonꞌhin,<br/>ndoꞌ min ꞌnan na coninncyahan na conanꞌtꞌmaanꞌhin ꞌuꞌ.<pb/>Majoꞌ taꞌnan tëveeꞌ ntyjiꞌ yo juu tsꞌianꞌñeen.<pb/>Ngꞌe joꞌ matsaꞌ na tsꞌan ja na nninncya na ncüꞌiö chaꞌ ndyiön jnan nnꞌan.<pb/> 


text:
Ee neinꞌntyichenꞌ na quitsꞌa na nndaꞌ,<br/>chintyi na conanꞌcüje nnꞌan quiooꞌ na conanꞌcohan chaꞌ na ngaveeꞌ ntyjiꞌ yohan ndoꞌ yo nꞌeon oꞌ na conanꞌndëhan na cotanhan na quitsitꞌman tsonꞌ jnanhan.<pb/> 


text:
Joꞌ tsjö nnonꞌ chaꞌxjen juu jñꞌoon na jndui ntyja njan nacjooꞌ tson na jndui jñꞌonꞌ na itsohanꞌ:<pb/>ꞌUꞌ tyeꞌ Tyoꞌtsꞌon, jndë jndyö na ncüꞌiö ntyja ꞌnaan jnan nnꞌan chaꞌxjen na ntꞌue tsonꞌ. 


text:
Tso Cristo na ntyjii jon na nquii Tyoꞌtsꞌon tyiꞌndincyaahanꞌ na ya ntyjii jon na conanꞌcüje nnꞌan quiooꞌ na coninncyahan choꞌñeen nnon jon chaꞌ ntsitꞌman tsꞌon jonhan, min tyiꞌquintꞌue tsꞌon jon na conanꞌcohan choꞌñeen chaꞌ ntsintjuꞌ jon ñuaanhan. Nndaꞌ tso Cristo min na juu jñꞌoon na tquen Moisés coꞌxenhanꞌ na quinanꞌquindë nnꞌan Israel joo tsꞌianꞌñeen. 


text:
Tsontyichen jon jñꞌoonꞌñeen nnon Tyoꞌtsꞌon: “ꞌUꞌ tyeꞌ, ndö mꞌan, jndë jndyö na quitsꞌa chaꞌxjen na ntꞌue tsonꞌ”. Juu jñꞌoonvahin itsiꞌmanhanꞌ na icüjiꞌ ntcüeꞌ Tyoꞌtsꞌon tsꞌian na tocoꞌxen juu jñꞌoon na tquen Moisés na tonanꞌcüje nnꞌan quiooꞌ chaꞌ quitsitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌon jnanhan. Tui na nndaꞌ chaꞌ ntjotyen juu jñꞌoon na tso Cristo. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na sꞌaa Jesucristo chaꞌxjen na ntꞌue tsꞌon Tyoꞌtsꞌon, joꞌ na jndë tquen jon na nanꞌxuan jaa ñuan nquiiꞌ. Itsꞌaa jon na nndaꞌ ngꞌe na ninjon tyincyaa Jesucristo na jnanꞌcueeꞌ nnꞌanhin. Tyiꞌicanhanꞌ na cueꞌ nndaꞌ jon. 


text:
<pb/>Joo ntyee ꞌnaan nnꞌan Israel, tyiꞌncüii xuee yu tonanꞌcüjehan quiooꞌ chaꞌ quitsitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌon ntyjehan nnꞌan Israel. Tontꞌahan na nndaꞌ min na juu nꞌeon quiooꞌñeen tyiꞌjeꞌquenaanꞌhanꞌ jnan nnꞌan. 


text:
Majoꞌ nquii Cristo ninjon tyincyaahin na tueꞌ jon ntyja ꞌnaanꞌ jnan njanhan. Ngꞌe joꞌ tyiꞌicanhanꞌ na cueꞌ nndaꞌ jon. Ndoꞌ vi jndë na tueꞌ jon, tacüetyen jon ngiaaꞌ Tyoꞌtsꞌon tontyjaya naijon na covitꞌmaanꞌhin. 


text:
Manndaꞌ vaa ngꞌe ntyja ꞌnaanꞌ juu tsꞌian na tyincyaa jon na tueꞌ jon ntyja ꞌnaanꞌ jnan nnꞌan, juu tsꞌianꞌñeen ityiiꞌhanꞌ joo nnꞌan na iquen Tyoꞌtsꞌonhan na jiꞌua conduihin, icüjiꞌ jon cüenta ntyja ꞌnaanhan na minꞌncüii nnon tyiꞌquitsitjahan nanꞌñeen na tonnon jon. 


text:
Ndoꞌ mantyi nquii Espíritu Santo itsinin jon jñꞌoon jndyoyu ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoonvahin chaꞌ ncüaaꞌ nnꞌön na mayuuꞌhanꞌ. Tso jon:<pb/> 


text:
Ja Tyoꞌtsꞌon, ndö vaa jñꞌoon na ntsijntꞌa yo nanminꞌ ya na ngüentyja xjen.<pb/>Joo jñꞌoon njan na cotoꞌxenhanꞌ, ntquënhanꞌ quiiꞌ nꞌonhan,<br/>ndoꞌ ntyꞌi joo jñꞌoonꞌñeen quityquiiꞌ na jndaꞌ nquenhan. 


text:
<pb/>Ndoꞌ tsontyichen jon:<pb/>Min tyiꞌxeꞌcañjoonꞌ tsꞌön jnan na conanꞌxuanhan,<br/>min joo tsꞌian tyia na jndë tontꞌahan. Ndöꞌ jñꞌoon na tso Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Yajoꞌ vi na jndë sitꞌman tsꞌon jon jnan na nanꞌxuan nnꞌan, tyiꞌicanhan na cueꞌ ncüiichen chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ quitsitꞌman tsꞌon jon jaa. Nanꞌxuan na quinanꞌndyooꞌ jaa na tonnon Tyoꞌtsꞌon 


text:
<pb/>Ndoꞌ nanein ꞌoꞌ ntyjë, ngꞌe na tueꞌ Jesucristo ndoꞌ tcüeꞌ neoonꞌ jon chaꞌ condëë itsintjuꞌ Tyoꞌtsꞌon ñuan njanhan, mꞌan jaa na minꞌncüii tyiꞌquindyiiꞌ nnꞌön na ntsacꞌë jndyoyu na mꞌaan Tyoꞌtsꞌon na tajñuaanꞌ tsꞌon jaa. 


text:
Na sꞌaa jon na nndaꞌ, tsixuanhanꞌ ncüii nato xco na ntyja ꞌnaanꞌ joꞌ cotantꞌö xcö. Na toxenꞌchen tyquiiꞌ vatsꞌon ꞌnaan nnꞌan judíos, toquintyja ncüii ndiaa tco na iscuꞌhanꞌ na ntsquehan na naijon na mꞌaan Tyoꞌtsꞌon. Majoꞌ naneinhin ntyja ꞌnaanꞌ siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ Jesucristo na tueꞌ jon ntyja njanhan, joꞌ siquinaanhanꞌ na cotsacꞌë jndyoyu na mꞌaan nquii Tyoꞌtsꞌon quiñoonꞌndue. 


text:
Jesús conduihin tyee na taquintyja tꞌman ntyja njanhan na condui jaa nnꞌan cüentaaꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ngꞌe joꞌ, yo na xoncüeeꞌ nnꞌön quinanꞌndyooꞌ jaa na mꞌaan jon yo na covaaꞌ ya nnꞌön na ncyꞌoon jon cüenta jaa ngꞌe na vantyja nnꞌönhin. Quintꞌa na nndaꞌ ngꞌe jndë sintjuꞌ jon ñuan njanhan ncüii cüii nnon na tovicjëhë na tonanꞌtja ja tonnon jon, ndoꞌ na jndë jntꞌë yo ndaatioo ninnquiiꞌ. 


text:
Juu na cotjiꞌ jndyoyu jaa na mantyja nnꞌön Jesucristo, quintjotyen jaa ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. Ee jñꞌoon na icoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon ndëëhë itsiquindë jonhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ quinanꞌchön na cüicjë yaha ntyja ꞌnaan ntyjëëhë na mantyi vantyja nꞌonhan Jesucristo, na juu ꞌnan na contꞌaha ntsiꞌmanhanꞌ na conanꞌvengiöhan yo na ntꞌaha ncüii cüii nnon na ntejndeihanꞌhin. 


text:
Tyiꞌntsacüentyjëëꞌ na covancüi jaa na conanꞌtꞌmaanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Ñꞌen ntyjëëhë na vantyja nꞌonhan Cristo na jndë jntyꞌehan na covancüihan yo ntyjehan. Nanꞌxuan na nninncya na jndëhan tyquiiꞌ na ngantyja nꞌonhan jon. Majndeichen na chuhanꞌ na quintꞌa na nndaꞌ, ngꞌe jndë tindyo na ncüjeeꞌ nndaꞌ jon. Jñꞌoon ntyja ꞌnaan nnꞌan na contꞌa yahan conanꞌtjahin 


text:
<pb/>Ee vi na jndë covaaꞌ ya nnꞌön juu jñꞌoon na mayuuꞌ, xe na aa veꞌ contꞌa yaha na conanꞌtja jaa tonnon jon, taꞌnan ncüiichen nnon na itsijndaꞌ Tyoꞌtsꞌon na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ na ndëë ntsitꞌman tsꞌon jon jaa. 


text:
Nnꞌan na contꞌa na nndaꞌ, xiaꞌntyi ivendooꞌhanꞌ na ntcoꞌxen Tyoꞌtsꞌonhan ꞌnan na itsityꞌue jndyihanꞌ tsꞌan na ncꞌoonꞌ tsꞌon juu ntyja ꞌnaanhanꞌ. Ee tsoñꞌen nnꞌan na coꞌohan nacjooꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon, ntsiquitsu jonhan yo chon na ji vaa tsixuanhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ cañjoonꞌ nꞌonhoꞌ juu jñꞌoon na tquen Moisés na icoꞌxenhanꞌ na itsohanꞌ xe aa ve oo ndye nnꞌan Israel na ngio jndaꞌhan na ncüii ntyjehin sꞌaa ya juu na sitjahin nnon jñꞌoonꞌñeen, icanhanꞌ na quinanꞌcueeꞌhanhin. Ndoꞌ juu jñꞌoonꞌñeen tyiꞌxeꞌcyꞌoonhanꞌ na ndyiaꞌ ro tsanꞌñeen ntyjiihanꞌ. 


text:
Ngꞌe na nndaꞌ vaa na itsiquindyi juu jñꞌoonꞌñeen, cꞌoonꞌ nꞌonhoꞌ na juu tsꞌan na tyiꞌcueeꞌ tsꞌon juu jnda nquii Tyoꞌtsꞌon, itsꞌaa juu na juu neonꞌñeen na sijndaꞌhanꞌ na vaa najndei juu jñꞌoon xco na tquen Tyoꞌtsꞌon na tyiꞌquinjonhanꞌ, majuuntyi neonꞌ na yo na tquen jonhin na conduihin cüentaaꞌ nquii jon, majoꞌ juu juu itsꞌaa juu na juu neonꞌñeen na veꞌ minncya ꞌnan conduihanꞌ. Ndoꞌ itscüejnaanꞌ tsanꞌñeen nquii Espíritu na conduihin nquii Tyoꞌtsꞌon. Tsꞌan na nndaꞌ vaa ntyja ꞌnaanꞌ, jaaꞌntyichen ntsꞌaa Tyoꞌtsꞌon na quitꞌuiihanꞌhin. 


text:
Ngꞌe cotaꞌjnꞌaan jaa nquii Tyoꞌtsꞌon na itso jon: “Ncö vacüjaꞌhanꞌ na ntsꞌa ꞌnan na chuhanꞌ yo nnꞌan na conanꞌtjahin nnön, ndoꞌ ntsꞌa na quityionhin.” Mantyi vaa ncüiichen jñꞌoon na itso jon: “Nnꞌan njan na contꞌa yahin na conanꞌtjahin nnön, ja ntcoꞌxënhin ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ”. 


text:
Ngꞌe na nndaꞌ vaa na itso jon, juu tsꞌan na itsitjahin, ji vaa jndyi ꞌnan na ngenon juu na ngioohin ntꞌö nquii Tyioꞌtsꞌon na vandoꞌ na ntꞌuiiviꞌ jonhin. 


text:
<pb/>Majoꞌ cañjoonꞌ ya nꞌonhoꞌ juu xjen ya na tyeꞌ na tondye jndyeehoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Cristo, tajntyꞌi cjehoꞌ min na jndye nnon naviꞌ na tontꞌa nnꞌanhoꞌ. 


text:
Juu xjenꞌñeen ñꞌenhoꞌ na tonanꞌcüejnaanꞌ nnꞌanhoꞌ tondëë nnꞌan, tontyꞌehan ꞌoꞌ, ndoꞌ ñꞌenhoꞌ na tonanꞌjonhoꞌ yo ntyjehoꞌ na nndaꞌ vaa na toquenonhan. 


text:
Joo ntyjehoꞌ na tyiꞌ nnꞌanhin vancjo, tꞌonhoꞌ na ntyꞌia rohan ngiohoꞌ na totyixeeꞌhoꞌhin. Ndoꞌ nque nnꞌan, xjen na tjiꞌhan ꞌnaanhoꞌ yo naijndeiꞌhanꞌ, tomꞌanhoꞌ na neinhoꞌ ngꞌe taaꞌ ya nꞌonhoꞌ ngꞌe na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, joꞌ quiñoonꞌndue min ꞌnaanhoꞌ na njonntyichen nanꞌxuanhanꞌ na tyiꞌjeꞌquintycüiihanꞌ. 


text:
Juu na conanꞌqui nꞌonhoꞌhin, tyiꞌndyehoꞌhanꞌ ngꞌe njon jndyi tsixuan juu naya na ngayꞌoon Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ naijon na mꞌaan nquii jon. 


text:
Icanhanꞌ na quinanꞌquii nꞌonhoꞌ tsoñꞌen naviꞌ na coquenonhoꞌ chaꞌ nntꞌahoꞌ chaꞌxjen na ntꞌue tsꞌon jon, yajoꞌ ncyꞌonhoꞌ cüenta juu na tcoꞌ jon ꞌndyo jon na nninncyaa jonhanꞌ ndëëhoꞌ. 


text:
Ngꞌe vaa jñꞌoon na jndui ntyja ꞌnaanꞌ Cristo na itsohanꞌ:<pb/>Nquii tsꞌan na ncꞌua tsꞌian nnon na cja jon na mꞌanhoꞌ,<br/>mavaaviꞌ xjen na ncüjeeꞌ jon, matajeꞌquitsichjuntyichen jon.<pb/> 


text:
Juu tsꞌan na jndë tquën na tajnan tsixuan, icanhanꞌ na camꞌaantyen juu na vantyja tsꞌon juu ja.<pb/>Majoꞌ xe na aa ncüji ntcüeꞌ tsꞌan yo na vantyja tsꞌon juu ja,<br/>tyiꞌxeꞌcaveeꞌ tsꞌön yo tsanꞌñeen. Nndaꞌ vaa jñꞌoon na tso Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Majoꞌ nquë na covantyja nnꞌön Tyoꞌtsꞌon, chito condui jaa nnꞌan na cotji ntcüeꞌ jaa. Ee joo nanꞌñeen cotsu ñuaanhan. Majoꞌ jaa ninvito covantyja nnꞌönhin, joꞌ condui jaa nnꞌan na itsinꞌman jon ñuan njanhan.<pb/>


text:
Tsꞌan na vantyja tsꞌon Tyoꞌtsꞌon, juu na minndooꞌ juu, nchjii jndaꞌ juu na ncyꞌoon juu cüentahanꞌ, ndoꞌ mantyi ntyja ꞌnaanꞌ juu na vantyja tsꞌon juu, joꞌ itsiꞌmanhanꞌ nnon juu na tsoñꞌen nnon na tyiꞌcovityincyooꞌ, minnchuchen mꞌaanhanꞌ. 


text:
Nquii Tyoꞌtsꞌon, tovaveeꞌ nchjii jon yo nque ndochiihi na tomꞌan ndyu na toxenꞌchen ngꞌe na tovantyja nꞌonhan jon. 


text:
<pb/>Ngꞌe na vantyja nnꞌön, joꞌ covaaꞌ nnꞌön ngꞌe na tso jon cꞌoon tsjöꞌndue yo tsonnangue, ndoꞌcüjioonꞌ yo ninꞌncjuu, ngꞌe joꞌ na minhanꞌ, min tatijntꞌuehin ꞌnan na covityincyo na tquen jon joohanꞌ. 


text:
<pb/>Juu Abel tovantyja tsꞌon juu Tyoꞌtsꞌon, yantyichen tsꞌian sꞌaa juu na iscueeꞌ juu quitsman na tyincyaa juu oꞌ nnon jon. Majoꞌ xio juu Caín, siqueꞌ tsꞌon juu na tyiꞌxeꞌquitsꞌaa juu na nndaꞌ, ngꞌe joꞌ tyíꞌcaveeꞌ tsꞌon Tyoꞌtsꞌon yohin. Majoꞌ juu Abelꞌñeen ngꞌe na tovantyja tsꞌon jon, joꞌ tquen Tyoꞌtsꞌonhin na tajnan tsixuan juu. Ndoꞌ naneinhin, min na jndë tueꞌ juu, ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan na sꞌaa juu, itsiꞌmanhanꞌ ndëë na cantyja nnꞌön Tyoꞌtsꞌon chaꞌxjen nquii juu. 


text:
<pb/>Juu Enoc mantyi tovantyja tsꞌon juu Tyoꞌtsꞌon, ngꞌe joꞌ tayꞌoon jonhin, tatueꞌ juu. Matavitityincyooꞌhin ndëë nnꞌan. Ee itsiquindyi jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na vitjachen na ngayꞌoon jonhin, taveeꞌ tsꞌon jon yo juu. 


text:
Ndoꞌ chaꞌ na ncꞌoon Tyoꞌtsꞌon na caveeꞌ nchjii jon yo tsꞌan, icanhanꞌ na cantyja tsꞌon juuhin. Ee minꞌcya ro tsꞌan na ninꞌquitsitꞌmaanꞌ juuhin, icanhanꞌ na cantyja tsꞌon juu na vandoꞌ jon ndoꞌ mantyi minninchen tsꞌan na intꞌuehin yo na xoncüeeꞌ tsꞌon, ityion jon tsanꞌñeen chaꞌxjen na chuhanꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ nquii Noé, tovantyja tsꞌon jon Tyoꞌtsꞌon. Siquindyii jonhin na ntsiquitsu jon tsonnangue. Siꞌman juu na njon jndyihin ntyjii juu. Sia Noéꞌñeen ncüii vꞌaandaa na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ jnꞌman nnꞌan vaaꞌ jon. Ndoꞌ na sꞌaa jon na nndaꞌ, joꞌ joo nnꞌan na mꞌan juu xjenꞌñeen, siꞌman jon na chuhanꞌ na quitꞌuii Tyoꞌtsꞌonhan, ndoꞌ ngꞌe na siquindë jon juu tsꞌianꞌñeen, tquen Tyoꞌtsꞌonhin na conduihin tsꞌan jndyoyuhin ngꞌe na tovantyja tsꞌon juu jon. 


text:
<pb/>Ndoꞌ mantyi Abraham tovantyja tsꞌon juu Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, ya na itso jon nnon juu na cja juu ncüiichen ndyuaa na tycya, juu ndyuaaꞌñeen ntsiquindaaꞌ jonhanꞌhin, joꞌ taꞌngueeꞌ juu jñꞌoon na tso jon. Jnduiꞌ tsanꞌñeen ndyuaa tsjoonꞌ jon, tyꞌoon jon, toꞌtja jon min na tyiꞌquintjii jon yuu vaa tontyja mꞌaanhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na tovantyja tsꞌon jon Tyoꞌtsꞌon xjen na tueeꞌ jon joꞌ, tonduihin tsꞌan na veꞌ tomꞌaan ya jon quiiꞌ ntꞌan nnꞌan juu ndyuaaꞌñeen, ndoꞌ juuhanꞌ tyuaa na jndë tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon na ntsiquindaaꞌ jonhanꞌhin. Juu jon yo jnda jon Isaac ndoꞌ mantyi jnda ntyjo jon Jacob, veꞌ vꞌaa ndiaa tomꞌan yahan juu ndyuaaꞌñeen. Mantyi tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon ndëëhan na ntsꞌaa jon naya juu ndyuaaꞌñeenhan. 


text:
Juu Abraham taꞌnan siꞌndaaꞌhanꞌ nchjii jon na veꞌ vꞌaa ndiaa tomꞌaan jon, ngꞌe tominndooꞌ jndyi jon na ngüentyja xuee na chi ncja jon juu tsjoon na mꞌaan nquii Tyoꞌtsꞌon. Juu tsjoonꞌñeen nquii jon tquen xjenhanꞌ ndoꞌ sia jonhanꞌ. 


text:
<pb/>Ngꞌe na tovantyja tsꞌon Abraham Tyoꞌtsꞌon, joꞌ tyincyaa jon najndei juu chaꞌ ncꞌoon jnda juu yo Sara. Ndoꞌ juu juu tsanndueꞌhin. Nndaꞌ vaa naya na sꞌaa Tyoꞌtsꞌon Abraham ngꞌe tovantyja tsꞌon juu na ntsiquindë jon jñꞌoon na jndë tcoꞌ jon ꞌndyo jon nnon juu. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na tovantyja tsꞌon jon, min na mavaa xjen na ngueꞌ jon na jndë tquehin, majoꞌ totsijndyehanꞌ nnꞌan tsjan ꞌnaanꞌ jon chaꞌxjen na jndye ncjuu na mꞌan tsjöꞌndue ndoꞌ chaꞌvijon na jndye teiꞌ ꞌndyo ndaandue, taꞌnan tsꞌan na nndëë ntsꞌaa cüenta nchu xjen jndyehanꞌ. 


text:
<pb/>Nquii Abraham, Isaac yo ninꞌJacob, juu xjen na tjëhin, ninvaa na vantyja nꞌonhan Tyoꞌtsꞌon, min na tatyꞌonhan cüenta ꞌnan na jndë tcoꞌ jon ꞌndyo jon ndëëhan. Majoꞌ min na nndaꞌ, taꞌnan siveeꞌhanꞌ nꞌonhan. Tovantyja nꞌonhan na ntsꞌaa jon chaꞌxjen na jndë tso jon. Ee taaꞌ ya nꞌonhan na viochen xjen na tomꞌanhan tsonnanguevahin, totsijonhanꞌhin chaꞌvijon tsꞌan na veꞌ mꞌaan ya juu quiiꞌ ntꞌan nnꞌan ncüiichen ndyuaa. Ee taaꞌ nꞌonhan na conduihin nnꞌan na veꞌ covenon yahin tsonnanguevahin. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na taaꞌ nꞌonhin na taꞌnan tsonnangue cüentahin ntjoohin, itsiꞌman jndyoyuhanꞌ na tojntꞌue jndyihan ncüiichen ndyuaa naijon na ncꞌonhan. 


text:
Majoꞌ tontꞌue jndyi nꞌonhin na ntsquehin ncüii ndyuaa na yantyichen, majoꞌ juu quiñoonꞌndue. Mangꞌe joꞌ, tyiꞌcꞌoon Tyoꞌtsꞌon na jnaanꞌ jon ntyja ꞌnaanhin na tonduehin na nquii jon conduihin Tyoꞌtsꞌon na connanꞌtꞌmaanꞌhin ee nquii jon jndë sijndaꞌ jon ncüii tsjoon cüentahin. 


text:
<pb/>Nquii Tyoꞌtsꞌon ninꞌquindyiaaꞌ jon na aa ntsiquindë Abraham. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, tꞌua jon tsꞌian nnon tsanꞌñeen na quitsꞌaa jon yo jnda jon Isaac chaꞌxjen contꞌa nnꞌan judíos na conanꞌcüjehan quiooꞌ na conanꞌtꞌmaanꞌhan Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ juu Abrahamꞌñeen tovantyja tsꞌon jon, tangueeꞌ jon na ntscueeꞌ jon nquii jnda jon na ninncüii tsꞌonhin, min na ntyja ꞌnaanꞌ Isaacꞌñeen na tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon nnon Abraham na ncüii tsꞌan tsjan ꞌnaanꞌ jon na nndui, joꞌ ndyio Tyoꞌtsꞌon jnꞌaan nnꞌan na ninvaa tsonnangue. 


text:
Manquii tsanꞌñeen na jndë tso Tyoꞌtsꞌon nnon jon: “Xiaꞌntyi ntyja ꞌnaanꞌ jndaꞌ Isaac, joꞌ ntyꞌi cuenta tsjan ꞌnanꞌ”. Manndaꞌ jñꞌoon tso Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ee juu Abraham, taaꞌ tsꞌon jon na nquii Tyoꞌtsꞌon vaa najndei na conduihin na condëë ncyaa jon na ntandoꞌ nndaꞌ joo nnꞌan na jndë tjë. Ndoꞌ taꞌngueeꞌ Abraham jñꞌoonꞌñeen na tso Tyoꞌtsꞌon nnon juu, itsꞌaahanꞌ chaꞌvijon na tueꞌ jnda juu, ndoꞌ ndë joꞌ ntcüi nndaꞌ tsanꞌñeen. 


text:
<pb/>Ndoꞌ mantyi juu Isaac, tovantyja tsꞌon juu Tyoꞌtsꞌon. Ngꞌe joꞌ tcan jon na quityio Tyoꞌtsꞌon jnꞌaan ntsinda jon Jacob yo Esaú. 


text:
<pb/>Ndoꞌ mantyi nquii Jacob, tovantyja tsꞌon jon Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ ngꞌe joꞌ, xjen na vivaveꞌ jon, tcan jon na quityio Tyoꞌtsꞌon jnꞌaan ntsinda ntyjo jon, ntsinda José. Veꞌ vi yo tsonnchꞌio ꞌnaanꞌ jon na iyꞌoon jon najndei jon na ventyjeeꞌ jon xjenꞌñeen na sitꞌmaanꞌ jon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Ndoꞌ mantyi juu José, tovantyja tsꞌon jon Tyoꞌtsꞌon. Ngꞌe joꞌ, ya na mavaa xjen na ngueꞌ jon, tso jon ndëë nnꞌan ꞌnaanꞌ jon nnꞌan Israel, na ndëcya na nndyaahin naviꞌ na cotyentjontyenhan ndëë nnꞌan Egipto na ngontcüeꞌ nndaꞌhan Canaán. Joꞌ tꞌua jon tsꞌian ndëëhan xjen na nnduiꞌhan joꞌ, quitsachohan ndeiiꞌ jon na ntyꞌiuhinhanꞌ ndyuaa Canaán. 


text:
<pb/>Ndoꞌ nque nnꞌan na nda Moisés, mantyi tovantyja nꞌonhan Tyoꞌtsꞌon. Ngꞌe joꞌ vi na jndë na tui ndahin Moisésꞌñeen, ndye chiꞌ tꞌoon ntyꞌiu juu tontꞌahan. Ee taaꞌ nꞌonhin na juu ndahin tꞌman conduihin, tyiꞌtsijonhanꞌhin chaꞌxjen minꞌcya ro tsꞌan. Joꞌ min nquii tsanmꞌaantsꞌian tꞌman ndyuaa Egipto tquen jon jñꞌoon na quinanꞌcüje nnꞌan Israel ndahin, nnꞌan na nda Moisés, tyíꞌquityuehin, min tajnanꞌjñꞌoonꞌhin juu jñꞌoonꞌñeen na itso nquii tsan na coxenꞌñeen. 


text:
<pb/>Ndoꞌ mantyi nquii Moisés, tovantyja tsꞌon jon Tyoꞌtsꞌon. Ngꞌe ya na tueeꞌ jon na xoncüe tsꞌan, tasiuꞌ jon na juu tsanscu jnda tsanmꞌaantsꞌian Faraón, na ndue nnꞌan na condui tsanꞌñeen ndyee jon. 


text:
Nndaꞌ sꞌaa jon ngꞌe taaꞌ tsꞌon jon na njonntyichen tsixuanhanꞌ na quenon jon naviꞌ chaꞌxjen na toquenon ntyje jon nnꞌan Israel, chichen na ntcoꞌxen jon nnꞌan Egipto xjen na ngueꞌ Faraónꞌñeen, xe aa ntyja na ntcoꞌxen jon nanꞌñeen nꞌndyii jon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Ee tjiꞌ jon cüenta na njonntyichen tsixuanhanꞌ na tyiꞌcueeꞌ nꞌon nnꞌanhin chaꞌxjen na tyiꞌcueeꞌ nꞌonhin nquii Cristo, chito na njon tsixuanhanꞌ min xe na aa ntcoꞌxen jon nnꞌan ninvaa ndyuaa Egipto. Nndaꞌ tjiꞌ jon cüenta ngꞌe taaꞌ tsꞌon jon na ngüentyja xjen na ncꞌoon jon na mꞌaan Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Ngꞌe na tovantyja tsꞌon Moisés Tyoꞌtsꞌon, tyíꞌquitsityꞌuehanꞌhin min na vꞌii jndyi tsanmꞌaantsꞌianꞌñeenhin xuee na jnduiꞌ jon ndyuaa Egipto. Sisaaꞌ tsꞌon jon tontjotyenhin quiiꞌ tsꞌian na tyiiꞌ Tyoꞌtsꞌonhin ngꞌe nchjii juu na nquii jon na tyiꞌndyiaaꞌ juuhin mꞌaan jon yohin. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe na tovantyja tsꞌon juu jon, joꞌ na tꞌua jon tsꞌian ndëë ntyje jon nnꞌan Israel na quinanꞌcüjehan quinman ndoꞌ quinanꞌndëhan nꞌeon choꞌñeen jndyue ntꞌaahan. Ngꞌe na ntꞌahin na nndaꞌ, tyiꞌjeꞌquitscüje ángel ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon ndahin yonon na tui jndyee. 


text:
<pb/>Ndoꞌ mantyi nque nnꞌan Israel, ngꞌe na tovantyja nꞌonhan Tyoꞌtsꞌon, joꞌ xjen na tëtꞌiohan Ndaandue Ve, sꞌaahanꞌ ncüii nato tcan chaꞌ jndëë tenonhan joꞌ. Majoꞌ nque nnꞌan Egipto, xjen na tetꞌiohan juuhanꞌ, ntjon ntcüeꞌ ndaaꞌñeen cjohan, mana tjëhin na tëhin ndaa. 


text:
<pb/>Mantyi nnꞌan Israel, totantconhan ntyqueꞌ xuee xiꞌjndio tsjoon Jericó. Ndoꞌ ngꞌe na tovantyja nꞌonhan Tyoꞌtsꞌon, juu teonntjöꞌndye toquindyiiꞌ juu tsjoonꞌñeen, sꞌaa jon na tyuiiꞌhanꞌ. 


text:
Juu tsjoonꞌñeen tomꞌaan ncüii tsanscuntjaaꞌ na jndyu juu Rahab na tovantyja tsꞌon juu Tyoꞌtsꞌon. Sque ve nnꞌan Israel juu tsjoonꞌñeen na tyequitquenhan cüenta nchu vaahanꞌ ndoꞌ tyꞌoon Rahab cüenta nanꞌñeen. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, xjen na jnanꞌcüje sondaro Israel joo nnꞌan tsjoonꞌñeen, tyíꞌquinanꞌcueeꞌhan juu yo ninꞌnnꞌan vaaꞌ juu. 


text:
<pb/>Tsoñꞌen nanminꞌ jndye jñꞌoon jndë tsjö ndëëhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na tovantyja nꞌonhan Tyoꞌtsꞌon. Majoꞌ ndincyaahanꞌ xjen na ntsinënntyëchën ndëëhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Gedeón, Barac, Sansón, Jefté, David, Samuel ndoꞌ yo ninꞌtsoñꞌen nnꞌan na tonanꞌneinhan jñꞌoon na tso Tyoꞌtsꞌon ndëëhin yo ꞌnan na ndëcya nguaa. 


text:
Ngꞌe na tovantyja nꞌonhin jon, ñꞌenhin na tantjonhan sondaro ꞌnaan mañoon nanmꞌannꞌian tꞌman, totoꞌxenhan nnꞌan chaꞌxjen na chuhanꞌ. Ndoꞌ mantyi tyꞌonhan cüenta naya chaꞌxjen juu jñꞌoon na jndë tcoꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌndyo jon ndëëhin. Ndoꞌ ñꞌenhan ngꞌe na tovantyja nꞌonhan jon, iscuꞌhanꞌ jndyue lión na tyíꞌntquii oꞌhan. 


text:
Ndoꞌ ñꞌen joohan ngꞌe na tovantyja nꞌonhin Tyoꞌtsꞌon, taꞌnan iscüje chonhin xjen na tjueꞌ nnꞌanhin quityquiiꞌ ntonꞌ na tinonchen na jminꞌhanꞌ. Ndoꞌ ñꞌenhan ngꞌe na tovantyja nꞌonhan Tyoꞌtsꞌon, joꞌ jnꞌmanhin xjen na mavaa xjen na nnanꞌcüje nnꞌanhin yo xjo. Ndoꞌ ñꞌenhin min na tandiquinanhin, majoꞌ ngꞌe na tovantyja nꞌonhin Tyoꞌtsꞌon, joꞌ na tyincyaa jon najndëhin, tantjonhan sondaro ꞌnaan mañoon nanmꞌannꞌian na sque ndyuaahin na jnanꞌquitaꞌ nanꞌñeen tyiaꞌ yo joohin. 


text:
Mantyi tomꞌan nanntcu xjen na tjë nnꞌan ꞌnaanhin, tandoꞌ nndaꞌ nanꞌñeen ngꞌe na tovantyja nꞌon nanntcuꞌñeen Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ ñꞌen nnꞌan min na tovantyja nꞌonhin jon, tjëhan na totjaꞌ nnꞌanhin yo nonnchꞌio. Tondue nnꞌan ndëëhan xe na aa ntji ntcüeꞌhan ntyja ꞌnaanꞌ jon, ya joꞌ ndyaahan naviꞌ na contꞌa nanꞌñeenhan. Majoꞌ tatjihan ngꞌe taaꞌ nꞌonhin na ntsue nndaꞌ jonhin na ntaꞌndoꞌ xcohin naijon na mꞌaan nquii jon. 


text:
Ñꞌen ntyjehin na tonanꞌcüejnan jndyi nnꞌan joohin, ndoꞌ ñꞌenhin na tonanꞌtjaꞌ nnꞌan tjantsiꞌhin, ndoꞌ mantyi ñꞌenhin na jnanꞌtyen nnꞌanhin yo carena ndoꞌ ñꞌen ntyjehin na tyiꞌ nnꞌanhin vancjo. 


text:
Ndoꞌ mantyi ñꞌen ntyjehin na tonanꞌcüje nnꞌanhin yo ntjöꞌ, ñꞌen ntyjehan na tanꞌ xoncüe nnꞌanhin yo xjo na itanꞌ nꞌoon, ñꞌenhin na tenonntyja xjen na tontꞌa viꞌ nnꞌanhin chaꞌ quitjihan ntyja ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon, ñꞌenhan na jnanꞌcüje nnꞌanhin yo xjo espada. Ñꞌenhan na tontyꞌe nnꞌanhin, joꞌ ndovanjan tomaꞌndyiꞌhin, veꞌ ntjan quinman tocüehin yo ntjan quinchꞌio na minꞌchjo taꞌnan ꞌnan cuen na ya ninjntꞌuehin. Ninnquiiꞌchen tontꞌaviꞌ nnꞌanhin ngꞌe na tovantyja nꞌonhan Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Tomaꞌndyiꞌto nanꞌñeen ndyuaa na tannꞌan cꞌoon, yo quityquiiꞌ työ ntjöꞌ naijon na tantyꞌiuhan quityquiiꞌ ndueꞌ yo ninꞌndueꞌ na cotooꞌ quiooꞌ jndëë. Tsoñꞌen naviꞌminꞌ toquenon nanꞌñeen na tovantyja nꞌonhin Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ joo nnꞌan tsonnangue, min tyiꞌquinanꞌxuanhan na tomꞌan nanꞌñeen quiiꞌ ntꞌanhan. 


text:
<pb/>Ndoꞌ tsoñꞌen nanꞌñeen na tovantyja nꞌonhan Tyoꞌtsꞌon, tëveeꞌ ntyjii jon yohan. Majoꞌ min na nndaꞌ, juu naya na jndë tcoꞌ jon ꞌndyo jon, tajndahinhanꞌ. 


text:
Ee ndyiiꞌ tsꞌon Tyoꞌtsꞌon ncüii nnon na njonntyichenhanꞌ na ntsꞌaa jonhanꞌ yo jaa. Sꞌaa jon na nndaꞌ chaꞌ nque nanꞌñeen yo ninꞌyo jaa ntquen jon na quindë condui jaa.<pb/>


text:
Ngꞌe na cotquën cüenta na xiꞌjndio na mꞌan jndye jndyi nanꞌñeen na tovantyja nꞌonhan Tyoꞌtsꞌon, mantyi jaa quinanꞌchön na quitji jaa ntyja ꞌnaanꞌ minꞌcya ro nnon na itsintcüeꞌhanꞌ na ngantyjantyichen nnꞌön jon, yo minꞌcya ro nnon ꞌnan natyia na tajndyaaꞌ na ngayꞌoonhanꞌ jaa na quinanꞌtja jaa. Ndoꞌ yo na contjotyen na ninncüii na mꞌaanꞌ nnꞌön, quinanꞌchön na ntsquë naijon na jndë sijndaꞌ Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaanꞌ ncüii ncüii jaa. 


text:
Tyiꞌtsacüentyjëëꞌ na quitꞌiön tëndëë yo nquii Jesús, ee nquii jon conduihin xꞌee jñꞌoon na vantyja nnꞌön Tyoꞌtsꞌon, ndoꞌ mantyja ꞌnaanꞌ jon itsiquindëhanꞌ juuhanꞌ. Tyincyaahin na tꞌion nnꞌanhin tsonjnꞌaan min tyíꞌquityiiꞌ jon cüenta na itscüejnaanꞌ jndyihanꞌ tsꞌan na ngueꞌ juu nnon tsonjnꞌaan. Sꞌaa jon na nndaꞌ ngꞌe taaꞌ tsꞌon jon vi na jndë tenon jon juu naviꞌ tꞌmanꞌñeen, ninncyaahanꞌ na neiinꞌ jon ntyja njan jaa na vantyja nnꞌönhin. Ndoꞌ vi na jndë na siquindë jon juu tsꞌianꞌñeen, tava ntcüeꞌ jon quiñoonꞌndue, joꞌ vijon vequityen jon ngiaaꞌ Tyoꞌtsꞌon na covitꞌmaanꞌhin. 


text:
<pb/>Mangꞌe na nndaꞌ, cꞌoonꞌ nꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan na toquenon Jesús. Juu jon totsiquii tsꞌon jon yo ꞌnan na tontꞌa nnꞌan jnanhin na tonanꞌvehan nacjooꞌ jon. Xe na aa ntꞌahoꞌ ꞌnan na matsjö, yajoꞌ xeꞌncyaahanꞌ na nꞌndicjehoꞌ, min tyiꞌntsiveeꞌhanꞌ nꞌonhoꞌ. 


text:
Ngꞌe tanin ncüii ꞌoꞌ na jndë jnanꞌcueeꞌ nnꞌanhin ngꞌe na itsichon juu na juu jnan tyiꞌngayꞌoonhanꞌhin xjen ꞌnaanꞌhanꞌ. 


text:
ꞌOꞌ jndë tsuuꞌ nꞌonhoꞌ juu jñꞌoon na itsiquiꞌmaanꞌ Tyoꞌtsꞌon na incyaahanꞌ na tꞌman nꞌonhoꞌ na itsohanꞌ:<pb/>ꞌUꞌ jnda, xjen na matsitja ꞌuꞌ nnön, tyiꞌntsitiuꞌ na veꞌ jnꞌaan na macoxën ꞌuꞌ,<br/>min tyiꞌninꞌncyaꞌ na ntsiveeꞌhanꞌ tsonꞌ juu xjen na matsiquiꞌmanꞌ ꞌuꞌ ngꞌe condui ja tyeꞌ.<pb/> 


text:
Ee nque nnꞌan na venchji, macoꞌxënhan xjen na conanꞌtjahin nnön.<pb/>Ndoꞌ juu tsꞌan na conduihin jnda na mayꞌön cüentahin,<br/>xjen na tyiꞌquitsiquindë juu jñꞌoon na matsjö, macüjaꞌhin. Ndöꞌ jñꞌoon na tso Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Yajoꞌ joo naviꞌ na coquenonhoꞌ, cyꞌonhoꞌ cüentahanꞌ yo na cotjiꞌhoꞌ cüenta na nquii Tyoꞌtsꞌon coꞌxen jon ꞌoꞌ, ee na nndaꞌ coquenonhoꞌ itsiquindyihanꞌ na iquen jon ꞌoꞌ na conduihoꞌ ntsinda jon. Ee taꞌnan ncüii tsꞌan na venchjii juu ntsinda na tyiꞌcoꞌxen juu yoꞌñeen. 


text:
Majoꞌ xe ꞌuꞌ condui ꞌuꞌ tsꞌan na tyiꞌcoꞌxen Tyoꞌtsꞌon ꞌuꞌ xjen na matsitja ꞌuꞌ nnon jon chaꞌxjen na itsꞌaa jon yo ntsinda jon, yajoꞌ tsiꞌman nquiihanꞌ na chito condui ꞌuꞌ jnda jon. Ndoꞌ na nndaꞌ, itsꞌaahanꞌ ntyja ꞌnanꞌ chaꞌvijon tsꞌan na tyiꞌjndaꞌ tye. 


text:
Ndoꞌ nque nnꞌan na nda jaa, tonanꞌquehan jaa ndoꞌ totoxenhan jaa minꞌcya ro xjen na taaꞌ nꞌonhin na tocanhanꞌ, ndoꞌ toꞌndyiicje jaa ndëëhin. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ vaa, matꞌmanntyichen itsohanꞌ na quiꞌndyiicje jaa nnon nquii tyëëhë Tyoꞌtsꞌon chaꞌ ntaꞌntꞌö ntyja ꞌnaanꞌ jon. 


text:
Xjen na tovaque jaa, nque nnꞌan na nda jaa totoxenhin jaa ndyu na tomꞌan nacje ꞌnaanhin xiꞌ ncüii cüii na taaꞌ nꞌonhan na tocanhanꞌ. Majoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon, icoꞌxen jon jaa na ntejndeihanꞌ jaa chaꞌ juu na conduihin ñuan nquiiꞌ, mantyi nnanꞌxuaanhanꞌ. 


text:
Jñꞌoon na mayuuꞌ, xjen na icoꞌxen tsꞌan jnda juu, tyiꞌneiinꞌ yuꞌñeen na nndaꞌ itjon juu, viꞌ ntyjii jndyi juu. Majoꞌ ndëcya ivaaꞌ tsꞌon juu ngꞌe ya ꞌnan tui yohin, joꞌ na tjuꞌhanꞌhin na itsꞌaa juu ꞌnan na chuhanꞌ ndoꞌ incyaahanꞌ na tajñuaanꞌ tsꞌonhin na tonnon Tyoꞌtsꞌon. Toncuuꞌ xe na aa tyiꞌquitsijñꞌoonꞌ tsꞌan jñꞌoon na tso Tyoꞌtsꞌon 


text:
<pb/>Cüa jeꞌ, joo nduehoꞌ na tycyaahanꞌ, quinanꞌnquehoꞌhanꞌ, ndoꞌ cüentyjeeꞌtyenhoꞌ yo ndiꞌquityehoꞌ na coviquijntyꞌehanꞌ. 


text:
Quitaꞌyuhoꞌ ngꞌehoꞌ nato na ñjonhoꞌ chaꞌ juu tsꞌan na ntjein vaca, tyiꞌxeꞌcacüaaꞌhin nato na ñjon juu, majoꞌ ntcoꞌyahanꞌhin. 


text:
<pb/>Cjooꞌ nꞌonhoꞌ na tavingichohoꞌ tyiaꞌ yo tsoñꞌen nnꞌan. Mantyi cjooꞌ nꞌonhoꞌ na nnanꞌxuanhoꞌ ñuan nquiiꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na cotsamꞌanhoꞌ ee tsꞌan tyiꞌtsixuanhanꞌ, jeꞌquindëë na ngueeꞌ juu naijon mꞌaan nquii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Quitquenhoꞌ cüenta na taꞌnan nin ncüii ntyjehoꞌ na ntsitycyaaꞌhin ntyja ꞌnaanꞌ juu naya na condui Tyoꞌtsꞌon. Tyiꞌntsꞌaahanꞌ na nnduihin chaꞌvijon ntꞌöö ja, ee na nndaꞌ ntsixuan juu, ntsiꞌndaaꞌ juu ntyje juu na vantyja nꞌon Cristo, chaꞌxjen juu tsꞌöö ja itsiꞌndaaꞌhanꞌ tsꞌan. 


text:
Minꞌncüiihoꞌ tyiꞌncꞌonhoꞌ yo nnꞌan na veꞌ ndöꞌ ro. Juu ꞌnan na njon nchjii Tyoꞌtsꞌon, min tyiꞌntꞌahoꞌ na tyiꞌcueeꞌ nꞌonhoꞌhanꞌ chaꞌxjen na sꞌaa nquii Esaú. Juu jon tui jndyee, ndoꞌ ngꞌe joꞌ tovaa naya ꞌnaanꞌ jon na njon jndyihanꞌ na tonnon tye jon. Majoꞌ veꞌ ncüii xio ndaanan, joꞌ jndëë jon juu nayaꞌñeen nnon tyje nquii jon. 


text:
Ndoꞌ mangiohoꞌ na jndëcya ntꞌue jndyi tsꞌon jon na ncyꞌoon ntcüeꞌ jon cüenta juu nayaꞌñeen. Majoꞌ tanchu ya na nguaa nndaꞌhanꞌ min na tꞌioo jndyi jon na sꞌaa jon tyꞌoo tye jon. 


text:
<pb/>Majoꞌ ya na conanꞌndyooꞌhoꞌ na mꞌaan Tyoꞌtsꞌon, tyiꞌcoquenonhoꞌ chaꞌna ndochihi nnꞌan Israel ya na tyincyaa Tyoꞌtsꞌon jñꞌoon na coꞌxenhanꞌ joohan. Ee ngiohoꞌ juu xjenꞌñeen na jndyocue jon xquen tyoꞌ Sinaí, juu tyuaaꞌñeen tꞌahanꞌ yo chon ndoꞌ tondinon neoon nton ñon, sijaanhanꞌ na mꞌan nanꞌñeen, ndoꞌ tyioo jndye tꞌman. 


text:
Ndoꞌ mantyi juu xjenꞌñeen jndye nanꞌñeen na ticꞌuaa ndu ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon, ndoꞌ nquii jon sinin jon yohan. Ndoꞌ na nndaꞌ, tyue jndyihin ata tanhin nnon Moisés na quitso jon nnon Tyoꞌtsꞌon na tavintsininntyichen jon ndëëhan. 


text:
Nndaꞌ vaa jñꞌoon tanhin ngꞌe jndë tso jon ndëëhin min xe veꞌ na aa ncꞌoon quiooꞌ na ngava oꞌ juu tyoꞌñeen, jndeiꞌhanꞌ na quinanꞌcueeꞌ nnꞌan oꞌ yo ntjöꞌ ndoꞌ aa yo xjo lantsa. 


text:
Juu ꞌnan na tityincyooꞌ ndëëhin, sityꞌue jndyihanꞌhin, ata nquii Moisés tso jon: “Mantyi coviquijntyꞌe ja na maquityꞌuë.” 


text:
<pb/>Majoꞌ ꞌoꞌ, juu ꞌnan na coquenonhoꞌ vandyaꞌhanꞌ, chito chaꞌna tjon nque nanꞌñeen. ꞌOꞌ cotsquehoꞌ na mꞌaan juu Tyoꞌ Sión, juu tsjoon cüentaaꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon na vandoꞌ. Juuhanꞌ conduihanꞌ Jerusalén ntyja ꞌnaanꞌ quiñoonꞌndue, naijon na mꞌan minchen ángeles ꞌnaanꞌ jon na covatjonhan na conanꞌtꞌmaanꞌhan jon. 


text:
ꞌOꞌ jndë saqueꞌhoꞌ quiiꞌ ntꞌan tmaanꞌ nnꞌan na conduihan nnꞌan navejndyee na jndë jndui ngueehan quiñoonꞌndue. Jndë saqueꞌhoꞌ naijon na mꞌaan nquii Tyoꞌtsꞌon na vandoꞌ na conduihin na coꞌxen jon tsoñꞌen nnꞌan ntyja ꞌnaanꞌ na conanꞌtjahin. Jndë saqueꞌhoꞌ naijon na mꞌan nque nnꞌan na jndë tyꞌentyihan quiñoonꞌndue, nque nanꞌñeen na jndë tyꞌoon Tyoꞌtsꞌon cüentahan na jndë tquen jonhan na tavijnan nanꞌxuanhan tonnon jon. 


text:
ꞌOꞌ jndë saqueꞌhoꞌ na mꞌaan Jesús, nquii jon na ivañoonꞌ jon jaa yo ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoon xco na sijndaꞌ jon. Cotsaqueꞌhoꞌ joꞌ ngꞌe neoonꞌ jon sintjuꞌhanꞌ ꞌoꞌ. Juu neonꞌñeen njonntyichen jñꞌoon na itsiquindyihanꞌ, chito juu neoonꞌ Abel na tcüeꞌ. Ee neoonꞌ juu tsanꞌñeen tsiquindyihanꞌ na ntꞌuiihanꞌ xio juu na iscueeꞌ jonhin. 


text:
<pb/>Ngꞌe joꞌ icanhanꞌ na quinanꞌvë juu jñꞌoon na incyaa Tyoꞌtsꞌon ndëë. Ee mangiö na totsꞌaaviꞌ jon ndochiihi ya na tatonanꞌquindëhin jñꞌoonꞌ jon na totsiquiꞌmaanꞌ Moisés joohan. Mantyi nquëhë min xeꞌquindyaa jaa juu naviꞌ na nndyo xe na aa tyiꞌntaꞌncꞌuë chaꞌxjen na itsiꞌman joo jñꞌoon na itsinin jnda Tyoꞌtsꞌon na mꞌaan jon quiñoonꞌndue. 


text:
Juu jñꞌoon na sinin Tyoꞌtsꞌon xjen na jndyocue jon Tyoꞌ Sinaí, sꞌaahanꞌ na sitoncüiiꞌhanꞌ juu tyuaaꞌñeen. Majoꞌ nanein itsininntyichen jon: “Mangüentyja xjen ya na chito veꞌ tsonnangue na ntsitoncüꞌi jahanꞌ, mantyi juu tsjöꞌndue ntsitoncüꞌihanꞌ.” Nndaꞌ vaa na itso jon. 


text:
Ndoꞌ ngꞌe jndë itso jon na ntsitoncüiiꞌ nndaꞌ jon juu tsonnangue yo tsjöꞌndue, itsiꞌmanhanꞌ ndëëhë na tsoñꞌen ꞌnan na tquen jon na cojntyꞌiahanꞌ, ndiꞌndaaꞌñꞌenhanꞌ. Ndoꞌ joo ꞌnan na cojntyꞌia naneinhin, ya na tavicuenhanꞌ majoꞌ nquii jon na iquen jon ꞌnan na tyiꞌjeꞌcüitoncüiiꞌhanꞌ, ninvaa mꞌaan jon. 


text:
Ncya ya jndyi jon na jndë incyaa jon na conanꞌjön yo juu na icoꞌxen jon, ncüii nnon na tyiꞌjon quinditoncüiiꞌhanꞌ. Mangꞌe na nndaꞌ, chuhanꞌ na quinanꞌtꞌmaanꞌ jaa jon yo na xoncüeeꞌ nnꞌön, ndoꞌ yo na ncyaaꞌ nnꞌön na tantꞌa ꞌnan na tyiꞌcaveeꞌ nchjii jon. 


text:
Ngꞌe juu Tyoꞌtsꞌon na conanꞌtꞌmaanꞌ jaa, itsijonhanꞌhin chaꞌvijon chon na icüaꞌñꞌenhanꞌ tsoñꞌen.<pb/>


text:
Joo ntyjehoꞌ na tyiꞌquitaꞌjnꞌaanhoꞌhin, xjen na cotsque yahin na mꞌanhoꞌ, tyiꞌngitsuuꞌ nꞌonhoꞌ na ntixeeꞌhoꞌhin. Ichuhanꞌ na quintꞌahoꞌ na nndaꞌ ngꞌe ñꞌen nnꞌan na tixeeꞌhin ángeles xjen na sque ya nanꞌñeen na mꞌanhin min na tataaꞌ nꞌonhin na condui nanꞌñeen ángeles. 


text:
<pb/>Ndoꞌ nque ntyjehoꞌ na vantyja nꞌon Jesucristo na jndë tyiꞌ nnꞌanhin vancjo, tyiꞌngitsuuꞌ nꞌonhoꞌhin. Cꞌoonꞌ nꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaanhin na chaꞌvijon nquehoꞌ tooꞌhoꞌ vancjo yohin na tyenhoꞌ yo carena. Ndoꞌ mantyi cañjoonꞌ nꞌonhoꞌ ntyjehoꞌ na contꞌa viꞌ nnꞌanhin. Quintꞌahoꞌ nayahin chaꞌxjen contyja nꞌonhoꞌ na ntejndei nnꞌan ꞌoꞌ xe na aa contꞌa viꞌ nnꞌanhoꞌ. 


text:
<pb/>Juu na jndë toncohoꞌ, cüinjonhanꞌ ngiohoꞌ. Mangꞌe na nndaꞌ, ninnquiiꞌchen cꞌoon tsꞌan yo scuuꞌ nquii juu, saaꞌ nquii juu. Ee minꞌcya ro tsꞌan na veꞌ ndöꞌ ro mꞌaan juu yo ncüiichen tsꞌan, ntꞌuiiviꞌ Tyoꞌtsꞌon tsanꞌñeen, min tsꞌan na jndë toco, oo min tsansꞌa oo aa tsanscu na veꞌ cotjon yahin yo ntyjehin. 


text:
<pb/>Tyiꞌncꞌonhoꞌ na tꞌman ngiohoꞌ yo sꞌon, cꞌonhoꞌ na contjo ya ngiohoꞌ yo tsaꞌnndaꞌntyi ꞌnan minhoꞌ ngꞌe itsijndaꞌ Tyoꞌtsꞌon nquenhoꞌ yo jñꞌoonꞌ jon na jndui na itsohanꞌ: “Manchaꞌxjen nnincya ꞌnan na icanhanꞌ ꞌoꞌ. Tyiꞌjon xuee nꞌndyi ja ꞌoꞌ, ninnquiiꞌchen mꞌan yo ꞌoꞌ.” Nndaꞌ vaa jñꞌoon na tso jon. 


text:
Mangꞌe joꞌ, yo na tꞌman qui nnꞌön ndëë nduë:<pb/>“Nquii jon na ityeꞌntjon jon jaa,<br/>itejndei jon ja. Taxeꞌcꞌön na ncya na nin ꞌnan na ninꞌquintꞌa nnꞌan ja.” Manndaꞌ vaa na itsiquindyi juu jñꞌoonꞌñeen. 


text:
<pb/>Tyiꞌngitsuuꞌ nꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaan nque nnꞌan na jndë tonanꞌmanhin jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëëhoꞌ. Quiñjontyen nꞌonhoꞌ nchu vaa na tomꞌanhin na tovantyja nꞌonhan jon. Ndoꞌ cantyja nꞌonhoꞌ jon chaꞌxjen na tontꞌa joo nanꞌñeen. 


text:
<pb/>Nquii Jesucristo, chaꞌxjen na totsixuan jon ndyu na toxenꞌchen, macüajon conduihin naneinhin yo na tonnonchen. 


text:
Jndye nnꞌan mañoon jñꞌoon na conanꞌmanhin ndëë nnꞌan na vandyaꞌhanꞌ ndoꞌ tejndyohanꞌ yo jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ juu Cristo. Tyiꞌninncyahoꞌ na joo jñꞌoonꞌñeen nnanꞌviꞌnnꞌanhanꞌ ꞌoꞌ. Ee joo ñuan njanhan coquehanꞌ yo juu naya na tsixuan Tyoꞌtsꞌon. Majoꞌ joo ꞌnan na cotquii nnꞌan judíos xjen na conanꞌtꞌmaanꞌhan jon, tyiꞌquitejndeihanꞌ nanꞌñeen na tonnon jon. 


text:
<pb/>Jaa na vantyja nnꞌön Jesús, vaa ncüii nnontyiu na nanꞌxuan na nque nnꞌan na cotsantyja yo jñꞌoon na tquen Moisés, ndincyaahanꞌ na nnanꞌjonhan ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. 


text:
Juu tyee na taquintyja tꞌman conduihin tondëë nnꞌan judíos, vi na jndë iscueeꞌ jon quiooꞌ na coninncya nanꞌñeen nnon Tyoꞌtsꞌon, vayꞌoon jon neoonꞌ quiooꞌñeen quityquiiꞌ juu cuarto na taquintyja na jiꞌua tsixuanhanꞌ chaꞌ ntsitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌon jnaanꞌ nquii jon yo ninꞌnque nanꞌñeen. Majoꞌ siꞌtsꞌo ꞌnaan joo choꞌñeen tonanꞌcohan joohanꞌ ꞌndyo tsjoon. 


text:
Manndaꞌ vaa na itsijonhanꞌ juu ꞌnan na tquenon Jesús. ꞌNdyo tsjoon jnanꞌcueeꞌ nnꞌanhin. Tui na nndaꞌ chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ neoonꞌ jon na tcüeꞌ, joo nnꞌan na vantyja nꞌonhin jon, nndëë ntquen Tyoꞌtsꞌonhin na nanꞌxuanhan ñuan nquiiꞌ tonnon jon. 


text:
Ngꞌe joꞌ nanꞌxuan na quinanꞌjon jaa yo Jesús yo juu na jnanꞌcueeꞌ nnꞌanhin. Nanein tavinanꞌjon jaa yo juu jñꞌoon na contyja nꞌon ntyjëëhë judíos min xe na aa nnanꞌvjehan jaa. 


text:
Quintꞌa na nndaꞌ ngꞌe viochen xjen na cotantꞌö, taꞌnan tsjöön ntjoohin na ntjotyen jaa. Cominntꞌö na ntsquë ncüii tsjoon na ntjotyenhanꞌ, juu quiñoonꞌndue, na joꞌ vijon ncꞌön. 


text:
Yajoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Jesucristo, cüa, ninvito quinanꞌtꞌmaanꞌ Tyoꞌtsꞌon yo tsoñꞌen na conanꞌnën. Ninnquiiꞌchen quinduë na ncya ya jon. 


text:
Ndoꞌ min tyiꞌngitsuuꞌ nꞌonhoꞌ na quintꞌahoꞌ jndye nnon naya yo nque ntyjehoꞌ na vantyja nꞌonhin Jesucristo. Xiꞌ ncüii na ndëë ntꞌahoꞌ, quitejndeihoꞌhin yo ꞌnan na icanhanꞌhin. Nquii Tyoꞌtsꞌon neiinꞌ jon na quintꞌahoꞌ na nndaꞌ. Ee na ntꞌahoꞌhanꞌ, itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌna juu ꞌnan na contꞌa nnꞌan Israel na conanꞌcüjehan quiooꞌ na conanꞌtꞌmaanꞌhan jon. 


text:
<pb/>Joo nnꞌan na conintquehin quiiꞌ ntꞌanhoꞌ quityquiiꞌ tsꞌian ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon, quitaꞌngueeꞌhoꞌ jñꞌoon na conduehin ndëëhoꞌ. Quitjueꞌcjehoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na nanꞌxuanhan na cotquenhan xjenhoꞌ. Nndaꞌ quintꞌahoꞌ ngꞌe joohin cotquenhin cüenta ntyja ꞌnaanhoꞌ chaꞌ yantyichen ngantyja nꞌonhoꞌ jon. Icanhanꞌ na quintꞌahoꞌhanꞌ ngꞌe ntcan Tyoꞌtsꞌon na nninncyahin cüenta nnon jon yo tsoñꞌen tsꞌian ꞌnaanꞌ jon na contꞌahin. Ndoꞌ xe na aa tyiꞌquitaꞌngueeꞌhoꞌ chaꞌxjen na conduehan, xuꞌñeen ntsijaaꞌhanꞌ nacjohan, ndoꞌ ncꞌonhan na chjooꞌ nꞌonhan, chito na neinhan, ndoꞌ joꞌ min tyiꞌxeꞌquitejndeihanꞌ ꞌoꞌ. 


text:
<pb/>Tyiꞌntsacüentyjeeꞌhoꞌ na conanꞌneinhoꞌ nnon Tyoꞌtsꞌon ntyja njan ja. Juu na mavicjë quiiꞌ ñuan njan, manchji jntꞌa na matsꞌa chaꞌxjen na ntꞌue tsꞌon jon, ngꞌe ntꞌue jndyi tsꞌön na ninnquiꞌchen quitsꞌa na nditꞌmaanꞌhin ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan na matsijntꞌa. 


text:
Matꞌmanntyichen na macꞌan vi nayaꞌñeen ndëëhoꞌ na quitanhoꞌ nnon jon na cje ro ntsiquinaanhanꞌ na ncjö nntꞌa naijon na mꞌanhoꞌ. Nquii Tyoꞌtsꞌon incyaa jon na tajñꞌoontiu cꞌoon quiiꞌ nꞌon nnꞌan 


text:
<pb/>Nquii Tyoꞌtsꞌon conduihin na tajñuaanꞌ tsꞌonhin. Nquii Jesucristo na conduihin na ityeꞌntjon jon jaa, tyincyaa Tyoꞌtsꞌon na tandoꞌ xco jon vi na jndë jnanꞌcueeꞌ nnꞌanhin. Juu Jesús na taquintyja tꞌman conduihin na vantyjeeꞌ jon nnꞌan tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon, tyincyaa jon na tueꞌ jnda jon chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ neoonꞌ juu, juu jñꞌoon xco na sijndaꞌ jon, mantjotyenhanꞌ. 


text:
Macꞌan vi naya nnon jon na nninncyaa jon tsoñꞌen na icanhanꞌ ꞌoꞌ chaꞌ ndëë ntꞌahoꞌ ꞌnan na ntꞌue tsꞌon jon. Quitsꞌaa jon yo jaa minꞌcya ro na caveeꞌ nchjii jon xengꞌe juu najndei na condui nquii Jesucristo. Ninnquiiꞌchen quinanꞌtꞌmaanꞌ jaa jon. Mandöꞌ ro jñꞌoon na macꞌan. 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Jesucristo, tyiꞌjndye jñꞌoon na tji ja na matscüenönhanꞌ ndëëhoꞌ. Macꞌan vi nayaꞌñeen ndëëhoꞌ na quindye yahoꞌ juu jñꞌoonvahin na matsijntꞌa nquenhoꞌ. 


text:
Matsiquindyi jahoꞌ na jndë jndyaa juu ntyjëëhë Timoteo vancjo. Xe na aa cje ncüjeeꞌ jon na mꞌan, yajoꞌ ncja jon na ntsaquijntyꞌiá ꞌoꞌ. 


text:
<pb/>Ncyahoꞌ tsꞌon njan ndëë tsoñꞌen nnꞌan na iꞌua Tyoꞌtsꞌon tsꞌian ndëëhin na conanꞌmanhin jñꞌoonꞌ jon ndëëhoꞌ ndoꞌ na cotaꞌntyjeeꞌhin ꞌoꞌ na tonnon jon. Tsoñꞌen ntyjehoꞌ na vantyja nꞌonhan jon na mꞌanhin tsjoonhoꞌ, mantyi ncyahoꞌ tsꞌon njan ndëëhin. Nque ntyjehoꞌ na mꞌan ntjoohin ndyuaa Italia na vantyja nꞌonhan Jesucristo, mantyi concyahin tsꞌon ꞌnaanhin ndëëhoꞌ. 


text:
Ja Santiago macüji tsonvahin. Condui ja tsꞌan na ityeꞌntjon nnon Tyoꞌtsꞌon yo nnon Jesucristo, nquii jon na conduihin na ityeꞌntjon jon jaa. Mancya tsꞌon njan ndëë ꞌoꞌ na conduihan nchoꞌve tmaanꞌ jaa nnꞌan Israel na jndë tycyahoꞌ ninvaa tsonnangue. Cꞌoon tsꞌan na neiinꞌ juu min vaa ꞌnan iquenon juu 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Jesús, vaa xjen jndye nnon min na iquenhanꞌ xjen ꞌnaanhanꞌ ꞌoꞌ na ninꞌquitscyaahanꞌ ꞌoꞌ na mꞌanhoꞌ na vantyja nꞌonhoꞌ jon. Ya na nndaꞌ vaa, cꞌonhoꞌ na cüineiinꞌ jndyi nꞌonhoꞌ. 


text:
Ee juu na vantyja nꞌonhoꞌ, xjen na vaa ꞌnan na iquenhanꞌ xjen juuhanꞌ, juu nanꞌñeen na coquenonhoꞌ vayꞌoonhanꞌ ꞌoꞌ na contjotyenhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Majoꞌ juu na ntjotyenhoꞌ quityquiiꞌ joo naviꞌñeen, ncyahoꞌ na quindë ya na ngayꞌoonhanꞌ ꞌoꞌ na ngaquehoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jon, na quindë ya na nanꞌxuanhoꞌ na conduihoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Cristo. 


text:
<pb/>Ndoꞌ xe na aa ndyiiꞌ ncüiihoꞌ ndicüaaꞌ tsꞌon juu nchu vaa quitsꞌaa juu quityquiiꞌ joo na iquenhanꞌ xjenhin, can juu na ncyaa Tyoꞌtsꞌon na jndaꞌ xquen juu. Na ntsꞌaa juu na nndaꞌ, yajoꞌ nninncyaa jon jñꞌoon na ican tsanꞌñeen ee juu jon tyiꞌvacuaa xjen na ncyaa jon ndëë nnꞌan, min tyiꞌtsityiaꞌ jon tsꞌan na icanhanꞌ. 


text:
Majoꞌ ya na itsinin juu nnon Tyoꞌtsꞌon, cantyja tsꞌon juu na nninncyaa jon juu jñꞌoon na ican juu. Min tyiꞌncꞌoon juu na ve vaa na itsitiu juu. Ee tsꞌan na ve vaa na mꞌaanꞌ tsꞌon xjen na ican juu vi naya nnon Tyoꞌtsꞌon, juu tsanꞌñeen itsijonhanꞌhin chaꞌvijon juu ndaandue xjen na ijuuhanꞌ na ntyque jndyehanꞌ ncüii cüii ntyja. 


text:
Tsꞌan na nndaꞌ vaa mꞌaanꞌ tsꞌon, tyiꞌndyiiꞌ tsꞌon juu na ncyꞌoon juu cüenta jñꞌoon na ican juu nnon jon. 


text:
Ee xeevahin ncüii nnon na mꞌaanꞌ tsꞌon juu, ndoꞌ ncüiichen xuee mañoon nnon ꞌnan na mꞌaanꞌ tsꞌon. Tyiꞌcüejon itsꞌaa juu. Ntyja ꞌnaanꞌ tsanndyiaꞌ yo tsantya 


text:
<pb/>Juu ntyjëëhë na vantyja tsꞌon Cristo na tsanndyiaꞌhin, chuhanꞌ na cüicjeeꞌ juu na njon conduihin ngꞌe na itsue Tyoꞌtsꞌonhin na conduihin jnda jon. 


text:
Majoꞌ juu ntyjëëhë na tyahin na mantyi vantyja tsꞌon juu Cristo, xjen na conanꞌcüejnaanꞌ ntyje tya juuhin ngꞌe na conduihin cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon, mantyi cüineiinꞌ jndyi juu. Ee chaꞌxjen ntjaaꞌ jndëë na tyiꞌviooꞌhanꞌ, cje coꞌuaahanꞌ, manndaꞌ vaa na itsijonhanꞌ na ngenon tsantya. 


text:
Ee xjen na ndyova ndoꞌcüjioonꞌ na jminꞌ jndyihanꞌ, coꞌuaa tsco jndëë, ndoꞌ cocyaa ntjaaꞌ ꞌnaanhanꞌ, juu na nancooꞌ ntjaaꞌñeen, cotsuhanꞌ. Mandöꞌ vaa itsijonhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ tsantya, ntycüii ntyja ꞌnaanꞌ jon viochen xjen na itsichon jon na nnintyantyichenhin. Juu na iquenhanꞌ xjen tsꞌan yo juu na ityiiꞌhanꞌ ngꞌeehanꞌhin 


text:
<pb/>Juu tsꞌan na minntyjeeꞌtyen quityquiiꞌ joo na iquenhanꞌ xjen ꞌnaanhanꞌhin na ninꞌquitsquioohanꞌhin, min tyiꞌvacüaaꞌhin ntyja ꞌnaanhanꞌ, neiinꞌ tsanꞌñeen, ee vi na jndë tenonhanꞌ ndoꞌ tyiꞌquiꞌndyicjehin nnonhanꞌ, nquii Tyoꞌtsꞌon ntsiquindaaꞌ jonhin na tyiꞌquintycüii na vandoꞌ ñuaanꞌ juu. Ee jndë tcoꞌ jon ꞌndyo jon na joo nnꞌan na veꞌngiohan jon, ncyꞌonhan cüentahanꞌ. 


text:
Ya na vaa ncüii nnon na ityiiꞌhanꞌ ngꞌeehanꞌ tsꞌan na quitsitjahin, tyiꞌncꞌoonꞌ tsꞌon juu na nquii Tyoꞌtsꞌon iꞌua jon tsꞌian na quitsꞌaa juuhanꞌ. Ngꞌe nquii jon, minꞌncüii nnon natyia tyiꞌxeꞌquindëë ngayꞌoonhanꞌhin na ntsitjahin, min tyiꞌxeꞌquitsꞌaa jon ncüii nnon na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ ntsitja tsꞌan. 


text:
Ee ncüii cüii tsꞌan ityiiꞌhanꞌ ngꞌeehanꞌhin xjen na nquii juu ncyaa juu na juu ꞌnan natyia na ntꞌue jndyi tsꞌon juu na ninꞌquitsꞌaa juu, vayꞌoonhanꞌhin xjen ꞌnaanꞌhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ juu na vayꞌoonhanꞌ tsanꞌñeen na quitsitjahin, vi na jndë tantjonhanꞌhin, itsijndaꞌhanꞌ na vaa jnaanꞌ tsanꞌñeen, ndoꞌ juu jnanꞌñeen, vi na jndë siquindëñꞌenhanꞌ xjen ꞌnaanꞌhanꞌ, itsijonhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu chaꞌvijon tsꞌoo. 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na viꞌnchjihoꞌ na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, tyiꞌnanꞌviꞌnnꞌan nquehoꞌ na nnanꞌtiuhoꞌ na nquii Tyoꞌtsꞌon itsꞌaa jon na vayꞌoonhanꞌ tsꞌan na quitsitjahin. 


text:
Ee nquii tyëëhë Tyoꞌtsꞌon, ninnquiiꞌchen ncyaa jon tsoñꞌen ꞌnan na coyꞌön cüenta na coteꞌjndeihanꞌ jaa. Tsoñꞌen ꞌnan na cojntyꞌia na conanꞌxueehanꞌ tsjöꞌndue, nquii jon tquenhanꞌ. Majoꞌ nquii jon min tyiꞌtsijonhanꞌhin yo joohanꞌ, ee covejndyo na conanꞌxueehanꞌ, majoꞌ nquii jon tyiꞌjon quitscüejndyo jon ntyja ꞌnaanꞌ na itsꞌaa jon yo jaa. 


text:
Ntyjantyi na ntꞌue tsꞌon jon, tyincyaa jon na cotaꞌntꞌö xcö ya na tantyja nnꞌön juu jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon na mayuuꞌhanꞌ. Nndaꞌ vaa na sꞌaa jon chaꞌ njonntyichen iquenhanꞌ jaa quiiꞌ ntꞌan tsoñꞌen na tquen jon. Quitaꞌnguëëꞌ nchu vaa na icoꞌxen jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na viꞌntyji na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, cüaaꞌ nꞌonhoꞌ jñꞌoonmin. Tsoñꞌenhoꞌ cꞌoncjehoꞌ na quindyehoꞌ jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon. Majoꞌ tyiꞌnanꞌcjehoꞌ na jen ninꞌquinduehoꞌ nchu vaa itsiꞌmanhanꞌ, ndoꞌ mantyi cꞌonhoꞌ na nion mꞌanhoꞌ na conanꞌvjehoꞌ nnꞌan. 


text:
Ee xjen na conanꞌvjëëhë ntyjëëhë, itscuꞌhanꞌ na quintꞌa chaꞌxjen na chuhanꞌ na quitsamꞌan na tonnon Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, tsoñꞌen na itsiꞌndaaꞌhanꞌ tsꞌan na tonnon jon, ndoꞌ mantyi yo ninꞌjoo ꞌnan tyia jndyi nanꞌxuanhanꞌ, quitjiñꞌenhoꞌ ntyja ꞌnaanhanꞌ. Ndoꞌ yo na ndyiaꞌ nꞌonhoꞌ, cyꞌonhoꞌ cüenta juu jñꞌoon naya ꞌnaanꞌ jon na conduihanꞌ najndei na yo juuhanꞌ nndëë ntsinꞌman jon ñuaanhoꞌ. 


text:
<pb/>Majoꞌ quinanꞌmanhoꞌ ndëë nnꞌan na conanꞌquindëhoꞌ nchu vaa na itsiquindyi jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon. Ee xe na aa veꞌ condye nguehoꞌhanꞌ min tyiꞌquitaꞌngueeꞌhoꞌhanꞌ, veꞌ conanꞌviꞌnnꞌan nquehoꞌ. 


text:
Ee minninchen jaa na veꞌ condyëë nguë jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon, majoꞌ tyiꞌquitaꞌnguëëꞌhanꞌ, itsijonhanꞌ ntyja njanhan chaꞌvijon tsꞌan na veꞌ ndyiaaꞌ ngue juu nnon yo jnon. 


text:
Ndoꞌ vi na jndë jndyiaaꞌ juu nchu vaa nnon juu yo jnonꞌhin, vja juu, ndoꞌ maninñoonꞌ ngitsuuꞌ ntcüeꞌ tsꞌon juu nchu vaa nnon juu. 


text:
Majoꞌ juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon, itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌvijon jnon. Juu jñꞌoonꞌñeen na taquintyja na quindë conduihanꞌ na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ jndë jndyaa jaa na tomꞌan nacje ꞌnaanꞌ jnan. Xe na aa cotquën cüentahanꞌ ndoꞌ ninnquiiꞌchen mꞌaanꞌ nnꞌön ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ, ndoꞌ min tyiꞌcotsuuꞌ nnꞌön na ntꞌaha chaꞌxjen na coꞌxenhanꞌ, yajoꞌ tꞌman vaa na ndyio jon jnꞌaan jaa. 


text:
<pb/>Minninchen tsꞌan na itsitiu nquii na quindë ya na itsitꞌmaanꞌ juu Tyoꞌtsꞌon, majoꞌ tyiꞌiquen nquii juu xjen tsa juu, itsiviꞌnnꞌan nquiihin. Veꞌ jnꞌaan ntyja na itsitꞌmaanꞌ juu jon. 


text:
Ntyja na icüjiꞌ Tyoꞌtsꞌon cüenta na aa quindë ya na itsitꞌmaanꞌ tsꞌan jon, ndö vaa na itsiꞌmanhanꞌ. Nque yotsca na jndë tjë tye yo ndyee, quitejndei tsꞌan yoꞌñeen naviꞌ na coquenon joo, ndoꞌ majoꞌntyi joo nanntcu ninnque. Ndoꞌ mantyi quen nquii tsꞌan cüenta na tyiꞌntsijonhin natyia na contꞌa nnꞌan na conanꞌjonhan nchu vaa na tsixuan tsonnangue.<pb/>


text:
ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ nquii Jesucristo na conduihin na ityeꞌntjon jon jaa na taquintyja na tꞌman conduihin, tantꞌahoꞌ na njon ngiohoꞌ ncüii tsꞌan, majoꞌ ncüiichenhin tyiꞌquinjon ngioho. 


text:
Cüa, nnduë xe na aa ntsque ve nnꞌan naijon na covatjonhoꞌ na conanꞌtꞌmaanꞌhoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon, ndoꞌ ncüii joohin tsantyahin na cüe jon ndiaa na yantyichen, ndoꞌ ñjon tsiꞌxꞌee sꞌon ijan ntꞌö jon. Majoꞌ ncüiichen tsanꞌñeen tsanjñenꞌhin, veꞌ ndiaa tjaaꞌ cüe juu. 


text:
Majoꞌ juu tsanꞌñeen na cüe jon ndiaa na yantyichen, xe na aa conanꞌjñꞌoonꞌhoꞌhin ndoꞌ nnduehoꞌ nnon jon: “Nndaꞌ ta, quijmanꞌ chjo ndöhin naijon na yantyichen.” Majoꞌ nnon juu tsanjñenꞌ nnduehoꞌ: “Ndö cüentyjeꞌ”, Oo xe na aa nnduehoꞌ nnon juu: “Quijmanꞌ tyuaa ndyo na vequityën.” 


text:
Ya na contꞌahoꞌ na nndaꞌ, yajoꞌ tyiꞌcüejon contꞌahoꞌ yo nnꞌan. Ñꞌenhan na njonhin ngiohoꞌ, majoꞌ ndyiiꞌ nnꞌan na tyiꞌquinjonhan ngiohoꞌ. Ndoꞌ na nndaꞌ, itsiꞌmanhanꞌ na conduihoꞌ nnꞌan na tyia conanꞌtiu na tyiꞌjndyoyu cotjiꞌhoꞌ cüenta nchu vaa na njon condui ncüii cüii tsꞌan. 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ na viꞌntyjihoꞌ, quindyehoꞌ chjo jñꞌoon na matsjö. Covaaꞌ nnꞌön na icüji Tyoꞌtsꞌon nanninñenꞌ na conduihan cüentaaꞌ nquii jon. Itsꞌaa jon na nndaꞌ chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na vantyja nꞌonhan jon ntsijonhanꞌ joohan chaꞌvijon tsantya na minꞌncüii nnon tyiꞌitsitjahanꞌhin. Ndoꞌ joo nnꞌan na conanꞌviꞌngiohan jon, jndë tcoꞌ jon ꞌndyo jon na tsoñꞌen na condui jon na ityeꞌntjon jon, ntsiquindaaꞌ jonhanꞌ joohan. 


text:
Majoꞌ ꞌoꞌ contꞌahoꞌ na tyiꞌquinjon nque nanninñenꞌ. Ndoꞌ mangiohoꞌ na nque nantyaꞌñeen contꞌaviꞌhan ꞌoꞌ. Manquehin cotsachohinhoꞌ ntꞌö jüe chaꞌ quitꞌuiiviꞌhanꞌhoꞌ. 


text:
Ndoꞌ manquentyi nantya na conanꞌneinhan jñꞌoon tsanꞌ cjooꞌ xueeꞌ Cristo, nquii jon na taquintyja na tꞌman conduihin ntyja ꞌnaanhoꞌ, majoꞌ ꞌoꞌ xueeꞌ jon njon jndyihanꞌ ngiohoꞌ, manquii jon na tyiiꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jon. 


text:
<pb/>Vaa jñꞌoon na tquen Tyoꞌtsꞌon na taquintyja na tꞌman icoꞌxenhanꞌ. Itsohanꞌ: “Cüiviꞌntyjiꞌ minninchen tsꞌan chaꞌxjen na viꞌntyji nquii ꞌuꞌ.” Juu jñꞌoonvaꞌ xe na aa mavangueeꞌhanꞌ vaquinjonꞌ matsaꞌ. 


text:
Majoꞌ xe veꞌ cotjihoꞌ nin nnꞌan na contꞌahoꞌ na njon, yajoꞌ itsijndaꞌhanꞌ na conanꞌxuanhoꞌ jnan, ee jñꞌoon na tquen Tyoꞌtsꞌon na icoꞌxenhanꞌ, juuhanꞌ itsinchuꞌhanꞌ na jndë conanꞌtjahoꞌ. 


text:
Ee xe na aa vangueeꞌ tsꞌan tsochen jñꞌoon na tquen Moisés na icoꞌxenhanꞌ, ndoꞌ xe na aa itsitjahin ntyja ꞌnaanꞌ min veꞌ ninncüiihanꞌ, condui tsanꞌñeen tsꞌan na taꞌnan siquindë juu joo jñꞌoonꞌñeen, ndoꞌ na nndaꞌ, chujnan juu nnon Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaan tsoñꞌen jñꞌoonꞌ jon na icoꞌxenhanꞌ. 


text:
Ee manquiintyi jon na itso jon: “Tyiꞌncꞌonꞌ yo tsꞌan na veꞌ ndöꞌ ro”, mantyi itso jon: “Tyiꞌntscueꞌ tsꞌan.” Ndoꞌ xe na aa mavangueꞌ na tyiꞌcomꞌanꞌyaꞌ yo tsꞌan na veꞌ ndöꞌ ro, majoꞌ xe na aa iscueꞌ tsꞌan, jndë chujnanꞌ ndëë tsoñꞌen ntji ꞌnaanꞌ jon na icoꞌxenhanꞌ. 


text:
Vaa jñꞌoon na icoꞌxenhanꞌ na ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ itsiquindyaa Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ. Ndoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ majuuntyihanꞌ, joꞌ ntcoꞌxen jon ꞌoꞌ na aa conanꞌvehoꞌhanꞌ, ndoꞌ aa taꞌnan. Mangꞌe joꞌ quintꞌahoꞌ cüenta nin jñꞌoon na nanꞌneinhoꞌ ndoꞌ nin ꞌnan na ntꞌahoꞌ. 


text:
Ee xe naneinhin na tyiꞌcꞌön na ntyꞌia ro nnꞌan ngiö, yajoꞌ juu xjen na ntcoꞌxen jon nnꞌan ntyja ꞌnaanꞌ jnanhan, min tyiꞌxeꞌcꞌoon jon na ntyꞌia rö ntyjii jon. Majoꞌ xe naneinhin mꞌan na ntyꞌia ro nnꞌan ngiö, yajoꞌ mantyi ncyꞌoon jon na ntyꞌia rö jaa ntyjii jon juu xjen na ntcoꞌxen jon nnꞌan ntyja ꞌnaanꞌ jnanhan. ꞌNan na itsꞌaa tsꞌan, tsiꞌmanhanꞌ na aa vantyja tsꞌon juu Tyoꞌtsꞌon 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, xe na aa conduë na vantyja nnꞌönhin, majoꞌ xe tyiꞌquitejndei jaa tsꞌan ꞌnan na itsitjahanꞌhin, xe na aa nndaꞌ vaa na contꞌa, juu na vantyja nnꞌönhin, veꞌ jnꞌaanhanꞌ. Ndoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon, ¿Aa ntsinꞌman jon ñuan njanhan veꞌ ngꞌe na conduë na nndaꞌ? Tyiꞌjeꞌquindëë. 


text:
Cüa, nduë, xe na ncüii ntyjëëhë tsansꞌa, oo ncüii tsanscu na vantyja tsꞌon juu Cristo, juu xjen na itsitjahanꞌ ndiaa na ntcüe juu oo ꞌnan na ntcüaꞌ juu, 


text:
Ndoꞌ xe ncüiihoꞌ ngitso juu nnon tsanꞌñeen: “Ya ntyjë, cjaꞌ ntcüeꞌ vaꞌ. Quityio Tyoꞌtsꞌon jnꞌaan ꞌuꞌ na nninjndaꞌ ndiaa na ntcüeꞌ yo ꞌnan na ntcüaꞌ.” Ndoꞌ na nndaꞌ jñꞌoon tsuꞌ nnon tsanꞌñeen, xe tyiꞌninncyaꞌ ꞌnan na icanhanꞌhin, ¿Yuu vaa na itejndeihanꞌhin? 


text:
Ndoꞌ mantyi ntyja ꞌnaanꞌ na vantyja tsꞌon tsꞌan Cristo, majoꞌ tyiꞌninꞌncyaa juu ꞌnan na itsitjahanꞌ ncüiichen tsꞌan, juu na vantyja tsꞌon tsanꞌñeen, veꞌ jnꞌaanhanꞌ. Nnꞌan na vantyja nꞌonhan na contꞌa na nndaꞌ, juu na vantyja nꞌonhan, itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌvijon tsꞌoo. 


text:
<pb/>Majoꞌ mꞌaan tsꞌan na ntsintcüeꞌ juu jñꞌoon nnön na ngitso juu: “ꞌUꞌ xiaꞌntyi na vantyja tsonꞌ Tyoꞌtsꞌon, majoꞌ ja matejndei nnꞌan ꞌnan na icanhanꞌhin.” ꞌUꞌ na nndaꞌ vaa na matsuꞌ, quitsiꞌmanꞌ nnön nchu vaa na vantyja tsonꞌhin na tyiꞌcotejndeiꞌ nnꞌan ꞌnan na icanhanꞌhin, ndoꞌ ja yo na matejndei nanꞌñeen, ntsiꞌman nnonꞌ na vantyja tsꞌön jon. 


text:
Matsuꞌ na vantyja tsonꞌ na ninncüii Tyoꞌtsꞌon mꞌaan. Juu jñꞌoonꞌñeen mayuuꞌhanꞌ, majoꞌ itsiquijñꞌeenhanꞌ ꞌuꞌ na mꞌaanꞌ tsonꞌ na xiaꞌntyi joꞌ ꞌnan icanhanꞌ ntyja ꞌnanꞌ. Ee nque yotyia na cotyentjonhan nnon yutyia tque, mantyi vantyja nꞌonhan na ninncüii Tyoꞌtsꞌon mꞌaan, ndoꞌ na nndaꞌ cotjiꞌhin cüenta, coquityuehin ata coviquijntyꞌehin. 


text:
Condui ꞌuꞌ tsꞌan na tsanꞌ xquenꞌ. Aa icanhanꞌ na quitsiꞌman nnonꞌ na ncüii tsꞌan na vantyja tsꞌon juu, majoꞌ min tyiꞌcotejndei juu nnꞌan, juu na vantyja tsꞌon tsanꞌñeen veꞌ jnꞌaanhanꞌ. 


text:
Chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ tsochiihi Abraham. Juu jnda jon Isaac, tyincyaa jonhin nnon Tyoꞌtsꞌon na tyio juuhin cjooꞌ ncüii nnontyiu chaꞌvijon na ninncyaa tsꞌan quiooꞌ nnon jon. Ndoꞌ ngꞌe na siquindë tsanꞌñeen jñꞌoon na tso Tyoꞌtsꞌon nnon juu, joꞌ tquen jonhin na tajnan tsixuan juu. 


text:
Yajoꞌ quitquenhoꞌ cüenta na juu na tovantyja tsꞌon jon Tyoꞌtsꞌon, juuhanꞌ siꞌmanhanꞌ yo ꞌnan na sꞌaa jon. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, juu na vantyja tsꞌon jon, tquenhanꞌ juuhanꞌ na quindëhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ na nndaꞌ, juu jñꞌoon na tji Moisés, siquindëhanꞌ juuhanꞌ. Itsohanꞌ: “Nquii Abraham, tovantyja tsꞌon jon Tyoꞌtsꞌon, ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, joꞌ tquen jonhin na conduihin tsꞌan na tajnan tsixuan.” Ndoꞌ mantyi na itsininhanꞌ na condui tsanꞌñeen tsꞌan na ya jñꞌoonhin yo Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Yajoꞌ itsiꞌmanhanꞌ na tquen Tyoꞌtsꞌon tsꞌan na tajnan tsixuan juu xengꞌe ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan na itsꞌaa juu, chito veꞌ xiaꞌntyi ngꞌe na vantyja tsꞌon juuhin. 


text:
Ndoꞌ majoꞌntyi itsijonhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ tsanscuntjaaꞌ Rahab. Ee nque nnꞌan na jñon Josué tsjoonꞌ tsanscuꞌñeen na tyequitquenhan cüenta nchu vaa juu tsjoonꞌñeen, tejndei juu nanꞌñeen ndoꞌ jñon ntcüeꞌ juuhan ncüiichen nato, chaꞌ nque sondaro tsjoonꞌ juu tyíꞌnanꞌcüjehan joo nanꞌñeen. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ vaa ꞌnan sꞌaa juu, tquen Tyoꞌtsꞌonhin na tajnan tsixuan juu na tonnon jon. 


text:
Juu siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ tsꞌan, vi na jnde jnduiꞌ juu na ndyiiꞌ na vandoꞌ juu, conduihanꞌ tsꞌoo. Manndaꞌ vaa na itsijonhanꞌ juu tsꞌan na veꞌ vantyja ngue tsꞌon juu Tyoꞌtsꞌon, majoꞌ tyiꞌquitejndei juu ncüiichen tsꞌan yo ꞌnan na icanhanꞌhin, juu na vantyja tsꞌon tsanꞌñeen, itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌvijon tsꞌoo.<pb/>


text:
ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ, nque nnꞌan na conanꞌmanhan jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëë nnꞌan, jantyichen na ntcoꞌxen jon joo nanꞌñeen. Ngꞌe joꞌ, yantyichen na tyiꞌjndyehoꞌ na ntsaqueꞌhoꞌ juu tsꞌianꞌñeen. 


text:
Tsoñꞌen jaa jndye nnon min na tyiꞌcaquinjoonꞌ ꞌnan contꞌaha. Majoꞌ xe na aa tyiꞌcotsitja tsꞌan ntyja ꞌnaan jñꞌoon na itsinin jon, conduihin tsan na tque itsꞌaa, ee xe na aa iquen jon cüenta ꞌndyo jon, nndëë ntquen jon xjen ninvaa siꞌtsꞌo ꞌnaanꞌ jon. 


text:
Chaꞌ ntyja ꞌnaanꞌ quitso, cotyꞌi frenon jndyue oꞌ chaꞌ ntquën xjen oꞌ na cꞌo oꞌ yuu va na ntꞌue nnꞌön, ndoꞌ yo joo frenonꞌñeen cotquën xjen ninvaa siꞌtsꞌo ꞌnaan oꞌ. 


text:
Ndoꞌ mantyi cꞌoonꞌ nꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ ntꞌaandaa. Tꞌmanhanꞌ ndoꞌ jndei mꞌaan jndye na vantyquehanꞌ joohanꞌ. Majoꞌ juu tsꞌan na vayꞌoonhanꞌ, chjo tscaaꞌ pala ꞌnaanꞌhanꞌ, majoꞌ yo juuhanꞌ itsꞌaa jon na cjahanꞌ minꞌcya ro yuu va na ntꞌue tsꞌon jon. 


text:
Mantyi ntyja ꞌnaanꞌ tsa tsꞌan. Chjohanꞌ quityquiiꞌ siꞌtsꞌo njanhan, majoꞌ yo joohanꞌ conanꞌsꞌa jaa, conanꞌntcu jaa, na jndye nnon ꞌnan na vaquinjonꞌ contꞌa. Ndoꞌ mantyi ncüii ntqueenꞌchon chjo, min na chjohanꞌ, majoꞌ nndëë ntscüꞌahanꞌ ninvaa ncüii jndëë tque. Manndaꞌ vaa na itsijonhanꞌ natëꞌ na contꞌa ya na conanꞌnën jñꞌoon tyia cjooꞌ ncüiichen tsꞌan. 


text:
Ntyja ꞌnan na itsꞌaa tsa tsꞌan natëꞌ, itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌvijon chon. Ee joohanꞌ matꞌmanntyi jnan nanꞌxuanhanꞌ, chito minꞌcya ro ncüiichen nnon siꞌtsꞌo njanhan. Ndoꞌ joohanꞌ contꞌahanꞌ na ninvaa siꞌtsꞌo njanhan nanꞌxuanhanꞌ jnan. Ee yo joohanꞌ conanꞌjmiinꞌ jaa ndëë nnꞌan tso xuee na cotsamꞌan. Joo yotyia na mꞌanvꞌio, joohan cotyiꞌhan chon jaa na conanꞌnën jñꞌoon tyia. 


text:
Nque nnꞌan condëë conanꞌxionꞌhan ncüii cüii nnon quiooꞌ na cotsacaꞌ yo ncüii cüii nnon quintsa yo tsoñꞌen quiooꞌ na cotsamanꞌ tsia, yo ninꞌquiooꞌ na mꞌan quityquiiꞌ ndaandue, ndoꞌ tondëë tonanꞌxionꞌ nanꞌñeen joo quiooꞌñeen. 


text:
Majoꞌ juu tsa tsꞌan, taꞌnan tsꞌan na nndëë ntsixionꞌhanꞌ chaꞌ na tyiꞌnanꞌnën jñꞌoon tsanꞌ. Juu tsa tsꞌan itsichonntyichenhanꞌ, ndiquindëë ntquen tsꞌan xjenhanꞌ. Itsiꞌndaaꞌhanꞌ nnꞌan, itsijonhanꞌ joohanꞌ chaꞌvijon ndaa ꞌndyo quitsu ntscueeꞌhanꞌ tsꞌan. 


text:
Yo ndaha conanꞌtꞌmaanꞌ jaa nquii Tyoꞌtsꞌon na conduihin tyëëhë, ndoꞌ mayo joontyihanꞌ conduë jñꞌoon tsanꞌ cjo nnꞌan na mantyi sia jonhan na jndui joohan chaꞌna nquii jon. 


text:
Conanꞌtꞌmaanꞌ Tyoꞌtsꞌon yo jndyuë, ndoꞌ mantyi mayo joohanꞌ conanꞌnën jñꞌoon tsanꞌ cjo nnꞌan. ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, taviquichuhanꞌ na contꞌaha na nndaꞌ. 


text:
ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, mangiohoꞌ tyiꞌjeꞌquitꞌuiiꞌ tëquichi tsꞌoon tëmanco, min tyiꞌjeꞌquitꞌuiiꞌ tëndëꞌ tsꞌoon tëndë. Mantyi ndaa ya yo ndaaja quitson, min tyiꞌxeꞌquinduiꞌhanꞌ na maninꞌjuuntyi tsuiꞌ. Juu na jndaꞌ nquen nnꞌan, ve nnonhanꞌ min 


text:
<pb/>Xe na aa mꞌaan tsꞌan quiiꞌ ntꞌanhoꞌ na jndaꞌ xquen juu ndoꞌ tꞌman vaa na ivaaꞌ tsꞌon juu, cꞌoon juu na ntyꞌia ro nnꞌan nchjii juu, ndoꞌ quitsꞌaa juu tsoñꞌen chaꞌxjen na chuhanꞌ chaꞌ cüityincyooꞌ na conduihin tsꞌan na jndaꞌ xquen. 


text:
Majoꞌ xe na aa conanꞌtëëꞌ jndyi nꞌonhoꞌ nnꞌan, ndoꞌ yo na conanꞌquinjon nquehoꞌ, chintyi ntyjehoꞌ, yajoꞌ tyiꞌnanꞌntsahoꞌ na conanꞌtiuhoꞌ na conduihoꞌ nnꞌan na jndaꞌ nquen. Ee ya na contꞌahoꞌ na nndaꞌ, nnintyincyooꞌ jndyoyu na conanꞌviꞌnnꞌan nquehoꞌ na conduehoꞌ na mayuuꞌ na jndaꞌ nquenhoꞌ. 


text:
Tsꞌan na nndaꞌ tsixuan, juu na jndaꞌ xquen juu, chito nquii Tyoꞌtsꞌon tyincyaahanꞌ, cüejonhanꞌ juuhanꞌ tsixuanhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ tsonnangueva. Cüejonhanꞌhanꞌ yo chaꞌxjen juu na jndaꞌ nquen nnꞌan na tyiꞌcꞌonhan nacje ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Juu na nndaꞌ vaa na jndaꞌ nquenhan, nquii yutyia incyaa juu na nanꞌxuanhinhanꞌ. 


text:
Ee minninchen tsꞌan na itsitëëꞌ jndyi tsꞌon juu ntyje, ndoꞌ na itsiquinjon nquiihin, chito nque ntyje juu, tsojnaanꞌ joꞌ conanꞌntjaꞌ nnꞌan ndoꞌ contꞌahan tsoñꞌen nnon natyia. 


text:
Majoꞌ juu na incyaa Tyoꞌtsꞌon na jndaꞌ xquen tsꞌan, nein min ꞌnan na itsꞌaahanꞌ. Navejndyee juu tsꞌan na tsixuanhanꞌ, mꞌaan juu na ntjuꞌ ꞌnan na itsitiu juu. Jndë joꞌ majuuntyihanꞌ itsꞌaahanꞌ na intꞌue juu nchu vaa chaꞌ joo nnꞌan na conanꞌntjaꞌhan, quintjo ya ntcüeꞌhan yo ntyjehan. Ndoꞌ mantyi conduihin tsꞌan na ya ñuan tsixuan juu yo ntyje juu, ndoꞌ min vandyaꞌ ntyjii ncüii tsꞌan yo juu, majoꞌ itsꞌaa juu na njon nchu vaa na ntyjii tsanꞌñeen. Tꞌman vaa na mꞌaan juu na ntyꞌia nnꞌan ntyjii juu. Tyiꞌquitsꞌaa juu na vayꞌoon juu jñꞌoon yo ncüii tsꞌan, majoꞌ ncüiichen tsanꞌñeen, min tyiꞌquitsue juu nnon juuhin. Ndoꞌ mantyi tyiꞌquitsꞌaa juu na ve vaa ntyja na vamꞌaan juu. Mantyi jndye vaa na itejndei juu nnꞌan. 


text:
Chaꞌxjen ncüii tsꞌan innonꞌ juu ꞌnan chaꞌ ngueꞌ ntjon, manndaꞌ vaa na itsijonhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ tsꞌan na itsichon juu na quintjo ya ntcüeꞌ nnꞌan na conanꞌntjaꞌhin yo ntyjehan. Juu na itsichon tsanꞌñeen, tsꞌian na itsꞌaa juu na quintjo ya nanꞌñeen, jndye nnon ꞌnan ya coveꞌ ntyja ꞌnaanꞌ tsꞌianꞌñeen.<pb/>


text:
¿Ndu ñꞌenhoꞌ na conanꞌquinanhoꞌ ndyiaꞌ yo ntyjehoꞌ, conanꞌntjaꞌhoꞌ yohan? ¿Nin tsꞌiaanꞌ na nndaꞌ vaa mꞌanhoꞌ? Aa chi nndaꞌ vaa ngꞌe na ntꞌue jndyi nꞌonhoꞌ na cuaa ꞌnan ndueehoꞌ. Joohanꞌ cotquenhanꞌ xjen ꞌnaanhanꞌhoꞌ na conanꞌquitaꞌhoꞌ tyiaꞌ yo ntyjehoꞌ. 


text:
Min ꞌnan na conanꞌcjaaꞌ jndyi nꞌonhoꞌ na cuenhanꞌ ndueehoꞌ, majoꞌ ngꞌe na nndiquindëë ntꞌahoꞌ na nndaꞌ, joꞌ nnanꞌcueeꞌhoꞌ tsanꞌñeen chaꞌ ꞌnaanꞌ juu ntjohanꞌ ndueehoꞌ. Ntꞌue jndyi nꞌonhoꞌ na cuen ꞌnaan nnꞌan ndueehoꞌ, ndoꞌ jnaanꞌ na tacuenhanꞌ, joꞌ conanꞌquinanhoꞌ ndyiaꞌ yo nnꞌan, conanꞌntjaꞌhoꞌ yohan. Ndoꞌ ꞌnan na ntꞌue jndyi nꞌonhoꞌ, tyiꞌcuenhanꞌ ndueehoꞌ ngꞌe na tyiꞌcotanhoꞌ nnon Tyoꞌtsꞌon na nninncyaa jonhanꞌ na ninjntꞌuehoꞌ. 


text:
Ndoꞌ xjen na cotanhoꞌ nnon jon na ꞌnan na ntꞌue nꞌonhoꞌ, itscuꞌhanꞌ na ninncyaa jonhanꞌ ngꞌe cochueꞌ nꞌonhoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na cotanhoꞌhanꞌ. Ee veꞌ cotanhoꞌ na quitejndei jonhoꞌ, chaꞌ nguein ꞌnan na nninjntꞌuehoꞌhanꞌ chaꞌxjen na caveeꞌ nꞌonhoꞌ. 


text:
Ndoꞌ na nndaꞌ xjen nnꞌanhoꞌ, itsijonhanꞌhoꞌ chaꞌvijon nanntcu na mꞌan sꞌahan, majoꞌ cotꞌahan jndyue mañoon nannon. ¿Aa tyiꞌcovaaꞌ nꞌonhoꞌ na joo nnꞌan na neiinꞌ jndyi nꞌonhan ntyja ꞌnaanꞌ juu na tsixuan tsonnangue, conduihan nnꞌan na tyiꞌquijndooꞌhan Tyoꞌtsꞌon? Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, minninchen tsꞌan na ntꞌue tsꞌon juu na ntsijonhin yo juu ꞌnan na tsixuan tsonnangue, nquii juu itsꞌaa juu na conduihin tsꞌan na jndooꞌ juu Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Oo ¿Aa mꞌaanꞌ nꞌonhoꞌ na veꞌ jnꞌaan juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui na itso jon: “Juu Espíritu Santo na tyincya Ja na cꞌoon Jon quiiꞌ nꞌonhoꞌ, tꞌman vaa na viꞌntyjii Jon ꞌoꞌ, ndoꞌ ntꞌue jndyi tsꞌon Jon na xiaꞌntyi Ja quinanꞌvengiohoꞌ?” Nndaꞌ vaa na itsiquindyi jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Majoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon tꞌman vaa na itejndei jon jaa chaꞌ nndëë ntji jaa ntyja ꞌnaan ꞌnan na ntꞌue jndyi nnꞌön na tyia nanꞌxuanhanꞌ. Ee mantyi vaa ncüiichen jñꞌoon na jndui na sinin Salomón na itsohanꞌ: “Joo nnꞌan na conanꞌntsahin, icoꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëë nanꞌñeen, majoꞌ nque nnꞌan na conanꞌndyiaꞌhin na tonnon jon, itejndei jonhan.” 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ itsiquindyihanꞌ, joꞌ quitjueꞌcjehoꞌ nnon jon. Juu xjen na itsichon yutyia na quinanꞌtjahoꞌ, quitaꞌhoꞌ nnon juu. Ee xe na aa ntꞌahoꞌ na nndaꞌ, yajoꞌ nnannon juu ꞌoꞌ. 


text:
Quinanꞌndyooꞌhoꞌ na mꞌaan Tyoꞌtsꞌon, yajoꞌ mantyi nquii jon ntsindyooꞌhin yohoꞌ. ꞌOꞌ na nanꞌxuanhoꞌ jnan, quitjihoꞌ ntyja ꞌnaanhanꞌ chaꞌ nduihoꞌ na ntjuꞌ ntyja ꞌnaanꞌ na cotsamꞌanhoꞌ. ꞌOꞌ na ve vaa na mꞌaanꞌ nꞌonhoꞌ na conanꞌjonhoꞌ yo Tyoꞌtsꞌon, quintcüeꞌ nꞌonhoꞌ chaꞌ nndëë nanꞌxuanhoꞌ na jiꞌuahoꞌ na tonnon jon. 


text:
Ngꞌe na ngiohoꞌ na conanꞌtjahoꞌ nnon Tyoꞌtsꞌon, joꞌ ncyahoꞌ na quitsichjooꞌ jndyihanꞌ nꞌonhoꞌ, quityueehoꞌ ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ. ꞌNan na incyaahanꞌ na neinhoꞌ ndoꞌ na concohoꞌ natyia na conanjonhoꞌ, quitsityia jndyihanꞌ ngiohoꞌ ata na ntycyaa ndaa ndëëhoꞌ. 


text:
Quitjueꞌcjehoꞌ nnon Cristo, nquii jon na conduihin na ityeꞌntjon jon jaa. Quindue jndyoyuhoꞌ nnon jon ꞌnan na conanꞌtjahoꞌ, yajoꞌ ntsiquinjon jonhoꞌ. ꞌUꞌ tyiꞌncüjiꞌ cüenta na aa itsitja tsꞌan na vantyja tsꞌon 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, tananꞌneinhoꞌ jñꞌoon tyia nacjo ntyjehoꞌ. Ee na itsinin tsꞌan jñꞌoon tyia nacjo ntyje juu na mantyi vantyja nꞌonhan Cristo, ndoꞌ na icüjiꞌ juu cüenta na conanꞌtja nanꞌñeen, icüjiꞌ tsanꞌñeen jñꞌoon tyia nacjooꞌ jñꞌoon na iquen Tyoꞌtsꞌon na icoꞌxenhanꞌ. Ndoꞌ itsꞌaa nquii juu na conduihin jüe na icüjiꞌ juu cüenta nin jñꞌoon na coꞌxenhanꞌ, chito conduihin tsꞌan na itsiquindë juu jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Xiaꞌntyi nquii Tyoꞌtsꞌon tquen jon jñꞌoon na icoꞌxenhanꞌ, ndoꞌ na manquiintyi jon ntcoꞌxen jon jaa ntyja ꞌnaanꞌ na conanꞌtja jaa na tonnon jon. Juu jon tsixuan jon na ntsinꞌman jon ñuan njanhan oo na aa ncjuꞌ jon jaa vꞌio. Ngꞌe na nndaꞌ, tyiꞌnanꞌxuanhoꞌ na ngitoxenhoꞌ ntyjehoꞌ na aa conanꞌtjahin tonnon nquii jon. Joo ꞌnan na conanꞌjntꞌa na nntꞌa, min tyiꞌjndaꞌ na aa nnduihanꞌ 


text:
<pb/>Vaa jñꞌoon na ninꞌquitsjö ndëë ꞌoꞌ na conduehoꞌ na xeevahin oo ꞌio cha ncꞌohoꞌ ncüiichen tsjoon, na ntjohoꞌ joꞌ ncüii chu na nntꞌahoꞌ jnda sꞌon. 


text:
Ndoꞌ min tyiꞌquindiohoꞌ nin ꞌnan na ngenonhoꞌ ꞌio cha. Ee itsijonhanꞌ ntyja na cotsamꞌan chaꞌvijon chincyutsꞌo na chjoviꞌ xjen covityincyooꞌhanꞌ, ndë joꞌ cotsu ntcüeꞌhanꞌ. 


text:
Yantyichen na quinduehoꞌ: “Xe na aa ntꞌue tsꞌon Tyoꞌtsꞌon, ndoꞌ xe na aa nninncyaa jon na cotsamꞌanntyë, ntꞌa ꞌnan na mꞌaanꞌ nnꞌön.” 


text:
Majoꞌ ya na conanꞌjndaꞌhoꞌ na nin ncüii nnon ꞌnan na nntꞌahoꞌ na min tyiꞌcotan jndyeehoꞌ nnon Tyoꞌtsꞌon na aa ntꞌue tsꞌon jon na nnduihanꞌ, ndoꞌ na nndaꞌ xjen nnꞌanhoꞌ, conanꞌntsa nquehoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan na nntꞌahoꞌ. Ndoꞌ juu nanꞌñeen tyia tsixuanhanꞌ. 


text:
Ndoꞌ juu jñꞌoonꞌñeen, itsiquindyihanꞌ na juu tsꞌan na ntyjii juu nin ꞌnan na chuhanꞌ na quitsꞌaa juu, min tyiꞌquitsꞌaa juuhanꞌ, majndaꞌ na vaa jnaanꞌ juu.<pb/>


text:
ꞌOꞌ nantya, quitquen yahoꞌ cüenta jñꞌoon na mantsjö ndëëhoꞌ. Quitsichjooꞌhanꞌ nꞌonhoꞌ ndoꞌ jndei quityueehoꞌ ngꞌe jndë mangüentyja xjen na ngenonhoꞌ naviꞌ. 


text:
Ee ꞌnan na conanꞌtjonhoꞌ na itsityahanꞌhoꞌ, jndë vandiꞌndaaꞌhanꞌ. Ndoꞌ mantyi joo ndiaa ya ꞌnaanhoꞌ, cocüaꞌ quintyꞌuahanꞌ. 


text:
Ndoꞌ mantyi joo sꞌon ꞌnaanhoꞌ, sꞌon ijan yo sꞌon xuee, coꞌon tscüahanꞌ, ndoꞌ juu tscüaꞌñeen icüjiꞌ jndyoyuhanꞌ na conanꞌtycüiiꞌ ꞌoꞌ sꞌonꞌñeen ndëë nnꞌan. Mangüentyja xjen na viꞌ jndyi ntquenonhoꞌ, ndoꞌ juu naviꞌñeen ntsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌvijon chon na ntscohanꞌ ninvaa siꞌtsꞌo ꞌnaanhoꞌ. Majoꞌ ngueemin na matsꞌia conanꞌjndyentyichenhoꞌ sꞌon ndoꞌ naneinhin jndë tindyo na ntcoꞌxen Tyoꞌtsꞌon nnꞌan ntyja ꞌnaanꞌ na conanꞌtjahan. 


text:
Majoꞌ matsjö ndëëhoꞌ, cꞌoonꞌ nꞌonhoꞌ nchu vaa tontꞌahoꞌ yo moso ꞌnaanhoꞌ na totyjehan ꞌnaanhoꞌ na tueꞌ. Tonanꞌviꞌnnꞌanhoꞌ nanꞌñeen na tyiꞌquindë xoquituꞌ na totyionhoꞌhin. Ndoꞌ nquii Tyoꞌtsꞌon na tsoñꞌen najndei na conduihin, jndë indyii jon na conanꞌxuaa nanꞌñeen ndëëhoꞌ na nndaꞌ contꞌahoꞌ. 


text:
ꞌOꞌ taquintyja na ya mꞌanhoꞌ tsonnanguevahin. Coninncyatohoꞌ yo minninchen nnon ꞌnan na caveeꞌ ngiohoꞌ. Chaꞌxjen conanꞌquiꞌmën quiooꞌ na ndëcya nnanꞌcuëëꞌ juu oꞌ, manndaꞌ ro itsijonhanꞌ ꞌoꞌ na coninncyañꞌenhoꞌ yo tsoñꞌen nnon ꞌnan na ntꞌue nꞌonhoꞌ, ndoꞌ min tyiꞌquitquenhoꞌ cüenta na mavaaviꞌ xjen na ntꞌuiiviꞌ Tyoꞌtsꞌon ꞌoꞌ. 


text:
Majoꞌ ꞌoꞌ contꞌahoꞌ na nque nanmꞌannꞌian quityiꞌhan joo nnꞌan cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon vancjo chaꞌ quitꞌuiiviꞌhanꞌhin, ata contꞌahoꞌ na quinanꞌcüje nanꞌñeen joohan, ndoꞌ min tanchu ya na nndëë ngitaꞌhin na tyiꞌntꞌahoꞌ natëꞌhin. Cꞌonhoꞌ na tꞌman nꞌonhoꞌ quityquiiꞌ na inchjehanꞌ ꞌoꞌ 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, cüendooꞌhoꞌ na mancüjeeꞌ nndaꞌ jon, tyiꞌndyioonꞌ nꞌonhoꞌ na coquenonhoꞌ nanꞌminꞌ. Quitquenhoꞌ cüenta ntyja ꞌnaanꞌ tsꞌan na inonꞌ ntjon. Juu tsanꞌñeen iminndooꞌ jon ndaatsuaꞌ na ngioo jndyee yo ndaatsuaꞌ na matsꞌia chaꞌ ngueꞌ ntjon ꞌnaanꞌ jon na ntyjee jonhanꞌ na nninjntꞌuehinhanꞌ. 


text:
Ngꞌe na tajndye xjen vitja na ncüjeeꞌ ntcüeꞌ ta Jesús, joꞌ yo na tꞌman nꞌonhoꞌ cüendooꞌtyenhoꞌhin, chaꞌxjen juu tsanꞌñeen na iminndooꞌ jon na ngueꞌ ntjon ꞌnaanꞌ jon. 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Jesús, tyiꞌntyiooꞌ jnan ntyjehoꞌ yo ꞌnan na coquenonhoꞌ, ee xe na aa contꞌahoꞌ na nndaꞌ, ncüjiꞌ Tyoꞌtsꞌon cüenta na nquehoꞌ vaa jnanhoꞌ. Ndoꞌ mantyi cañjoonꞌ nꞌonhoꞌ na nquii jon na conduihin na ntcoꞌxen jon nnꞌan ntyja na conanꞌtjahan, mavaaviꞌ xjen na nndyo ntcüeꞌ jon. 


text:
ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ, joo nnꞌan na toninncya jñꞌoon na siꞌman Tyoꞌtsꞌon ndëëhin ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan na nguaa, tomꞌanhan na tꞌman nꞌonhan quityquiiꞌ joo naviꞌ na toquenonhan. Mantyi nquehoꞌ ncyahoꞌ na joo jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan na toquenon nanꞌñeen, nnanꞌmanhanꞌ ndëëhoꞌ na mantyi cꞌonhoꞌ na tꞌman nꞌonhoꞌ quiiꞌ ꞌnan na coquenonhoꞌ. 


text:
ꞌOꞌ mangiohoꞌ na nque nnꞌan na contjotyenhan ntyja ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon min na coquenonhin naviꞌ, joo nanꞌñeen conduihin nnꞌan na mꞌanhan na neinhan. Jndë jndyehoꞌ jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ juu Job, na tontjotyenhin ntyja ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon min na jndye nnon naviꞌ na toquenon jon. Ndoꞌ mantyi cotquenhoꞌ cüenta na joo ꞌnan ya na totsꞌaa Tyoꞌtsꞌon yohin vi na jndë tenon naviꞌñeen. Ee nquii jon, ya ñuan tsixuan jon ntyja ꞌnaan nnꞌan ndoꞌ ntyꞌia rohan ntyjii jon. 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, ndö jñꞌoon na tꞌmanntyichen na matsjö ndëëhoꞌ. Ya na ncüiihoꞌ ninꞌquitsiꞌman nquiiꞌ juu na mayuuꞌ cüii jñꞌoon na itso juu, tyiꞌngitso juu na ntyjii Tyoꞌtsꞌon. Min tyiꞌngitso juu na nquii jon na mꞌaan quiñoonꞌndue ndyiaaꞌ jon na nndaꞌ vaa chaꞌxjen na tso juu. Min tyiꞌngitso juu na nquii jon na tquen tsonnangue ntyjii jon ntyja ꞌnaanꞌ ꞌnan na itso juu. Xjen na itso juu na mayuuꞌ ncüii jñꞌoon, cüiyuuꞌhanꞌ. Ndoꞌ xe na aa itso juu na tyiꞌyuuꞌ ncüii jñꞌoon, cüityincyooꞌ na tyiꞌyuuꞌhanꞌ. Ya na conanꞌneinhoꞌ chaꞌna tsjö ndöꞌ, tana itsijndaꞌhanꞌ na quitꞌuii Tyoꞌtsꞌonhoꞌ. Jndye nnon itsꞌaa Tyoꞌtsꞌon xengꞌe na conanꞌnën nnon jon 


text:
<pb/>Xe na aa ndyiiꞌ ncüii ꞌoꞌ na vaa ncüii nnon ꞌnan na nchjehanꞌhin, quitsinin juu nnon Tyoꞌtsꞌon chaꞌ quitejndei jonhin. Ndoꞌ mantyi xe na aa ndyiiꞌ ncüii ꞌoꞌ na neiinꞌ juu, quitsitꞌmaanꞌ juu Tyoꞌtsꞌon na ita juu alabanzas. 


text:
Ndoꞌ xe na aa mꞌaan nin ꞌoꞌ na viiꞌ juu, queenꞌ juu nnꞌan na conintquehan ndëë nnꞌan na conduihan tmaanꞌ cüentaaꞌ Tyoꞌtsꞌon na cꞌohan na mꞌaan juu. Ndoꞌ vi na jndë squehan joꞌ, quitanhan nnon Tyoꞌtsꞌon na quitsinꞌman jonhin, ndoꞌ yo xueeꞌ ta Jesús quityeehin nchenꞌhin. 


text:
Ndoꞌ juu jñꞌoon na cotan nanꞌñeen ntyja ꞌnaanꞌ juu ngꞌe na vantyja nꞌonhan jon, ntyja ꞌnaanꞌ juuhanꞌ ntsinꞌman jon tsanviiꞌñeen ndoꞌ ntsue jonhin. Ndoꞌ mantyi juu tsanꞌñeen, xe na aa vaa jnaanꞌ juu, ntsitꞌman tsꞌon jonhin. 


text:
Mangꞌe na nndaꞌ, joo ntyjehoꞌ na vantyja nꞌon jon, ncüii ro ncüiihoꞌ quitjiꞌ jndyoyuhoꞌ ndëëhan ntyja ꞌnaanꞌ ncüii cüii nnon ꞌnan na conanꞌtjahoꞌ. Ndoꞌ mantyi nque ntyjehoꞌ na itꞌuii tycuhin, ninnquiiꞌchen quinanꞌneinhoꞌ nnon Tyoꞌtsꞌon ntyja ꞌnaanhin na quitsinꞌman jonhan. Juu tsꞌan na vantyja tsꞌon juu Cristo na jndë tquen Tyoꞌtsꞌonhin na tajnan tsixuan juu, nquii najndei na condui jon, tꞌman vaa na covityincyooꞌhanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jñꞌoon na ican tsanꞌñeen nnon jon. 


text:
Nquii Elías tonduihin tsꞌan na toninncyaa jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon. Ndyu na toxenꞌchen totsinin jon jñꞌoon ntyja nchu vaa ꞌnan na nguaa. Matsꞌanhin chaꞌxjen minꞌcya ro jaa. Nquii jon yo manchaꞌchen tsꞌon jon tcan jon na tyíꞌnguaꞌ, ndoꞌ siquindë Tyoꞌtsꞌon jñꞌoon na tcan jon ee ndye chu xoncüe tatuaꞌ. 


text:
Ndoꞌ vi ndëcya, tcan jon na quitsꞌaa Tyoꞌtsꞌon na cuaꞌ nndaꞌ, ndoꞌ tuaꞌ, ndoꞌ ntjon na jnon nnꞌan tueꞌhanꞌ. 


text:
<pb/>ꞌOꞌ ntyjë na vantyja nꞌonhoꞌ Cristo, xe ncüiihoꞌ na vajnaanꞌ juu jñꞌoon na mayuuꞌ ndoꞌ ntsitycyaaꞌhin ntyja ꞌnaanꞌhanꞌ, ndoꞌ ncüiichen ntyjehoꞌ ntejndei jonhin na ntcüeꞌ juu, 


text:
Cañjoonꞌ nꞌonhoꞌ na minninchen ncüii ꞌoꞌ na itsintcüeꞌ juu tyje juu nato na tyiꞌya na njon tsanꞌñeen na itsitjahin nnon Tyoꞌtsꞌon, tsinꞌman jonhin na tyiꞌquitsu ñuaanꞌ juu. Ndoꞌ xengꞌe na nndaꞌ sꞌaa tsanꞌñeen yohin, itsꞌaa jon na juu jnan na nintotsixuan juu, jndë sitꞌman tsꞌon Tyoꞌtsꞌonhin.<pb/>


text:
Xjen na taꞌ Tyoꞌtsꞌon na tquen jon tsoñꞌen, nquii jon na conduihin jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon, mancüiixjen mꞌaan jon yohin. Ndoꞌ tsoñꞌen na condui nquii Tyoꞌtsꞌon, mantyi juu jon cüajon conduihin. 


text:
Xjen na tyeꞌ tsoñꞌen, nquii jon na conduihin jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon, mancüiixjen mꞌaan jon yo nquii jon. 


text:
Tsoñꞌen ꞌnan na min na tquen Tyoꞌtsꞌon, nquii jon na condui jñꞌoonꞌ jon, ñꞌenhin xjen na tquenhan joohanꞌ. 


text:
Ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon tsixuan jon na tyiꞌquintycüii na vandoꞌ jon. Juu na nndaꞌ tsixuan jon, itsijonhanꞌ juuhanꞌ chaꞌvijon chon na itsixueehanꞌ ndëë nnꞌan. 


text:
Ndoꞌ juu naxuee na conduihin, itsiquinaanhanꞌ ncüii cüii nnon na coꞌnanꞌvehanꞌ nacjooꞌ Tyoꞌtsꞌon. Majoꞌ tsoñꞌenhanꞌ ndiquindëë na ngitoxenhanꞌ jon. 


text:
<pb/>Nquii Tyoꞌtsꞌon tꞌua jon tsꞌian ncüii tsansꞌa na jndyu Juan na cjancyaa juu jñꞌoonꞌ jon quiiꞌ ntꞌan nnꞌan judíos. 


text:
Jndyo tsanꞌñeen na tꞌua Tyoꞌtsꞌon tsꞌian nnon jon na cüjiꞌ jndyoyu jon ntyja ꞌnaanꞌ nquii Cristo na conduihin naxuee. Tocüjiꞌ jndyoyu Juanꞌñeen chaꞌ tsoñꞌen nnꞌan ngantyja nꞌonhan Cristo. 


text:
Majoꞌ chito aa juu Juan na conduihin juu naxueeꞌñeen, xiaꞌntyi jndyo jon na ncüjiꞌ jndyoyu jon ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon na conduihin juu naxuee. 


text:
Nquii Cristo na conduihin juu naxuee na mayuuꞌ, tyjeeꞌ jon tsonnangue, ncyaa jon naxuee nnon ncüii cüii tsꞌan. 


text:
<pb/>Tomꞌaan jon yo nquii Tyoꞌtsꞌon xjen na tquenhan tsonnangue, ndoꞌ jndë joꞌ tyjeeꞌ jon quiiꞌ ntꞌan nnꞌan na mꞌanhanꞌ. Majoꞌ juu na tui Cristo na tsꞌanhin, tataaꞌ nꞌon nanꞌñeen nin conduihin. 


text:
Nincüanntyihan tyꞌonhan cüentahin, ndoꞌ tëntyja nꞌonhan jon. Ndëë joo nanꞌñeen tyincyaa jon na conduihan ntsinda nquii Tyoꞌtsꞌon. 


text:
Majoꞌ chito condui nanꞌñeen ntsinda jon chaꞌxjen na condui nda nnꞌan. Min chito conduihan ntsinda jon ngꞌe na tꞌman vaa na ntꞌue tsꞌon tsꞌan. Xiaꞌntyi icüjiꞌhanꞌ na condui nanꞌñeen ntsinda jon xengꞌe nquii jon ntꞌue tsꞌon. 


text:
<pb/>Nquii jon na conduihin jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon jnan jon naijon mꞌaan Tyëëhë Tyoꞌtsꞌon, tuihin na tsꞌanhin. Tꞌman vaa na venchjii jon nnꞌan ndoꞌ na conduihin na mayuuꞌ. Tomꞌaan jon quiiꞌ ntꞌán ndoꞌ jntyꞌiá ndë́ xjen na sitꞌmaanꞌ Tyoꞌtsꞌonhin. majuuhanꞌ na siquinjon Tyoꞌtsꞌonhin na conduihin jnda jon na ninncüii tsꞌonhin. 


text:
Juu tsanꞌñeen na jndyu Juan, tocüjiꞌ jndyoyu jon ntyja ꞌnaanꞌ jnda Tyoꞌtsꞌon xjen na sue juu jndyeeꞌ juu ndëë nnꞌan. Itso jon: “Mangiohoꞌ na jndë totsjö na ꞌio cha nnintyincyooꞌ ncüii tsꞌan quiiꞌ ntꞌanhoꞌ na minꞌchjo tyiꞌquitsijonhanꞌ ja yohin, ee mancüiixjen mꞌaan jon vitjachen na ndui ja. Majuu jon tsan na ndyovindyooꞌ ndö.” Ndöꞌ jñꞌoon na tso Juanꞌñeen. 


text:
<pb/>Nquii Cristo tsoñꞌen naya condui jon. Ndoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ jon, ityio Tyoꞌtsꞌon jnꞌaan tsoñꞌen jaa. Ncüii nnon naya na condui jon na jndë tyꞌön cüenta, ndë mañoon nnon na ndyontyja na ityio jon jnꞌaan jaa. 


text:
Nquii Tyoꞌtsꞌon tyincyaa jñꞌoon na coꞌxenhanꞌ nnon Moisés. Juu tsanꞌñeen tyincyaa jonhanꞌ ndëë nnꞌan. Majoꞌ ntyja ꞌnaanꞌ Jesucristo scüanon Tyoꞌtsꞌon jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ juu naya na condui jon, ndoꞌ mantyi yo jñꞌoon na conduihanꞌ mayuuꞌ. 


text:
Nquii Tyoꞌtsꞌon, minꞌncüii tsꞌan tacondyiaaꞌhin. Xiaꞌntyi nquii Jnda jon na ninncüii tsꞌonhin na mantyi Tyoꞌtsꞌon conduihin, juu jon manchaꞌxjen mꞌaan jon yo tye jon, juu jon jndë siꞌman jon nchu vaa conduihin. Jñꞌoon na tjiꞌ jndyoyu Juan, tsan na totsiquindëëꞌ nnꞌan 


text:
<pb/>Nnꞌan na conintque ndëë nnꞌan Jerusalén, jñonhan ntyee ꞌnaanhan na mꞌaan Juanꞌñeen yo vendye nnꞌan tmaanꞌ levitas na cotyentjonhan quiiꞌ vatsꞌon tsjoonꞌñeen. Tꞌuahan tsꞌian ndëë nanꞌñeen na quitaꞌxeeꞌhan nnon Juan nin conduihin. 


text:
Juu tsanꞌñeen tjiꞌ jndyoyu jon, itso jon: —Ja chito condui ja Mesías na ijñon Tyoꞌtsꞌon na coꞌxen jon ꞌoꞌ nchu vaa na cotsamꞌanhoꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ taxeeꞌntyichen nanꞌñeen nnon jon: —Yajoꞌ ¿Nin tsꞌan condui ꞌuꞌ? ¿Aa condui ꞌuꞌ nquii Elías, tsan na tomꞌaan ndyu na toxenꞌchen na toninncyaa jon jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ntyja nchu vaa ꞌnan na nguaa? Tꞌa jon, itso jon: —Min chitojoꞌ na condui ja. Majoꞌ tyíꞌquintjo ngiohan, taxeeꞌ nndaꞌhan nnon jon: —Tso Moisés na ncꞌoon ncüii tsꞌan na nninncyaa jon jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëë ntyja nchu vaa ꞌnan na nnguaa. ¿Aa condui ꞌuꞌ juu tsanꞌñeen? Majoꞌ tꞌa nndaꞌ jon, itso jon: —Min chito juu tsanꞌñeen condui ja. 


text:
<pb/>Ndoꞌ jndue nndaꞌ nanꞌñeen nnon jon: —Yajoꞌ ¿Nin tsꞌan condui ꞌuꞌ? Cüa, quitsuꞌ ndë́ chaꞌ ya nnanꞌntcüꞌë́ jñꞌoon ndëë nnꞌan na tꞌuahan tsꞌian ndë́ na quitaꞌxꞌë́ nnonꞌ. ¿Nin matsuꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu tsꞌian na matsixuanꞌ? 


text:
<pb/>Yajoꞌ sintcüeꞌ jon jñꞌoon ndëëhan, itso jon: —Ja matsꞌa chaꞌxjen na tso Isaías xjen na toninncyaa jon jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndyu na toxenꞌchen. Tso jon: “Mꞌaan ncüii tsꞌan na itsue jon jndyeeꞌ jon ndyuaa na tyiꞌjndye nnꞌan mꞌan. Quinanꞌjndaꞌhoꞌ na ncyꞌonhoꞌ cüenta nquii jon na tëquintyja na tꞌman conduihin na ntyeꞌntjon jonhoꞌ.” Nndaꞌ vaa jñꞌoon na sintcüeꞌ Juan ndëë nanꞌñeen. 


text:
Yajoꞌ taxeeꞌntyichen nanꞌñeen nnon jon, jnduehan: —Matsuꞌ na chito condui ꞌuꞌ Cristo, min Elías, ndoꞌ min nquii tsan na itso Moisés na nninncyaa jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon ndëë jaa nnꞌan judíos ntyja nchu vaa ꞌnan na nguaa. Yajoꞌ ¿Ndu na matsiquindëꞌ nnꞌan? 


text:
<pb/>Xjenꞌñeen tꞌa Juan jndyuehan, itso jon: —Ja matsiquintꞌë ꞌoꞌ yo ndaatioo, majoꞌ quiiꞌ ntꞌanhoꞌ mꞌaan ncüii tsꞌan na ninjoꞌ tyiꞌcovaaꞌ nꞌonhoꞌ nchu vaa conduihin. 


text:
Manquii jon ntsꞌaa tsꞌian ꞌnaanꞌ Tyoꞌtsꞌon xjen na jndë jntyꞌiihanꞌ ja, ee mancüiixjen mꞌaan jon vitjachen na tui ja. Ndoꞌ min tsꞌian na tyiꞌnjon tsixuanhanꞌ, min tyiꞌquijntꞌue ja na ntyeꞌntjön nnon jon na ntsꞌahanꞌ. Ndöꞌ jñꞌoon sintcüeꞌ Juan. 


text:
<pb/>Juu nanꞌvaꞌ tui ncüii joo na jndyu Betábara, ixndyaaꞌ jndaa Jordán naijon totsiquindëëꞌ Juan nnꞌan. Condui Jesús Quitsman tsjuenꞌ Tyoꞌtsꞌon 


text:
<pb/>Tonco ncüiichen xuee, jndyiaaꞌ Juan na ndyovindyooꞌ Jesús na mꞌaan jon. Ndë́ já na tomꞌán yohin joꞌ, itso jon: “Quijntyꞌiahoꞌ, ndöꞌ ndyo nquii tsan na condui Quitsman Chjo tsjuenꞌ Tyoꞌtsꞌon na itsinduuꞌ jon jnan nnꞌan. 


text:
Mantyja ꞌnaanꞌ tsanvaꞌ na jndë totsjö ndëëhoꞌ na ꞌio cha nnintyincyooꞌ ncüii tsꞌan quiiꞌ ntꞌanhoꞌ na tꞌmanntyichen conduihin, chichen ja, ee mancüiixjen mꞌaan jon vitjachen na ndui ja. 


text:
Xjen na tꞌa na matsiquintꞌë nnꞌan yo ndaa, minꞌchjo tyiꞌcovaaꞌ tsꞌön na iꞌua Tyoꞌtsꞌon tsꞌian nnon jon na ntsinduuꞌ jon jnan nnꞌan. Majoꞌ matsꞌa tsꞌianva chaꞌ quitsiꞌman jndyoyuhanꞌ ndëë ꞌoꞌ ntyjë nnꞌan Israel na joꞌ conduihin.” 


text:
<pb/>Ndoꞌ nquii Juanꞌñeen, tjiꞌ jndyoyuntyichen jon ndë́, itso jon: “Jntyꞌia nnön na nquii Espíritu Santo jnan jon quiñoonꞌndue, jndyocue jon na chaꞌvijon quituꞌ, ntjohin yo Jesús. 


text:
Ndoꞌ juu xjenꞌñeen min tyíꞌcovaaꞌ tsꞌön nin juu na ndui na ntsinduuꞌ jnan nnꞌan. Majoꞌ tëñjoonꞌ tsꞌön xjen na tꞌua Tyoꞌtsꞌon tsꞌian nnön na quitsiquintꞌë nnꞌan, tso jon nnön: Nndyiaꞌ nnonꞌ na nndyocue Espíritu Santo cjooꞌ ncüii tsꞌan, ndoꞌ ntjohin yo jon. Juu tsanꞌñeen jndë tꞌua tsꞌian nnon jon na ntsiquindëëꞌ jon nnꞌan yo Espíritu Santo.” Ndoꞌ sininntyichen Juan, itso jon: 


text:
“Ndoꞌ mancö jndë jntyꞌia nnön na tui na nndaꞌ, mangꞌe joꞌ macüjiꞌ jndyoyu na nquii jon conduihin jnda Tyoꞌtsꞌon.” Nnꞌan na tꞌman jndyee Jesús na quitsayꞌonhan yo jñꞌoon na toninncyaa jon 


text:
<pb/>Tonco ncüiichen xuee, ventyjeeꞌ nndaꞌ Juan yo ve já na totsayꞌö́n yo jñꞌoon na toninncyaa jon. 


text:
Ndoꞌ juu xjen na jndyiaaꞌ jon na venon Jesús joꞌ, itso jon ndë́: —Quijntyꞌiahoꞌ, tsanvaꞌ conduihin juu Quitsman Chjo tsjuenꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Ndoꞌ ve já na tosayꞌö́n yo jñꞌoon na toninncyaa jon, vi na jndë jndyë́ jñꞌoonvaꞌ, santyjá toxenꞌ Jesús. 


text:
Ndoꞌ tequen Jesús, jndyiaaꞌ jon na santyjá na toxenꞌ jon. Yajoꞌ taxeeꞌ jon ndë́, tso jon —¿Aa vaa ꞌnan na ntꞌahoꞌ ja? Joꞌ jnduë́ nnon jon: —Rabí, ¿Yuu vijon vaa vꞌaa na ntjo ꞌuꞌ neinhin? Juu jñꞌoon Rabíꞌñeen itsiquindyihanꞌ tsꞌan na itsiꞌman jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon. 


text:
<pb/>Ndoꞌ tꞌa jon jndyuë́: —Ncyohoꞌ na njntyꞌiahoꞌ. Yajoꞌ sá yohin vꞌaa na tueeꞌ jon. Squë́ yohin joꞌ chaꞌna nenque na matman. 


text:
<pb/>Ja Juan yo ninꞌAndrés, tyje juu Simón Pedro, já jndyë́ jñꞌoonꞌñeen na tso Juan, ndoꞌ sananꞌjö́n yo Jesús. 


text:
Jndë joꞌ tëquintꞌue Andrésꞌñeen xio jon Simón. Itso juu nnon jon: —Jndë jndiö́ nquii jon na conduihin Mesías. (Yo jñꞌoon na conanꞌnein nnꞌan judíos, juu jñꞌoonvaꞌ tsiꞌmanhanꞌ Cristo, nquii jon na iꞌua Tyoꞌtsꞌon tsꞌian nnon na ntsinꞌman jon ñuaan nnꞌan.) 


text:
<pb/>Ndoꞌ tëyꞌoon Andrés xio jon na mꞌaan Jesús. Xjen na jndyiaaꞌ Jesús juu, itso jon: —ꞌUꞌ jndyuꞌ Simón, tyeꞌ jndyu jon Juan. Ja ntsiquijndyu ꞌuꞌ Cefas. (Jñꞌoonvaꞌ itsiquindyihanꞌ Pedro.) Iqueenꞌ Jesús Felipe yo Natanael 


text:
<pb/>Tonco ncüiichen xuee, sijndaꞌ Jesús na chi ncja jon ndyuaa Galilea. Joꞌ tjonhin Felipe. Tso jon nnon juu: —Quindyotsijon ꞌuꞌ yo jñꞌoon na mancya. 


text:
<pb/>Ndoꞌ juu Felipeꞌñeen maninncüii tsjoonꞌ jon yo Andrés yo ninꞌPedro. Joohan nnꞌan tsjoon Betsaida. 


text:
Ndë joꞌ juu Felipe tëquintꞌue jon Natanael. Tso jon nnon juu: —Nnon tson na tji Moisés na chuhanꞌ jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na icoꞌxenhanꞌ, itsiquindyihanꞌ ntyja ꞌnaanꞌ nquii jon na conduihin na ntsinꞌman jon ñuaan nnꞌan. Jndë jndiö́hin. Mantyi nque nnꞌan na toninncya jñꞌoon nchu vaa ꞌnan na nguaa, vendyehan totjihan jñꞌoon ntyja ꞌnaanꞌ tsanvaꞌ, na majuu Jesús, tsan tsjoon Nazaret, na condue nnꞌan jnda Joséhin. 


text:
<pb/>Tso Natanael: —Chaꞌna juu tsjoon Nazaret, ¿Aa nnintyincyooꞌ ncüii tsꞌan na tꞌman na ntejndei jon nnꞌan? Tꞌa Felipeꞌñeen, itso juu: —Quindyoꞌ ndo quindyiaꞌ nnonꞌhin. 


text:
<pb/>Jndyiaaꞌ Jesús na ndyovindyooꞌ Natanael. Itso jon: —Quijntyꞌiahoꞌ, tsanvaꞌ conduihin tsꞌan tyiꞌquitsiviꞌnnꞌan jon nnꞌan. Juu jon mayuuꞌ conduihin tsꞌan tsjan Israel. 


text:
<pb/>Ndoꞌ taxeeꞌ Natanael nnon Jesús: —Ta, ¿Nchu saꞌ na taaꞌ tsonꞌ na nndaꞌ tsixuan ja? Tꞌa Jesús, itso jon: —Vitjachen na ngaquiꞌman Felipe ꞌuꞌ, jntyꞌia na mꞌanꞌ vaꞌ, xꞌee tsꞌoon higuera ꞌnanꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ tꞌa Natanael, tso juu: —Condui ꞌuꞌ tsan na itsiꞌman jñꞌoon naya ndëë nnꞌan, ꞌuꞌ condui jnda Tyoꞌtsꞌon. Ndoꞌ taquintyja ꞌuꞌ tꞌman condui ntyja njan jaa nnꞌan Israel. 


text:
<pb/>Tꞌa Jesús: —Aa veꞌ ngꞌe tsjö na jntyꞌia ꞌuꞌ xꞌee tsꞌoon higuera ꞌnanꞌ, ¿Aa veꞌ joꞌ na mavantyja tsonꞌ ja? ꞌNan na tꞌmanntyichen min ntyja njan na xejnda ndyiaꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ sininntyichen Jesús, tso jon: —Jñꞌoon na mayuuꞌ matsjö ndëëhoꞌ, njntyꞌiahoꞌ na nnaan quiñoonꞌndue. Ndoꞌ ja na condui tsansꞌa na jñon Tyoꞌtsꞌon quiiꞌ ntꞌan nnꞌan, njntyꞌiahoꞌ ncyocue ángeles na mꞌan ndoꞌ na ngova nndaꞌhan.<pb/>


text:
Xee na jndë ndye na tui na nndaꞌ, toco tsꞌan tsjoon Caná ndyuaa Galilea. Ndoꞌ joo nanꞌñeen na ntonco, jnanꞌquindyiihan ndyee Jesús na chi ncja jon chjo. 


text:
Ndoꞌ xjenꞌñeen, juu vinon na tijntꞌuehan, ntycüiihanꞌ. Joꞌ tso ndyee Jesús nnon jon: —Tyiꞌcüinon vinon, jndë ntycüiihanꞌ. 


text:
<pb/>Ndoꞌ tꞌa Jesús ꞌndyo jon: —Nndaꞌ ꞌndyoꞌ, tyiꞌquichuhanꞌ na ntsijndaꞌ tsꞌian na ntsꞌa. Tyiꞌcoventyja xjen na ntsꞌa ncüii nnon tsꞌian na tyiꞌjeꞌquindëë nduihanꞌ na veꞌ ntyja ꞌnaanꞌ juu najndei na tsixuan tsꞌan. 


text:
<pb/>Majoꞌ itso ndyee jon ndëë nnꞌan na cotyentjon joꞌ: —Minꞌcya nnon ꞌnan na ngitso jon ndëëhoꞌ, quitaꞌngueeꞌhoꞌhanꞌ. 


text:
<pb/>Min jñꞌoon na icoꞌxenhanꞌ jaa nnꞌan judíos ntyja nchu vaa na cotquën na jiꞌua ꞌnan na coninjntꞌue jaa na conanꞌtꞌmaanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Juu vꞌaaꞌñeen min yon ntjö tꞌman na jndëhanꞌ yo ntjöꞌ na coninjntꞌuehanꞌ na conanꞌquindë costumbre na cotman ndueehan yo ꞌnan. Ncüii cüii ntjöꞌñeen coninnon chaꞌna ncüii ciento litros ndaahanꞌ. 


text:
Joꞌ tso Jesús ndëë nnꞌan na cotyentjon joꞌ: —Quinanꞌquitooꞌhoꞌ ntjömin yo ndaa. Ndoꞌ jnanꞌquitooꞌchenhinhanꞌ. 


text:
Jndë joꞌ tso jon ndëëhan: —Neinhin quitjiꞌhoꞌ chjohanꞌ. Quitsayꞌonhoꞌhanꞌ na mꞌaan tsantque ꞌndyo vꞌaa. Ndoꞌ tyeyꞌonhan juuhanꞌ na mꞌaan tsanꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ tꞌu tsanꞌñeen chjoviꞌ ndaaꞌñeen na scüaquen Jesús vinonhanꞌ. Tsanꞌñeen min tyiꞌquintjii jon yuu va jnanhanꞌ, majoꞌ nque nanꞌñeen na cotyentjon joꞌ, ngio yahan yuujon jnduiꞌhanꞌ. Ndoꞌ tꞌman jon juu novio. 


text:
Itso jon nnon juu: —Tyiꞌncüii cüii joo na maca na cotonco nnꞌan, coninncya jndyeehan vinon na yantyichen na ncüe ntyjehan. Ndoꞌ vi na jndë vacjo nanꞌñeen na covehan, yajoꞌ coninncyahan vinon na tyiꞌcüentyjachen na ya. Majoꞌ ꞌuꞌ jeꞌ, sueꞌ vinon na yantyichen na nanein coninjntꞌuehanꞌ. 


text:
<pb/>Juuhanꞌ jnꞌaan tꞌman na vejndyeengue na sꞌaa Jesús na tueeꞌ jon Caná ndyuaa Galilea. Juu tsꞌianꞌñeen siꞌman nquiiꞌhanꞌ na tꞌman jndyi conduihin. Ndoꞌ ngꞌe na nndaꞌ, já nnꞌan na cotsayꞌö́n yo jñꞌoon na toninncyaa jon, tyeꞌ na vantyja nꞌö́nhin. 


text:
<pb/>Jndë na tui na nndaꞌ, já nnꞌan na cotsayꞌö́n yo jñꞌoon na toninncyaa jon, sá yohin tsjoon Capernaum, mantyi tja ndyee jon yo nque ntyje jon. Ndoꞌ ntjo já joꞌ yohin vendye xuee. Jndë joꞌ jntꞌuí ntcüꞌë́ yohin. Yo viꞌ tjiꞌ Jesús nnꞌan quiiꞌ vatsꞌon tꞌman Jerusalén 


text:
<pb/>Juu xjenꞌñeen vavindyo na ngueeꞌ nguee pascua xjen jaa nnꞌan judíos conanꞌcüjë quinman na conanꞌtꞌmaanꞌ Tyoꞌtsꞌon. Yajoꞌ sá Jerusalén yo Jesús. 


text:
Ndoꞌ tochꞌeenꞌ vatsꞌon tꞌman njan jaa nnꞌan judíos, joꞌ ntjii jon nnꞌan na condëë ndoro, quinman ndoꞌ yo ninꞌquintuꞌ. Ndoꞌ mantyi joꞌ minndyuaa nnꞌan na conanꞌjndyo sꞌon ꞌnaan nnꞌan na cotsque yahan juu vatsꞌonꞌñeen. 


text:
Ndoꞌ ya jndyiaaꞌ jon na nndaꞌ vaa na tontꞌa nanꞌñeen, tijntꞌue jon tsꞌua, sia jon tjantsiꞌ. Ndë joꞌ jntyꞌe jon nanꞌñeen yohanꞌ. Tsoñꞌen nanꞌñeen tjiꞌ jonhan chꞌeenꞌ juu vatsꞌonꞌñeen. Majoꞌntyi sꞌaa jon yo quinman yo ninꞌndoroꞌñeen. Ndoꞌ mesa na conanꞌcho nnꞌan na conanꞌjndyo sꞌon, siquityeeꞌ jonhanꞌ. Iscyaa jon sꞌon ꞌnaanhan. 


text:
Ndoꞌ itso jon ndëë nnꞌan na condëë quintuꞌ: —Quitjiꞌhoꞌ choꞌminꞌ ntjoohin. Juu vaaꞌ Tyëhöꞌ, tantꞌahoꞌ juuhanꞌ chaꞌvijon tsꞌua. 


text:
<pb/>Ndoꞌ na sꞌaa jon na nndaꞌ, já nnꞌan na tꞌman jon na totsayꞌö́n yo jñꞌoon na toninncyaa jon, tañjoonꞌ nꞌö́n juu jñꞌoon na chuuꞌ nnon tson Salmos. Itsiquindyihanꞌ: “Mancüiixjen nnanꞌcueeꞌ nnꞌan ja tsojnaanꞌ na ntꞌue tsꞌön na quintꞌa nnꞌan na njon vaaꞌ Tyëhöꞌ chaꞌxjen na chuhanꞌ.” Manndaꞌ itsiquindyi juu jñꞌoonꞌñeen. 


text:
Yajoꞌ nnꞌan judíos na conintquehan quiiꞌ ntꞌan ntyjehan, taxeeꞌhan nnon jon, jnduehan: —¿Nin tsꞌian ntsaꞌ na tyiꞌjeꞌquinduihanꞌ na veꞌ yo najndei nquii tsꞌan na ntsiꞌmanhanꞌ ndë́ na vaa najndei na condui ꞌuꞌ na matsaꞌ na nndaꞌ? 


text:
<pb/>Tꞌa Jesús, itso jon: —Juu vꞌaavahin, quinanꞌtyuiiꞌhoꞌhanꞌ ndoꞌ ja ninndye xuee ntsuë ntcüꞌëhanꞌ. 


text:
<pb/>Nanꞌñeen jnanꞌntcüeꞌhan jñꞌoon nnon jon, jnduehan: —Tëca vennꞌan vantjoꞌ yon chu na jndë vatsꞌon tꞌman njan, ndoꞌ ꞌuꞌ aa veꞌ ninndye xuee na ntsueꞌ ntcüeꞌhanꞌ. 


text:
Joꞌ vi na tyincyaa Tyoꞌtsꞌon na vandoꞌ xco jon na jndë jnanꞌcueeꞌ nnꞌan jon, já nnꞌan na tondyë́ jñꞌoon na toninncyaa jon, tëñjoonꞌ nꞌö́n na tso jon na nndaꞌ. Ndoꞌ mantyi tëntyja nꞌö́n jñꞌoon na sinin jon yo juu jñꞌoonꞌ Tyoꞌtsꞌon na jndui ndyu na toxenꞌchen. Ntyjii Jesús nchu vaa na ndyiiꞌ tsꞌon tsꞌan 


text:
<pb/>Viochen xjen na tomꞌaan Jesús Jerusalén na tꞌoon nguee pascüa, juu xjenꞌñeen jaa nnꞌan judíos conanꞌcüjë quinman na conanꞌtꞌmaanꞌ jaa Tyoꞌtsꞌon. Joo nnꞌan na mꞌan ngueeꞌñeen tojntyꞌiahan jndye nnon tsꞌian na totsꞌaa Jesús na tyiꞌjeꞌquindëë nduihanꞌ na veꞌ ntyja ꞌnaanꞌ najndei na tsixuan nquii tsꞌan. Ngꞌe joꞌ jndye nanꞌñeen tëntyja nꞌonhan jon. 


text:
Min tyiꞌicanhanꞌ na ngitso jndyoyu tsꞌan nnon jon nchu vaa nanꞌxuan nnꞌan, ee ntyjii ya jon nchu min quiiꞌ nꞌonhan.<pb/>


text:
Quiiꞌ juu tmaanꞌ nnꞌan fariseos, tomꞌaan ncüii tsꞌan jndyu Nicodemo. Tonintquehin quiiꞌ ntꞌan ntyje jon nnꞌan judíos. 


