# verses

text:
Ti Jesuse i'ilin c'alal laj sq'uelbe satic ti fariseoetic ti te joyubtabil yu'une. Laj yich' mul uc yu'un tsots ti yo'ntonique. Hech laj yalbe ti vinique: ―Xach'o ac'ob ―xut. Ti ora ichop ti sc'obe, laj xach' ti sc'obe. Lec xa oy ti sc'obe. 


text:
Iloq'uic batel ti fariseoetique, ba sc'oponic ti much'u ti lec chil sbaic xchi'uc ti Herodese. Co'ol laj xchapanic ti c'u che'el tsmilic ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti ep crixchanoetic italic ti jujun jteclum 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj sq'uej sbaic batel xchi'uc ti yajchanc'opetique. Ibatic ti ti'nab. Its'acliat batel yu'un ep crixchanoetic. Oy talemic ti estado Galilea xchi'uc ti estado Judea ti jchi'iltaque. 


text:
Oy talemic ti jteclum Jerusalén, xchi'uc ti slumal Idumea. Oy talemic uc ti much'utic nacajtic ti slumal ti chib jteclumetic, ja' ti Tiroe xchi'uc ti Sidone. Yu'un puquem sc'opilal ti Jesuse ti jchop o abteletic tspase hech yu'un ep ti jchi'iltaque italic ti stojol. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe ti yajchanc'opetique: ―Ja' lec chachuquic jun barco li'i hech xu' chi'och ti barco mi ep chnet'van tal ti crixchanoetique ―xut. 


text:
<pb/>Yu'un ep ti much'utic icol xa yu'un ti Jesuse, hech yu'un scotol ti much'utic oy svocol yu'un oy xchamelique chnet'vanic tal yu'un tsc'an tspiquic ti Jesuse. 


text:
C'alal laj yilic ti Jesuse ti pucujetique, laj squejan sbaic ti stojol, hech tsots ic'opojic: ―Ho'ot Snich'onot ti Diose ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj spajes. Tsots laj yalbe mantal: ―Mu me xapucbun jc'opilal ti ho'on Snich'onun ti Diose ―xut. Ja' sc'opilal ti Jesuse ti laj st'uj ti lajchavo' yajchanc'opetique (Mt. 10:1‑4; Lc. 6:12‑16) 


text:
<pb/>C'alal chbat ti vits ti Jesuse, hech lic yic' ti stojol ti jayvo'ic ti chchi'inat batel. C'alal te stsoboj sbaic ti vits, te lic st'uj ti Jesuse ti much'utic laj sc'an yu'un chchi'in scotol c'ac'al. Ti much'utic it'ujate, hech laj xchi'inic o ti Jesuse. 


text:
Xchi'uc ti Jacoboe ja' ti snich'on ti Zebedeoe. Xchi'uc ti yits'in ti Jacoboe, ja' ti Juane. Ti xcha'va'alique, Boanerges i'ac'batic sbi yu'un ti Jesuse. Ja' hech chaj c'u che'el chtil chavuc, ti xchi ti sbiique yu'un tsc'an chac' castigo ti ora stuquic ti cha'vo'ique. 


text:
Xchi'uc ti Andrese, xchi'uc ti Felipee, xchi'uc ti Bartolomee, xchi'uc ti Mateoe, xchi'uc ti Tomase, xchi'uc ti yan Jacoboe, ja' ti snich'on ti Alfeoe, xchi'uc ti Tadeoe, xchi'uc ti yan Simone, ja' ti laj xchi'in ti zeloteetic ono'oxe. Yu'un ti zeloteetic sbiique ja' yu'un ti toyol yo'ntonic mu sc'an x'ochic ti mozoil yu'un ti romaetique ono'oxe. Ja' cananetic sbiic ti jc'ope. 


text:
Xchi'uc ti Judas Iscariotee, ja' ti laj yac' entrecal ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti much'utic chopol chc'opojic yu'un ti Ch'ul Espíritue (Mt. 12:22‑32; Lc. 11:14‑23; 12:10) Ti c'alal laj xa st'uj ti lajchavo'ique ti Jesuse, scotolic ibatic ti na ti bu chvay ono'ox ti Jesuse. 


text:
<pb/>Laj xcha'tsob sbaic tal yan vuelta ti crixchanoetique. Yu'un laj stsin sbaic tal, hech yu'un mu xa spas chve'ic ti Jesuse xchi'uc ti yajchanc'opetique yu'un inoj ti jyalel ti nae. 


text:
C'alal laj ya'yic ti yuts yalaltac ti Jesuse ti stsinoj sbaic ti crixchanoetique te ti nae, tsc'an chtal yic' batel yu'un laj scuyic ti chujuben sjol ti Jesuse yu'un ti hech tspase. 


text:
<pb/>Te oyic cha'vo' oxvo' ti jchi'iltac ti ichanubtasvan ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique. Te talemic ti Jerusalén. Ja' laj yalic: ―Te tiq'uil ti yo'nton ti Satanase, ja' ti totil pucuje. Hech yu'un ti xu' yu'un tsloq'ues pucujetic ti yo'ntonic crixchanoetic ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Jesuse laj yic' tal ti stojol ti jchanubtasvanejetique ti scuyoj sbaique. Hech lic yalbe lo'il. Oy sjam ti lo'il ti laj yalbee. Hech laj yalbe: ―Ti Satanase ¡bu ba sc'an sloq'ues ti xchi'ile! 


text:
Ti Satanase mi tscontrain ti xchi'iltaque, ja' tsp'ev sbaic obi. Mi hech tspase, mu haluc tspas mantal. Ora chtenat loq'uel. 


text:
<pb/>’Melel ti c'usi chacalbeique, scotol ti much'utic chopol ti c'usi tspasique, chopol ti c'usi chalique, chopol ti c'usi tsnopique, oy to perdón mi tsc'anique. 


text:
Ja' no'ox ti much'u ti chopol chc'opoj yu'un ti Ch'ul Espíritue, mu'yuc xa perdón. Ja' ch-ac'batic stoj sbatel osil ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Yu'un ti hech laj yal ti Jesuse, yu'un laj yalic hech: ―Oy pucuj ti yo'nton ―xchiic. Mu xch'unic ti ja' ventaimbil yo'nton yu'un ti Ch'ul Espíritue. Hech yu'un ti hech laj yal ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti yamal sc'opilal laj ya'i ti sme'e ti yits'inabtaque ti Jesuse (Mt. 12:46‑50; Lc. 8:19‑21) 


text:
<pb/>Ital ti yits'inabtac ti Jesuse xchi'uc ti sme'e, tal sq'uelic ti Jesuse. Te va'ajtic ihul ti amac'. ―Ic'bun me loq'uel tal ―xchi. 


text:
<pb/>Ep ti much'utic te nacajtic ti yut na. Te sjoyubtaojic ti Jesuse. Hech yu'un lic yalbeic ti Jesuse: ―Ba c'opono ti ame'e xchi'uc ti avits'inabtaque. Te va'ajtic ti amac' chasa'ot ―x'utat. 


text:
Hech lic tac'avuc ti Jesuse: ―Hech, ja' jme', ja' quits'inab pero más tsots sc'opilal scotol ti much'u tspas ti c'usi sc'an yo'nton ti Diose. Ja' quits'in obi, ja' quixlel obi, ja' jme' obi chc'ot ―xut. Hech yu'un ti Jesuse lic sq'uelbe satic ti much'utic nopol joyubtabil yu'une. Hech laj yal: ―Ja' jme', ja' quits'inab c'otemic avi jayvo'ic li'to ―xchi. Ja' sc'opilal ti much'utic te nopol joyubtabile.<pb/>


text:
Yan vuelta lic chanubtasvanuc te ti ti'nab ti Jesuse. Yu'un lum ep laj stsob sbaic tal ti jchi'iltaque, hech yu'un ba nacluc te ti yut barco ti Jesuse. Ti barcoe te ti ba ho'. Te nacajtic ti ti'ti'nab scotol ti crixchanoetique. 


text:
Oy ic'ot sat strigo ti lequil lum. Ich'i, iyac' sat. Ja' lec laj yac' sat. Oy laj yac' sat lajuneb xcha'vinic ti p'ej, oy laj yac' sat oxvinic ti p'ej, oy laj yac' sat ho'vinic ti p'ej. 


text:
Nopilanic lec hech chaj c'u che'el laj xa calboxuc ―xchi ti Jesuse. Ja' ti c'u yu'un laj yal lo'il ti Jesuse (Mt. 13:10‑17; Lc. 8:9‑10) 


text:
<pb/>Ti c'alal ja' xa no'ox te oy ti much'utic scotol ora tsts'aclivan xchi'uc ti lajchavo'ique, hech lic sjac'beic ti Jesuse ti c'usi sjam ti lo'il ti laj yale. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Ti ho'oxuque ac'biloxuc ana'ic ti c'u che'el tsventaimbe yo'ntonic crixchanoetic ti Diose. Mu to oyuc much'u yan hech ya'yojic hech chaj c'u che'el ti ho'oxuque. Ti yantique ja' no'ox cha'i ti lo'ile. 


text:
Hovil ti chililanique, mu ono'ox xch'unic. Hovil ti cha'ilanique, mu ono'ox xc'ot ti yo'ntonic. Hech yu'un ti ja' no'ox chcalbe lo'il. Yu'un mu sc'an sutes yo'ntonic yu'un ti smulique yu'un hech chlic ch'aybatuc smulic ―xchi ti Jesuse. Ja' sjam ti lo'il yu'un ti much'u ba sts'un strigoe (Mt. 13:18‑23; Lc. 8:11‑15) 


text:
<pb/>Hech laj yalbe uc: ―Mi muc xava'ibeic sjam ti lo'il ti laj xa cale, ¿c'u che'el chava'ibeic sjam ti yan lo'il ti ta to xcal? 


text:
Ti sat strigoe ti ic'ot ti bee, ja' señail ti much'utic ya'yojic xa ti sc'op ti Diose. C'alal laj ya'yique, mu'yuc sc'opilal ti yo'ntonic hech yu'un hech xu' laj sloq'ues ti Satanase. 


text:
Ti sat strigoe ti ic'ot ti bu tontique, ja' señail ti much'u ti ora no'ox chch'un c'alal cha'ibeic sc'op ti Diose. Nichim no'ox yo'ntonic yu'un laj xch'unic. 


text:
J'oc' no'ox te oy ti yo'ntonic. Mu xcom ti yo'ntonic. Mi chich'ic vocol, mi chich'ic ilbajinel yu'un ti sventa ti sc'op ti Diose, ti ora no'ox chchibaj yo'ntonic. 


text:
Ti sat strigoe ti ic'ot ti bu ch'ixtique, ja' señail ti much'utic batem ti yo'ntonic ti c'utic oy li' ti balumile. Tsc'an sc'ulejal. C'usuc no'ox tsc'an. Ja' te chlo'laat yu'un ti c'usi tsc'ane. Hech yu'un ti sc'op ti Diose ti cha'ie, ja' chquevtaat yu'un ti sbic'tal yo'ntonique. Hech yu'un mu xac' sat ti sc'op ti Diose te ti yo'ntonique. 


text:
Ti sat strigoe ti ic'ot ti bu lequil lume, ja' señail ti much'utic chac' ti yo'ntonic ti sc'op ti Diose. Tsatin ti sc'op ti Diose te ti yo'ntonique. Oy bu tsatin lajuneb xcha'vinic, oy bu tsatin oxvinic, oy bu tsatin ho'vinic ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti c'u che'el laj ya'i ja' no'ox hech ac'o yal ti yan c'ac'al (Lc. 8:16‑18) 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe uc: ―Mi jtsanoj jtojtic, muc un chcac'tic ti yolon almud, mi ti yolon jvayebtic. Ja' chcac'tic ti scuxabbil toj. 


text:
Ja' no'ox hech scotol ti c'utic chajchanubtasoxuc atuquic ti ora to, oy ti aventaic ti jamal chavalic ti yan c'ac'al. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe uc: ―A'ibo sjam ti c'utic chacalbeique. Yu'un mi chach'unic ti c'utic chacalboxuque ti scotol avo'nton, más jelaven chayac'boxuc ana'ic ti Diose. 


text:
Yu'un scotol ti much'u chch'un ti c'usi chcalbee, ja' ch-ac'bat sna' yan. Ti much'u mu xch'un ti c'usi chcalbee, mu'yuc xa c'usi ch-ac'bat sna' yan. Ti c'u yepal sna' tscuye, ja' chpojbat ―xchi ti Jesuse. Ja' ti lo'il yu'un ti trigoe ti stuc sna'oj chch'i talel 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yal uc: ―Chacalbeic ti c'utic x'elan tspasvan ti mantal ti Diose. Sna'oj stuc c'u che'el ch-abtej hech chaj c'u che'el ti trigo ti laj smuc ti slum jun vinic. 


text:
Ti vinique ja' no'ox chvay, ja' no'ox chlic, ja' no'ox chil ti chloc' tal ti strigoe, chil ti chch'ie. Mu sna' c'u che'el. 


text:
Yu'un stuc sna'oj c'u che'el chch'i tal. Jbael chac' tal yanal, patil chch'i tal ti unen sate, patil chyijub ti sate. 


text:
Hech yu'un mi itaquij, hech yu'un ti ora tstac batel ti much'u chba scupe yu'un laj sta xa yorail tscup ―xchi ti Jesuse. Ja' ti lo'il yu'un ti sbec' mostazate'e (Mt. 13:31‑32; Lc. 13:18‑19) 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yal uc: ―¿C'usi señail chacalboxuc yu'un hech chana'ic c'utic x'elan tspasvan ti mantal ti Diose? ¿C'usi lo'ilal chcal yu'un hech chana'ic c'utic x'elan? 


text:
Chacalbeic c'u x'elan. Oy yip ch-abtej hech chaj c'u che'el ti biq'uit sbec' mostazate' ti ts'umbil ti lume ti muc' chc'ot. Lum biq'uit ti sbec' mostazate'e. Ja' más muc'tic sbec' ti yan ts'unubiletique. 


text:
Mi ich'ie, ja' no'ox más ep tsjam sba. Ja' mu sjam sba lec ti yan ts'unubiletique. Ti mostazate'e muc'tic ti sc'obe. Hech yu'un xu' chtal spasic stso'op te ti sc'ob ti mostazate'e ti mutetique yu'un ep yaxinal ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti puru lo'il laj yal ti Jesuse (Mt. 13:34‑35) 


text:
<pb/>Oy to ep yan lo'il laj yalbe ti jchi'iltaque ti Jesuse hech laj xchanubtas ti c'utic tsc'an ti Diose. Ja' no'ox laj yalbe ti c'u yepal xu' chcom ti yo'ntonique. 


text:
Puru lo'il laj yalbe. Oy sjam ti lo'ile. C'alal stuquic xa no'ox xchi'uc ti yajchanc'opetique, lic yalbe ya'yic c'usi sjam ti lo'il ti laj yale. Ja' sc'opilal ti Jesuse ti laj spajes ti iq'ue xchi'uc ti nabe (Mt. 8:23‑27; Lc. 8:22‑25) 


text:
<pb/>C'alal imal xa ti c'ac'ale, hech lic yal ti Jesuse: ―Batic ti jech nab ―xut ti yajchanc'opetique. 


text:
<pb/>Hech laj sc'oponic comel ti jchi'iltaque ti c'u yepal te stsoboj sbaique. Yu'un te ono'ox tiq'uil ti yut barco ti Jesuse te ti ba nab, hech yu'un ba staic ti Jesuse ti yajchanc'opetique. Oy yan barcoetic laj xchi'inic batel uc. 


text:
Tsots ital ic'. Lic nicuc ti jyalel ti nabe. Hech yu'un i'och ho' ti yut barco. Hech yu'un c'an ch'ayuc yalel ti ho' ti barcoe. 


text:
Ti Jesuse te vayal ti xchac barco. Oy xonjol yu'un te ono'ox oy pimil poc' sventa naclebal. Hech yu'un lic stijic ti Jesuse. Hech laj yalbeic: ―Maestro, ¿mi mu tsotsuc sc'opilal chava'i ti chijch'ay xa ti ho'? ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech ilic ti Jesuse. Laj spajes ti iq'ue. Hech laj yalbe ti nabe: ―Lamajan ―xut. Hech ipaj ti iq'ue. Ipaj uc ti nabe. Ilamaj scotol. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe ti yajchanc'opetique: ―¿C'u yu'un chaxi'ic? Yu'un mu ono'ox ach'unojucun ti lec, hech yu'un chaxi'ic ―xchi. 


text:
<pb/>Más ep ixi'ic. Hech laj yalbe sbaic: ―¿Much'u vinical li'to ti ich'umbat smantal yu'un ti iq'ue xchi'uc ti nabe? Ti ora no'ox ipaj yu'un ―xut sbaic.<pb/>


text:
C'alal iloc' ti barco ti Jesuse, ti ora c'ot snup ti be jun jchi'iltutic te nacal ti Gadara. Ochem pucuj ti yo'nton ti vinique. Te iloc' tal ti campo santo yu'unique. 


text:
Ti bu chba ac'atuc ti ánimae ja' te snainoj. Yu'un pujul ch'enetic jombil ti ton ti bu ch-ac'at ti ánimaetique te ti campo santo yu'unique. Ti vinique mu xu' xchucat manchuc mi ti cadenataq'uin. 


text:
Ep vuelta ichucbat sc'ob xchi'uc yacan. Ichucbat sc'ob ti cadenataq'uin. Itic'at ti manya. Ja' pasbil ti taq'uin. Tojtojtuch'el yu'un ti cadenae. Tojtojc'asel yu'un ti taq'uine ti pasbil ti manyae. Mu'yuc much'u xu' yu'un tspas ti manso. 


text:
Hech laj yal ti Jesuse: ―Pucuj, loc'an tal ti yo'nton avi vinic li'to ―x'utat. Yu'un ti hech laj yal ti Jesuse, hech yu'un tsots lic c'opojuc ti vinique, hech laj yalbe: ―Mu aventaucun, Jesús, ho'ot Snich'onot ti Dios ti jelaven sp'ijile. Avocoluc ti stojol ti Diose, mu me xavilbajinun ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse lic sjac'be: ―¿C'usi abi? ―xut. Itac'av ti vinique: ―Legionun, yu'un epuntutic li' ochemuntutic ti yo'nton ―xchi. 


text:
Scotol ti pucujetique laj yalbeic vocol ti Jesuse. Hech laj yalbeic: ―Mi yu'un chaloq'uesuntutique, tacuntutic batel ti yo' bu ti chitometique. Ac'un chi'ochtutic ti yo'ntonic ―xchiic. 


text:
<pb/>―Te batanic ―xchi ti Jesuse. Hech iloq'uic ti yo'nton ti vinique ti pucujetique, ba stic' sbaic ti yo'ntonic ti chitometique. Jutuc van mu sta cha'mil ti cot ti chitometique. Ti chitometique scotolic anil ba sten sbaic yalel ti ch'en hech i'ochic ti nab. Te laj sjiq'uic ho'. Te icham o scotol. 


text:
<pb/>Ibatic ti anil ti jchabiejchitometique. Ba yalbeic ti much'utic te oy ti jteclum, ti much'utic te nacajtic ti vits. Scotolic ba yalbeic ti c'usi ic'ot ti pasele. Hech yu'un scotol ti jchi'iltaque tal sq'uelic mi melel ti hech ic'ot ti pasele. 


text:
Italic ti yo' bu oy ti Jesuse. Te laj yilic ti vinique ti ch-ilbajinat ono'ox yu'un ti pucuje, ja' ti ep pucujetic iloq'uesbat ti yo'ntone, te nacal, slapoj xa sc'u' spoc', tsna' xa balumil. Ixi'ic yu'un. 


text:
Icholbat ya'yic yu'un ti much'utic laj yilique ti c'u che'el icoltaat ti vinique ti oy ono'ox pucujetic ti yo'ntone, ti c'u che'el ichamic ti chitometique. 


text:
Hech yu'un ti jchi'iltaque ti te nacajtique laj yalbeic vocol ti Jesuse yu'un ac'o loc'uc batel ti slumalic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj stic' sba ochel ti barco yu'un tsut talel yan vuelta li'to. Ti vinique ti iloq'uesbat pucujetic ti yo'ntone, laj yalbe vocol ti Jesuse yu'un chchi'in. 


text:
<pb/>―Mu xu' ―xchi ti Jesuse. Hech laj yalbe: ―Batan ti ana, hech chc'o avalbe ya'yic ti avuts avalaltaque: “Q'uelo avil, laj xc'uxubinun ti Cajvaltique, laj scoltaun, hech yu'un lec oyun tana”, xavut ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti vinique lic spuc te ti slumal ti c'u che'el icoltaat yu'un ti Jesuse. Decápolis sbi ti slumale yu'un oy lajuneb jteclum. Scotolic ich'ay yo'ntonic ti c'alal laj ya'yique. Ja' sc'opilal ti icol yu'un ti Jesuse ti stseb ti Jairoe xchi'uc ti ants ti ipicbat sc'u' ti Jesuse (Mt. 9:18‑26; Lc. 8:40‑56) 


text:
<pb/>C'alal icha'sut xa tal li' ti jech nab ti Jesuse, ep jchi'iltac laj stsob sbaic tal ti stojol. C'alal te oy ti ti'nab ti Jesuse, 


text:
ital jun vinic, Jairo sbi. Ja' yich'oj yabtel te ti templo cu'untutique, ho'ontutic ti judiountutique. C'alal laj yil ti Jesuse ti Jairoe, ti ora ba spatan sba ti stojol. 


text:
Laj yalbe vocol ti Jesuse. Hech laj yal: ―Chcham xa ti jtsebe. La' ac'o ac'ob ti sjol yu'un ac'o chopuc, hech chcuxi ―xchi ti Jairoe. 


text:
<pb/>Laj xch'un ti Jesuse, hech laj xchi'in batel ti Jairoe. Its'acliat batel yu'un ep yan jchi'iltac. Hech xumetic batel. 


text:
Laj sa' ep doctoretic. Más no'ox i'ac'bat yich' vocol. Jovil ti j'ech'el ilaj scotol ti c'usi oy yu'une. Mi jutuc muc ono'ox xlecub. Yac'oj sba ti bats'ejel ti xchamele. 


text:
Yu'un ya'yojbe sc'opilal ti Jesuse, hech yu'un te xchi'uc batel ti crixchanoetique. Laj spits sba jelavel ti antse asta c'ot spicbe sc'u' ti Jesuse. 


text:
Yu'un hech laj snop ti yo'nton: Mi ja' no'ox ti jtsacbe sc'u', hech chicol o, xchi ti yo'nton ti antse. 


text:
Ti Jesuse laj ya'i ti oy iloc' yip. Ti ora laj sjoyp'in sba, hech laj sjac'be ti crixchanoetique: ―¿Much'u laj spicbun jc'u'? ―xchi. 


text:
<pb/>I'albat yu'un ti yajchanc'opetique: ―Yac'oj sba chasnet'ot ti crixchanoetique chavil. ¿C'u yu'un chaval: “Much'u laj spicun”, xachi? ―xchiic. 


text:
Hech yu'un ixi' ti antse. Yu'un laj sna' ti ichop xa ti xchamele, hech yu'un lic squejan sba ti stojol. Jamal laj yalbe scotol. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Nich'on, colemot xa yu'un laj ach'un ti xu' cu'une. Jun avo'nton batan, j'ech'el ichop xa ti achamele ―x'utat. 


text:
<pb/>C'alal yac'oj sba tsc'opon ti antse ti Jesuse, oy much'utic italic te ti sna ti Jairoe, ja' ti oy yabtel te ti temploe. Hech hul albatuc: ―Icham xa ti atsebe. Mu xa xavac'be svocol ti Maestroe ―x'utat. 


text:
<pb/>Te yabinoj ti Jesuse ti hech i'albate, hech yu'un lic yalbe ti ora ti Jairoe: ―Mu me xach'un. Ja' no'ox chach'un ti xu' cu'une ―xut. 


text:
<pb/>Ti Jesuse mu sc'an ti chchi'inat batel yu'un scotolique. Ja' no'ox laj yic' batel ti Pedroe, xchi'uc ti Jacoboe, xchi'uc ti Juane, ja' ti yits'in ti Jacoboe. 


text:
C'alal ic'otic ti sna ti Jairoe, laj yil ti Jesuse ti xlaquetic ch-oq'uic ti jchi'iltaque, ti chich'ic mule. 


text:
I'och ti yut na ti Jesuse. Hech laj sjac'be: ―¿C'u yu'un xalaquetic no'ox cha'oq'uic? Mu chamenuc ti tsebe, vayal no'ox ―xchi. 


text:
<pb/>Yu'un ti hech laj yal ti Jesuse, ep ilabanat yu'un ti jchi'iltaque yu'un laj sna'ic ti icham xa ti tsebe. Ti Jesuse laj stac loq'uel scotolic. Ja' no'ox laj yic' ti stot sme' ti tsebe xchi'uc ti oxvo' xchi'iltaque. Ja' no'ox i'ochic batel xchi'uc ti bu oy ti ánimae. 


text:
Ti Jesuse laj stsacbe sc'ob ti tsebe, hech laj yalbe: ―Talita cumi ―xut. Ja' sjam c'alal jelavesbil: Tseb, chacalbe, lican, xut. 


text:
<pb/>Ti ora ilic ti tsebe, ixanav batel. Cuxul xa. Oy lajcheb habil yich'oj ti tsebe. Toj ch'ayel yo'nton scotolic. 


text:
Ti Jesuse tsots laj spas ti mantal ti stot sme' ti tsebe. Hech laj yalbe: ―Mu me much'u chavalbe ya'yic ―xut. Hech laj yalbe mantal uc: ―Ac'bo sve'el ti atsebe ―xchi ti Jesuse.<pb/>


text:
C'alal laj yo'nton ti Jesuse, isut batel ti Nazaret, ja' ti slumale. Laj xchi'in batel ti yajchanc'opetique. 


text:
C'alal te xa oy ti slumal, ti sc'ac'alil ti jcux co'ntontutic ibat ti templo ti Jesuse. Te c'ot chanubtasvanuc. Ep ti much'utic laj ya'ibeic sc'ope. Ti c'alal laj ya'yique, ich'ay yo'ntonic. Hech lic yalbe sbaic: ―¿Bu laj xchan tal ti oy sp'ijil ti jchi'iltic li'to? Yu'un jchop o ti c'op chale. Jchop o ti yabtel tspase ―xut sbaic―. 


text:
Ja' ti carpintero ono'ox li'i. Ja' yol ti María avi to. Ja' yits'inabtac ti Jacoboe xchi'uc ti Josee xchi'uc ti Judase xchi'uc ti Simone. Ja' yixleltac ti tsebetic ti li' nacalucutic xchi'uque ―xut sbaic. Yu'un xojtiquinic hech yu'un ti muc spasbeic ti muc' ti sc'ope. 


text:
Ti Jesuse hech lic yalbe: ―Buc no'ox chbatic ti j'alc'opetic yu'un ti Diose, ja' tspasat ti muc'. Ja' no'ox te ti slumal xchi'uc ti sna xchi'uc ti bu oy ti yuts yalaltaque, ja' mu spasat ti muc' ―xut. 


text:
<pb/>Yu'un ti muc spasat ti muc' ti sc'ope te ti slumal, hech yu'un muc xu' yu'un spas ep jchop o abteletic te. Ja' no'ox cha'vo' oxvo' icol ti jchameletique. Ti Jesuse laj yac' sc'ob laj yac'be ti sjolic ti jchameletique hech icolic. 


text:
Ich'ay yo'nton ti Jesuse yu'un ti muc sc'an xch'unique. Hech yu'un iloc' batel ti Jesuse. Xmelmun ixanav batel scotol ti biq'uit jteclumetique ti te oyic ti sjoylejal ti Nazarete. Te ichanubtasvan. Ja' sc'opilal ti itacatic batel ti lajchavo'ique (Mt. 10:5‑15; Lc. 9:1‑6) 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj yic' tal ti stojol ti lajchavo' yajchanc'opetique hech lic xch'ac. Cha'cha'vo' tstac batel. Lic yac'be sp'ijilic yu'un tsloq'uesic pucujetic ti yo'ntonic ti crixchanoetique. 


text:
Hech laj spas ti mantal: ―C'alal chabatique, mu'yuc c'usi chavich'ic batel. Mu xavich'ic batel ave'elic, mu xavich'ic batel ataq'uinic. Ja' no'ox xu' chavich'ic batel anamte'ic. 


text:
<pb/>Hech laj yalbe uc: ―Mi na'och ti jun na, teno'oxan o. Mu me xajel asta chaloc' batel ti jteclum ti bu nac'ote. 


text:
Scotol ti much'utic mu xaspasot ti muc', ti mu sc'an xa'i ac'opique c'alal chaloq'uic batel ti sna, mi ti slumal, ta me xalilinic comel stanil avacanic. Ti stanil avacanique, ja' señail ti icom ti sventaic yu'un muc xaspasoxuc ti muq'ue ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech laj xch'unic, hech ba xcholbe ya'yic ti jchi'iltaque ti ac'o sutes yo'ntonic yu'un ti smulique. 


text:
Laj sloq'uesbeic ep pucuj ti yo'nton ti jchi'iltaque. Laj yac'beic aceite ti sjolic ep ti jchameletique, hech icol yu'unic. Ja' sc'opilal ti imilat ti Juane, ja' ti laj yac' ich'ho'e (Mt. 14:1‑12; Lc. 9:7‑9) 


text:
<pb/>Yu'un ep puquem sc'opilal ti Jesuse, hech yu'un laj ya'i uc ti ajvalile, ja' ti Herodese. Yu'un oy laj yalic ti jchi'iltaque: ―Lume, ja' ti Juane, ja' ti laj yac' ich'ho'e. Icha'cuxi xa loq'uel tal ti ch'en. Hech yu'un oy sp'ijil yo'nton hech yu'un xu' tspas jchop o abteletic ―xchiic. 


text:
<pb/>Oy yan laj yalic: ―Lume, ja' ti Elíase, ja' ti j'alc'op yu'un Dios ti vo'one ―xchiic. Oy yantic uc laj yalic: ―Lume, ja' j'alc'op yu'un Dios hech chaj c'u che'el ti j'alc'opetic yu'un ti Diose ti vo'one ―xchiic. 


text:
<pb/>C'alal laj ya'i ti Herodese, hech laj yal: ―Lume, ja' ti Juane, ja' ti laj cac' ti c'oc'bel sjole. Icha'cuxi xa loq'uel ti ch'en ―xchi. 


text:
<pb/>Yu'un c'alal cuxul to ti Juane, ti Herodese laj stsac, laj xchuc, laj stic' ti chuquel ti scoj ti Herodíase, ja' ti yajnil ti yits'ine, ja' ti Felipee. Yu'un ti Herodese laj spojbe yajnil ti yits'ine laj yic'. 


text:
Ti Herodese yu'un hech ono'ox i'albat yu'un ti Juane: ―Mu xtun ti laj apojbe ti yajnil ti avits'ine laj avic'. Mu hechuc chal ti leye ―xut. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Herodíase, ja' ti antse, mu xtun laj yil ti Juane yu'un ti hech laj yale. Sc'an xmilvan ti antse pero mu to xu' yu'un. 


text:
Yu'un ti Herodese laj spas ti muc' ti Juane yu'un laj sna' ti toj ti viniquil ti Juane, ti lec ti yo'ntone. Hech yu'un laj yac' ti chabiel naca me milatuc. Manchuc mi muc xa'ibe lec sjam ti c'usi laj yal ti Juane, nichim no'ox yo'nton sc'an cha'ibe sc'op. 


text:
C'alal iloc' sabilal ti Herodese, laj spasic q'uin. Laj yic' tal ti yaj'abtele yu'un chve'ic te ti q'uin xchi'uc, ja' ti much'utic yac'ojbe yabtele, ja' ti much'utic ochemic ti presidentee, xchi'uc ti capitan soldadoetique, xchi'uc ti jc'ulejetique te ti estado Galilea. C'alal i'och batel yu'un ba ac'otajuc ti stsebe, laj sna' ti antse ti ja' xa yorail xu' tspas. Ti tsebe te i'ac'otaj ti stojol scotolic. Puru viniquetic te o. Yu'un ti i'ac'otaje ja' no'ox yu'un ac'o c'upinatuc. Lec laj yil ti Herodese xchi'uc ti yaj'abtele ti te xchi'inoj ti mesae. Hech yu'un c'alal laj yo'nton ac'otajuc ti tsebe, hech lic yal ti Herodese: ―C'usuc no'ox chac'an, chacac'be. 


text:
Yiloj ti Diose chacac'be c'usi chac'an. Manchuc mi chac'an o'lol ti bu ti jpas mantal, chacac'bot ―xut ti tsebe. 


text:
<pb/>Iloc' batel ti tsebe, ba sc'opon ti sme'e. ―¿C'usi ti jc'ambe? ―xchi. ―Ja' xac'ambe ti sjol ti Juane, ja' ti chac' ich'ho'e ―xchi itac'av ti sme'e. 


text:
<pb/>Hech isut tal ti anil ti tsebe. Hech hul sc'ambe ti Herodese: ―Ti jc'an ti chavac'bun ti plato ti ora to sjol ti Juane, ja' ti chac' ich'ho'e ―xchi. 


text:
<pb/>C'alal laj ya'i ti Herodese, ep laj yich' mul. Scoj ti hech laj yale, scoj uc ti laj ya'yic uc ti yaj'abtele ti te xchi'inoj ti mesae, hech yu'un muc sc'an sutes sc'op. 


text:
Hech ibat ti yajsoldadoe, ba sc'oc'be sjol ti Juane ti te tiq'uil ti chuquele. Laj yich'be tal sjol ti plato. Laj yac'be ti tsebe. Ti tsebe ba yac'be ti sme'e. 


text:
<pb/>C'alal laj ya'yic ti yajchanc'opetic ti Juane, tal yich'beic batel ti sbec'tale, ba smuquic. Ja' sc'opilal ti imac'linat ho'mil viniquetic (Mt. 14:13‑21; Lc. 9:10‑17; Jn. 6:1‑14) 


text:
<pb/>Ti lajchavo'ique ti itacatic batel yu'un ti Jesuse, isutic tal ti yo' bu oy ti Jesuse. Hul xcholbeic ya'i scotol ti c'utic laj spasique xchi'uc ti c'utic laj yaq'uic ti chanele. 


text:
Yu'un ep ti much'utic italilanic asta muc spas chve'ic, hech yu'un ti Jesuse hech laj yalbe ya'yic ti lajchavo'ique: ―Ja' lec ti jq'uej jbatic. Batic ti xocol balumil yu'un te xu' chacux avo'ntonic ―xut. 


text:
Ep ti much'utic laj yilic ti ibatique. Laj yojtiquinic. Hech yu'un anil laj sts'acliic batel, ja' laj stamic batel ti ti'ti'nab. Ja' talemic ti jujun jteclum. Ja' jbael ic'otic ti xocol balumil stuquic. 


text:
C'alal c'o va'luc ti lum ti Jesuse, laj yil te stsoboj sbaic ep crixchanoetic. Laj xc'uxubin yu'un hech c'otemic hech chaj c'u che'el carneroetic ti mu'yuc jpaxtol yu'unique. Lic chanubtasvanuc ti Jesuse. Ep ti c'utic laj yalbee. 


text:
C'alal ich'ay xa ti c'ac'ale, hech lic albatuc yu'un ti yajchanc'opetique: ―Xocol balumil li'to. Ich'ay xa ti c'ac'ale. 


text:
Hech yu'un taco batel ti crixchanoetique ac'o batuc ti coloniaetic xchi'uc ti biq'uit jteclumetic ti li' nopajtique. Ac'o ba sman sve'elic, yu'un mu yich'ojuc tal sve'elic ―xchiic. 


text:
<pb/>Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Ac'bo sve'elic ho'oxuque ―xchi. Itac'avic: ―¿Bu ti jtatutic ti chib ciento denariotaq'uin yu'un ti jmantutic tal ti caxlan vaj ti tsve'ique? ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj sjac'be: ―¿Jayib caxlan vaj avich'ojic talel? Ba q'uelo ―xut. C'alal laj sq'uelic, hech tal yalbeic: ―Quich'ojtutic ho'ob muc'tic caxlan vaj xchi'uc cha'cot choy ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj yal ti jayjayvo' chic' sbaic. Hech yu'un hech laj spas ti mantal ti jchi'iltaque ac'o ba nacluc ti vomoltic. 


text:
Hech yu'un hech laj yic' sbaic. Laj snacan sbaic. Oy laj yic' sbaic ti ho'vinic ti vo'. Oy laj yic' sbaic ti lajuneb yoxvinic ti vo'. 


text:
Ti Jesuse laj stsac ti caxlan vaje xchi'uc ti cha'cot choye. Laj sq'uel muel vinajel, hech lic yalbe vocol ti Diose. Laj xet'ilan ti caxlan vaje. Laj yac'be ti yajchanc'opetique. Ti yajchanc'opetique laj yac'beic ti crixchanoetique. Laj stuch'ilan uc ti cha'cot choye. Scotolic laj yich'ic uc ti choye. 


text:
Patil laj stsobic ti xet'elal caxlan vaje xchi'uc ti sobril choye ti te comene. Inoj lajcheb almud ti sobril ti caxlan vaj ti laj sve'ique xchi'uc ti sobril choye. 


text:
Ja' no'ox tsacbil ti venta ti viniquetique ti ive'ique. Ho'mil. Ja' sc'opilal ti ixanav ti yacan ti ba ho' ti Jesuse (Mt. 14:22‑27; Jn. 6:16‑21) 


text:
<pb/>Ti Jesuse ti ora laj stic' ochel ti barco ti yajchanc'opetique, laj stac jelavel c'alal ti jech ti'nab te ti bu jteclum Betsaida. Te to icom ti Jesuse. Stuc xa no'ox laj sc'opon comel ti jchi'iltaque. 


text:
C'alal laj yo'nton laj sc'opon comel ti jchi'iltaque, imu batel ti vits stuc ti Jesuse, ba sc'opon Dios. 


text:
C'alal i'ic'ub ti osile, te oy ti o'lol nab ti barcoe ti bu tic'ajtic ti yajchanc'opetique. Ja'uc ti Jesuse te oy ti vits. 


text:
Laj yil ti Jesuse ti ilubique. Mu xa xu' yu'unic tstijic batel ti barcoe yu'un chpajesvan ti iq'ue. Hech yu'un c'alal po'ot xa tsacub, ital ti Jesuse ti bu yac'oj sba chanavic batele. Ixanav talel ti yacan ti ba ho' ti Jesuse. Snopoj ti chjelav batel stuc ti Jesuse. 


text:
C'alal laj yilic ti chanav talel ti yacan ti ba ho' ti Jesuse, ixi'ic scotolic. Laj scuyic ti ja' ch'ulelal hech lic avanucuc. Ti ora ic'oponat yu'un ti Jesuse. Hech i'albat: ―Mu me xaxi'ic yu'un ho'on Jesusun. Muc'ubtaso avo'ntonic ―xut. 


text:
<pb/>Och xchi'in ti barco. C'alal i'oche, ipaj ti iq'ue. Ich'ay yo'ntonic ti yajchanc'opetique yu'un muc xa'ibeic sjam ti c'u che'el ipaj ti iq'ue. 


text:
Muc xa'ibeic sjam uc c'u che'el i'epaj ti caxlan vaje yu'un ti Jesuse yu'un mu'yuc to sc'opilal ti yo'ntonic. Ja' sc'opilal ti laj scolta jchameletic te ti Genesaret ti Jesuse (Mt. 14:34‑36) 


text:
<pb/>C'alal ic'otic ti hech ti'nab, iloq'uic ti barco te ti jteclum Genesaret sbi. Te laj xchuquic comel ti barcoe. 


text:
Hech yu'un ti ora ba yalbeic ti much'utic oy jchamel yu'unique: ―Li' xa oy ti jlumaltic ti Jesuse. Q'uecho me batel ti ora xchi'uc ti svayebe ti jchamel avu'unique, ba ac'o ti stojol. Te oy ti jteclum lum toi ―xut. Hech yu'un ti c'alal laj ya'yic ti bu oy ti Jesuse, scotolic ti buc no'ox nacajtique ti sjoylejal ti Genesarete, hech laj sq'uechbeic batel xchi'uc svayebic ti jchameletique. C'ot yaq'uic ti stojol ti Jesuse. 


text:
Buc no'ox i'och ti Jesuse, mi biq'uit jteclum, mi muc'ta jteclum, mi colonia, laj smetsanic ti bebetic ti jchameletique. Laj yalbeic vocol ti Jesuse manchuc mi sba sc'u' no'ox tspicbeic. Scotol ti much'utic laj spicbeique, hech icolic uc.<pb/>


text:
Italic ti stojol ti Jesuse cha'vo' oxvo' ti fariseoetique xchi'uc ti much'utic ichanubtasvanic ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique. Ja' talemic ti Jerusalén ti jchanubtasvanejetique. 


text:
Laj sq'uelic ti mu haluc laj spoc sc'obic cha'vo' oxvo' ti yajchanc'opetic ti Jesuse ti c'alal lic ve'uque. Laj scuyic ti mu lecuc ch-ilatic yu'un ti Diose yu'un ti hech tspasique, hech yu'un laj sa'beic smul. 


text:
(Yu'un ti fariseoetique xchi'uc scotol ti jchi'iltaque, ho'on ti judioun xchi'uque, xch'unojic ti c'u che'el laj spasic ti antiguo jtotutique, hal tspoc sc'ob, patil chlic ve'ucuc. 


text:
C'alal tsutic tal ti plaza, ja'to mi hal laj spoc sc'obique, ja'to chlic ve'ucuc. Oy to ep yan c'op xch'unojic spasel uc. Ja' ti c'u che'el tsuquic stazaic, xchi'uc sjarroic, xchi'uc sp'inic ti ja' pasbil ti taq'uine.) 


text:
Ti fariseoetique xchi'uc ti much'utic ti ichanubtasvanic ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique hech lic sjac'beic ti Jesuse: ―¿C'u yu'un mu xa spasic ti avajchanc'opetique hech chaj c'u che'el laj spasic ti antiguo jtatamoltique? Ti antiguo jtatamoltique hal laj spoc sc'obic c'alal ive'ic yu'un hech lec ac'o ilatuc yu'un ti Diose. Ti avajchanc'opetique mu xa hechuc tsnop c'alal tspoc sc'obic c'alal chve'ique ―xchiic. 


text:
<pb/>Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Jlo'lavanejoxuc. Melel ti hech ac'opilalic cholbil yu'un ti Isaíase, ja' ti j'alc'op yu'un ti Diose ti vo'one:<pb/>Hovil ti chispasucun ti muc' ti sc'opic ti achi'iltac li'to, mu teucun ti yo'ntonic.<pb/> 


text:
Sc'op no'ox crixchanoetic xchi'uc smantal no'ox crixchanoetic ti chaq'uic ti chanele.<pb/>Mu jc'opuc ti chaq'uic ti chanele, ti xchie. Ja' ac'opilalic obi. 


text:
Yu'un laj xa acomesic ti smantal ti Diose. Mu xa tsotsuc sc'opilal chava'yic. Ja' tsots sc'opilal chava'yic ti smantal no'ox ti crixchanoetique, xchi'uc ti ajarroique xchi'uc ti atazaique. Oy to ep yan hech chapasic uc ―xut. 


text:
<pb/>Hech laj yalbe uc: ―Lec chava'yic ti ja' no'ox chach'unic spasel ti c'u che'el laj spasic ti antiguo atatamolique, hech chach'aybeic ti smantal ti Diose. 


text:
Yu'un hech laj yal ti Moisese: “Paso me ti muc' atot ame'”, xchi. Laj yal uc: “Ja' ti much'u chopol chc'opoj yu'un stot sme', ta me xcham”, xchi. 


text:
Ti ho'oxuque lec chava'yic ti mu tsotsuc sc'opilal cha'i ti tspas ti muc' ti stot sme'ique. “Ti c'u yepal ti laj jnop ti c'an cac'bote, ja' laj xa cac' sventa smoton Diose”, mi xut ti stot sme'e, lec oy ti hech tspasique, xachiic ti ho'oxuque. 


text:
Hech chach'aybeic smantal ti Diose scoj ti chach'umbeic sc'op ti antiguoetique. Oy to ep yan hech chapasic uc ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj yic' tal ti stojol scotol ti jchi'iltaque, hech lic yalbe: ―A'yo me ava'yic ti c'usi chacalbeique. A'ibo me sjam acotolic. 


text:
Ma'uc chasbolibtasoxuc ti c'utic chave'e. Ja' chasbolibtasoxuc ti c'utic chopol chanope, ti c'utic chopol chavale. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj scomes ti crixchanoetique, i'och ti yut na ti bu chvay ono'oxe. Te ijac'bat yu'un ti yajchanc'opetique c'usi sjam ti lo'il ti laj yale. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe: ―¿Mi yu'un muc xava'ibeic sjam uc, ho'oxuque? ¿Mi mu xavilic ti scotol ti c'utic chave'e, ja' mu xasbolibtasoxuc, yu'un mu x'och ti avo'nton? Ja' chc'ot ti ach'ut, ja' chatsa' tal loq'uel ―xchi. Hech laj yal ti Jesuse ti lec scotol ve'elil. 


text:
Hech laj yal uc: ―Ja' chasbolibtasoxuc ti c'utic chopol chanope, ti c'utic chopol chavale, ti xichie, 


text:
yu'un ti yo'nton crixchanoetic chloc' tal c'usi chopol snopoj mi tsc'opon ants, mi elec', mi milvanej, mi mulivajel, mi oy sbic'tal yo'nton, mi chcontrainvan, mi chlo'lavan, mi batem yo'nton chch'umbe smantal ti sbec'tale, mi tspas biq'uit yo'nton, mi chal bolc'op, mi tstoy sba, mi hovil chc'opoj. 


text:
Scotol avi muliletic li'to ti avo'ntonic chloc' tal. Ja' chasbolibtasoxuc ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti oy lec xch'unojel yo'nton ti antse ti ja' liquem tal ti Sirofenicia (Mt. 15:21‑28) 


text:
<pb/>Iloc' batel ti Jesuse, ibat ti slumal Tiro xchi'uc ti slumal Sidón. Te i'och ti jun na. Mu sc'an ti chpucbat ti sc'opilal yu'un ti ital xae pero ivinaj ti ora. 


text:
Yu'un te oy jun ants. Ochem pucuj ti yo'nton ti stseb ti antse. Ti antse laj ya'i ti te xa oy ti Jesuse. Hech yu'un ti ora ital, tal spatan sba ti lum ti stojol ti Jesuse. 


text:
Ma'uc jchi'il ti antse, ja' yanlum ants. Sirofenicia sbi ti slumale. Manchuc mi mu xtun ono'ox chquiltutic scotol ti yanlum crixchanoetique ho'ontutic ti judiountutique, ti antse laj yalbe vocol ti Jesuse ti ac'o loq'uesbatuc pucuj ti yo'nton ti stsebe. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Ac'o nojuc xch'ut jbael ti col jnich'ontique. Mu xtun mi ti jpojbetic yot ti col jnich'ontique yu'un ti jtembetic yu'un ac'o sve' ti ts'i'etique ―xchi. 


text:
<pb/>Itac'av ti antse, hech laj yalbe: ―Melel ava'uc, tote. Pero ho'oni hech chaj c'u che'el ts'i'. Ti achi'iltaque hech chaj c'u che'el olol. C'alal chve' ti olole, oy xch'uch'elal vaj chp'aj yalel ti yolon smesa. Ja' stac' tsve' ti ts'i'etique. Ja' no'ox hechun uc ti ho'one, ac'bun jutuc ti bendicione ―xchi ti antse. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Jesuse hech laj yalbe: ―Yu'un ti hech laj avale, xu' chabat yu'un iloc' xa ti pucuj ti oy ti yo'nton ti atsebe ―xut. 


text:
<pb/>Hech ibat ti sna ti antse. Loq'uem xa ti pucuje c'ot sta. Te metsel ti svayeb c'o sta ti stsebe. Ja' sc'opilal ti Jesuse ti laj scolta ti much'u macal xchiquin, uma' uc 


text:
<pb/>Ti Jesuse iloc' batel ti slumal Tiro, i'ech' ti jteclum Sidón. Ijelav batel ti bu oy ti lajuneb jteclumetique, ic'ot ti ti'nab ti te oy ti estado Galilea. 


text:
Te oy jun jchi'il i'ic'at tal ti stojol ti Jesuse. Macal xchiquin ti vinique mu xa'i c'op. Uma' uc. Ti Jesuse i'albat vocol yu'unic ti ac'o yac' sc'ob ti Jesuse ac'o yac'be ti sjol ti vinique yu'un hech chchop ti vinique. 


text:
Ti Jesuse laj sq'uej sba xchi'uc ti vinique. Lic stic' sbic'tal sc'ob ti Jesuse ti jujujech xchiquin ti vinique. Lic stubtabe ochel ti yoq'ue ti vinique. 


text:
Ti Jesuse laj sq'uel muel vinajel, laj sjic' yo'nton. Hech laj yalbe ti vinique: ―Efata ―xut. Jamuc, xchi c'alal jelavesbil. 


text:
Ti Jesuse hech laj spas ti mantal scotolic ti mu me xpucbat batel sc'opilal. Hovil ti hech ipasatic ti mantal yu'une, ech'em to laj spucbeic batel sc'opilal. 


text:
Ich'ay yo'ntonic yu'un ti hech ic'ot ti pasele. Hech laj yalic: ―Lec scotol ti c'usi tspase. Tsjambe xchiquin ti much'utic macal xchiquine. Chac' c'opojuc ti much'utic uma'e ―xchiic. Ja' sc'opilal ti Jesuse.<pb/>


text:
Yan vuelta hech ic'ot ti pasel ti mu'yuc xa sve'el ti jchi'iltaque yu'un te stsoboj sbaic cha'ibeic sc'op ti Jesuse. Hech yu'un ti Jesuse laj yic' tal ti yajchanc'opetique, hech laj yalbe: 


text:
<pb/>―C'ux ti co'nton ti jchi'iltique yu'un yoxibal c'ac'al xa ti li' jchi'inojtique, mu'yuc xa sve'elic. 


text:
Mi mu ve'emuc ti jtac batel ti snaique, repenta ch-altsajic ti be. Yu'un oy much'utic nom talemic ―xchi. 


text:
<pb/>Itac'av ti yajchanc'opetique, hech laj yalbeic: ―Yu'un xocol balumil li'to mu jtatutic ti caxlan vaje yu'un ti jmac'lintutic chavale ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj sjac'be: ―¿Jayib muc'tic caxlan vaj oy avu'unic? ―xutic. Hech itac'avic: ―Hucub xa no'ox oy cu'untutic ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Jesuse laj spas ti mantal ti jchi'iltaque yu'un ac'o ba nacluc ti lum. Laj stsac ti hucub muc'tic caxlan vaje, laj yalbe vocol ti Diose. Laj xet'ilan ti caxlan vaje, laj yac'be ti yajchanc'opetique. Ti yajchanc'opetique ba yac'beic ti crixchanoetique. 


text:
Oy yu'unic uc cha'cot oxcot biq'uit choy. Ti Jesuse laj yalbe vocol ti Diose, laj yal mantal ti ac'o ba spucbeic uc ti choye. 


text:
Scotolic ive'ic, inoj xch'utic. Patil laj stsobic tal ti xet'elal ti caxlan vaje ti te comene. Inoj hucub almud ti sobril ti caxlan vaje ti much'utic laj sve'ique. 


text:
Ti Jesuse ti ora laj stic' sba ochel ti barco xchi'uc ti yajchanc'opetique, ibatic ti bu slumal Dalmanuta. Ja' sc'opilal ti sc'an sq'uelic señail ti vinajel ti fariseoetique (Mt. 16:1‑4; Lc. 12:54‑56) 


text:
<pb/>Ital cha'vo' oxvo' ti fariseoetique, tal sc'oponic ti Jesuse. Sc'an spasbeic proval yo'nton ti Jesuse, hech yu'un laj yalbeic: ―Paso me señail ti vinajel yu'un ti jq'ueltutic yu'un hech ti jna'tutic ti ja' ac'bilot avabtel yu'un ti Diose ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj sjic' yo'nton, hech laj yalbe: ―¿C'u yu'un chac'an chaq'uelic yan señail ti ho'oxuc ti li'oyoxuc li' ti balumile ti ora to yu'un laj xa cac' avilic? Melel ti c'usi chacalbeique, mu xa xa'ac'batic aq'uelic yan ―xut. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj scomes ti fariseoetique, laj xcha'tic' sba ti barco xchi'uc ti yajchanc'opetique, ibatic ti jech nab. Ja' sc'opilal ti spumesbil xch'ut caxlan vaj yu'un ti fariseoetique (Mt. 16:5‑12) 


text:
<pb/>Ti yajchanc'opetic ti Jesuse ich'ay ti yo'ntonic muc xich'ic batel ep caxlan vaj. Jp'ej no'ox muc'tic caxlan vaj yich'ojic batel te ti barco. Ja' pumen xch'ut ti caxlan vaje. 


text:
Ti Jesuse hech laj spas ti mantal: ―P'ijanic me, mu xtun ti spumesbil xch'ut caxlan vaj yu'un ti fariseoetique. Mu xtun uc ti spumesbil xch'ut caxlan vaj yu'un ti Herodese ―xut. 


text:
<pb/>Ti yajchanc'opetique hech laj yalbe sbaic: ―Ja' van chal yu'un muc xquich'tic tal ti caxlan vaj cu'untique ―xut sbaic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse sna' ti hech yac'oj sba chalbe sbaique. Hech yu'un laj sjac'be: ―¿C'u yu'un chlo'laj avo'ntonic yu'un muc xavich'ic tal ti caxlan vaj cu'untique? ¿Mi mu to chach'unic ti xu' cu'un? ¿Mi yu'un mu xavac' c'otuc ti avo'ntonic? 


text:
¿Mi hovil ti oy asatique? ¿Mi hovil ti oy achiquinique? ¿Mi ich'ay xa ti avo'ntonic ti c'usi laj jpase? 


text:
C'alal laj jxet' ti ho'ob muc'tic caxlan vaje ti laj jpucbetic ti ho'mile, ¿jayib almud laj spas sobril ti xet'elal ti caxlan vaje ti laj atsobique? ―xut. Hech itac'avic: ―Lajcheb almud ―xchiic. 


text:
<pb/>―Ti yan vuelta c'alal laj jpucbetic ti hucub muc'tic caxlan vaje ti chanmile, ¿jayib almud laj spas sobril ti xet'elal ti caxlan vaje ti laj atsobique? ―xut. Hech itac'avic: ―Hucub almud ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj sjac'be: ―¿Mi yu'un mu to chava'ibeic sjam? Ja' sc'opilal ti fariseoetique ti laj calboxuque yu'un mu xtun ti c'op ti chac' ti chanele ―xut. Ja' sc'opilal ti ijambat sat jun vinic te ti Betsaida 


text:
<pb/>Ic'otic ti jteclum Betsaida sbi. Te oy jun ma'sat initat talel ti stojol ti Jesuse. Laj yalbeic vocol ti Jesuse yu'un ac'o sjambe ti sate. 


text:
Hech yu'un ti Jesuse laj stsacbe sc'ob ti ma'sate, laj yic' loq'uel ti jteclum. Ibat ti fuera xchi'uc. Ti Jesuse laj stubtabe ochel sat ti vinique, laj spicbe sat ti sc'ob. Lic sjac'be: ―¿Mi oy c'usi chvinaj chavil? ―xut. 


text:
<pb/>Ti vinique laj sq'uelilan, hech lic yal: ―Oy viniquetic chanavic batel chquil. Pero te'etic x'elan ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj xcha'picbe yan vuelta ti sate. Laj sjambe ti lec. Hech ilecub ti sate. Scotol lec chvinaj chil xa ti vinique. 


text:
Ti Jesuse laj stac batel ti sna. Hech laj yalbe batel: ―Mu me xa'och ti yut jteclum. Mu me much'u chavalbe ya'i li' ti jteclume ―xut batel. Ja' sc'opilal ti Pedroe ti sna' ti ac'bil yabtel yu'un ti Diose ti Jesuse (Mt. 16:13‑20; Lc. 9:18‑21) 


text:
<pb/>Iloq'uic batel ti Jesuse xchi'uc ti yajchanc'opetique. Ibatic ti biq'uit jteclumetic ja' ti macbil yu'un ti muc'ta jteclum Cesarea yu'un Filipo sbi. C'alal ixanavic batel ti be, ti Jesuse lic sjac'be ti yajchanc'opetique: ―¿C'usi cabtel chalic ti jchi'iltique? ―xchi. 


text:
<pb/>Hech itac'avic: ―Oy chalic ti ho'ot Juanot, ja' ti laj yac' ich'ho'e. Oy chalic ti ho'ot Elíasot, oy chalic ti ho'ot yan j'alc'opot yu'un ti Diose ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Jesuse laj sjac'be: ―Ho'oxuque, ¿much'uun chacuyic? ―xchi. Itac'av ti Pedroe, hech laj yalbe: ―Ho'ot ti Cristoote, ho'ot t'ujbilot yu'un ti Diose yu'un chacoltauntutic ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj spas ti mantal: ―Mu to me much'u chavalbeic ti ho'on ti Cristoune ―xut. Ja' sc'opilal ti Jesuse ti laj yal ti chmilate (Mt. 16:21‑28; Lc. 9:22‑27) 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech lic yalbe ti yajchanc'opetique: ―Ho'on ti co'ol crixchanoucutique persa chquich' vocol yu'un mu xixch'umbun jc'op ti moletique xchi'uc ti totil paleetique xchi'uc ti much'utic chchanubtasvanic ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique. Chismilucun, chicham, patil ti yoxibal c'ac'al chicha'cusesat loq'uel ti ch'en ―xut. 


text:
<pb/>Yu'un jamal laj yal ti Jesuse, hech yu'un ti Pedroe laj sq'uej sbaic xchi'uc ti Jesuse jutuc. ―Mu me hechuc chaspasbot ―xut. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj sjoyp'in sba, laj sq'uel batel ti yo' bu va'ajtic ti yan yajchanc'opetique, hech lic spajes ti Pedroe. Hech laj yalbe: ―Loc'an batel ti jtojol, Satanás. Chac'an chabolibtasun. Ma'uc chanop c'usi tsc'an ti Diose. Ja' no'ox chanop hech chaj c'u che'el tsnop crixchanoetic ―x'utat. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj yic' tal ti stojol scotol ti jchi'iltaque ti te stsoboj sbaique xchi'uc ti yajchanc'opetique. Hech laj yalbe: ―Ti much'u tsc'an chists'acliune, mu me xc'uxubin sba, ac'o cuchuc yu'un ti vocole hech chaj c'u che'el ti jcuch ho'oni, ac'o sts'acliun. 


text:
Yu'un scotol ti much'u chc'uxubin sbae, ja' chch'ay. Scotol ti much'u mu xc'uxubin sbae ho'on ti jventa yu'un hech ac'o pucuc ti sc'op Diose, ja' chcuxi. 


text:
Manchuc mi ihu' avu'un laj avu'unin scotol ti c'utic oy li' ti balumile, mi mu xacuxi sbatel osil, hovil. 


text:
Scotol ti much'u chq'uexav yu'un chch'un ti jc'ope ti stojol ti jmulaviletic li' ti balumile ti ora to, ti mu'yuc Dios ti yo'ntonique, hech ono'ox uc “ma'uc jnich'on lume”, xichi, ho'on ti co'ol crixchanoucutique, c'alal chital quich'oj jqueval hech chaj c'u che'el squeval ti Jtote, jchi'inoj tal ti ch'ul abatetique ―xchi ti Jesuse.<pb/>


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe uc: ―Melel ti c'usi chacalbeique, ho'oxuc ti li' va'aloxuc li'to oy mu to chachamic ja'to mi laj avilic ti chtal xchi'uc yip ti Diose, oy c'u yepal crixchanoetic tsventaimbe yo'nton li' ti balumile ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti laj sc'atajes sba ti Jesuse (Mt. 17:1‑13; Lc. 9:28‑36) 


text:
<pb/>I'ech' vaquib c'ac'al. Patil ti Jesuse laj yic' batel ti yan parte ti Pedroe xchi'uc ti Jacoboe xchi'uc ti Juane. Stuquic imuic batel ti vits. Toyol ti vitse. Ti Jesuse te laj sc'atajes sba ti stojolic. 


text:
Iquevan scotol sc'u' ti Jesuse. Sac ti jyalel ic'ot, chtup' jsatic yu'un. Li' ti balumile mu xco'olaj xchi'uc ti much'u más sac chchuc'omaj. 


text:
Hech yu'un ti Pedroe hech laj yalbe ti Jesuse: ―Maestro, ja' lec ti li'ucutic no'oxi. Ja' lec jpastic oxib nailvomol li'i, jun avu'un, jun yu'un Moisés, jun yu'un Elías ―xut. 


text:
Hech ital toc, imacatic scotolic. C'alal but'ibilic ti toc, hech ic'opoj ti Diose: ―Ja' Jnich'on li'to, ja' ti lum c'ux ti co'ntone. A'ibo sc'op ―xchi c'alal te oy ti toque. 


text:
<pb/>C'alal ibat ti toque, lic sq'uelilanic. Mu'yuc xa te o ti cha'vo'ique, ja' xa no'ox stuc ti Jesuse. 


text:
<pb/>C'alal yac'oj sba chyalic tal ti vits, hech ipasatic ti mantal yu'un ti Jesuse: ―Ti c'u che'el laj avilique, mu to me xavalic ja'to mi nicha'cuxi loq'uel ti ch'en ho'on ti co'ol crixchanoucutique ―x'utatic yu'un ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech laj xch'umbeic ti sc'ope ti mu xalic. Laj sjac'be sbaic stuquic c'usi sjam ti chcha'cuxi loq'uel ti ch'ene. 


text:
Lic sjac'beic ti Jesuse: ―¿C'u yu'un hech chalic ti jchi'iltic ti chchanubtasvan ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique ti persa ja' jbael chtal ti Elíase? ―xutic. 


text:
<pb/>Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Melel hech ts'ibabil ti sc'op ti Diose ti ja' jbael chtal ti Elíase, ti tsutesbe yo'ntonic ti jchi'iltique yu'un ac'o tspasic ti muc' ti Diose. Hech ts'ibabil comel uc ti sc'op ti Diose ti persa chquich' vocol, ho'oni ti co'ol crixchanoucutique, yu'un mu xispasucun ti muc'. 


text:
Chacalbeic uc, ital xa ti Elíase, ja' ti Juane ti laj yac' ich'ho'e. Ja' laj spasic ti c'usi sc'an ti yo'ntonic ti crixchanoetique ti chopol tspasique. Hech ono'ox ts'ibabil sc'opilal ti Juane ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti laj sloq'uesbe pucuj ti yo'nton jun querem ti Jesuse (Mt. 17:14‑21; Lc. 9:37‑43) 


text:
<pb/>C'alal ilaj yo'nton ti Jesuse, hech isut batel ti stojol ti yajchanc'opetic ti jayvo' ti te comen yu'une. Xchi'inoj ti oxvo'e. Hech yu'un c'alal ic'otic, joyubtabil yu'un ep crixchanoetic c'ot sta. Te oy uc ti jchi'iltac ti chchanubtasvanic ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique. Stsacoj sbaic ti c'op xchi'uc ti yajchanc'opetique. 


text:
<pb/>Itac'av jun ti much'utic te stsoboj sbaique: ―Maestro, laj quic' tal ti atojol ti jnich'one yu'un oy pucuj ti yo'nton yu'un uma' ti jnich'one. 


text:
Buc no'ox mi ch-ilbajinat yu'un, chp'aj ti lum, chvocan ye, xjep'et ye, chij sba. Laj calbe vocol ti avajchanc'opetique ti ac'o xisloq'uesbune. Muc xu' yu'unic xiscoltabucun ―xchi. 


text:
<pb/>Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Ho'oxuc ti li'oyoxuc li' ti balumil ti ora to mu'yuc xch'unojel avo'ntonic chquil. Ep xa c'ac'al li' jchi'inojoxuc mu to chach'unic. Ep xa c'ac'al jts'icojboxuc sbolil avo'ntonic acotolic ―xut―. Ic'o tal ti jtojol ti quereme ―xut. 


text:
<pb/>Hech laj yiq'uic tal ti stojol. Ti pucuje c'alal laj yil ti Jesuse ti ora lic yilbajin ti quereme. Ip'aj ti lum ti quereme. Te xbalet, chvocan ye. 


text:
Ti Jesuse laj sjac'be ti stote: ―¿Jayib xa habil hech tsacbil? ―xut. Itac'av ti stote: ―Tsacbil c'alal biq'uit to ―xchi―. 


text:
Ep vuelta ip'aj xa ti c'oc', ep vuelta ip'aj xa ti ho'. Tsc'an chmilat yu'un. Hech yu'un mi xu' avu'une, c'uxubimbun, coltabun ―x'utat ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ti ora tsots ic'opoj ti stot ti quereme, hech laj yalbe: ―Ti jch'un. Coltaun mi oy to sc'an ti jch'une ―xchi. 


text:
<pb/>C'alal laj yil ti Jesuse ti tsnet' sbaic tal ti crixchanoetique, laj spas ti mantal ti ora ti pucuje, hech laj yalbe: ―Pucuj, ho'ot ti avabtel ti uma' ti quereme, ti mu xa'i c'ope, chajpas ti mantal. Loc'an tal ti yo'nton. Mu me xacha'och yan vuelta ti yo'nton ―xut. 


text:
<pb/>Tsots i'avan ti pucuje, ep laj yilbajin ti quereme. Hech iloc' ti yo'nton. Chamen x'elan icom ti quereme. Hech yu'un ep ti much'utic laj yalic: ―Icham xa ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj stsacbe sc'ob ti quereme, laj snit liquel yu'un ac'o va'luc. Hech iva'i ti quereme. 


text:
Ti Jesuse hech ibatic xchi'uc ti yajchanc'opetique. Hech yu'un c'alal te xa oyic ti yut na ti bu chvay ono'ox ti Jesuse, ti yajchanc'opetique yu'un stuquic xa te o xchi'uc ti Jesuse lic sjac'beic ti Jesuse: ―¿C'u yu'un muc xu' cu'untutic jloq'uestutic ti pucuje? ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Ja'to mi laj ac'oponic Dios, ja'to mi laj avipan abaic, ja'to chloc' ti jtos pucujetic lume ―xchi. Ja' sc'opilal ti yan vuelta laj yal ti Jesuse ti c'u x'elan chmilate (Mt. 17:22‑23; Lc. 9:43‑45) 


text:
<pb/>Iloq'uic batel ti Capernaum ti Jesuse xchi'uc ti yajchanc'opetique. Ixanavic batel te ti estado Galilea. Mu sc'an ti Jesuse mi oy much'u ch-a'yat ti te chanave. 


text:
Yu'un tsc'an chchanubtas ti yajchanc'opetique. Hech laj yalbe: ―Chi'ac'at entrecal ti sc'ob viniquetic ho'on ti co'ol crixchanoucutique. Chismilucun, chicham, patil ti yoxibal c'ac'al chicha'cusesat loq'uel ti ch'en ―xchi. 


text:
<pb/>Ti yajchanc'opetique ja' no'ox ilo'laj yo'ntonic yu'un mu xa'ibeic sjam. Hech yu'un muc sjac'beic xa. Ja' sc'opilal ¿much'u totil chc'ot cu'untic? xut sbaic (Mt. 18:1‑5; Lc. 9:46‑48) 


text:
<pb/>Icha'sutic batel ti jteclum Capernaum yan vuelta. C'alal i'och xa ti na ti bu chvay ono'ox ti Jesuse, hech laj sjac'be ti yajchanc'opetique: ―¿C'usi ti alo'ile c'alal nijtal ti be? ―xchi. 


text:
<pb/>Muc xtac'avic yu'un ja' no'ox laj stsaquilan sbaic ti c'op yu'un ti much'u totil chc'ot yu'unique. 


text:
Hech yu'un inaqui ti Jesuse, hech lic yalbe ti lajchavo'ique: ―Ti much'u tsc'an ti totil chc'ot avu'unique, persa tsbic'tajes sba, persa chac' sba ti abatinel ti atojolic ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj yic' tal ti stojol jun olol. Laj sva'an ti o'lol yo' bu oyique. Lic spet ti olole ti Jesuse. Hech lic yalbe ti yajchanc'opetique: 


text:
<pb/>―Scotol ti much'u tspas ti muc' jun olol hech chaj c'u che'el olol avi to ho'on ti jventa, ho'on chispasun ti muc' uc. Yu'un mi hech chapasun ti muq'ue, ja' chapas uc ti muc' ti Diose ti laj stacun talele ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti much'u mu cajcontraticuque, ja' jchi'iltic obi, xchi ti Jesuse (Lc. 9:49‑50; Mt. 10:42) 


text:
<pb/>Ti Juane lic yalbe ti Jesuse: ―Maestro, oy much'u yac'oj sba tsloq'uesbe pucujetic ti yo'ntonic crixchanoetic ti aventa laj quiltutic. Hech yu'un laj jpajestutic yu'un ma'uc jchi'iltic ti abtel ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Mu me xapajesic. Yu'un ti much'u tspas jchop o abtel ti jventae, mu yu'unuc chopol chiyalbun jc'opilal. 


text:
Ti much'u chayac'boxuc avuch'ic ho' manchuc mi jun no'ox taza ho' chayac'boxuc yu'un ti chachi'inucun ti ho'on ti Cristoune, ja' mu xch'ay ti yabtele. Ta ono'ox x'ac'batic bendición yu'un ti Diose yu'un ti hech laj spasique ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti c'u che'el xu' chijbolib (Mt. 18:6‑9; Lc. 17:1‑2) 


text:
<pb/>Hech laj yalbe uc ti Jesuse: ―Ti much'u tsbolibtasbe yo'nton junuc ti ololetic li'to ti xch'unoj ti ho'on Jcoltavanejun yu'une, ja' lec ac'o chucbatuc ti snuc' cho' ac'o tenatuc ochel ti nab. Te chch'ay batel ti nab. Te tsjic' ti ho'e. 


text:
Hech yu'un mi chasbolibtasot ti ac'obe, ja' tsc'an ti mu'yuc ac'ob hech chaj c'u che'el ti much'u mu'yuc sc'obe. Hech cha'och ti utsilal. Ja' vocol mi chabatic ti c'atimbac yu'un ti mu xapajes abaique. 


text:
Ja' no'ox hech uc mi chasbolibtasot ti bu chabate, ja' tsc'an ti mu'yuc avacan hech chaj c'u che'el ti much'u mu'yuc yacane. Hech cha'och ti utsilal. Ja' vocol mi chabatic ti c'atimbac yu'un ti mu xapajes abaique. 


text:
Ja' no'ox hech uc mi chasbolibtasot ti c'u che'el chaq'uele, mu lecuc. Hech yu'un ja' tsc'an ti mu'yuc c'usi chaq'uel hech chaj c'u che'el ti much'u mu xc'ot sate. Hech cha'och ti bu tspas mantal ti Diose. Ja' vocol mi chabatic ti c'atimbac yu'un ti mu xapajes abaique. 


text:
<pb/>’Hech chaj c'u che'el persa laj yich' yats'amel ti ti'bol ti ja' smoton Diose ti vo'one yu'un hech lec chil ti smotone ti Diose, ja' no'ox hech uc persa chich' vocol li' ti balumile scotol ti much'u chists'acliune yu'un hech lec ch-ilat yu'un ti Diose. 


text:
Mi lec ti ats'ame, oy stu. Mi mu xa chi'uc ti ats'ame ¿c'usi chavut? Mu xa stac' chcha'chi'ub. Mu'yuc xa stu. Ja' no'ox hech uc ti ho'oxuque tsc'an ti oy yutsil avo'ntonique hech mu xabolibic, hech jtos avo'ntonic chac'otic ―xchi ti Jesuse.<pb/>


text:
Iloc' batel ti Jesuse, ibat ti estado Judea xchi'uc ti jech uc'um Jordán. Yan vuelta laj stsob sbaic tal ti stojol ti Jesuse ep jchi'iltac. Hech yu'un ti Jesuse lic xchanubtas yu'un hech ono'ox tspasilan. 


text:
Italic ti stojol ti Jesuse cha'vo' oxvo' ti fariseoetique. Yu'un sc'an spasbeic proval yo'nton ti Jesuse, hech laj sjac'beic: ―¿Mi stac' ti jsutes cajniltutic? ―xchiic. 


text:
<pb/>Itac'avic: ―Ti Moisese laj yal ti persa tsts'iba ti jun ti c'usi sventailuc ti tsutes ti yajnile, hech xu' tsut yu'un, xchi ti Moisese ―xchiic. 


text:
<pb/>Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Scoj ti tsots yo'ntonic ti antiguo jtatamoltique hech yu'un ti hech i'ac'bat lisensa yu'un ti Moisese ti tsutes yajnilique. Hech yu'un hech ts'ibabil comel. 


text:
Mu hechuc ti sliqueb ti balumile. Yu'un ti Diose c'alal laj spas ti sba crixchanoe, jun vinic jun ants laj spas, ti xchi ti sc'op ti Diose. 


text:
<pb/>Patil c'alal i'och xa ti yut na ti bu chvay ono'ox ti Jesuse, más ijac'bat sjam yu'un ti yajchanc'opetique. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Scotol ti much'u tsutes ti yajnile, mi chic' yan ants, ja' chmulivaj obi. 


text:
Mi tscomes smalal ti antse, mi chic' sbaic xchi'uc yan vinic, ja' chmulivaj obi ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti Jesuse ti laj yac'be bendición ti ololetique (Mt. 19:13‑15; Lc. 18:15‑17) 


text:
<pb/>Ti jchi'iltaque laj yiq'uic tal ti stojol ti Jesuse ololetic yu'un ac'o yac' sc'ob ti Jesuse ac'o yac'be ti sjol ti ololetique. Ti yajchanc'opetique sc'an spajesic ti much'utic ti hech snopojique. 


text:
C'alal laj yil ti Jesuse ti hech tsc'an tspajesvanic ti yajchanc'opetique, mu lecuc laj yil. Hech laj yalbe: ―Ac'o taluc ti jtojol ti ololetique. Mu me xapajesic yu'un ti much'utic tspasatic ti mantal yu'un ti Diose ja' hech chc'otic hech chaj c'u che'el olol. 


text:
Melel ti c'usi chacalbeique, ja'to mi chac'ot hech chaj c'u che'el olol, ja'to xu' chaspasot ti mantal ti Diose ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj spet ti ololetique, laj yac' sc'ob, laj yac'be ti sjolic ti ololetique, laj yac'be bendición scotolic. Ja' sc'opilal ti unen vinic ti jc'uleje (Mt. 19:16‑30; Lc. 18:18‑30) 


text:
<pb/>C'alal chloc' batel ti Jesuse, anil ital jun jchi'il. Tal squejan sba ti stojol ti Jesuse. Hech laj sjac'be: ―Maestro, ho'ot lequil vinicot. ¿C'usi chcut chicuxi sbatel osil? ―xut. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―¿C'u yu'un lequil vinicot xavutun? Mi junuc mu'yuc much'u lec, ja' no'ox stuc ti Diose. 


text:
Chana' ti c'usi chal ti mantaletique. “Mu me xamulivaj. Mu me xamilvan. Mu me xa'elc'aj. Mu me xanopbe smul avecino. Mu me xalo'lavan. Paso me ti muc' atot ame'”, ti xchie ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Jesuse laj sq'uelbe sat, c'ux laj ya'i. Hech laj yalbe: ―Oy to c'usi sc'an to avu'un. Batan, ba chono scotol ti c'utic oy avu'une, q'uelambo ti me'onetique. Hech oy ac'ulejal ti vinajel chc'ot. Patil chtal ats'acliun batel ―xchi. 


text:
<pb/>Ep laj yich' mul ti vinique yu'un ti hech i'albat yu'un ti Jesuse. Yu'un mu sc'an spas yu'un ep sc'ulejal li' ti balumile. Chich' mul ti c'alal isut batele. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Jesuse xmelmun lic sq'uelbe sat ti jchi'iltaque. Hech yu'un hech lic yalbe ti yajchanc'opetique: ―Vocol chac' sba ti ventainel yu'un ti Diose ti much'u jc'uleje ―xchi. 


text:
<pb/>Ich'ay yo'ntonic ti yajchanc'opetique yu'un ti hech laj yale. Ti Jesuse laj xcha'albe yan vuelta: ―Jnich'nab, vocol chac' sbaic ti ventainel yu'un ti Diose ti crixchanoetique. 


text:
Hech chaj c'u che'el mu xjelav jcot camello ti xchac acuxa, ja' no'ox hech uc ti much'u jc'uleje mu xu' chac' sba ti ventainel yu'un ti Diose ―xchi. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Jesuse laj sq'uelbe satic, hech laj yalbe: ―Ti crixchanoetique mu xu' scolta sba stuc. Ti Diose scotol xu' yu'un tspas stuc yu'un jelaven sp'ijil ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Pedroe lic yalbe: ―Ho'ontutique scotol laj xa jcomestutic. Laj xa jts'acliotutic ―xut. 


text:
Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Melel ti c'usi chacalbeique, scotol ti much'u laj xa scomes mi sna, mi sbanquiltac, mi yits'inabtac, mi svixobtac, mi yixleltac, mi smucubtac, mi stot mi sme', mi yol xnich'nab, mi slum, ho'on ti jventa yu'un ac'o pucuc ti lequil ach' c'ope, ho'vinic vuelta ch-epaj xq'uexol ti ch-ac'bat ti ora to. Ch-ac'bat sna xchi'uc yermanotac, xchi'uc sme', xchi'uc yol xnich'nab, xchi'uc slum. Ta me xich' contrainel uc. Ti patil ta me xich' xcuxlejal sbatel osil. 


text:
Scotol ti much'utic hech tsnop ti yo'nton ho'on jbaejbeun mi xchi tsnop, ja' patil ti yantique mi xchi, ja' patil chc'otic lume. Ja' jbael chc'otic scotol ti much'utic mu hechuc tsnopique. Ja' ep ti much'utic patil chc'otique ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti yan vuelta laj yal ti Jesuse ti chmilate (Mt. 20:17‑19; Lc. 18:31‑34) 


text:
<pb/>Ti Jesuse xchi'uc ti yajchanc'opetique c'alal ibatic ti be yu'un chmuic batel ti Jerusalén, ja' jbaejbe ti Jesuse. Ich'ay yo'ntonic ti yajchanc'opetique ti yu'un ja' jbaeltic no'ox chbat, mu'yuc sc'opilal cha'i mi oy c'usi chc'ot ti pasel te ti Jerusalén. Ti stuquique ixi'ic c'alal laj sts'acli batel. Hech yu'un ti Jesuse laj sq'uej sbaic xchi'uc. Lic yalbe ti c'usi chc'ot ti pasele. 


text:
Hech laj yalbe: ―A'yo me ava'yic, ta xa xijc'ot ti Jerusalén. Ho'on ti co'ol crixchanoucutique te chiyac'ucun ti sc'ob ti totil paleetique xchi'uc ti sc'ob ti jchi'iltic ti chchanubtasvanic ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique. Ja' chixchapambucun jc'opilal yu'un chismilucun. Chiyac'ucun entrecal uc ti sc'ob yanlum viniquetic. 


text:
Chislabanucun, chiyac'bucun acial, chistubtabucun jsat. Patil chismilucun. Chicham, patil ti yoxibal c'ac'al chicha'cuxi loq'uel ti ch'en ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti oy c'usi laj sc'ambeic ti Jesuse ti Jacoboe xchi'uc ti Juane (Mt. 20:20‑28) 


text:
<pb/>Hech yu'un ti xnich'nab ti Zebedeoe, ja' ti Jacoboe xchi'uc ti Juane, inopejic tal ti stojol ti Jesuse. Hech laj yalbeic: ―Maestro, ti jc'an ti chavac'buntutic ti c'usi chajc'ambote ―xut. 


text:
<pb/>Hech itac'avic: ―C'alal cha'och ti pas mantal, ac'un xinaquitutic jun ti abats'ic'ob, jun ti ats'et ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Jesuse hech laj yalbe: ―Mu xana'ic ti c'usi chac'ambune. ¿Mi xu' avu'unic chavich'ic vocol hech chaj c'u che'el chquich' vocol ho'oni? ¿Mi xu' avu'unic ti contrainel hech chaj c'u che'el chquich' contrainel ho'oni? ―xchi. 


text:
<pb/>Hech itac'avic: ―Xu' cu'untutic ―xchiic xtac'avic xcha'va'alic. Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Melel ti c'u che'el chquich' vocol ho'oni, ti c'u che'el chquich' contrainel, hech chavich'ic uc. 


text:
Ho'on mu xu' chacalbeic ti chanaquiic jun ti jbats'ic'ob jun ti jts'et. Chapal yu'un ti Jtote ti much'utic te chnaquiic ti jtojole ―xchi. 


text:
<pb/>Ti xchi'iltaque ti lajunvo'e mu xtun laj ya'yic. Hech yu'un lic scontrain ti Jacoboe xchi'uc ti Juane. 


text:
Ti Jesuse laj yic' tal ti stojol ti lajchavo'ique. Hech laj yalbe: ―Chana'ic c'u x'elan tspasic ti ajvaliletic yu'un yanlum viniquetic. Chac' sbaic ti pasel ti muc'. Ti totiletic yu'unique ja' tsujvanic ti abtel. 


text:
Hech me xapasic hech chaj c'u che'el ho'oni ti co'ol crixchanoucutique. Yu'un ho'oni ma'uc nital yu'un chi'abatinvan. Ja' tal cac' jba ti abatinel. Tal cac' jba ti milel sventa scolel scotol crixchanoetic ―x'utatic yu'un ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti ijambat sat ti Bartimeoe (Mt. 20:29‑34; Lc. 18:35‑43) 


text:
<pb/>Hech yu'un ic'otic ti jteclum Jericó. Patil c'alal iloq'uic batel ti Jericó ti Jesuse xchi'uc ti yajchanc'opetique its'acliat batel yu'un ep jchi'iltac. Te snacanoj sba ti ti'be jun ma'sat c'ot sta. Bartimeo sbi ti ma'sate. Ja' tsc'an paramote. Ja' tsc'ambe ti much'utic te chjelave. Timeo sbi ti stot ti ma'sate. 


text:
Ti ma'sate c'alal laj ya'i ti te ch-ech' ti Jesuse, ja' ti liquem tal ti Nazarete, hech laj yavta: ―Jesús, ho'ot ti yelnich'onot ti Davide ti ac'opilal chatale, c'uxubinun ―xchi chavta. 


text:
<pb/>Ti yan jchi'iltaque ti te xchi'inojic batel ti Jesuse sc'an spajesic. ―Anchan ―xutic. Más no'ox tsots laj yavta: ―Ho'ot ti yelnich'onot ti Davide, avocoluc me, c'uxubinun ―xchi. 


text:
<pb/>Laj sva'an sba ti Jesuse, hech laj yalbe ti crixchanoetique: ―Ic'bun me tal ―xut. Hech yu'un ba yiq'uic tal ti ma'sate. Hech laj yalbeic: ―Mu me xavich' mul. Lican, chayic'ot ti Jesuse ―xutic. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti ma'sate ti ora ilic. Laj sten comel ti xchije. Ital ti anil ti stojol ti Jesuse. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe: ―¿C'usi chac'an chajpasbot? ―xchi. Itac'av ti ma'sate, hech laj yalbe: ―Maestro, avocoluc jambun jsat ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Xu' chabat. Icol xa ti asate yu'un laj ach'un ti xu' cu'un ―xchi. Ti ora ijam ti sate hech lic sts'acli batel ti Jesuse.<pb/>


text:
Ti Jesuse xchi'uc ti yajchanc'opetique ic'otic xa ti jteclum Betfagé xchi'uc ti jteclum Betania te oy ti yolon vits Olivatic sbi. Ti bic'tal jteclumetique nopol xa xil sbaic xchi'uc ti Jerusalene. Hech yu'un c'alal te xa oy ti bic'tal jteclume, hech lic stac batel cha'vo' ti yajchanc'opetique ti Jesuse. 


text:
Hech laj yalbe batel: ―Toj chabatic ti biq'uit jteclum lum toi. C'alal te cha'ochic batel, te chucul chc'o ataic ch'iom burro, ti mu'yuc to much'u scajlebinoje. Coltao, ic'bun talel. 


text:
Mi chasjac'boxuc ti yajvale: “¿C'u stu avu'un ti jburroe?” mi xayute, “chtun yu'un ti Cajvaltique, chasutesbot ti ora”, xavut, xut ti cha'vo'ique ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech ibatic. Hech te chucul nopol ti'na c'ot staic ti ch'iom burroe te ti calle. Hech laj sjitumbeic yaq'uil yu'un chiq'uic batel. 


text:
Oy much'utic te va'ajtic hech ijac'batic yu'un: ―¿C'u stu avu'un ti chacoltaic batel ti jburroe? ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech lic xcholbe ya'yic ti c'u che'el i'albatic yu'un ti Jesuse. ―Lec oy che'e, iq'uic batel ―x'utatic. 


text:
<pb/>Hech laj yiq'uic tal ti ch'iom burroe ti bu oy ti Jesuse. Hech yu'un laj slambe xchijic ti spat. Hech yu'un lic scajlebin ti Jesuse. 


text:
Ep jchi'iltac laj sq'uiic xchijic ti be uc. Oy yantic laj sp'asic c'obte'. Laj sq'uiic ti be ti c'obte'e. 


text:
<pb/>Ti much'utic jbael ixanavique xchi'uc ti much'utic patil chtalique, co'ol tsots ic'opojic: ―¡Jun no'ox yutsil ti ajvalile ti itacat xa tal ti jtojoltic yu'un ti Cajvaltic Diose! ―xchiic―. 


text:
¡Jun no'ox yutsil ti chispasucutic ti mantal ja' xq'uexol ti jtatamoltic Davide! ¡Ac'o spasic ti muc' ti Diose scotolic te ti vinajel uc! ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech i'och ti Jerusalén ti Jesuse. Te i'och ti yut templo. C'alal laj yo'nton laj sq'uel scotol ti c'usitic te oye, yu'un mal xa c'ac'al, hech yu'un iloc' batel ti Jesuse. Isut batel ti jteclum Betania xchi'uc ti lajchavo' yajchanc'opetique. Ja' sc'opilal ti laj yac'be castigo ti igote'e ti Jesuse (Mt. 21:18‑19) 


text:
<pb/>Hech yu'un ti yoc'omal iloq'uic tal ti Betania chbatic ti Jerusalén. Hech yu'un ivi'naj ti Jesuse. 


text:
Laj yil jtec' igote' nom to. Oy yanal laj yil. Hech yu'un ba sq'uel mi repenta oy sat. Mu'yuc sat c'o sta, ja' no'ox yanal yu'un mu to yorailuc chac' sat. 


text:
Hech yu'un ti Jesuse laj yalbe ti igote'e: ―Mi jutuc mu xa xasatin ―xut. Te yabinojic ti yajchanc'opetique. Ja' sc'opilal ti laj sten loq'uel ti yamaq'uil templo ti jchonolajeletique ti Jesuse (Mt. 21:12‑17; Lc. 19:45‑48; Jn. 2:13‑22) 


text:
<pb/>Hech ic'otic ti Jerusalén. Te i'och ti yamaq'uil templo ti Jesuse. Lic sten loq'uel ti yamaq'uil templo ti much'utic ti te chchonilajique chmanilajique, ja' ti jchonvacaxetique, ti jchoncarneroetique. Laj sbut'q'uimbe smesa ti jeltaq'uinetique. Laj sbut'q'uimbe snacleb ti much'utic chchonic culajteetique. Yu'un ti templo cu'untutic te ti Jerusalene ja' te chismililambuntutic ti smoton ti Diose ti paleetic cu'untutique hech chac c'u che'el yalojbuntutic ono'ox ti Diose, ho'ontutic ti judiountutique. 


text:
Lic chanubtasvanuc ti Jesuse, hech laj yalbe: ―¿Mi mu hechuc ts'ibabil comel ti sc'op ti Diose: “Ti Jnae ja' sventa ti chisc'oponun scotol crixchanoetic ti jaylajuntos li' ti balumile”, ti xchi ti Diose? Ho'oxuque laj xa ac'atajesic ti xch'en j'eleq'uetic ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Te oyic ti jchi'iltac ti ichanubtasvan ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique xchi'uc ti totil paleetique. Hech yu'un i'ilinic. Hech yu'un lic snopic c'u che'el tsmilic ti Jesuse. Ixi'ic yu'un ti Jesuse yu'un scotol ti jchi'iltaque lec laj ya'yic ti c'u che'el laj yac' ti a'yel ti Jesuse. 


text:
Ti c'alal imal ti c'ac'ale, iloc' batel ti Jerusalén ti Jesuse xchi'uc ti yajchanc'opetique, isutic batel ti Betania. Ja' sc'opilal ti mi oy xch'unojel co'ntontic tstsal cu'untic scotol (Mt. 21:20‑22) 


text:
It'ab ti yo'nton ti Pedroe, hech yu'un hech laj yalbe ti Jesuse: ―Maestro, q'uelo avil, taquijem xa ti igote'e ti laj avac'be castigoe ―xut. 


text:
Yu'un melel ti c'usi chacalbeique, mi oy xch'unojel avo'ntonic, mi mu xchibaj avo'ntonic, mi chach'unic ti chc'ot ti pasel ti c'usi chavalique, hech chc'ot ti pasel avu'unic scotol ti c'usi vocol ti pasel ti mu xu' avu'unique. Hech chaj c'u che'el mi chavale: “Ac'o sq'uej sba batel ti vits li'to, ac'o ochuc ti nab”, mi xachiique, hech chaspasbot ti Diose hech chac c'u che'el laj ac'ambee. 


text:
Hech yu'un chacalbeic, scotol ti c'usi chac'ambeic ti Diose ch'unic ti cha'ac'batic, hech chc'ot ti pasel. 


text:
C'alal chac'oponic ti Diose, mi chana' ti oy much'u staoj smul ti atojol, pasbo perdón yu'un hech chaspasbot perdón uc ti amul ti ataoj ti stojole ti Jtotique ti te oy ti vinajele. 


text:
Yu'un mi mu xapasbeic perdón yan, hech mu xaspasboxuc perdón uc ti amule ti Jtotique ti te oy ti vinajele ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti ijac'bat ti Jesuse much'u i'ac'bat yabtel (Mt. 21:23‑27; Lc. 20:1‑8) 


text:
<pb/>Ti Jesuse xchi'uc ti yajchanc'opetique isutic batel ti Jerusalén. Ti c'alal yac'oj sba chanav batel ti yamaq'uil templo ti Jesuse, italic ti stojol ti Jesuse ti totil paleetique xchi'uc ti jchi'iltac ti ichanubtasvanic ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique, xchi'uc ti moletique. 


text:
Hech laj sjac'beic: ―¿Much'u smantal avich'oj ti hech laj aten loq'uel ti jchonolajeletique li' ti yamaq'uil ti temploe? ¿Much'u laj yac'bot avabtel yu'un hech chapas? ―xutic. 


text:
<pb/>Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Oy c'usi chajac'be uc. Albun chca'i ti c'usi chajac'bee hech chacalbe uc ti much'u laj yac'bun ti cabtele. 


text:
Hech chajac'be: Ti Juane ¿much'u i'ac'bat yabtel yu'un ti laj yac' ich'ho'e? ¿Mi yu'un Dios i'ac'bat yabtel o mi yu'un crixchanoetic i'ac'bat yabtel? ―xut. 


text:
“Yu'un crixchanoetic”, mi chijchie, ja' chijxi' yu'un ti crixchanoetique yu'un scotolic xch'unojic ti ja' j'alc'op yu'un Dios ti Juane ―xut sbaic. 


text:
<pb/>Hech yu'un hech laj yalbeic ti Jesuse: ―Mu jna'tutic ―xchiic. Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Hechun uc, mu xacalbe much'u laj yac'bun ti cabtele ―xut.<pb/>


text:
Ti Jesuse lic yalbe lo'il ti jchi'iltaque. Oy sjam ti lo'il ti laj yalbee. Hech laj yalbe: ―Oy jun vinic laj sts'un ep uvate'. Laj spas macte'ton ti sjoylejal. Laj sjomic ton yo' bu tsloq'uesbe ya'lel sat ti uvate'e. Laj spas jun na, toyol ti solel ti nae. Ja' sventa tsq'uel scotol ti uvate'e. ’Laj sa' yaj'abtel yu'un chchabibat ti slume. Patil nom ibat ti yajval ti balumile. 


text:
C'alal ista xa yorail itoc'onaj ti sat ti uvate'e, laj stac talel jun smozo yu'un chc'ot sc'opon ti jchabiejbalumile. C'ot sc'ambeic tal ti sate. 


text:
Ti jchabiejbalumile itsacvanic, laj stsaquic ti mozoe, laj smajic. Laj staquic sutel. Xch'ixch'un sutel ti mozoe. 


text:
Ti yajval ti balumile laj xcha'tac talel yan smozo. Ti jchabiejbalumile laj yac'beic ton, laj syajesbeic sjol, laj yilbajinic. Patil laj staquic sutel. 


text:
Ti yajval ti balumile laj xcha'tac talel yan smozo. Laj smilic. Oy ep yantic itacatic talel uc. Oy ja' no'ox laj smajic, oy laj smilic o. 


text:
<pb/>’Ti yajval ti balumile oy jun no'ox snich'on. Ep c'ux ti yo'nton ti snich'one. Ja' slajebal xa laj stac talel ti stojolic. Hech laj yal: “Ja' chispasbucun ti muc' ti jnich'one”, xchi. 


text:
<pb/>’Ti yajval ti balumile ¿c'usi chc'ot pasbatuc xana' ti jchabiejbalumil yu'une? Ja' xtal milatuc. Yan tsa' yu'un chac'be xchabi ti uvate' yu'une. 


text:
<pb/>’¿Mi mu hechuc aq'ueloj uc ti sun ti Diose:<pb/>Hech chaj c'u che'el ti yajval nae ti laj yotes ti chiquina ti tone ti mu xtun laj yilic ti yaj'abtele, ja' no'ox hech laj xa yich' tsots yabtel yu'un ti Diose ti much'u t'ujbil yu'une ti ja' mu sc'anique.<pb/> 


text:
Ja' yabtel ti Cajvaltic Diose.<pb/>Jun no'ox yutsil chc'ot ti jtojoltic, ti xchie? ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Sc'an stsaquic ti Jesuse yu'un laj sna'ic ti ja' sc'opilal stuquic ti lo'il ti icholbatic ti totiletique. Ixi'ic yu'un ti crixchanoetique hech yu'un muc stsaquic. Hech ibatic. Ja' sc'opilal ¿mi stac' chcac'betutic patan ti Césare? xchi sjaq'uic (Mt. 22:15‑22; Lc. 20:20‑26) 


text:
<pb/>Itacatic talel cha'vo' oxvo' ti fariseoetique xchi'uc ti svinictac ti Herodese yu'un ac'o sjaq'uilambeic ti Jesuse yu'un ac'o loc'uc ti ye ti bu xu' tstabeic smul tscuyic. 


text:
Hech italic, tal sjac'beic: ―Maestro, ti jna'tutic ti melel scotol ti c'usi chavale. Co'ol chac'opon scotol, manchuc mi tsots yabtel yich'oj, manchuc mi mu'yuc yabtel. Co'ol chavil scotol crixchanoetic. Chavac' ti chanel ti sbe ti Diose ti mero melel. Hech yu'un chajac'betutic: ¿Mi stac' chcac'betutic patan ti Césare, mi mu stac'? ―xutic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj sna' ti chlo'lavanique. Hech yu'un laj yalbe: ―¿C'u yu'un chapasbun proval co'nton? Ac'bun jq'uel junuc ataq'uin ti ja' yu'un ti jtoj ti jpatantique ―xchi. 


text:
<pb/>Hech yu'un ba yich' tal jun denariotaq'uin. Ti Jesuse hech laj sjac'be: ―¿Much'u sloc'tombail ti o'loli? ¿Much'u sbi te oy ti sti'ile? ―xut. Hech itac'avic: ―Ja' ti Césare ―xchiic. 


text:
<pb/>Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Oy c'usi stac' chach'umbeic ti Césare yu'un ja' totil ajvalil. Ja' no'ox hech uc ti Diose, tsc'an chach'unic ti c'u che'el tsc'an ―xut. Ich'ay yo'ntonic yu'un ti hech i'albatique. Ja' sc'opilal ti melel ti chijcha'cuxie (Mt. 22:23‑33; Lc. 20:27‑40) 


text:
<pb/>Patil ital ti saduceoetique, ja' ti chalic ti mu'yuc much'u chcha'cuxie. Tal sjac'beic ti Jesuse: 


text:
<pb/>―Maestro, hech laj sts'iba comel ti Moisese. “Mi oy much'u mu'yuc yol snich'on ti c'alal chcham, ti its'inale ti mu to oyuc yajnile ac'o yic'be yajnil ti sbanquile yu'un hech c'alal ch-an sba yol snich'on xu' chac'be xq'uexolin ti sbanquile yu'un hech mu xtup' sbi ti sbanquile”, ti xchi ti Moisese. 


text:
Oy laj jchi'intutic hucvo' viniquetic. Yermano sbaic ti hucvo'ique. Ti banquilale laj yic' yajnil, patil icham. Mu'yuc yol snich'on icom. 


text:
Hech yu'un ti yutse laj yic'be yajnil ti ánima sbanquile. Patil icham. Mu'yuc yol snich'on icom. Hech laj spasic scotolic o. Xmelmun laj yiq'uic sucva'alic. 


text:
Ti c'alal tsta yorail ti chcha'cuxiique, ¿much'u junuc yajnil chc'ot ti antse? Melel ti xmelmun laj yiq'uic scotolic ―xchiic. 


text:
Yu'un ti mu xach'unic ti chcha'cuxiic ti ánimaetique, ¿mi yu'un mu aq'uelojbeic sc'opilal te ti sun ti Moisese ja' ti c'alal ic'oponat yu'un ti Diose te ti bu jtec ch'ix? Manchuc mi ep xa habil chamenic ti Abrahame xchi'uc ti Isaaque xchi'uc ti Jacobe, hech ch-albatic to sc'opilal: “Ho'on Diosun yu'un ti Abrahame xchi'uc ti Isaaque xchi'uc ti Jacobe”, ti xchi ti Diose. Yu'un cuxajtic. 


text:
Yu'un ja'uc j'ech'el ichamic oe, mu'yuc xa dios yu'unic. Hech yu'un ti Diose ja' yu'unic ti much'utic cuxajtique. Hech yu'un ep nach'ayic ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti sba mantale (Mt. 22:34‑40) 


text:
<pb/>Inopej talel jun jchi'il ti ichanubtasvan ti smantal ti Diose ti scuyoj sbae. Ja' laj ya'i ti yac'oj sba stsac sbaic ti c'op xchi'uc ti saduceoetique ti Jesuse. Laj sna' ti lec itac'av ti Jesuse, hech yu'un laj sjac'be ti Jesuse: ―Ti scotol ti smantal ti Diose ti laj yal ti Moisese, ¿c'usi mantalil ti más tsots sc'opilale? ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Ti scotol ti smantal ti Diose, ja' tsots sc'opilal avi to: “A'yo me ava'yic, ho'ucutic ti yelnich'onucutic ti Israele. Jun no'ox ti Cajvaltic cu'untique, ja' ti Cajvaltic Diose. 


text:
C'ux me xava'yic ti Cajvaltic Diose xchi'uc scotol avo'nton xchi'uc scotol ap'ijil xchi'uc scotol avip”, ti xchie. Ja' mero sba mantal obi. 


text:
Ti xchibal mantal co'ol tsots sc'opilal xchi'uc. “C'ux me xava'i avecino hech chaj c'u che'el c'ux xava'i aba”, ti xchie. Ja' tsots sc'opilal ti xchibal li'to ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech yu'un i'albat yu'un ti jchanubtasvaneje: ―Melel ti hech laj avale, Maestro. Jun no'ox Dios oy, mu'yuc yan. 


text:
Melel ti ja' tsots sc'opilal ti c'ux chca'itic ti Diose xchi'uc scotol co'ntontic xchi'uc scotol jp'ijiltic xchi'uc scotol quiptic, ti c'ux chca'itic uc ti jvecinotique hech chaj c'u che'el c'ux chca'i jbatique. Ja' mu tsotsuc sc'opilal scotol ti smoton ti Diose ti jchic'tique xchi'uc ti jmiltique ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj ya'i ti lec itac'av ti vinique, hech yu'un laj yalbe: ―Jutuc xa sc'an yu'un chavac' aba ti ventainel yu'un ti Diose ―xut. Scotolic ixi'ic, hech mu'yuc xa much'u lic sjac'beic. Ja' sc'opilal ti much'u stot ti Cristoe (Mt. 22:41‑46; Lc. 20:41‑44) 


text:
<pb/>C'alal ichanubtasvan te ti yut templo te ti Jerusalén ti Jesuse, hech laj sjac'be ti jchi'iltaque: ―¿C'u yu'un ti hech chalic ti jchi'iltic ti chchanubtasvanic ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique ti ja' no'ox chch'unic ti yelnich'on David ti Cristoe, ja' ti ac'bil yabtel yu'un ti Diose? 


text:
Yu'un ti Davide hech laj yal ti sventa ti Ch'ul Espíritue:<pb/>Ti Cajvale hech i'albat yu'un ti Diose:<pb/>“Chlic naclan li' ti jbats'ic'ob ja'to mi laj jtsalbot scotol avajcontra”, x'utat ti Cajvale, xchi ti Davide. 


text:
Hech yu'un ma'uc no'ox yelnich'on yu'un “Cajval”, xchi ti stojol ―xchi ti Jesuse. Ep ti crixchanoetique ti te stsoboj sbaique nichim no'ox yo'ntonic laj ya'ibeic sc'op ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti Jesuse ti jamal laj yalbe ti smulique ti much'utic chchanubtasvanic ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique (Mt. 23:1‑36; Lc. 11:37‑54; 20:45‑47) 


text:
<pb/>Ja' hech ti smantal ti Jesuse ti laj yac'be xchanique: ―P'ijanic me, mu me xalajic ti lo'lael yu'un ti jchi'iltic ti chchanubtasvanic ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique. Lec cha'yic ti c'alal chanavic batel tslapic natil sc'u'ic. Lec cha'yic ti ep chc'oponatic yu'un crixchanoetic te ti plaza. 


text:
Lec cha'yic chnaquiic ti sba naclebaletic ti yut templo cu'untique. Lec cha'yic chnaquiic ti sba naclebal c'alal oy q'uin. 


text:
Tspojbeic ti c'utic oy yu'un ti me'on antsetique. Hech yu'un hovil ti hal tsc'oponic ti Diose. Ja' no'ox tstoyilan smulic yu'un ti hech tspasique ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti me'on ants ti laj yac'be smoton ti Diose (Lc. 21:1‑4) 


text:
<pb/>Te inaqui ti Jesuse ti yut templo yo' bu oy scajonal ti taq'uine ja' ti yav ti smoton ti Diose. Ti Jesuse laj yil ti yac'oj sbaic tstiq'uic ochel ti staq'uinique ti bu yav ti smoton ti Diose. Oy jc'ulejetic ep taq'uin laj yaq'uic. 


text:
Ti Jesuse hech lic yalbe ti yajchanc'opetique: ―Melel ti c'usi chacalbeique, ti me'on ants li'to, ja' más ep laj yac' chil ti Diose. Ja' jutuc no'ox laj yac' scotol ti yantique chil ti Diose. 


text:
Yu'un ti jc'ulejetique scotolic sobrail xa staq'uinic laj yac'beic ti Diose. Ja'uc ti me'on ants li'to ja' scotol laj yac' ti c'u yepal oy yu'un yu'un tsmac'lin sbae ―xchi ti Jesuse.<pb/>


text:
C'alal iloq'uic ti templo te ti Jerusalén ti Jesuse xchi'uc ti yajchanc'opetique, te oyic ti yamaq'uil templo, hech lic yal jun ti yajchanc'ope: ―Maestro, t'ujum no'ox ti muc'tic naetic yu'un ti templo li'to. T'ujum no'ox ti tonetic yu'un ti temploe ―xchi. 


text:
<pb/>Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Ti muc'tic naetic li'to ti t'ujum no'ox chavilic ti ora to, hovil. Melel ti c'usi chacalbeique, mi jp'ejuc ton mu'yuc bu chcom ti sba yan ton yu'un scotol chtal sjin ti yan c'ac'al yan crixchanoetic ―xut. Ja' sc'opilal ti slajebal c'ac'ale (Mt. 24:3‑28; Lc. 21:7‑24; 17:22‑24) 


text:
<pb/>Ti Jesuse xchi'uc ti yajchanc'opetique ba nacluc ti bu vits Olivatic sbi te ti bu nopol xil sbaic xchi'uc ti templo te ti Jerusalene. Hech yu'un ti Pedroe xchi'uc ti Jacoboe xchi'uc ti Juane xchi'uc ti Andrese, c'alal stuquic xchi'uc ti Jesuse, hech lic sjac'beic ti Jesuse: 


text:
<pb/>―Albun ca'itutic c'usi ora hech chjinat ti temploe. ¿C'usi señail ti jq'ueltutic c'alal chlaj scotol? ―xchiic. 


text:
Melel ti ep chtalic chalic “ho'on jcoltavanejun”, xchiic. Ep ti much'utic chlaj ti lo'lael yu'un ti hech chalique. 


text:
<pb/>’Ti yan c'ac'al chava'ibeic sc'opilal ti oy ep muc'ta pleito li' ti balumile. Chava'ibeic sc'opilal uc ti chlic yan muc'ta pleito. Mu me xaxi'ic. Persa scotol hech chc'ot ti pasel. Mu to ja'uc slajebal c'ac'al. 


text:
Ti crixchanoetic ti jun balumile ja' tscontrain ti yan crixchanoetic ti yan balumile. Ti ajvaliletique tscontrain sbaic. Buc no'ox chnic ti balumile. Chtal vi'nal. Avi c'usi laj cale, ja' sliqueb to no'ox ti vocole. 


text:
<pb/>’Ti ho'oxuque p'ijanic me, yu'un oy jchi'iltic chlic yac'oxuc entrecal ti sc'ob ti much'utic oy yabtelic te ti templo. Oy ti j'abteletique ti chayac'boxuc acial te ti yut templo yu'unique. Oy chayic'oxuc batel ti stojol gobernadoretic xchi'uc ti stojol yan ajvaliletic ho'on ti jventa. Hech chacholbucun jc'op ti stojolic. 


text:
Yu'un ti c'alal mu to sta slajebal c'ac'al, ja' chich' cholel ti lequil ach' c'ope ti jaylajuntos ti crixchanoetic li' ti balumile. 


text:
C'alal cha'ic'atic talel yu'un cha'ac'at entrecal ti sc'obic, mu me xanopilan ti avo'ntonic c'usi chc'o avalic. Ja' cha'albatic ti avo'ntonic ti c'u che'el chatac'avique. Mu ho'ucot ti chac'opoje, ja' chaxch'amumbot ave ti Ch'ul Espíritue. 


text:
Chayilintaoxuc scotol crixchanoetic ho'on ti jventa. Ti much'u scotol chcuch yu'un c'alal tsta ti slajebal c'ac'al, ja' chcol ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>A'ibeic me sjam ti c'usi chajts'ibaboxuc li'to. Hech laj yal uc ti Jesuse: ―C'alal chaq'uelic ti ixtambil ti jyalel ti temploe hech chaj c'u che'el laj yal ti Daniele, ja' ti j'alc'op yu'un ti Diose ti vo'one, anil me batanic ti vits ho'oxuc ti li'oyoxuc li' ti Judeae. 


text:
Ti much'utic muemic ti yamaq'uil sjol sna, c'alal chyal tal, mu xa me c'usi chba stam loq'uel ti c'usi oy yu'un te ti yut sna. 


text:
Ti manchuc tscomejes ti yorail vocole ti Diose, mu'yuc much'u chcol ti hechuque. Ti sventa scotol ti much'utic t'ujbilic yu'une, hech yu'un ti Diose tscomejes ti yorail vocole. 


text:
<pb/>’Hech yu'un mi oy much'u chayalbot: “Q'uelo avil, ja' Cristo li'to”, mi xayutote, “Ja' Cristo lume”, mi xayutote, mu me xach'unic. 


text:
Melel ti chtalic nopbilal cristoetic xchi'uc nopbilal j'alc'opetic yu'un Dios scuyoj sbaic. Chaq'uic ti q'uelel señailetic xchi'uc jchop o abteletic hech tslo'laic scotol ti crixchanoetique. Taca hu'uc yu'unique tsc'an tslo'laic uc ti much'utic t'ujbilic yu'un ti Diose. 


text:
P'ijanic me, laj xa me calboxuc scotol. Mu to chc'ot ti pasel. Ja' sc'opilal ti c'u x'elan chcha'sut tal ti Jesuse, chtal spas mantal (Mt. 24:29‑35, 42‑44; Lc. 21:25‑36) 


text:
Ti crixchanoetique chisq'uelun ti chiyal tal ti vinajel xchi'uc toc, ho'on ti co'ol crixchanoucutique. Chvinaj ti jelaven jp'ijile. T'ujum ti jqueval chilique. 


text:
Ti jtac yal tal ti ch'ul abatetic cu'une. Chtal stsobic ti much'utic t'ujbilic cu'une ti buc no'ox oyic ti sjoylejal balumile. 


text:
Hech ono'ox uc c'alal chaq'uelic ti chc'ot ti pasel scotol ti vocol ti laj calboxuque, chana'ic ti po'ot xa tsta yorail chital, ho'on ti co'ol crixchanoucutique. 


text:
Ja' hech chaj c'u che'el ti jun vinique ti c'alal nom ibat, laj spas comel ti mantal ti smozotaque ti ac'o chabibatuc ti snae. Laj yac'be comel yabtel jujun. Laj yalbe comel ti jchabiejti'nae ti viq'uiluc me asate, mu me xavay, xut comel. 


text:
Hech yu'un q'ueleluc me asatic yu'un mu xana'ic c'usi ora chital ho'on ti Avajvalune, mi sapet osil chital, mi ti o'lol ac'ubal, mi c'alal ch-oc' quelem, mi ti sob ic'luman. 


text:
Ti ho'oxuque laj xa calboxuc. Hech chcalbe scotol crixchanoetic. Q'ueleluc me asatic ―xchi ti Jesuse.<pb/>


text:
Ho'ontutic ti yelnich'onuntutic ti Israele oy q'uin ti jpastutic yu'un ti jna'tutic ti c'u che'el laj scolta loq'uel ti Egipto ti antiguo jtatamoltutique ti Diose. Ja' Pascua sbi ti q'uine. Oy yan sbi uc. Ja' q'uin yu'un ti caxlan vaje ti mu pumesbiluc xch'ute. Chib xa no'ox c'ac'al tsc'an ti q'uin Pascuae, ja' hech yorail lic xchapambeic sc'opilal ti Jesuse ti totil paleetique xchi'uc ti jchi'iltac ti ichanubtasvanic ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique. Laj xchapic ti c'u che'el tstsaquic ti mucul, ti c'u che'el tsmilique. 


text:
<pb/>―Ja' lec mi mu jpastic ti mero q'uin c'alal stsoboj sbaic ti crixchanoetique. Ja'to mi i'ech' ti q'uine naca me licuc c'op yu'unic. Ja' ti jsa'tic ti c'alal mu xchi'ucuc ti crixchanoetique ―xut sbaic. Ja' sc'opilal ti imalbat perfume ti sjol ti Jesuse te ti Betania (Mt. 26.6‑13; Jn. 12:1‑8) 


text:
<pb/>Te oy ti Betania ti Jesuse. Te i'och ti sna ti Simone, ja' ti Simon ti yich'oj c'a'el chamel ono'oxe ti icoltaat yu'un ti Jesuse. C'alal te nacal ti mesa ti Jesuse yu'un chve', ital jun ants yich'oj tal sjarro pasbil ti alabastroton. Nojem ti perfume ti sjarroe. Nardo sbi ti perfumee. Toyol stojol ti perfumee. Laj svoc' ti sjarroe, laj smalbe ti sjol ti Jesuse. 


text:
Oy cha'vo' oxvo' i'ilinic yu'un ti hech laj spas ti antse. Hech laj yalic: ―¿C'u yu'un chac' ch'ayuc avi to? 


text:
Ti lajuc xchone, más ti oxib ciento iloc' stojol ti hechuque. Ja' lec ti lajuc yac'be ti taq'uine ti me'onetique ―xchiic. Hech laj stabeic ti alel ti antse. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Mu me xavut avi ants li'to. ¿C'u yu'un chavac'be yich' mul? Lec ti c'usi laj xa spasbune. 


text:
Scotol c'ac'al achi'inojic ti me'onetique. C'usuc no'ox ora xu' chac'uxubinic. Ti ho'one mu scotoluc c'ac'al li' jchi'inojoxuqui. 


text:
Ti ants li'to laj xa yac' ti c'usi oy yu'une. Ti laj scajmalbun ti jbec'tal avi perfume li'to, ja' yu'un ti chichame. 


text:
Melel ti c'usi chacalbeique, ti scotol balumil buc no'ox chich' cholel ti lequil ach' c'ope, chcholbat sc'opilal uc ti hech laj xa spasbun ti antse. Hech ch-a'ibat sc'opilal o ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti Judase ti laj spas trato ti chac' entrecal ti Jesuse (Mt. 26:14‑16; Lc. 22:3‑6) 


text:
<pb/>Lajchavo' ti yajchanc'op ti Jesuse. Oy jun ja' Judas Iscariote sbi. Ja' ba sc'opon ti totil paleetique yu'un tspas trato yu'un snopoj xa ti chac' entrecal ti Jesuse. 


text:
Ti c'alal laj ya'yic ti totil paleetique, nichim no'ox yo'ntonic. Laj yalbeic ti lec chtojat mi ic'ot ti pasele. Ti Judase ti ora lic snop ti yo'nton c'u che'el chac' entrecal ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti primero vuelta ti ive'ic ti smesa ti Cajvaltique (Mt. 26:17‑29; Lc. 22:7‑23; Jn. 13:21‑30; <a href='B:530 11:23'>1 Co. 11:23</a>‑26) 


text:
<pb/>Ti sba c'ac'alil ti q'uine c'alal ti jve'tutic caxlan vaj ti mu pumesbiluc xch'ute, c'alal ti jmiltutic ti ch'iom carneroe ti jti'tutic ti q'uin Pascuae, ti yajchanc'opetique hech laj sjac'beic ti Jesuse: ―¿Bu chac'an chajmeltsambe ti ch'iom carnero ti ti jti'tique sventa q'uin Pascua? ―xutic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj stac batel cha'vo' ti yajchanc'opetique. Hech laj yalbe: ―Batanic ti Jerusalén. Te chataic ti be jun vinic, scuchoj ho' ti sq'uib. Ja' xats'acliic batel. 


text:
Ti bu na ti ch-och batele, hech chavalbe ti yajval nae: “Hech chal ti Maestroe: ¿Bu oy ti cuartoe yo' bu sc'opilal ti jti' ti ch'iom carnero sventa q'uin Pascua xchi'uc ti cajchanc'opetique? xchi ital sc'op”, xavutic. 


text:
Ta me xayac'bot avilic muc'ta cuarto te ti xcha'cajal sna, chapambil xa. Te chachapambucutic ti ve'elile ―xut batel. 


text:
<pb/>Hech ibat ti cha'vo' yajchanc'opetique. I'ochic ti yut Jerusalén. Hech laj staic ti vinique hech chac c'u che'el i'albatic batele. Te laj smeltsanic ti ch'iom carnero sventa ti q'uin Pascuae. 


text:
<pb/>Ti c'alal ital ti mesa ti Jesuse xchi'uc ti lajchavo' yajchanc'opetique, ja'to no'ox i'ic'ub osil. 


text:
C'alal te nacajtic ti mesa ive'ic, ti Jesuse hech laj yalbe: ―Melel ti c'usi chacalbeique, oy jun ti li' jchi'inojtique, ja' ti co'ol chijve'ucutic xchi'uque, ja' chiyac'un entrecal ―xchi. 


text:
<pb/>Scotolic laj yich'ic mul. Hech yu'un lic yalbeic ti Jesuse: ―Mu ho'ucun, Cajval ―xchiic liquel scotolic. 


text:
Ho'on ti co'ol crixchanoucutique chicham hech chaj c'u che'el ts'ibabil comel jc'opilal. Uts sba ti much'u chiyac'un entrecale, ho'on ti co'ol crixchanoucutique. Ja' lec ti ma anuque ti vinique ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>C'alal ive'ic, ti Jesuse laj stam jun caxlan vaj, laj yalbe vocol ti Diose, laj xet' ti caxlan vaje, laj yac'be ti yajchanc'opetique. Hech laj yalbe: ―Ilo, ve'anic, ja' jbec'tal li'to ―xchi. 


text:
<pb/>Patil laj stsac jun vasyo. Te tiq'uil ya'lel sat uvate'. Laj yalbe vocol ti Diose, laj yac'be. Scotolic laj yuch'ic. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Ja' jch'ich'el li'to. Chcac' jba ti milel chloc' ti jch'ich'ele. Ti jch'ich'ele ja' señail ti mu xch'ay ti ach' c'op ti yaloj ti Jtote ti c'u che'el chcolic scotol ti much'utic t'ujbilic yu'une. Yu'un jtuc chcac' jba ti milel hech chch'ay smul scotol crixchanoetic. 


text:
Melel ti c'usi chacalbeique, ja'to mi laj sta yorail laj jtsob jbatic jcotoltic yo' bu tspas mantal ti Jtotic Diose, ja'to chcuch'be xq'uexol ti ya'lel sat uvate'e avi to ho'oni ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti Jesuse ti hech laj yalbe ti Pedroe: Chamucun ti avo'nton, xut (Mt. 26:30‑35; Lc. 22:31‑34; Jn. 13:36‑38) 


text:
<pb/>C'alal laj yo'ntonic iq'uejinic yu'un ti Diose, iloq'uic batel xchi'uc ti Jesuse. Ibatic ti vits Olivatic. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Ti ora to ti ac'ubaltic acotolic chchibaj avo'ntonic ti jtojol. Yu'un hech ts'ibabil comel ti sc'op ti Diose: “Chcac' ti milel ti jpaxtole, hech chpuc batel ti scarneroe”, ti xchi ti Diose. 


text:
Pero c'alal chicha'cusesat loq'uel ti ch'en, ho'on chibaej batel avu'unic te ti Galilea ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Melel ti c'usi chacalbee, ja' avi ac'ubal to c'alal mu to ch-oc' chib vuelta quelem, laj xa amucun ti avo'nton oxib vuelta ―xchi. 


text:
<pb/>Más tsots laj yal ti Pedroe: ―Manchuc mi co'ol chismilucutic, muc chajmuc ti co'nton ―xchi. Hech laj yalic uc scotolic. Ja' sc'opilal ti ba sc'opon Dios te ti Getsemaní ti Jesuse (Mt. 26:36‑46; Lc. 22:39‑46) 


text:
<pb/>Ic'otic xchi'uc ti Jesuse te ti bu balumil, Getsemaní sbi. Ti Jesuse hech laj yalbe ti yajchanc'opetique: ―Comanic li'to, chba jc'opon Dios li' no'oxi ―xut. 


text:
<pb/>Laj yic' batel ti Pedroe xchi'uc ti Jacoboe xchi'uc ti Juane. Lic yich' mul ti Jesuse. Lic yich' vocol. 


text:
Hech laj yalbe: ―Ep chquich' mul. Ta xa xicham chca'i ―xchi―. Comanic li'to. Viq'uiluc me asatic, mu me xavayic ―xut. 


text:
<pb/>Ja' ijelav batel jutuc stuc ti Jesuse. Laj spatan sba ti lum, laj sc'opon Dios ti taca stac'uque, ac'o q'uejbatuc batel ti vocol ti chich'e. 


text:
Hech laj yalbe ti Diose: ―Tote, scotol xu' avu'un chapas. Q'uejbun batel avi vocol li'to. Mu me jpas c'usi sc'an co'nton. Ja' ac'o jpas ti c'usi sc'an ti avo'nton atuque ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Isut talel yo' bu oyic ti oxvo'ique. Vayajtic c'o staic. Ti Jesuse hech laj yalbe ti Pedroe: ―¿Mi vayalot? Simón. ¿Mi mu xu' chavic' asat junuc ora? 


text:
Icha'sut talel ti Jesuse. Vayajtic c'o sta ti oxvo'ique yu'un chchamic ti vayel. Muc sna'ic c'usi chtac'avic. 


text:
Ba xcha'c'opon Dios ti Jesuse. Icha'tal nixtoc yo' bu oyic ti oxvo'ique. Ja' yoxibal xa vuelta. Hech laj yalbe: ―¿Mi ta to xavayic? ¿Mi ta to xacux avo'ntonic? Laj xa sta yorail ti chi'ac'at entrecal ti sc'ob jmulaviletic ho'on ti co'ol crixchanoucutique. 


text:
Licanic, batic. Q'uelo avil, chtal xa ti much'u chiyac'un entrecale ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti itsacat ti Jesuse (Mt. 26:47‑56; Lc. 22:47‑53; Jn. 18:2‑11) 


text:
<pb/>Ti ora c'alal yac'oj sba chc'opoj ti Jesuse, ital ti Judase. Ti Judase ja' lajchavo'ic xchi'uc ti yajchanc'opetic ti Jesuse. Xchi'inoj talel ep crixchanoetic yich'ojic talel yespadaic xchi'uc ste'ic. Ja' tacbil talel yu'un ti totil paleetique xchi'uc ti jchi'iltac ti ichanubtasvanic ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique xchi'uc ti moletic cu'untutique. 


text:
Ti Judase, ja' ti chac' entrecal ti Jesuse, yalojbe xa ti xchi'iltaque: ―Ja' ti much'u ti jbuts'e, ja' me obi. La' tsaquic me ti ora ju'un. Mu me xcol batel avu'un ―xut. 


text:
<pb/>Te xchi'inoj ti yajchanc'opetic ti Jesuse, oy jun laj sloq'ues yespada, laj syajesbe yabat ti totil palee. Laj sbojbe loq'uel jun xchiquin. 


text:
Ti Jesuse hech laj sjac'be ti crixchanoetic ti italique: ―¿C'u yu'un hech tal atsacucun hech chaj c'u che'el j'elec'? Avich'ojic talel avespadaic, ate'ic. 


text:
Scotol c'ac'al te oyun ti atojolic te ti yut templo. Te nichanubtasvan laj ava'yic. ¿C'u yu'un mu teuc laj atsacucun? Scotol hech chc'ot ti pasel yu'un tsts'aqui ti c'usi ts'ibabil ti sun ti Diose ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech yu'un scotol ti yajchanc'opetique laj scomesic ti Jesuse ijatavic. Ja' sc'opilal ti unen vinique ti ijatave 


text:
<pb/>Te oy jun unen vinic, ja' sts'acts'un batel. Jlom no'ox poc' sc'u'unoj batel. Ja' itsacat uc yu'un ti viniquetique. 


text:
Hech yu'un ti unen vinique laj scomes ti poq'ue, t'anal ti c'alal ijatav batel. Ja' sc'opilal ti Jesuse ti c'ot va'anatuc ti stojol ti much'utic oy yabtelic te ti templo (Mt. 26:57‑68; Lc. 22:54‑55, 63‑71; Jn. 18:12‑14, 19‑24) 


text:
<pb/>Laj yiq'uic batel ti Jesuse, c'ot sva'anic ti stojol ti mero totil palee. Te stsoboj sbaic scotol ti totil paleetique xchi'uc ti moletique xchi'uc ti jchi'iltac ti ichanubtasvanic ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique. 


text:
Ti Pedroe nomtic to chbat yu'un tsts'acli batel ti Jesuse, asta ic'ot ti Pedroe yo' bu yamaq'uil sna ti mero totil palee. Te i'och batel. C'ot xchi'in ti naclej ti abatetic yu'un ti totil palee. Te ic'atin xchi'uc. 


text:
<pb/>Ti totil paleetique xchi'uc scotol ti much'utic oy yabtelic cu'untutique yu'un tsc'an tsmilic ti Jesuse laj sa'ic cha'vo' ti jun no'ox ti c'usi chalique yu'un tsnopbeic smul ti Jesuse. Muc staic. 


text:
<pb/>―Hech laj yal avi vinic li'to laj ca'itutic: “Ho'on ti jin avi templo li'to ti pasbil ti sc'ob crixchanoetique. Ti oxib no'ox c'ac'al ti jcha'pas nixtoc, ja' ti mu pasbiluc ti c'obale”, xchi ti vinic li'to ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech yu'un laj sva'an sba ti o'lol ti mero totil palee. Hech laj sjac'be ti Jesuse: ―¿C'u yu'un mu xatac'av? ¿Mi melel ti c'usi chal ti viniquetique? ―xut. 


text:
<pb/>Mi jp'eluc muc xtac'av ti Jesuse. Ti mero totil palee laj xcha'jac'be nixtoc ti Jesuse: ―¿Mi melel ti ho'ot ti Cristoote ti t'ujbilot yu'un ti Diose? ¿Mi ho'ot snich'onot ti Diose ti ja' pasbil ti muc' cu'untique? ―xut. 


text:
<pb/>Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Ho'on ―xchi―. Ti yan c'ac'al chaq'uelucun, ho'on ti co'ol crixchanoucutique, ti te nacalun ti sbats'ic'ob ti Diose, ja' ti jelaven sp'ijile. Chaq'uelic ti chiyal tal ti vinajel xchi'uc toc ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ti mero totil palee laj sjat sc'u'. Yu'un ti laj sjat sc'u'e, yu'un tsots smul laj sta ti Jesuse tscuy. Hech laj yalbe ti crixchanoetique: ―Va'i, Dios tscuy sba. ¿C'u yu'un ti jc'antic yan rextico? 


text:
Laj xa ava'yic ti tstoy sba ti stojol ti Diose. ¿C'usi chanopic? ―xut. Scotolic laj yalbeic smilel ti Jesuse. 


text:
<pb/>Oy lic stubtabeic sat ti Jesuse. Oy laj smacbeic ti sate, hech lic smajic. Hech laj yalbeic: ―Alo ca'itutic much'u laj smajoti ―xchiic. Ti yabat ti totil palee tsots imajvanic uc. Ja' sc'opilal ti Pedroe ti laj smuc ti yo'nton ti Jesuse (Mt. 26.69‑75; Lc. 22:56‑62; Jn. 18:15‑18, 25‑27) 


text:
<pb/>Ti Jesuse te ti xcha'cajal na oy. Ja'uc ti Pedroe te ti yalbal te ti yamaq'uil ti sna ti mero totil palee. Te ital jun squiara ti mero totil palee. 


text:
C'alal laj yil ti te chc'atin ti Pedroe, laj sq'uelbe sat, hech laj yalbe: ―Ho'oti, laj achi'in uc ti vinic ti liquem tal ti Nazarete, ja' ti Jesus sbie ―xut. 


text:
<pb/>Ti Pedroe laj smuc ti yo'nton. Hech itac'av: ―Mu xcojtiquin. Mu jna' ti c'usi chavale ―xchi. Hech iloc' batel ti Pedroe, te ba va'luc ti bu muc'ta ti'na. Ja' hech yorail i'oc' quelem. 


text:
Ti quiarae yan vuelta laj sq'uel ti Pedroe, hech lic yalbe ti much'utic te oyique: ―Ja' xchi'il avi to ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Pedroe laj xcha'muc yan vuelta ti yo'nton. Li' ti j'oq'ui i'albat yan vuelta ti Pedroe yu'un ti much'utic te oyique: ―Melel ti ho'ot achi'inoj abaic xchi'uc. Ho'ot liquemot tal ti Galilea uc yu'un co'ol chac'opojic ―x'utat. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Pedroe lic sva'an ti rextico ti Diose. Hech laj yal: ―Yiloj ti Diose mu xcojtiquin ti vinic ti chavale ―xchi. 


text:
<pb/>I'oc' yan vuelta quelem. Ja' xchibal xa vuelta. Hech yu'un ti Pedroe it'ab ti yo'nton ti c'u che'el i'albat yu'un ti Jesuse: “C'alal sta yorail ch-oc' xchibal vuelta quelem, laj xa amucun ti avo'nton oxib vuelta”, ti x'utate. C'alal hech it'ab ti yo'nton ti Pedroe, lic yoc'ta sba.<pb/>


text:
Ti yoc'omal c'alal isacub ti osile scotol ti totil paleetique xchi'uc scotol ti moletique xchi'uc ti jchi'iltac ti ichanubtasvan ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique xchi'uc scotol ti much'utic oy yabtelic cu'untutique laj xchapambeic sc'opilal ti Jesuse. Chucul laj yiq'uic batel. Ba yaq'uic entrecal ti stojol ti Pilatoe. 


text:
Ti Pilatoe hech laj sjac'be ti Jesuse: ―¿Mi ho'ot ajvalilot yu'un ti achi'iltaque, ho'oxuc ti judiooxuque? ―x'utat. Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Ho'on ―xchi. 


text:
Yan vuelta hech ijac'bat yu'un ti Pilatoe: ―¿C'u yu'un mu xatac'av? ¿Mi mu xava'i ti yac'oj sba chasa'bot amule? ―xchi. 


text:
<pb/>Mi jutuc muc xtac'av ti Jesuse. Hech yu'un ich'ay yo'nton ti Pilatoe. Ja' sc'opilal ti ichapambat sc'opilal ti Jesuse yu'un chmilat (Mt. 27:15‑31; Lc. 23:13‑25; Jn. 18:38‑19:16) 


text:
<pb/>Hech stalel o ti yorail q'uin tscolta batel jchuquel ti jujun habil ti gobernadore, ja' ti Pilatoe. Ja' tscolta ti much'u tsc'an ti crixchanoetique. 


text:
Oy to ono'ox jun jchuquel, Barrabás sbi. Te chucul xchi'uc xchi'iltac yu'un oy much'u laj smilic c'alal laj stsob svinictac laj scontrain ti gobiernoe. 


text:
C'alal te stsoboj sbaic ti crixchanoetique, lic sc'ambeic ti Pilatoe ti ac'o scolta jun jchuquel hech chaj c'u che'el tspasilan ono'ox ti jujun habile ti yorail ti q'uine. 


text:
<pb/>Itac'av ti Pilatoe, hech laj sjac'be: ―¿Mi ja' chac'anic ti jcolta batel ti ajvalil avu'unique, ho'oxuc ti judiooxuque? ―xchi. 


text:
<pb/>Yu'un ti hech laj yal ti Pilatoe yu'un laj sna' ti scoj sbic'tal yo'ntonic ti laj yaq'uic entrecal ti totil paleetique. 


text:
Ti totil paleetique laj stsob sc'opic xchi'uc ti crixchanoetique ti ja' ac'o sc'ambeic ti Pilatoe ti chcol ti Barrabase. 


text:
Itac'av ti Pilatoe hech laj xcha'jac'be yan vuelta: ―¿C'usi chcutic ti Jesuse, ja' ti ho'oxuc laj avalic ti ja' ajvalil scuyoj sba cu'untutic, ti xachiique? ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Pilatoe hech laj sjac'be: ―¿C'usi smul avu'unic? ―xchi. Más tsots ic'opojic scotolic: ―¡Milo ti cruz! ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Pilatoe yu'un laj sc'an ti lec ch-ilat yu'un ti crixchanoetique, hech yu'un laj scolta batel ti Barrabase. Ti Jesuse i'ac'at entrecal yu'un chich' acial, yu'un chba milatuc ti cruz. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti yajsoldado ti gobernadore laj yiq'uic ochel ti yut cabildo, ja' ti Pretorio sbie. Te laj stsob sbaic tal scotol ti xchi'il ti soldadoile. 


text:
C'alal laj yo'ntonic laj slabanique, laj sloq'uesbeic ti yaxal c'u'ile. Laj xcha'lapbeic sc'u' nixtoc. Laj yiq'uic batel, ba smilic ti cruz. Ja' sc'opilal ti imilat ti cruz ti Jesuse (Mt. 27:32‑44; Lc. 23:26‑43; Jn. 19:17‑27) 


text:
<pb/>C'ot snup ti be jun jchi'il liquem tal ti balumil Cirene sbi. Simón sbi ti vinique. Ti Alejandro xchi'uc ti Rufoe, ja' stot ti Simone. Ja' chmu tal ti Jerusalén. Ti soldadoetique laj yac'beic sq'uechbe batel scruz ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ic'otic ti bu balumil Gólgota sbi. Gólgota, ti xchie, ja' Baquel Jolal, xchi c'alal jelavesbil. 


text:
Laj yac'beic yuch' vino capbil xchi'uc mirra. Ja' smacobil sc'uxul ti mirrae. Mu sc'an xuch' ti Jesuse. 


text:
C'alal laj xa sjipanic ti cruz ti Jesuse, laj spasic al chil ti much'u chc'ot ti sventa ti sc'u' spoc' ti Jesuse. Hech laj xch'acbe sbaic ti sc'u' spoq'ue. 


text:
Te pac'al ti sjol scruz yo' bu ts'ibabil c'usi smul ti Jesuse. JA' TI TOTIL AJVALIL YU'UN TI JUDIOETIQUE, xchi ts'ibabil ti sjol scruz. 


text:
Te laj sjoc'anic uc cha'vo' j'eleq'uetic. Ja' laj xchi'in ti Jesuse, jun ti sbats'ic'ob, jun ti sts'et ti scruz ti Jesuse. Cacal ti o'lol ti scruz ti Jesuse. 


text:
Hech its'aqui ti hech ts'ibabil comel ti sc'op Diose: “Co'ol ch-ac'bat castigo xchi'uc ti jmulaviletique”, ti xchie. 


text:
Scotol ti much'u i'ech' ti be laj slabanic. Laj sjim sjolic. Hech laj yalic: ―Q'uelo avil, ho'ot ti chajin ti templo yu'un ti Diose, ti chacha'pas ti oxib no'ox c'ac'al chavale, coltao aba quiltic. Yalan tal ti cruz ―xchiic. 


text:
<pb/>Co'ol ilabanvanic ti totil paleetique xchi'uc ti jchi'iltac ti ichanubtasvanic ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique. Hech laj yalbe sbaic: ―Ep ti much'u laj scoltae. Tana mu xa xu' scolta sba. 


text:
Cristo tscuy sba, ajvalil cu'untic tscuy sba. Ac'o yaluc tal ti cruz ti ora yu'un hech ti jq'ueltic, hech ti jch'untic ―xut sbaic. Co'ol laj spasic uc ti j'eleq'uetique, ja' ti much'u co'ol ijoc'anatic ti cruz xchi'uc ti Jesuse. Laj slabanic uc. Ja' sc'opilal ti icham ti Jesuse (Mt. 27:45‑56; Lc. 23:44‑49; Jn. 19:28‑30) 


text:
Ti oxib ora mal c'ac'al tsots ic'opoj ti Jesuse: ―Eloi, Eloi, lama sabactani ―xchi. Dios cu'un, Dios cu'un, laj xa acomesun, xchi c'alal jelavesbil. 


text:
<pb/>Laj ya'yic cha'vo' oxvo' ti much'utic te va'ajtique. ―A'yo me ava'i, ja' chic' tal ti Elíase ―xchiic. 


text:
<pb/>Jun ibat ti anil, ba stam talel esponja. Laj sts'aj ti vinagre ti esponjae, laj slic muel ti te', laj yac'be sts'uts'un ti vinagree ti Jesuse. Hech laj yal: ―Malaic to, jq'ueltic mi chtal coltaatuc yu'un ti Elíase ―xut ti crixchanoetique. 


text:
Hech yu'un ti muc'ta poc' te joc'ambil ti yut ti templo te ti Jerusalén, ja' ti velo sbie, ijat ti o'lol. Ja' ijat yal tal ti cajale. Cha'lic ic'ot. 


text:
Ti capitan soldadoe te va'al ti stojol ti Jesuse. C'alal laj yil ti tsots ic'opoj ti Jesuse c'alal icham, hech laj yal: ―Melel ti ja' Snich'on Dios ti vinic li'to ―xchi. 


text:
<pb/>Te oy uc cha'vo' oxvo' antsetic. Nom va'ajtic. Ja' ti Maríae ti liquem tal ti Magdalae, xchi'uc ti Salomee, xchi'uc ti yan Maríae, ja' ti sme' ti Josee xchi'uc ti Jacoboe, ja' ti biq'uit Jacobo ch-albat sbie. 


text:
Avi antsetic li'to laj xchi'inic batel ti Jesuse c'alal chanav te ti Galilea. Ja' laj smac'linic ti Jesuse. Te va'ajtic uc ep yan antsetic ti laj xchi'in talel ti Jerusalén ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti imucat ti Jesuse (Mt. 27:57‑61; Lc. 23:50‑56; Jn. 19:38‑42) 


text:
C'alal icham ti Jesuse, ja' yorail ti jchapan jbatutic yu'un ti jcux co'ntontutic ti oc'ome. Hech yu'un mal xa c'ac'al ital jun jchi'il, José sbi. Ja' liquem tal ti jteclum Arimatea sbi. Ja' yich'oj yabtel te ti templo ti Josee. Pasbil ti muc'. Ja' yac'oj sba tsmala ti chtal spasucutic ti mantal ti Diose. Muc xi', ba sc'opon ti Pilatoe. Ba sc'ambe stacopal ti Jesuse. 


text:
C'alal laj ya'i ti Pilatoe ti icham xa ti Jesuse, ich'ay yo'nton yu'un mu'yuc bu yiloj ti chcham ti ora ti much'u chjipanat ti cruz. Hech lic stac ti iq'uel ti capitan soldadoe. Laj sjac'be mi melel ti icham xae. 


text:
I'albat ya'i yu'un ti capitan soldadoe ti chamen xa ti Jesuse. Hech yu'un ti Pilatoe laj yalbe ti Josee: ―Xu' chaloq'uesbe ti stacopale ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Josee laj sman poc', laj syales ti cruz ti stacopal ti Jesuse, laj xpix ti poc', laj yac' ti yut ch'en. Jombil ti ton ti ch'ene. Laj sbalch'un talel muc'ta ton, hech laj smac ti ti'ch'ene. 


text:
Ti Maríae ti liquem tal ti Magdalae xchi'uc ti yan Maríae ja' ti sme' ti Josee, ja' laj yilic ti bu laj yaq'uique.<pb/>


text:
C'alal i'ech' xa ti sabadoe ja' ti yorail ti jcux co'ntontutique, ti Maríae ti liquem tal ti Magdalae, xchi'uc ti yan Maríae ja' ti sme' ti Jacoboe, xchi'uc ti Salomee laj smanic poxil ti jun smuil yiq'ue, yu'un sc'an chba spoxtabeic sbec'tal ti Jesuse. 


text:
C'alal isacub ti osile ti domingoe, ja' ti sba c'ac'alil ti semanae, ic'otic ti ch'en. Iloc' xa ti c'ac'ale ti c'alal ic'otique. 


text:
Hech laj yalbe sbaic: ―¿Much'u chisbalch'umbucutic loq'uel ti tone ti macbil ti ti'ch'ene? ―xut sbaic. 


text:
<pb/>Yu'un muc' ti tone smacoj ti ti'ch'ene. C'alal hech yac'oj sba chlo'lajic, ic'otic ti bu ti ch'ene, laj yilic ti balch'umbil xa loq'uel ti muc'ta tone. 


text:
C'alal i'ochic ti yut ch'ene, laj yilic jun unen vinic x'elan te nacal ti stojol sbats'ic'ob ti antsetique. Nat ti sc'u' slapoje. Sac ti sc'u'e. Hech ixi'ic ti antsetique. 


text:
<pb/>Ti unen vinique hech laj yalbe: ―Mu me xaxi'ic. Jna'oj ti ja' chasa'ic ti Jesuse, ja' ti liquem tal ti Nazarete, ja' ti icham ti cruze. Icha'cuxi xa, mu xa li'uqui. La' q'uelo avil ti yav bu laj yaq'uique. 


text:
Batanic, ba albeic ti Pedroe xchi'uc ti yan yajchanc'opetique ti ja' chbaej la batel avu'unic ti Galilea ti Jesuse. Te chc'o aq'uelic hech chaj c'u che'el laj yalboxuc ono'oxe, xavutic me ―xchi. 


text:
<pb/>Toj xi'el ic'otic ti antsetique. Iloq'uic ti ora ti ch'en, ibatic ti anil. Mu'yuc much'u laj yalbeic ti hech laj sq'uelique yu'un ixi'ic. Ja' sc'opilal ti Jesuse ti laj yac' sba ti q'uelel ti stojol ti Maríae, ja' ti liquem tal ti Magdalae (Jn. 20:11‑18) 


text:
<pb/>Ti sob domingo icha'cuxi ti Jesuse, ja' ti sba c'ac'alil ti semanae. Primero laj yac' sba ti q'uelel ti stojol ti Maríae, ja' ti liquem tal ti Magdalae, ja' ti iloq'uesbat hucvo' pucuj ti yo'nton yu'un ti Jesuse. 


text:
Ibat ti Maríae, ba yalbe ya'yic ti yajchanc'opetique ti ja' ono'ox xchi'inojic ti Jesuse. Chich'ic mul, ch-oq'uic ti yajchanc'opetique ti c'alal c'ot taatuc yu'un ti Maríae. 


text:
C'alal laj ya'yic ti laj yil ti Maríae ti cha'cuxem xa ti Jesuse, muc xch'unic. Ja' sc'opilal ti Jesuse ti laj yac' sba ti q'uelel ti stojol cha'vo' ti much'u ch'umbil sc'ope (Lc. 24:13‑35) 


text:
<pb/>Patil ti Jesuse laj yac' sba ti q'uelel ti stojol cha'vo' ti much'u ch'umbil sc'ope ti c'alal yac'oj sba chanavic batel ti be yo' bu chobtic. Yu'un laj sjel ti sat ti Jesuse hech yu'un muc xojtiquinic ti ora ti ja' ti Jesuse. 


text:
Hech yu'un patil ti cha'vo'ique isutic batel ti Jerusalén, ba yalbe ya'yic ti yantique. Muc xch'umbat sc'opic yu'unic. Ja' sc'opilal ti Jesuse ti laj spas comel ti mantal ti yajchanc'opetique (Mt. 28:16‑20; Lc. 24:36‑49; Jn. 20:19‑23) 


text:
<pb/>Ti patil laj yac' sba ti q'uelel ti stojol ti buluchvo' yajchanc'opetique c'alal chve'ique. Laj stabe ti alel ti muc sc'an xch'unique yu'un tsots ti yo'ntonique. Yu'un muc spasbeic ti muc' ti sc'ope ti much'utic i'albat yu'unique ti icha'cuxi xa ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech lic yalbe: ―Batanic, xanavanic ti scotol balumil. Cholbo ya'yic ti lequil ach' c'ope scotol crixchanoetic. 


text:
Scotol ti much'utic chch'unique, ti chich'ic ho'e, ja' chcol. Scotol ti much'utic mu xch'unique, ja' chba ac'batuc castigo. 


text:
Oy señailetic chc'ot ti pasel ti sventaic ti much'utic chch'unique. Ti jventa tsloq'uesic pucujetic ti yo'ntonic crixchanoetic, chc'opojic ti ora no'ox ti yantic c'opetic. 


text:
Repenta mi tsta orachon, mu xti'atic yu'un. Repenta mi chuch' ti c'usi chmilvane, mu xchamic yu'un. Mi chac'beic sc'obic ti sjol jchameletic, hech chcolic ti jchameletique ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti imu batel ti vinajel ti Jesuse (Lc. 24:50‑53) 


text:
<pb/>C'alal laj yo'nton laj sc'opon comel ti yajchanc'opetique ti Jesuse, i'ic'at muel ti vinajel. Te c'ot nacluc ti sbats'ic'ob ti Diose. 


text:
Ti yajchanc'opetique ba xcholic ti sc'op Diose ti sjoylejal balumil. Ja' xchi'inojic ti abtel ti Cajvaltique. Laj yac' ti q'uelel ti Cajvaltique ti ja' sc'op ti chcholbate yu'un laj yac'be spasic ep jchop o abteletic.<pb/>


text:
Filemón, ti c'uxot ti co'ntontutique, ti co'ol chij'abtejucutic yu'un ti Diose, chajc'oponotutic ti carta xchi'uc ti quermanotic Timoteoe ti li' jchi'uque, ho'on ti Pabloune. Ho'on ti li' chuculun ti sventa ti Jesucristoe. 


text:
Chajc'oponoxuc acotolic xchi'uc ti quermanotic ants avu'une, ja' ti Apiae, xchi'uc ti anich'one, ja' ti Arquipoe, ja' ti co'ol chcuch yu'un ti contrainele hech chaj c'u che'el ti ho'ontutique. Xchi'uc scotol ti quermanotique ti te chatsobilan abaic xchi'uc te ti anae. 


text:
Ac'o yac'boxuc bendición ti Jtotic Diose xchi'uc ti Cajvaltic Jesucristoe. Ac'o yac'bot jun avo'ntonic ti jujunoxuque, hech mu xlo'laj avo'ntonic. Ja' sc'opilal ti Filemone ti chc'uxubinvane, ti oy lec xch'unojel yo'ntone 


text:
Ti ho'one scotol c'ac'al hocol aval chcut ti Diose yu'un ti ach'unojbe xa ti sc'ope. Scotol c'ac'al ti jc'opon Dios ti atojol. Ca'yoj ti lec ach'unojbe sc'op ti Cajvaltique, ti c'ux chava'i scotol ti much'utic co'ol oyoxuc ti stojol ti Dios xchi'uque. 


text:
Ti jc'ambe vocol ti Diose ti yu'un laj xa avaq'uilan ti q'uelel ti xch'unojel avo'ntone hech yu'un ac'o tsatsubuc yo'ntonic scotolic. Yu'un laj xa yilic ti aventa ti ep yutsil co'ntontic chijyac'bucutic ti Cristo Jesuse. 


text:
Quermano, nichim no'ox co'nton avu'un. Muc'uben co'nton avu'un yu'un ti hech chac'uxubinvane. Yu'un ho'ot aventa ti imuc'ub xa yo'ntonic ti much'utic oyic ti stojol ti Diose ti te chatsobilan abaic xchi'uque. Ja' sc'opilal ti Pabloe ti laj sc'ambe vocol ti Filemone yu'un ac'o xcha'ic' ochel ti sna ti Onésimoe 


text:
<pb/>Hech yu'un oy c'usi ti jc'an ti chapasbune. Ti sventa ti Cristoe xu' chacalbot persa chapas yu'un hech tsc'an ti Diose. 


text:
Pero mu jc'an chajpasot ti mantal. Ja' no'ox chacalbot vocol ti atojol yu'un ti c'uxun ti avo'nton, ho'on ti Pabloune ti molun xae, ho'on ti li' chuculun ti sventa ti Jesucristoe. 


text:
Ja' chacalbot vocol yu'un chac'uxubin ti Onésimoe. Ja' jnich'on ic'ot xa yu'un ti laj jcholbe sc'op ti Diose c'alal li' chuculune. 


text:
Ti manchuc ja' amozoe ti jc'an ti jchi'in comel li'to yu'un chiscoltaun. Taca xu' chavac'bun jchi'in li'to, sjeluc chacoltaun yu'un li' chuculun ti sventa ti lequil ach' c'ope. 


text:
Mu jc'an jpas hech ja'to mi laj aval amantal atuc. Yu'un mu jc'an ti sujbilot chacoltaun. Ja' lec mi yutsil avo'nton chapas. 


text:
Yu'un hech ti jnop ho'oni. Yu'un ti hech iloc' ti atojol ep c'ac'ale, yu'un hech chavic' yan vuelta ma'uc no'ox ti jayib c'ac'al li' ti balumile. Ja' chachi'in abaic sbatel osil. 


text:
Ma'uc no'ox amozo ti chaviq'ue. Ja' quermanotic sbatel osil. Ja' c'ux ti co'ntontic. Jelaven c'ux ti co'nton jtuc. Ech'em to c'ux ti avo'nton uc yu'un ja' amozo, ja' avermano xa uc ti stojol ti Cristoe. 


text:
<pb/>Hech yu'un mi yu'un jchi'il jbatic ti avo'nton chava'i, ic'bun me ti atojol hech chaj c'u che'el lec chavilun. 


text:
Ho'on Pabloun jtuc laj jts'iba ti jc'ob ti chajtojbote. Ho'oni mu hechuc co'nton ti oy avil ti jtojol yu'un ti laj jcholbot ti sc'op Diose hech lic ach'un. 


text:
Lec oy che'e, quermano. Nichimuc me co'nton avu'un ti stojol ti Cajvaltique. Ac'o muc'ubuc co'nton avu'un ti stojol ti Cajvaltique. 


text:
<pb/>Yu'un ti jna' ti chach'umbun ti jc'ope hech yu'un ti hech laj jts'ibabote. Ti jna' uc ti ech'em chapas hech chaj c'u che'el laj calbote. 


text:
Meltsambun jcuarto uc yu'un ti jch'un ti mi hech tsc'an ti Diose chtal jchi'inoxuc yu'un ti hech avac'oj aba chac'opombun Dios ti jtojol. Hech ilaj yo'nton laj sc'opon ti carta ti Filemone 


text:
<pb/>Chabanucot la xal ti Epafrase, ja' ti li' chixchi'inun ti yut chuquel ti sventa ti Cristo Jesuse. 


text:
Chabanucot la xal uc ti Marcose, ti Aristarcoe, ti Demase, ti Lucase, ja' ti jchi'il jbatutic ti abtel xchi'uc li'to. 


text:
<pb/>Ac'o yac'boxuc ep bendición ti Cajvaltic Jesucristoe. (C'alal te oy ti Roma ti Pabloe, ja' laj sts'ibabe scarta ti Filemone. Ja' laj xch'amumbe sc'ob ti Onésimoe, ja' ti mozoe, hech laj spas.)<pb/>


text:
Ho'on Pabloun xchi'uc ti quermanotic Timoteoe, mambiluntutic yu'un ti Jesucristoe hech yu'un yabatuntutic nic'otutic xa. Chajc'oponoxuc ti carta ho'oxuc ti te nacaloxuc te ti jteclum Filipose yu'un co'ol oyucutic ti stojol ti Cristo Jesuse jcotoltic. Chajc'oponoxuc uc ti ho'oxuc ti ancianooxuque, ti diáconooxuque, ti ho'oxuc aventainojic ti jch'unojeletique. 


text:
Ac'o yac'boxuc bendición ti Jtotic Diose xchi'uc ti Cajvaltic Jesucristoe. Ac'o yac'bot jun avo'nton ti jujunoxuque, hech mu xlo'laj avo'ntonic. Ja' sc'opilal ti c'u che'el tsc'opombe Dios ti stojol ti jch'unojeletique ti Pabloe 


text:
<pb/>C'alal chajna'oxuque, “hocol aval ti laj xa xch'un ac'op ti quermanotaque”, xichi ti stojol ti Diose. 


text:
Hech yu'un c'alal ti jc'opon Dios ti atojolic, nichim no'ox co'nton yu'un co'ol jun co'ntontic chij'abtejucutic asta c'alal lic ach'umbeic sc'op ti Diose asta ti ora to. Hech yu'un ipuc xa ti lequil ach' c'ope. 


text:
Ti jna' mi laj sta yorail chtal yic'ucutic batel ti Jesucristoe, ja'to chpaj ti abtel te ti avo'ntonic ti laj xa sliques ti Diose. 


text:
Lec ti hech chajna'oxuque. Yu'un co'ol chijyac'bucutic yip co'ntontic ti Diose, hech yu'un manchuc mi li' chuculuni co'ol cac'oj jba ti jcolta jbatic hech chpuc cu'untic ti lequil ach' c'ope. 


text:
Sna' ti Diose ti ep c'uxoxuc ti co'nton acotolic hech chaj c'u che'el c'uxucutic ti yo'nton ti Jesucristoe. 


text:
Ti jc'opon Dios ti atojolic yu'un hech xu' ech'em chac'uxubinvanic. Ti jc'ambe uc ti ac'o avojtiquinic lec ti Diose, ti ac'o xayac'boxuc más ap'ijilic. 


text:
Hech xu' avu'unic chana'ic ti más tsots sc'opilal ti pasele. Hech yu'un c'alal tsta yorail chtal yic'ucutic ti Cristoe hech oy yutsil avo'ntonic chayiloxuc. Yu'un mu'yuc much'u ichibaj ti aventaic. 


text:
Hech xu' avu'unic ti sventa ti Jesucristoe ti toj scotol ti c'utic chapasique. Hech tspasat ti muc' ti Diose ti aventaic. Hech lec sc'opilal chc'ot avu'unic ti Diose. Ja' sc'opilal toyol co'nton ti ac'o pasatuc ti muc' ti Cristoe ti jventa, xchi 


text:
<pb/>Quermanotac, ti jc'an ti chana'ic ti yu'un ti li' chuculune, mu yu'unuc mu xa'yic ti lequil ach' c'ope. Ep xa laj ya'yic. 


text:
Ti sjunul scuartel ti yajsoldado ti totil ajvalile li'to ya'yojic ti sventa Cristo ti li' chuculune. Ep ti much'utic yan laj xa ya'yic uque. 


text:
Ep ti quermanotique ti itsatsub xa yo'ntonic ti stojol ti Cajvaltique ti sventa ti li' chuculun li'to. Hech yu'un yac'ojic persa jamal chalic ti sc'op ti Diose. Mu xa xi'ic. 


text:
Scotolic chcholbeic sc'opilal ti Cristoe. Oy yutsil yo'ntonic chcholic yu'un c'uxun ti yo'ntonic. Yu'un tsna'ic ti li' chuculune oy jtu yu'un ti jchol ti lequil ach' c'ope. Oy mu yutsiluc yo'ntonic chcholbeic sc'opilal ti Cristoe. Ja' no'ox tspasic yu'un ti chaq'uic ti q'uelel ti xu' yu'unique. Tscuy ti hech más chquich' mul yu'un ti hech tspasique. 


text:
Lume mu tsotsuc sc'opilal chca'i yu'un ti hech tsnopique. Ja' tsots sc'opilal ti chich' cholbel sc'opilal ti Cristoe manchuc mi mu yutsiluc yo'ntonic tspasic. Ja' nichim no'ox co'nton yu'un ti chich' cholele. Mu xiyac'bun quich' mul. 


text:
<pb/>Yu'un chac'opombucun Dios ti jtojol, yu'un ja' chiscoltaun ti Ch'ul Espíritue ja' ti laj scolta ti Jesucristoe, hech yu'un ti jna' ti tspasat ti muc' ti Cristoe ti jventa. 


text:
Ja' no'ox toyol co'nton mu me xiq'uexav mi jutuc ti c'alal chic'ot ti stojol ti Cristoe. Ti jch'un ti chiscoltaune. Hech chaj c'u che'el jamal calojbe sc'opilal ti Cristo ono'oxe, ti jc'an ti hechuc me ac'o calilambe sc'opilal manchuc mi chimilat o chicuxi to. Hech tspasat ti muc' ti jventa. 


text:
C'alal cuxulun li' ti balumile ja' no'ox toyol co'nton ti ac'o pasatuc ti muc' ti Cristoe ti jventa. Pero mi nichame, jun no'ox yutsil yu'un chba jchi'in. 


text:
Hech yu'un mi chicuxi to li' ti balumile, oy ti much'utic chlic xch'unic to ti jventae. Hech yu'un mu jna' lec bu ti jc'ane. 


text:
Mu jna' bu ti jt'uj ti chib li'to. Co'nton chicham yu'un chba jchi'in ti Cristoe. Yu'un ja' más jelaven yutsil te o. 


text:
Hech yu'un ti jna' ti ta to xicuxi yu'un ta to xajcoltaoxuc yu'un hech más ch-an yip avo'ntonic. Yu'un mi i'an lec xch'unojel avo'ntonique hech yu'un más nichim no'ox avo'ntonic. 


text:
Hech yu'un c'alal mi te xa jchi'inojoxuc yan vuelta, hech yu'un más ech'em chavalbeic vocol ti stojol ti Cristo Jesuse yu'un ti nicol xa loq'uel ti chuquele. 


text:
<pb/>Lecuc me scotol ti c'utic chapasique. Hech tsc'an yu'un ach'unojic ti lequil ach' c'ope, ja' ti sc'opilal ti Cristoe. Hech yu'un mi nicole hech chtal jq'ueloxuc. Hech chajq'uelic ti c'u xa'elanique. Mi mu nicole, ti jc'an chca'i ti ac'opilalique ti oy yip avo'ntonique, ti jtos avo'ntonic acotolique, ti co'ol chavaq'uic persa, hech chpuc ti lequil ach' c'ope. 


text:
Jc'an chca'i ti mu xaxi'ic yu'un ti much'utic chascontrainoxuque. Yu'un ti mu xaxi'ique hech tsna'ic ti ch'ayel chbatic ti stuquique. Ti ho'oxuque, yu'un ti mu xaxi'ique, chana'ic ti chascoltaoxuc ti Diose, hech chacolic yu'un sbatel osil. 


text:
Yu'un ti laj st'ujoxuc ti Diose ma'uc no'ox yu'un chach'unic ti ja' Jcoltavanej avu'unic ti Cristoe. Ja' laj st'ujoxuc yu'un ac'o cuchuc avu'unic ti ilbajinele ti sventa ti Cristoe. 


text:
Hech yu'un ti co'ol chquich'tic ilbajinel jcotoltic. Ti jun vueltae laj avilic ti laj quich' ilbajinel ho'oni. Ti ora to chava'yic ti li' chquich' ilbajinel uc.<pb/>


text:
Yu'un chac'an chapasic ti c'usi tsc'an ti Cristoe yu'un laj xa smuc'ubtasboxuc avo'ntonic, yu'un chac'uxubinvanic yu'un avich'ojic ti Ch'ul Espíritue, 


text:
hech yu'un nichim no'ox co'nton avu'unic. Hech yu'un ti jc'an ti más nichim no'ox co'nton avu'unic. Hech yu'un chacalbeic, mu me xacontrain abaic, c'ux me xava'i abaic. Ja' tsc'an ti jtos avo'ntonic acotolic ti co'ol cha'abtejique yu'un hech chu' avu'unic. 


text:
Hech yu'un ti c'alal cha'abtejique, mu me xacontrain abaic. Jujunoxuc mu me xatoy abaic ti stojol ti avermanotaque. Paso me ti muc' scotol ti avermanotaque. Ja' lec ti biq'uit me chavac' abaic ti jujunoxuque. 


text:
Manchuc mi jun no'ox oyic xchi'uc ti Jtotic Diose ti stalel oye, mu tsotsuc sc'opilal laj ya'i ti co'ol yutsil xchi'uc ti Jtotic Diose. 


text:
Ja' laj sbic'tajes sba. Hech ic'ot hech chaj c'u che'el abat. Hech yu'un laj yich' sbec'tal hech crixchano ic'ot. 


text:
Yu'un ti hech crixchano ic'ot ti jtojoltique, más ech'em laj sbic'tajes sba. Laj xch'un mantal. Laj xch'un milel. Ja' ti cruz imilat. 


text:
Hech yu'un más jelaven i'ac'at ti pasel ti muc' yu'un ti Diose. Más jelaven i'ac'at ti pasel ti muc' ti sbie. Mu'yuc much'u hech pasbil ti muc' ti sbie. 


text:
Ja' ti jquejan jbatic ti stojol ti Jesuse jcotoltic ti li'oyucutic ti balumile xchi'uc scotolic ti te oyic ti vinajele xchi'uc scotolic ti te oyic ti c'atimbaque xchi'uc ti pucujetique. 


text:
Jamal chcaltic jcotoltic, “Ho'ot Ajvalilot cu'untutic”, xijchi ti stojol ti Jesucristoe. Yu'un ti hech chcaltique, ti jpastic ti muc' ti Jtotic Diose yu'un ti hech yac'ojbe yabtel ti Snich'one. Ja' sc'opilal ho'ot aventaic ti chavaq'uic ti q'uelel ti avich'ojic xa ti ach' cuxlejale, xchi 


text:
<pb/>Hech yu'un ho'oxuc ti ep c'uxoxuc ti co'ntone, c'alal te jchi'inojoxuc laj avac' ti q'uelel ti chach'umbeic smantal ti Diose. Hech yu'un manchuc mi mu te jchi'inojoxuc ti ora to, ch'umbeic me ti c'utic yaloj ti Diose. Ac'o ti q'uelel ti avich'ojic xa ti ach' cuxlejale. Pasic ti muc' ti Diose. Na'ic me ti mu xu' avu'unic atuquic. 


text:
Ja' ch-abtej ti avo'ntonic ti Diose, hech yu'un chac'an chapasic ti c'utic tsc'an ti yo'ntone. Chascoltaoxuc hech xu' avu'unic chapasic ti c'utic sc'an ti yo'ntone. 


text:
<pb/>Hech yu'un c'alal chaspasoxuc ti mantal ti Diose mu me chopoluc chava'yic. Mu me xlo'laj avo'ntonic. 


text:
Hech mu xataic amulic ti stojol. Hech lec avo'ntonic chac'otic. Hech chvinaj ti yol snich'onoxuc ti Diose. Hech mu'yuc amulic chayilic ti much'utic mu xtun ti yo'ntonique. Ho'oxuque chaquevanic ya'yel ti stojolic hech chaj c'u che'el toj ti chtil ti ac'ubaltic. 


text:
Yu'un chavac'beic sq'uel ti sbelal cuxlejale. Hech yu'un c'alal mi laj sta yorail ti chtal ti Cristoe, nichim no'ox co'nton avu'unic yu'un chvinaj ti mu hoviluc ti ni'abtej yu'un ti Cajvaltique. 


text:
Ho'oxuque yu'un lec ach'unojbeic sc'op ti Diose, hech yu'un laj atacbun talel jmoton ti vocol laj ataique yu'un mu'yuc c'usi oy avu'unique. Nichim no'ox avo'ntonic yu'un ti hech ihu' avu'unique. Lec chil ti Diose ti hech laj apasique. Pero mi más lec chil ti Diose ti oy c'usi chcac' uc, mi tsc'an ti chimilat ho'oni, hech yu'un nichim no'ox co'nton uc. 


text:
Hech yu'un mi hech chc'ot ti pasel ti chimilate, ja' tsc'an ti nichim no'ox avo'ntonic uc. Laj yalbe sc'opilal ti Timoteoe xchi'uc ti Epafroditoe 


text:
<pb/>Mi hech tsc'an ti Cajvaltic Jesuse ti chc'ot ti pasele, po'ot xa ti jtac talel ti atojolic ti Timoteoe. Hech yu'un c'alal mi isut talele, chca'i c'u xa'elanic. Hech más chmuc'ub co'nton avu'unic. 


text:
Mu'yuc much'u hech lec yo'nton hech chaj c'u che'el ti Timoteoe. Scotol ora toyol yo'nton yu'un tsc'an chascoltaoxuc. 


text:
Scotol ti yantique ja' batem ti yo'ntonic ti c'utic tsc'anic ti stuquique. Mu toyoluc yo'ntonic yu'un ti c'utic tsc'an pasel ti sventa ti Cristo Jesuse. 


text:
Ho'oxuque chana'ic ti lec yo'nton ti Timoteoe. Sjeluc jnich'on yu'un jchi'inoj jbatutic ti xcholel ti lequil ach' c'ope. 


text:
Jch'unoj ti chiscoltaun ti Cajvaltique yu'un ti chichapaj ti ora hech yu'un chtal jq'ueloxuc uc ho'oni. 


text:
Laj xa jnop ti ja' lec chajtacboxuc sut tal ti atojolic ti quermanotic Epafroditoe yu'un toyol yo'nton tsc'an te chtal sq'ueloxuc acotolic yu'un chich' mul yu'un ti laj ava'yic ti itsacat ti chamele. Lec ni'abtej xchi'uc li'to yu'un co'ol co'nton xchi'uc yu'un co'ol chcuch yu'un ti contrainele hech chaj c'u che'el ti ho'one. Ho'oxuc laj atacbucun tal yu'un chiscoltaun. Laj yich'bun tal ti jmoton avu'unique. 


text:
Melel ti tsots itsacat ti chamele asta c'an chamuc. Ti Diose laj xc'uxubin. Mu stucuc no'ox ic'uxubinat yu'un ti Diose. Ho'on laj xc'uxubinun uc yu'un mi ichame más ep chquich' mul. 


text:
Hech yu'un chajtacboxuc sut tal ti ora to yu'un hech ac'o nichimajuc avo'ntonic yu'un ti chaq'uelbeic sat yan vuelta. Hech yu'un chnichimaj co'nton uc c'alal li' chuculune. 


text:
Nichimuc me avo'ntonic albo vocol ti stojol ti Cajvaltique yu'un ti lec isut batel yu'un icha'c'ot xa te ti atojolique. Scotol ti much'utic hech yo'ntonique hech chaj c'u che'el yo'nton ti Epafroditoe ja' sc'an ti chapasic ti muq'ue. 


text:
Melel ti c'an chamuc ti sventa ti yabtel ti Cristoe. Mi jutuc muc xc'uxubin sba. Yu'un laj sna' ti toyol avo'ntonic chac'an chacoltaucun hech yu'un jelaven laj yac' sba ti abatinel cu'un.<pb/>


text:
Hech yu'un, quermanotac, chacalbeic ja' slajeben xa ti jts'iba avi to. Nichimuc me avo'ntonic ti stojol ti Cajvaltique. Manchuc mi ep xa vuelta laj xa jts'ibaboxuc avi to chajts'ibaboxuc yan vuelta yu'un hech mu xalajic ti lo'lael. 


text:
Hech yu'un chacalbeic, p'ijanic me yu'un ti much'utic tsc'an chasoquesoxuque. Yu'un tsc'an chayac'boxuc circuncisión yu'un ja' no'ox tsc'an chasyajesboxuc abec'talic. Hech yu'un p'ijanic me. 


text:
Ti ho'ucutique quich'ojtic xa ti mero circuncisione chil ti Diose yu'un mu xa jch'unojticuc ti chijcolucutic ti sventa cabteltic jtuctique, ja' ti mantaletic ti jch'unojtic laj jcuytique. Ti ho'ucutique jpasojtic ti muc' ti Diose ti co'ntontic. Jch'unojtic ti ja' Jcoltavanej cu'untic ti Cristo Jesuse. 


text:
Taca xijcol yu'un ti jch'unojtic ti mantaletique, vo'one nicol xa ho'oni yu'un laj jpas hech chaj c'u che'el chal ti mantaletique. Jutuc no'ox spasojic ti yan jchi'iltaque. 


text:
Yu'un ho'oni iloc' vaxaquib c'ac'al laj quich' circuncisión yu'un ho'on yelnich'onun ti Israele. Oyun ti sventa ti jchop yu'un ti Benjamine ti pasbil ti muq'ue. Yaloj sba puru judio ti jtatamol jmembeltaque ti vo'one, mu'yuc bu laj scap sba xchi'uc ti achi'iltaque, ho'oxuc ti co'ol yanlum crixchanooxuc xchi'uque. Ho'on fariseoun, lec jch'unojbe smantal ti Diose ti jcuyoj jbae. 


text:
Toyol co'nton ti jyalel yu'un ti smantal ti Diose ti laj jcuye, hech yu'un ep laj quilbajin ti jch'unojeletique. Jch'unojbe scotol smantal ti Diose laj jcuy. Hech yu'un laj jcuy ti toj co'nton chiyilun ti Diose. 


text:
Ti c'u yepal ihu' cu'un ti vo'onee ti ja' hech chicol laj jcuye, ti c'alal laj jna' ti ja' no'ox chicol yu'un ti Cristoe, hech laj jna' ti mu'yuc xa stu cu'un. 


text:
Ti ora to laj xa jna' scotol yan mu'yuc xa stu cu'un, ja' no'ox tsots sc'opilal ti jchambe yo'nton ti Cristo Jesuse, ja' ti Cajvale. Ja' jelaven yutsil. Scotol ti c'utic ti hech chicol laj jcuye, laj xa quil ti mu'yuc stu hech chaj c'u che'el ti c'a'epe. Hech yu'un laj xa jten comel. Ja' xa no'ox ti jchambe yo'nton ti Cristoe. 


text:
Yu'un jch'unoj ti chicol yu'une. Mu xa ti jch'un ti xu' chicol yu'un ti mantaletique. Ja' jch'unoj ti chicol yu'un ti Cristoe. Yu'un ja' toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose ti sventa xch'unojel co'ntontic, ma'uc ti sventa cabteltic jtuctic. 


text:
Hech yu'un ti jc'an ti jchambe yo'nton ti Cristoe yu'un hech tsalbil chc'ot cu'un scotol ti c'utic oy li' ti balumile hech chaj c'u che'el tsalbil ic'ot yu'un scotol ti Cristoe c'alal icha'cuxi loq'uel ti ch'en. Ti jc'an ti co'ol chcuch cu'un ti contrainele ti labanele hech chaj c'u che'el icuch yu'un ti Cristoe, ti mu jc'uxubin jba hech chaj c'u che'el muc xc'uxubin sba ti Cristoe c'alal icham ti cruz cu'untique. 


text:
Yu'un ti jc'an ti ac'o hu'uc cu'un ti puru ach' cuxlejal chcac' ti q'uelel hech chaj c'u che'el ti Cajvaltique c'alal cha'cuxem loq'uel ti ch'ene. Ja' sc'opilal cac'oj jba ti jnop yu'un ti chic'ote, xchi 


text:
<pb/>Mu yu'unuc hu'em xa cu'un. Mu yu'unuc lec xa oyun. Ja' no'ox chcac' persa yu'un ac'o c'otuc ti pasel cu'un yu'un laj xa staun ti Cristo Jesuse. 


text:
Quermanotac, mu xcal ti hu'em xa cu'un. Hech ti jpas ho'oni. Ti jch'ay ti co'nton ti c'utic c'otem xa ti pasele. Ja' cac'oj jba ti jnop yu'un ti chic'ote. 


text:
Ja' toyol co'nton ti chiyic'un ti Diose ti sventa ti Cristo Jesuse. Ja' stojol cabtel ti te chic'ot ti stojole. 


text:
<pb/>Hech yu'un ho'ucutic ti oy xa yip co'ntontique, hechuc me co'ntontic jcotoltic. Mi oy mu hechuc avo'ntonic, ja' chayac'bot ana'ic ti Diose. 


text:
<pb/>Quermanotac, chambucun co'nton. Q'uelilanic avil scotol ti much'utic hech xchanojbucun ti co'ntontutique. 


text:
Ep xa vuelta calojboxuc sc'opilalic ti jchi'iltaque ti mu sc'an xch'unic ti ja' jmotontic chijcolucutic yu'un ti icham ti cruz cu'untic ti Cristoe. Cac'oj jba chi'oc' ti ora to c'alal chacalboxuc sc'opilal 


text:
yu'un ch'ayel chbatic. Yu'un ja' no'ox chch'unic ti c'utic tsc'an ti sbec'talique. Tstoy sbaic yu'un, mu xq'uexavic yu'un. Ja' no'ox batem ti yo'ntonic ti c'utic sventa no'ox ti balumile. 


text:
Ja'uc ti ho'ucutique ja' jlumaltic ti vinajele. Ti jmalatic chyal tal ti vinajel ti Jcoltavanej cu'untique, ja' ti Cajvaltic Jesucristoe. 


text:
Yu'un mu'yuc yip avi jbec'taltic quich'ojtic avi to, hech yu'un chisc'atp'umbucutic ti ach'. Hech co'ol chijc'ot hech chaj c'u che'el stuc. Yu'un jelaven yutsil stuc ti sbec'tale. Yu'un jelaven sp'ijil hech yu'un sventainoj scotol, hech yu'un xu' yu'un tspas.<pb/>


text:
Hech yu'un, quermanotac, ti c'uxoxuc ti co'ntone, co'nton chtal jq'ueloxuc. Nichim no'ox co'nton avu'unic. Ho'oxuc señailoxuc ti oy ti cabtele. Hech yu'un mu me xyanej avo'ntonic. Scotol ora junuc me avo'ntonic ti stojol ti Cajvaltique, ho'oxuc ti c'uxoxuc ti co'ntone. 


text:
<pb/>Ho'ot quermano ants Evodia, ho'ot quermano ants Síntique, chajc'ambot vocol yu'un mu me xacontrain abaic. Jtosuc me avo'ntonic ti stojol ti Cajvaltique. 


text:
Ja' no'ox hech chacalbe vocol uc, quermano, yu'un co'ol chij'abtejucutic yu'un ti Cajvaltique, coltao me ti antsetique ti chcale ti laj jchi'in ti xcholel ti lequil ach' c'ope. Ja' laj xchi'inun ti abtel uc ti quermanotic Clementee. Oy yantic laj xchi'inun uc. Ja' p'ejambil sbiic ti sun ti Diose yo' bu ts'ibabil yu'un chijcuxiucutic sbatel osil. 


text:
<pb/>Scotol c'ac'al nichimuc me avo'ntonic ti stojol ti Cajvaltique. Yan vuelta chacalbeic, nichimuc me avo'ntonic. 


text:
Ac'o sna'ic scotol crixchanoetic ti oy yutsil avo'ntonique, ti chcuch avu'unic ti c'utic chapasbate. Yu'un po'ot xa chcha'sut tal ti Cajvaltique. 


text:
<pb/>Mi jutuc mu me xlo'laj avo'ntonic ti c'utic palta chava'ique. Scotol ora c'ambeic ti Diose ti bu palta chava'ique. “Hocol aval ti chacoltaune”, xavutic ti Diose. 


text:
Hech chayac'boxuc jun avo'ntonic ti Diose. Ja' jelaven yutsil. Ja' mu xtun mi oy c'usi chanopilanique. Hech mi laj yac'boxuc jun avo'ntonic ti sventa ti Cristo Jesuse hech mu xa xlo'laj avo'ntonic. Hech mu'yuc xa c'usi chanopilanic. Ja' sc'opilal ja' no'ox me chanopic ti c'utic leque, xchi 


text:
<pb/>Quermanotac, chacalbeic, ja' slajeben xa ti jts'iba avi to. Ja' no'ox me chanopic ti c'utic melele, ti stac' ti jpastic ti muq'ue, ti toje, ti sventa utsilale, ti jelaven yutsile, ti lec sc'opilale. Scotol ti c'utic lec ti pasele, ja' no'ox me chanopic. 


text:
<pb/>Ta me xapasic ti c'utic laj cac'boxuc achanique, scotol ti laj calboxuc ava'yique, ti laj aq'uelic c'alal laj jpase. Hech chaxchi'inoxuc ti Diose ja' ti chijyac'bucutic jun co'ntontique. Ja' sc'opilal nichim no'ox co'nton yu'un laj acha'na'ucun yan vuelta, xchi 


text:
<pb/>Lec nichim no'ox co'nton ti stojol ti Cajvaltique ti ora to yu'un ja'to no'ox laj acha'na'ucun yan vuelta. Jna' ti scotol ora chana'ucun ti avo'ntonique, ja' no'ox mu xu' chataucun ti chacoltaune. 


text:
Mu yu'unuc uts jba yu'un ti hech chcale. Mi oy c'utic oy cu'un, mi mu'yuc, mu xquich' mul. Nichim no'ox co'nton. Hech jchanoj. 


text:
<pb/>Ho'oxuque ti te nacaloxuc ti Filipose, chana'ic ti ho'on jbael laj jchol ti lequil ach' c'ope te ti alumalique. Chana'ic uc ti c'alal niloc' batele te ti Macedoniae, ja' ti estado avu'unique, mu'yuc bu hech laj scoltaucun ti yan jch'unojeletique. Mu'yuc c'usi laj yac'bucun. Atuquic no'ox laj acoltaucun. 


text:
C'alal te oyun to ti jteclum Tesalonicae, jun chib vuelta laj atacbucun tal jmoton taq'uin avu'unic. 


text:
Ta yutsil ti c'u yepal laj avac'bune, oy to sobril. Lec xa oyun yu'un laj xa quich' ti laj yich' tal ti Epafrodito avu'unique. Lec chil ti Diose ti hech laj avac'bucune. Lec yo'nton ti Diose yu'un ti hech laj apasique. 


text:
Hech yu'un ti Dios cu'untique scotol chayac'boxuc ti c'utic chtun avu'unique. Jun no'ox yutsil ti c'utic chayac'boxuque ti sventa ti Cristo Jesuse. 


text:
Hech yu'un ac'o pasatuc ti muc' sbatel osil ti Dios cu'untique, ja' ti Jtotic cu'untique. Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel. Ja' sc'opilal ti tstojbe yo'ntonic 


text:
<pb/>Chabanuc scotolic ti c'u yepalic ti oyic xa ti stojol ti Cristo Jesuse. Chabanucot la xal scotol ti quermanotic ti li' jchi'uque. 


text:
Chabanucot la xal uc scotolic ti oyic xa ti stojol ti Cristoe li'to, ja' ti yaj'abtel ti Césare, ja' ti quermanotic xae, xchi'uc ti yan quermanotique. 


text:
Avi hun to ja' sc'opilal ti c'usi po'ot xa chc'ot ti pasele ti i'ac'bat sna' ti Jesucristoe yu'un ti Diose. Yu'un ti i'ac'bat sna' ti Jesuse, yu'un hech chijyac'bucutic jna'tic ti ho'ucutic ti chcajvalintique. Hech yu'un laj stac talel ti xch'ul abate, tal sc'oponun ho'on ti Juanune, ho'on ti chi'abtej yu'une. 


text:
Hech yu'un ho'on Juanun chacalboxuc ti melel ti hech ni'ac'bat quile. Melel ti hech laj ca'i ti sc'op ti Diose ti laj yalbun ti Jesucristoe. 


text:
<pb/>Ti much'u chavta avi sc'op Dios li'to, ja' chich' bendición. Chich'ic bendición uc scotol ti much'utic cha'yique mi chaq'uic ti yo'ntonic ti c'usi ts'ibabil li'to yu'un po'ot xa chc'ot ti pasel. Ja' sc'opilal ti lic sc'opon ti carta ti hucchop quermanotique ti Juane 


text:
<pb/>Ho'on Juanun, chajc'oponoxuc ti carta ho'oxuc ti hucchopoxuc ti ach'unojbeic sc'op ti Diose te ti hucub jteclum te ti slumal Asiae. Ac'o yac'boxuc yutsil avo'ntonic, ac'o yac'boxuc jun avo'ntonic ti Diose ti stalel oye, ja' ti oy ti vo'onee c'alal mu to chmeltsaj ti balumile, ja' ti oy uc ti ora to xchi'uc ti oy sbatel osile. Ti cha'ac'batic yutsil avo'ntonic jun avo'ntonic, ja' ti sventa uc ti Ch'ul Espíritue ja' ti huctos yich'oj sbae hech yu'un jelaven yutsil. Ti Ch'ul Espíritue te oy uc ti stojol ti Diose. 


text:
Ja' ti sventa uc ti Jesucristoe ti jun yo'nton cu'untic hech xu' ti jch'untic ti c'usi chijyalbucutique. Ja' ti primero icha'cuxi loq'uel ti ch'en, ja' ti sventainoj scotol ajvaliletic li' ti balumile. Ja' ti c'uxucutic ti yo'nton, laj spocbucutic loq'uel jmultic ti xch'ich'ele. 


text:
Ja' ti laj xa st'ujucutic yu'un ti jchi'intic ti pas mantal. Laj xa st'ujucutic yu'un paleucutic nijc'ot xa yu'un hech chij'abtej ti stojol ti Diose, ja' ti Stote. Jun yutsil ti tspasat ti muc' sbatel osil ti Cajvaltique. Ja' tspas mantal sbatel osil. Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel. 


text:
<pb/>A'yo me ava'yic, chyal tal xchi'uc toc ti Cajvaltique. Ta me xilic scotol crixchanoetic xchi'uc uc ti much'utic laj smilique. Ti crixchanoetique ti mu xch'unojbuc sc'ope ti jaylajuntos ti li'oyic ti balumile, ta me xoc'ta sbaic ti stojol ti Cajvaltique ti c'alal ital xae yu'un tsna'ic ti ch-ac'batic castigo yu'une. Hech chc'ot ti pasel. 


text:
<pb/>Hech chal ti Cajvaltic Diose: “Ho'on laj jliques scotol. Ho'on ti hu'tes scotol”, xchi ti Cajvaltic Diose ti stalel oye, ja' ti oy ti vo'onee c'alal mu to chmeltsaj ti balumile, ja' ti oy uc ti ora to xchi'uc ti oy sbatel osile. Ja' ti jelaven sp'ijile ti scotol sventainoje. Ja' sc'opilal ti Juane ti laj yil ti Cajvaltique ja' ti jun to crixchano x'elane 


text:
<pb/>Ho'on Juanun, ho'on ti quermano jbatic ti sventa ti Jesuse. Ho'on ti co'ol chquich'tic vocol ti sventa ti Jesuse, ti co'ol chispasucutic ti mantal ti Diose, ti co'ol chijyac'bucutic yip co'ntontic yu'un hech chcuch cu'untic ti vocole. Ho'on te oyun ti balumil Patmos sbi. Ja' joyubtabil ti ho' ti Patmose. Te chuculun ti sventa ti laj jchol ti sc'op ti Diose, ja' ti sc'opilal ti Jesucristoe. 


text:
Ti jun domingo, ja' ti c'ac'alil ti jchabitic sventa Cajvaltic, laj sventainun ti Ch'ul Espíritue, hech laj ca'i oy much'u chc'opoj ti jpat. Tsots chc'opoj hech chaj c'u che'el tsots ch-oq'uesanat corneta. 


text:
Hech laj yalbun: ―Ho'on laj jliques scotol. Ho'on ti hu'tes scotol. Ts'ibao ti hun ti c'u che'el yac'oj sba chacac'bot avil ti ora to yu'un chatacbe batel ti hucchop ti jch'unojeletique ti te oyic ti slumal Asiae. Ja' ti te oyic ti jteclum Efesoe, xchi'uc ti jteclum Esmirnae, xchi'uc ti jteclum Pérgamoe, xchi'uc ti jteclum Tiatirae, xchi'uc ti jteclum Sardise, xchi'uc ti jteclum Filadelfiae, xchi'uc ti jteclum Laodiceae ―xiyutun. 


text:
<pb/>Laj joyp'in jba yu'un ti jq'uel ti much'u laj sc'oponune. Laj quil hucub natiquil candelero, ja' yav aceite yu'un chtil ti aceiteetique. Ja' pasbil ti c'anal taq'uin. 


text:
Cacal ti o'lol yo' bu oy ti hucub candeleroe oy much'u jun to crixchano x'elan. Ti sc'u' slapoje, nat. Oy xincha xchucoj ti sti' yo'nton. Pasbil ti c'anal taq'uin ti xinchae. 


text:
Sac ti sjole. Sac ti jyalel hech chaj c'u che'el saquil tsots lec chuc'bil. Ti jujup'ej ti sate, chpulpun no'ox chtil hech chaj c'u che'el yat c'oc'. 


text:
Ti yacane chquevan hech chaj c'u che'el chquevan cobre taq'uin yu'un ti ilecubtasat xa yu'un ti c'oq'ue. Ti sc'ope ja' hech chaj c'u che'el x'i'et no'ox ti uc'ume mi inoje. 


text:
Stsacoj ti sbats'ic'ob hucub c'analetic. Ja' chloc' ti ye uc espada. Chib ye ti espadae. Lec ti yee. Sjunul ti sate chquevan hech chaj c'u che'el chquevan tal c'ac'al hech chaj c'u che'el staoj o'lol c'ac'ale. 


text:
<pb/>C'alal ti laj jq'uelbe ti sate, nip'aj ti lum te ti stojol. Hech chaj c'u che'el anima nic'ot. Laj stijun ti sbats'ic'ob, hech laj yalbun: ―Mu me xaxi'. Ho'on laj jliques scotol. Ho'on ti hu'tes scotol. 


text:
Ho'on jtalel cuxulun. Ho'on ti nichame, nicha'cuxi xa. Cuxulun sbatel osil. Ho'on jventainoj scotolic mi ichamic xae. Ho'on chcal ti much'utic chcolique xchi'uc ti much'utic ch'ayel chbatique. 


text:
Hech yu'un ts'ibao ti hun ti c'u che'el laj xa avil li'to xchi'uc ti c'u che'el yac'oj sba chava'i ti ora to xchi'uc ti ta to xava'i ta to xavil ti ora to. 


text:
Yu'un muc xava'ibe sjam ti hucub c'analetic ti laj aq'uel ti jbats'ic'ob xchi'uc ti hucub yav aceitee, hech yu'un chacalbe. Ti hucub c'analetique ja' señail ti much'utic sventainojic ti hucchop jch'unojeletique te ti Asia. Ti hucub yav aceitee ja' señail ti hucchop jch'unojeletique ―xiyutun ti Cajvaltique, ja' ti crixchano x'elan laj quile.<pb/>


text:
Ho'on ti Juanune, hech laj yalbun uc ti Cajvaltique: ―Hech me chats'ibabe ti much'u sventainoj ti jch'unojeletic ti te oyic ti jteclum Efesoe: “Ja' ti Cajvaltique ja' ti stsacoj ti sbats'ic'ob ti hucub c'analetique, ja' ti chanav ti o'lol yo' bu oy ti hucub yav aceitee laj quil, hech chayalboxuc: 


text:
Jna' ti c'u x'elan avabtelique. Jna' ti tsots cha'abtejic cu'un. Oy yip avo'ntonic. Mu xapasic ti muc' ti much'u mu xtun yo'ntonique. Apasojbe proval yo'ntonic ti much'utic jcholc'opetic scuyoj sbaique. Laj xa ataic ti tsnopic c'ope. 


text:
Jna' ti jun avo'ntonic ats'icojic ti vocole. Tsots na'abtejic xa ti jventa. Mu'yuc ti bu sc'an chchibaj avo'ntonic. 


text:
Chacha't'abes ti avo'ntonic ti c'u che'el c'uxun ti avo'ntonic ti sliqueb. Suteso me avo'ntonic yu'un amulic. Hech me xlic acha'pasic hech chaj c'u che'el laj apasic ti sliqueb. Mi mu xasutes avo'ntonic yu'un ti amulique, ti jloq'ues ti yav aceite avu'unique, hech chtup' ti jc'ope te ti alumale. 


text:
Manchuc mi mu xa c'uxucun ti avo'ntonic hech chaj c'u che'el ti sliqueb, oy to c'usi lec chapasic chquil. Ja' chavilintaic ti yabtel ti nicolaítaetique ti chayalboxuc ti xu' chasa' amulique. Ho'oni chquilinta uc. 


text:
Ti much'u tstsal yu'un scotole, ja' chcac'be slo'be sat ti te' sventa cuxlejal sbatel osile, ja' ti te oy ti o'lol ti sverta ti Diose te ti vinajel. Ho'oxuc ti ach'unojbucun ti jc'ope, a'yo me ava'yic ti c'alal hech chayac'boxuc ana'ic ti Ch'ul Espíritu cu'une, xayutoxuc”, xavut me, hech me chats'ibabun ―xiyutun ti Cajvaltique. Ja' scarta ti jch'unojeletic te ti jteclum Esmirnae 


text:
<pb/>Hech laj yalbun uc ti Cajvaltique: ―Hech me chats'ibabe ti much'utic sventainoj ti jch'unojeletique ti te oyic ti jteclum Esmirnae: “Ja' ti Cajvaltique ti ho'on laj jliques scotole, ti ho'on ti hu'tes scotol, ti ho'on ti nichame, patil nicha'cuxie, ti xchie, hech chayalboxuc: 


text:
Jna' ti c'u x'elan avabtelique. Jna' ti ep laj xa avich'ic vocol hech me'on nac'otic xa. Mu'yuc xa c'usi oy avu'unic. Pero ti jventa ho'on jc'ulejoxuc. Jna' ti ep chaslabanoxuc ti much'utic yelnich'on ti Israele scuyoj sbaique. Mu'yuc xch'unojel yo'ntonic hech yu'un ma'uc yelnich'on Abraham lume. Ja' yol snich'on ti Satanase. 


text:
Mu me xaxi'ic yu'un ti chavich'ic yan vocol. A'yo me ava'yic, ja' yabtel ti pucuje chastic'oxuc ochel ti chuquel yu'un hech chaspasboxuc proval avo'ntonic mi oy xch'unojel avo'ntonic. P'isbil ti jayib c'ac'al chavich'ic vocol. Junuc me avo'ntonic ti jtojol manchuc mi chasmilot. Hech chacac'bot amotonic, ja' chacuxiic sbatel osil. 


text:
Ti much'u tstsal yu'un scotole, c'alal mi ichame, mu xba yich' castigo. Ho'oxuc ti ach'unojbucun ti jc'ope, a'yo me ava'yic ti c'alal hech chayac'boxuc ana'ic ti Ch'ul Espíritu cu'une, xayutoxuc”, xavut me, hech me chats'ibabun ―xiyutun ti Cajvaltique. Ja' scarta ti jch'unojeletic te ti jteclum Pérgamoe 


text:
<pb/>Hech laj yalbun uc ti Jesucristoe: ―Hech me chats'ibabe ti much'utic sventainojic ti jch'unojeletique te ti jteclum Pérgamoe: “Ti Cajvaltique ja' ti chloc' ti ye ti espadae ti chib yee ti lec ti yee laj quil, hech chayalboxuc: 


text:
Jna' ti c'u x'elan avabtelique. Jna' ti te nacaloxuc yo' bu ep chch'umbat smantal yu'un ti crixchanoetique ti Satanase. Manchuc mi hech yac'oj sba chavich'ic vocole, ho'oxuc chapasucun ti muc'. Muc xchibaj avo'ntonic ti c'alal imilat ti Antipase ti jun yo'nton laj xcholbun jc'opilal te ti bu ep chch'umbat smantal yu'un ti crixchanoetique ti Satanase. 


text:
Pero oy c'usi chapasic ti mu xtun chquile. Te achi'inojic ti much'utic co'ol tspasic hech chaj c'u che'el laj spas ti Balaame. Ti Balaame ja' laj sp'ijubtas ti ajvalil Balac sbie c'u che'el chchanubtas ti mulil ti yelnich'nab ti Israele ti vo'one. Hech lic sti'beic smoton santoetic, hech lic mulivajuc ti yelnich'nab ti Israele. 


text:
Te achi'inojic uc ti much'utic co'ol chch'unic xchi'uc ti nicolaítaetique ti chquilintae, ti chayalboxuc ti xu' chasa' amulique. 


text:
Hech yu'un suteso me avo'ntonic yu'un amulic. Yu'un mi mu xasutes avo'ntonique, chital ti atojolic ti ora. Chtal jcontrainoxuc xchi'uc ti espada ti oy ti quee. 


text:
Ti much'u stsal yu'un scotole, ja' chcac'be sve' ti manavaje ti ja' ti jtac yal tal ti vinajel ti mu'yuc much'u chile, hech mu'yuc palta cha'i sbatel osil. Chcac'be uc jun saquil ton yo' bu ts'ibabil ach' sbi ti stuc tsna' ti much'u chich'e, yu'un hech tsna' ti cu'un sbatel osil. Ho'oxuc ti ach'unojbucun ti jc'ope, a'yo me ava'yic ti c'alal hech chayac'boxuc ana'ic ti Ch'ul Espíritu cu'une, xayutoxuc”, xavut me, hech me chats'ibabun ―xiyutun ti Cajvaltique. Ja' scarta ti jch'unojeletic te ti jteclum Tiatirae 


text:
<pb/>Hech laj yalbun uc ti Cajvaltique: ―Hech me chats'ibabe ti much'utic sventainoj ti jch'unojeletique te ti jteclum Tiatirae: “Ja' ti snich'on ti Diose ti ja' chpulpun no'ox chtil ti jujup'ej sate hech chaj c'u che'el yat c'oq'ue, ti ja' chquevan ti yacane hech chaj c'u che'el chquevan cobre taq'uin yu'un ti ilecubtasat xa yu'un ti c'oq'ue laj quil, hech chayalboxuc: 


text:
Jna' ti c'u x'elan avabtelique. Jna' ti chac'uxubinvanic, ti oy xch'unojel avo'ntonic, ti chacoltavanic, ti oy yip avo'ntonic, ti más ep cha'abtejic cu'un ti ora to. 


text:
Pero oy c'usi chapasic ti mu xtun chquile. Lec chava'i chavac' chanubtasvanuc ti antse ti chchol ti jc'ope tscuy. Ja' hech chaj c'u che'el ti Jezabel ti vo'onee. Ja' tslo'la ti much'utic ch-abtej cu'une yu'un chalbe ti xu' chmulivajic, xu' tsti'beic smoton ti santoetique. 


text:
Ep c'ac'al laj jmala yu'un ac'o sutes yo'nton yu'un ti smule ti antse. Mu sc'an sutes yo'nton. Mu sc'an scomes ti c'usi chopol tspase. 


text:
A'yo me ava'yic, ti antse xchi'uc ti much'utic chch'umbat ti sc'ope, mi mu sutes yo'ntonic yu'un ti smulique, chcac'be yich'ic ep vocol. 


text:
Ti much'utic chchanic hech chaj c'u che'el chal ti antse, ja' ti jmil. Hech tsna'ic scotol ti jch'unojeletique ti buc no'ox oyique ti ho'on ca'yoj scotol ti c'usi chanopic ti avo'ntonic, jq'ueloj c'u x'elan avo'ntonic. Ti jujunoxuque ti c'u che'el cha'abtejique, hech chacac'boxuc atojolic. Mi lec na'abtejique, lec amotonic. Mi mu lecuc na'abtejique, ja' amotonic ti castigo ti chacac'boxuque. 


text:
Ho'oxuc ti te oyoxuc ti Tiatirae ti mu'yuc bu ach'unojbeic sc'op ti antse, ti mu to bu chba achanic ti c'u che'el stsal yu'unic ti Satanás ti tscuyique, hech chacalbeic. Mu'yuc yan mantal chacalbeic. 


text:
Ti much'u stsal yu'un scotole, ti tspas ti c'usi tsc'an ti co'ntone asta ti slajebal c'ac'ale, ja' chcac'be sventain scotol ti crixchanoetique ti mu xixch'umbucun ti jc'ope. 


text:
Hech chaj c'u che'el yac'ojbun jventain ti Jtote, ja' no'ox hech chcac'be sventain uc. Tsots yabtel chc'ot. Hech chaj c'u che'el p'in ti xch'uch'ulel ic'ot yu'un ivoc'at yu'un taq'uin, ja' hech chc'ot ti crixchanoetique. Mu'yuc xa c'usi xu' yu'unic. 


text:
Ti much'u hech tsots yabtel chcac'bee, ja' chcac' ti pasel ti muc' hech chaj c'u che'el chipasat ti muc' ho'oni. 


text:
Ho'oxuc ti ach'unojbucun ti jc'ope, a'yo me ava'yic ti c'alal hech chayac'boxuc ana'ic ti Ch'ul Espíritu cu'une, xayutoxuc”, xavut me, hech me chats'ibabun ―xiyutun ti Cajvaltique.<pb/>


text:
Hech laj yalbun uc ti Cajvaltique: ―Hech me chats'ibabe ti much'utic sventainojic ti jch'unojeletique te ti jteclum Sardise: “Ja' ti Cajvaltique ti yich'oj ti Ch'ul Espíritue, ti huctos yich'oj sbae hech yu'un jelaven yutsil, ti stsacoj ti sc'ob ti hucub c'analetique, hech chayalboxuc: Jna' ti c'u x'elan avabtelique. Lec xch'unojic, xchi ac'opilalic. Mu hechuc chaquiloxuc. 


text:
A'yo me c'u ya'yel ti avo'ntonique. Tsots me xapas abaic naca me chibajuc avo'ntonic o. Mu'yuc bu lec avabtelic ti stojol ti Dios cu'une laj jta. 


text:
Hech yu'un na'ic me ti c'utic nachanubtasat ti sliquebe hech chaj c'u che'el ava'yojique. Pasic me ti muc', suteso me avo'ntonic yu'un amulic. Mi mu xap'ijubique, chacac'boxuc castigo. Hech chaj c'u che'el mu xana' c'usi ora chtal j'elec', hech ono'ox uc mu xana' c'usi ora chtal ti castigoe. 


text:
Oy to cha'vo' oxvo' ti te achi'inojic te ti Sardise ti mu'yuc yoboquil sc'u'ic chquil yu'un mu sa' smulic. Yu'un lec ti c'usi tspasique, ja' ch-ac'bat sac sc'u'ic ja' señail ti toj yo'ntonique. Ja' chixchi'inucun sbatel osil. 


text:
Ti much'u tstsal yu'un scotole, hech ch-ac'bat slap sac sc'u' uc. Mu jtup'be sbi te ti hun yo' bu ts'ibabil sbiic scotol ti much'utic chcuxiic sbatel osile. Jamal chcal ti stojol ti Jtote xchi'uc ti stojol ti ch'ul abatetic yu'une ti chcojtiquine. 


text:
Ho'oxuc ti ach'unojbucun ti jc'ope, a'yo me ava'yic ti c'alal hech chayac'boxuc ana'ic ti Ch'ul Espíritu cu'une, xayutoxuc”, xavut me, hech me chats'ibabun ―xiyutun ti Cajvaltique. Ja' scarta ti jch'unojeletique te ti jteclum Filadelfiae 


text:
<pb/>Hech laj yalbun uc ti Cajvaltique: ―Hech me chats'ibabe ti much'utic sventainoj ti jch'unojeletique te ti jteclum Filadelfiae: “Ja' ti Cajvaltique, ja' ti toj yo'ntone, ti melel ti sc'ope, ja' ti totil ajvalil ti chac' ochuc ti vinajel ti much'utic t'ujbilic yu'une, ti mu xac' ochuc ti yantique, hech chayalboxuc: 


text:
Jna' ti c'u x'elan avabtelique. Jna' ti manchuc mi mu'yuc avip chayiloxuc ti crixchanoetique ach'unojbucun ti jc'ope. Mu amucojucun ti avo'ntonic. Hech yu'un chacac'boxuc apuquic batel ti jc'ope ti much'utic tsc'an cha'yique. Mu'yuc much'u xu' chaspajesoxuc. 


text:
Oy much'utic jnich'on scuyoj sbaique yu'un ja' yelnich'on ti Israel ti sventa sbec'talic. Hovil chalic ti jnich'on. Ja' tsnopic c'op yu'un ja' stotic ti Satanase. Ja' chcac'be xch'un ti jc'ope ti chacholbee hech mu xa stoy sbaic ti atojolic yu'un chlic sna'ic ti melel ti ho'oxuc jnich'onoxuc. Hech chlic sna'ic uc ti c'uxoxuc ti co'ntone. 


text:
Yu'un muc xacomesic ti jc'ope c'alal laj avich'ic vocol ti jventae, hech yu'un chajcoltaoxuc c'alal tsta yorail tspasbat proval yo'ntonic scotol ti much'utic te oyic ti balumile. Yu'un ep ti vocol chtale. 


text:
Ti much'u tstsal yu'un scotole, ja' chba xchi'in ti Diose te ti vinajel sbatel osil. Mu xloc' o. Ti jts'ibabe ti stiba ti sbi ti Dios cu'une, xchi'uc ti sbi ti jteclum yu'un ti Dios cu'une, ja' ti ach' Jerusalene ti chyalesat tal yu'un ti Dios cu'une. Ti jts'ibabe ti stiba uc ti ach' jbie. 


text:
Ho'oxuc ti ach'unojbucun ti jc'ope, a'yo me ava'yic ti c'alal hech chayac'boxuc ana'ic ti Ch'ul Espíritu cu'une, xayutoxuc”, xavut me, hech me chats'ibabun ―xiyutun ti Cajvaltique. Ja' scarta ti jch'unojeletique ti te oyic ti jteclum Laodiceae 


text:
<pb/>Hech laj yalbun uc ti Cajvaltique: ―Hech me chats'ibabe ti much'utic sventainoj ti jch'unojeletique te ti jteclum Laodiceae: “Ja' ti Cajvaltique ti melel ti sc'ope ti jun yo'nton ti jtojoltique, ti chc'ot ti pasel ti c'utic chijyalbucutique, ti te xchi'uc ti Diose c'alal lic smeltsan scotol ti c'usitic oye, hech chayalboxuc: 


text:
Jna' ti c'u x'elan avabtelique. Jna' ti mu lum c'uxucun ti avo'ntonic hech chaj c'u che'el ti much'u toyol yo'ntonic ti jtojol. Mu to chac'otic hech chaj c'u che'el ti much'u mu xch'unojbucun ti jc'ope ti mu c'uxucun ti yo'ntonic mi jutuc. Mi chanop ti chach'umbun ti jc'ope, ja' tsc'an ti scotol avo'ntonic c'uxucun ti avo'ntonic. Yu'un mi mu scotoluc avo'ntonic c'uxucun ti avo'ntonic, más lec mu xach'unucun. 


text:
Yu'un mi mu scotoluc avo'ntonic c'uxucun ti avo'ntonic, mu xajc'anoxuc. Ti jc'an chajtenoxuc loq'uel. 


text:
Yu'un hech chavalic: Ho'oni lec jch'unojbe sc'op ti Diose. Ep chquich' bendición yu'un ti Diose. Lec ti jpasbe yabtel, xachiic pero hovil. Mu xana'ic ti me'onoxuc chaquil yu'un mu junuc avo'ntonic ti jtojol. T'analoxuc chaquil yu'un mu'yuc yutsil avo'ntonic. Ma'satoxuc chaquil yu'un mu xana'ic c'u che'el chaquil yu'un mu xach'umbucun ti jc'ope. 


text:
Hech yu'un chacalbeic. La'ic me ti jtojol. La' ich'o xch'unojel avo'ntonic hech jc'ulej chac'ot ti jtojol. Chacac'bot toj avo'ntonic uc yu'un hech mu xaq'uexavic yu'un mu xa t'analucoxuc chaquil. Jun to sac ac'u' alapojic. Chajpoxtaboxuc asatic uc yu'un hech chavilic. 


text:
Ti much'u c'ux ti co'ntone, ja' ti jtaq'ui ti jtojobtas yu'un ti jc'an ti jcolta. Hech yu'un c'alal chajtaq'uiot, scotol avo'nton ch'uno me ti ora. Suteso me avo'nton yu'un amul. 


text:
A'yo me ava'yic, li'oyun ti sti' avo'ntonic cac'oj jba chajc'oponoxuc. Ti much'u chiya'ibun ti jc'ope, mi chisjambun ti yo'ntone, te chi'och, te ti jchi'in jbatic hech nichim no'ox co'ntontic. 


text:
Ti much'u tstsal yu'un scotole, ja' chquic'. Ti jchi'in yu'un co'ol ti jpas mantal xchi'uc hech chaj c'u che'el jchi'inoj jbatutic ti pas mantal xchi'uc ti Jtote. Yu'un ti ho'one scotol itsal cu'un c'alal nicha'cuxi loq'uel ti ch'en, hech jchi'inoj ti pas mantal ti Jtote li' ti vinajele. 


text:
C'alal laj co'nton ti laj jts'ibabe scartaic ti hucchop jch'unojeletique, patil laj jq'uel jamal sti' sna ti Diose te ti vinajel. Ti Cajvaltique, ja' ti jbael laj sc'oponune, ti hech sc'op hech chaj c'u che'el ch-oq'uesanat cornetae, hech laj yalbun nixtoc: ―Muan tal li'to. Chacac'bot yan avil ti c'utic po'ot xa chc'ot ti pasele ―xiyutun. 


text:
<pb/>Ti ora laj sventainun ti Ch'ul Espíritue hech laj yac'bun jq'uel scotol. Te va'alun ti vinajel laj ca'i. Oy muc'ta naclebal te laj quil. Te nacal ti Diose tspas ti mantal scotol. 


text:
Ti Diose oy squeval hech chaj c'u che'el oy squeval jaspe-ton xchi'uc cornalina-ton, yox xchi'uc tsoj. Co'ol xaj me'q'uinobal x'elan te ti sjoylejal ti smuc'ta naclebe pero puru yox hech chaj c'u che'el squeval esmeralda-ton. 


text:
Joyubtabil ti veinticuatro naclebaletic ti jun muc'ta naclebale ti te oy ti o'lole. Ti naclebaletique ja' te nacajtic veinticuatro ti vo' totiletic laj quil. Slapojic sac sc'u'ic ti totiletique. Ti sjolic oy scoronaic pasbil ti c'anal taq'uin laj quil. 


text:
Ti bu nacal ti Diose te ti muc'ta naclebale te chleblej tal tselov, ch-avan chauc, oy c'usi yan chc'opoj uc. Te ti stojol ti Dios uque oy hucub yat c'oc'. Ja' señail ti Ch'ul Espíritue ti huctos yich'oj sbae hech yu'un jelaven yutsil. 


text:
Te ti stojol ti Dios uque oy jun to muc'ta nab x'elan xleblajet hech chaj c'u che'el espejo. Ti jujujech xocon xchi'uc ti spat ti muc'ta naclebale, oy va'ajtic chanvo'ic. Ti chanvo'ique ep satic, oy sat ti spatic uc. 


text:
Ti june jun to jti'vanej bolom x'elan. Ti june jun to vacax x'elan. Ti june oy sat hech chaj c'u che'el sat crixchano. Ti june jun to xic x'elan ti sjamoj ti xiq'ue. 


text:
Ti chanvo'ique vaquib xic' jujun. Oy satic ti scotol sbec'talic. Oy sat uc ti jujujech xiq'ue, ti yolon xic' xchi'uc ti spat xic'. Hech yu'un ep ti sate. Ti c'ac'al ti ac'ubal mu spajes sbaic. Scotol ora chalic:<pb/>Toj yo'nton stuc ti Cajvaltic Diose.<pb/>Ja' jelaven sp'ijil,<br/>ja' scotol sventainoj,<br/>ja' stalel oy sbatel osil.<pb/>Ti vo'one oy, li'oy ti ora to, oy sbatel osil, xchiic ti stojol ti Diose. 


text:
<pb/>Ti chanvo'ique scotol ora lec chc'opojic yu'un ti Diose ti te nacal ti muc'ta naclebale. Tspasic ti muc', chalbeic vocol ti stojol ti Diose ti ja' stalel cuxul sbatel osile. 


text:
C'alal hech chalic ti chanvo'ique, ja'uc ti veinticuatro ti vo' totiletique tspatan sbaic ti stojol ti Diose. Chlequilc'opojic yu'un ti Diose ti ja' stalel cuxul sbatel osile. Tsloq'uesic ti scoronaique, chaq'uic te ti stojol ti Diose hech tspasic ti muc'. Hech chalic:<pb/> 


text:
Cajvalot cu'untutic, Diosot cu'untutic, atuc no'ox jelaven yutsil avo'nton.<pb/>Atuc no'ox chapasat ti muc'.<pb/>Atuc no'ox jelaven ap'ijil.<pb/>Yu'un ho'ot laj apas scotol ti c'utic oye.<pb/>Yu'un hech laj sc'an avo'nton,<br/>hech i'an scotol, hech imeltsaj scotol, xchiic ti stojol ti Diose.<pb/>


text:
Ti Diose stsacoj ti sbats'ic'ob hun laj quil. Balbil ti hune. Ts'ibabil ti yut xchi'uc ti spat. Pac'bil ti hucub sello ti hune yu'un hech mu xtilp'uj. 


text:
Laj quil te oy jun totil ch'ul abat. Tsots ic'opoj, hech laj yal: ―¿Much'u xu' yu'un tstuch'be ti selloe yu'un hech tsjam ti hune? ―xchi. 


text:
<pb/>Mu'yuc much'u xu' tsjam ti hune, mi ti vinajel, mi ti balumil, o ti much'utic chamenic xae, hech yu'un mi junuc mu'yuc much'u xu' tsq'uel. 


text:
Hech yu'un hech lic yalbun jun ti totiletique: ―Mu me xa'oc'. Oy much'u itsal xa yu'un scotol, ja' xu' yu'un tstuch'be ti selloe, hech chjam ti hune. Ja' jun achi'il, ho'oxuc ti yelnich'onoxuc ti Israele, ja' yu'un ti jchop yu'un ti Judae. Ja' statamol ti Davide. Ja' ep yip hech chaj c'u che'el yip jti'vanej bolom hech yu'un xu' yu'un tsjam ti hune ―xiyutun. 


text:
<pb/>Hech yu'un laj jq'uel. Te ti o'lol yo' bu nacal ti Diose joyubtabil yu'un ti chanvo'ique xchi'uc ti veinticuatro ti vo' ti totiletique laj quil oy te cotol jun to jcot ch'iom carnero x'elan. Chvinaj ti imilate icha'cuxi xa. Ja' señail ti Cajvaltique ti ch'iom carnero x'elane. Hucub ti xulube, hucp'ej ti sate. Ti hucp'ej sate ja' señail ti Ch'ul Espíritue ti huctos yich'oj sbae ti ja' itacat batel ti sjoylejal balumil. 


text:
C'alal laj yich' ti hun ti Carneroe, ti chanvo'ique xchi'uc ti veinticuatro ti vo' ti totiletique, lic spatan sbaic ti stojol ti Carneroe. Scotolic yich'ojic yarpaic ti totiletique. Yich'ojic uc stazaic pasbil ti c'anal taq'uin nojem ti pom. Ti pome ja' señail ti tsc'oponic Dios ti much'utic lecubtasbil xa yo'ntonic ti li' ti balumile. 


text:
Ach' q'uejoj laj sq'uejintaic. Hech ti sbie:<pb/>Atuc ihu' xa avu'un laj avich' ti hune.<pb/>Atuc xu' avu'un chatuch'be ti selloe.<pb/>Yu'un ho'ot laj avac' aba ti milel.<pb/>Ti ach'ich'el laj aman loq'uel ti sc'ob ti pucuje ep crixchanoetic talemic ti sjoylejal balumil ti jaylajuntos ti oyic ti balumile.<pb/> 


text:
Laj xa avac'be yabtelic tstojobtas ti xchi'iltaque ti c'u che'el chch'ay ti smulique.<pb/>Patil to chlic ochuc ti pas mantal te ti balumil avu'un, xchiic ti stojol. 


text:
<pb/>Laj jq'uel yan vuelta. Laj ca'ibe sc'op ep ch'ul abatetic ti te sjoyubtaojic ti Diose xchi'uc ti chanvo'ique xchi'uc ti totiletique. Ep ti mil ti ch'ul abatetique laj quil. Mu stac' atiel. 


text:
Scotol tsots ic'opojic. Hech laj yalic:<pb/>Yu'un scotol itsal yu'un ti Ch'iom Carneroe, ja' ti imilate, ti cha'cuxem xae, hech yu'un ac'bil yabtel.<pb/>Ja' tspas ti mantal scotol, chu'unin scotol.<pb/>Ja' jelaven sp'ijil; scotol xu' yu'un tspas.<pb/>Stuc chch'umbat sc'op.<pb/>Stuc tspasat ti muc'.<pb/>Stuc ch-albat vocol ti stojol, xchiic ti stojol ti Ch'iom Carneroe. 


text:
<pb/>Laj ca'i lic c'opojuc scotol ti much'utic te oyic ti vinajele xchi'uc scotol ti much'utic li'oy ti balumile xchi'uc scotol ti much'utic ichamic li' ti balumile xchi'uc scotol ti much'utic ichamic te ti nabe, scotolic lic yalic:<pb/>Lum lec yo'nton ti Diose ti te nacal ti muc'ta naclebale xchi'uc ti Ch'iom Carneroe.<pb/>Jun yutsil ti chch'umbat sc'op sbatel osil.<pb/>Jun yutsil ti tspasat ti muc' sbatel osil.<pb/>Jun yutsil ti tspas mantal sbatel osil, xchiic. 


text:
<pb/>―Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel ―xchiic ti chanvo'ique. Ti veinticuatro ti vo' ti totiletique laj spatan sbaic ti stojol ti Diose. Lec ic'opojic yu'un.<pb/>


text:
Ti Ch'iom Carneroe laj xtuch' jun sello yu'un ti balbil hune hech laj quil. Ja' lic c'opojuc jun ti chanvo'ique, ja' ti jun to jti'vanej bolom x'elane. Ja' hech chaj c'u che'el chavuc ti sc'ope. Hech laj yal: ―Batan ―xut. 


text:
<pb/>Laj jq'uel ti much'u hech ch-albate, ja' scajlebinoj jcot saquil ca' chloc' batel. Yich'oj syolob. Laj quil i'ac'bat scorona. Oy yip hech ba stsal scotol ti much'utic li'oyic ti balumile. 


text:
<pb/>C'alal laj xtuch' ti xchibal sello ti Ch'iom Carneroe, ja' lic c'opojuc jun ti chanvo'ique, ja' ti jun to vacax x'elane. Hech laj yal: ―Batan ―xut. 


text:
<pb/>Laj jq'uel ti much'u hech ch-albate, ja' scajlebinoj jcot tsajal ca' chloc' batel. Ja' ac'bil yabtel yu'un tsoques ti crixchanoetic li' ti balumile hech chlic scontrain sbaic, hech chlic smil sbaic. Ja' i'ac'bat batel jch'ix muc'ta espada laj quil. 


text:
<pb/>C'alal laj xtuch' ti yoxibal sello ti Ch'iom Carneroe, ja' lic c'opojuc jun ti chanvo'ique, ja' ti oy sat hech chaj c'u che'el sat crixchanoe. Hech laj yal: ―Batan ―xut. Laj jq'uel ti much'u hech ch-albate, ja' scajlebinoj jcot ic'al ca' chloc' batel. Ti much'u scajlebinoj ti ca'e, stsacoj libra ti sc'ob sventa tslic. 


text:
Laj ca'i oy chc'opoj te ti o'lol yo' bu oyic ti chanvo'ique. Hech laj yalbe ti much'u scajlebinoj ti ca'e: ―Ti jun kilo trigoe ja' chc'ot ti jun c'ac'al abtel. Ti oxib kilo estranjero trigoe ja' chc'ot ti jun c'ac'al abtel. Ti aceitee xchi'uc ti ya'lel sat uvate'e mu to me xatoybe stojol ―xut. 


text:
<pb/>C'alal laj xtuch' ti xchanibal sello ti Ch'iom Carneroe, ja' lic c'opojuc jun ti chanvo'ique, ja' ti jun to xic x'elan ti sjamoj ti xiq'ue. Hech laj yal: ―Batan ―xut. 


text:
<pb/>Laj jq'uel ti much'u hech ch-albate, ja' scajlebinoj jcot c'anal ca'. Ti much'u scajlebinoj ti ca'e, jmilvanej yu'un ti crixchanoetique, ja' sbi. Oy yan tsts'aclivan ja' c'atimbac sbi. Ja' señail ti ja' chbatic ti c'atimbac ti much'utic chmilatique. Ti much'u scajlebinoj ti ca'e, ja' ac'bil sventain ti crixchanoetic li' ti balumile. Ti jujutos crixchanoetic mi oy chanmil chmilat jmil, chcom oxmil. Hech tspas ti sjoylejal balumil. Ja' tsmil ti espada xchi'uc ti vi'nal xchi'uc ti chamel xchi'uc ti ti'el. Ja' chti'van ti jti'vanej bolom li' ti balumile. 


text:
<pb/>C'alal laj xtuch' ti yo'obal sello ti Ch'iom Carneroe, laj jq'uel te ti yolon ti scajaneb smoton ti Diose cuxajtic ti much'utic imilatic ti sventa ti jamal laj yalic ti xch'unojbeic sc'op ti Diose. 


text:
Tsots ic'opojic, hech laj yalbeic ti Diose: ―Cajval, ho'ot ti aventainoj scotole, ho'ot ti toj avo'ntone, ti chc'ot ti pasel ti ac'ope, ¿mi tsc'an to tsta yorail ti chachapan ti much'utic te oyic ti balumile ti laj smiluntutique? ―xchiic. 


text:
<pb/>I'ac'batic sac sc'u'ic laj quil. Hech i'albatic ti ac'o smalaic jutuc. ―Ja'to mi its'aqui ti c'u yepal avermanotac chmilatic uc hech chaj c'u che'el namilatic, ja' ti much'u co'ol avac'oj abaic ti abatinel xchi'uque, ja'to ch-och ti chapanel ―x'utatic laj ca'i. 


text:
<pb/>Laj jq'uel c'alal laj xtuch' ti svaquibal sello ti Ch'iom Carneroe. Tsots inic ti balumile. Itup' ti c'ac'ale. Ic' ti jyalel hech chaj c'u che'el ic'al poc' ic'ot ti c'ac'ale. Hech chaj c'u che'el ch'ich' ic'ot ti ue. 


text:
Ip'aj yal tal ti balumil ti c'analetique hech chaj c'u che'el chp'aj ti lum sat ti igo-te'e c'alal tsots chtal ic'. 


text:
Laj sbal sba ti vinajele hech chaj c'u che'el ti jbaltic hun. Ich'ay batel. Scotol ti vitsetique xchi'uc scotol ti balumile ti joyubtabil ti ho'e laj sq'uej sbaic batel, hech ijel ti bu ono'ox oyique. 


text:
Ti ajvaliletic li' ti balumile xchi'uc ti yabate xchi'uc ti jc'ulejetique, xchi'uc ti capitán soldadoetique, xchi'uc ti much'utic pasbilic ti muq'ue, xchi'uc scotol ti crixchanoetique, manchuc mi oyic ti mozoile, manchuc mi libre oyique, scotolic laj snac' sbaic laj quil te ti yut pujul ch'en, xchi'uc te ti yolon tonetic te ti vits. 


text:
Hech laj yalic: ―Taca p'ajuc tal ti jbatic ti vitsetique. Taca xisbut'iucutic, hech mu xa xistaucutic ti castigo ti chijyac'bucutic ti Diose xchi'uc ti Ch'iom Carneroe yu'un ilinem ti jtojoltic ―xchiic―. 


text:
Patil laj quil chanvo' ch'ul abatetic ja' va'ajtic ti jujun xchiquin ti balumile. Ja' tspajesic ti chanib iq'ue li' ti balumil yu'un mu me xlic ic' mi ti balumil mi ti nab. Mi jp'ejuc te' mu me xnicat. 


text:
Laj quil yan ch'ul abat uc. Iloc' tal ti sloq'ueb c'ac'al yich'oj ti sello ti Diose ti stalel cuxule. Tsots laj sc'opon ti chanvo' xchi'iltaque ti ac'bil ono'ox yabtel yu'un tsoques ti balumile xchi'uc ti nabe, ja' ti chanvo'ic ti tspajes ti iq'ue ti jujun xchiquin ti balumile. Hech laj yalbeic: 


text:
<pb/>―Ja'to mi laj cac'be smarcaic ti stibaic scotol ti much'utic chch'umbat ti sc'op ti Dios cu'untique, ja'to chasoquesic ti balumile xchi'uc ti nabe xchi'uc ti te'etique ―x'utatic. 


text:
<pb/>Laj ca'i ti jayvo'ic i'ac'batic ti smarcaique. Ja' puru yelnich'nab ti Israele. Oy ciento cuarenta cuatro mil ti vo' ti laj yich'ic smarcaique. 


text:
Ti yelnich'nab ti Judae oy lajchamil ti vo' ti laj yich'ic smarcaique. Ti yelnich'nab ti Rubene oy lajchamil ti vo' ti laj yich'ic smarcaique. Ti yelnich'nab ti Gade oy lajchamil ti vo' ti laj yich'ic smarcaique. 


text:
Ti yelnich'nab ti Asere oy lajchamil ti vo' ti laj yich'ic smarcaique. Ti yelnich'nab ti Neftalie oy lajchamil ti vo' ti laj yich'ic smarcaique. Ti yelnich'nab ti Manasese oy lajchamil ti vo' ti laj yich'ic smarcaique. 


text:
Ti yelnich'nab ti Simeone oy lajchamil ti vo' ti laj yich'ic smarcaique. Ti yelnich'nab ti Levie oy lajchamil ti vo' ti laj yich'ic smarcaique. Ti yelnich'nab ti Isacare oy lajchamil ti vo' ti laj yich'ic smarcaique. 


text:
Ti yelnich'nab ti Zabulone oy lajchamil ti vo' ti laj yich'ic smarcaique. Ti yelnich'nab ti Josee oy lajchamil ti vo' ti laj yich'ic smarcaique. Ti yelnich'nab ti Benjamine oy lajchamil ti vo' ti laj yich'ic smarcaique. Ja' sc'opilal ti ep ti much'utic slapoj sac sc'u'ique 


text:
<pb/>Patil laj quil te oy ep crixchanoetic. Lum ep, mu stac' atiel. Ja' talemic ti sjoylejal balumil ti jaylajuntos ti oyic ti balumile. Te va'ajtic ti stojol ti Diose xchi'uc ti Ch'iom Carneroe. Sac sc'u' slapojic scotolic. Stsacoj xan ti sc'obic. 


text:
Tsots ic'opojic, hech laj yalic:<pb/>Nijcolucutic xa ti sventa ti Dios cu'untique ti li' nacal ti muc'ta naclebale xchi'uc ti sventa ti Ch'iom Carneroe, xchiic. 


text:
Scotol ti ch'ul abatetique ti te sjoyubtaojic ti Diose xchi'uc ti totiletique xchi'uc ti chanvo'ique, ja' lic spatan sbaic te ti stojol ti Diose. Ilequilc'opojic yu'un ti Diose.<pb/> 


text:
Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel, xchiic.<pb/>J'ac'bendición ti Dios cu'untique.<pb/>Jun yutsil ti tspasat ti muq'ue.<pb/>Jelaven sp'ijil.<pb/>Jun yutsil ti ch-albat vocol ti stojol.<pb/>Jun yutsil ti chch'umbat sc'op.<pb/>Scotol xu' yu'un.<pb/>Ja' tspas mantal sbatel osil.<pb/>Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel, xchiic. 


text:
<pb/>Hech yu'un lic sjac'bun jun ti totiletique: ―¿Mi xana' much'utic li'to ti sac sc'u' slapojique? ¿Mi xana' bu talemic? ―xiyutun. 


text:
<pb/>Hech laj calbe: ―Tote, mu jna'. Ho'oti xana' ―xcut. Hech laj yalbun: ―Avi to ja' ti much'utic icuch yu'unic ti yorail ep vocole, laj xa xchuc' sc'u'ic. Sac ic'ot yu'unic ti sventa ti xch'ich'el ti Ch'iom Carneroe. 


text:
Hech yu'un te va'ajtic ti stojol ti Diose. Ti c'ac'al ti ac'ubal chac' sbaic ti abatinel te ti templo yu'un ti Diose. Ja' chi'imbilic o yu'un ti Diose sbatel osil. 


text:
Mu xa xa'yic vi'nal, mu xa xtaquij yo'ntonic, mu xa xa'ibeic xc'uxul ti c'ac'ale, mu'yuc xa bu c'oc' cha'yic. 


text:
Yu'un ti Ch'iom Carneroe ti te oy ti o'lol yo' bu nacal ti Diose, ja' chchabiatic hech chaj c'u che'el chchabi scarnero ti jq'uelcarneroe. Hech chaj c'u che'el tspasatic ti mantal carnero ti bu chloc' tal ho' yu'un chuch'ic, ja' no'ox hech uc tspasatic ti mantal yu'un ti Cajvaltique sbatel osil hech nichim no'ox yo'ntonic sbatel osil. Ti Diose ja' tscusbe loq'uel scotol ya'lel satic hech mu xa x'oq'uic xa ―xiyutun ti totile.<pb/>


text:
C'alal laj xtuch' ti sucubal selloe ti Ch'iom Carneroe, o'lol ora ich'aniic scotolic te ti vinajele. Mu'yuc much'u ic'opojic. 


text:
Laj quil ti i'ac'batic scornetaic ti hucvo' ch'ul abatetic ti scotol ora te va'ajtic ti stojol ti Diose. 


text:
Hech yu'un ital yan ch'ul abat. Tal sva'an sba ti stojol ti scajaneb smoton ti Diose. Te oy ti stojol ti Diose ti scajaneb smotone. Ja' pasbil ti c'anal taq'uin. Ti ch'ul abate stsacoj ti sc'ob xchic'bil pom pasbil ti c'anal taq'uin uc. I'ac'bat ep pom yu'un tscap xchi'uc ti sc'op ti much'utic lecubtasbil yo'ntonic yu'un ti Diose ti yac'oj sba tsc'oponic ti Diose li' ti balumile. Hech yu'un te laj xvaxan te ti sba ti scajaneb smoton ti Diose. 


text:
Ti xch'ayilal ti pome ti laj xchic' ti ch'ul abate te imu batel ti stojol ti Diose. Yu'un ja' smoton. Capal imu batel xchi'uc ti sc'op ti much'utic lecubtasbil yo'ntonic yu'un ti Diose ti yac'oj sba tsc'oponic ti Diose li' ti balumile. 


text:
Ti ch'ul abate laj stam ti xchic'bil pome, laj snojes ti ac'al. Te laj stam ti sba ti scajaneb ti smoton ti Diose ti ac'ale. C'alal nojem xa ti xchic'bil pome, laj sten yal tal ti balumil li'to. C'alal hech laj spas, i'avan chavuc, oy c'usi tsots ic'opoj uc, chleblej tselov, tsots inic ti balumile. Ja' sc'opilal ti hucvo' ch'ul abatetic ti laj yoq'uesanic scornetaic 


text:
<pb/>Ti hucvo' ch'ul abatetique ti yich'ojic ti scornetaique, laj xchapan sbaic yu'un choq'uesanic. 


text:
<pb/>Ti primero ch'ul abate lic yoq'uesan ti scornetae. Hech ip'aj yalel ti balumil bot xchi'uc c'oc' xchi'uc ch'ich', scapoj sbaic iyal. Ti sjoylejal balumil ic'ot. Ti butic ic'ote, ic'ac' ti balumile xchi'uc vomoletic xchi'uc te'tic. Ti scotol ti butic ic'aq'ue jutuc mu sta o'lol ti balumile. 


text:
<pb/>Ti xchibal ch'ul abate lic yoq'uesan uc ti scornetae. Jun to muc'ta vits yac'oj sba chtil itenat ochel ti yut nab. Jutuc mu sta o'lol ti nabe ic'ataj ti ch'ich'. 


text:
Ti c'u yepal ic'ataj ti ch'ich' ti nabe icham scotol ti c'utic cuxajtic te ti yut nabe. Ja' no'ox hech ti barcoetique jutuc mu sta o'lol ivoc' uc. 


text:
<pb/>Ti yoxibal ch'ul abate lic yoq'uesan uc ti scornetae, hech ip'aj yalel ti balumil jun muc'ta c'anal yac'oj sba chtil hech chaj c'u che'el toj. Jutuc mu sta o'lol ti uc'umetique xchi'uc ti sat ho'etique li' ti balumile ti isoc scoj ti ip'aj ti c'anale. 


text:
Ch'ail vomol sbi ti c'anale. Hech ch'a ic'ot ti uc'umetique xchi'uc ti sat ho'etique scoj ti ip'aj yal tal ti c'anale. Hech ep icham crixchanoetic yu'un isoc ti ho'e yu'un lum ch'a ic'ot. 


text:
<pb/>Ti xchanibal ch'ul abate lic yoq'uesan uc ti scornetae. Hech jutuc mu sta o'lol itup' squeval ti c'ac'ale, ti ue, ti c'analetique. Hech iyam squeval ti c'ac'ale ti c'ac'altic. Ja' no'ox hech iyam squeval ti ac'ubaltic ti ue ti c'analetique. 


text:
<pb/>Laj quil te oy jcot xic chvil batel te ti o'lol vinajel. Tsots lic c'opojuc. Hech laj yal: ―Uts sbaic ti much'utic nacajtic te ti balumile yu'un más ep chlic yich'ic vocol c'alal mi laj yoq'uesanic scornetaic ti yan oxvo' ti ch'ul abatetique ―xchi.<pb/>


text:
Ti yo'obal ch'ul abate lic yoq'uesan uc ti scornetae. Ti c'alal laj yoq'uesane, laj quil jun to jp'ej c'anal p'ajem xa tal ti balumil. Ja' ch'ul abat. Ja' i'ac'bat ti sllaveil ti c'atimbaque. 


text:
Lic sjambe sti' ti c'atimbaque. Te iloc' tal ep ch'ayil hech chaj c'u che'el ti ch'ayil chloc' ti bu muc'ta c'oq'ue. Imac ti osile yu'un ti iloc' tal ti ch'ayil te ti c'atimbaque. Hech chaj c'u che'el maquel osil ic'ot. 


text:
C'alal iloc' tal ti ch'ayile, iloc' tal uc ep c'ulub. Laj spuc sbaic ti balumil. I'ac'bat yabtel yu'un chti'van hech chaj c'u che'el chti'van tsec. 


text:
Ipasat ti mantal ti mu me xixtanic ti vomoletique xchi'uc ti c'utic yan ts'umbil ti yoxique xchi'uc ti te'etique. Ja' no'ox i'ac'batic yabtel yu'un chilbajin ti much'utic mu yich'ojuc ti smarca ti Diose ti stibaique. 


text:
Muc x'ac'bat licensa yu'un tsmilic. Ja' no'ox yu'un ac'o yilbajinic ho'ob u. Ja' hech xc'uxul laj ya'yic ti crixchanoetique hech chaj c'u che'el chti'van tsec. 


text:
C'alal hech chc'ot ti pasel, tsa' c'u che'el chchamic ti crixchanoetique. Mu staic. Tsc'an xchamic, mu xu' yu'unic. 


text:
<pb/>Ti c'ulube jun to ja' hech chaj c'u che'el ca' ti yich'oj smaquic yu'un chbat ti pleito ti yajvale. Ti sjole oy jun to scorona pasbil ti c'anal taq'uin. Ti sate ja' hech chaj c'u che'el sat vinic x'elan. 


text:
Ti stsotsil sjolique hech chaj c'u che'el sjol antsetic. Ti yee chtuch' yu'un ti ora ti c'usi chtuch'e hech chaj c'u che'el chti'van jti'vanej bolom. 


text:
Oy smacbil sbec'talic x'elan jun to pasbil ti taq'uin x'elan. Xtiriret chc'opoj ti xiq'ue hech chaj c'u che'el chc'opoj ep carretaetic nitbil yu'un ca' ti c'alal chbatic ti pleito. 


text:
Ti sneique hech chaj c'u che'el sne tsec chti'van. Hech ti sneic chlic yilbajinic ti crixchanoetique ho'ob u. 


text:
Ti ajvalil yu'un ti c'ulubetique ja' ch'ul abat ono'ox ti sventainoj xa ti c'atimbaque. Ti ajvalile ja' Abadón sbi ti hebreo c'op, Apolión sbi ti griego c'op. Jmilvanej sbi c'alal jelavesbil. 


text:
<pb/>Ti svaquibal ch'ul abate lic yoq'uesan uc ti scornetae. Ti c'alal laj yoq'uesane, laj ca'i oy jun chc'opoj te ti o'lol ti scajaneb smoton ti Diose, ja' ti pasbil ti c'anal taq'uine ti te oy ti stojol ti Diose. Ti scajaneb smoton ti Diose oy sloc'tombail xulub vacax ti jujun esquinae. Ti o'lol ti bu loc'tabil ti xulub vacaxe te iloc' tal ti c'ope. 


text:
Hech i'albat ti svaquibal ch'ul abate ti yich'oj ti scornetae: ―Ba coltao ti chanvo' achi'iltaque ti te chucajtic nopol uc'um Eufrates sbi ―x'utat. 


text:
<pb/>Te chucajtic ti chanvo' ch'ul abatetique yu'un tsmalaic ti tsta yorail yu'un chbatic, yu'un chba smilic ticrixchanoetique. Yu'un ic'ot xa yorail, hech yu'un icoltaatic yu'un hech chba smilic ti crixchanoetique. Ti jujutos crixchanoetic jutuc mu sta o'lol ti chmilate. Hech tspas ti sjoylejal balumil. 


text:
Ep xchi'iltac ti chanvo'ique. Cajajtic ti ca' ti xchi'iltaque. Laj ca'i jayvo'. Ja' chib ciento millón. Ep ti jyalel. 


text:
<pb/>Hech x'elan ti ca'etique xchi'uc ti much'utic scajlebinojique ti ni'ac'bat jq'uele. Ti much'utic cajajtique oy smacbil yo'ntonic. Ti smacbil yo'ntonique tsoj xchi'uc yox xchi'uc c'on. Ja' tsoj hech chaj c'u che'el c'oc', yox hech chaj c'u che'el zafiro-ton, c'on hech chaj c'u che'el azufre. Ti sjol ti sca'ique ja' hech chaj c'u che'el sjol jti'vanej bolom. Yac'oj sba chloc' ti yeic c'oc' xchi'uc ch'ayil xchi'uc azufre. 


text:
Hech yu'un ti c'u yepal ti crixchanoetique ti jujutose, jutuc mu sta o'lol imilat. Hech laj spasbe ti jujutos ti crixchanoetique. Ja' imilatic yu'un ti c'oq'ue xchi'uc ti ch'ayile xchi'uc ti azufree ti iloc' ti ye ti ca'etique. 


text:
Ti ca'etique ma'uc no'ox imilvan ti yee. Ja' imilvan uc ti snee. Ti snee ja' orachon x'elan, oy sjol chti'van. 


text:
<pb/>Ti crixchanoetique ti muc xmilatique, manchuc mi laj yilic ti imilat ti xchi'iltaque, muc sutes yo'ntonic yu'un ti c'utic chopol tspasique. Mu sc'an spajes sbaic ti yu'un tspasic ti muc' ti pucujetique. Mu sc'an scomesic ti yajsantoique ti pasbil ti c'anal taq'uine, ti saquil taq'uine, ti cobre taq'uine, ti tone, ti te'e, ja' ti mu cuxuluque, ti mu xa'yic c'ope, ti mu xanavique. 


text:
Muc sutes yo'ntonic ti oy smulique yu'un ti imilvanique, ti laj spasbe yabtel ti jpicch'ich'e, ti imulivajique, ti i'elc'ajique.<pb/>


text:
Ni'ac'bat jq'uel uc iyal ti balumil totil ch'ul abat. Pixbil ti toc iyal. Oy me'q'uinobal ti sba sjol. Oy squeval sat hech chaj c'u che'el squeval ti c'ac'ale. Ti yacane chtil hech chaj c'u che'el c'oc'. 


text:
Stsacoj ti sc'ob biq'uit hun. Balbil ti hune. Mu yich'ojuc sello ti hune. Ti sbats'ic'ob'acane ja' laj stec' ti nabe. Ja'uc ti sts'ete laj stec' ti balumile. 


text:
Tsots ic'opoj hech chaj c'u che'el ch-avan jti'vanej bolom. C'alal laj yo'nton c'opojuc, i'avan ti hucub chavuque. 


text:
Chc'opoj ti chavuque. Hech yu'un c'alal laj avanuc, jc'an jts'iba ti hun ti c'usi laj yal ti chavuque. Laj ca'i oy much'u chc'opoj ti vinajel. Hech laj yalbun: ―Mu me much'u chavalbe ti c'usi laj yalic ti hucub chavuque. Mu me xats'iba ti hun ―xiyutun. 


text:
<pb/>Ti ch'ul abate ti te sjamoj ti yacane stec'oj ti nabe xchi'uc ti balumile, laj stoy sc'ob, ja' ti sbats'ic'obe. 


text:
Laj sva'an ti rextico ti Diose, ja' ti cuxul sbatel osile, ja' ti laj spas ti vinajele xchi'uc scotol ti c'utic te oye, ja' ti laj spas ti balumile xchi'uc scotol ti c'utic li'oye, ja' ti laj spas ti nabe xchi'uc scotol ti c'utic te oye. Hech laj yal: ―Laj xa sta yorail. 


text:
Hech c'alal chlic yoq'uesan scorneta ti sucva'al ti jchi'ile te chvinaj ti c'u che'el snopoj ono'ox ti yo'nton ti Diose ti mu to cha'ibeic sjam ti crixchanoetique, ja' ti c'u che'el icholbat ti j'alc'opetique ti vo'one, ja' ti laj yac' sbaic ti abatinel yu'une ―xchi ti totil ch'ul abate. 


text:
<pb/>Ti Cajvaltique ti laj sc'oponun tal ti vinajel ti jbaele laj ca'i, ja' laj xcha'c'oponun yan vuelta. Hech laj yalbun: ―Batan, ba tsaco ti biq'uit hune, ja' ti mu'yuc sello yich'oje ti stsacoj ti sc'ob ti ch'ul abate ti ja' te stec'oj ti nabe xchi'uc ti balumile ―xiyutun. 


text:
<pb/>Hech yu'un ba jc'opon ti ch'ul abate, laj jc'ambe ti biq'uit hune. Hech laj yalbun: ―Ich'o, bic'an. Chi' chava'i hech chaj c'u che'el ajapom. Ch'a chava'i c'alal chaquebta ―xiyutun. 


text:
<pb/>Hech yu'un laj jtsac ti biq'uit hune ti te oy ti sc'ob ti ch'ul abate, laj jbic'. Chi' laj ca'i hech chaj c'u che'el ajapom. C'alal laj jquebta, ch'a laj ca'i. 


text:
Hech ni'albat: ―Ti hune ti laj abiq'ue, ja' señail ti ta to me xats'ibabe sc'opilal yan ep vocol ti chich'ic ti crixchanoetique ti jaylajuntos ti oyic ti balumile xchi'uc ti ajvaliletic yu'unique ―xiyutun.<pb/>


text:
Hech yu'un ni'ac'bat jch'ix aj hech chaj c'u che'el metro sventa yu'un oy c'usi ti jp'istic. Hech ni'albat: ―Ba p'iso c'u smuc'ul ti templo cu'une te ti Jerusalén xchi'uc ti bu ti scajaneb jmotone. Tuso me uc jayvo' ti achi'iltaque ti te chiyalbucun vocol te ti templo yu'un mu'yuc much'u ep ti chiyalbucun vocol ti jtojole. 


text:
Mu me xatsac ti venta ti amac' yu'un ti temploe. Mu me xap'is yu'un laj xa cac'be ti sc'obic ti yanlum crixchanoetique. Yu'un ti jteclum Jerusalene, ja' ti tsots sc'opilal avu'unique, o'lol xchanibal habil te chnaquiic o ti yanlum crixchanoetique, te chixtanic. 


text:
Ti jtac batel cha'vo'ic. Te chc'otic ti Jerusalén yu'un chc'o yalbe ti achi'iltaque, ho'oxuc ti judiooxuque, ti c'usi jc'an xcalbee. Slapojic ic'al poc' chanavic batel, ja' señail ti ac'o sutes yo'ntonic yu'un ti smulique ti achi'iltaque. Ti cha'vo'ique hal chchol ti jc'ope. Ja' chchol o'lol xchanibal habil ―xiyutun. 


text:
<pb/>Ti cha'vo'ique ja' hech chaj c'u che'el cha'tec' oliva-te', ja' hech chaj c'u che'el chib candelero ti te oyic ti stojol ti Diose, ja' ti Yajval scotol ti balumile. 


text:
Mi oy much'u sc'an chilbajin ti cha'vo'ique, chloc' c'oc' ti yeic. Hech tsmilic ti yajcontraique. Hech tsmilic ti much'u sc'an ch-ilbajinat yu'une. 


text:
Ti cha'vo'ique ac'bil sp'ijil yu'un hech xu' tspajes ti ho'e te ti vinajel hech mu xtal ho' ti balumil c'alal yac'oj sba chcholic ti c'usi ch-albatic yu'un ti Diose. Ac'bil sp'ijil uc yu'un xu' tsc'atajes ti ch'ich' ti uc'umetique, xu' chac'be xchamel ti crixchanoetique, ti jayib vuelta tsc'an yo'ntonic ti chac'be xchamel ti crixchanoetique. 


text:
C'alal mi laj sta yorail ti jayib c'ac'al chchol ti sc'op ti Diose ti cha'vo'ique, chloc' tal ti c'atimbac ti jti'vanej bolome. Ja' tspas pleito xchi'uc. Ja' tsalbil chc'otic ti cha'vo'ique. Ja' chmilatic yu'un ti bolome. 


text:
<pb/>Ti cha'vo'ique te chcom sbec'talic te ti calle te ti Jerusalén yo' bu imilat ti cruz ti Cajvaltique. Ti sventa ti Ch'ul Espíritue ti jna'tic ti co'ol yo'ntonic ti jchi'iltac ti te nacajtique xchi'uc ti much'utic nacajtic ti Sodoma xchi'uc ti Egipto ti vo'one chil ti Diose. 


text:
O'lol xchanibal c'ac'al chq'uelilambat sbec'talic yu'un ti jaylajunchop crixchanoetic ti li' ti balumile. Mu xaq'uic licensa yu'un ti ac'o mucatuc ti ora. 


text:
Ti much'utic oyic ti balumile nichim no'ox yo'ntonic yu'un ti imilatic xa ti cha'vo'ique. Tspasbeic sq'uinal. Chac'be sbaic smotonic yu'un ti icham xa ti cha'vo'ique yu'un ep itijbat yo'ntonic yu'unic c'alal cuxajtic toe. 


text:
C'alal i'ech' ti o'lol xchanibal c'ac'ale, ti cha'vo'ique icha'cusesat yu'un ti Diose, hech laj jq'uel. Hech iliquic, laj sva'an sbaic. Scotol ti much'utic laj sq'uelique, toj xi'el ic'otic. 


text:
Ti cha'vo'ique laj ya'i oy tsots chc'opoj ti vinajel. Hech i'albatic: ―Muanic tal li'i ―x'utatic. Ti yajcontraique te va'ajtic laj sq'uelic imuic batel ti vinajel xchi'uc toc ti cha'vo'ique. 


text:
Ti ora tsots inic ti balumile. Ja' ijin ti naetic te ti jteclum Jerusalén. Mi oy jmil ti naetique, ijin cien. Baluneb ciento lec icom. Hucmil ti vo' ichamic ti crixchanoetique c'alal inic ti balumile. Ti yantique toj xi'el ic'otic. Laj yalbeic vocol ti stojol ti Diose ti te nacal ti vinajele. 


text:
<pb/>Ja' hech ti xchibal vuelta ti vocole. Po'ot xa chtal ti yoxibal vuelta. Ja' sc'opilal ti sucubal ch'ul abate ti laj yoq'uesan ti scornetae 


text:
<pb/>Ti sucubal ch'ul abate lic yoq'uesan uc ti scornetae. Oy tsots ic'opojic ti vinajel. Hech laj yalic:<pb/>Laj xa sta yorail ti ilaj xa yabtel ti totil ajvaliletic te ti balumile.<pb/>Lic xa spas mantal ti balumil ti Diose xchi'uc ti much'u t'ujbil yu'une, ja' ti Cristoe.<pb/>Ja' tspas mantal sbatel osil, xchiic. 


text:
Ti veinticuatro totiletique ti te nacajtic ti snaclebic te yo' bu oy ti Diose, hech lic spatan sbaic ti stojol. Ilequilc'opojic yu'un ti Diose. 


text:
Hech laj yalbeic:<pb/>Cajvaltic Dios, ho'ot jelaven ap'ijil hech scotol xu' avu'un.<pb/>Ho'ot atalel cuxulot.<pb/>Hocol avalbuntutic ti lic xa apas mantal atuc.<pb/>Atuc aventainoj scotol.<pb/> 


text:
Scotol ti much'utic muc xch'unic ti ac'ope hovil ti laj stoy sbaic ti atojol.<pb/>Ista xa yorail ti chavac'be castigo.<pb/>Ista xa yorail ti ch-ich'bat sc'op ti much'utic chamenic xae ti muc xch'un ti ac'ope.<pb/>Ista xa yorail ti chavac'be smotonic ti much'utic i'abtejic avu'une, ja' ti j'alc'opetic avu'une, xchi'uc ti much'utic chaspasot ti muq'ue.<pb/>Mi tsots mi mu tsotsuc yabtel yich'ojic, ja' chavac'be smotonic.<pb/>Ista xa yorail ti ch'ayel chbatic avu'un ti much'utic laj sbolibtasbe yo'ntonic ti crixchanoetique te ti balumile, xchiic ti stojol. 


text:
<pb/>Ti ora ijam ti templo yu'un ti Diose te ti vinajel laj quil. Te ivinaj ti yut templo ti arca yu'un ti tratoe. Chleblej tselov. Oy c'usi tsots chc'opoj. Ch-avan chavuc. Inic scotol. Ep muc'ta bot ital.<pb/>


text:
Te ivinaj ti vinajel señail ti tsots sc'opilale. Te ivinaj jun ants. Ja' sc'u' ti c'ac'ale, stec'oj ti ue. Ti scoronae ti te ti sjole ja' lajcheb c'analetic. 


text:
Slicoj yol ti antse. Ilic xa ti xc'uxul xch'ute. Ch-avan ti antse scoj ti c'ux xch'ut cha'ie yu'un chcol xa ti alajel. 


text:
Oy yan señail ivinaj uc te ti vinajel. Te oy jcot chon jun to iguana x'elan pero más muc'. Dragón sbi ti chone. Tsoj ti dragone. Hucp'ej ti sjole. Lajunch'ix ti xulube. Oy scorona ti jujup'ej sjole. 


text:
Laj smey ti c'analetic ti sne, hech laj sten yalel ti c'analetique. Jutuc mu sta o'lol ti c'analetique ti laj sten yalele. Ti dragone te cotol ti stojol ti antse ti po'ot xa chcol ti alajele. Yu'un sc'an sti'be yol c'alal mi i'ane. 


text:
I'an yol ti antse. Querem laj yac'. Ti yole ja' ac'bil yabtel yu'un tspas ti mantal scotol crixchanoetic. Persa chch'umbat smantal. Ti yol ti antse ti ora i'ic'at muel ti stojol ti Diose ti te nacal ti muc'ta naclebale. 


text:
Ti antse chjatav ti xocol balumil yo' bu smeltsanoj ti Diose ti bu chnaquie. Te chmac'linat yu'un ti Diose o'lol xchanibal habil. 


text:
<pb/>Patil ilic muc'ta pleito te ti vinajel laj jq'uel. Te oy ti vinajel jun totil ch'ul abat, Miguel sbi. Ti Miguele xchi'uc ti ch'ul abatetic ti tspasatic ti mantal yu'un ti Miguele, ja' laj spasic pleito xchi'uc ti dragone. Ti dragone ja' chcoltaat yu'un ti abatetic yu'une. 


text:
Ti dragone xchi'uc ti abatetic yu'une tsalbil ic'otic, muc xu' yu'unic ti te chcomic te ti vinajel. 


text:
Hech yu'un j'ech'el itenatic loq'uel yal tal ti vinajel ti dragone laj quil. Mu xa xu' ch-ochic o. Ja' ti chon ono'oxe ti yac'oj sba tslo'la scotol crixchanoetic ti balumile, ja' ti totil pucuje, ja' ti Satanás sbie. Hech j'ech'el itenatic yal tal ti balumil xchi'uc ti abatetic yu'une. 


text:
<pb/>Hech yu'un laj ca'i oy tsots chc'opojic te ti vinajel. Hech laj yalic: ―Laj xa sta yorail chcoltavan ti Dios cu'untique. Chvinaj ti jelaven sp'ijile, chlic spas mantal stuc. Ch-och ti pas mantal ti much'u t'ujbil yu'une, ja' ti Cristoe, yu'un itenat xa loq'uel ti Satanase ti ja' tsa'ilambe smul ti quermanotique ti te oyic ti balumile. Ti c'ac'al ti ac'ubal laj sa'be smulic ti stojol ti Dios cu'untique. 


text:
Ja' tsalbil ic'ot xa yu'unic ti sventa ti icham yu'unic ti Cajvaltique, ti sventa uc ti jamal laj yalic ti xch'unojique. Yu'un mu xc'uxubin sbaic. Mu xi'ic mi chmilatique. 


text:
Hech yu'un nichim no'ox co'ntontic, ho'ucutic ti li'oyucutic ti vinajele. Ja' uts sbaic ti te nacajtic ti balumile xchi'uc ti mare, yu'un j'ech'el iyal xa batel ti totil pucuje. Liquem sjol ti ora to yu'un tsna' ti mu xa epuc c'ac'al xu' ch-abteje ―xchi. 


text:
<pb/>Ti c'alal laj yil ti dragone ti j'ech'el itenat yal tal li' ti balumile, hech lic yilbajin ti antse, ja' ti querem laj yaq'ue. 


text:
Ti Diose laj yac'be chib xic' ti antse hech chaj c'u che'el xic' muc'ta xique yu'un hech ac'o viluc loq'uel te ti stojol ti dragone. Hech chbat ti antse ti xocol balumil yo' bu chmac'linat yu'un ti Diose o'lol xchanibal habil. 


text:
C'alal laj yil ti dragone ti chjatav xa ti antse, hech iloc' tal ep ho' ti ye ti dragone, uc'um x'elan, yu'un ac'o batuc ti uc'um ti antse. 


text:
Ti Diose laj scolta ti antse. Laj sjav ti balumile, hech i'och batel ti yut balumil ti ho'e ti iloc' ti ye ti dragone. Hech icol batel ti antse ti sc'opilal ono'ox chbate. 


text:
Hech yu'un i'ilin ti dragone yu'un ti tsalbil ic'ote, hech ba spas pleito xchi'uc ti yalabtac ti antse ti t'ujbilic ti ta to xcolique. Ja' ti much'utic xch'unojbeic smantal ti Diose li' ti balumile, ti yac'oj sba xcholbeic sc'opilal ti Jesucristoe.<pb/>


text:
Ti dragone laj scotan sba ti hi' te ti ti'nab. Laj jq'uel iloc' tal ti nab jun to jcot jti'vanej bolom x'elan. Chopol ti q'uelel chijxi' yu'un. Hucp'ej ti sjole. Lajunch'ix ti xulube. Oy lajuneb scorona, jujun scorona jujuch'ix xulub. Te ts'ibabil ti jujup'ej sjole sbi stuc. Ti c'u che'el ts'ibabile ja' tstoy sba ti stojol ti Diose. Ti sc'ob yacane ja' hech chaj c'u che'el sc'ob yacan ti osoe. Ti yee ja' hech chaj c'u che'el ye jti'vanej bolom. Ti dragone laj yac'be sp'ijil hech chaj c'u che'el sp'ijil stuc. Laj yac'be spas mantal hech chaj c'u che'el tspas mantal stuc. Tsots yabtel laj yich' ti jun to bolom x'elane. 


text:
Laj jq'uel ti yajem jp'ej sjol. Ta yutsil chcham ti hechuque. Pero ichop xa ti bu yajeme. Scotol crixchanoetic ich'ay yo'ntonic yu'un ti ichope, hech yu'un laj sts'acliic batel. 


text:
Ti crixchanoetique ilequilc'opojic yu'un ti dragone yu'un ti laj yac'be yabtel yu'un tspas mantal ti jun to bolom x'elane. Ilequilc'opojic uc yu'un ti jun to bolom x'elane. Hech laj yalic: ―Mu'yuc much'u hech tsots yabtel yich'oj hech chaj c'u che'el ti bolome. Mu'yuc much'u stsalat yu'un ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Diose laj yac' c'opojuc ti jun to bolom x'elane. Ep lic stoy sba. Ep ichopolc'opoj yu'un ti Diose. Ti Diose laj yac' licensa yu'un tspas mantal o'lol xchanibal habil. 


text:
Ep ichopolc'opoj yu'un ti Diose. Laj yixtambe sbi ti Diose. Chopol ic'opoj yu'un ti stemplo ti Diose xchi'uc ti much'utic batemic xa te ti vinajele. 


text:
Ti Diose laj yac' licensa ti ac'o spas pleito ti bolome xchi'uc ti much'utic ch'umbil ti sc'ope li' ti balumile. Laj yac' licensa ti Diose ti ac'o tsalatuc ti xnich'nabe yu'un ti bolome. Ti bolome ti Diose laj yac'be licensa yu'un tsventain ti jaylajuntos crixchanoetic ti li'oyic ti balumile. 


text:
Scotol ti much'utic li'oyic ti balumile, ja' ti mu p'ejambiluc sbiic ti c'alal mu to chlic ti balumile te ti hun sventa cuxlejal sbatel osile, ja' laj squejan sbaic ti stojol ti bolome. Ja'uc ti much'u p'ejajtic ti hun sbiic ti sventa chcuxiic sbatel osile, ti ja' yich'oj ti Ch'iom Carneroe, ja' ti imilate, ja' ti icha'cuxi xae, ja' muc squejan sbaic ti stojol laj quil. 


text:
Ti much'u chchucvane ta ono'ox yich' chuquel stuc. Ti much'u chmilvane ta ono'ox xmilat stuc. Hech yu'un ti much'utic tspasic ti muc' ti Diose ti li'oyic ti balumile ti c'alal ti yorail ti hech vocole, tsc'an ti oy stsatsal yo'ntonic, tsc'an ti chch'unic ti ta ono'ox xcolic sbatel osile. 


text:
<pb/>Patil laj jq'uel iloc' tal ti balumil yan jcot jti'vanej bolom. Chijxi' yu'un uc. Chib ti xulube ja' hech chaj c'u che'el xulub carnero. Ti c'alal ic'opoje, ja' hech chaj c'u che'el sc'op ti dragone. 


text:
Co'ol tsots yabtel yich'oj hech chaj c'u che'el ti primero jti'vanej bolome. Ja' lic pasvanuc ti mantal. Tspas ti mantal ti much'utic li' nacajtic ti balumile yu'un ac'o ba xch'umbeic smantal ti primero jti'vanej bolome, ja' ti chopen xa ti sjole ti bu yajeme. 


text:
Ja' ti bolom ti patil ivinaje tspas ep jchop o abteletic. Ihu' yu'un laj sten yalel ti balumil c'oc'. Ti crixchanoetique laj sq'uelic ti hech iyal ti c'oq'ue. 


text:
Hech yu'un ti xcha'cotol bolome ti Diose laj yac'be spas ep jchop o abteletic te ti stojol ti primero jti'vanej bolome. I'ac'bat licensa uc yu'un tspas ti mantal ti crixchanoetique ti ac'o spasbeic sloc'tombail ti primero jti'vanej bolome, ja' ti laj yich' milel ti espadae muc xcham. 


text:
Ti Diose laj yac' licensa ti ac'o cuxiuc ti sloc'tombail ti primero jti'vanej bolome, hech lic c'opojuc ti sloc'tombaile. Hech lic yal mantal: ―Ac'o milatuc scotol ti much'utic mu squejan sbaic ti jtojol ―xchi―. 


text:
Ac'o yich'be smarca ti totil cu'une ti ja' sloc'tombailune scotol crixchanoetic, mi muc', mi biq'uit, mi jc'ulej, mi me'on, mi libre oyic, mi oyic ti mozoil. Ja' no'ox chich' ti sbats'ic'ob o ti stiba ―xchi―. 


text:
Ja' no'ox xu' chmanolaj xu' chchonolaj ti much'utic yich'ojic ti smarcaique ―xchi. Ti smarcaique ja' ti sbi ti primero jti'vanej bolome o ti snúmero ti primero jti'vanej bolome. 


text:
Ja' no'ox ti much'utic p'ijuben ti sventa Dios ja' no'ox xu' cha'ibe sjam ti oy snúmero ti primero jti'vanej bolome. Snúmero no'ox crixchano. Ja' seiscientos sesenta y seis ti snúmeroe.<pb/>


text:
Patil laj quil te va'al ti ba vits ti Ch'iom Carneroe. Ja' Sión sbi ti vitse. Te xchi'inoj ciento cuarenta y cuatro ti mil ti vo', ja' ti ts'ibabil ti stibaic ti sbi ti Ch'iom Carneroe xchi'uc ti sbi ti Stote, ja' ti Diose. 


text:
Laj ca'i oy chc'opoj ti vinajel hech chaj c'u che'el chc'opoj nojelal uc'um, hech chaj c'u che'el tsots ch-avan chavuc, hech chaj c'u che'el mi tstijic yarpaic ep crixchanoetic. 


text:
Ja' ti ciento cuarenta y cuatro ti mil ti vo'e ti tsq'uejintaic ach' q'uejoj te ti stojol ti Diose xchi'uc ti stojol ti chanvo'ique, xchi'uc ti stojol ti totiletique. Mu'yuc much'u yan sna' ti q'uejoje, ja' no'ox ti ciento cuarenta y cuatro ti mil ti vo' ti icoltaatic xa loq'uel li' ti balumile. 


text:
Ja' ti much'utic muc sta smulic ti stojol yan antsetic yu'un jun yo'ntonic ti stojol ti Diose. Yu'un ja' no'ox laj sts'acliic ti Ch'iom Carneroe. Hech yu'un it'ujatic loq'uel ti o'lol ti crixchanoetique yu'un hech sba snich'on Dios ic'otic. Ja' sba snich'on ti Ch'iom Carneroe ic'otic uc. 


text:
Ti c'utic laj yalique puru melel. Mi jutuc mu'yuc bu itabatic smulic. Ja' ti c'usi laj yal ti oxvo' ch'ul abatetique 


text:
<pb/>Laj quil ivil batel ti o'lol vinajel jun ch'ul abat. Ja' chba xchol ti lequil ach' c'ope ti mu xlaj sc'opilal sbatel osile. Ja' chba xcholbe ya'yic ti jaylajuntos crixchanoetic ti te oyic ti sjoylejal balumile. 


text:
Tsots ic'opoj, hech laj yalbe: ―Xi'ic ti Diose. Pasic me ti muc' yu'un ista xa yorail ti ch-ich'bat sc'op scotol crixchanoetic yu'un smulic. Quejano me abaic ti stojol yu'un ja' laj spas ti vinajele ti balumile ti nabe xchi'uc ti butic chloc' tal ti ho'e ―xchi. 


text:
<pb/>Ital yan ch'ul abat laj quil. Ja' xchibal xa. Hech laj yal: ―Ta xa xjin scotol ti much'utic te nacajtic ti jteclum Babiloniae, ja' ti muc' scuyoj sbaique, ja' ti laj xchibajesbe yo'ntonic scotol crixchanoetic ti stojol ti Diose, ti hech ba xch'unic santoetic yu'unic, ti hech ibic'taj yo'ntonic yu'un taq'uin yu'unic ―xchi. 


text:
<pb/>Ital yan xch'ul abat. Ja' yoxibal xa. Tsots ic'opoj uc, hech laj yal: ―Scotol ti much'utic tspasic ti muc' ti jti'vanej bolome xchi'uc ti sloc'tombaile, mi chich' ti stiba mi ti sc'ob ti smarca ti jti'vanej bolome, 


text:
ja' ch-ac'bat castigo uc yu'un ti Diose yu'un ilinem ti stojol. Tsots ti jyalel ti castigo ti ch-ac'bate. Ja' ep chich' vocol ti c'oc' yo' bu chtil azufre. Te ti jq'uelbetutic svocol ho'ontutic ti yabatuntutic ti Diose. Te tsq'uel uc ti Ch'iom Carneroe. 


text:
Sbatel osil chloq'uilan xch'ayilal ti c'oq'ue yo' bu chich'ic ti vocole. Ti c'ac'al ti ac'ubal mi jutuc mu xcux yo'ntonic ti much'utic laj spasic ti muc' ti jti'vanej bolome xchi'uc ti sloc'tombaile, ja' ti much'utic yich'ojbeic sbi ti bolome ti sc'ob mi stiba. 


text:
Hech yu'un ti much'utic lecubtasbil yo'ntonic yu'un ti Diose ti te oyic ti balumile tsc'an ti oy stsatsal yo'ntonic. Ac'o xch'umbeic smantal ti Diose, jamal ac'o yalic ti xch'unojbeic sc'op ti Jesuse ―xchi ti ch'ul abate. 


text:
<pb/>Laj ca'i oy chc'opoj te ti vinajel. Hech laj yalbun: ―Hech me chats'iba ti hun: “Nichim no'ox yo'ntonic sbatel osil ti much'utic oyic ti stojol ti Diose ti c'alal chchamique” ―xiyutun―. “Melel ti nichim yo'ntonique yu'un chcux yo'ntonic. Mu xa x'abtejic yu'un tsacbil ti venta ti c'u che'el i'abtejique” xchi ti Ch'ul Espíritue ―xiyutun ti much'u laj sc'oponun te ti vinajele. Ja' sc'opilal ti jun to ja' yorail c'ajoj ya'yel ti balumil 


text:
<pb/>Laj quil te oy jun toc. Sac ti toque. Oy much'u te nacal ti toc, jun to crixchano x'elan. Oy scorona ti sjol. Pasbil ti c'anal taq'uin ti scoronae. Stsacoj ti sc'ob hoz. Oy ye ti hoze. 


text:
Oy ch'ul abat iloc' tal ti templo te ti vinajel laj quil. Tsots lic c'opojuc, hech laj yalbe ti much'u te nacal ti toque: ―Cupo xchi'uc ahoze ti atrigoe yu'un ista xa yorail scupel. Yu'un itaquij xa ti atrigoe ―xchi. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti much'u te nacal ti ba toque lic scup ti strigoe ti sjoylejal balumil. Ti trigoe ja' señail ti much'utic ti xch'unojbeic sc'op ti Diose ti te oyic ti balumile. 


text:
<pb/>Oy yan ch'ul abat iloc' tal ti templo te ti vinajel laj quil. Yich'oj soz uc. Oy lec ye uc ti soze. 


text:
Te yo' bu ti scajaneb smoton ti Diose te ti vinajel iloc' tal yan ch'ul abat, ja' ti sventainoj ti c'oc' te ti scajaneb smoton ti Diose. Tsots lic c'opojuc, hech laj yalbe ti much'u yich'oj ti hoz ti oy lec yee: ―Tuch'o xchi'uc ti ahoze ti sat ti uvate'e te ti balumile, tsobo tal yu'un itoc'onaj xa ti sate ―xut. Ti sat ti uvate'e, ja' señail ti much'utic mu spasic ti muc' ti Diose ti te oyic ti balumile. 


text:
Hech yu'un ti ch'ul abate lic xtuch' xchi'uc soz ti sat ti uvate'e li' ti balumile. Laj stsob tal ti sat uvate'e. Laj sten ochel ti yut ti jombil tone yo' bu tsloq'uesbeic ya'lel sat ti uvate'e te ti spat macte'ton yu'un ti jteclum Jerusalene. Hech lic steq'uic yu'un tst'usic yu'un ac'o loc'uc ti ya'lele. Ma'uc ya'lel sat uvate' iloc'. Ja' puru ch'ich' ti iloq'ue. Ja' yu'un oy ti pleitoe. Ti ch'ich'e asta itaat ti sfreno ti sca'ique. Oxib ciento kilómetro ixanav batel ti ch'ich'e.<pb/>


text:
Laj quil yan señail te ti vinajel. Yan x'elan, chch'ay co'ntontic yu'un. Te oy hucvo' ch'ul abatetic ti ch-ac'batic yich'ic jujun castigo. Ja' slajeb ti castigoe yu'un te tsts'aqui scotol ti yilintael ti crixchanoetique yu'un ti Diose. 


text:
<pb/>Laj quil uc jun to nab x'elan pasbil ti espejo x'elan. Oy c'oc' te chtil uc. Te va'ajtic nopol ti'nab scotol ti much'utic ihu' yu'unic muc spasic ti muc' ti jti'vanej bolome xchi'uc ti sloc'tombaile, ti muc xich'beic ti smarcaique, ja' ti snúmero o ti sbi ti bolome. Te va'ajtic yich'ojic yarpaic ti i'ac'batic yu'un ti Diose. 


text:
Te chq'uejinic. Chq'uejinic hech chaj c'u che'el iq'uejin ti Moisese ti c'alal icoltaatic loq'uel ti mozoil te ti Egipto xchi'uc ti jtatamoltique ti vo'one, ho'ucutic ti co'ol judioucutic xchi'uque. Ti q'uejoje ja' ti laj yalbeic sc'opilal ti jelaven sp'ijil ti Diose. Ja' no'ox hech ti much'utic ti yich'ojic yarpaic ti laj jq'uele, ja' laj yalbeic sc'opilal ti jelaven sp'ijil ti Ch'iom Carneroe. Hech iq'uejinic:<pb/>Cajvaltic Dios, jelaven ap'ijil atuc.<pb/>Scotol xu' avu'un chapas.<pb/>Jun no'ox yutsil scotol avabtel.<pb/>Toj ti c'usi chapase.<pb/>Melel ti ac'ope.<pb/>Ho'ot ajvalilot atuc sbatel osil.<pb/> 


text:
Scotolic chlic xi'uc ti atojol, Cajval.<pb/>Scotolic chlic yal ti ho'ot atuc ajvalilot yu'unic.<pb/>Yu'un atuc no'ox toj avo'nton.<pb/>Yu'un hech avaloj ono'ox ti ac'op, hech yu'un scotol crixchanoetic chlic yalic ti toj chachapanvane, xchiic. 


text:
<pb/>Patil laj quil te ti vinajel laj sjamic ti yut temploe, ja' ti jelaven ch'ul cuarto sbie yo' bu chc'oponatic yu'un ti Diose. 


text:
Iloq'uic ti yut templo ti hucvo' ch'ul abatetique ja' ti ch-ac'batic yich'ic ti hucub castigoe. Sac sc'u' slapojic. Puru pino poc' ti sc'u'ique. Chquevan ti sc'u'ique. Oy xincha xchucoj ti sti' yo'ntonique. Pasbil ti c'anal taq'uin ti xinchaique. 


text:
Hech yu'un jun, ja' ti chanvo'ic xchi'uque, lic yac' hucub taza. Pasbil ti c'anal taq'uin ti tazaetique. Ja' i'ac'bat ti hucvo' ch'ul abatetique. Jujun taza laj yich' jujun. Ti tazaetique ja' te nojem ti yilintael ti crixchanoetique yu'un ti Diose, ja' ti stalel cuxul sbatel osile. 


text:
Inoj ti ch'ayil ti temploe. Ja' señail ti muc' ti Diose ti jelaven sp'ijile. Mu'yuc much'u xu' ch-och xa ti templo. Ja'to mi ilaj sc'opilal ti hucub castigoe ti yich'ojic ti hucvo' ch'ul abatetique, ja'to xu' ch-ochic.<pb/>


text:
Laj ca'i tsots chc'opoj ti Diose te ti templo te ti vinajel. Hech laj yalbe ti hucvo' ch'ul abatetique: ―Batanic, ba malic ti balumil ti castigo ti chcac'be ti crixchanoetique ti te tic'ajtic ti hucub taza ti avich'ojique ―xut. 


text:
<pb/>Hech iyal tal ti jun ch'ul abate, tal smal ti balumil ti castigo ti te tiq'uil ti stazae. Hech ilic ep chin ti sbec'talic ti much'utic ti yich'ojbeic ti smarca ti jti'vanej bolome, ja' ti laj squejan sbaic ti stojol ti sloc'tombaile. Tu ti jyalel ti sbec'talique scoj ti chine. Ep c'ux laj ya'yic. 


text:
<pb/>Iyal tal ti xchibal ch'ul abate, tal smal ti nab ti castigo ti te tiq'uil ti stazae. Hech ic'ataj ti ch'ich' ti nabe. Jun to xch'ich'el anima x'elan. Hech icham scotol ti c'utic cuxajtic te ti nab. 


text:
<pb/>Iyal tal ti yoxibal ch'ul abate, tal smal ti uc'umetic xchi'uc ti butic chloc' tal ti ho'e ti castigo ti te tiq'uil ti stazae. Hech ic'ataj ti ch'ich'. 


text:
Laj ca'i chc'opoj ti ch'ul abate, ja' ti sventainoj ti ho'e. Hech laj yal: ―Toj avo'nton, Cajval, toj chachapanvan, ho'ot ti atalel cuxulote, ho'ot ti li'oyot ti ora to, ti te oyot ti vo'one uc. 


text:
Yu'un laj smilic ti much'utic oyic ti atojole xchi'uc ti much'utic j'alvanej avu'une, hech yu'un laj xa avac'be ch'ich' yu'un ac'o yuch'ic. Ja' hech tsc'an ti ch-ac'batique ―xchi ti ch'ul abate. 


text:
<pb/>Laj ca'i oy chc'opoj te ti scajaneb smoton ti Diose. Hech laj yal: ―Melel ti toj chachapanvan, Cajvaltic Dios, ho'ot ti jelaven ap'ijile ti scotol xu' avu'une. Chc'ot ti pasel ti c'u che'el laj avale ―xchi. 


text:
<pb/>Ti xchanibal ch'ul abate laj smal ti sba ti c'ac'ale ti castigo ti te tiq'uil ti stazae. Hech lic chic'atuc ti crixchanoetique yu'un ti c'ac'ale. 


text:
Ti c'alal chc'ac' cha'yic ti crixchanoetique, chopol lic yalbeic sc'opilal ti Diose, ja' ti sventainoj scotol avi castigo li'to. Muc sutes yo'ntonic yu'un ti smulique, muc spasic ti muc' ti Diose. 


text:
Ti yo'obal ch'ul abate ba smalbe ti bu ti mero scotleb ti jti'vanej bolome ti castigo ti te tiq'uil ti stazae. Hech puru ic' osil ic'ot ti sjoylejal balumil yu'un li' ti balumile yac'oj sba tspas mantal ti jti'vanej bolome. Ti crixchanoetique yu'un ti ep c'ux cha'yic ti jyalel ti xchinique, hech lic sti'ilanic yoq'uic, hech lic yut ti Diose ti te oy ti vinajele. Muc sutes yo'ntonic yu'un ti c'usi chopol spasojique. 


text:
<pb/>Ti svaquibal ch'ul abate tal smal ti ba muc'ta uc'um Eufrates sbi ti castigo ti te tiq'uil ti stazae. Hech i'ul ti uc'ume. Hech ijam sbe ti ajvaliletique ti chtalic ti sloq'ueb c'ac'ale yu'un chtal spasic pleito. 


text:
<pb/>Laj quil iloq'uic tal ti yeic ti dragone xchi'uc ti primero jti'vanej bolome xchi'uc ti xchibal jti'vanej bolome oxvo' pucuj. Iloc' tal jujun pucuj ti yeic. Jun to ch'uch' x'elan ti pucujetique. Ti xchibal jti'vanej bolome, oy sbi uc nopbilal j'alc'op. 


text:
Ja' ti pucujetic ti iloc' ti yeique ja' tspasic jchop o abteletic. Chba stsobic tal scotol ti totil ajvaliletic ti sjoylejal balumil xchi'uc ti yajsoldadoe yu'un ac'o tal spasic pleito xchi'uc ti Diose, ja' ti jelaven sp'ijile. Yu'un ista xa yorail hech chaj c'u che'el yaloj ti Diose. 


text:
Yu'un hech yaloj ono'ox ti Diose: “A'yo me ava'yic. Hech chaj c'u che'el mu xana'ic c'usi ora chtal j'elec', hech ono'ox uc mu xana'ic c'usi ora chital ho'oni. Jun no'ox yutsil ti much'u q'uelel sate, ti slapoj sc'u' spoq'ue yu'un hech mu t'analuc chquil, hech mu xq'uexav c'alal chitale”, ti xchie. 


text:
Hech yu'un ti pucujetique laj stsobic tal ti ajvaliletique te ti bu balumil Armagedón sbi ti hebreo c'op. 


text:
<pb/>Ti sucubal ch'ul abate laj smal te ti ic' ti castigo ti te tiq'uil ti stazae. Ti Diose ti te nacal ti muc'ta naclebale te ti yut templo te ti vinajel, hech laj yal: ―Ja' slajeben castigo o to ―xchi. 


text:
<pb/>Hech yu'un chleblej tselov, oy tsots chc'opoj, ch-avan chavuc. Tsots ti jyalel inic ti balumile. Mu'yuc bu xnic hech stsatsal ti balumil mi junuc vuelta. Tsots ti jyalel. 


text:
Ijav ti balumile te ti muc'ta jteclume, ja' ti Jerusalene. Oxtuch' iloc' ti jteclume. Ijin scotol ti yan jteclumetic ti sjoylejal balumil. Muc xch'ay ti yo'nton ti Diose ti c'usi chopol spasojic ti crixchanoetic te ti muc'ta jteclum Babiloniae. Más ep i'ac'batic castigo yu'un ilinem ti Diose ti stojolic. 


text:
Scotol ti biq'uit balumil ti joyubtabil ti ho'e i'exp'uj, hech itup' o. Ijem yal tal scotol ti vitsetique li' ti balumile, hech pamal ic'ot. 


text:
Ip'aj yal tal ti balumil muc'tic bot. Cha'vinic kilo yalal jujup'ej ti bote. Ti crixchanoetique chopol laj yalbeic sc'opilal ti Diose yu'un ital ti bote. Yu'un tsots castigo ti jyalel.<pb/>


text:
Hech yu'un ital jun ch'ul abat ja' ti co'ol yich'ojic stazaic xchi'uc ti hucvo'ique. Hech tal yalbun: ―La' me, chacac'bot avil ti c'u che'el ch-ac'bat stoj smul ti jmulavil antse ti ep smule ti te nacal ti ba nab. 


text:
Ti totil ajvaliletic te ti balumile imulivajic xchi'uc ti antse chil ti Diose yu'un ja' spasojic ti muc' ti antse, mu laj spasic ti muc' ti Diose. Ja'uc ti crixchanoetique jyacubeletic ya'yel yu'un lec laj yilic ti hech ic'ot ti pasele. Hech co'ol lic spasic uc ―xiyutun. 


text:
<pb/>Hech yu'un laj sventainun ti Ch'ul Espíritue laj yic'un batel ti xocol balumil laj ca'i. Te laj quil jun ants scajlebinoj jti'vanej bolom. Tsoj ti bolome. Oy ep sbi ti sbec'tal. Ti c'u che'el ts'ibabil ti sbie ja' tstoy sba ti stojol ti Diose. Hucp'ej ti sjol ti bolome. Lajunch'ix ti xulube. 


text:
Ti sc'u' ti slapoj ti antse ic'ic'tic xchi'uc tsoj. T'ujum ch-ilat yu'un oy snats' pasbil ti c'anal taq'uin xchi'uc ton ti toyol stojole xchi'uc perlaetic. Stsacoj ti sc'ob jun taza pasbil ti c'anal taq'uin. Chac'be yil yu'un hech ac'o sc'upin tal ti crixchanoetique. Mu'yuc sc'opilal ti yo'ntonic ti ja' nojem te ti yut taza ti c'usi mu xtun chil ti Diose ti tspas ti antse xchi'uc ti sbolil yo'nton ti antse yu'un ti mu spas ti muc' ti Diose. 


text:
Ti stiba ti jmulavil antse te ts'ibabil sbi. Mu xca'ibetic sjam ti ora. Hech ts'ibabil: Ho'on hech chaj c'u che'el ti much'utic te nacajtic ti jteclum Babilonia ti pasbil ti muq'ue. Ho'on sme'un scotol jmulaviletic xchi'uc scotol ti much'utic chopol ti c'usi tspasic li' ti balumile, xchi ts'ibabil te ti stiba. 


text:
Jyacubel ti antse laj quil yu'un scoj ti yuch'ojbe xch'ich'el ya'yel ti much'utic t'ujbilic yu'un ti Diose ti vo'one xchi'uc ti much'utic ti imilatic ti sventa ti Jesuse. C'alal hech laj jq'uel, ich'ay co'nton yu'un. 


text:
Hech lic sjac'bun ti ch'ul abate: ―¿C'u yu'un ich'ay avo'nton yu'un? Chacalbe sc'opilal ti antse ti mu to ava'yojuque xchi'uc ti sc'opilal ti jti'vanej bolome ti scajlebinoje, ja' ti hucp'ej ti sjole, ti lajunch'ix ti xulube. 


text:
Ti jti'vanej bolome ti cajlebimbil yu'un ti antse, ja' ti oy yip ti vo'one, ti mu'yuc xa yip ti ora to, patil chlic cha'anuc yip yan vuelta hech chlic loc'uc tal ti xab, patil chba yich' castigo sbatel osil. Ti crixchanoetique ti mu p'ejeluc sbiic ti jun sventa cuxlejal sbatel osil ti c'alal mu to chlic ti balumile, ja' chch'ay yo'ntonic ti c'alal tsq'uelic ti chcha'an yip yan vuelta ti jti'vanej bolome. 


text:
<pb/>’Ja' no'ox mi p'ijubenoxuc xu' chava'ibeic ti sjame. Ti hucp'ej sjol ti bolome, ja' señail ti hucub vits yo' bu tspas mantal ti antse. 


text:
Ja' señail uc hucvo' ajvaliletic. Ho'vo'ic i'ech'ic xa, jun te ch-abtej ti ora to, jun mu to chtal. C'alal mi itale, ch-abtej j'oc' no'ox. 


text:
Ti jti'vanej bolome ja' ti oy yip ti vo'one, ja' ti mu'yuc xa yip ti ora to, ja' ti xvaxaquibale. Ja' xchi'iltac ti hucvo'ique. Ch'ayel chbat uc. 


text:
<pb/>’Ti lajunch'ix xulub ti laj aq'uele, ja' señail lajunvo' ajvaliletic ti mu to ch-och ti abtele. Chlic to ochuc ti pas mantal jun chib c'ac'al xchi'uc ti jti'vanej bolome. 


text:
Ti ajvaliletique jtos yo'ntonic xchi'uc ti jti'vanej bolome. Chac' sbaic ti abatinel yu'un ti bolome. Mu'yuc c'usi tsnopic stuquic. 


text:
Ja' tspasic pleito xchi'uc ti Ch'iom Carneroe. Ja' tstsalatic yu'un ti Ch'iom Carneroe yu'un mero totil ajvalil stuc. Ja' tspas ti mantal scotol ti yan ajvaliletic xchi'uc reyetic. Ti xchi'iltac ti Ch'iom Carneroe, ja' ti ic'bilic ti stojol, ti t'ujbilic yu'une, ti jun yo'ntonic ti stojole, ja' co'ol tstsalvanic xchi'uc ―xiyutun ti ch'ul abate. 


text:
<pb/>Hech laj yalbun uc ti ch'ul abate: ―Ti nab ti laj aq'uele, ja' ti bu nacal ti jmulavil antse, ja' señail ti jaylajuntos crixchanoetic ti ja' tspasatic ti mantal yu'un ti jmulavil antse. 


text:
Ti lajunvo' ajvaliletique xchi'uc ti jti'vanej bolome, ja' ti lajunch'ix xulube, ja' chlic yilintaic ti jmulavil antse. Me'on chc'ot yu'unic. Tst'ananic ya'yel ti antse, patil chlic sti'beic sbec'tal ya'yel, patil chlic xchiq'uic ti c'oc'. 


text:
Yu'un ti jtos yo'ntonic chc'otic ti ajvaliletique xchi'uc ti jti'vanej bolome, yu'un ti chac' sbaic ti abatinel ti stojol ti bolome, yu'un hech ono'ox xchapanoj ti Diose hech yu'un hech chc'ot ti pasel. Yu'un hech its'aqui o scotol ti c'utic yaloj ti Diose. 


text:
Ti jmulavil antse ti laj aq'uele ja' señail ti crixchanoetic te ti muc'ta jteclum ti ja' chabatin scotol ajvaliletic te ti balumil ―xiyutun ti ch'ul abate.<pb/>


text:
Patil laj quil iyal tal ti balumil totil ch'ul abat. Tsots yabtel yich'oj. Yu'un oy squeval ti ch'ul abate, hech yu'un más isacub li' ti balumile yu'un. 


text:
Tsots ic'opoj, hech laj yal: ―Chjin xa ti jteclum Babiloniae. Chcham xa ti babiloniaetique ti muc' scuyoj sbaique. Ja' sna pucujetic chc'ot ti jteclum yu'unique. Te chlic stsob sbaic scotol ti pucujetic ti lum chopole. Ja' xluchleb chc'ot ti ichine xchi'uc ti potslome xchi'uc ti sots'e ti jteclum yu'unique. 


text:
Yu'un ti babiloniaetique laj xchanubtas scotol crixchanoetic ti balumil ti c'utic mu xtun chil ti Diose, hech yu'un chjin. Ja' laj xchanubtas uc ti ajvaliletique ti scotol balumil ti ac'o spas c'usi tsc'an ti yo'nton stuquique. Ti jchonolajeletic li' ti balumile laj xa spasic ep canal yu'un ja' ichanubtasatic yu'un ti babiloniaetique ti c'utic chopol tspasique ―xchi. 


text:
<pb/>Hech laj ca'i chc'opoj ti Cajvaltique te ti vinajele. Hech laj yal: ―Jun to jmulavil ants chquil ti babiloniaetique hech yu'un ho'oxuc ti te oyoxuc ti balumile, ho'oxuc ti t'ujbiloxuc cu'une, p'evo aba, mu me xac'alan aba ti stojol naca me co'ol lic apasic hech chaj c'u che'el tspasique, naca me co'ol chavich'ic castigo xchi'uc. 


text:
Ti jayib vuelta laj stoy sbae, ti jayib vuelta laj spas c'utic chopole, ja' hech yepal chich' ti vocole, ch-oc'. Yu'un hech chal ti yo'ntonic: “Ti ho'ucutique mu hechucutic hech chaj c'u che'el me'on ants. Ti ho'ucutique lec pasbilucutic ti muc' yu'un scotol crixchanoetic, hech yu'un mu xquich'tic vocol”, xchiic. 


text:
Yu'un ti hech tstoy sbaique, hech yu'un ti jun no'ox c'ac'al ep castigo chtal ti stojolic. Oy chchamic, oy ch-oq'uic yu'un ti icham ti yermanoe, oy chvi'najic, Yu'un chc'ac' ti jteclume. Hech chc'ot ti pasel yu'un jelaven sp'ijil ti Diose, ja' ti juez yu'unique. 


text:
<pb/>Ti ajvaliletic te ti balumile, ja' ti laj xch'umbeic smantal ti babiloniaetique, ja' ti muc xch'umbeic smantal ti Diose, ch-oq'uic ti c'alal chilic ti chc'ac' ti jteclum yu'un ti babiloniaetique yu'un tsna'ic ti babiloniaetique. Chich'ic mul yu'un ti chc'aq'uique. 


text:
Nom chlic sva'an sbaic yu'un chi'ic mi co'ol ch-ac'batic castigo hech chaj c'u che'el ti i'ac'batic xa ti babiloniaetique. Hech chlic yalic: ―Lástima ti ichamic scotol ti babiloniaetique. Ti j'oc' no'ox itup'ic yu'un ti castigo ti i'ac'batique ―xchiic. Ja' sc'opilal ti babiloniaetique. 


text:
<pb/>Ti jchonolajeletique te ti balumile chlic yich'ic mul, chlic oc'uc yu'un ti itup' ti babiloniaetique, yu'un mu'yuc xa much'u chmambat ti c'utic chchonique. 


text:
Ti c'utic chchonique ja' ti puru pasbil ti c'anal taq'uin xchi'uc ti saquil taq'uin. Chchonic ton ti toyol stojole xchi'uc perlaetic xchi'uc pino poc' ti toyol stojole, xchi'uc ic'al poc'tic, xchi'uc xela poc', xchi'uc tsajal poc'. Chchonic uc scotol te' ti oy lec yiq'ue, xchi'uc scotol c'utic pasbil mi ti sbaquel ye elefante, mi ti te' ti toyol stojole, mi ti cobre taq'uin, mi ti tembil taq'uin, mi ti marmol-ton. 


text:
Chchonic uc canela, xchi'uc pimiento, xchi'uc pom, xchi'uc mirra-perfume, xchi'uc vino, xchi'uc aceite, xchi'uc harina, xchi'uc trigo, xchi'uc vacax, xchi'uc carnero, xchi'uc ca', xchi'uc carreta. Chchonic crixchanoetic uc, ja' ti much'u i'och ti mero mozoil o. 


text:
Hech chlic yalic ti crixchanoetique: ―Scotol ti c'utic toyol yo'ntonic ono'oxe, ja' ti sc'ulejalique xchi'uc scotol ti c'utic yu'un lec ch-ilatique, mu xa sq'uelic xa yu'un co'ol itup'ic xchi'uc ―xchiic. Ja' sc'opilal ti babiloniaetique. 


text:
<pb/>Ti much'u chchonolajique, ja' ti ep imambat yu'un ti babiloniaetique, nom tsva'an sbaic yu'un chi'ic mi co'ol ch-ac'batic castigo hech chaj c'u che'el ti i'ac'batic xa ti babiloniaetique. Ch-oq'uic, chich'ic mul yu'un ti itup' ti babiloniaetique. 


text:
Hech chalic: ―Lástima ti itup' xa ti babiloniaetique. Yu'un ti vo'one ti jteclume ja' hech chaj c'u che'el jun ants ti slapoj lino poc' ti toyol stojole, xchi'uc ic'al poc' xchi'uc tsajal poc'. Ja' ti oy snats' pasbil ti c'anal taq'uin xchi'uc ton ti toyol stojole xchi'uc perlaetic. Ja' hech ti jteclume yu'un te oy scotol ti c'utic ti jc'antique. 


text:
Ti jun no'ox ora itup' scotolic xchi'uc sc'ulejalic ―xchiic. Ja' sc'opilal ti babiloniaetique. Nom tsva'an sbaic uc scotol yajval barcoetic xchi'uc much'utic chanavic ti barco, xchi'uc much'utic tstijic barco, xchi'uc much'utic ch-abtejic te ti nab. 


text:
C'alal chilic ti chc'ac' ti jteclum Babiloniae ti chloc' ti xch'ayilale, tsots chlic avanuc. Hech chlic yalic: ―Lástima ti ic'ac' ti jteclum lume yu'un mu'yuc bu hech yan jteclum hech chaj c'u che'el lume ―xchiic. 


text:
<pb/>Yu'un ep chich'ic mul hech yu'un chaq'uic ts'ubilum ti sjolic, ch-oq'uic, ch-avanic. Hech chalic: ―Lástima ti itup' ti Babiloniae yu'un ho'ucutic ti oy jbarcotique ti nab ja' te ep laj jpastic canal ti sventaic. Q'uelo avil, ti jun no'ox ora itup' scotolic ―xchiic. Ja' sc'opilal ti babiloniaetique. 


text:
<pb/>Nichim no'ox avo'ntonic acotolic ti li' xa oyoxuc li' ti vinajele, ho'oxuc ti oyoxuc ti stojol ti Diose xchi'uc ho'oxuc ti jcholc'opoxuque xchi'uc ho'oxuc ti j'alc'opoxuc yu'un ti Diose. Yu'un ti Diose chac'be stoj yu'un ti laj yilbajinoxuque ―xchi ti Cajvaltique. 


text:
<pb/>Oy yan totil ch'ul abat laj stam jp'ej ton laj quil. Co'ol smuc'ul ti tone hech chaj c'u che'el cho'. Lic sten ochel ti yut nab. Hech laj yal: ―Hech chaj c'u che'el laj jten ochel ti yut nab ti tone, ti ich'ay ochel oe, ja' no'ox hech uc ti babiloniaetique j'ech'el chtup'ic o xchi'uc ti jteclum yu'unique. 


text:
Mu'yuc xa much'u tstij arpa te o, mu'yuc xa much'u choq'uesan musco te o, mu'yuc xa much'u choq'uesan aj, mu'yuc xa much'u choq'uesan scorneta. Mu'yuc xa carpintero ch-abtejic te o, mu'yuc xa jtentaq'uin te o, xchi'uc ti much'utic c'utic yan abtel xchanojique. Mu'yuc xa much'u chjuch'un antsetic te o. 


text:
Mu'yuc xa bu chtil candil te o, mu'yuc xa q'uin yu'un nupunel te o. Yu'un ja' no'ox más pasbil ti muc' yu'unic ti jmanolajeletique ti jchonolajeletique te o. Scotol crixchanoetic laj slo'la ―xchi ti ch'ul abate. 


text:
<pb/>Yu'un ti ep i'ac'batic castigo ti babiloniaetique, yu'un ja' laj smilic ti j'alc'opetic yu'un ti Diose xchi'uc ti much'utic oyic ti stojol ti Diose. Ja' ti sventaic ti babiloniaetique ti hech imilatic scotol ti much'utic imilatic buc no'ox ti sventa ti xch'unojbeic sc'op ti Cajvaltique.<pb/>


text:
Ho'on ti Juanune patil laj ca'ibe sc'op ep crixchanoetic te ti vinajel. Ep ti jyalel. Tsots chc'opojic, hech laj yalic:<pb/>Hocol yalbucutic ti Diose, nijcolucutic xa ti sventa ti Cajvaltic Dios cu'untique.<pb/>Stuc chch'umbat sc'op sbatel osil.<pb/>Stuc tspas mantal sbatel osil.<pb/> 


text:
Toj chchapanvan.<pb/>Chc'ot ti pasel ti c'utic chale.<pb/>Laj xa yac'be castigo yu'un smul ti babiloniaetique, ja' ti pasbil ti muc' ono'oxe.<pb/>Ja' hech chaj c'u che'el jmulavil ants laj sbolibtas scotol crixchanoetic ti babiloniaetique.<pb/>Ti Diose laj xa yac'be stojic yu'un ti imilbat ti abatetic yu'une, xchiic. 


text:
<pb/>Ti veinticuatro ti vo' totiletique xchi'uc ti chanvo'ique laj spatan sbaic ti lum, ilequilc'opojic yu'un ti Diose ti te nacal ti muc'ta naclebale. Hech laj yalic: ―Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel. Hocol yalbucutic ti Diose ―xchiic. 


text:
<pb/>Oy much'u chc'opoj te yo' bu ti muc'ta naclebale. Hech laj yal:<pb/>Hocol yalbucutic ti Diose, xachiic me, ho'oxuc ti yabatoxuque, ho'oxuc ti laj xa axi'ic ti Diose, manchuc mi tsots avabtelic ono'oxe, manchuc mi mu tsotsuc avabtelic ono'oxe, xchi. 


text:
<pb/>Laj ca'i hech chaj c'u che'el chc'opoj ep crixchanoetic. Tsots chc'opoj hech chaj c'u che'el nojelal uc'um, o hech chaj c'u che'el chauc ti tsots ch-avane. Hech laj yal:<pb/>Hocol yalbucutic ti Diose.<pb/>Stuc tspas mantal ti Cajvaltic Diose, ja' ti stuc jelaven sp'ijile.<pb/> 


text:
Nichim no'ox co'ntontic ti jpastic ti muc' yu'un laj xa sta yorail ti chnupun ti Cajvaltique.<pb/>Chapal xa ti yajnile.<pb/> 


text:
Ti ac'bil ti sc'u'e pasbil ti lino poc' ti toyol stojole.<pb/>Lum sac ti jyalel; chquevan ti sc'u'e, xchi xc'opoj. Ti lino poq'ue ja' señail ti toj yo'ntonic ti i'ac'batic ti much'utic oyic ti stojol ti Diose. Ja' sc'opilal ti q'uin yu'un chnupun ti Cajvaltique 


text:
<pb/>Ti ch'ul abate hech laj yalbun: ―Ts'ibao ti hun avi to: “Jun no'ox yutsil ti much'utic ch'amumbil yu'un ti Cajvaltique yu'un chba sq'uelic ti chnupune” ―xiyutun. Hech laj yalbun uc: ―Ja' sc'op ti Diose, ja' melel ―xiyutun. 


text:
<pb/>Ho'oni laj jpatan jba ti stojol yu'un jc'an ti jpas ti muc'. Hech laj yalbun: ―Mu me xapas hech. Ja' chapas ti muc' ti Diose. Yu'un ho'oni co'ol cac'oj jbatic ti abatinel yu'un ti Diose xchi'uc scotol avermanotac uc ti jamal chalbeic sc'opilal ti Jesuse. Yu'un co'ol chcalbetic sc'opilal ti Jesuse, hech yu'un co'ol yabatucutic ti Diose xchi'uc ti j'alc'opetic ti vo'one ―xiyutun. Ja' sc'opilal ti much'u scajlebinoj ti saquil ca'e 


text:
<pb/>Laj quil más ijam ti vinajele. Te oy saquil ca' laj quil. Ti much'u scajlebinoje toj yo'nton mu sna' xlo'lavan, xchi sc'opilal. Toj chchapanvan. Toj ti castigo chaq'ue. 


text:
Ti jujup'ej ti sate xpulpun no'ox chtil hech chaj c'u che'el yat c'oc'. Ep scorona ti sjol. Ts'ibabil sbi pero mu'yuc much'u laj sna'. Stuc no'ox laj sna'. 


text:
Ts'ajbil ti ch'ich' ti sc'u' ti slapoje. Ja' ti C'op sbie, ja' ti tal yalbucutic c'u x'elan yo'nton ti Jtotic Diose. 


text:
Chi'imbil yu'un scotol yabat ti te oyic ti vinajele. Jun no'ox yutsil ti sc'u'ic ti slapojique. Pasbil ti lino poc' x'elan. Sac ti jyalel. Puru saquil ca' scajlebinojic scotolic. 


text:
Ti C'ope yac'oj sba chloc' ti ye espada. Oy lec ye ti espadae yu'un hech chac'be castigo scotol ti much'utic mu xch'umbat sc'ope. Tsots tspas ti mantal scotol. Persa chch'umbat smantal yu'un. Hech ch-ac'bat castigo ti much'utic tscontrainic ti Diose yu'un ilinem ti Diose ti stojolic. 


text:
Ti sc'u' xchi'uc ti scub hech ts'ibabil sbi: Ja' ti reye ti tspas ti mantal scotol yan reyetic. Ja' ti totil ajvalile ti tspas ti mantal scotol yan ajvaliletic, xchi. 


text:
<pb/>Laj quil oy jun ch'ul abat te va'al ti sba ti c'ac'ale. Tsots ic'opoj. Laj spas ti mantal ti xuleme ti tanjole. Hech laj yalbe: ―La'ic me, tsobo abaic tal yu'un chac' ep ve'elil ti Diose. 


text:
Chati'beic sbec'tal reyetic xchi'uc capitán soldadoetic, xchi'uc much'utic yan tsots yabtel yich'ojic. Chati'beic sbec'talic ca'etic xchi'uc ti much'utic scajlebinojique, xchi'uc sbec'talic scotol ti much'utic tscontrainic ti Diose manchuc mi oyic ti libre, manchuc mi oyic ti mozoil, manchuc mi tsots yabtel yich'ojic, manchuc mi mu tsotsuc yabtel yich'ojic ―xut. 


text:
<pb/>Laj quil te stsoboj sbaic ti primero jti'vanej bolome xchi'uc ti reyetic te ti balumil, scotol xchi'uc ti yajsoldadoetique, yu'un tspasic pleito xchi'uc ti C'ope ti te cajal ti ca'e, xchi'uc ti abatetic yu'une. 


text:
Itsacat ti primero jti'vanej bolome xchi'uc ti nopbilal j'alc'op yu'une. Ti nopbilal j'alc'ope ja' ti laj spas jchop o abteletic ti stojol ti primero jti'vanej bolome hech ilo'laat scotol ti much'utic yich'ojbeic smarca ti primero jti'vanej bolome. Ja' ti much'u laj squejan sbaic ti stojol ti sloc'tombail ti primero jti'vanej bolome. Ti xcha'va'alique, ja' ti primero jti'vanej bolome xchi'uc ti nopbilal j'alc'op yu'une, cuxul itenatic ochel ti muc'ta c'oc' yo' bu chtil azufre. 


text:
Ja'uc ti much'utic laj sts'acliic ono'ox ti primero jti'vanej bolome xchi'uc ti nopbilal j'alc'op yu'une, ja' scotolic imilatic ti espada ti yac'oj sba chloc' ti ye ti C'ope ti te cajal ti ca'e. Tal ti'batuc sbec'talic yu'un ti xuleme ti tanjole. Inoj xch'utic ti xuleme ti tanjole.<pb/>


text:
Laj quil ti iloc' ti vinajel iyal tal jun ch'ul abat. Stsacoj ti sc'ob syaveil ti xabe. Stsacoj ti sc'ob uc muc'ta cadena taq'uin. 


text:
Ba stsac ti dragone, ja' ti antiguo chone, ja' ti totil pucuje, ja' ti Satanase. Laj stsac, laj xchuc yu'un hech chucbil chcom jmil habil. 


text:
Laj sten ochel ti yut xab. Patil laj smacbe sti' ti xabe. Te laj yac'be comel sello ti smac sti' ti xabe yu'un ja' jmil habil mu xu' slo'la ti crixchanoetique. Ja'to mi its'aqui ti jmil habile ja'to chcoltaat j'oc'uc ti pucuje. 


text:
<pb/>Laj quil ep muc'tic naclebaletic. Te nacajtic ti much'utic ac'bil yabtelic ti chchapanvanique. Te laj quilbe xch'ulelic ti much'utic imilatic ti sventa ti sc'op ti Diose, ti sventa uc ti jamal laj xcholbe sc'opilal ti Jesuse. Ja' ti much'utic muc squejan sbaic ti stojol ti primero jti'vanej bolome xchi'uc ti sloc'tombaile, ti muc xich'beic ti sc'ob mi ti stiba ti smarcae. Laj quil uc icha'cuxiic xchi'uc sbec'talic. Ja' ach' sbec'talic xa yich'ojic. Jmil habil co'ol tspasic mantal xchi'uc ti Cristoe. Ja' sc'opilal ti much'utic primero chcha'cuxiic 


text:
<pb/>Yu'un ja' primero chcha'cuxiic xchi'uc sbec'talic ti much'utic laj xch'umbeic sc'op ti Cajvaltique. Ti yan crixchanoetique, ja' ti much'utic mu xch'unojbuc sc'op ti Cajvaltique, ja'to mi its'aqui ti jmil habile, ja'to chcha'cuxiic xchi'uc sbec'talic. 


text:
Jun no'ox yutsil scotol ti much'utic primero chcha'cuxiique. Mu'yuc xa smulic. Mu xa xcha'cham yan vuelta, ja' ti mu x'ac'batic castigo. Chtunic yu'un ti Diose xchi'uc ti Cristoe hech chaj c'u che'el laj yac' sbaic ti abatinel yu'un ti Diose ti jchi'iltac ti vo'one ti i'ochic ti palee. Jmil habil co'ol tspasic mantal xchi'uc ti Cajvaltique. 


text:
Chba slo'la yan vuelta ti crixchanoetique ti sjoylejal balumil. Ja' Gog xchi'uc Magog sbiic ti crixchanoetique. Chba stsob tal yu'un tspasic pleito. Ep ti jyalel chtalic. Mu stac' atel hech chaj c'u che'el hi' ti ti'nab. 


text:
Ti sjoylejal balumil italic ti crixchanoetique. Yu'un tsc'an tstup'ic tscuyic ti yol snich'nab ti Diose, hech yu'un tal sjoyubtaic yo' bu nacajtic ti much'utic oyic ti stojol ti Diose xchi'uc ti jteclum Jerusalene, ja' ti c'uxubimbil yu'un ti Diose. Ti Diose laj sten yalel ti balumil c'oc'. Hech icham scotolic ti much'utic laj scontrainic ti Diose. 


text:
Ti totil pucuje ti ilo'laatic yu'une, ja' laj quil itenat ochel ti muc'ta c'oc' yo' bu chtil azufre, yo' bu tiq'uil xa ti primero jti'vanej bolome xchi'uc ti nopbilal j'alc'op yu'une. Ti c'ac'al ti ac'ubal te chich'ic castigo sbatel osil o. Ja' sc'opilal ti much'utic mu xch'unojbuc sc'op ti Diose ti ja' te ch-ich'batic sc'op ti bu sac naclebale 


text:
<pb/>Laj quil oy muc'ta naclebal te o, sac ti naclebale. Ja' te nacal ti Diose. Ti ora no'ox itup' ti balumile ti vinajele te ti stojol ti Diose. 


text:
Laj quil te va'ajtic ti stojol ti Diose scotol ti much'utic mu xch'unojbuc sc'op ti Diose c'alal ichamique, mi tsots yabtel yich'ojic, mi mu tsotsuc yabtel yich'ojic. Ti much'utic ichamic ti nab, icha'cuxi loc' tal ti nab ti sbec'talique. Ti much'utic ichamic ti balumil icha'cuxi loc' tal ti ch'en ti campo santo ti sbec'talique. Iloq'uic tal ti c'atimbac ti xch'ulelique, hech laj snup sbaic xchi'uc ti sbec'talique, hech te hul sva'an sbaic ti stojol ti Diose scotolic. Ti Diose lic sjam ti hunetique. Oy yan hun laj sjam uc, ja' ti hun yo' bu ts'ibabil sbiic ti much'utic chcuxiic sbatel osile. Hech scotolic i'ich'bat sc'op yu'un smulic ti sventa ti c'u che'el ts'ibabil ti hune, ti c'u x'elan ti yabtelic ti laj spasique ti jujune. 


text:
Scotolic itenatic ochel ti muc'ta c'oc'. Hech mu'yuc xa much'u chcham. Mu'yuc xa c'atimbac yu'un scotolic itenatic xa ochel ti muc'ta c'oc'. Ja' xchibal velta chchamic. Ti primero velta ichamique, ja' no'ox ba yich' vocol xch'ulel. Ja'uc ti xchibal veltae, cuxul xchi'uc sbec'tal ba yich' vocol sbatel osil te ti muc'ta c'oc'. 


text:
Ti much'utic itenatic ochel ti muc'ta c'oq'ue, ja' ti much'utic mu p'ejeluc sbi ti hun yo' bu p'ejambil sbiic ti much'utic chcuxiic sbatel osile.<pb/>


text:
Patil laj quil ach' vinajel xchi'uc ach' balumil. Yu'un itup' xa ti poco vinajele xchi'uc ti poco balumile. Mu'yuc xa ti nabe. 


text:
Ho'on Juanun laj quil iloc' tal ti stojol ti Diose te ti vinajel jun muc'ta jteclum. Ja' ti ach' Jerusalene. Ja' puru lec, mu'yuc mulil te o. Iyal tal. Lec meltsambil hech chaj c'u che'el jun ants ti lec xchapanoj sba yu'un chic' sba xchi'uc smalal. 


text:
Laj ca'i oy much'u tsots chc'opoj te yo' bu ti muc'ta naclebale te ti vinajele. Hech laj yal: ―A'yo me ava'yic. Ti Diose chchi'in ti naclej ti crixchanoetique. Yu'un Dios chc'otic. Ja' Dios yu'unic sbatel osil. 


text:
Ti Diose tscusbe loq'uel scotol ya'lel satic. Te mu'yuc much'u chcham, mu'yuc much'u chich' mul, mu'yuc much'u ch-oc', mu'yuc much'u c'ux cha'i. Yu'un ilaj xa sc'opilal ti hech ono'ox oye ―xchi. 


text:
<pb/>Hech lic yal ti Diose ti te nacal ti muc'ta naclebale: ―A'yo me ava'i, ach' ti jpas scotol ―xchi. Hech lic yalbun: ―Ts'ibao ti hun avi to yu'un melel ti jc'ope. Chc'ot ti pasel ―xiyutun. 


text:
<pb/>Hech laj yalbun uc: ―Ihu' xa cu'un. Ho'on laj jliques scotol, ho'on laj xa ju'tes scotol. Ho'on jtalel oyun. Hech chaj c'u che'el smoton chavac'beic ho' ti much'u taquin yo'ntone, ja' no'ox hech ti much'u tsc'an ti chcole, ja' smoton ti jcolta sbatel osil. 


text:
Ja'uc ti much'utic chi'ique xchi'uc ti much'utic mu xixch'umbucun ti jc'ope, xchi'uc ti much'utic tspas loquil lo'ile, xchi'uc ti jmilvanejetique, xchi'uc ti jmulaviletique, xchi'uc ti jpicch'ich'etique, xchi'uc ti much'utic xch'unojic ti santoetique, xchi'uc ti much'utic tsnopic c'ope, scotolic ti jten ochel xchi'uc sbec'talic ti muc'ta c'oc' yo' bu chtil azufre. Ja' xchibal velta chchamic ―xiyutun ti Diose. Ja' sc'opilal ti ach' Jerusalene 


text:
<pb/>Ti hucvo' ch'ul abatetic ti yich'ojic ono'ox ti hucub tazaetic yo' bu tic'ajtic ti slajeb castigoe, oy jun tal sc'oponun. Hech tal yalbun: ―La' me, chacac'bot avil ti bu chnaqui xchi'uc ti yajnile ti Cajvaltique ―xiyutun. 


text:
<pb/>Laj yic'un batel ti bu muc'ta vits laj ca'i. Toyol ti vitse. Te laj yac'bun jq'uel ti muc'ta jteclume, ja' ti puru leque, ja' ti mu'yuc xa mulil te oe. Ja' ti ach' Jerusalene. Ti c'alal laj quile, yac'oj sba chyal tal ti stojol ti Diose. 


text:
Yich'ojbe squeval ti Diose. Chquevan no'ox hech chaj c'u che'el ton ti toyol stojole. Ja' hech chaj c'u che'el chleblej jaspe-ton. Sac hech chaj c'u che'el espejo. 


text:
Oy muc'ta macte' ti sjoylejal ti jteclume. Toyol ti macte'e. Oy lajcheb sti'. Ti jujun sti' te va'al jujun ch'ul abat. Ti jujun sti' te p'ejel jujutos jbitic, ho'ucutic ti yelnich'onucutic ti Israele, ti lajchachopucutique. 


text:
Ti stojol sloq'ueb c'ac'al oy oxib sti' ti macte'e. Ti stojol norte oy oxib sti', ti stojol sur oy oxib sti', ti stojol smaleb c'ac'al oy oxib sti'. 


text:
Lajchacoj cimiento yich'oj ti macte'e. Ti jujucoj ti cimientoe te p'ejel jbitutic jujun, ho'ontutic ti yajchanc'opuntutic ti Cajvaltique ti lajchavo'untutique. 


text:
<pb/>Ti ch'ul abat ti laj sc'oponune yich'oj smetro pasbil ti c'anal taq'uin yu'un ja' tsp'is ti jteclume xchi'uc ti smac sti'e xchi'uc ti macte' yu'un ti jteclume. 


text:
Cuadrado ti jteclume, co'ol sjamalil xchi'uc snatil. Lic sp'is ti smetro ti jteclume. Cha'mil oxib ciento kilómetro iloc'. Co'ol snatil xchi'uc stoylejal xchi'uc sjamalil. Muc' ti jteclume. 


text:
Laj sp'is ti macte' yu'un ti jteclume, sesenta y seis metro iloc'. Hech chaj c'u che'el ti jp'istic ti ho'ucutique, ja' hech laj sp'is ti ch'ul abate. 


text:
<pb/>Ti macte' yu'un ti jteclume, pasbil ti jaspe-ton, sac. Ja'uc ti naetique puru c'anal taq'uin pasbil, xleblun hech chaj c'u che'el espejo. 


text:
Ti cimiento yu'un ti macte' yu'un ti jteclume, ja' ti puru ton ti toyol stojole ti yich'oje. Ti primero cimientoe ja' jaspe-ton sbi, sac. Ti xchibal cimientoe ja' zafiro-ton sbi, yox. Ti yoxibal cimientoe ja' agata-ton sbi, yoxyoxtic. Ti xchanibal cimientoe ja' esmeralda-ton sbi, yox. 


text:
Ti yo'obal cimientoe ja' onice-ton sbi, sac xchi'uc tsoj. Ti svaquibal cimientoe ja' cornalina-ton sbi, tsoj. Ti sucubal cimientoe ja' crisólito-ton sbi, c'on. Ti xvaxaquibal cimientoe ja' berilo-ton sbi, yox. Ti sbalunebal cimientoe ja' topacio-ton sbi, c'onc'ontic. Ti slajunebal cimientoe ja' crisopraso-ton sbi, c'on xchi'uc yox. Ti sbuluchibal cimientoe ja' jacinto-ton sbi, ic'ic'tic. Ti slajchebal cimientoe ja' amatista-ton sbi, tsojtsojtic. 


text:
Ti lajcheb smac sti' ja' jujup'ej perla yich'oj. Sac ti perlae. Pasbil ti puru c'anal taq'uin ti calletique. Xleblajet no'ox hech chaj c'u che'el espejo. 


text:
<pb/>Ti jteclume mu'yuc xa templo te o laj quil. Mu'yuc xa stu yu'unic templo te o yu'un te xa xchi'inojic ti Diose, ja' ti jelaven sp'ijile, xchi'uc ti Cajvaltique ti icham cu'untique. 


text:
Te ti jteclum mu'yuc xa stu ti c'ac'ale ti ue yu'un te oy ti Diose xchi'uc ti Cajvaltique, oy squeval. 


text:
Scotol ti much'utic icolic xae, ja' ti talemic ti jujupam balumile, te xa chanavic ti squeval ti Diose. Oy talemic uc ajvaliletic yu'unic, ja' ti co'ol laj xch'umbeic sc'op ti Diose hech lec itunic yu'un ti Diose c'alal li'oyic ti balumile. 


text:
Ti jaylajuntos ti crixchanoetique chvinaj scotol ti c'utic x'elan ti i'ac'batic sp'ijilic yu'un ti Cajvaltique, ja' ti c'utic lec laj spasique. 


text:
Te mu x'ochic mi junuc ti much'utic bolibenique, xchi'uc ti much'utic chopol c'utic tspasique, xchi'uc ti much'utic tsnopic c'ope. Ja' no'ox ch-ochic ti much'utic p'ejajtic sbiic ti hun yu'un ti Cajvaltique ti laj yac' sba ti milel cu'untique. Ja' ti hech chal ti hun much'utic chcuxiic sbatel osile.<pb/>


text:
Patil laj yac'bun jq'uel ti uc'um ti jun no'ox yutsile, ja' ti ho' sventa cuxlejal sbatel osile. Te chloc' tal te ti bu snacleb ti Diose xchi'uc ti Cajvaltique. Ti uc'ume chleblun hech chaj c'u che'el espejo. 


text:
Ti muc'ta jteclum oy jun muc'ta calle. Te ti o'lol ti calle te chanav ti uc'ume. Ti jujujech ti uc'ume te oy ti te'etic sventa cuxlejal sbatel osil. Ti te'e ja' tsjelilan ti sate ti chaq'ue jujun u. Lajchatos chac'. Ti yanal ti te'e ja' sventa scolel ti ep ti tos ti crixchanoetique ti te nacajtique. 


text:
Mi jutuc mu'yuc c'usi chopol te o. Te tspas mantal ti Diose xchi'uc ti Cajvaltique. Scotol ti yaj'abtele ti icol yu'une te chac' sbaic ti abatinel ti stojol. 


text:
Te mu x'ic'ub osil. Mu sc'anic luz, mu sc'anic c'ac'al, yu'un chac' squeval stuc ti Cajvaltic Diose. Ja' tspasic mantal xchi'uc sbatel osil. Ja' sc'opilal chital ti ora, xchi ti Jesuse 


text:
<pb/>Hech laj yalbun ti ch'ul abate: ―Melel ti chc'ot ti pasel ti c'u che'el laj xa calbote. Ti Diose ja' ti laj sventaimbe yo'ntonic ti j'alc'opetic yu'une ti vo'one, laj stacun talel, ho'on ti xch'ul'abatune, yu'un chacac'boxuc ana'ic ho'oxuc ti yaj'abteloxuque ti c'usi po'ot xa chc'ot ti pasele. 


text:
<pb/>A'yo me ava'i, chtal la ti ora ti Cajvaltique. Jun no'ox yutsil scotol ti much'utic chac' ti yo'ntonic ti c'usi ts'ibabil ti hun li'to, ja' ti po'ot xa chc'ot ti pasele ―xiyutun ti ch'ul abate. 


text:
<pb/>Ho'on Juanun, ho'on laj ca'i scotol, ho'on laj quil scotol li'to. C'alal laj co'nton laj ca'i scotol laj quil scotol, laj jpatan jba ti lum ti stojol ti ch'ul abate ti laj yac'bun jq'uel scotol avi to yu'un jc'an ti jpas ti muc'. 


text:
Hech laj yalbun: ―Mu xapasun ti muc' ho'oni. Yu'un co'ol cac'oj jbatic ti abatinel yu'un ti Diose xchi'uc ti avermanotaque, ja' ti j'alc'opetic yu'un ti Diose ti vo'one xchi'uc scotol ti much'utic chac' ti yo'ntonic ti c'op li' ti hun li'to. Ja' stuc tsc'an ti jpastic ti muc' ti Diose jcotoltic ―xiyutun ti ch'ul abate. 


text:
<pb/>Hech laj yalbun uc: ―Mu me xapac'be sello yu'un hech mu macaluc chcom ti hun avi to, ja' ti sc'opilal ti c'usi chc'ot ti pasele. Ac'o sq'uelic scotolic yu'un po'ot xa chc'ot ti pasel. 


text:
Ti much'u mu tojuc yo'ntone, mi mu sc'an xch'un ti c'u che'el ts'ibabile, tspasilan o ti c'usi chopole. Ti much'u boliben yo'ntone, mi mu sc'an xch'un ti c'u che'el ts'ibabile, tspasilan o ti c'utic tsc'an ti sbec'tale. Ja'uc ti much'u toj yo'ntone, toj tspasilan scotol. Ti much'u lecuben xa yo'ntone, ja' tspasilan ti c'usi leque, mu xa xch'umbe smantal ti sbec'tale ―xiyutun ti ch'ul abate. 


text:
<pb/>Hech chal ti Jesuse: ―Chital ti ora, chtal jchapan scotol. Ti c'utic x'elan laj spase ja' hech chich'ic. 


text:
<pb/>Jun no'ox yutsil scotol ti much'utic ipocbatic loq'uel smulique ti xch'ich'el ti Cajvaltique. Yu'un hech xu' chba slo'be sat ti te' sventa cuxlejal sbatel osile. Xu' ch-ochic te ti yut ti muc'ta jteclume. 


text:
Yu'un mu xu' ch-ochic ti muc'ta jteclum ti much'utic mu xtun yo'ntonique, xchi'uc ti jpicch'ich'etique, xchi'uc ti jmulivajeletique, xchi'uc ti jmilvanejetique, xchi'uc ti much'utic chch'unic ti santoetique, xchi'uc scotol ti much'utic lec cha'yic tsnopic c'op ti chlo'lavanique. 


text:
<pb/>Ho'on Jesusun laj xa jtac talel ti ch'ul abat cu'une hech laj xa yalboxuc ti c'usi chc'ot ti pasele, ho'oxuc ti ach'unojbucun ti jc'ope. Ho'on yelnich'onun ti Davide. Ho'on ti jtsacbe comel yabtel, ho'on ti jpas mantal sbatel osil. Hech chaj c'u che'el ti muc'ta c'anale c'alal chaq'uelic, chana'ic ti tsta xa yorail tsacub, ja' no'ox hechun uc ti ho'oni ti c'alal chavil ti chitale, hech chana'ic ti i'ech' xa scotol ti vocol avu'unique ―xiyutun ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ti ho'ucutique ti yajnilucutic ti Cajvaltique xchi'uc ti Ch'ul Espíritue, “La' me”, chcutic ti Cajvaltique. Ti much'utic cha'yic ti c'op ts'ibabil avi to, “la' me”, ac'o chiuc uc. Scotol ti much'u taquin yo'ntone, ja' ti mu'yuc smuc'ul yo'ntone, ac'o taluc. Yu'un scotol ti much'u tsc'ane, smoton ch-ac'bat yuch' ti ho' sventa cuxlejal sbatel osile, hech chcuxiic sbatel osil. 


text:
<pb/>Hech laj yal uc ti Jesuse: ―Ho'on ti jtaq'ui scotol ti much'utic cha'yic ti c'op ti li' ti hun li'to ti chal ti c'usi chc'ot ti pasele. Scotol ti much'u chac'be xchi'il avi c'op li'to, ja' hech yepal ch-ac'batic castigo yu'un ti Diose hech chaj c'u che'el li' ts'ibabil ti hun li'to. 


text:
Scotol ti much'u mu spas ti muc' scotol ti c'op avi to ti chal ti c'usi chc'ot ti pasele, hech mu xu' ch-och ti muc'ta jteclume yo' bu mu'yuc xa mulil. Hech mu xba slo'be sat ti te'e sventa cuxlejal sbatel osil hech chaj c'u che'el ts'ibabil ti hun li'to ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech chal ti Cajvaltique ja' ti laj yalbun scotol avi to: ―Melel chcal, po'ot xa chiyal tal ―xchi. Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel. “La' me, Cajval Jesús”, xichi. 


text:
<pb/>Ac'o yac'be bendición ti Cajvaltic Jesucristoe scotol ti c'u yepal lecubtasbil xa yo'ntonic yu'un.<pb/>


text:
Ho'on Pabloun, ho'on yabatun ti Jesucristoe yu'un mambilun yu'un. Ho'on ac'bilun cabtel yu'un ti Diose yu'un chba jpucbe sc'op, yu'un chba jchol ti lequil ach' c'op yu'un ti Diose. Ja' cabtel o. 


text:
<pb/>Ti vo'one laj yalbe sc'opilal ti lequil ach' c'ope ti Diose. Laj yalbe ti j'alc'opetic yu'une, hech lic sp'ejanic ti hun. Ja' ti sun ti Diose ti quich'ojtique. 


text:
Ja' ti sc'opilal ti Snich'one ti laj yich' sbec'tal, hech yelnich'on ti Rey David ic'ot li' ti balumile. Ja' ti Cajvaltic Jesucristoe. 


text:
Ja' Snich'on ti Diose. Yu'un te oy ti yo'nton ti Ch'ul Espíritue, ja' Snich'on ti Diose. Ja' i'ac'at ti q'uelel ti ja' Snich'on ti Diose c'alal icha'cuxi loq'uel ti ch'en. 


text:
Ti ho'ontutique ja' laj xa yac'buntutic cabteltutic yu'un ti jpucbetutic ti sc'ope. Jun no'ox yutsil ti hech chiyac'buntutic hech chituntutic yu'un. Yu'un hech chlic xch'umbeic smantal ti Cajvaltique ep ti tos crixchanoetic li' ti balumile. Hech chlic spasic ti muc' ti Cajvaltique. 


text:
<pb/>Hech yu'un chajc'oponoxuc ti carta, ho'oxuc ti te nacaloxuc ti jteclum Romae ti c'uxoxuc ti yo'nton ti Diose. Yu'un laj xa yic'oxuc ti stojole yu'un chatunic yu'un. Ac'o yac'boxuc ep bendición ti Jtotic Diose xchi'uc ti Cajvaltic Jesucristoe. Ac'o yac'bot jun avo'ntonic ti jujunoxuque. Ja' sc'opilal ti Pabloe ti sc'an chba sq'uel ti quermanotique ti te nacajtic ti Romae 


text:
<pb/>Hech yu'un ja' primero chacalbeic avi to. “Hocol aval, Dios cu'un, ti lec xch'unojbot ac'op ti quermanotac te ti Romae”, chcut ti Diose. Ja' ti sventa ti Jesucristoe ti hech chcale. Yu'un puquem ac'opilalic ti scotol balumil ti oy lec xch'unojel avo'ntonique. 


text:
Scotol c'ac'al ti jc'opon Dios ti atojolic. Yu'un jun co'nton cac'oj jba chi'abtej yu'un ti Diose ti jchol ti lequil ach' c'ope, ja' ti sc'opilal ti Snich'one, hech yu'un sna' ti Diose ti mu xach'ay ti co'ntone. Scotol c'ac'al chajna'oxuc. 


text:
Scotol c'ac'al ti jc'ambe vocol ti Diose mi hech tsc'an ti yo'ntone hech xu' cu'un chtal jq'ueloxuc. Ep vuelta jc'an chtal jq'ueloxuc. Mu hechuc laj sc'an ti Diose. 


text:
Mi ihu' cu'une, hech chmuc'ub co'nton uc yu'un ti jq'uel ti oy xch'unojel avo'ntonic uc. Hech co'ol chmuc'ub co'ntontic. 


text:
<pb/>Quermanotac, ti jc'an ti chana'ic ti ep vuelta jc'an chtal jq'ueloxuc. Ti manchuc nipajesat, laj xa jc'opon jbatic. Yu'un ti jc'an chtal jts'un ti sc'op ti Diose ti avo'ntonique hech chaj c'u che'el laj xa jts'un ti yo'ntonic ti quermanotic ti li' nacajtique, ho'oxuc ti co'ol yanlum crixchanooxuc xchi'uque. Yu'un hech más lec chach'unic ti jventa. 


text:
Ho'on quich'oj cabtel ti stojol scotol crixchanoetic. Manchuc mi lec chanubtasbilic, manchuc mi mu chanubtasbiluc, manchuc mi p'ij yo'ntonic, manchuc mi mu p'ijuque, persa ti jcholbe ti sc'op ti Diose scotolic. 


text:
Hech yu'un toyol co'nton chtal jcholboxuc uc ti lequil ach' c'ope, ho'oxuc ti te oyoxuc te ti Romae. Ja' sc'opilal ti yu'un ja' sc'op ti Diose ti lequil ach' c'ope hech yu'un oy yip 


text:
<pb/>Yu'un ti ho'one mu xiq'uexav yu'un ti lequil ach' c'ope. Yu'un ja' sc'op ti Diose hech yu'un oy yip yu'un hech chcolic scotol ti much'utic chch'unique. Ja' primero laj ca'itic ti ho'ucutic ti judioucutique yu'un ja' primero laj yac' ti q'uelel ti Diose ti ho'ucutic laj st'ujucutique. Patil laj ava'yic ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. 


text:
Yu'un te chvinaj ti sc'op ti Diose ti ja' ti sventa ti oy xch'unojel co'ntontique ti toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose. Yu'un hech ts'ibabil: “Ti much'u toj yo'nton chquil yu'un ti oy xch'unojel yo'ntone, ja' chcuxi sbatel osil”, ti xchi ti Diose. Ja' sc'opilal ti oy smulic scotol crixchanoetic. Scotol ti much'utic mu ya'yojuc ti sc'op ti Diose oy smulic yu'un sna'ic ti oy ti Diose pero muc spasic ti muc' 


text:
<pb/>Ti Diose chac' ti q'uelel ti chac'be castigo ti much'utic mu sc'an xch'umbat sc'ope, xchi'uc ti much'utic tsa' smulique. Yu'un bol yo'ntonic hech yu'un tscontrainic ti sc'op ti Diose ti ja' melele yu'un mu sc'an chpuc ti sc'op ti Diose. 


text:
Mu yu'unuc mu sna'ic mi jutuc c'u x'elan ti Diose. Yu'un scotol crixchanoetic ch-ac'bat sna'ic yu'un ti Diose. 


text:
Manchuc mi mu xquiltic ti jsatic ti Diose, ti yabtele chvinaj. Asta c'alal imeltsaj ti balumile asta ti hora to chvinaj ti jelaven sp'ijil ti Diose, ti mu sna' xlaj sp'ijil ti Diose. Chvinaj ti ja' Dios stuc. Hech yu'un mu xu' chalic ti mu sna'ique. 


text:
Laj sna'ic bu oy ti Diose pero muc spasic ti muc' hech chaj c'u che'el tsc'an ti jpastic ti muc' ti Diose. Hocol aval, muc xchiic ti stojol. Hech yu'un hovil ti c'utic laj snopilanic ti yo'ntonique. Ja' no'ox más ibolib ti yo'ntonique. 


text:
Muc sc'an spasic ti muc' ti Diose ti stalel cuxul sbatel osile. Ja' laj sloc'taic ti much'u chchame. Ja' crixchano ti chchame. Ja' laj spasic ti muc'. Ja' laj spasic ti muc' uc sloc'tombail mut xchi'uc sloc'tombail ti c'usi xcotetic ti lume xchi'uc sloc'tombail chon. 


text:
<pb/>Hech yu'un icomesatic yu'un ti Diose. Yu'un ibolib xa ti yo'ntonique, hech lic spasic ti c'usi chopol tsc'an ti sbec'talique, lic yixtanic ti sbec'talique. 


text:
Muc sc'an xch'unic ti c'usi melele ti ja' ti Diose ti te oy ti vinajele. Ja' laj spasic ti muc' ti c'utic pasbile ti mu xcoltavane. Laj yac' sbaic ti abatinel yu'un. Ma'uc laj spasic ti muc' ti Diose ti laj spas scotol ti c'utic oye. Ja' stuc tspasat ti muc' sbatel osil. Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel. 


text:
<pb/>Ja' yu'un ti icomesatic yu'un ti Diose yu'un ti hech laj spasique. Hech i'epaj sbolil yo'ntonic. Hech uc ti antsetique j'ech'el ibolibic ti jyalel. Ma'uc laj xchi'in sbaic xa xchi'uc viniquetic. Stuquic laj xchi'in sbaic. 


text:
Hech ono'ox uc ti viniquetique ma'uc laj xchi'in sbaic xa xchi'uc antsetic. Toyol yo'ntonic ti viniquetique ti laj xchi'in sbaic stuquic. Hech i'ac'bat stoj ti sbec'talic ti smulique asta chlic xchamel sbec'talic yu'un. 


text:
<pb/>Yu'un muc sc'an spasic ti muc' ti Diose hech yu'un icomesatic yu'un ti Diose. Puru sbolil yo'ntonic laj snopic. Scotol laj spasic ti c'usi chopol ti pasele. 


text:
Inoj ti yo'ntonic scotol ti c'usi chopole, xchi'uc mulivajel, xchi'uc bolc'op, xchi'uc sbic'tal yo'ntonic, xchi'uc yan muliletic. Ja' ibat ti yo'ntonic tspas biq'uit yo'ntonic, chmilvanic, tspasic pleito, chlo'lavanic, chlabanvanic, chopol tspucbe sc'opilal yan. 


text:
Tsa'beic smul yan. Scoj ti vocol ti chich'ique chilinta ti Diose. Mu xch'un mantal, tstoy sbaic, tstoy sbaic xchi'uc sc'op, tsnopilanic yan muliletic, tsp'ajbe smantal stot sme'ic. 


text:
Mu'yuc srazonic. Ti c'usi chale mu xc'ot ti pasel. Mu xc'uxubinvanic, mu'yuc perdón ti yo'ntonic, mu'yuc much'u bal ti yo'ntonic. 


text:
Manchuc mi tsna'ic ti yaloj ti Diose ti ch'ayel chbatic ti much'u hech tspasique, toyol yo'ntonic ta to spasic. Lec chilic uc mi hech tspasic yantic uc.<pb/>


text:
Mi oy much'u hech chal: “Ep smul lume, ta ono'ox xich'ic castigo”, mi xchie, yu'un juez tscuy sba. Mu xil ti co'ol oy smul xchi'uc yu'un co'ol ti c'usi tspas xchi'uque. Hech yu'un mi ch-ac'batic castigo lume, ja' no'ox hech uc ch-ac'bat castigo ti much'u hech chale. 


text:
Yu'un toj chchapanvan ti Diose hech yu'un ti jna'tic ti persa ch-ac'bat castigo yu'un smulic scotol ti much'utic hech tspasique. 


text:
Chil ti oy smul ti much'utic hech tspasique. Mu xil ti hech yac'oj sba tspas uc. Tscuy ti stuc chcol, ti mu x'ac'bat castigo yu'un smul yu'un ti Diose tscuy. 


text:
Mi hech tsnope, mu spas ti muc' ti ep i'ac'bat bendición yu'un ti Diose, ti ep ic'uxubinate, ti ep its'icbat sbolil yo'ntone. Mu sna' ti ep laj xa yich' c'uxubinel yu'un ac'o sutes yo'nton yu'un smul. 


text:
Scoj ti tsots yo'ntone, scoj ti mu sutemuc yo'ntone, hech yac'oj sba tscajtsob ti scastigo ti chc'o yich'e. Ja' ta ono'ox chc'o yich' c'alal tsta yorail chac'be castigo yu'un smulic scotol crixchanoetic ti Diose. Te chvinaj ti toj chchapanvan ti Diose. 


text:
Scotol ti much'u mu xlaj yo'ntonic tspasilanic ti c'usi leque, yu'un tsc'an ti lec chc'ot sc'opilal yu'un ti Diose, ti ch-ac'bat squeval hech chaj c'u che'el squeval ti Diose, ti chcuxiic sbatel osile, ja' ch-ac'bat xcuxlejalic sventa sbatel osil. 


text:
Scotol ti much'u ja' no'ox sc'anic ti lec sc'opilal stuquique, ti mu xch'unic ti c'op ti ja' melele, ti ja' chch'unic spasel ti c'usi chopole, ja' quechel yilintael yu'un Dios ti stojolic. Hech yu'un ch-ac'batic castigo sbatel osil. 


text:
Ta me xich'ic ep vocol, ta me x'ech' svocolic scotol ti much'utic tspasic ti c'usi chopole yu'un xch'unojic tscuy. Ta ono'ox xich'ic ti jchi'iltique, ho'ucutic ti judioucutique, yu'un ya'yojic ti sc'op ti Diose. Chich'ic uc ti achi'iltaque, xchi'uc scotol yan crixchanoetic. 


text:
Scotol ti much'utic laj xa spasic ti c'usi leque lec ch-ilat yu'un ti Diose. Ta me xilic utsilal. Ch-ac'bat jun yo'ntonic jujun sbatel osil. Ta ono'ox xc'o quich'tic scotol, ho'ucutic ti judioucutique, yu'un ja' primero laj yac' ti q'uelel ti Diose ti ho'ucutic laj st'ujucutique. Chayac'boxuc scotol uc, ti ho'oxuque ti yanlum crixchanooxuque. 


text:
<pb/>Yu'un ti Diose mu yu'unuc tst'uj ti much'u chc'uxubine; ja' parejo chixchapanucutic jcotoltic. 


text:
Yu'un scotol ti much'utic tsa'ilan smulique, ti mu ya'yojuc ti smantal ti Diose ti laj yalbucutic comel ti Moisese ti vo'onee, ma'uc ch-ich'bat sc'op yu'un ti mu ya'yojuc ti smantal ti Diose. Ja' ch-ich'bat sc'op yu'un ti c'u yepal i'ac'bat sna'ic ti yo'ntonic yu'un ti Diose. Yu'un muc xch'unic hech yu'un ch'ayel chbatic. Scotol ti much'utic tsa'ilan smulique ti ya'yojic ti smantal ti Diose, ja' ch-ich'bat sc'opic yu'un ti ya'yojic ti smantal ti Diose. 


text:
Yu'un ma'uc toj co'ntontic chijc'ot ti stojol ti Diose mi ja' no'ox chca'ibetic ti smantal ti Diose. Ja' toj co'ntontic chijc'ot mi jch'unojbetic ti smantal ti Diose. 


text:
Ti achi'iltaque xchi'uc ti yan crixchanoetique ti mu yich'ojuc ti smantal ti Diose, oy bu co'ol tspasic hech chaj c'u che'el smantal ti Diose. Manchuc mi mu yich'ojuc smantal ti Diose, oy mantal ti yo'ntonic. 


text:
Chvinaj ti q'uelel ti hech oy ti yo'ntonique yu'un ti c'usi tspasique. Chvinaj ti tsna'ic ti c'usi lec ti pasele, ti tsna'ic uc ti c'usi mu xtune. Yu'un mi oy c'usi chopol spasoj, tsc'an tscolta sba. 


text:
Yu'un tsta yorail ch-ich'bat sc'opic scotol crixchanoetic yu'un ti Jesucristoe, ja' ti ac'bil yabtel yu'un ti Stote. Ja' ch-ich'bat sc'opic yu'un ti c'usi laj snopique ti c'usi mucul ti stojol ti crixchanoetic ti mu xvinaje. Ja'to ch-ac'at ti q'uelel ti c'usi smule. Hech chal ti lequil ach' c'op ti jchole. Ja' sc'opilal ti judioetique ti yich'ojic ti smantal ti Diose ti oy smulic uc 


text:
<pb/>Ti jchi'iltique, ho'ucutic ti judioucutic xchi'uque, tscuyic ti lec ch-ilatic yu'un ti Diose yu'un ti yich'ojbeic ti smantal ti Diose. Ja' tstoy sbaic yu'un chojtiquinic ti Diose tscuyic. 


text:
Tscuyic ti tsna'ic c'usi tsc'an ti Diose. Tscuyic ti tsna' tst'ujic ti c'usi leque yu'un ip'ijub xa yu'un ti mantaletique tscuyic. 


text:
Hech yu'un tstojobtas scotol ti much'utic ma'satetique tscuyic, ja' ti much'utic ch'ayemic ti be tscuyique. Ja' luz c'otemic stuquic tscuyic yu'un ti much'utic oyic ti ic' osile tscuyique, ja' ti much'utic mu p'ijuc tscuyique. 


text:
Chchanubtas ti much'utic mu xtojob yu'unic tscuyic. Yu'un yich'ojbeic ti smantal ti Diose, ja' ti melele, ja' ti chijp'ijub yu'une, hech yu'un maestro tscuy sbaic yu'un ti much'utic mu to cha'ibeic sjame. 


text:
Xu' yu'unic chchanubtasic yantic tscuyic. ¿C'u yu'un mu sna' stuc? “Mu me xa'elc'ajic, xchi ti Diose”, xchiic. Yac'oj sba ch-elc'ajic stuquic. 


text:
“Mu me xamulivajic, xchi ti Diose”, xchiic. Yac'oj sba chmulivajic stuquic. Chaq'uic ti q'uelel ti tspasic ti muc' ti Diose yu'un mu'yuc santo o yu'unic. Pero ta to xelc'anic ti Diose yu'un mu hechuc tspasic hech chaj c'u che'el yaloj ti Diose. 


text:
Hovil ti tstoy sbaic yu'un ti yich'ojbeic ti smantal ti Diose. Ja' no'ox chaq'uic ti utel ti Diose yu'un mu xch'umbeic ti smantale. 


text:
Yu'un hech ts'ibabil comel ti sc'op ti Diose: “Ti acojic ti chopol chbat jc'opilal yu'un ti yanlum crixchanoetique, xchi ti Diose”, ti xchie. Ja' sc'opilal ti jchi'iltique. 


text:
<pb/>Ti circuncisione oy stu cu'untic mi ti jch'umbetic smantal ti Diose. Mi ti jp'ajbetic smantal ti Diose, manchuc mi quich'ojtic circuncisión, mu quich'ojticuc circuncisión x'elan. 


text:
Hech yu'un mi ja' tspas ti muc' ti smantal ti Diose ti much'u mu yich'ojuc circumcisione, ja' yich'oj circuncisión x'elan manchuc mi mu yich'ojuc. 


text:
Hech yu'un ti much'u chch'umbe smantal ti Diose manchuc mi mu yich'ojuc circuncisión ti sbec'tale, ja' xu' chijyalbucutic jmultic mi ti jp'ajbetic smantal ti Diose, ho'ucutic ti p'ejel ti jun cu'untic ti smantal ti Diose, ho'ucutic ti quich'ojtic circuncisione. 


text:
Yu'un ma'uc ti sventa ti oy señail ti jbec'taltique ti judioucutic chijyilucutic ti Diose. Ja' ti sventa ti oy xch'unojel co'ntontique ti judioucutic chijyilucutic ti Diose. Ma'uc ti sventa ti quich'ojtic circuncisione ti yu'unucutic ti Diose chijc'ot. Ja' ti sventa ti oy xch'unojel co'ntontic ti yu'unucutic ti Diose chijc'ot. Mi hech ti co'ntontique, manchuc mi mu xijyalbucutic lec jc'opilaltic ti crixchanoetique, ja' ti Diose chijyalbucutic lec jc'opilaltic.<pb/>


text:
Hovil ti hech jch'unojtic ti más lec chijyilucutic ti Diose ho'ucutic ti judioucutic che'e. Hovil ti chquich'tic ti circuncisione che'e, mi xachiique, mu hechuc. 


text:
Mu hoviluc ti jch'unojtic ti más lec chijyilucutic ti Diose yu'un primero nijyac'bucutic ti sc'ope, ho'ucutic ti judioucutique. 


text:
Manchuc mi oy muc xch'unic ti jchi'iltique, mu yu'unuc hech ilaj sc'opilal o ti hech yalojbucutic ti Diose ti chijcolucutique. 


text:
¡Bu c'amba lajuc sc'opilal yu'un mu sna' snop c'op ti Diose! Ti ho'ucutique ti jna'tic ti jnoptic c'op. ¿Mi ich'ay xa ti avo'ntonic ti hech ts'ibabil comel ti sc'op ti Diose?<pb/>Ta ono'ox chvinaj ti toj chac'opoje.<pb/>Mu xu' yu'unic crixchanoetic ti chastic'bot amule, ti xchie. Ja' sc'opilal ti Diose. 


text:
<pb/>Oy chalic ti jchi'iltique ti much'utic mu xch'unojuque: “Melel ti toj yo'nton ti Diose. Yu'un ti oy jmultique hech más lec chvinaj ti toj yo'nton ti Diose. Hech yu'un mi chijyac'bucutic castigo yu'un ti jmultique, mu tojuc chchapanvan obi”, xchiic ti jchi'iltique. 


text:
Mu lecuc mi hech ti jnoptique yu'un mu meleluc. Ti meleluc ti hech tsnopique, ti Diose mu xu' chistic'bucutic jmultic mi junuc ti hechuque. 


text:
<pb/>Ti hechuc ti jnop hech chaj c'u che'el tsnopique, hech xu' chcal: Yu'un ti ti jnop c'ope, hech más lec chvinaj ti toj yo'nton ti Diose, hech más lec chbat sc'opilal. Hech yu'un ti Diose mu xu' chistic'bun jmul yu'un ti laj jnop c'ope, xu' xichi ti hechuque. 


text:
Ti hechuc ti jch'untique, hech chloc' sjam ti ja' más lec chijyilucutic ti Diose mi ep ti jmultique, xchi xloc' sjam. Pero mu hechuc. Oy much'utic chalic uc ti hech uc ti hech chcaltutique yu'un ja' no'ox tsc'an chisa'buntutic jmultutic. Ta ono'ox x'ac'batic castigo yu'un yan tsloq'uesbeic sjam ti jc'optutique. Ja' sc'opilal ti mi junuc mu'yuc much'u toj yo'ntonic 


text:
<pb/>Ma'uc más lecucutic yu'un ti vo'one quich'ojtic ti sc'op ti Diose, ho'ucutic ti judioucutique. Yu'un laj xa calboxuc ti co'ol oy jmultic jcotoltic, manchuc mi judioucutic, manchuc mi yanlum crixchanooxuc. 


text:
Yan be stamojic scotolic.<pb/>Hech co'ol boliben yo'ntonic scotolic.<pb/>Mi junuc mu'yuc much'u lec ti c'usi tspasique.<pb/> 


text:
Ti yeique ja' hech chaj c'u che'el ch'en ti campo santo ti bu tu ti jyalel chloc' tal yic' mi jamale.<pb/>Ti yoq'uique chtun yu'un tsnopic c'op.<pb/>Ti yut yeic oy veneno ya'yel hech chaj c'u che'el oy ti yut ye veneno ti orachone.<pb/>Chmilvan ya'yel yu'un chbolibtasvan xchi'uc ti sc'ope.<pb/> 


text:
<pb/>Ho'ucutic ti judioucutique ti jna'tic ti mu jch'unojbeticuc ti smantal ti Diose ti quich'ojtique, hech yu'un mu'yuc c'usi xu' chcaltic ti stojol ti Diose. Hech yu'un scotol crixchanoetic co'ol oy smulic ti stojol ti Diose. 


text:
Mu ono'ox much'u xu' yu'un chch'un ti mantaletique, hech yu'un mu yu'unuc xu' toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose yu'un ti cabteltique. Ja' no'ox laj yac'bucutic ti mantaletic ti Diose yu'un hech ti jna'tic bu ti jtatic jmultic. Ja' sc'opilal ti mu'yuc smul ch-ilatic scotol ti much'utic oy xch'unojel yo'ntonique 


text:
Ti ora to laj xa yac'bucutic jna'tic ti Diose ti ma'uc ti sventa ti mantaletique ti toj co'ntontic chijyilucutique. Ja' toj co'ntontic chijyilucutic mi jch'unojtic ti ja' jq'uexoltic laj yac' sba ti milel cu'untic ti Jesuse. Hech p'ejel ti sun ti Moisese xchi'uc ti sunic ti yan j'alc'opetic yu'un ti Diose. Hech sc'opilal scotol crixchanoetic. 


text:
Yu'un co'ol oy jmultic jcotoltic. Mu'yuc much'u oy yutsil yo'nton hech chaj c'u che'el yutsil yo'nton ti Diose. 


text:
Yu'un oy yutsil yo'nton cu'untic ti Diose, hech yu'un jmotontic ti mu'yuc jmultic chijyilucutic ti Diose yu'un ti laj smambucutic jcoleltic ti Cristo Jesuse. 


text:
Yu'un xchapanoj ti Diose ti ja' jtojmulil chc'ot yu'un scotol crixchanoetic ti Snich'one c'alal laj yac' sba ti milel ti cruz. Hech yu'un mu'yuc xa jmultic chijyilucutic mi oy xch'unojel co'ntontique. Hech laj yac' ti q'uelel ti Diose ti toj chchapambe smulic scotol crixchanoetic xchi'uc ti much'utic mu'yuc smulic i'ilat yu'un ti Diose ti vo'onee yu'un laj smala ti Diose ja'to mi itojbat smulic yu'un ti Snich'one. Ja'to c'alal icham ti Snich'on ti Diose, ja'to ich'ay ti smulique ti stojol ti Diose, manchuc mi cuxajtic to, manchuc mi chamenic xa. 


text:
Ti ora to laj xa yac' ti q'uelel ti Diose ti toj snopoj. Hech yu'un mu'yuc smul ch-ilat yu'un ti Diose scotol ti much'utic chch'unic ti ja' jtojmulil yu'unic ti Jesuse. 


text:
<pb/>Yu'un ti ti jtoy jbatique, mu xa xu'. “¿C'u yu'un mu xu' ti jtoy jbatic xchi'uc ti cabteltique?” mi xachiique, “yu'un ma'uc ti sventa cabteltic ti chijcolucutique”, chacut. Yu'un ja' ti sventa xch'unojel co'ntontic ti chijcolucutique. 


text:
Yu'un hech jch'unojtic. Ti much'u oy xch'unojel yo'ntone ja' mu'yuc smul ch-ilat yu'un ti Diose. Mu'yuc xa sc'opilal mi lec ti yabtele mi laj xch'un ti mantaletique, mi mu laj xch'un ti mantaletique. 


text:
<pb/>Ti Diose ma'uc no'ox Dios cu'untic, ho'ucutic ti judioucutique. Ja' Dios yu'un uc ti yanlum crixchanoetique. 


text:
Jun no'ox ti Dios cu'untic jcotoltic xchi'uque. Ja' chac' ti libre yu'un smul ti sventa xch'unojel yo'nton ti much'u yich'oj circuncisione. Ja' chac' ti libre yu'un smul uc ti sventa xch'unojel yo'nton ti much'u mu yich'ojuc circuncisione. 


text:
Yu'un ti hech jch'unojtique, ti jch'aybe ti smantal ti Diose, mi xachiique, mu hechuc. Ja' ts'acal ti jch'untic.<pb/>


text:
Ti Abrahame ja' ti jtatamoltic ti vo'onee ti sventa jbec'taltic, “¿mi ma'uc ti sventa yabtel ti toj yo'nton i'ilat yu'un ti Diose?” mi xachiique, “ma'uc”, xichi xitac'av. 


text:
Ti ja'uc ti sventa yabtel ti toj yo'nton i'ilat yu'un ti Diose ti Abrahame, xu' tstoy sba xchi'uc ti yabtele ti hechuque. Ja'uque ti sventa xch'unojel yo'nton ti i'ac'bat ti yo'nton yu'un ti Diose, hech yu'un mu xu' tstoy sba ti stojol ti Diose. 


text:
Yu'un hech ts'ibabil comel sc'opilal ti sun ti Diose: “Ti Abrahame laj xch'un scotol ti chc'ot ti pasel ti c'utic i'albat yu'un ti Diose, hech toj yo'nton ti Abrahame laj yil ti Diose”, ti xchie. 


text:
C'alal mi laj xa abtejucutic chavil mu jmotonticuc ti chquich'tique; ja' stojol cabteltic. Jmotontic ti toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose. Hech yu'un ti much'u chch'un ti persa ch-abtej yu'une, ja' ch-ac'bat stojol yabtel; mu x'ac'bat smoton. 


text:
Ti much'u chch'un ti mu x'abteje, ti ch-ac'bat smoton yu'un ti Diose, ja' chcol ti libre yu'un ti smule. Hech toj yo'nton ch-ilat yu'un ti Diose. 


text:
Hech chaj c'u che'el laj yal ti Davide ti ja' jun no'ox yutsil ti much'u ma'uc ti sventa yabtel ti toj yo'nton ch-ilat yu'un ti Diose. 


text:
Yu'un hech laj yal ti Davide:<pb/>Nichim no'ox yo'ntonic ti much'utic ipasbatic xa perdón yu'un ti smulique, ti iq'uejbat xa ti smulique yu'un ti Diose hech mu'yuc xa ti sventa ti smulique.<pb/> 


text:
<pb/>“¿Mi ja' no'ox jc'opilaltic ti ho'ucutique ti quich'ojtic circuncisione, mi ja' sc'opilal uc ti yanlum crixchanoetique ti mu yich'ojuc circuncisione?” mi xachiique, hech chacalbeic. Ti sventa ti oy xch'unojel yo'nton ti Abrahame hech toj yo'nton i'ilat yu'un ti Diose, xijchi. 


text:
Mi laj xa yich' circuncisión, o mi mu to chich' circuncisión ti Abrahame c'alal toj yo'nton i'ilat yu'un ti Diose, mi xijchi ti jnoptique, hech ti jna'tic ti mu to chich' circuncisión ti c'alal hech toj yo'nton i'ilat yu'un ti Diose. 


text:
Ti c'alal lic yich' ti circuncisione, ja' señail no'ox ti sbec'tal ti toj yo'nton i'ilat yu'un ti Diose ti sventa xch'unojel yo'ntone. Hech yu'un ti yanlum crixchanoetique ti mu yich'ojuc circuncisione, ja' stotic chc'ot ti Abrahame ti sventa xch'unojel yo'ntonic. Hech toj yo'ntonic ch-ilatic uc yu'un ti Diose. 


text:
Ti ho'ucutique ti quich'ojtic circuncisione ja' jtotic uc mi jchanojbetic yo'nton uc ti jtotic Abrahame ti oy xch'unojel yo'nton c'alal mu to chich' circuncisione. Ja' sc'opilal ti ja' ti sventa ti oy xch'unojel yo'nton ti Abrahame hech ch-ac'bat sventain ti balumile xchi'uc yelnich'on 


text:
<pb/>Ma'uc ti sventa yabtel ti i'albat ti Abrahame ti chc'ot yorail ti tsventain ti sjoylejal ti balumile xchi'uc ti yelnich'on ti sventa xch'unojel yo'ntone. Mu'yuc sc'opilal mi laj xch'un mi muc xch'un ti mantaletique. Yu'un ti hech i'albat ti Abrahame, yu'un toj yo'nton i'ilat yu'un ti Diose yu'un ti oy xch'unojel yo'ntone. 


text:
Ti ja'uc chijyac'bucutic jventaintic ti balumile ti Diose ti sventa ti cabteltique, hovil ti oy xch'unojel co'ntontic obi. Hovil ti hech albil comel ti jc'opilaltique obi. 


text:
Mu ono'ox much'u xu' yu'un xch'un ti mantaletique. Ti mantaletique ja' no'ox chac' ti q'uelel ti jp'ajmantalucutique. Hech yu'un ja' no'ox chijyac'ucutic ti castigo. Yu'un ti manchuc oy ti mantaletique, mu'yuc jmultic mu'yuc castigo ti hechuque. 


text:
Mu hechuc tsc'an ti Diose ti ch-ac'bat sventain ti balumile ti sventa yabtel stuc ti Abrahame. Ja' tsc'an ti yutsil yo'nton stuc ti hech chac'be sventain ti balumile ti Abrahame. Hech tsventain ti Abrahame ti sventa xch'unojel yo'nton. Hech yu'un chc'ot ti pasel ti jventaintic ti balumile, ho'ucutic ti yelnich'onucutic ti Abrahame ti sventa xch'unojel yo'ntone. Ma'uc no'ox ti ho'ucutic ti quich'ojtic ti mantaletic ti laj yal ti Moisese, ho'ucutic ti oy xch'unojel co'ntontique. Ja' ch-ac'bat sventainic uc scotol ti much'utic hech oy xch'unojel yo'ntonic hech chaj c'u che'el ti Abrahame, ja' ti jtotic cu'untic jcotoltique. 


text:
Yu'un hech ts'ibabil comel sc'opilal ti Abrahame: “Stotot ep ti tos crixchanoetic chac'ot cu'un”, x'utat ti Abrahame. Hech yu'un hech ic'ot ti pasel ti stojol ti Diose ti ja' jtotic ic'ot ti Abrahame ti sventa xch'unojel yo'nton. Ja' ti ch'umbil sc'ope, ja' ti xu' chcha'cuses ti ánimaetique, ja' ti xu' chac' c'otuc ti pasel ti c'usi mu to chc'ot ti pasele. 


text:
Ti Abrahame laj xch'un ti totil chc'ot yu'un ti ep ti tos crixchanoetique. Jun to hovil ya'yel ti hech i'albate. Pero laj xch'un ti c'u che'el albil sc'opilale: “Ep chp'ol cu'un avelnich'on”, ti x'utate. 


text:
Muc spec'tsaj yo'nton. Muc xlo'laj yo'nton yu'un ti mu'yuc xa sc'opilal sbec'tal x'elan ti Abrahame xchi'uc ti yajnile yu'un mu'yuc yolic. Yu'un jutuc xa sc'an mu xloc' ho'vinic habil ti Abrahame. Ti Sarae mi junuc vuelta mu'yuc bu yiloj yol. 


text:
Mi jutuc muc xchibaj yo'nton ti Abrahame. Laj xch'un scotol ti chc'ot ti pasel ti c'utic i'albat yu'un ti Diose. Yu'un laj xch'un scotol, hech i'an yip ti yo'ntone, hech laj spas ti muc' ti Diose. 


text:
Yu'un ti toj yo'nton i'ilat ti Abrahame yu'un ti Diose, ti xchie, ma'uc no'ox stuc ti hech ts'ibabil sc'opilale. 


text:
Ho'ucutic jc'opilaltic uc. Yu'un toj co'ntontic chijyilucutic uc ti Diose, ho'ucutic ti jch'unojtic ti laj xcha'cuses loq'uel ti ch'en ti Cajvaltic Jesuse. 


text:
Ja' ti i'ac'at entrecal yu'un chmilat yu'un jmultic, ja' ti icha'cusesat loq'uel tal ti ch'en yu'un hech libre nijc'ot yu'un ti jmultique.<pb/>


text:
Yu'un libre nijc'ot yu'un jmultic ti sventa xch'unojel co'ntontic, hech yu'un mu xa quecheluc quilintaeltic ti stojol ti Diose. Ti sventa ti Cajvaltic Jesucristoe ti hech ic'ot ti pasele. 


text:
Ja' ti sventa uc ti Cajvaltique ti libre nijc'ot yu'un ti jmultique. Hech yu'un mu xa xisp'ajucutic ti Diose. Hech yu'un nichim no'ox co'ntontic yu'un jch'unojtic ti chba jchi'intic ti Diose te ti bu utsilale. 


text:
Ma'uc no'ox nichim no'ox co'ntontic yu'un chba jchi'intic ti Diose. Nichim no'ox co'ntontic uc mi chquich'tic ilbajinel yu'un ti jna'tic ti ch-an stsatsal co'ntontic mi icuch cu'untic ti ilbajinele. 


text:
Yu'un mi i'an stsatsal co'ntontic, hech oy yip co'ntontic. Yu'un mi oy yip co'ntontic, hech chmuc'ub co'ntontic. 


text:
Mi imuc'ub co'ntontic, hech mu xquich'tic mul yu'un nojem ti co'ntontic ti c'uxucutuc ti yo'nton ti Diose ti sventa ti Ch'ul Espíritue ti ac'bilucutique. 


text:
<pb/>Yu'un laj sna' ti Diose ti mu xu' cu'untic ti jcolta jbatique. Hech yu'un laj sta yorail ti laj yac' sba ti milel yu'un jmultic ti Cristoe, jcotoltic ti mu'yuc Dios ti co'ntontique. 


text:
¿Much'u c'amba yac' sba ti milel yu'un ti much'u ja' no'ox toj ti viniquil ti mu xu' chc'uxubinvane? Repenta oy much'u xu' yu'un chac' sba ti milel yu'un ti much'u ic'uxubinat yu'une. 


text:
Pero ti Diose laj yac' ti q'uelel ti c'uxucutic ti yo'nton, ho'ucutic ti chopol co'ntontic ti jyalele, yu'un laj yac' sba ti milel cu'untic ti Cristoe. 


text:
Yu'un ti ic'ot xa ti pasel ti toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose ti sventa ti laj yac' sba ti milel cu'untic ti Cristoe, hech yu'un chc'ot ti pasel ti j'ech'el chijcolucutic ti sventa, ti mu xba quich'tic castigoe. 


text:
Yu'un ti vo'onee contra laj quil jbatic xchi'uc ti Diose. Yu'un ti laj yac' sba ti milel cu'untic ti Snich'one, hech ilecub xa yo'nton cu'untic ti ora to. Yu'un lecuben xa yo'nton cu'untic ti ora to, hech yu'un j'ech'el chijcolucutic yu'une yu'un cuxul. 


text:
Ma'uc no'ox ti ilecub xa yo'nton cu'untique. Nichim no'ox co'ntontic uc ti stojol ti Diose yu'un ja' ti sventa ti Cajvaltic Jesucristo uque ti lec ti jc'opon jbatic xchi'uc ti Diose. Ja' sc'opilal ti Adane xchi'uc ti Cristoe 


text:
<pb/>Yu'un laj sta smul ti sba vinique, hech yu'un jmulavilucutic nijc'ot jcotoltic. Ti scoj jmultic chijchamucutic. Yu'un jcotoltic oy jmultic, hech yu'un jcotoltic chijchamucutic. 


text:
Ti crixchanoetic li' ti balumile ti vo'onee c'alal mu to oyuc ti mantaletique, jmulaviletic uc. Mi ti jcuytic ti mu'yuc smulic yu'un mu to oyuc ti mantaletic ti vo'onee, oy. 


text:
Yu'un ichamic uc ti crixchanoetique ti vo'one xchi'uc ti Adane, xchi'uc ti yol xnich'nabe, xchi'uc scotol ti much'utic muc xa'yic ti mantaletique yu'un mu to chtal ti balumil ti Moisese. Co'ol ichamic ti much'utic mu co'oluc laj sta smulic xchi'uc ti Adane. Ti Adane totil ic'ot cu'untic. Ja' no'ox hech uc ti Jesucristoe totil ic'ot cu'untic, yu'un oy c'usi laj spas jujun. 


text:
<pb/>Ti scoj ti Adane jmulavilucutic nijc'ot jcotoltic. Ti sventa ti Jesucristoe jmotontic toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose. Yu'un ti laj sta smul ti Adane ch'ayel chijbatucutic jcotoltic. Yu'un ti oy yutsil yo'nton cu'untic ti Diose, hech yu'un ti sventa ti Jesucristoe jmotontic toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose, hech j'ech'el chijcuxiucutic sbatel osil. 


text:
Ti scoj ti Adane chquich'tic castigo yu'un jmultic. Ti sventa ti Jesucristoe libre chijc'ot yu'un ti jmultique. Yu'un ti laj sp'aj mantal ti Adane, hech jc'opilaltic chijyich'bucutic jc'optic yu'un ti jmultique, chijyac'bucutic castigo jcotoltic. Yu'un jmotontic ti laj xa yac'ucutic ti libre yu'un ti jmultique ti Jesucristoe, hech yu'un toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose manchuc mi ep jmul jtaojtic. 


text:
Yu'un ti laj sta smul ti Adane hech laj sventainucutic ti mulile hech yu'un jcotoltic ch'ayel chijbatucutic. Yu'un jmotontic toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose ti sventa ti Jesucristoe, hech libre nijc'ot yu'un ti mulile, hech j'ech'el chijcolucutic sbatel osil. 


text:
<pb/>Ti scoj ti laj sta smul ti Adane, hech yu'un hech jc'opilaltic jcotoltic chquich'tic castigo yu'un jmultic. Ti sventa ti toj yo'nton ti Jesucristoe, hech yu'un hech jc'opilaltic ti toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose, hech chijcuxiucutic sbatel osil. 


text:
Ti scoj ti laj sp'aj mantal ti Adane, hech jmulavilucutic nijc'ot jcotoltic. Ti sventa ti laj xch'un mantal ti Jesucristoe, hech libre nijc'ot yu'un ti jmultique. 


text:
<pb/>Yu'un ti laj yal ti mantaletique ti Diose, yu'un ac'o vinajuc ti ep ti jmultique. Manchuc mi ep ti jmultique, laj xc'uxubinucutic ti Diose. Ep yutsil yo'nton cu'untic. 


text:
Hech yu'un hech chaj c'u che'el laj sventainucutic ti mulile ti vo'onee yu'un hech ch'ayel chijbatucutic, hech ono'ox uc chisventainucutic ti Diose ti oy yutsil yo'nton cu'untique yu'un hech chijcuxiucutic sbatel osil. Yu'un ti chisventainucutic ti Diose, yu'un toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose ti sventa ti Cajvaltic Jesucristoe.<pb/>


text:
¿C'usi chcutic che'e? ¿Mi ja' lec ta to jsa'ilan jmultic yu'un hech ti jcuytic ti más oy yutsil yo'nton cu'untic ti Diose? 


text:
¿Mi yu'un mu xana'ic ti c'alal laj quich'tic ho' ti stojol ti Cristo Jesuse, ti c'u quepaltic ti laj xa quich'tique, ja' señail ti co'ol nijcham xchi'uc ti Cajvaltique chil ti Diose? 


text:
Yu'un co'ol nijcham xchi'uc ti Cajvaltique chil ti Diose, hech co'ol nijmucat xchi'uc ti Cajvaltique chil ti Diose c'alal laj quich'tic ho', yu'un hech chac c'u che'el icha'cuxi ti Cristoe ti sventa jelaven sp'ijil ti Jtotic Diose, hech ono'ox uc ti ho'ucutique nijcha'cuxi xchi'uc ti Cajvaltique chil ti Diose hech yu'un ach' crixchanoucutic xa. 


text:
<pb/>Yu'un ti co'ol nijcham xchi'uc ti Cristoe chil ti Diose, hech ono'ox uc co'ol nijcha'cuxi xchi'uc. 


text:
Yu'un jch'unojtic ti co'ol nijmilat ti cruz xchi'uc ti Cristoe xchi'uc ti jbec'taltique yu'un hech ijinat ti mu xa xijyic'ucutic ti mulil ti jbec'taltique, hech yu'un nijloc' xa ti mozoil yu'un ti mulile. 


text:
Yu'un ti co'ol nijcham xchi'uc ti Cristoe chil ti Diose, hech yu'un mu xa xisventainucutic ti mulile. 


text:
Yu'un ti hech jch'unojtic ti co'ol nijcham xchi'uc ti Cristoe chil ti Diose, hech yu'un jch'unojtic uc ti co'ol nijcha'cuxi xchi'uc. 


text:
Ti jna'tic ti yu'un icha'cusesat loq'uel tal ti ch'en ti Cristoe, hech yu'un mu xa xcham yan vuelta. Mu xa ventaimbiluc yu'un ti chchame. 


text:
Yu'un ti Cajvaltique j'ech'el no'ox icham yu'un ti jmultique. Yu'un ti icha'cuxie, hech yu'un cuxul ti stojol ti Diose, ch-abtej yu'un. 


text:
Ja' no'ox hechucutic, chamenucutic yu'un ti mulile chijyilucutic ti Diose. Cuxulucutic ti stojol chijyilucutic ti Diose ti sventa ti Cajvaltic Cristo Jesuse. Hech yu'un chij'abtej yu'un. Ch'unic hech o. 


text:
<pb/>Hech yu'un mu me xavac' sventaimboxuc mulil ti abec'talique. Yu'un ja' stalel chlaj ti jbec'taltique hech yu'un mu me xach'un ti c'usi tsc'an ti abec'talique. 


text:
Mu me xavac' yabatimboxuc mulil ti abec'talique yu'un chapasic ti c'usi mu xtune. Ta me xavac' abaic ti abatinel yu'un ti Diose. Na'ic me ti nacha'cusesat xa, ho'oxuc ti chamenoxuc ono'oxe. Hech yu'un ac'o yabatimboxuc abec'talic ti Diose yu'un hech chapasic ti c'usi leque. 


text:
Hech mu xa xayabatinoxuc ti mulile. Yu'un mu xa ti jch'untic ti ja' lec chijyilucutic ti Diose ti sventa cabteltic. Ja' jch'unojtic ti yutsil yo'nton lec chijyilucutic ti Diose ti sventa ti Cajvaltic Jesucristoe. Laj xcholbe sc'opilal ti mero mozoile yu'un hech cha'ibeic sjam ti c'u che'el chac' sbaic ti abatinel yu'un ti Diose 


text:
<pb/>¿C'usi chcaltic che'e? ¿Mi ja' lec ta to jsa'ilan jmultic yu'un mu xa ti jch'untic ti ja' lec chijyilucutic ti Diose ti sventa cabteltic, ja' jch'unojtic ti yutsil yo'nton lec chijyilucutic ti Diose? ¡Bu ba lecuc mi ti jsa' jmultique! 


text:
Chana'ic ti mi chcac' jbatic ti mozoil yu'un jun crixchano yu'un ti ti jch'umbetic smantale, ja' smozoucutic nijc'ot o. Ja' no'ox hech uc mi chcac' jbatic ti mozoil yu'un ti mulile, ja' smozoucutic nijc'ot o asta ch'ayel chijbat. Pero mi chcac' jbatic ti abatinel yu'un ti Diose, ja' yabatucutic nijc'ot o asta chijcuxi sbatel osil. 


text:
Ti vo'one mozooxuc yu'un ti mulile. Ti ora to, hocol yal ti Diose, scotol avo'ntonic ach'unojic xa ti sc'op ti Diose ti nachanubtasatique. 


text:
Hech yu'un hech yac'oj sba chajcholboxuc ava'yic yu'un hech chava'ibeic sjam. Yu'un mu to chana'ic lec ti c'u che'el ti a'ibel sjam ti sc'op ti Diose. Hech chaj c'u che'el laj avac' yabatimboxuc abec'talic ti c'usi chopole xchi'uc ti c'usi mu xtune ja' no'ox más nabolibic, ja' no'ox hech uc ac'o yabatimboxuc abec'talic ti ora to ti c'usi leque yu'un hech más chalecubic. 


text:
¿Mi lec ti c'usi laj ata ti sventa avabtel ti vo'onee? Mu lecuc. Ti ora to chaq'uexavic yu'un. Yu'un ti c'utic laj apasique, puru yu'un ch'ayel. 


text:
Ti ora to nacolic xa loq'uel ti mozoil yu'un ti mulile. Yabatoxuc Dios nac'otic xa. Ti ora to oy c'usi lec laj ataic, ja' ti toj avo'ntonique, hech chacuxiic sbatel osil. 


text:
Yu'un ti much'u ch-abtej yu'un ti mulile, persa ch-ac'bat stojol yabtel. Ja' stojol yabtel ti ch'ayel chbate. Ja'uc ti much'u chac' sba ti abatinel yu'un ti Diose, ja' chich' smoton ti sventa ti Cajvaltic Cristo Jesuse. Ja' smoton ti chcuxi sbatel osile. Yutsil yo'nton chac' ti Diose.<pb/>


text:
Quermanotac, chacalboxuc sc'opilal ti nupunele yu'un hech chava'ibeic sjam ti libre nijc'ot xa yu'un ti mantaletique. Ho'oxuc ti chana'ic ti leye, chana'ic ti jcotoltic oyucutic ti sventa ley ja' no'ox ti jayib c'ac'al li'oyucutique. 


text:
Chana'ic ti scotol ants ti nupunem xchi'uc smalal ti sventa ley, persa chic' sbaic xchi'uc jayib c'ac'al cuxajtic li' ti balumile. Mi icham ti smalale, mu'yuc xa ti sventa ley xchi'uc ti smalale. Ja'to libre chc'ot obi. 


text:
Hech yu'un mi yan vinic tsmalalin c'alal cuxul to ti smalale, yajmul chc'ot. Mi icham ti smalale, libre chc'ot yu'un ti leye, hech mu muliluc mi tsta yan smalal. 


text:
<pb/>C'alal icham ti smalale, libre ic'ot ti antse, mu'yuc xa much'u chch'umbe smantal. Ja' no'ox hech ti ho'ucutique, yu'un ti co'ol nijcham xchi'uc ti Cristoe chil ti Diose hech yu'un libre nijc'ot yu'un scotol ti c'utic laj jch'untic ti vo'one, ja' ti chijcolucutic ti sventa cabteltic ti laj jcuytique. Yu'un ja' tsots sc'opilal ti much'u icha'cuxi loq'uel ti ch'ene, ja' ti Cristoe. Yu'un ti jun nijc'ot xa xchi'uc ti Cristoe, yu'un hech xu' cu'untic ti jpasbe yabtel ti Diose. 


text:
C'alal mu to ach'ubenuc ti co'ntontique, c'alal laj ca'itic ti mantaletique, más laj stijucutic batel yu'un ba jpastic ti c'usi tsc'an ti jbec'taltique. Ja' sventa ch'ayel. 


text:
Ti vo'onee chuculucutic ono'ox yu'un ti mantaletique. Ti ora to libre nijc'ot xa yu'un co'ol nijcham xchi'uc ti Cristoe chil ti Diose. Hech yu'un mu'yuc xa sc'opilal ti chispasucutic ti mantal ti mantaletique. Ti ora to libre oyucutic hech xu' chcac' jbatic ti abatinel yu'un ti Diose yu'un ach'uben xa ti co'ntontique ti sventa ti Ch'ul Espíritue ti quich'ojtique. Mu hechuc co'ntontic ti c'alal jch'unojtic to ti chijcolucutic ti sventa ti mantaletique ti laj sts'iba ti Moisese. Ja' sc'opilal ti ja' tsc'an mulil ti jbec'taltique; ti co'ntontique mu sc'an 


text:
<pb/>¿C'usi chcaltic che'e? Ja' ch-ic'van ti mulil ti smantal ti Diose, mi chijchiucutique, ¡bu ba ic'vanuc ti mulil ti smantal ti Diose! Ti manchuc laj ca'itic ti smantal ti Diose, mu hechuc laj jna'tic ti bu ti jtatic jmultic ti hechuque. Ti manchuc chal ti mantaletique: “Mu me xbic'taj avo'ntonic”, ti xchie, mu laj jna'tic ti ja' mulil mi chbic'taj ti co'ntontique. 


text:
Ti c'alal laj ca'itic ti smantal ti Diose ti “mu me xbic'taj avo'ntonic”, ti xchie, más laj stijucutic batel, más ibic'taj ti co'ntontique. Ti manchuc laj ca'itic ti mantaletique, mu'yuc sc'opilal ti jmultique ti hechuque. 


text:
Ti vo'onee c'alal mu to chca'itic ti mantaletique lec oyucutic laj jcuytic. C'alal laj ca'itic ti mantaletique, ep ti jmultique laj quiltic. Laj quiltic ti mu lecucutique, ti ch'ayel chijbate. 


text:
Laj jcuytic ti xu' ti jch'untic scotol ti mantaletique pero mu xu' cu'untic. Hech laj slo'labucutic ti co'ntontique ti mulile. Yu'un laj jcuytic ti chch'un cu'untic scotol ti mantaletique. Patil laj jna'tic ti ja' ch'ayel chijbat yu'un ti laj jch'untic ti chch'un cu'untique. 


text:
<pb/>Hech yu'un lec ti mantaletique, mu sna' ch-ic'van ti mulil. Mu chopoluc ti mu me xbic'taj avo'ntonic, mu me xa'elc'ajic, mu me xamilvanic, ti xchie. Oy sjam ti jujup'ele ti hech chale. Lec ti hech chijyalbucutique. 


text:
Hech yu'un ch'ayel chijbat yu'un ti c'usi leque, mi chijchie, ¡bu ba sjamuc mi hech chcaltique! Ti mulile tscap sba xchi'uc ti c'usi leque hech chijlaj ti lo'lael. Hech yu'un hech laj slo'laucutic asta ch'ayel chijbat yu'un. Hech yu'un más chopol ic'ot sc'opilal ti mulile ti sventa ti mantaletique. 


text:
<pb/>Ti jna'tic ti ja' yu'un Dios ti mantaletique. Ti ho'ucutique chisventainucutic ti c'usi tsc'an ti jbec'taltique. Oyucutic ti mozoil yu'un ti mulile. 


text:
Ti lec ti jc'antic ti jpastique mu xc'ot ti pasel cu'untic. Ja' ti jpastic ti c'usi mu xtun chca'itique. Hech yu'un ti mu xca'ibetic sjam ti c'u yu'un ti mu xc'ot ti pasel cu'untic. 


text:
Ti jna'tic mi jutuc mu'yuc jtutic ti ho'ucutique. Mi jutuc mu'yuc ti yutsil co'ntontic ti jtuctique. Yu'un ti jc'antic ti jpastic ti c'usi leque pero mu xu' cu'untic spasel. 


text:
Ma'uc ti jpastic ti c'usi leque ti ja' ti jc'antic ti jpastique. Ja' ti jpastic ti c'usi chopole ti ja' mu jc'antic ti jpastique. 


text:
Yu'un ja' ti jpastic ti bu mu jc'antic ti jpastique, hech yu'un mu ho'ucutic ti hech ti jpastique. Ja' chisventainucutic ti mulile ti oy ti co'ntontique. 


text:
<pb/>Hech yu'un hech oyucutic. Ti jc'antic ti jpastic ti c'usi leque. Mu xu', yu'un oy mulil ti co'ntontic chca'itic. 


text:
Pero yan mantal xch'unoj ti jbec'taltique chquiltic yu'un tscontrain ti mantale ti ja' jun co'ntontic ti jc'antic ti jch'untique. Hech yu'un chucbilucutic yu'un ti mulile yu'un ja' tsc'an mulil ti jbec'taltique. 


text:
Uts jbatic yu'un mu xu' cu'untic chquiltic, yu'un oyucutic to ti sventa ch'ayel chijbat xchi'uc avi jbec'taltic li'to. Ti co'ntontic jch'unojbetic smantal ti Diose. Ti sventa ti jbec'taltique jch'unojtic mulil. ¿C'u che'el xu' chijcol loq'uel yu'un hech mu ch'ayeluc chijbat xchi'uc avi jbec'taltic li'to? Hocol yal ti Diose ti chijcol loq'uel ti sventa ti Cajvaltic Jesucristoe.<pb/>


text:
Yu'un ti oyucutic xa ti stojol ti Cristo Jesuse, hech yu'un mu xa xijyac'bucutic quich'tic castigo yu'un jmultic ti Diose. 


text:
Yu'un ti sventa ti Cristo Jesuse chijcuxiucutic sbatel osil. Hech yu'un nijcol xa loq'uel ti sventa mulil xchi'uc ti sventa ti ch'ayel chijbate. 


text:
Scoj ti mu'yuc yip ti jbec'taltique hech yu'un muc xu' yu'un ti mantaletique ti hech toj co'ntontic chijc'ot ti stojol ti Diose. Hech yu'un ti Diose laj stac talel ti Snich'one. Ti sbec'tale ti laj yich'e, ja' hech chaj c'u che'el jbec'taltic ti ch-ic'van ti mulile. Scoj jmultic ti itale. Ti c'alal laj yich' castigo cu'untic ti Cajvaltique, ja'to ilaj yip ti mulile ti ch-ic'van ti jbec'taltique. 


text:
Hech laj spas, yu'un hech toj co'ntontic chijc'ot hech chaj c'u che'el tsc'an ti mantaletique. Yu'un mu xa xcac' jbatic ti abatinel yu'un ti jbec'taltique. Ja' chcac' jbatic ti abatinel yu'un ti Ch'ul Espíritue. 


text:
<pb/>Yu'un scotol ti much'u chch'umbeic smantal ti sbec'talique, ja' no'ox batem ti yo'ntonic ti c'usi tsc'an ti sbec'talique. Scotol ti much'u tspasic ti muc' ti Ch'ul Espíritue, ja' batem ti yo'ntonic ti c'u che'el tsc'an ti Ch'ul Espíritue. 


text:
Mi ja' batem ti co'ntontic ti c'usi tsc'an ti jbec'taltique, ja' sventa ch'ayel chijbat obi. Mi ja' batem ti co'ntontic ti c'u che'el tsc'an ti Ch'ul Espíritue, ja' sventa jcuxlejaltic sbatel osil obi. Ja' sventa jun co'ntontic obi. 


text:
Yu'un ti much'u ja' no'ox batem ti yo'ntonic ti c'usi tsc'an ti sbec'talique, ja' tscontrainic ti Diose. Ja' mu xch'umbeic smantal ti Diose. Mu xu' yu'unic chch'unic. 


text:
Hech yu'un scotol ti much'utic chch'umbeic smantal ti sbec'talique, mu lecuc yo'nton ti Diose yu'unic. 


text:
<pb/>Ti ho'oxuque yu'un ti nainem ti avo'ntonic ti Ch'ul Espíritu yu'un ti Diose hech yu'un ma'uc sventainojoxuc ti abec'talique, ja' sventainojoxuc ti Ch'ul Espíritue. Ti much'u mu yich'ojuc ti Ch'ul Espíritu yu'un ti Cristoe, mu'yuc ti stojol ti Cristoe. 


text:
Ti ho'oxuque yu'un oy ti avo'ntonic ti Cristoe, hech yu'un chacuxiic sbatel osil. Manchuc mi chcham ti abec'tale scoj ti mulile, chacuxiic yu'un ti toj avo'ntonic chayiloxuc ti Diose. 


text:
Ti Diose laj xcha'cuses loq'uel tal ti ch'en ti Jesuse. Hech yu'un yu'un ti nainem ti avo'ntonic ti Ch'ul Espíritu yu'un ti Diose, ti Diose ti laj xcha'cuses loq'uel tal ti ch'en ti Jesuse, ja' ta ono'ox chaxcha'cusesbot uc abec'talic ti sc'opilal chchame. Ti sventa ti Ch'ul Espíritu yu'une ti nainem ti avo'ntonique hech yu'un chaxcha'cusesbot ti abec'talique. 


text:
<pb/>Hech yu'un, quermanotac, mu persauc ti chisventainucutic ti jbec'taltique. Mu xtun mi ti jch'umbetic smantal ti jbec'taltique. 


text:
Yu'un mi ja' chcac' chisventainucutic ti jbec'taltique, ja' ch'ayel chijbat yu'un. Mi mu jch'umbetic smantal ti jbec'taltique, ja' chijcuxi sbatel osil. Ja' ti sventa ti Ch'ul Espíritue ti xu' cu'untic ti mu jch'umbetic smantal ti jbec'taltique. 


text:
<pb/>Yu'un scotol ti much'utic chventainat yu'un ti Ch'ul Espíritu yu'un ti Diose, ja' me yol snich'on ti Diose. 


text:
Yu'un quich'ojtic ti Ch'ul Espíritue, ma'uc yu'un nijcha'och yan vuelta ti mozoil yu'un ti xi'ele. Yu'un ja' yol snich'on Dios nijc'otucutic, hech Tote, xijchi ti stojol. 


text:
Ti jna'tic ti co'ntontic ti yol snich'onucutic ti Diose yu'un ja' chijyac'bucutic jna'tic ti Ch'ul Espíritue. 


text:
Yu'un yol snich'onucutic ti Diose, hech yu'un chijyac'bucutic jventaintic scotol ti c'utic oy yu'une. Scotol hech chaj c'u che'el i'ac'bat xa ti Cristoe, ja' no'ox hech chijyac'bucutic uc. Yu'un mi co'ol chquich'tic vocol hech chaj c'u che'el laj yich' ti Cajvaltique, hech co'ol chij'ac'at ti pasel ti muc' xchi'uc. 


text:
<pb/>Hech jch'unoj. Ti c'u yepal chquich'tic vocol ti ora to, mu xco'olaj xchi'uc ti c'u yepal utsilal ti jtatic ti yan c'ac'al. Ja' más jelaven chquich'tic ti utsilale. 


text:
Yu'un scotol ti c'utic pasbil yu'un ti Diose, ja' no'ox tsmalaic ya'yel ti c'usi ora chc'ot yorail ti ch-ac'at ti q'uelel ti much'utic yol snich'on ti Diose yu'un ja' yorail chcha'lecub uc. 


text:
Yu'un scotol ti c'utic pasbil yu'un ti Diose, ja' isoc scotol. Mu stucuc laj soques sba. Ja' smantal ti Diose ti hech isoque. Pero chapal xa sc'opilal ti chcha'lecub yan vueltae. 


text:
Yu'un scotol ti c'utic pasbil yu'un ti Diose chcha'lecub yan vuelta hech yu'un mu xa xc'a'. Hech chcom yu'un ti chc'a'e. Hech yu'un ja' no'ox hech uc ti yol snich'on ti Diose chcom yu'unic ti chc'a'ique. Co'ol chcolic loq'uel ti libre xchi'uc ti yol snich'on ti Diose xchi'uc ti c'utic oy li' ti balumile. Hech yu'un jelaven yutsil ti ta xa xcom yu'unic ti chc'a'ique. 


text:
Yu'un ti jna'tic ti c'alal ti sliqueb asta ti ora to scotol ti c'utic pasbil yu'un ti Diose oy svocol ya'yel yu'un mu to chcom yu'un ti chcuxib, o chc'a'. Hech chaj c'u che'el ti ants ti po'ot xa chcol ti alajele ti oy to svocole. 


text:
Mu stucuc no'ox oy svocol ti c'utic pasbile. Ho'ucutic uc, manchuc mi quich'ojtic ti Ch'ul Espíritue, ti ja' señail ti utsilale ti c'u x'elan chc'ot quich'tique, oy jvocoltic uc. Yu'un cac'oj jbatic ti jmalatic ti chquich'tic ti ach' jbec'taltique ti mu xc'a'e, yu'un hech chvinaj ti yol snich'onucutic ti Diose. 


text:
Chijcolucutic, hech jch'unojtic. Ti c'usi ti jmalatique yu'un mu to chvinaj ti jsatic hech yu'un ti jmalatic. Yu'un ti c'usi quilojtic xa ti jsatique, mu xa jmalatic. 


text:
<pb/>Chiscoltaucutic uc ti Ch'ul Espíritue yu'un mu'yuc yip co'ntontic jtuctic. Ti ho'ucutique mu jna'tic c'usi lec ti jc'ambetic ti Diose ti c'alal mu'yuc yip ti co'ntontique. Yu'un ti jiq'uilan co'ntontique ja' ti sventa ti Ch'ul Espíritue, yu'un ja' tsc'opon Dios ti jtojoltic. 


text:
Ti Diose sna'ojbucutic co'ntontic ti c'usi ti jc'antique, hech yu'un cha'ibe sjam ti c'alal ch-albat yu'un ti Ch'ul Espíritue. Yu'un ti Ch'ul Espíritue sna'ojbe yo'nton ti Diose hech yu'un chisc'opombucutic Dios ti jtojoltic, ho'ucutic ti oyucutic ti stojol ti Diose. Ja' sc'opilal ti ja' sventa cutsilaltic chc'ot scotol jvocoltic ti chquich'tique 


text:
<pb/>Ti jna'tic ti ja' sventa cutsilaltic chc'ot scotol, xchi'uc ti vocol ti chquich'tic ti ora to, ho'ucutic ti c'ux ti co'ntontic ti Diose, ho'ucutic ti ic'bilucutic ti stojol yu'un hech snopoj ti yo'nton. 


text:
Yu'un jcotoltic ti t'ujbilucutic yu'un ti Diose, vo'one t'ujbilucutic. Ma'uc to no'ox laj st'ujucutic ti Diose. Chapambil jc'opilaltic vo'one yu'un ti co'ol co'ntontic chijc'ot xchi'uc ti Snich'one. Ja' ba banquilal ic'ot xa cu'untic. Manchuc mi epucutic, ja' yits'inucutic jcotoltic. 


text:
Hech jc'opilaltic yu'un ti Diose ti vo'onee, hech yu'un nijyic'ucutic ti stojol. C'alal ti nijyic'ucutic xa ti stojole, laj yac'ucutic ti libre yu'un jmultic. C'alal ti laj xa yac'ucutic ti libre yu'un ti jmultique, hech jun no'ox yutsil nijc'otucutic yu'un ja' snich'on Dios nijc'otucutic o. 


text:
<pb/>Mu'yuc xa c'usi yan chcaltic yu'un snich'onucutic xa ti Diose. Yu'un lec chijyilucutic ti Diose, hech yu'un manchuc mi oy much'u chiscontrainucutique, muc un chijxi'. 


text:
Ti Diose muc xc'uxubin ti mero Snich'one. Ja' laj yac' ti milel cu'untic jcotoltic. Yu'un ti hech laj spase, hech yu'un chijyac'bucutic scotol yan uc. 


text:
Dios ti laj xa yac'ucutic ti libre yu'un ti jmultique, hech yu'un mu'yuc xa much'u yan chisa'bucutic jmultic, ho'ucutic ti t'ujbilucutic yu'un ti Diose. 


text:
Cristo ti icham yu'un ti jmultique, hech yu'un mu'yuc xa much'u yan xu' chal ti oy ti jmultique ti ho'ucutique. Yu'un ti Cristoe icha'cuxi loq'uel ti ch'en. Te pasbil xa ti muc' te ti sbats'ic'ob ti Diose. Te chc'opoj cu'untic te ti stojol ti Diose. 


text:
Mu'yuc xa yan c'usi xu' chc'ot ti pasel yu'un ti hech mu xixc'uxubinucutic ti Cristoe. Manchuc mi chquich'tic vocol, manchuc mi chquich'tic ilbajinel, manchuc mi chquich'tic contrainel, manchuc mi chca'itic vi'nal, manchuc mi mu'yuc jc'u'tic, manchuc mi chapal jc'opilaltic, manchuc mi jc'opilaltic chquich'tic machit, c'ux chijya'yucutic ti Cristoe, mu xiscomesucutic. 


text:
Hech ts'ibabil ti sc'op ti Diose:<pb/>Ho'ot ti aventa ti scotol ora quechel jc'opilaltutic chilajtutic ti milel.<pb/>Hech chaj c'u che'el ti carneroe ti chapambil xa sc'opilal mi chmilate, ja' hech jc'opilaltutic, ti xchie. 


text:
Ti vocol ti li' chquich'tic ti balumile, lec chcuch cu'untic scotol ti sventa ti Cristoe ti c'uxucutic ti yo'ntone. 


text:
Hech yu'un hech jch'unoj ti c'uxucutic o ti yo'nton ti Diose. Manchuc mi chijcham, manchuc mi cuxulucutic to jayib c'ac'al li' ti balumile, c'uxucutic ti yo'nton. Mi ch'ul abat, mi pucuj, mi yan, mu xu' tspajes ti c'uxucutic ti yo'nton ti Diose. Manchuc mi oy c'utic chc'ot ti pasel ti ora to, mi yan to c'ac'al, c'uxucutic ti yo'nton. 


text:
Buc no'ox oyucutic mu xu' tspajesat ti c'uxucutic ti yo'nton ti Diose. Yu'un c'uxucutic o ti yo'nton ti Diose ti sventa ti Cajvaltic Cristo Jesuse.<pb/>


text:
Yu'un jch'unojbe sc'op ti Cristoe hech yu'un melel chcal ti ep chquich' mul yu'un mu xch'unojuc ti jchi'iltique, ja' ti jchi'il jbatic ti sventa jbec'taltique. Scotol c'ac'al oyun ti ich'mul ti sventaic. Mu yu'unuc ti jnop c'op. Ja' sna' ti Ch'ul Espíritue ti oy ti co'ntone ti taca xu' ti jel jbatutic xchi'uc ti jchi'iltique, ho'on chiloc' ti stojol Cristo, ja' ac'o ochuc ti stojol ti Cristoe ti jchi'iltique, hech ti jc'an. 


text:
Co'ol yelnich'onucutic Israel xchi'uc. Co'ol t'ujbilucutic xchi'uc yu'un co'ol jtotinojtic ti Diose xchi'uc. Ti Diose i'ac'bat tal squeval ti stojolic ti antiguo jtatamoltic xchi'uque ti c'alal yac'oj sba chanavic ti vo'one. Ti Diose laj spas trato xchi'uc ti jtatamoltique. I'ac'batic ti mantaletique. I'albatic c'u che'el tspasic ti templonucule yo' bu tsc'oponic ti Diose. Hech i'albatic yu'un ti Diose: “Te ti atojolic chloc' tal jun ajvalil, ja' ti chaspasoxuc ti mantal, ho'oxuc ti yelnich'onoxuc ti Israele”, x'utatic yu'un ti Diose. 


text:
Ja' totil cu'untic xchi'uc ti antiguo jtatamoltique ti it'ujatic yu'un ti Diose ti vo'onee. Ja' ihul ti jventatic, ti ho'ucutique ti yelnich'onucutic ti Israele, ti Jcoltavaneje ti sventa jbec'taltic. Ti Jcoltavaneje ja' Dios ti scotol sventainoje, ti tspasat ti muc' sbatel osile. Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel. Ja' sc'opilal ti ja' no'ox ti much'u chc'uxubinat yu'un ti Diose cht'ujat yu'un chcolic 


text:
<pb/>Yu'un ti mu jcotolticuc jch'unojtique, mu yu'unuc muc xc'ot ti pasel ti sc'op ti Diose. Ja' no'ox yu'un ti mu jcotolticuc yelnich'onucutic ti Israele ti sventa xch'unojel yo'nton. Ja' no'ox yelnich'onucutic ti sventa sbec'tal. 


text:
Hech uc mu jcotolticuc yelnich'onucutic ti Abrahame ti sventa xch'unojel yo'nton. Ja' no'ox yelnich'onucutic ti sventa sbec'tal. Yu'un hech i'albat yu'un ti Diose ti Abrahame: “Ja' avelnich'on chquil ti yol xnich'nab ti Isaaque”, ti x'utate. 


text:
Hech sjam. Yu'un stuc no'ox smantal ti Abrahame ti inich'naje, hech itaat ti Ismaele, hech yu'un ma'uc yol xnich'nab ti Diose ch-ilat yu'un ti Diose ti yol xnich'nab ti Ismaele. Pero yu'un hech albil ti Abrahame yu'un ti Diose, hech yu'un i'ac'bat ti Isaaque, hech yu'un yol xnich'nab ti Diose ch-ilat yu'un ti Diose ti yol xnich'nab ti Isaaque. 


text:
Yu'un hech i'albat ti Abrahame yu'un ti Diose: “Hech chaj c'u che'el to ja' hech chisut tal c'alal ti habil. Oy xa yol ti Sarae. Querem ti yole”, x'utat. 


text:
Ma'uc no'ox Isaac ti hech i'albat sc'opilal yu'un ti Diose. Patil c'alal vinic xa ti Isaaque, c'alal yic'oj xa Rebeca yu'un yajnil, laj slic yol ti Rebecae. Vats ti yole. C'alal mu to ch-an ti vatse, hech i'albat ti Rebecae yu'un ti Diose: “Ti banquilale ja' ch-abatinat yu'un ti yits'ine. Ja' ch-abatinvan ti its'inale”, x'utat. Yu'un hech ts'ibabil ti sc'op ti Diose: “C'ux ti co'nton ti Jacobe. Mu c'uxuc ti co'nton ti Esaue”, ti xchie. Hech laj yal ti Diose c'alal mu to ch-an ti ololetique, c'alal mu to chvinaj mi lec ti c'usi tspasique, mi mu lecuc ti c'usi tspasique. Ja' no'ox hech laj spas ti Diose hech chaj c'u che'el ti snopoj ono'ox ti yo'ntone ti c'alal laj st'uje. Ma'uc ti sventa yabtel ti it'ujat yu'un ti Diose ti june, muc xt'ujat ti yane. Ja' no'ox yu'un hech laj sc'an yo'nton ti Diose. 


text:
Yu'un ti Diose hech laj yalbe ti Moisese: “Ti jc'uxubin ti much'u ti jc'an ti jc'uxubine. Mi tsc'an co'nton ti c'ux chca'ie, hech c'ux chca'i”, xchi. 


text:
Hech yu'un ma'uc ti c'u x'elan yo'nton jujun, ma'uc ti c'u x'elan yabtel jujun. Ja' no'ox ti much'u chc'uxubinat yu'un ti Diose cht'ujat. 


text:
Yu'un ts'ibabil ti sun ti Diose ti hech i'albat ti Faraone ti vo'one: “Laj xa cac'bot avabtel yu'un chcac' ti q'uelel ti aventa ti jelaven jp'ijile. Hech chpuc jc'opilal ti sjoylejal balumil”, xchi ti Diose. 


text:
Hech yu'un ti Diose chc'uxubin ti much'u tsc'an chc'uxubine. Mi tsc'an yo'nton tstsatsubtasbe yo'nton jun crixchano, tstsatsub ti yo'ntone. 


text:
<pb/>“Mu xu' chistic'bucutic jmultic ti ho'ucutique yu'un snopoj ti Diose ti tst'uj stuc ti much'u tsc'an tscolta”, mi xachiique, hech chacalbot. 


text:
“¿Much'uot chacuy aba ti hech chatac'be sc'op ti Diose?” chacut. Taca c'opojuc ti p'ine ti pasbil ti ach'ele “¿c'u yu'un hech laj ameltsanun?” taca xu' chut ti much'u imeltsanat yu'une, ¡bu ba sjamuc yu'un ja' imeltsanat yu'un! 


text:
Yu'un ti jmeltsanejp'ine mi hech tsc'an ti yo'ntone, ti jop' no'ox ach'el xu' tsmeltsan jun p'in ti chc'uxubine o xu' tsmeltsan jun p'in ti mu sc'uxubine. Ti c'usi tsc'an ti yo'ntone, xu' tspas. 


text:
Ja' no'ox hech uc ti Diose ti c'usi tsc'an ti yo'ntone xu' tspas xchi'uc ti much'u pasbil yu'une. Mi tsc'an to tsts'icbe sbolil yo'ntonic ti much'utic quechel yilintael yu'un, ja' ti sc'opilal ch'ayel chbatique, yu'un ta to xc'uxubin ti much'utic ti t'ujbilic yu'un ti vo'one yu'un chba chi'inatuc te ti utsilal, xu' tspas. Xu' tslecubtas ti much'utic t'ujbilic yu'un, xu' chac'be yutsil yo'ntonic. Hech scotolic tsq'uelic ti jun no'ox yutsil chc'otic ti much'utic sc'opilal chcolique. Pero ta ono'ox sta yorail ti chac' ti q'uelel ti chac' batel yu'un ch'ayel chbatic ti much'utic hech ono'ox sc'opilalique. 


text:
<pb/>Ti hech sc'opilal ti chich'ic c'uxubinele, ja' ho'ucutic obi yu'un laj xa yic'ucutic ti stojol. Ma'uc no'ox jc'opilaltic jtuctic ti ho'ucutic ti judioucutique. Ja' ac'opilalic uc ti ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. 


text:
Yu'un hech ts'ibabil ti sun ti Osease, ja' ti j'alc'op yu'un ti Diose:<pb/>Ti much'utic ti muc xiyojtiquinucun ti vo'onee, ja' cu'un chc'ot.<pb/>Ti much'utic mu c'uxubimbiluc cu'un ti vo'onee, ja' ti jc'uxubin.<pb/> 


text:
Ja' ti hech albil sc'opilalic:<pb/>“Ti ho'oxuque mu t'ujbilucoxuc yu'un ti Diose, ti x'utatic ti vo'onee, ja' col jnich'nab chc'otic, ho'on ti Diosune, ho'on ti jtalel cuxulune”, xchi ti Diose, xchi ti Osease. 


text:
<pb/>Ti Isaíase hech laj yalbucutic jc'opilaltic, ho'ucutic ti yelnich'onucutic ti Israel xchi'uque: “Ho'ucutic ti yelnich'onucutic ti Israele, ja' hech quepaltic chijc'ot hech chaj c'u che'el hi' te ti nab ti mu stac' atiele, pero mu jcotolticuc chijcolucutic. Atabil no'ox chijcolucutic. 


text:
C'alal mi laj sta yorail chchapan ti Cajvaltic Diose, jp'el no'ox mantal chal. Ti ora chchapaj yu'un. Ti ora chtal castigo ti sjoylejal ti balumile. Ja' no'ox chcol ti much'u chcol yu'un ti castigoe”, xchi ti Isaíase. 


text:
Hech laj yal uc ti Isaíase ti vo'onee:<pb/>Ti manchuc ta to xiscoltaucutic comel juncha'vo'ucutic ti Cajvaltic Diose ti ja' sventainoj scotole, j'ech'el chijtup' ti hechuque hech chaj c'u che'el ti much'utic te nacajtic ti vo'onee ti Sodoma xchi'uc ti Gomorrae ti j'ech'el itup'ique, ti xchi ti Isaíase. Ja' sc'opilal ti muc xch'unic ti ja' Jcoltavanej cu'untic ti Cajvaltique ti judioetique 


text:
<pb/>“¿Much'utic toj yo'ntonic ch-ilatic yu'un ti Diose che'e?” mi xachiique, hech chacalbot. Ti yanlum crixchanoetique ti muc sa'ic ti toj yo'ntonic ch-ilatic yu'un ti Diose, ja' toj yo'ntonic chil ti Diose ti ora to ti sventa xch'unojel yo'ntonic. 


text:
Ti jchi'iltique, ho'ucutic ti yelnich'onucutic ti Israele xchi'uque, yu'un ti chch'unic ti mantaletic tscuyique, hech toj yo'ntonic ch-ilatic yu'un ti Diose tscuyic. Pero mu hechuc toj yo'ntonic ch-ilatic yu'un ti Diose. 


text:
“¿C'u yu'un?” mi xachiique, yu'un mu xch'unic ti toj yo'ntonic ch-ilatic yu'un ti Diose ti sventa xch'unojel yo'ntonic. Ja' tscuyic ti toj yo'ntonic ch-ilatic yu'un ti Diose ti sventa yabtelic. Ja' hech chaj c'u che'el ti much'u laj sp'osi yacan ip'aj ti lum, ja' hechic yu'un mu xch'unic ti ac'bil yabtel yu'un ti Diose ti Jesucristoe. Hech ono'ox ts'ibabil sc'opilalic ti vo'one:<pb/>Ti jteclum Sión, ja' ti Jerusalene, te chcac' ti much'u t'ujbil cu'une.<pb/>Ti much'u mu spas ti muc' ti much'u t'ujbil cu'une, ja' hech chaj c'u che'el ti much'u tsp'osi yacan chp'aj ti lum, chc'ot smaj sba ti ba ton.<pb/>Scotol ti much'utic chch'unic ti ja' chcoltaatic yu'une, ja' lec chquil, xchi ti Diose.<pb/>


text:
Quermanotac, taca coluc ti jchi'iltique, nichim no'ox co'nton. Hech yu'un scotol c'ac'al ti jc'opombe Dios ti stojolic yu'un ac'o coluc. 


text:
Lec ti toyol yo'ntonic ti stojol ti Diose, pero hovil. Mu hechuc ti ch'unel ti Diose hech chaj c'u che'el chch'unic. 


text:
Yu'un mu xch'unic ti chijyac'bucutic toj co'ntontic ti Diose. Yu'un tscuyic ti hech toj yo'ntonic chc'otic ti sventa yabtelic, hech yu'un mu sc'an ti ch-ac'batic toj yo'ntonic yu'un ti Diose. 


text:
Yu'un i'ay xa ti Cristoe hech yu'un ilaj sc'opilal ti mantaletique. Yu'un hech xu' ti toj yo'nton ch-ilat yu'un ti Diose scotol ti much'utic chch'unic ti icham yu'unic ti Cristoe. 


text:
<pb/>Yu'un ti Moisese laj sts'iba ti c'u che'el toj co'ntontic chijyil yu'un ti jch'untic ti mantaletique. Hech laj yal: “Ti much'u chch'un scotol ti jmantale, ja' chcuxi sbatel osil”, xchi ti Diose, xchi ti Moisese. Pero mu'yuc much'u ihu' yu'un laj xch'un scotol. 


text:
Ti ho'ucutique ti toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose ti sventa xch'unojel co'ntontique, mu yu'unuc ta to xba quic'tic tal ti vinajel ti Jcoltavanej cu'untique. Mu yu'unuc ta to xba jsa'tic yo' bu ti much'utic mucajtic ti ch'ene. Yu'un i'ay xa li' ti balumile ti Cristoe, icham, icha'cuxi loq'uel ti ch'en, patil isut batel ti vinajel, te xa oy ti ora to. Hech yu'un mu nomuc ti jcoleltique, li' xa oy ti jtojoltiqui. Yu'un mi jamal chcaltic ti ja' Cajvaltic cu'untic ti Jesuse, mi jch'unojtic ti icha'cusesat loq'uel tal ti ch'en yu'un ti Diose, hech chijcolucutic sbatel osil. Hech cac'oj jba ti jcholtutic. 


text:
Yu'un mi oy xch'unojel co'ntontic, ja' toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose. Mi jamal chcaltic ti ja' Cajvaltic cu'untique, hech yu'un chijcolucutic o. 


text:
<pb/>Yu'un hech ts'ibabil comel ti sun ti Diose ti vo'one: “Scotol ti much'u chch'unic ti chcoltaat yu'un ti Jnich'one, mi jutuc mu xlaj ti lo'lael”, xchi ti Diose. 


text:
Ti Diose mu'yuc sc'opilal mi judioucutic, mi yanlum crixchanooxuc. Ti Diose ja' ajvalil cu'untic jcotoltic. Co'ol chc'uxubin scotol ti much'utic chalbeic vocol ti stojole. Ep chijyac'bucutic bendición jcotoltic. 


text:
¡Bu ba yalbeic vocol ti stojol ti Cajvaltique mi mu xch'unic ti chcoltaatic yu'un! ¿C'u chut xch'unic mi mu ya'yojbuc sc'opilale? ¿C'u che'el cha'ibeic sc'opilal mi mu'yuc much'u chba xcholbe ya'yique? 


text:
¡Bu ba xcholic ti sc'op ti Diose mi mu tacbiluc batel yu'un ti Diose! Hech ts'ibabil comel: “Lec ch-a'ibat sc'op ti much'utic chba xcholic ti lequil ach' c'ope”, ti xchie. 


text:
<pb/>Tsc'an ti Diose ti chcol scotolic pero mu scotoluc xch'unojic ti lequil ach' c'ope. Ja' no'ox hech laj yal uc ti Isaíase ti vo'onee. Hech laj yal: “Cajval, jun to mu'yuc much'u chch'un ti ac'op ti calojbetutique”, xchi ti Isaíase, xut ti Diose. 


text:
Yu'un ja'to mi laj ya'yique, ja'to xu' chch'unic. Ti c'usi tsc'an ti cha'yique, ja' tsc'an ti ac'o ya'ibe sc'opilal ti Cristoe. 


text:
<pb/>“¿Mi yu'un mu to ya'yojbuc ti sc'opilal ti Cristoe?” mi xachie, ya'yoj xa hech chaj c'u che'el chal ti sc'op ti Diose:<pb/>Chpuc sc'opilal ti sjoylejal balumil.<pb/>Buc no'ox oy crixchanoetic chpucbat ti sc'opilale, ti xchie. 


text:
“¿Mi yu'un mu ya'yojuc ti jchi'iltique ti oy yanlum crixchanoetic tst'uj ti Diose mi mu jch'untic ti ho'ucutique ti yelnich'onucutic ti Israele?” mi xachie, ya'yojic. Yu'un primero hech laj yal ti Moisese:<pb/>Chquic' ti jtojol ep ti tos yanlum crixchanoetic yu'un hech chcac' bic'tajuc avo'ntonic.<pb/>Ja' ti much'utic j'ech'el mu xisna'ucune, yu'un hech ac'o xa'ilinic, xchi ti Diose, hech x'utat ti Moisese. 


text:
Ti Isaíase más jamal laj yal:<pb/>Chistaucun ti much'utic mu xisa'ucune.<pb/>Jtuc chcac' jba ti ojtiquinel ti stojolic ti much'utic mu'yuc jtu ti yo'ntonique, xchi ti Diose, hech x'utat ti Isaíase. Ja' ac'opilalic ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. 


text:
Ho'ucutic ti yelnich'onucutic ti Israele, ja' hech chijyalbucutic jc'opilaltic ti Isaíase: “Sjunul c'ac'al laj xa quiq'uilan tal ti jtojol ti achi'iltaque. Mu sc'an xch'unic tal. Ja' no'ox tstoy sbaic ti jtojol”, xchi ti Diose, hech x'utat ti Isaíase.<pb/>


text:
“¿Mi yu'un j'ech'el laj xa stenucutic comel ti Diose ti ho'ucutique ti t'ujbilucutic yu'une, ho'ucutic ti yelnich'onucutic ti Israele?” mi xachiique, ¡bu ba stenojucutic comel! Yu'un ho'oni yelnich'onun ti Israel uque. Ho'oni yelnich'onun ti Abraham uque. Ho'oni ja' jtatamol ti Benjamine. 


text:
Ti Diose scotol t'ujbilic yu'un. Ja' no'ox hech uc sna'oj ti Diose ti ep ti chp'ajbat sc'ope. Sna'oj uc ti Diose ti c'u yepal ti t'ujbilic yu'une ti chch'unic ti sventa xch'unojel yo'ntonic chcolique. ¿Mi yu'un mu xa xana'ic ti hech ts'ibabil ti sun ti Diose ti hech laj scuy ti Elíase ti stuc xa no'ox xch'unojbe sc'op ti Diose? Hech yu'un lic yalbe ti Diose ti c'utic smulic ti xchi'iltaque. Hech laj yal: 


text:
“Cajval, ti jchi'iltaque laj xa smilic ti j'alc'opetic avu'une. Laj xa sjinic ti scajaneb amotone. Jtuc xa no'ox j'alc'opun avu'un. Ti ora to tsc'an chismilucun uc”, xchi ti Elíase, xut ti Diose. 


text:
¿Mi yu'un mu xana'ic ti hech itac'av ti Diose? Hech laj yal: “Mu hechuc. Oy to hucmil ti achi'iltaque ti t'ujbilic cu'une ti chcolique ti mu squejanojuc sbaic ti stojol ti santo Baale”, ti x'utat ti Elíase. 


text:
Ja' no'ox hech uc ti ora to oy to t'ujbilic yu'un ti Diose ti chcolique ti jchi'iltique ti sventa yutsil yo'nton ti Diose. 


text:
Stuc yutsil yo'nton i'ic'van ti Diose ti hech it'ujatique, hech yu'un ma'uc ti sventa yabtelic ti hech it'ujatique. Ti ja'uc ti sventa yabtelic it'ujatique, mu'yuc sc'opilal ti oy yutsil yo'nton ti Diose ti hechuque. 


text:
<pb/>¿C'usi chcaltic che'e yu'un ti mu jcotolticuc toj co'ntontic chijyil ti Diose, ho'ucutic ti yelnich'onucutic ti Israele, manchuc mi toyol co'ntontic laj jc'antic jcotoltic? Ja' no'ox toj co'ntontic chijyil ti Diose mi oy jc'opilaltic chijcol yu'un ono'oxe, ja' no'ox ti c'u quepaltic ti oy xch'unojel co'ntontique. Ti c'u yepal ti chch'unic ti sventa yabtelic chcolique ja' no'ox más ipimub yo'ntonic hech yu'un mu xa xa'yic tijel. 


text:
Hech chaj c'u che'el ts'ibabil comel: “Ti Diose laj xch'aybe yo'ntonic. Hech yu'un mu xa xu' tsq'uelic ti satic. Mu xa x'och c'op ti xchiquinic. Chamenic ic'ot ya'yel. Hech oyic asta ti ora to”, ti xchie. 


text:
Hech laj yal ti Davide:<pb/>Hech chaj c'u che'el ti ts'i' ti chbic'taj yo'nton yu'un ti ti'bole pero ja' no'ox chlic milatuc yu'un, ja' no'ox hech uc ti jchi'iltique ti pimuben yo'ntonique.<pb/>Manchuc mi staojic ep bendición ti ora to, ja' tsta yorail ti chc'ataj ti castigo yu'unic.<pb/>Ja' stojol yabtelic chc'ot ti castigoe.<pb/> 


text:
Chch'aybat yo'ntonic hech yu'un mu xa xu' tsq'uelic ti satic.<pb/>Mu xa xu' tstoy sbaic o yu'un tsots ti castigoe, xchi ti Davide. Ja' sc'opilal ti i'otesatic ti yanlum crixchanoetique 


text:
<pb/>“¿Mi yu'un j'ech'el ilaj sc'opilal ti chcolic ti achi'iltaque yu'un ti muc xch'unic ti totiletic avu'unique xchi'uc ti achi'iltaque ti ja' ac'bil yabtel yu'un ti Diose ti Cristoe?” mi xachiic ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque, mu hechuc. Yu'un ti sventa ti muc xch'unic ti jchi'iltaque, ja' yorail ti ic'ot colel ti aventaic, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. Yu'un ho'ot ic'ot ti aventa ti colele, yu'un ac'o bic'tajuc yo'ntonic ti jchi'iltaque, ho'ontutic ti yelnich'onuntutic ti Israel xchi'uque. 


text:
Yu'un ti muc xch'unic ti jchi'iltaque hech yu'un i'ac'bat ep bendición scotol crixchanoetic ti sjoylejal balumil. Yu'un ti oy palta yu'un ti jchi'iltaque, hech yu'un na'ac'batic ep bendición, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. Hech yu'un c'alal chlic xch'unic ti yan to c'ac'al ep ti jchi'iltaque, jun no'ox yutsil chijc'ot jcotoltic. 


text:
<pb/>Ho'oxuc ti yanlum vinicoxuque hech chacalbe. Yu'un laj xa yac'bun cabtel ti Diose yu'un chajcholboxuc ti sc'ope, hech yu'un chcac' persa ti cabtele. 


text:
Yu'un ti hech chcac' persa ti cabtele, yu'un hech ac'o bic'tajuc yo'ntonic ti jchi'iltaque, yu'un me hech oy chcolic uc ti jventa. 


text:
Yu'un ti icomesat ti jchi'iltaque, oy c'usi lec ic'ot ti pasel, ja' ti i'ic'at scotol crixchanoetic ti sjoylejal balumile. Hech yu'un ti tsta yorail chcolic scotolic ti c'u yepalic ti jchi'iltaque ti yan to c'ac'al, jun no'ox yutsil chc'ot obi. 


text:
Ho'ontutic ti t'ujbiluntutic yu'un ti Diose ti ho'ontutic ti yelnich'onuntutic ti Israele, ja' ti c'u yepal hech jc'opilaltutic ti chicoltutique, ja' hech chac c'u che'el jp'ej chamen ixim scotol ti c'u yepal t'ujbilique. Ti jtuch' ti chac'beic ti Diose, ja' señail ti yu'un Dios scotol ti c'u smuc'ule. Ja' ti jtuch'e, ja' ti jtatamoltutique asta tsts'aqui ti jp'eje ja'to mi laj xa yic' scotol ti c'u yepal t'ujbilic ono'ox yu'un ti Diose. Ti jtatamoltutique jun to te'. Ja' quibiltutic yu'un ja' sba it'ujatic. Ho'ontutic xchi'uc ti jchi'iltaque ja' sc'obuntutic ti jtatamoltutique. Hech yu'un yu'ununtutic ti Diose ti c'u yepal t'ujbiluntutic yu'un ono'ox ti Diose. Yu'un hech ti jch'untutic ti sventa xch'unojel co'ntontutic hech chaj c'u che'el laj xch'un ti jtatamoltutique. 


text:
<pb/>Ti jchi'iltaque ti mu'yuc xch'unojel yo'ntonique ja' hech chaj c'u che'el sc'ob olivate' ti ijecat loq'uele yu'un muc xtun. Ti ho'oxuque ja' hech chaj c'u che'el ha'maltical olivate', ho'ot natic'atic ochel. Hech yu'un jun no'ox quibiltic nijc'ot xa hech yu'un laj xa ava'ibeic yutsilal. 


text:
Ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque mu me xatoy abaic yu'un ti ijecatic xa loq'uel ti jchi'iltaque yu'un ti ho'oxuc na'ic'atic ochele. Mi yu'un chac'an chatoy abaic, na'o me ti ma'uc ti aventaic ti laj yich'ic bendición ti jtatamoltutique. Pero ja' ti sventa ti jtatamoltutique ti yac'oj sba chavich'ic bendición ti ora to yu'un ja' avibilic ic'ot xa uc. 


text:
<pb/>Yu'un ti ijecatic loq'uel ti c'obte'e, yu'un ho'ucutic ono'ox te chistic'ucutic ochel, mi xachie, hech chacalbe. 


text:
Melel ti hech ic'ot ti pasel. Yu'un ti ijecatic loq'uel ti stuquique, yu'un muc xch'unic. Ti ho'oxuque ti sventa no'ox xch'unojel avo'ntonic ti tsacbiloxuc ti venta ti ora to. Hech yu'un mu me xatoy abaic, xi'anic me. 


text:
Muc spasbat perdón yu'un ti Diose ti jchi'iltaque ti t'ujbilic ono'ox yu'un, ti laj stoy sbaique ti vo'one. Hech yu'un buc xa ti ho'oxuque, mu xaspasboxuc perdón uc mi co'ol chapasic hech chaj c'u che'el laj spasique. 


text:
Ava'i c'u x'elan yutsil yo'nton ti Diose. Ava'i c'u x'elan chac' castigo uc. Laj yich'ic castigo ti much'utic ti mu sc'an chac' sbaic ti stojole. Ti ho'oxuque ep yutsil yo'nton avu'unic mi j'ech'el chavac' abaic ti stojole. Mi mu hechuc chapasic, chajecatic loq'uel uc. 


text:
Ti jchi'iltaque ti tscomesic ti c'utic chbolibtasat yu'une, ti chlic xch'unic ti yan to c'ac'ale ja' ch-otesatic. Yu'un jelaven sp'ijil ti Diose, hech yu'un xu' yu'un chotes. 


text:
Ti ho'oxuque nap'asatic ochel tal, ho'oxuc ti ha'maltical olivate'oxuque, hech na'otesatic tal ti bu ts'umbil olivate' ti mu co'oluc ats'umbalic xchi'uque. Yu'un ti hech xu' na'otesatic tal, hech yu'un más xu' ch-otesatic tal ti mero sc'ob ti te'e. Ja' sc'opilal ti ta ono'ox chcol scotol ti yelnich'nab ti Israele ti t'ujbilic ti sventa xch'unojel yo'ntonic 


text:
<pb/>Quermanotac, ti jc'an ti chava'ibeic sjam ti c'usi chc'ot ti pasele yu'un hech mu xatoy abaic. Ti ora to ep ti tsatsuben yo'ntonic ti jchi'iltaque, ho'on ti yelnich'onuntutic ti Israel xchi'uque. Ja'to mi its'aqui ti c'u yepal cha'ochic, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque, 


text:
ja'to chlic yich' ts'acubtasel ti c'u yepal ti sc'opilal ti chi'ochtutic ono'ox xchi'uque ti jchi'iltaque, ho'ontutic ti yelnich'onuntutic ti Israel xchi'uque. Yu'un hech ts'ibabil ti sc'op ti Diose:<pb/>Ho'on ti Jcoltavanejune, chital ti Jerusalén yu'un chtal jelbe yo'ntonic ti yelnich'nab ti Jacobe, yu'un hech mu xa sa'ic smulic.<pb/> 


text:
<pb/>Ep ti jchi'iltaque mu sc'an xch'unic ti ja' Jcoltavanej yu'unic ti Jesuse, hech yu'un contraimbilic yu'un ti Diose mu xu' xch'unic. Yu'un ti mu xu' xch'unique, yu'un ac'o xach'unic ti ho'oxuque. Ti yan to jchi'iltac ti yan to c'ac'al chlic c'uxubinatuc yu'un tic'ajtic ti trato ti laj spas ti Diose xchi'uc ti jtatamoltutique. 


text:
Yu'un ti hech yaloj ti oy ti jventatutic ti bendicione ta ono'ox chc'ot ti pasel. Yu'un ti “cu'unoxuc” ti xchi jc'opilaltutique yu'un ti Diose, ta ono'ox chc'ot ti pasel. 


text:
Ti achi'iltaque muc xch'unic ti vo'onee. Ti ora to laj xa avich'ic c'uxubinel scoj ti muc xch'unic stuquic ti jchi'iltaque. 


text:
Yu'un ti mu xch'unic ti ora to yu'un hech chlic yich'ic c'uxubinel ti yan jchi'iltaque ti yan to c'ac'al hech chaj c'u che'el yac'oj sba chavich'ic c'uxubinel ti ora to ti ho'oxuque. 


text:
Hech yu'un co'ol mu'yuc xch'unojel co'ntontic chijyilucutic ti Diose yu'un co'ol yac'oj sba chixc'uxubinucutic jcotoltic. Yu'un hech ono'ox snopoj ti Diose ti ja' chixc'uxubinucutic stuc. 


text:
<pb/>Ti Diose jelaven yutsil ti jyalel ti yo'ntone. Mu'yuc much'u yan hech sp'ijil. Sna' scotol. Mu'yuc much'u cha'ibe sjam ti c'usi snopoje. Mu'yuc much'u sna' ti c'u che'el tspase. 


text:
Hech chaj c'u che'el laj yal ti j'alc'op ti vo'one: “Mu stac' ti na'el ti c'u x'elan yo'nton ti Cajvaltic Diose hech yu'un muc un sc'an chanubtasel. 


text:
Mu yu'unuc jbael i'ac'bat smoton ti Cajvaltic Diose yu'un hech lic yac'be sut tal xq'uexol”, ti xchie. 


text:
Yu'un stuc spasoj scotol ti c'utic oye. Stuc sventainoj scotol ti c'utic oye. Ja' yu'un scotol ti c'utic oye. Ja' tspasat ti muc' sbatel osil. Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel.<pb/>


text:
Hech yu'un, quermanotac, chacalbeic vocol ti atojolic. Yu'un yutsil yo'nton chaxc'uxubinoxuc ti Diose, hech yu'un j'ech'el ac'o abaic ti sc'ob ti Diose xchi'uc abec'talic. Hech yu'un ti jayib xa c'ac'al li' cuxuloxuque yu'unoxuc Dios nac'otic o. Hech lec yo'nton Dios avu'unic. Ja' hech sjam ti chavac' abaic entrecal. 


text:
Mu me xanopic ti c'usi tspasic xchi'uc ti c'usi tsnopic ti crixchanoetic li' ti balumile. Yan me chanopic ti ho'oxuque yu'un hech chana'ic ti c'utic tsc'an ti Diose, ja' ti c'usi lec ti pasele, xchi'uc ti c'usi lec chil ti Diose, xchi'uc ti c'usi sventa yutsil avo'ntonique. 


text:
<pb/>Yu'un laj xa yac'bun cabtel ti Diose yu'un ti jchol ti sc'ope, hech yu'un hech chajtaq'uioxuc. Ti jujunoxuque mu me xacuyic ti atuc no'ox xu' avu'un ti abtele. Ti jujunoxuque tsc'an ti toj chanopic ti c'usi xu' avu'unic ti sventa ti Diose yu'un hech chapasbeic yabtel ti Diose. 


text:
Na'o me c'u x'elan tscolta sbaic ti abtel ti jbec'talique. Yu'un ep ti tos yich'oj sba hech xu' yu'un ti abtele mi scotolic lec ch-abtej. 


text:
Ja' no'ox hechucutic uc, manchuc mi epucutic jun no'ox c'otemucutic ti stojol ti Cristoe. Hech yu'un ja' tsc'an ti jcotoltic hech ti jcolta jbatic ti abtel yu'un hech xu' cu'untic ti yabtel ti Diose. 


text:
<pb/>Yu'un ti Diose yutsil yo'nton yac'ojbucutic jp'ijiltic jujunucutic. Mu co'oluc ti jp'ijiltic ti yac'ojbucutic ti Diose ti jujunucutique. Hech yu'un ac'o me tunucutic yu'un ti Diose. Mi ja' ac'bilot ap'ijil yu'un chaval ti sc'op ti Diose, ja' me xapas ti c'u yepal oy ti avo'nton ti sc'ope. 


text:
Mi ja' ac'bilot ap'ijil yu'un chamac'linvan, ja' me xapas. Mi ja' ac'bilot ap'ijil yu'un chachanubtasvan, ja' me xapas. 


text:
Mi ja' ac'bilot ap'ijil yu'un chataq'uivan, ja' me xapas. Mi ja' ac'bilot ap'ijil yu'un chaq'uelan ti c'usi oy avu'une, junuc me avo'nton chapas. Mi ja' ac'bilot ap'ijil yu'un chaventain ti quermanotique, toyoluc me avo'nton chapas. Mi ja' ac'bilot ap'ijil yu'un chacolta ti much'u chich' vocole, yutsiluc me avo'nton chapas. Ja' sc'opilal ti c'usi tsc'an ti jpastique yu'un jch'unojbetic sc'op ti Diose 


text:
<pb/>C'ux me xava'i abaic ti mero melel, mu me hechuc no'ox chaval. Ilintao ti c'usi chopole, ja'uc me toyol avo'nton chapas ti c'usi leque. 


text:
C'ux me xava'i abaic yu'un avermano abaic xa ti sventa Cristo. Biq'uit me chavac' abaic ti stojol ti avermanotaque yu'un chapas ti muc'. 


text:
<pb/>Nichimuc me avo'ntonic yu'un chana'ic ti chacolique. Mi chavich'ic ilbajinel, oyuc me stsatsal avo'ntonic. Scotol c'ac'al c'oponic Dios. 


text:
<pb/>Mi oy chavil chich' vocol quermanotic, coltao ti c'usi sc'ane c'uc no'ox. Ic'o ochel ti ana, mac'lino. 


text:
<pb/>Ti much'utic chayilbajinoxuque mu me xavixtalc'opta. C'ambo bendición ti stojol. Puru bendición chac'ambe. 


text:
<pb/>Mi oy nichim no'ox yo'ntonic yu'un lec ti c'usi chc'ot ti pasel yu'un, nichimuc me avo'ntonic xchi'uc. Mi oy ch-oq'uic, oc'anic xchi'uc. 


text:
<pb/>Jtosuc me avo'ntonic. Mu me xatoy abaic. Biq'uit me chavac' abaic acotolic. Ho'oni p'ijun, mu me xachiic, mu me xanopic hech. 


text:
<pb/>Ti much'u chopol ti c'usi chaspasbote, mu me xapacbe sutel. Ac'o ti q'uelel yutsil avo'ntonic ti stojol scotol crixchanoetic. 


text:
Mi xu' avu'unic ti mu'yuc pleito te ti alumalique, lec. O mi mu xu'e, ti ho'oxuque ja' no'ox aventaic ti lamajem avo'ntonic ti stojol scotol crixchanoetic ti ho'oxuque. 


text:
Ho'oxuc ti c'uxoxuc ti co'ntone, mu aventauc ti chavaq'uic castigo ti ho'oxuque. Malao avilic c'u che'el chac' castigo stuc ti Diose yu'un hech ts'ibabil ti sc'op ti Diose: “Ho'on jventa chcac' castigo. Ho'on jventa chcac'be stoj”, xchi ti Cajvaltic Diose. 


text:
Hech ts'ibabil uc ti sc'op ti Diose: “Mi chvi'naj ti avajcontrae, ac'bo sve'el. Mi taquin yo'nton, ac'bo ho' yu'un chuch'. Yu'un mi hech chapase, hech chlic tijbatuc yo'nton. Hech lic sna' ti mu xtun yo'nton stuc”, ti xchie. 


text:
Mu me xastsalot ti c'usi chopole. Ja' stsal avu'un ti c'usi chopole ti sventa ti c'usi lec chapase.<pb/>


text:
Ja' tsc'an ti scotol crixchanoetic chch'umbeic smantal ti ajvaliletic ti li'oyic ti balumile yu'un smantal Dios ti oy ti ajvaliletique. Ti Diose ja' yac'ojbe yabtel ti ajvaliletique. 


text:
Hech yu'un scotol ti much'utic tscontrainic ti ajvalil yu'unique, ja' tscontrainic uc ti Diose. Yu'un ti tscontrainic ti ajvalil yu'unique, ja' ch-ac'batic castigo yu'un ti ajvalile. 


text:
Yu'un ti oy ajvaliletique, mu yu'unuc ja' ac'o xi'uc ti much'utic lec ti c'usi tspasique, yu'un ja' ac'o xi'uc ti much'utic chopol ti c'usi tspasique. Mi chac'an ti mu xaxi' ti stojol ti ajvaliletic avu'unique, paso me ti c'usi leque hech mu'yuc amul chayilot. 


text:
Ja' yabat ti Diose c'otem, ja' sventa avutsilalic. Mi chapas ti c'usi chopole, xi'an me yu'un ja' ac'bil yabtel yu'un ti Diose ti xu' chac' castigoe. Yabat ti Diose c'otem yu'un chac'be castigo ti much'utic chopol ti c'usi tspasique. 


text:
Hech yu'un tsc'an ti chach'umbeic smantale. Ma'uc no'ox chaxi'ic yu'un ti castigo ti chaq'ue yu'un ja' yabat ti Diose. Chana'ic ti ja' hech tsc'an ti Diose ti chapasique. 


text:
Yu'un ja' sventa cutsilaltic ti oy ti ajvaliletique, hech yu'un tsc'an ti jtojtic ti jpatantique yu'un hech xu' yu'unic ti yabtelique ti ac'bilic yu'un ti Diose. 


text:
<pb/>Ch'umbeic smantal scotol ti much'utic oy yabtelique. Ac'bo ti much'utic tsc'anic patane. Mi oy sjam yu'un ti hech chasc'amboxuque, tojbo ti ajvaliletique ti c'u yepal taq'uin chasc'amboxuque. Xi'o me, paso me ti muc' yu'un ja' ac'bil yabtelic yu'un ti Diose. 


text:
Mu me oyuc quechel chcom ti aventaic, ja' chatoj scotol. Ja' no'ox mu xu' ti tojel ti chijc'uxubinvane. Mu xlaj sc'opilal. Ja' tsc'an scotol c'ac'al chijc'uxubinvan. Yu'un mi c'ux chca'itic ti jvecinotique, ihu' xa cu'untic laj jch'umbetic scotol smantal ti Diose obi. 


text:
Yu'un mi c'ux chca'itic ti jvecinotique hech chaj c'u che'el c'ux chca'i jbatic, hech yu'un mu jc'an chcac'betic yich' vocol. Hech yu'un mu xijmulivaj xchi'uc yajnil, muc ti jmil, mu xquelc'an c'usi oy yu'un, muc ti jnopbetic smul, mu xbic'taj co'ntontic yu'un ti c'usi oy yu'une, mu'yuc c'usi yan chopol ti jpasbe. Hech yu'un ti hech chijyalbucutic ti Diose: “C'ux me xava'i avecino hech chaj c'u che'el c'ux chava'i aba”, ti xchie. 


text:
Yu'un ti much'u c'ux cha'i ti svecinoe, mu xilbajin ti svecinoe. Yu'un ti hech chc'uxubinvane, hech yu'un ts'acal chch'un ti mantaletique. 


text:
<pb/>Chana'ic uc ti ma'uc xa yorail yu'un chijvay. Ja' yorail ti viq'uil jsatique yu'un chcac'tic persa. Yu'un ti c'alal laj jch'untique nat to tsc'an tsta yorail laj ca'itic ti chijcolucutique. Ti ora to inopej xa batel ti yorail ti chijcolucutic oe. 


text:
Hech chaj c'u che'el mi ch-ech' xa ti ac'ubale, po'ot xa tsacub ti osile, ja' no'ox hech uc ti vocole, po'ot xa chcom cu'untic yu'un chijcol o. Hech chaj c'u che'el ti jeltic ti oboc jc'u'tique ti jlaptic ti bu leque, ja' no'ox hech uc ac'o me jtentic comel ti chopol abteletic ti mucul ti jpastique, ja' ti muliletique. Ja' ac'o yu'uninucutic ti abteletic ti mu xijq'uexav ti stojol crixchanoetic yu'un ti jpastique, ja' ti lequil abtele, yu'un hech stsal cu'untic ti c'usi chopole. 


text:
Lecuc me ti c'usi ti jpastique hech chaj c'u che'el ti much'utic ch-abtej ti satilal ti mu xq'uexavique yu'un lec ti yabtelique. Hech yu'un mu me xayacubic yu'un c'uc no'ox chapasic mi chayacubique. Mu me xamulivajic, mu me xatsaquic ants, mu me xapasic pleito, mu me xbic'taj avo'ntonic. Ja' tsc'an. 


text:
Ja' ac'o yu'uninoxuc ti Cajvaltic Jesucristoe hech xu' avu'unic hech chaj c'u che'el laj spas. Hech ma'uc chapasic ti c'usi tsc'an ti abec'talique.<pb/>


text:
Oy quermanotic chch'unic ti scotol xu' ti jve'tic c'uc no'ox. Ti quermanotic ti mu to oyuc yip yo'ntone, ja' no'ox tsve' ti c'usi chch'i ti svertae. 


text:
Ti much'u scotol tsve'e mu me slaban ti much'u mu scotoluc tsve'e. Ti much'u mu scotoluc tsve'e mu me sa'be smul ti much'u scotol tsve'e. Mu me hechuc chapasic yu'un co'ol ic'biloxuc ti stojol ti Diose. 


text:
¿Much'uot chacuy aba yu'un chasa'be smul yabat yan? Ja' stuc sventa stuc ti yajvale ti chchapane. Ti yajvale, ja' ti Diose, ja' chcoltaat yu'un, yu'un lec chc'ot yu'un. 


text:
<pb/>Oy quermanotic chchabiic ep c'ac'al hech chaj c'u che'el laj xchabiic ti jtatamoltic ti vo'onee. Oy yan quermanotic mu'yuc sc'opilal chchabiic ti c'ac'ale. Co'ol no'ox sc'opilal cha'yic, mu'yuc bu tsots sc'opilal ti c'ac'al cha'yic yu'un chchabiic. Jujun ac'o snop ti yo'nton c'usi tsc'an ti chchabiique. 


text:
Ti quermanotic ti oy sc'opilal ti yo'ntonic chchabiic ep c'ac'ale, ja' chch'unic ti hech tsc'an ti Cajvaltique. Ti quermanotic ti mu'yuc sc'opilal cha'yic ti chchabiic ti c'ac'ale, ja' chch'unic ti hech tsc'an ti Cajvaltique. Ti quermanotic ti scotol tsve'ique ja' chch'unic ti hech tsc'an ti Cajvaltique. Ti quermanotic ti mu scotoluc tsve'ique, ja' chch'unic ti hech tsc'an ti Cajvaltique. Yu'un co'ol chalbeic vocol ti Diose ti sve'elique. 


text:
<pb/>Ti ho'ucutique mu jmantalticuc ti li' cuxulucutic jayib c'ac'al li'to. Ja' no'ox hech uc mu jmantalticuc ti c'usi ora chijchamucutique. 


text:
Ja' smantal stuc ti Cajvaltique ti cuxulucutique yu'un ja' stuc sventainojucutic. Ja' smantal stuc uc ti c'usi ora chijchamucutique. Hech yu'un mi cuxulucutic li' ti balumile, mi chijcham uc, ja' stuc oyucutic ti sventa ti Cajvaltique. 


text:
Hech yu'un ti icham ti Cristoe, ti icha'cuxie, yu'un ja' ajvalil cu'untic ic'ot manchuc mi chijcham, manchuc mi cuxulucutic to li' ti balumile. 


text:
<pb/>Hech yu'un mu'yuc stu avu'unic chatic'be smul ti yan quermanotique. Mu'yuc stu avu'unic chalaban. Yu'un jujunucutic chc'ot jva'an jbatic ti stojol ti Cristoe yu'un chijyich'bucutic jc'optic. 


text:
Yu'un hech ts'ibabil ti sc'op ti Diose:<pb/>Ho'on ti Diosune, ho'on ti jtalel oyune, hech chcal.<pb/>Scotol crixchanoetic tsquejan sbaic ti jtojol.<pb/>Scotol crixchanoetic chalic ti jtojol ti ho'on Diosun jtuc, xchi ti Cajvaltic Diose, ti xchie. 


text:
Hech yu'un jujunucutic chc'ot yich'bucutic entrecal ti c'u che'el nij'abtejucutic jujunucutique ti Diose. Ja' sc'opilal ti mu me ho'ucutic ti jventatic chp'ajic ti mulil ti quermanotique 


text:
<pb/>Hech yu'un mu xa me jsa'be jbatic jmultic. Ja' no'ox jventatic chcac'tic persa ti ho'ucutique yu'un mu me xch'ay ti be ti quermanotique yu'un ti c'usi ti jpastique. Mu me ho'ucutic ti jventatic chp'ajic ti mulil ti quermanotique. 


text:
Laj xa yac'bun jna' ti Cajvaltic Jesuse mi jutuc ve'elil muc bu chopol. Hech jch'unoj. Ti much'u chch'un ti oy bu chopol ti ve'elile, ja' lec mu me sve'. Mi hech oy ti yo'nton ti chopol cha'ie, chopol ono'ox chc'ot yu'un. 


text:
Ho'oxuque ti lec avo'ntonic mi chave' scotole, mi chavil ti te chch'ay ti be ti yan quermanotique, te chbolib yo'ntonic yu'un ti hech chave'ique, ja' tsc'an ti chapajes abaique. Yu'un mi mu xapajes abaic, yu'un mu c'uxuc ti avo'ntonic ti quermanotique obi. Ti Cristoe ja' laj xc'uxubin, laj yac' sba ti milel yu'unic. 


text:
Yu'un chispasucutic xa ti mantal ti Diose mu me ja'uc tsots no'ox sc'opilal ti co'ntontic ti jve'eltique yu'un mu jpajes jbatic. Ja' me tsots sc'opilal ti toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose, ti jun co'ntontic, ti nichim no'ox co'ntontic ti sventa ti Ch'ul Espíritue. 


text:
Ti much'u hech chac' sba ti abatinel yu'un ti Cristoe, ja' lec chil ti Diose. Lec ch-ilat yu'un crixchanoetic uc. 


text:
<pb/>Hech yu'un ja' ac'o jc'antic ti jtos co'ntontique, ac'o jc'antic ti co'ol chlecub co'ntontic jcotoltic. 


text:
Mu me scojuc no'ox ave'elic ti hech chjin ti yabtel ti Diose avu'unic. Yu'un scotol ve'elil lec pero ja' chopol chc'ot mi ti scoj ave'elic ti chbolib yo'ntonic avu'unic ti yan quermanotique. 


text:
Ja' lec mu xati' ti'bol, ja' lec mu xavuch'be ya'lel sat uvate' mi hech chbolib yo'nton avu'unic ti yan quermanotique. Ja' lec mu xapas ti bu chbolib yo'nton avu'unic ti yan quermanotique, ti bu chchibaj yo'nton avu'unic, ti bu tspec'tsaj yo'nton avu'unic. 


text:
Mi ach'unoj ti lec scotol ti ve'elile, lec oy. Mu yu'unuc chcal ti mu me xach'un hech. Lec mi chave' scotol. Ja' tsc'an chana' uc mi hech tsc'an ti Diose ti chave' scotole, mi mu hechuc chbolib yo'nton ti yan quermanotique. Nichim no'ox co'ntontic mi mu xlo'laj co'ntontic yu'un ti cac'oj jba ti jpastic ti c'utic ti jpastique. 


text:
Ti much'u chch'un ti mu sc'an ti Diose ti tsti' ti ti'bole, mi tsuj sba yu'un tsti', ja' no'ox tsa' smul ti stojol ti Diose yu'un ma'uc no'ox tspas ti c'usi xch'unoje. Yu'un mi ma'uc no'ox ti jpastic ti c'usi jch'unojtique, mi ti jsuj jbatic chba jpastic yan, ja' mulil obi.<pb/>


text:
Hech yu'un ti ho'ucutique ti oy yip co'ntontic ti stojol ti Diose, ja' lec ti jc'uxubintic ti much'utic mu to oyuc yip yo'ntonique. Mu me jtuctic no'ox ti jc'uxubin jbatic ti jujunucutique. 


text:
Ti jujunucutique hech ac'o jc'uxubintic ti quermano jbatic xchi'uque. Ac'o jnoptic c'usi tsc'an ti jpastic yu'un hech tstsatsub yo'nton ti quermanotique cu'untic. 


text:
Yu'un hech laj spas ti Cristoe. Stuc muc xc'uxubin sba, laj sts'ic ti vocole hech lec ibat sc'opilal yu'un ti Diose hech chaj c'u che'el ts'ibabil comel sc'opilal: “Yu'un ti chascontrainot, ho'on chquich' scotol, Tote”, xchi ti Jesuse, xut ti Stote. 


text:
Ti c'utic ts'ibabil comel ti sc'op ti Diose ti vo'one ja' yu'un chijp'ijub, hech yu'un ti hech ts'ibabile. Hech ch-an yip co'ntontic, mu xchibaj co'ntontic mi chquich'tic vocol yu'un ti jna'tic ti chijcolucutique. 


text:
Dios ti chijyac'bucutic yip co'ntontique, ti chismuc'ubtasbucutic co'ntontique. Hech yu'un ti jc'ambe vocol yu'un jtosuc me avo'ntonic xchi'uc ti Cristo Jesuse. Mi jtos avo'ntonic xchi'uc ti Cristo Jesuse hech yu'un chac'uxubin abaic acotolic. 


text:
Yu'un jun no'ox chac'otic, hech lec chbat sc'opilal avu'unic ti Diose, ja' ti Dios yu'un ti Cajvaltic Jesucristoe, ja' ti Stot uque. Ja' sc'opilal ti Pabloe ti yich'oj yabtel yu'un chcholbe sc'opilal ti Cristoe ti yanlum crixchanoetique 


text:
<pb/>Hech yu'un lec me chavil abaic hech chaj c'u che'el lec chayiloxuc ti Cristoe. Hech lec chbat sc'opilal avu'unic ti Diose. 


text:
Yu'un ti Jesucristoe tal yac' sba ti abatinel ti jtojoltic, ho'ucutic ti judioucutique, yu'un tal yac'bucutic jq'ueltic ti ho'ucutique ti melel ti sc'op ti Diose. Yu'un ti itale, hech its'aqui ti c'usi i'albatic ti vo'one yu'un ti Diose ti jtatamoltique ti vo'one. 


text:
Ja' ti aventaic uc ti tal yac' sba ti abatinele, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. Yu'un hech chavalbeic sc'opilal ti Diose ti laj xa xc'uxubinoxuque. Yu'un hech ts'ibabil comel ti sc'op ti Diose:<pb/>Lec chbat ac'opilal cu'un ti stojol ti yanlum crixchanoetique.<pb/>Nichim no'ox co'nton chcalbe ac'opilal, xchi ti Cajvaltique, xut ti Stote. 


text:
Hech ts'ibabil uc:<pb/>Ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque, la'ic me, la' co'ol calbetic vocol ti Diose hech chaj c'u che'el ti ho'ontutique ti t'ujbiluntutic yu'un ti Diose, ti xchi ono'oxe. 


text:
Hech ts'ibabil uc:<pb/>Lec chavalbeic sc'opilal ti Cajvaltique acotolic, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque.<pb/>Ja' tsc'an ti scotol crixchanoetic ti sjoylejal balumil lec chalbeic sc'opilal ti Cajvaltique, ti xchi ono'oxe. 


text:
Hech laj yal uc ti Isaíase:<pb/>Chlic jun yelnich'on ti Isaíe.<pb/>Ja' ch-ac'bat yabtel tspas ti mantal uc ti yanlum crixchanoetique.<pb/>Ti yanlum crixchanoetique chch'unic ti chcolic ti sventa uc, ti xchie. 


text:
<pb/>Yu'un ach'unojic ti chascoltaoxuc o ti Diose, hech yu'un ti jc'ambe vocol ti Diose yu'un ac'o más nichim no'ox avo'ntonic, ac'o más jun avo'ntonic yu'un ti hech ach'unojique. Hech yu'un ti sventa ti Ch'ul Espíritue ti ch-abtej ti avo'ntonique xu' avu'unic chavaq'uic ti q'uelel ti ach'unojic ti chacolique. 


text:
<pb/>Quermanotac, ti jna' uc ho'oni ti ep yutsil avo'ntonique, ti oy ep sp'ijil avo'ntonique hech yu'un xu' avu'un chataq'ui abaic. 


text:
Yu'un ti hech laj jts'ibaboxuc ti cartae, laj jc'an ti chajt'abesboxuc ti avo'ntonic ti c'usi ava'yojic xae yu'un hech mu xch'ay ti avo'ntonic. Yu'un yac'ojbun cabtel ti Diose, hech yu'un oy bu tsots jutuc laj calboxuc. 


text:
Yu'un ho'on quich'oj cabtel yu'un chajcholboxuc sc'opilal ti Cristoe, ti ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. Ho'on jventainoj xcholel ti lequil ach' c'ope ti atojolic. Jun to co'olun hech chaj c'u che'el pale ti vo'one ti chac'be smoton ti Diose. Ti motonil ti chcac'be ti Diose ho'oni, ho'oxuc motoniloxuc ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. Yu'un nalecubtasbat xa avo'ntonic yu'un ti Ch'ul Espíritue, hech yu'un lec chayiloxuc ti Diose. 


text:
<pb/>Ti ho'one xu' ti jtoy jba xchi'uc ti cabtele yu'un lec ihu' cu'un nitun yu'un ti Diose. Pero mu hechuc sjam ti jtoy jbae yu'un ti manchuc laj scoltaun ti Cristo Jesuse, muc xu' cu'un ti hechuque. 


text:
Mu yu'unuc chacalbot sc'opilal yabtel yan. Ja' no'ox chacalbot ti cabtele ti c'u yepal laj xa scoltaun ti Cristoe ti ihu' cu'un ti sventae. Yu'un ti laj calbe ti sc'op ti Diose, yu'un ti ni'abtej ti stojolique, hech yu'un oy laj xa xch'unic ti achi'iltaque, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. 


text:
Oy laj xa xch'unic yu'un ti laj sq'uelic ti señailetique xchi'uc ti jchop o abteletique ti laj jpas ti stojolique. Ja' i'abtej ti yo'ntonic ti Ch'ul Espíritu yu'un ti Diose, hech yu'un laj xch'unic. Xmelmun laj jpuc ti lequil ach' c'ope, ja' ti sc'opilal ti Cristoe. Nilic ti Jerusalén xijoyet batel asta nic'ot ti balumil Ilírico sbi. 


text:
Ja' toyol co'nton ti jcholbe ti lequil ach' c'ope ti bu mu'yuc much'u chcholbate. Mu yu'unuc chibat ti bu oy quermanotic. Ja' chba jcholbe ti much'u mu ya'yojbuc sc'opilal ti Cristoe. 


text:
Hech yu'un ic'ot xa ti pasel hech chaj c'u che'el ts'ibabil comel ti sc'op ti Diose:<pb/>Ja' ch-ac'bat yojtiquinic ti much'utic mu ya'yojbuc sc'opilale.<pb/>Ja' chc'ot ti yo'ntonic ti much'utic mu ya'yojuc mi jutuque, ti xchi ono'oxe. Ja' sc'opilal ti sc'an chbat ti Roma ti Pabloe 


text:
hech yu'un c'alal chibat ti Españae, te ch-ech' jq'ueloxuc. Chib oxib no'ox c'ac'al chajchi'inoxuc. Ti jc'an uc ti jun avo'ntonic chatacucun batel ti patil. 


text:
Ti ora to chibat ti Jerusalén yu'un chba cac'be comel jutuc ti c'usi chtun yu'unic ti quermanotic ti te oyic ti Jerusalene, ja' ti co'ol oyucutic ti stojol ti Diose xchi'uque. 


text:
Yu'un ti quermanotique ti te oyic ti estado Macedoniae xchi'uc li' ti estado Acayae nichim no'ox yo'ntonic laj xa stsobic staq'uinic yu'un chac'beic ti quermanotic ti uts sbaique ti te oyic ti Jerusalene. 


text:
Yu'un hech yo'ntonic ti tscoltaique yu'un oy yilic ti stojol. Ja' ti sventaic ti quermanotic ti te oyic ti Jerusalene, ja' ti jchi'iltaque, ho'ontutic ti judiountutic xchi'uque, ti na'ac'batic xa bendición yu'un ti Diose, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque, hech yu'un lec ti chacoltaique, ti chavac'beic c'usi chtun yu'unic li' ti balumile. 


text:
Hech yu'un mi ilaj co'nton laj cac'be ti sc'obic ti motonil ti chcale, hech yu'un patil chital te o yu'un chibat ti España. Ja' te ch-ech' jq'ueloxuc obi. 


text:
Ti mi nihul xa te oy yo' bu oyoxuque, ti jna' ti ep chiyac'bun bendición ti Cristoe yu'un hech ep bendición chavich'ic ti jventa uc. 


text:
<pb/>Hech yu'un, quermanotac, chacalbeic vocol. Yu'un co'ol jch'unojbetic sc'op ti Cajvaltic Jesucristoe, yu'un c'ux chca'i jbatic ti sventa ti Ch'ul Espíritue, hech yu'un na'un me, c'opombun Dios ti jtojol. 


text:
Ja' chac'opombun Dios ti jtojol yu'un mu me xistsacucun ti jchi'ile ti te oyic ti Judeae ti mu xch'unojuque. Chac'opombun Dios ti jtojol uc yu'un lec ac'o c'otuc ti yo'ntonic ti quermanotic ti te oyic ti Jerusalene ti hech ti jcoltatutique. Hech cac'oj jba ti jc'opon Dios uc ho'oni. 


text:
Mi hech tsc'an ti Diose ti mu'yuc c'usi chc'ot ti pasele, hech nichim no'ox co'nton chital te ti atojolic. Hech te chajchi'inic, ti jcux co'nton jutuc mi hech tsc'an ti Diose. 


text:
Chaxchi'inoxuc ti Diose ti ja' chayac'boxuc jun avo'ntonic ti jujunoxuque. Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel.<pb/>


text:
Chacalbe ava'yic ti lec sc'opilal ti quermanotic antse, ja' ti Febee, ja' chich' talel avi carta to. Ja' ch-abtej yu'un ti Cajvaltique ti stojol ti quermanotic li' ti Cencreae. 


text:
Yu'un co'ol jch'unojbetic sc'op ti Cajvaltique xchi'uc, hech yu'un iq'uic me ti atojolic hech chaj c'u che'el tsc'an ti Diose ti chquic'tic ti jtojoltic ti much'utic oyucutic ti stojol ti Dios xchi'uque. Yu'un ep ti much'utic laj xa scoltae, hech yu'un ta me xacolta c'usuc no'ox tsc'an. Ho'on laj xa scoltaun uc. 


text:
<pb/>Chabanuc ti Priscilae xchi'uc ti smalal, ja' ti Aquilae, ti co'ol cabtel xchi'uc ti stojol ti Cristo Jesuse. 


text:
Ja' c'an yac' sbaic ti milel yu'un hech chicuxi ho'oni. Hocol niyalbun ti hech laj spas ti xcha'va'alique. Ti jna' uc ti nichim no'ox avo'ntonic ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque ti ach'unojic xae, yu'un ti hech laj scoltaucun ti Priscilae xchi'uc ti Aquilae. 


text:
Chabanuc uc ti yan quermanotique ti chatsob abaic xchi'uc ti sna ti Aquilae. Chabanuc uc ti Epenetoe ti c'ux ti co'ntone. Ti Epenetoe ja' primero laj xch'umbe sc'op ti Cristoe li'to ti estado Acaya. 


text:
Chabanuc uc ti jchi'ile, ja' ti Andrónicoe xchi'uc ti Juniase ti co'ol nichucat xchi'uque. Lec ojtiquimbil uc yu'un ti yan jcholc'opetique yu'un chcholic sc'op Dios uc. Ja' jbael laj xch'umbeic sc'op ti Cajvaltique, patil laj jch'un ho'oni. 


text:
Chabanuc uc ti Urbanoe ti laj jchi'intutic ti abtel ti stojol ti Cristo Jesuse. Xchi'uc ti Estáquise, ti c'ux ti co'ntone. 


text:
Chabanuc uc ti Apelese ti jun yo'nton ti stojol ti Cristoe. Chabanuc uc ti jayvo' te oy ti sna ti Aristóbuloe. 


text:
Chabanuc uc ti jchi'ile ja' ti Herodione. Chabanuc uc ti jayvo' te oy ti sna ti Narcisoe ti xch'unojbeic sc'op ti Cajvaltique. 


text:
Chabanuc ti quermanotic antse, ja' ti Trifenae xchi'uc ti Trifosae ti yac'oj sba ch-abtejic yu'un ti Cajvaltique. Chabanuc uc ti quermanotic antse, ja' ti Pérsidae, ti c'ux ti co'ntontique, ti ep i'abtej xa yu'un ti Cajvaltique. 


text:
Chabanuc uc ti Rufoe ti lec xch'unojbe sc'op ti Cajvaltique xchi'uc uc ti sme'e. Ja' jme' uc ya'yel yu'un laj scoltaun. 


text:
Chabanuc uc ti Asíncritoe xchi'uc ti Flegontee xchi'uc ti Hermase, xchi'uc ti Patrobase xchi'uc ti Hermese xchi'uc ti yan quermanotique ti te xchi'inojique. 


text:
Chabanuc uc ti Filólogoe xchi'uc ti quermanotic ants Juliae xchi'uc ti Nereoe xchi'uc ti xvixe, xchi'uc ti Olimpase xchi'uc scotol ti quermanotique ti te xchi'inojique. 


text:
<pb/>Yu'un ja' señail ti c'uxoxuc ti co'ntone, tsacbo me abaic ac'obic. Chabanucot la xal scotol ti quermanotique ti buc no'ox oyic ti jujun temploe. 


text:
<pb/>Quermanotac, chacalbeic vocol. P'ijanic me mi oy much'utic te achi'inojic ti tsliquesic c'ope yu'un ja' no'ox tsc'an chasjinoxuc. Yu'un mu hechuc nachanubtasatic, hech yu'un mu me xachi'inic, ac'o loc'uc batel te ti atojolic. 


text:
Yu'un ti much'utic hech yo'ntonic mu yu'unuc tspasbeic yabtel ti Cajvaltic Jesucristoe. Ja' no'ox tsc'anic tspasatic ti muc' stuquic. Yu'un jun no'ox yutsil x'elan ti sc'opique, lec chc'opojic x'elan hech tslo'laic ti much'utic mu to chp'ijubique. 


text:
Ti ho'oxuque puquem ac'opilalic ti stojol scotol crixchanoetic ti lec chach'unic mantal. Nichim no'ox co'nton avu'unic ti hech avo'ntonique. Yu'un ti lec chach'unic mantale, tsc'an ti p'ij chavac' abaic mu me c'uc no'ox chach'unic. Ja' me xach'un ti ora ti c'usi leque, mu me xach'un ti c'usi mu xtune. 


text:
Mi oy hech te ti atojolic ti tsliquesic c'ope, ti Diose chastsalbot ti ora ti svinictac ti Satanase ti hech tsliquesic c'ope yu'un hech jun avo'ntonic o hech chaj c'u che'el nachanubtasatic. Ac'o yac'boxuc ep bendición ti Cajvaltic Jesucristoe. 


text:
<pb/>Chabanucot la xal ti Timoteoe ti jchi'inoj jbatutic ti abtel xchi'uque. Chabanucot la xal uc ti quermanotique ti co'ol judioucutic xchi'uque, ja' ti Lucioe xchi'uc ti Jasone xchi'uc ti Sosípatere. 


text:
<pb/>Ho'on ti Tercioune, ho'on ti jts'ibabe scarta ti quermanotic Pabloe. Hech yu'un hech chajtojboxuc avo'ntonic uc ti stojol ti Cajvaltique. 


text:
<pb/>Chabanucot la xal ti Gayoe ti li'oyun ti snae, ja' ti yac'oj sna yu'un ti jtsob jbatutic xchi'uc scotol ti quermanotique. Chabanucot la xal uc ti Erastoe, ja' ti yich'oj yabtel tesorero yu'un ti jteclume xchi'uc ti quermanotic Cuartoe. 


text:
<pb/>Chayac'boxuc ep bendición acotolic ti Cajvaltic Jesucristoe. Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel. Ja' sc'opilal ti jelaven yutsil ti c'u che'el ch-abtej ti Diose 


text:
<pb/>Jelaven sp'ijil ti Diose hech yu'un xu' yu'un chastsatsubtasboxuc avo'ntonic hech chaj c'u che'el chal ti lequil ach' c'ope ti cac'oj jba ti jchole, ja' ti sc'opilal ti Jesucristoe. Oy ac'opilal ti chacolic ono'oxe, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. Hech laj yal ti j'alc'opetic ti vo'one. Pero muc xvinaj ti c'u che'el chacolique. 


text:
Ti ora to ivinaj xa. Yu'un hech smantal ti Diose ti stalel cuxule, hech yu'un ti ora to chich' cholel ti sjoylejal balumil ti stojol scotol crixchanoetic ti sc'op ti Diose ti laj yal ti j'alc'opetic ti vo'one. Hech yu'un ti sjoylejal balumil oy chlic xch'unic ti ja' Jcoltavanej yu'unic ti Cajvaltique. 


text:
Hech yu'un ti Diose ti stuc jelaven sp'ijile tspasat ti muc' sbatel osil ti sventa ti Jesucristoe. Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel.<pb/>


text:
Ho'on Pabloun, ho'on mambilun yu'un ti Diose hech yu'un yabatun nic'ot xa. Ho'on jcholc'opun yu'un ti Jesucristoe. Hech laj yac'bun cabtel yu'un ti jcholbe ya'yic ti sc'ope yu'un hech más tstsatsub yo'ntonic ti much'utic xch'unojbeic ti sc'ope, ja' ti much'utic t'ujbilic yu'un ti Diose ti vo'one. Hech más tsna'ic ti sc'op ti Diose ti ja' melele, ja' ti chlecub co'ntontic yu'une. 


text:
Yu'un jch'unoj ti chicuxi sbatel osil. Yu'un c'alal mu to chmeltsaj ti balumile hech yaloj ti Diose ti chijcuxiucutique. Ti Diose mu sna' snop c'op. 


text:
C'alal laj sta yorail yu'un ti Diose hech lic yich' xcholel ti sc'ope. Ti Diose, ja' ti Jcoltavanej cu'untique, ja' laj yac'bun cabtel yu'un ti jcholbe ti sc'ope. 


text:
Ho'on chajc'oponot ti carta, Tito. Ho'ot jun to jnich'onot x'elan yu'un co'ol jch'unojtic. Ac'o yac'bot ep bendición ti Jtotic Diose xchi'uc ti Cajvaltic Jesucristoe, ja' ti Jcoltavanej cu'untique. Ac'o xc'uxubinot, ac'o yac'bot jun avo'nton, hech mu xlo'laj avo'nton. Ja' sc'opilal hech chat'ujic ti much'utic ch-ochic ti ancianoe, xchi 


text:
<pb/>Yu'un ti laj jcomesot te ti balumil Cretae, yu'un chacolta ti quermanotique ti bu mu xtojob yu'unic chavil. Ja' chat'uj uc much'utic chavac'be yich' yabtelic ti anciano ti jujun jteclum hech chaj c'u che'el ti laj calbot comele. 


text:
Ja' chat'uj ti much'u lec scotol ti c'usi tspase ti mu xtabat smule, ti jun yo'nton ti stojol ti yajnile, ti xch'unojbeic sc'op ti Diose xchi'uc ti xnich'nabe, ti mu chopoluc sc'opilal ti xnich'nabe. Ja' ti hech oy sc'opilal ti chch'umbeic smantal ti stote. 


text:
Yu'un ti much'u tsventain ti jch'unojeletique yu'un tsventaimbe yabtel ti Diose, tsc'an ti much'u mu'yuc smul chtabate. Mu xtun mi tstoy sba, mi ch-ilin, mi chyacub, mi ora tsc'an chmajvan, mi chbic'taj yo'nton yu'un taq'uin. 


text:
Ja' tsc'an ti oy yutsil yo'nton chic' ochel ti sna crixchanoetic. Ja' tsc'an ti toyol yo'nton yu'un ti c'usi leque. Ja' tsc'an ti c'utic tspase c'unc'un tsnop. Ja' tsc'an ti mu xjelav sc'op. Ja' tsc'an ti toj yo'nton. Ja' tsc'an ti chi' ti Diose. Ja' tsc'an ti tspajes sba. 


text:
Ja' tsc'an ti j'ech'el yac'oj ti yo'nton ti sc'op ti Diose ti ja' melele hech chaj c'u che'el ichanubtasat. Hech xu' tsmuc'ubtasbe yo'ntonic ti yantique yu'un toj chchol ti sc'op ti Diose. Hech xu' tstojobtas ti much'utic tsc'an tstsalvan ti c'ope. 


text:
<pb/>Hech me chat'ujic ti ancianoetique yu'un ep ti jp'ajmantaletique, puru hovil c'op chalic, hech tslo'labe yo'ntonic ti yantique. Ja' ep hech tspasic ti jchi'iltaque, ja' ti toyol yo'ntonic yu'un ti circuncisione, ho'ontutic ti co'ol judiountutic xchi'uque. 


text:
Persa chpajic lume yu'un chchibajesbe yo'ntonic ti quermanotique ti jujuchop na yu'un mu xtun ti c'usi chchanubtasvanique. Ja' no'ox tslo'labe staq'uinic ti much'utic chch'umbat sc'ope. 


text:
<pb/>Hech laj yal jun ti much'u p'ij yu'unic te ti Creta ti vo'one: “Ti ho'ucutic ti li' nacalucutic ti Cretae, puru jnopc'opucutic. Ti ho'ucutique hech chaj c'u che'el jti'vanejbolomucutic yu'un ti jti'tic ya'yel ti much'utic ti jlo'latique. Ja' no'ox ti jc'antic ti ho'ucutique ti ep chijve'ucutic pero mu jc'antic chij'abtej”, xchi. 


text:
Mu me spasic ti muc' ti hovil lo'il ti chal ti jchi'iltaque, ho'ontutic ti co'ol judiountutic xchi'uque. Mu me xch'umbeic smantal ti much'utic mu sc'an xch'unic ti sc'op Diose ti ja' melele. 


text:
<pb/>Ti ho'ucutique yu'un lecuben xa ti co'ntontique hech yu'un lec scotol chquiltic ti c'utic ve'lilal spasojbucutic ti Diose. Mi jtosuc ti jve'eltique mu xijbolib yu'un. Yu'un chopol ti yo'ntonique scoj ti mu sc'an xch'unic ti ital xa ti Cristoe hech yu'un chopol chil scotol. Yu'un boliben ti yo'ntonique, hech yu'un mu xa xilic ti chopol ti c'utic chalique xchi'uc ti c'utic tspasique. 


text:
Tscuyic ti chojtiquinic ti Diose. Ti sventa yabtelic chvinaj ti mu'yuc Dios ti yo'ntonic. Mu xtun ti yo'ntonique. Mu sc'an xch'umbeic smantal ti Diose. Hech yu'un mi jutuc mu xu' tspasic lequil abtel.<pb/>


text:
Chavalbe ti moletique mu me xyacubic, ac'o yaq'uic ti q'uelel ti c'usi lec ti pasel, oyuc me lec srazonic. Ac'o xch'unic ti sc'op ti Diose ti ja' melele, ac'o c'uxubinvanuc, ac'o oyuc yip yo'ntonic. 


text:
Hech ono'ox uc ti me'eletique, ac'o oyuc srazonic, ac'o spasic c'usi lec. Mu me snopbeic smul yan, mu me xyacubic. Ac'o me yaq'uic ti q'uelel c'usi lec ti pasel. 


text:
Ac'o xchanubtasic ti unen antsetique ti mu xtun mi chjelavique, mi tsnopilanic ti c'utic chopole. Ac'o yac'be yil c'utic tspasic te ti snaic yu'un hech chp'ijub. Ac'o yalbeic ti lecuc me yo'ntonic, ti ac'o xch'umbeic smantal ti smalalique yu'un hech mu chopoluc chbat sc'opilal ti sc'op ti Diose ti xch'unojique. 


text:
Ti ho'ote ac'o ti q'uelel ti sventa avabtel ti xu' cu'untic ti jpastic lequil abtel. Toj me chachanubtasvan. Oyuc me lec sjam ti c'usi chavale. 


text:
Puru lequil c'op chaval hech mu'yuc much'u xu' chasa'bot amul. Yu'un mi hech ti jpastique, hech yu'un chq'uexavic scotol ti much'utic chiscontrainucutique yu'un mu'yuc jmultic chistabucutic. 


text:
<pb/>Taq'uio ti quermanotic ti mozoetique ti mambilique ti ac'o xch'umbeic smantal ti yajvalique. Lecuc me ac'o spasbeic ti yabtel ti yajvale. Mu me vocoluc chch'umbeic smantal ti yajvalique. 


text:
Mu me xelc'anic ti c'utic oy yu'un ti yajvalique. Ac'o yaq'uic ti q'uelel ti jun yo'ntonic ti stojol yu'un hech lec sc'opilal chc'ot yu'unic ti sc'op ti Diose ti xch'unojique. Ja' ti sc'op ti Jcoltavanej cu'untique. 


text:
<pb/>Hech tsc'an ti jpastic yu'un laj xa yac' ti q'uelel ti Diose ti c'uxucutic ti yo'nton yu'un chcol yu'un scotol crixchanoetic. 


text:
Yu'un c'uxucutic ti yo'nton ti Diose hech yu'un tsc'an ti jcomestic ti c'usi chopole xchi'uc ti c'usi tsc'an ti jbec'taltique hech mu xijelavucutic ti stojol ti Diose. Ti jxi'tic ti Diose, hech toj co'ntontic ti jayib c'ac'al ti li' cuxulucutic li' ti balumile. 


text:
Yu'un cac'oj jba ti jmalatic chtal ti Jcoltavanej cu'untique, ja' ti Jesucristoe. Oy squeval tsut tal. Nichim no'ox co'ntontic ti jq'uelbetic sat ti Dios cu'untique ti laj xa scoltaucutique. 


text:
Ja' ti laj yac' sba ti milel cu'untic yu'un hech laj scoltaucutic loq'uel ti sventa mulil. Laj spocbucutic co'ntontic yu'un hech yu'unucutic nijc'ot o. Hech toyol co'ntontic ti jpastic lequil abteletic. 


text:
<pb/>Hech me chachanubtas, hech me chataq'ui. Yu'un avich'oj avabtel ti stojol ti Diose, paso me ti mantal. Ac'o spasic ti muc' ac'op scotolic.<pb/>


text:
Paso me ti mantal ti quermanotique ti ac'o spasic ti muc' ti ajvaliletique xchi'uc ti much'utic oy yabtelic ti cabildo. Ac'o xch'umbeic smantalic. Yutsiluc me yo'ntonic ac'o xch'unic spasel scotol lequil abtel. 


text:
Ja' no'ox hech uc mu me snopbeic smul yan, mu me sliquesic c'op. Lamajemuc me yo'ntonic. Biq'uit ac'o yac' sbaic ti stojol scotol crixchanoetic. 


text:
<pb/>Yu'un ti vo'one co'olucutic xchi'uc ti much'utic mu xojtiquinic ti Diose ti ora to. Bolucutic uc ti ho'ucutique, jp'ajmantalucutic ono'ox uc, ch'ayemucutic uc. Oyucutic uc ti mozoil yu'un ti sbic'tal co'ntontique xchi'uc ti sbolil co'ntontique. Chopol ti co'ntontique, ibic'taj co'ntontic. Mu xtun nij'ilat scoj ti c'usi chopol laj jpastique. Co'ol laj quilinta jbatic. 


text:
Yu'un ti hech oyucutique, laj yac' ti q'uelel ti Diose ti lec yo'ntone, ja' ti Jcoltavanej cu'untique. Ivinaj ti c'uxucutic ti yo'nton jcotoltique yu'un laj scoltaucutic. Mu yu'unuc lec ti cabteltique ti ho'ucutique. Yutsil yo'nton laj xc'uxubinucutic. Laj spocbucutic co'ntontic, hech nijcha'anucutic ti stojol. Hech i'ach'ub co'ntontic ti sventa ti Ch'ul Espíritue. 


text:
Mu p'isbiluc no'ox laj yac'bucutic ti Ch'ul Espíritue ti Diose. Ti sventa ti Jesucristoe, ja' ti Jcoltavanej cu'untique, hech laj snojesbucutic ti co'ntontic ti Ch'ul Espíritue ti Diose. 


text:
Hech libre nijc'ot yu'un ti jmultique ti sventa ti c'uxucutic ti yo'nton ti Diose. Yu'un ti yac'ojbucutic ti Ch'ul Espíritue yu'un stsacojucutic ti venta yu'un chijcuxiucutic sbatel osil. Hech yu'un jmalaojtic ti tsta yoraile. 


text:
<pb/>Ja' lec ti jpastic ti muc' jcotoltic ti c'u che'el laj calboxuque yu'un melel. Hech yu'un ti jc'an ti scotol ora hech chavac' ti chanel yu'un hech ac'o yaq'uic persa scotol ti much'utic xch'unojbeic sc'op ti Diose, hech tspasic ti c'usi leque. Lec ti chanel lume. Ja' chijlecub yu'un. 


text:
Ti jchi'iltaque ho'ontutic ti co'ol judiountutic xchi'uque, ti ja' no'ox hovil tsjaq'uilanique, ti te chbat yo'ntonic tsnopilanic ti c'utic laj spasilanic ti jtatamoltutic ti tscuyique, ti ja' no'ox tsc'an tstsal sbaic ti c'ope, ti ja' no'ox tsliquesic c'op yu'un ti smantal ti Diose, mu me xava'i yu'un mu'yuc stu. Yu'un hovil. 


text:
<pb/>Ti much'u hech yo'ntonic tsliquesilan yan c'op, mi laj xa ataq'ui jun chib vuelta, mu xa me xac'opon. 


text:
Na'o me ti much'u hech yo'ntone, yu'un chopol ono'ox yo'nton. Oy mulil ti yo'nton. Yu'un ti mu sc'an tojobtasele hech chvinaj ti chopol ti yo'ntone. Ja' sc'opilal ti c'u che'el tsc'an coltael ti Pabloe 


text:
<pb/>Ja' tsquitic mi ja' ti jtac talel ti Artemase, mi ja' ti jtac talel ti Tíquicoe. Ti mi ic'ote te ti atojole chtal me achi'inun ti ora te ti jteclum Nicópolis yu'un hech jnopoj ti te chicom ti c'alal yorail sique. 


text:
Coltao ti Zenase, ja' ti lec sna' c'usi sjam ti smantal ti Diose, xchi'uc ti Apolose. Q'uelo me mi oy c'usi chtun yu'unic ti c'alal chanavic batel ti bee. 


text:
Hech uc ti much'utic oyic ti jventatique, ja' ac'o spasilanic ti c'utic lec ti pasele, ac'o scolta ti much'utic mu'yuc c'usi oy yu'unique. Yu'un mu yu'unuc lec chbatic mi mu xcoltavanique. Hech ilaj yo'nton laj sc'opon ti carta ti Titoe 


text:
<pb/>Chabanucot la xal scotol ti much'utic li' jchi'inoje. Chabanuc scotol ti quermanotic ti te achi'inoje ti c'uxuntutic ti yo'ntonique yu'un co'ol jch'unojtic xchi'uc. Acotolic ac'o yac'boxuc ep bendición ti Diose.<pb/>


