# verses

text:
Te xvochetic no'ox scotolic. Mu'yuc sjam ti c'usi laj yalique. Ja' más epic ti muc sna'ic ti c'u yu'un te stsoboj sbaique. 


text:
Ti judioetique yu'un laj yilic ti chcontrainat ti xchi'iltaque hech yu'un laj st'ujic jun xchi'il, Alejandro sbi. Tsva'anic yu'un ac'o c'opojuc yu'un ac'o spajes ti crixchanoetique. Hech ti Alejandroe laj sjim sc'ob yu'un ac'o ch'aniuc scotolic. 


text:
Yu'un laj yilic ti ja' judio vinic ti tsc'an chc'opoje, hech yu'un scotolic ti comon lic avanuc: ―Jelaven sp'ijil ti jme'tic Dianae. Ja' jch'ulme'tic cu'untic ho'ucutic ti efesoucutique ―xchiic. Oy van chibuc ora hech i'avanic. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti secretal ti ch-abtej yu'unic te ti cabildo hech lic spajes ti crixchanoetique yu'un mu me x'avanic. Hech laj yalbe: ―Totetac, ho'ucutic efesoucutic. Scotol crixchanoetic sna'ojic ti ic'ot ti jventatic ti jchabitic ti ch'ulna yu'un ti jch'ulme'tic Dianae, ja' ti loc'tombaile ti laj yac'bucutic yal tal ti vinajel ti Júpitere. 


text:
Mu'yuc much'u xu' chal ti mu meleluque. Hech yu'un mu me aniluc chanop ti c'usi chapasique. Ja' lec ti chach'aniique. 


text:
Mu'yuc smul yu'un avic'ojic tal avi viniquetic li'to. Mu'yuc bu a yixtanic ti jch'ulme'tique. Mu chopoluc ic'opojic yu'un ti jch'ulme'tique. 


text:
Hech yu'un mi tsc'an chba sc'anic parte ti Demetrioe xchi'uc ti much'u co'ol yabtel xchi'uque, oy bu xu' chchapaj. Oy gobernadoretic. Hech yu'un ac'o batuc, ac'o ba yalbe ti stojol. 


text:
Mi oy to c'usi yan chachapanic, persa ti jchapantic ti c'alal yorail ti jtsob jbatic jcotoltic hech chaj c'u che'el chal ti leye. 


text:
Ja' vocol mi ti jtatic jmultic yu'un ep ilic c'op cu'untic nax. ¿C'usi chcaltic? Yu'un mu'yuc sjam ti laj jtsob jbatic li'to ―xchi. 


text:
C'alal ilamaj ti c'ope, ti Pabloe laj yic' tal ti jch'unojeletique. Laj staq'ui, laj sc'opon comel, hech ibat ti estado Macedonia. 


text:
C'alal te i'ech' ti estado Macedonia, ep ti c'usi ech' yalbe comel ti jch'unojeletique. Hech laj smuc'ubtasbe yo'ntonic. Patil ibat ti estado Grecia. 


text:
Te ihalej oxib u ti Pabloe. Patil sc'an chcha'sut batel ti slumal Siria ti bu ono'ox iloc' talele. Snopoj ti chbat ti barco. C'alal hech snopoj, laj ya'i ti sc'an stsacat yu'un ti xchi'iltaque. Hech yu'un laj snop ti chbat ti yacan. Te ch-ech' batel ti Macedonia c'alal tsut batel. 


text:
Ja' laj xchi'in batel jun quermanotic, Sópater sbi. Liquem tal ti Berea ti Sópatere. Laj xchi'inic batel uc tesalónicaetic, ja' ti Aristarcoe xchi'uc yan quermanotic, Segundo sbi. Laj xchi'in batel uc ti Gayoe, ja' ti liquem tal ti jteclum Derbee. Laj xchi'in batel uc ti Timoteoe xchi'uc cha'vo' Asia viniquetic. Tíquico sbi ti june. Trófimo sbi ti yane. 


text:
C'alal ic'otic ti jteclum Filipos te c'ot staun ti Pabloe. Hech yu'un ja' jbael ijelavic batel ti yan xchi'iltac ti Pabloe. Te c'ot smalauntutic ti jteclum Troas. Ti ho'one xchi'uc ti Pabloe te to nicomtutic ti Filipos. 


text:
C'alal ilaj ti q'uin yu'un ti judioetique ti c'alal yorail tsve'ic caxlan vaj ti mu pumesbiluc ti xch'ute, niloc'tutic batel ti jteclum Filipos xchi'uc ti Pabloe. Ho'ob c'ac'al nixanavtutic batel ti barco. C'o jta jbatutic xchi'uc ti yantique te ti jteclum Troas. Hucub c'ac'al te nihalejtutic. Ja' sc'opilal ti Pabloe ti laj xchol sc'op Dios te ti Troas 


text:
<pb/>Ti sba c'ac'alil semana laj jtsob jbatutic xchi'uc ti jch'unojeletique yu'un ti jpastutic hech chaj c'u che'el laj yac' ti q'uelel ti Cajvaltique c'alal laj xet' ti caxlan vaje laj yuch' ti ya'lel sat uvate'e. Ja' hech laj jpastutic yu'un laj jna'tutic ti Cajvaltique ti ja' icham cu'untutique. Te ichanubtasvan ti Pabloe yu'un yoc'omal xa chbat. Laj sta o'lol ac'ubal c'alal ichanubtasvan ti Pabloe. 


text:
Te oy jun querem, Eutico sbi. Te nacal ti ti'ventana ti quereme. Yu'un hal ichanubtasvan ti Pabloe, ital svayel ti quereme. Hech ip'aj yalel ti yoxcajal na. Chamen xa c'ot staic. 


text:
Hech yu'un iyal batel ti Pabloe. Laj sq'uech liquel ti ánimae ja' ti quereme. Hech laj yal: ―Mu me xavich'ic mul. Laj xa xcha'cuses ti Cajvaltique ―xchi. 


text:
<pb/>Hech imu batel ti Pabloe, c'ot ve'uc. Jcotoltutic nive'tutic. Ilo'laj to ti Pabloe ja'to c'alal isacub ti osile. Hech nibatutic. 


text:
Ti querem ti icha'cuxie, lec xa oy, laj yiq'uic batel. Hech yu'un nichim no'ox yo'ntonic. Ja' sc'opilal ti ixanavic batel ti barco c'alal ti Mileto 


text:
<pb/>C'alal te to icom ti Troas ti Pabloe, ho'ontutic ni'ochtutic ti barco. Nibatutic ti jteclum Asón yu'un calojbetutic ti te chc'ot quic'tutic ochel ti barco ti Pabloe. Hech jchapojtutic yu'un stuc sc'an chanav batel ti yacan. 


text:
Hech c'o jta jbatutic ti jteclum Asón. Laj quic'tutic ochel yu'un chixchi'inuntutic ti barco. Nic'otutic ti balumil Mitilene sbi, ja' ti joyubtabil ti ho'e. 


text:
Hech yu'un niloc'tutic batel yan vuelta. Ti yoc'omal nic'otutic ti bu laj quiltutic ti balumil Quío sbi, ja' ti joyubtabil ti ho'e. Ti yoxibal c'ac'al nic'otutic ti balumil Samos sbi, ja' ti joyubtabil ti ho'e. Nihalejtutic ti jteclum Trogilio. Ti yan c'ac'al nic'otutic ti jteclum Mileto. Puru ti barco nixanavtutic. 


text:
Ti Pabloe tsc'an toj chbat, mu sc'an ch-och ti Efeso yu'un mu sc'an mi chalej te ti slumal Asia. Sc'an ti ora chc'ot ti Jerusalén yu'un mi xu' yu'une, ja' tsc'an ti te xa oy ti Jerusalén ti yorail q'uin Pentecostés. Ja' sc'opilal ti Pabloe ti laj sc'opon comel ti ancianoetique, ja' ti sventainojic ti jch'unojeletique te ti Efesoe 


text:
<pb/>C'alal te oy ti Mileto ti Pabloe, laj stac ti iq'uel ti ancianoetique te ti Efeso, ja' ti much'utic sventainojic scotol ti jch'unojeletique ti tstsobilan sbaique te ti Efeso. 


text:
C'alal ihulic ti ancianoetique, hech i'albatic yu'un ti Pabloe: ―Xana'ic c'u x'elan laj jchi'inoxuc c'alal nihul li' ti Asia asta ti ora to. 


text:
Mu laj jtoy jba, laj cac' jba ti abatinel yu'un ti Cajvaltique. Ep ni'oc' yu'un mu sc'an xch'unic ti crixchanoetique. Ep laj quich' ilbajinel yu'un chapal jc'opilal yu'un ti jchi'ile y ti jchi'iltique. 


text:
Mi jutuc mu laj jmuc ti co'nton scotol ti c'utic sventa avutsilalic. Jamal laj jcholboxuc ava'yic xchi'uc ti stojol scotol crixchanoetic xchi'uc ti nantic. Hech laj jchanubtasoxuc. 


text:
Capal jchi'iltic xchi'uc ti ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque scotol laj jcholbe ya'yic yu'un ac'o sutes yo'ntonic yu'un smulic ti stojol ti Diose, ac'o xch'umbeic sc'op ti Cajvaltic Jesucristoe. 


text:
Yu'un ti scotol jteclumetic chiyalbun jc'opilal ti Ch'ul Espíritue ti te chc'ot jta chuquel, te chc'ot quich' vocol. 


text:
Mi jutuc muc chixi'. Mi jutuc mu jc'uxubin jba. Ja' no'ox jventa mi ihu' cu'un ti cabtele. Ja' no'ox jventa mi ti jloq'ues ti cabtel ti yac'ojbun ti Cajvaltic Jesuse. Ja' cabtel ti jchol ti lequil ach' c'ope, ja' ti yutsil yo'nton chixc'uxubinucutic ti Diose. 


text:
<pb/>’Tana jna' ti acotolic mu xa xaq'uelbun jsat yan vuelta ho'oxuc ti laj jcholboxuc ava'yic c'utic x'elan tspasvan ti mantal ti Diose. 


text:
Yu'un avich'ojic avabtelic yu'un ti Ch'ul Espíritue yu'un chachabiic ti jch'unojeletique, hech yu'un ja' tsc'an ti chamac'linic ja' sventa yo'ntonic. Yu'un ja' mambilic ti xch'ich'el yu'un ti Cajvaltique. 


text:
Yu'un jna' mi nibate patil chtal yo' bu oyoxuc much'utic chopol yo'ntonic. Mu xc'uxubin ti jch'unojeletique hech chaj c'u che'el mu xc'uxubin carneroetic ti jti'vanej bolome. 


text:
Hech yu'un viq'uiluc me asatic, mu me ch'ayemuc avo'ntonic chalajic ti lo'lael. Na'ic me ti oxib habil ti c'ac'al ti ac'ubal laj jtaq'uioxuc jujunoxuc. Laj coc'taoxuc. 


text:
<pb/>’Tana to, quermanotac, chaxchabioxuc ti Diose. Ac'o ti avo'ntonic ti sc'op ti Diose. Yutsil yo'nton chiscoltaucutic ti Diose. Oy yip ti sc'op ti Diose. Hech chap'ijubic. Hech co'ol chacolic yu'un ti Diose xchi'uc scotol ti much'utic lecubtasbil xa yo'ntonique. 


text:
Ti ho'oxuque chana'ic ti jtuc ti jc'ob laj jsa' ti c'usi itun cu'une xchi'uc ti much'u laj xchi'inune. 


text:
Scotol cac'ojboxuc avilic ti hech cha'abtejic uc yu'un hech chacoltaic ti much'utic mu'yuc yip yo'ntonique. Na'o me ti sc'op ti Cajvaltic Jesuse ti laj yal comele: “Ma'uc chich' bendición yu'un ti Diose ti much'u chich' c'uxubinele. Ja' chich' bendición yu'un ti Diose ti much'u chc'uxubinvane”, xchi ti Cajvaltique ―xchi ti Pabloe. 


text:
Ep laj yich'ic mul yu'un laj ya'yic ti mu xa sq'uelbeic sat yan vuelta ti Pabloe. Patil laj xchi'inic batel ti bu oy ti barcoe.<pb/>


text:
C'alal laj jc'opontutic comel ti ancianoetique, hech ni'ochtutic ti barco, toj nixanavtutic batel. Nic'otutic ti bu balumil, Cos sbi, ja' ti joyubtabil ti ho'e. Ti yoc'omal nic'otutic ti balumil Rodas sbi, ja' ti joyubtabil ti ho'e. Patil nic'otutic ti jteclum Pátara te ti estado Licia. 


text:
Nijelavtutic ti xocon Chipre, ja' ti joyubtabil ti ho'e. Icom ti jts'etutic. Nixanavtutic batel ti slumal Siria. Niloc'tutic ti barco te ti jteclum Tiro yu'un te tscomes yicats ti barcoe. 


text:
Laj jsa'tutic ti jch'unojeletique ti te nacajtique. Hucub c'ac'al te laj jchi'intutic. Ti jch'unojeletique ac'bil xa sna'ic yu'un ti Ch'ul Espíritue ti chba yich' vocol te ti Jerusalén ti Pabloe. Ti jch'unojeletique chch'unic ti mu xbat hech yu'un hech laj yalbeic ti Pabloe: ―Mu me xamu batel ti Jerusalén ―x'utat yu'unic. 


text:
<pb/>C'alal i'ech' xa ti hucub c'ac'ale, niloc'tutic batel ti Tiro. Laj xchi'inuntutic tal scotolic xchi'uc yajnilic xchi'uc yol snich'onic. C'alal ti ti'jteclum te c'ot jquejan jbatutic ti ti'nab. Te laj jc'opontutic Dios. 


text:
C'alal laj co'ntontutic laj jc'opontutic Dios, laj jc'opontutic comel ti quermanotique. Ni'ochtutic ti barco ti ho'ontutique. Ti quermanotique isutic batel ti snaic. 


text:
<pb/>Nixanavtutic batel ti barco. Niloc'tutic batel ti jteclum Tiro, nic'otutic ti jteclum Tolemaida. Ja' te ipaj o ti barcoe. Te c'ot jc'opontutic ti quermanotique. Jun c'ac'al te laj jchi'intutic. 


text:
Ti yoc'omal niloc'tutic batel. Puru ti cacantutic chixanavtutic o. Nic'otutic ti jteclum Cesarea. Te ni'ochtutic ti sna ti Felipee, ma'uc ti xchi'uc ti lajchavo'ique, yan Felipe, ja' ti it'ujatic ti hucvo'ique ti ja' yabtelic chmac'linvanique, ja' lume. Te ni'ochtutic ti sna. 


text:
C'ot sc'oponuntutic. Hech lic c'ambatuc xch'ucch'ut ti Pabloe. Lic xchuc sc'ob, lic xchuc yacan. Hech laj yal: ―Hech laj yalbun ti Ch'ul Espíritue: “Hech chchucat li' ti Jerusalene yu'un ti achi'iltaque ti Pabloe. Ch-ac'at entrecal ti sc'ob yanlum viniquetic”, xiyutun ti Ch'ul Espíritue ―xchi ti Agaboe. 


text:
<pb/>C'alal laj ca'itutic ti hech i'albat ti Pabloe, jcotoltutic xchi'uc ti quermanotique te ti Cesarea laj calbetutic vocol ti Pabloe: ―Mu me xamu batel ti Jerusalén ―xcututic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Pabloe: ―¿C'u yu'un chavoc'taucun? ¿C'u yu'un chavac'bun quich' mul? Yutsil co'nton chibat manchuc mi chixchucun, manchuc mi chicham te ti Jerusalén ti sventa ti Cajvaltic Jesuse ―xchi. 


text:
<pb/>Yu'un mu xu' ti jpajestutic ti Pabloe, hech ilaj co'ntontutic. ―Hechuc, mi hech tsc'an ti Cajvaltique, chc'ot ti pasel ―xichitutic. 


text:
Laj xchi'inuntutic batel cha'vo' oxvo' ti jch'unojeletique ti te nacajtic ti Cesareae. C'alal nic'otutic ti Jerusalén, laj yic'untutic batel ti sna jun quermanotic. Nasón sbi ti quermanotique. Liquem tal ti balumil Chipre. Vo'one xch'unoj. Te ni'ochtutic ti sna. Ja' sc'opilal ti itsacat ti yut templo ti Pabloe 


text:
<pb/>C'alal nic'otutic xa ti Jerusalén, nichim no'ox yo'ntonic laj sc'oponuntutic ti quermanotique. 


text:
Ti yoc'omal nibatutic xchi'uc ti Pabloe. Ba jc'opontutic ti Jacoboe, ja' ti totil ancianoe. Te stsoboj sbaic scotol ti ancianoetique c'ot jtatutic. 


text:
Ti Pabloe c'ot sc'opon. Xmelmun lic xcholbe ya'yic c'utic laj spas ti Diose ti stojol ti yanlum crixchanoetique ti sventa ti Pabloe. 


text:
C'alal laj ya'yic ti ancianoetique, ep laj yalbeic vocol ti Diose. Hech lic yalbeic ti Pabloe: ―Quermano, laj xa avil ti jaymil ti jchi'iltique ti xch'unojbeic xa sc'op ti Cajvaltique. Scotolic toyol yo'ntonic to yu'un ti mantaletique. 


text:
Ya'yojic ac'opilal ti ho'ot chopol chachanubtas scotol ti jchi'iltique ti te xchi'inojic ti naclej yanlum viniquetique. Ya'yojic ti chavalbeic ti ac'o scomesbeic smantal ti Moisese. Ya'yojic uc ti chavalbeic ti mu persauc chac'be yich' circuncisión ti snich'onique, ti mu persauc tspasic hech chaj c'u che'el jtaleltic. 


text:
Hech yu'un chach'un ti c'usi chacalbetutique. Oy chanvo' jchi'iltic li'to. Oy c'usi laj xa yalic ti stojol ti Diose. 


text:
Ic'o batel ti jchi'iltique ti chcale. Ac'o abaic ti lecubtasel xchi'uc. Loq'uesbo stojol ti motonil ti chac'beic ti Diose jujun, loq'uesbo stojol uc yu'un chaq'uic ti tulel sjolic. Hech tsna'ic scotolic ti mu meleluc ti ac'opilal ti ya'yojique. Tsna'ic ti lec ti c'usi chapase, ti chach'un ti mantaletique. 


text:
Ti yanlum viniquetique ti xch'unojbeic xa sc'op ti Cajvaltique, laj xa jts'ibabetic sunic ti c'u x'elan ichapaj cu'untique. Laj xa calbetic ti mu persauc tspas scotol ti c'u che'el jch'unojtic ono'oxe. Laj xa calbetic ti ja' no'ox mu me sve'beic smoton santoetic, ti mu me sti'ic ch'ich', ti mu me sti'beic sbec'tal ti c'usi ts'otbil snuc' ti chmilate, ti mu me xmulivajique ―x'utat ti Pabloe yu'un ti ancianoetique. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Pabloe laj yic' batel ti chanvo' xchi'ile. Ti yoc'omal co'ol laj yac' sbaic ti lecubtasel xchi'uc. I'ochic ti muc'ta templo yu'un te chc'ot yalic c'usi ora tsts'aqui sc'ac'alil chlecubic. Yu'un hech xu' chac'beic smoton ti Diose jujun. 


text:
<pb/>Jutuc xa sc'an tsts'aqui ti hucub c'ac'al ti yalojique. Te oy judioetic liquemic tal ti Asia. Laj sq'uelic ti Pabloe c'alal i'och ti yut muc'ta templo. Hech yu'un laj yac'beic c'op scotol ti crixchanoetique. Hech tal stsaquic ti Pabloe. 


text:
Hech i'avanic: ―¡Totetac, ho'ucutic israelucutic, la' me coltauntutic! Ti jchi'iltic li'to ja' chchanubtas scotol crixchanoetic yu'un chiscontrainucutic xchi'uc ti mantaletic cu'untique xchi'uc ti templo li'to. Ja' laj xa yic' ochel tal ti yut templo yanlum viniquetic. Muc un spas ti muc' ti ch'ul templo cu'untic li'to ―xchiic. 


text:
<pb/>Yu'un laj yilic ti Pabloe c'alal xchi'inoj sbaic ti paxyal xchi'uc ti Trófimoe. Ja' liquem tal ti Efeso ti Trófimoe. Laj scuyic ti i'ay xa ti yut templo xchi'uc ti Pabloe. 


text:
<pb/>Hech ilic c'op yu'un scotol ti crixchanoetique. Anil laj stsob sbaic tal scotolic. Hech c'ot stsaquic ti Pabloe. Laj snitic loq'uel ti templo. Ti ora laj smaquic ti ti'temploe. 


text:
Yu'un tsc'an smilic ti Pabloe, oy much'u ba yalbe ti tribunoe. Ja' tspas ti mantal jmil soldadoetic ti tribunoe. Hech laj ya'i ti liquem xa c'op yu'un scotol ti much'utic te nacajtic ti Jerusalene. 


text:
Hech yu'un ti tribunoe ti ora laj yic' tal ti yajsoldadoetique xchi'uc ti yajcapitan soldadoetique. Anil ibatic yo' bu oyic. Ti crixchanoetique c'alal laj yilic ti tribunoe xchi'uc ti yajsoldadoetique, laj spajes sbaic yu'un tsmajic ti Pabloe. 


text:
Hech ic'ot ti tribunoe, c'ot stsac ti Pabloe. Laj yal mantal ac'o yich' chuquel ti cha'lic cadena taq'uin. Laj sjac'beic c'usi sbi c'usi smul ti Pabloe. 


text:
Mu jtosuc ti c'usi laj yal ti crixchanoetique. Yantic i'avanic jujun. Yu'un muc xa'ibe lec sjam ti tribunoe scoj ti xvochet no'ox ti crixchanoetique, hech laj yal mantal ac'o yiq'uic batel ti Pabloe ti bu oy ti scuartel ti soldadoetique. 


text:
Ic'otic ti bu oy ti scuartel ti soldadoetique. Scoj ti ep ch-ilbajinat ti Pabloe yu'un ti crixchanoetique, ti soldadoetique laj sliquic muel ti ora ti bu scolcol ti tec'obale ti Pabloe. 


text:
Ep ti much'utic ital ti spatique. Tsots i'avanic: ―¡Milo! ―xchiic. Ja' sc'opilal ti laj sc'an vocol yu'un tsc'opon ti xchi'iltaque ti Pabloe 


text:
<pb/>C'alal mu to ch-ic'at ochel ti Pabloe ti bu oy ti scuartel ti soldadoetique, ti Pabloe hech laj sjac'be ti tribunoe: ―¿Mi stac' chajc'opon cha'p'el oxp'eluc? ―xchi. Hech ijac'bat yu'un ti tribunoe: ―¿Mi chana' griego c'op? ―xchi―. 


text:
¿Mi mu ho'ucot ti egipto vinicote ti ja'to no'ox laj aliques c'ope? ¿Mi mu ho'ucot laj avic' batel ti xocol balumil chanmil jmilvanejetic? ―xchi tsjac' ti tribunoe. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Pabloe: ―Mu ho'ucun. Ho'on judio vinicun. Liquemun tal ti Tarso. Ja' muc'ta jteclum ti Tarsoe te oy ti estado Cilicia. Avocoluc ac'bun jc'opon ti jchi'iltaque ―xchi ti Pabloe. 


text:
<pb/>Hech i'ac'bat sc'opon ti xchi'iltaque ti te humajtique. Te va'al ti bu slajoben tec'obale ti Pabloe. Laj sjim sc'ob yu'un ac'o ch'aniuc ti xchi'iltaque. C'alal ich'aniic, lic c'opojuc ti hebreo c'op ti Pabloe, ja' ti mero sc'opique.<pb/>


text:
<pb/>C'alal laj ya'yic ti ic'opoj ti hebreo c'op ti Pabloe, ja' ti mero sc'opique, más ich'aniic. Hech laj yal ti Pabloe: 


text:
<pb/>―Ho'oni jchi'il jbatic. Ni'an ti jteclum Tarso te ti estado Cilicia. Li' nich'i ti jteclum li'to. Nixchanubtasun ti Gamaliele. Lec laj xchanubtasun ti Gamaliele c'usi mantaletic yu'un ti jtot jme'tique ti vo'one. Toyol co'nton yu'un ti Diose ti vo'one hech chaj c'u che'el toyol avo'ntonic ho'oxuc ti ora to. 


text:
Hech laj jcontrain uc ti much'utic stamojbeic sbe ti Cajvaltique. Laj jtsac viniquetic xchi'uc antsetic. Laj jtic' ti chuquel. Lec laj ca'i mi chchamique. 


text:
Ja' rextico cu'un ti totil palee xchi'uc scotol ti moletique ti hech laj jpase. Ja' laj yac'bun batel sunal ti much'utic xch'unojbeic sc'op ti Cajvaltique te ti Damasco. Jc'an ba jchuc tal. Jc'an quic' tal li' ti Jerusalén yu'un ac'o tal yich'ic castigo. Hech nibat. Ja' sc'opilal ti laj yal sba ti Pabloe ti c'u che'el itaat yu'un ti Diose 


text:
<pb/>’C'alal ista ti o'lol c'ac'ale, nopol xa ti Damascoe. Ti ora iquevan tal c'alal ti vinajel yo' bu chixanav batel ti be. Chquevan ti jyalel. 


text:
Nip'aj ti lum. Laj ca'i oy much'u chisc'oponun: “Saulo, ¿c'u yu'un loq'uel chacontrainun?” xiyutun. 


text:
Hech nitac'av: “¿Much'uot, Cajval?” xcut. Hech laj yalbun: “Ho'on Jesusun, ho'on ti nich'i ti Nazaret. Ho'on ti chacontrainune”, xiyutun. 


text:
Ti much'utic laj xchi'inun batele laj yilic uc ti chquevan no'oxe. Toj xi'el ic'otic. Muc xa'ibeic sc'op ti much'u laj sc'oponune. 


text:
Hech laj jac'be: “¿C'usi chac'an ti jpas, Cajval?” xcut. Hech laj yalbun ti Cajvaltique: “Lican, ochan batel te ti Damasco. Te chc'ot yalbot ava'i ti c'usi chapal xa cu'un ti chapase”, xiyutun. 


text:
Itup' ti jsate yu'un chquevan ti jyalel. Hech yu'un laj snitucun ochel ti Damasco ti much'utic laj xchi'inune. 


text:
<pb/>’Te oy jun jchi'iltic, Ananías sbi. Toyol yo'nton tsc'an chch'umbe smantal ti Diose. Lec sc'opilal icholbat yu'un scotol ti jchi'iltique ti te nacajtic ti Damascoe. 


text:
Ja' tal sc'oponun. Va'al ihul ti jts'el, hech laj yalbun: “Hermano Saulo, ac'o jamuc asat”, xiyutun. Hech yu'un ti ora ijam ti jsate. Hech laj jq'uelbe sat ti Ananíase. 


text:
Hech laj yalbun: “Ja' ti Dios yu'un ti jtot jme'tique laj st'ujot hech ic'ot xa ti pasel ti chana' c'usi tsc'an yo'nton ti Diose, hech laj xa aq'uelbe sat ti Jesuse, ja' ti toj yo'ntone, laj xa ava'ibe sc'op. 


text:
Yu'un ho'ot chacholbe ya'yic scotol crixchanoetic hech chaj c'u che'el laj xa aq'uel, hech chaj c'u che'el laj xa ava'i. 


text:
Mu me xamala hal. Ac'o aba ti ich'ho'. C'opono ti Cajvaltique yu'un ac'o spocbot loq'uel amul”, xiyutun. Ja' sc'opilal ti laj yal sba ti Pabloe ti c'u che'el i'ic'at ti abtel yu'un ti Diose 


text:
<pb/>’C'alal nisut tal li' ti Jerusalén, ni'och ti templo. C'alal laj jc'opon Dios te ti templo, oy c'usi laj yac'bun quil ti Diose. 


text:
Laj quil ti chisc'oponun ti Cajvaltique. Hech laj yalbun: “Mu me xacom li' ti Jerusalene. Ac'o persa, loc'an batel ti ora yu'un mu xaspasbot ti muc' ac'op c'alal chacholbun jc'opilal”, xiyutun. 


text:
Hech laj calbe: “Cajval, jc'an to chicom li'i yu'un sna'ic ti c'usi laj jpasilan ti scotol temploetic ti jchi'iltaque. Laj cac'be majel ti much'utic xch'unojbot ac'ope, laj jtic' ti chuquel. 


text:
C'alal imilat ti Estebane, ja' ti jcholc'op avu'une, ho'on te va'alun uc. Lec laj quil ti icham ti Estebane. Laj jchabibe xchijic ti much'utic imilvanique”, xcut. 


text:
Hech laj yalbun: “Persa chabat, nom to chajtac batel ti bu nacajtic yanlum crixchanoetic”, xiyutun ti Cajvaltique ―xchi ti Pabloe. Ja' sc'opilal ti ichucat ti Pabloe yu'un ti tribunoe 


text:
<pb/>C'alal hech laj yal ti Pabloe, mu xtun laj ya'yic ti xchi'iltaque. Tsots ic'opojic: ―¡Mu me xacoltaic batel ti vinic li'to! ¡Milic me! ―xchiic. 


text:
<pb/>Ilinemic hech i'avanic, laj sjimilan sc'u' spoq'uic. Laj stsaquic ti ts'ubilume, laj sjimic batel. 


text:
Hech yu'un ti tribunoe laj yal mantal ac'o ic'atuc ochel ti bu oy ti scuartel ti soldadoetique ti Pabloe. Laj yal mantal ac'o yich' acial ti Pabloe yu'un hech ac'o yal ti Pabloe c'u yu'un chcontrainat yu'un ti xchi'iltaque. Ti aciale ja' pasbil ti nucul. 


text:
C'alal ichucbat xa sc'ob yacan ti Pabloe, hech laj yalbe ti capitan soldadoe ti te va'ale: ―Ho'oni ochemun ti sventa Roma. Mu stac' chavac'bun acial ja'to mi laj xa yich'bucun jc'op yu'un jmul mi oy mi mu'yuc ―xchi ti Pabloe. 


text:
<pb/>C'alal laj ya'i ti capitan soldadoe ti hech laj yal ti Pabloe, ba yalbe ya'i ti tribunoe: ―¿C'usi chanop? Ja' ochem ti sventa Roma ti vinic lume ―xchi. 


text:
<pb/>Hech ital ti tribunoe. Tal sjac'be ti Pabloe: ―Albun xca'i ¿mi hech ti ho'ot ochemot ti sventa Roma? ―xut. ―Ho'onun ―xchi ti Pabloe. 


text:
<pb/>Hech laj yal ti tribunoe: ―Ep taq'uin laj cac' c'alal ni'och ti sventa ti Romae ho'oni ―xchi. Hech lic tac'avuc ti Pabloe, hech laj yalbe: ―Ho'oni ni'och ti sventa ti Romae c'alal ni'an ―xchi ti Pabloe. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti soldadoetique ti c'an yac'beic acial ti Pabloe, laj sq'uej sbaic ti ora. Ixi' uc ti tribunoe c'alal laj ya'i ti ja' ochem ti sventa Roma ti Pabloe yu'un laj xa yal mantal ti ichucbat xa sc'ob yacan yu'un ac'o yich' acial. Ja' sc'opilal ti Pabloe ti i'ich'bat sc'op yu'un ti totiletic yu'unique 


text:
<pb/>Ti yoc'omal sc'an cha'i ti tribunoe c'u yu'un itic'bat smul ti Pabloe yu'un ti xchi'iltaque, hech yu'un laj scoltabe sc'ob yacan ti Pabloe. Laj stac ti iq'uel ti totil paleetique xchi'uc scotol ti totiletic yu'unic ti judioetique. C'alal italic, i'ic'at loq'uel tal ti Pabloe, c'ot va'anatuc ti stojolic.<pb/>


text:
Ti Pabloe lec laj sq'uelbe sat scotol ti totiletique ti yu'un ti temploe. Hech laj yalbe: ―Totetac, jun co'nton jch'unojbe smantal ti Diose asta ora to ―xchi. 


text:
<pb/>Ti totil palee, Ananías sbi. Ja' laj yalbe mantal ti much'utic te va'ajtic ti stojol ti Pabloe ac'o yac'be majel ti ye. 


text:
Ti Pabloe hech laj yalbe: ―¡Ja' chasmajot ti Diose! Hechot hech chaj c'u che'el c'alna sacubtasbil ti tan. Ho'ot chachapambun jc'opilal yu'un jmul chacuy. Ti sventa ti mantaletique chachapanun chacuy. Ho'oti ja'to no'ox laj ap'aj mantal c'alal laj aval ac'o quich' majel ti que ―xut. 


text:
<pb/>Ti much'utic te va'ajtique hech laj yalbe ti Pabloe: ―Mu xtun ti chopol chac'opoj yu'un ti totil palee. Ja' yich'oj yabtel yu'un ti Diose ―x'utat. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Pabloe: ―Totetac, mu laj jna' mi ja' ti totil palee. Ti lajuc jna'e, mu hechuc laj calbe. Yu'un hech ts'ibabil ti sc'op ti Diose: “Mu me chopoluc chac'opojic yu'un ti much'u totil avu'unique”, xchi ts'ibabil ―xchi ti Pabloe. 


text:
<pb/>Ti Pabloe laj yil ti o'lol saduceoetic, o'lol fariseoetic ti totiletic ti te oyique. Hech yu'un tsots laj sc'opon scotolic. ―Totetac, ho'on fariseoun. Ho'on snich'onun fariseo uc. Ja' chiyich'bun jc'op ti ora to yu'un jch'unoj ti chcha'cuxiic ti ánimaetique ―xchi ti Pabloe. 


text:
<pb/>C'alal hech laj yal ti Pabloe, lic stsac sbaic ti c'op ti totiletique. Hech cha'tos ic'otic, jtos fariseoetic, jtos saduceoetic. 


text:
Hech xch'unoj ti saduceoetique, mu'yuc ch'ul abat, mu'yuc much'u chcha'cuxi, mi nijchame, nijcham xchi'uc jch'uleltic o. Ja'uc ti fariseoetique xch'unojic ti oy ch'ul abat, ti chijcha'cuxi, ti mi nijchame cuxul ti jch'uleltique. 


text:
Hech ilic ep c'op. Laj sva'an sbaic cha'vo' oxvo' ti much'utic chchanubtasvanic ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique ti te oyic ti jtos yu'un ti fariseoetique. Hech laj yalic: ―Mu'yuc smul laj jtabetutic avi vinic li'to. Mi oy c'usi i'ac'bat yil, mi ic'oponat yu'un ch'ul abat, mu stac' c'usi chcaltic naca me jcontraintic ti Diose ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech yu'un ep laj yut sbaic. Ti tribunoe ixi' mi tspasat ti pedazo ti ora ti Pabloe. Hech yu'un laj stac batel yajsoldadoetic ti ora ac'o ba yic' loq'uel tal ti ora te ti stojolic ac'o yiq'uic batel ti bu oy ti scuartelique. 


text:
<pb/>Ti ac'ubal ti Cajvaltique c'ot sva'an sba ti stojol ti Pabloe. Hech laj yalbe: ―Pablo, nichimuc me avo'nton. Hech chaj c'u che'el laj acholbun jc'opilal li' ti Jerusalén, hech me xc'ot acholbun jc'opilal ti Roma uc ―xchi ti Cajvaltique. Ja' sc'opilal ti ep ti much'utic xchapanoj sbaic yu'un tsmilic ti Pabloe 


text:
<pb/>Ti yoc'omal c'alal isacub ti osile, laj stsob sbaic ti judioetique. Ti comon laj xchapanic ti chipan sbaic ja'to mi laj smilic ti Pabloe. ―Mi mu xcham cu'untic ac'o xijyac'bucutic castigo ti Diose ―xchiic. 


text:
Hech ba sc'oponic ti totil paleetique xchi'uc ti moletique. Hech c'ot yalbeic: ―Ti ho'ontutique laj xa jchapantutic ti chquipan jbatutic ja'to mi laj jmiltutic ti Pabloe. Mi mu xcham cu'untutic ac'o xiyac'buntutic castigo ti Diose. 


text:
Hech yu'un ti c'u avepalic ti totiloxuque ba albeic vocol ti tribunoe yu'un oc'om ac'o yic' loq'uel tal ti Pabloe. Ac'o va'anatuc ti atojolic li' ti temploe. Oy to c'usi ti jac'betutic, xavutic ti tribunoe. C'alal chtal ti Pabloe, ho'ontutic chapaluntutic xa yu'un ti jmactutic ti be ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti yol xvix ti Pabloe laj ya'i ti hech ichapambat sc'opilal yu'unic. Hech i'och batel ti bu oy ti scuartel ti soldadoetique. C'ot yalbe ya'i ti Pabloe. 


text:
Ti Pabloe laj yic' tal jun capitan soldado. Hech laj yalbe: ―Ic'bun batel avi querem li'to. Ba va'ambun ti stojol ti tribunoe yu'un oy c'usi chc'ot yalbe ―xut. 


text:
<pb/>Hech ti capitan soldadoe laj yic' batel ti quereme. C'ot sva'an ti stojol ti tribunoe. Hech laj yalbe: ―Laj yic'un yalbun vocol ti jchuquele, ja' ti Pabloe, yu'un ti jva'an ti atojol avi querem li'to yu'un oy la c'usi chayalbot ―xchi. 


text:
<pb/>Ti tribunoe hech lic stsacbe sc'ob ti quereme. Hech laj sq'uej sbaic xchi'uc. Hech laj sjac'be: ―¿C'usi chac'an chavalbun? ―xchi. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti quereme: ―Ti jchi'iltaque ti comon laj xa xchapic sc'opic. Ta la xtalic yu'un chayalbot vocol yu'un oc'om chavic' loq'uel tal ti Pabloe yu'un chava'an ti stojol scotol ti totiletic cu'untutique, hech chaj c'u che'el oy to c'usi tsjac'beic. 


text:
Mu me xach'un yu'un ech'em ti cha'vinic ti vo' ti chtal smaquic ti be ti Pabloe. Yalojic ti chipan sbaic ja'to mi laj smilic ti Pabloe. Mi mu xcham cu'untic, ac'o xijyac'bucutic castigo ti Diose, xchiic. Chapajtic xa ti ora to. Ja' no'ox tsmalaic chloc' amantal ―xut. 


text:
<pb/>Hech ti tribunoe laj stac batel ti quereme. Laj yalbe batel mantal: ―Mi junuc mu me much'u chavalbe ti hech laj avalbun ca'ie ―xchi ti tribunoe. Ja' sc'opilal ti itacat batel ti stojol gobernador ti Pabloe 


text:
<pb/>Ti tribunoe laj yic' tal cha'vo' yajcapitan soldado. Hech laj yalbe mantal: ―Chachapic doscientos ti vo' avajsoldadoic xchi'uc setenta ti vo' cajajtic ti ca', xchi'uc doscientos ti vo' ti chich'ic batel slanzaic. Ti baluneb ora ti ac'ubal chabatic ti jteclum Cesarea. 


text:
Chachapambeic jcot cha'cot sca' uc ti Pabloe, yu'un chaviq'uic batel chava'anic ti stojol ti Felixe, ja' ti gobernadore. Persa ti lec chc'ot avu'unic ―xchi ti tribunoe. 


text:
<pb/>―Félix, ho'ot gobernadorot, pasbilot ti muc' cu'untutic ti jcotoltutique. Chajc'oponot ti carta, ho'on Claudio Lisiasun. 


text:
Ti judioetique laj stsaquic avi xchi'il li'to. Tsc'an tsmilic. C'alal laj ca'i ti ochem ti sventa ti Roma ti vinic li'to, ho'on laj jcolta loq'uel ti sc'ob ti xchi'iltaque xchi'uc ti cajsoldadoetique. 


text:
Laj jc'an yu'un xca'i c'u yu'un isa'bat smul yu'unic. Hech yu'un laj jva'an ti stojol scotol ti totiletic yu'unique. 


text:
Hech yu'un laj ca'ibe sjam. Ja' isa'bat smul yu'unic sventa c'usi oy ti mantaletic yu'unique. Mu'yuc smul yu'un chmilat. Mu'yuc smul yu'un chchucat. 


text:
C'alal laj ca'i ti chapambil xa sc'opilal yu'un ti xchi'iltaque hech yu'un laj jtacbot talel ti atojol ti ora. Laj xa calbe uc ti much'utic jsa'c'opetique ac'o ba xchapanic ti atojol c'usi smul yu'unic. Ja' no'ox chacalbe obi ―xchi batel ti sun. 


text:
<pb/>Hech ti soldadoetique laj yiq'uic batel ti Pabloe hech chaj c'u che'el ipasatic ti mantal. Ti ac'ubal ic'otic ti jteclum Antípatris. 


text:
Ti yoc'omal isutic tal ti scuartelic ti soldadoetique. Ja' no'ox ibat xchi'uc ti Pabloe ti much'utic cajajtic ti ca'e. 


text:
C'alal ic'otic ti Cesarea, c'ot yac'beic sun ti gobernadore. C'ot va'anatuc ti stojol ti gobernadore ti Pabloe. 


text:
Ti gobernadore laj sq'uelbe sunal. Ijac'bat sbi ti slumal ti Pabloe. C'alal laj ya'i ti liquem tal ti estado Cilicia ti Pabloe, 


text:
hech laj yalbe ti Pabloe: ―Chca'i ac'op c'alal chtal ti much'utic chasa'bot amule ―xchi. Laj yal mantal ac'o yich' chabiel te ti cabildo, ja' ti meltsambil yu'un ti Herodese ono'oxe.<pb/>


text:
I'ech' ho'ob c'ac'al. Ital ti totil palee, ja' ti Ananíase. Xchi'inoj talel cha'vo' oxvo' ti moletic yu'un ti judioetique xchi'uc jun vinic, Tértulo sbi. Lec sna' xc'opoj ti Tértuloe. C'ot sa'beic smul ti Pabloe ti stojol ti gobernadore. 


text:
C'alal i'ic'at loq'uel tal ti Pabloe, hech lic nopbatuc smul yu'un ti Tértuloe. Ti Tértuloe hech laj yalbe ti gobernadore: ―Ho'ot totil ajvalilot, ho'ot ti Felixote, ho'ot ti aventa ti mu'yuc pleito li' ti slumal avi viniquetic li'to. Ti sventa sp'ijil avo'nton ilecub xa ti slumalique. Nichim no'ox yo'ntonic scotolic yu'un hech chapas. 


text:
Ti vinic avi jchuquel li'i, ja' jliquesejc'op. Ep chac'be c'op scotol ti xchi'iltaque ti nacajtic ti sjoylejal balumile. Ja' totil yu'unic ti much'utic tsts'acliic ti Jesuse, ja' ti ilic tal ti Nazarete. 


text:
Mu spas ti muc' ti templo yu'unique te ti Jerusalén. Hech yu'un laj stsaquic. C'an xchapanic ti sventa ti mantaletic yu'unique. 


text:
Ja' laj stic' sba ti Lisiase, ja' ti tribunoe. Puru pleito laj spas hech ipojbat ti sc'obic ti Pabloe. Mi chatic'beic smule, ja' xba ac'oponic ti Felixe, x'utatic. 


text:
Yu'un ho'ot chavich'be sc'op ti c'usi smule, hech chana' scotol hech chaj c'u che'el nacalbe ―xchi ti Tértuloe. 


text:
<pb/>Ti gobernadore laj yac' señail sc'ob ti ja' ac'o c'opojuc ti Pabloe. Hech lic c'opojuc ti Pabloe: ―Jna' ti oy xa ep habil ochemot ti ajvalil cu'untutic ho'ontutic ti israeluntutique. Hech yu'un nichim no'ox co'nton chajcholbot ava'i jc'opilal. 


text:
Mu to sta lajcheb c'ac'al te nic'ot ti Jerusalén. Te ba jc'opon Dios. Xu' chajac' ava'i mi melel ti hech chaj c'u che'el chacalbee. 


text:
Mu'yuc much'u jtsacoj jbatutic ti c'op xchi'uc c'alal c'ot staucun. Mu'yuc bu laj cac'be c'op ti crixchanoetique, mi ti muc'ta templo cu'untutic, mi ti bic'tal temploetic cu'untutic, mi ti yut jteclum. 


text:
Jamal chacalbe, ho'on laj xa jch'un ti lequil ach' c'ope. Yu'un ti hech laj xa jch'une, jp'ajmantalun tscuyic. Ho'on yabatun ti Dios yu'un ti jtatamol jmembeltutic ti vo'onee. Scotol jch'unoj ti c'usi ts'ibabil comel ti mantaletique xchi'uc ti sun ti j'alc'opetic yu'un ti Diose. 


text:
Ja' jch'unoj ti chcha'cusesat loq'uel ti ch'en yu'un ti Diose ti ánimaetique. Ti much'u toj yo'ntone xchi'uc ti much'u mu tojuc yo'ntone chcha'cuxiic loq'uel ti ch'en. Hech xch'unojic uc. 


text:
Hech yu'un scotol c'ac'al chcac' persa naca me jta jmul ti stojol ti Diose, naca me jta jmul ti stojol crixchanoetic. 


text:
<pb/>’Nom to ti bu ni'ay tale. I'ech' chib oxib habil, patil nisut batel ti Jerusalén, ja' ti jteclum cu'untutique. Ba cac' ti motonil jtaq'uin. Ba cac'be smoton Dios uc. 


text:
C'alal hech ba jpas, quich'oj lecubtasel ti yut muc'ta temploe c'ot staucun cha'vo' oxvo' jchi'iltac ja' ti liquemic tal ti Asiae. Mu'yuc bu jtsoboj vinic c'alal laj staucun, mu'yuc bu liquem c'op cu'un c'alal laj staucun. 


text:
Ja' lec ac'o taluc ti cha'vo' oxvo' ti jchi'iltaque ti laj staucune, ac'o tal sva'an sbaic ti atojol. Mi oy jmul laj stabune, ac'o yalic ti c'usi jmule. 


text:
Ti much'utic li'to ja' lec ac'o yalic ti c'usi jmul laj stabune c'alal nic'ot ti stojol scotol ti totiletic cu'untutique te ti templo te ti Jerusalén. 


text:
Ja' no'ox jmul c'otem ti c'usi tsots laj calbee: Ja' chiyich'bun jc'op ti ora to yu'un jch'unoj ti chcha'cuxi ti ánimaetique, xichi ti stojolic ―xchi ti Pabloe. 


text:
<pb/>Ti Felixe lec sna' ti c'u che'el chch'unic ti much'utic tsts'acliic ti Cajvaltique. Hech yu'un c'alal laj ya'i ti hech laj yal ti Pabloe, hech laj smac ti c'op ti yantique: ―Ja'to mi ital ti tribunoe, ja' ti Lisiase, ja'to chajchapanot obi ―xchi. 


text:
<pb/>Laj yalbe mantal ti yajcapitan soldadoe yu'un ac'o xchabi ti lec ti Pabloe: ―Coltabun jutuc. Mu me xapajesic ti xchi'iltaque. Ac'o tal smac'linic. Ac'o tal sq'uelic ―xchi. 


text:
<pb/>I'ech' chib oxib c'ac'al, ital ti Felixe xchi'uc ti yajnile. Drusila sbi ti yajnile. Judio ants ti Drusilae. Ti Felixe laj yic' loq'uel tal ti Pabloe. Sc'an cha'ibe sc'opilal c'u x'elan ti jch'umbetic sc'op ti Jesucristoe. 


text:
C'alal i'albat yu'un ti Pabloe ti persa toj co'ntontic, ti persa ti jcomes jmultic, ti chc'ot yorail chijyich'bucutic jc'optic yu'un jmultic ti Diose, toj xi'el ic'ot ti Felixe. Hech laj yalbe: ―Sutan ochel, yan to vuelta chaquic' loq'uel tal ―xut batel. 


text:
<pb/>Laj smalailan mi ch-ac'bat taq'uin yu'un ti Pabloe yu'un hech tscolta batel. Hech yu'un ep vuelta laj yic' tal ti Pabloe yu'un chlo'laj xchi'uc. 


text:
Hech i'ech' chib habil. Iloc' ti gobernador ti Felixe. I'och yan xq'uexol, Porcio Festo sbi. Ti Felixe yu'un laj sc'an ti lec ch-ilat yu'un ti judioetique, hech yu'un chucul to laj scomes ti Pabloe.<pb/>


text:
Ic'ot ti bu tspas mantal ti Festoe te ti Cesarea. Oxib no'ox c'ac'al te ihalej ti Cesarea. Patil imu batel ti Jerusalén. 


text:
Hech yu'un ti totil paleetique xchi'uc ti stotilaletic yu'un ti judioetique, ti c'alal laj yilic ti te xa oy ti Jerusalén ti Festoe, hech ba sc'oponic. Ja' tsc'anic parte yu'un ti Pabloe. 


text:
Laj yalbeic ep vocol ti stojol ti Festoe ac'o pasbatuc favor yu'un ac'o ic'atuc talel ti Jerusalén ti Pabloe. Yu'un chapajem xa sc'opilal yu'unic yu'un tsmilic ti be. 


text:
Ti Festoe laj yalbe ya'yic ti te chucul ti Cesarea ti Pabloe. Laj yalbe uc: ―Po'ot xa chisut batel ti Cesarea. 


text:
Hech yu'un ja' lec co'ol chijyalucutic batel jayvo'oxuc xu' chabatic. Mi oy smul ti achi'il chavalique, te chc'ot avalbun ―xut. 


text:
<pb/>Ihalej to vaxaquib c'ac'al o lajuneb c'ac'al ti Festoe. Patil isut batel ti Cesarea. Ti yoc'omal ba nacluc ti bu chchapambe sc'opilal yu'un smul scotol crixchanoetic. Laj yal mantal ac'o yiq'uic loq'uel tal ti Pabloe. 


text:
C'alal ic'ot ti stojol ti Festoe ti Pabloe, ti judioetique ti talemic ti Jerusalene laj sjoyubtaic ti Pabloe. Ep laj sa'beic smul. Ep muliletic laj yac'beic xcuch ti Pabloe. Hech no'ox laj snopic ti yo'ntonic. 


text:
Ti Pabloe hech laj yal: ―Mu'yuc jmul. Mu'yuc bu laj jp'aj ti mantaletic cu'untutique ho'ontutic ti judiountutique. Mu'yuc c'usi chopol laj jpas te ti yut muc'ta templo cu'untutic. Mu'yuc bu laj jp'ajbe smantal ti totil ajvalile, ja' ti Césare ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Festoe sc'an tspasbe favor ti totiletic yu'un ti judioetique, hech yu'un laj sjac'be ti Pabloe: ―¿Mi chac'an chamu batel ti Jerusalén yu'un te chc'ot avich' chapanel ti jtojol yu'un ti c'usi amul sa'bilote? ―x'uti. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Pabloe: ―Ja' stac' chquich' chapanel li'to ti bu chchapaj sc'opilal yu'un smul scotol crixchanoetic ti sventa ti Césare. Xana' scotol ti mu'yuc bu laj jcontrain ti jchi'iltaque. 


text:
Mi chopol ti c'usi laj jpase, mi oy jmul yu'un chicham, milun che'e. Mi mu meleluc ti c'usi chalique, mi hovil laj sa'bun jmule, mu'yuc much'u xu' chiyac'un ti sc'obic. Ja' chba cac' xchapanun ti Césare ―xchi. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Festoe lic sc'opon scotol ti yaj'abtele. Patil laj yalbe ti Pabloe: ―Chac'an chaxchapanot ti Césare. Lec oy, chabat ti stojol ti César che'e ―xut. Ja' sc'opilal ti Pabloe ti i'ic'at talel ti stojol Agripa xchi'uc Berenice 


text:
<pb/>I'ech' chib oxib c'ac'al. Patil ic'ot ti Cesarea ti reye, ja' ti Agripae xchi'uc xvix, ja' ti Berenicee. Yu'un ti ba sc'oponic ti Festoe ja' yu'un ti i'och xa ti gobernadore. 


text:
Ep c'ac'al te ihalejic. Ti Festoe laj xcholbe ya'yic ja' sc'opilal ti Pabloe: ―Oy jchuquel icom ti chuquel c'alal iloc' ti gobernador ti Felixe. 


text:
C'alal ni'ay ti Jerusalén, italic ti jtojol ti totil paleetique xchi'uc ti totiletic yu'un ti judioetique. C'ot yalbun yu'un ac'o ochuc ti chapanel yu'un smul. 


text:
Hech laj calbe: Ho'ontutic ti romauntutique, mu jtaleluc ti hech ti jpastutique. Ja'to mi te va'al ti much'u tstic' mulile xchi'uc ti much'u itic'bat smule, ja'to mi ivinaj ti hech smule, ja'to chmilat jun crixchano, xcut. 


text:
Hech yu'un c'alal italic li'to, muc jmac ti c'op. Ti yoc'omal ba naclucun ti bu ti jchapambe sc'opilal yu'un smul scotol crixchanoetic. Laj quic' tal ti vinique. 


text:
Ja' no'ox smul c'otem yu'unic c'utic c'opal xch'unojic. Oy jun vinic laj xcholbeic sc'opilal. Ja' Jesús sbi. “Ja' chamen xa”, xchiic. “Ja' icha'cuxi”, xchi ti Pabloe. 


text:
Hech yu'un muc jna' xchapanel yu'un jchop o c'op. Hech yu'un laj jac'be yu'un jc'an xca'i mi tsc'an chbat ti Jerusalén yu'un te chba yich' chapanel yu'un ti smule. 


text:
Ti Pabloe muc sc'an chbat ti Jerusalén. Ja' tsc'an chba chapanatuc te ti stojol ti Césare. Hech yu'un laj cal mantal ac'o yich' chabiel ja'to mi laj jtac batel ti stojol ti Césare ―xchi ti Festoe. 


text:
<pb/>Ti Agripae hech laj yalbe ti Festoe: ―Co'nton chca'ibe sc'op uc ti much'u chavale ―xchi. ―Xu' chava'ibe sc'op oc'om ―xchi xtac'av ti Festoe. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti yoc'omal ital ti Agripae xchi'uc ti Berenicee. Lec sc'u' spoc' slapojic ital scotolic xchi'uc yabat. I'ochic ti bu tstsob sbaic scotolic. Laj xchi'inic tal ti tribunoetique xchi'uc ti totiletic yu'un ti jteclume. Ti Festoe laj yal mantal ac'o ic'atuc tal ti Pabloe. 


text:
C'alal ital ti Pabloe, hech laj yal ti Festoe: ―Rey Agripa xchi'uc acotolic, ti jayvo'oxuc li'to, co'ol laj jtsob jbatic li'to. Q'uelo avil avi vinic li'to. Ja' c'ambil smilel ti jtojol yu'un scotol ti xchi'iltaque, ja' ti judioetique te ti Jerusalén, li'to uc. Tsots laj yalbucun yu'un mu xa me xcuxi. 


text:
Mu'yuc smul laj jtabe yu'un chcham. Ja' tsc'an chba chapanatuc yu'un ti Césare, hech yu'un laj jnop ja' lec ti jtac batel ti stojol. 


text:
Mu'yuc smul ti jtic'be batel ti stojol ti ajvalil cu'untique. Hech yu'un laj quic' tal ti jchuquele, laj jva'ambot ti atojolic xchi'uc ti atojol uc, rey Agripa. Mi laj quich'betic sc'op hech ti jna'tic ti c'usi ti jts'ibatic batel ti carta. 


text:
Ja' chcal ti mu stac' ti hech no'ox ti jtac batel jun jchuquel mi mu'yuc sunal bu chal c'usi smul yu'un ichucat ―xchi ti Festoe.<pb/>


text:
Ti Agripae hech laj yalbe ti Pabloe: ―C'opojan chca'itutic ―xchi. Hech yu'un ti Pabloe laj yac' señail sc'ob ti stojol ti rey Agripa yu'un tspas ti muc' ti reye. Hech lic xchol ti sc'opilale. 


text:
<pb/>―Rey Agripa, lec chca'i ti xu' chajcholbot ava'i jc'opilal ho'oti ti c'u yepal sa'bil jmul yu'un ti jchi'iltique. 


text:
Ti ho'ote xana' scotol jtaleltic ho'ucutic ti judioucutique xchi'uc c'utic c'opal jch'unojtic. Hech yu'un chacalbe vocol ta me xava'ibun scotol ti jc'ope. Ja' sc'opilal ti chal sba ti Pabloe ti ochem ono'ox ti fariseoe 


text:
<pb/>’Scotol ti jchi'iltique sna'ojic c'u x'elan nich'i tal te ti jlumal xchi'uc ti te ti Jerusalén. 


text:
Mi sc'an chixcholbun ti jc'opilale c'u x'elan laj jpas ti vo'one, sna'ojic uc ti ochemun ti jtos yu'un ti fariseoetique. Ti ho'ontutique tsots sc'opilal c'otem cu'untutic ti mantaletique. 


text:
Jch'unoj ti ic'ot xa ti pasel ti sc'op ti Diose hech chaj c'u che'el i'albatic ti jtatamol jmembeltique ti vo'one. Te chloc' ti atojolic ti Jcoltavaneje, x'utatic. Yu'un jch'unoj ti ital xae hech yu'un ti li' chquich' chapanel ti ora to. 


text:
Ho'ucutic lajchachopucutic ho'ucutic ti judioucutique. Scotolic ta to smalaic mu to chtal scuyojic ti hech chaj c'u che'el laj yal ti Diose. Hech yu'un ti c'ac'al ti ac'ubal toyol to yo'ntonic tspasbeic yabtel ti Diose ti scuyojique. Rey Agripa, ja' jmul c'otem yu'un ti jchi'iltique yu'un jch'unoj ti ital xa ti Jcoltavaneje. 


text:
¿C'u yu'un ti vocol chach'unique? ¿Mi mu xu' yu'un chacuyic ti Diose ti laj xa xcha'cuses loq'uel ti ch'en ti Jesuse? Ja' sc'opilal ti chal sba ti Pabloe ti ep i'ilbajinvane 


text:
<pb/>’Ho'oni laj jcuy ti vo'one ti lec mi ti jcontrain ti Jesuse, ja' ti much'u ilic tal ti Nazarete. 


text:
Hech laj jpas te ti Jerusalén. Laj jtic' ti chuquel ep ti much'utic xch'unojbeic sc'op ti Cajvaltique. Quich'oj mantal yu'un ti totil paleetique. C'alal chmilatic ho'on laj jc'ambe smilel uc. 


text:
Ep vuelta laj cac'be yich'ic castigo ti scotol temploetic yu'unic. Laj jsuj yu'un chopol ac'o c'opojuc yu'un ti Diose. Xitec'tun no'ox ni'ilin. Batem co'nton chi'ilbajinvan c'alal ti jteclumetic ti yan balumil. Ja' sc'opilal ti chal sba ti Pabloe ti c'u che'el laj sutes yo'ntone 


text:
<pb/>’Hech yu'un nibat ti Damasco. Quich'oj mantal, quich'oj batel orden yu'un ti totil paleetique. 


text:
C'alal ista o'lol c'ac'al, oyun xa ti be. Laj jq'uel, tote, ti iquevan tal c'alal ti vinajel yo' bu chixanave. Ech'em to hech chaj c'u che'el squeval c'ac'al iquevan tal ti jtojol xchi'uc ti stojol ti much'utic laj xchi'inune. 


text:
Jcotoltutic nip'ajtutic ti lum. Ti ho'one laj ca'ibe sc'op ti much'u chisc'oponune. Hech laj yalbun ti jc'optique, ja' ti hebreo c'ope: “Saulo, ¿c'u yu'un chacontrainun? Hovil ti hech chapase. Ja' no'ox chlic avich' vocol”, xiyutun. 


text:
Hech laj jac'be: “¿Much'uot, Cajval?” xcut. Hech laj yalbun ti Cajvaltique: “Ho'on Jesusun. Ho'on chacontrainun”, xiyutun. 


text:
“Lican”, xiyutun. “Yu'un ti hech laj cac' jba ti q'uelel ti atojole yu'un chacabatin. Chavich' avabtel cu'un hech chatun cu'un. Ja' chachol c'usi laj xa avil xchi'uc c'usi ta to xacac'bot avil. 


text:
Ti ho'ote chc'o aviq'uesbe satic yu'un ac'o scomesic ti c'usi chopol tspasique. Hech chlic spasic ti c'usi leque. Hech chcolic loq'uel ti sc'ob ti Satanase. Hech ch-ochic ti jc'ob. Hech chixch'umbun jc'op, hech ti jch'aybe smulic. Co'ol chich'ic c'uxubinel xchi'uc scotol ti much'utic lecubtasbilic xa yo'ntonic cu'un”, xiyutun ti Cajvaltique. Ja' chal ti Pabloe ti c'u che'el chchol ti sc'op ti Diose 


text:
Ja' jbael laj jcholbe ya'yic ti much'utic nacajtic te ti jteclum Damascoe. Patil laj jcholbe ya'yic ti much'utic nacajtic ti Jerusalene. Laj jcholbe ya'yic uc ti much'utic nacajtic ti scotol estado Judea. Patil ba jcholbe ya'yic yanlum crixchanoetic uc. Scotolic laj calbe ti ac'o sutes yo'ntonic yu'un smulic, ac'o yac' sbaic ti sc'ob ti Diose, ac'o yaq'uic ti q'uelel ti sventa yabtelic ti sutem xa yo'ntonic ti mero melel. 


text:
Ja' laj scoltaun ti Diose. Hech yu'un li'to va'alun ti ora to. Buc no'ox chibat chic'opoj ti stojol ti much'u tsots yabtel yich'oje xchi'uc ti stojol ti much'u mu tsotsuc yabtel yich'oje. Mu jc'opuc jtuc ti chcale. Ja' sc'op ti j'alc'opetic yu'un ti Diose xchi'uc ti sc'op ti Moisese, 


text:
ja' ti much'utic jbael laj yalic ti persa chcham ti Cristoe. Hech laj yalic uc: “Ja' jbael chcha'cuxi loq'uel ti ch'en ti Cristoe. Hech chilic ti jchi'iltique xchi'uc ti yanlum crixchanoetique ti xu' chcha'cuxiic ti sventa ti Jesuse”, xchiic ti j'alc'opetic yu'un ti Diose ―xchi ti Pabloe. Ja' sc'opilal ti Agripae ti itijbat yo'nton yu'un ti i'albat sc'op Dios yu'un ti Pabloe 


text:
<pb/>Yu'un jamal laj xchol scotol ti c'u che'el yac'oj sba ch-abtej yu'un ti Diose ti Pabloe, tsots ic'opoj ti Festoe: ―Soquem ajol, Pablo. Ja' soquem ajol yu'un ti ep chanubtasbilote ―x'utat. 


text:
<pb/>Hech laj yal ti Pabloe: ―Festo, ho'ot ti totil ajvalilote, mu'yuc bu soquem jol. Melel ti c'usi chacalbee. Oy sjam. 


text:
Ti reye ja' sna' ti c'usi laj cale. Hech yu'un muc xixi' laj jcholbe ya'i scotol. Scotol crixchanoetic sna'ic ti c'usi laj spas ti Jesuse yu'un mu muculuc ic'ot ti pasel. Hech yu'un ti jna' ti ya'yoj scotol ti reye. 


text:
<pb/>Ti Agripae hech lic yalbe ti Pabloe: ―Ja' chac'an ti ora ti jch'umbe sc'op ti Cristoe ―x'utat. 


text:
<pb/>Hech laj yal ti Pabloe: ―Mi ti ora to, mi ep to c'ac'al tsc'an, ti jc'ambe vocol ti Diose ac'o hechucot hech chaj c'u che'el ho'on. Ac'o hechuc uc acotolic ti jayvo'oxuc chava'ibun jc'op li'to. Ja' no'ox mu me xachucat ti cadena taq'uin hech chaj c'u che'el ho'on ―xchi ti Pabloe. 


text:
<pb/>C'alal hech laj yal ti Pabloe, ilic ti reye xchi'uc ti gobernadore xchi'uc ti Berenicee xchi'uc ti much'utic te nacajtic xchi'uque. 


text:
Iloq'uic batel. Hech laj yalbe sbaic: ―Mu'yuc smul ti vinique yu'un chcham. Mu'yuc smul yu'un chchucat ―xut sbaic. 


text:
<pb/>Ti Agripae hech laj yalbe ti Festoe: ―Ti manchuc yaloj ti tsc'an te chba chapanatuc yu'un ti Césare, xu' chcol ti vinique ti hechuque ―xchi.<pb/>


text:
Laj xchapic ti tstaquic batel ti barco c'alal ti Italia ti Pabloe. Ho'on nibat uc, laj jchi'in batel ti Pabloe. Hech ti Pabloe xchi'uc ti yan jchuqueletique i'ochic ti sc'ob jun capitan soldadoe, Julio sbi. Ja' yajcapitan yu'un ti jchop soldadoetic Augustus sbi. 


text:
Te oy jun barco talem ti jteclum Adramitio. Laj ya'yic ti much'u chtacvan batel ti barco ti te ch-ech' ti bu jteclumetic te oyic ti ti'ti'nab ti slumal Asia ti barcoe. Hech yu'un te laj stic'untutic ochel. Hech nibatutic. Laj xchi'inuntutic batel ti Aristarcoe, ja' ti Macedonia vinique. Ja' liquem tal ti jteclum Tesalónica ti Aristarcoe. 


text:
Ti yoc'omal nic'otutic ti jteclum Sidón te ti ti'nab. Ti Pabloe c'uxubimbil yu'un ti Julioe; i'ac'at batel yu'un chba sc'opon ti xchi'iltaque ti te nacajtic ti jteclume yu'un ac'o mac'linatuc yu'unic. 


text:
C'alal laj co'ntontutic ti Sidón, niloc'tutic batel. Laj snitic muel spoq'uil ti barcoe yu'un hech ac'o xisnet'ucutic batel ti iq'ue. Ti iq'ue tsots ital ti bu ti jc'an chibatutique hech yu'un muc xijelavtutic. Hech yu'un laj jmac jbatutic batel ti spat ti balumil Chipre, ja' ti joyubtabil ti ho'e. 


text:
Nixanavtutic batel ti barco ti nab ti nopol xil sbaic xchi'uc ti estado Cilicia xchi'uc ti estado Panfilia. Nic'otutic ti jun jteclum Mira sbi te oy ti ti'nab te ti estado Licia. Te niloc'tutic ti barco. 


text:
<pb/>Ti capitan soldadoe te c'ot sta jun barco talem ti jteclum Alejandría. Ja' chbat ti Italia. Te laj stic'untutic ochel. 


text:
Ep c'ac'al c'unc'un nixanavtutic batel ti barco. Vocol nic'otutic ti bu nopol jun jteclum Nido sbi. Muc xac' xijelavtutic ti iq'ue. Hech yu'un laj jmac jbatutic ti spat balumil Creta te ti bu nopol xil sbaic xchi'uc ti balumil Salmón sbi. Ti o'lol nijelavtutic. 


text:
Vocol nijelavtutic batel ti ti'ti'nab asta nic'otutic ti nopol ti muc'ta jteclum Lasea sbi te ti ti'nab te ti slumal Creta. Te nic'otutic ti bu xu' chcom ti barcoetique. 


text:
<pb/>Yu'un c'unc'un nitaltutic ti barcoe hech yu'un ic'ot xa yorail ti chlic ti sique. Laj jna'tutic uc ti i'ech' xa yorail ti chipan sbaic ti judioetique, hech yu'un laj jna'tutic laj sta yorail ti mu xa xu' xanav barcoetic. Hech yu'un ti Pabloe hech lic yalbe: 


text:
<pb/>―Viniquetic, ta to xquich'tic ep vocol li' ti barco chquil. Mi chijbatucutique, ho'on chcal ti chch'ay ochel ti nab ti icatsile xchi'uc ti barcoe. Repenta mi chijchamucutic uc ―xchi. 


text:
<pb/>Ti capitan soldadoe muc spasbat ti muc' ti sc'op ti Pabloe. Ja' laj xch'umbe sc'op ti jtijbarcoe xchi'uc ti yajval ti barcoe. 


text:
Yu'un muc staic ti bu xu' lec chcom ti barcoe c'alal ch-ech' yorail sic, hech yu'un ep laj sc'anic ac'o jelavuc batel. Laj snopic ti xu' van chc'otic ti jteclum Fenice yu'un te chc'ot nacluc ja'to mi i'ech' xa ti yorail ti sique. Ti jteclum Fenicee te oy ti slumal Creta. Te mu x'och tal tsots ic'. Ja' sc'opilal ti c'alal mu xa sc'an tojobtasel ti barcoe yu'un ti iq'ue, ixi'ic mi chchamic 


text:
<pb/>C'alal ital lequil ic' ti stojol sur laj scuyic ti chq'uep ti osile. Hech yu'un laj snitic muel ti anclataq'uine ti te tiq'uil ti yut nabe yu'un ac'o xanavuc ti barcoe. Nopol nijelavtutic ti sti' ti balumil Cretae. 


text:
Stse'et no'ox ti barcoe yu'un chjimvan ti iq'ue. Mu xu' xanav batel. Hech yu'un laj cac' snet'untutic batel ti iq'ue. Hech inet'at batel ti barcoe yu'un ti iq'ue. 


text:
C'o jmac jbatutic ti bu biq'uit balumil ja' ti joyubtabil ti ho'e, Clauda sbi. Chucbil ti lazo ti biq'uit barcoe. Ja' chchechvan ti muc'ta barcoe. Nixi'tutic mi chcol batel hech yu'un laj jcajantutic ti sba ti muc'ta barcoe. Vocol ihu' cu'untutic xchuquel. 


text:
Ihu' cu'untutic. Ti muc'ta barcoe laj sna'ic c'usi chutic. Laj sbech'ic ti lazo naca me totsatuc yu'un ti iq'ue. Laj xi'ic mi chc'ot ti barcoe ti bu oy ep hi'. Sirte sbi ti bu ti hi'e. Hech yu'un laj snitic yalel ti spoq'uil ti barcoe yu'un hech mu me xnet'at batel ti bu hi' ti barcoe. Hech yu'un buc no'ox inet'at batel ti barco yu'un ti ho'e. 


text:
Ep jvocoltutic scoj ti tsots ital ic'. Hech yu'un ti yoc'omal lic stenic ochel ti yut nab ti icatsile. 


text:
Ti yoxibal c'ac'al laj stsac ti sc'obic laj stenic ochel ti yut nab scotol ti yabtejebic uc yu'un ti c'u che'el tstojobtasic ti barcoe. 


text:
Ep c'ac'al muc xvinaj ti c'ac'ale, ep ac'ubal muc xvinaj ti c'analetique. Xjinet no'ox ti iq'ue. Mu'yuc xa smuc'ul co'ntontutic. Laj jcuytutic ti mu xa xicuxitutic. 


text:
<pb/>Ep c'ac'al mu'yuc c'usi laj jlajestutic. Hech yu'un ti Pabloe laj sva'an sba ti o'lol. Hech laj yal: ―Viniquetic, ti lajuc ach'umbun ti jc'ope, mu me xijloc'ucutic batel, ti xacute te ti Creta, mu hechuc ti chquich'tic ti vocole ti ora to. Mu'yuc c'usi ich'ay avu'unic ti hechuque. 


text:
Tana chajtaq'uioxuc. Nichimuc me avo'ntonic, mu me xavich'ic mul. Mi junuc mu xijchamucutic ti jcotoltic. Ja' no'ox chvoc' stuc ti barcoe. 


text:
Yu'un nax ti ac'ubaltic ital ti xch'ul abat ti Diose, tal sva'an sba ti jtojol. Ja' ti Diose ti oyun ti stojole, ja' ti cac'oj jba chi'abtej yu'une. Ja' laj stac tal ti xch'ul abate. 


text:
Hech laj yalbun: “Pablo, mu me xaxi'. Persa chac'ot ti stojol Cesar. Chascoltaot ti Diose xchi'uc scotol ti much'utic achi'uc te ti yut barco”, xiyutun. 


text:
Hech yu'un, viniquetic, nichimuc me avo'ntonic. Ho'oni ti jch'umbe sc'op ti Diose ti hech chc'ot ti pasel hech chaj c'u che'el laj yalbun. 


text:
<pb/>Oxlajuneb ac'ubal laj snet'untutic batel ti iq'ue xchi'uc ti c'ac'altic uc. Ti xchanlajunebal ac'ubal ti o'lol ac'ubal c'alal nijelavtutic batel ti muc'ta nab Adria sbi, ti jtijbarcoe xchi'uc ti xchi'iltaque laj sna'ic ti nopol xa oyuntutic ti bu ti balumile. 


text:
Hech yu'un laj sp'isic c'u snatil ti nabe. Jtob ti jov snatil c'alal laj sp'isique. Nijelavtutic batel jutuc. Laj xcha'p'isic yan vuelta yu'un hech tsna'ic c'u snatil ti nabe. Ho'lajunjov xa snatil ti nabe c'alal laj sp'isique. 


text:
Ixi'ic mi chc'ot voc'uc ti tontic ti barcoe yu'un mu xa natuc ti nabe. Hech yu'un ti xchac barco laj stenic ochel ti yut nab chanib anclataq'uin yu'un hech mu xanav batel ti barcoe. Chucul ti barco ti slazoil ti anclataq'uine. ―Ja' lec mi tsacub ti osile ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti jtijbarcoe xchi'uc ti xchi'iltaque ba syalesic ti biq'uit barco yu'une. Laj syales ti ba nab. Yu'un tsc'an chjatavic loq'uel. Hech yu'un hech lic yalic: ―Chba jxach'betutic yaq'uil ti anclataq'uine te ti sjol barco ―xchiic tsnopic c'op. 


text:
Ti Pabloe hech laj yalbe ti capitan soldadoe xchi'uc ti soldadoetique: ―Mi mu xcomic li' ti yut barco ti jtijbarcoe xchi'uc ti xchi'iltaque, chijcham jcotoltic ―xchi. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti soldadoetique ba stuch'beic ti yaq'uil ti biq'uit barcoe. ―Ac'o ch'ayuc ti nab ―xchiic. 


text:
<pb/>C'alal jutuc xa sc'an tsacub ti osile, ti Pabloe laj yalbeic ac'o ve'uc. Hech laj yalbe ya'yic scotolic: ―Oy xa chanlajuneb c'ac'al ti muc xave'ic lec yu'un ti chaxi'ic mi chachamique. 


text:
Hech yu'un chacalbeic. Ve'anic hech ch-an avipic. Mu xijcham. Mu xch'ay jp'ejuc stsotsil joltic ―xchi ti Pabloe. 


text:
<pb/>C'alal laj yal hech, laj stam ti caxlan vaje, laj yalbe vocol ti Diose ti stojol scotolic. Laj xet' ti caxlan vaje. Lic ve'uc ti Pabloe. 


text:
C'alal inoj xch'utic, laj sloq'uesbeic yicats ti barcoe. Laj stenic ochel ti yut nab ti trigoe. Ja' sc'opilal ti ivoc' ti barcoe 


text:
<pb/>C'alal isacub ti osile, muc sna'ic ti bu oyuntutique. Laj sq'uelic batel ti bu lec chcom ti barcoe te ti ti'ti'nab. ―Mi ihu' cu'untic, ja' lec te ac'o batuc ti barcoe ―xut sbaic. 


text:
<pb/>Hech yu'un lic stuch'beic slazoil ti anclataq'uine. Te icom ti yut nab. Laj sjitumbeic ti slazoil ti spajesobil barcoe. Laj snitic muel ti spoq'uil ti barcoe. Hech inet'at batel yu'un ti iq'ue. Hech inopej batel ti ti'ti'nab. 


text:
Te c'ot chotluc yu'unic ti barcoe yo' bu mu natuc ti nabe, ti bu tsnup sbaic chib nab. C'ot sta ti balumile ti sjol barcoe. Te nacal icom. Ti xchac barcoe ivoc' yu'un ti yip ti nabe. 


text:
Ti soldadoetique laj xchapambeic sc'opilal yu'un tsmilic ti jchuqueletique yu'un naca me jatavuc batel ti much'utic sna' nuxe. 


text:
Ti capitan soldadoe laj spajes ti yajsoldadoe yu'un sc'an tscolta ti Pabloe. Hech laj yal mantal: ―Scotol ti much'utic sna' nuxe ja' jbael ac'o sten sbaic ochel ti yut nab yu'un hech chloc' batel ti balumil. 


text:
Ti yantique o'lol ac'o scolta sbaic ti tenelte', o'lol ac'o scolta sbaic ti svoc'olil ti barcoe ―xut ti yajsoldadoe. Hech jcotoltutic niloc'tutic batel ti barco. Hech c'ot jtatutic ti balumile.<pb/>


text:
C'alal niloc'tutic xa ti nabe, laj ca'itutic ti ja' Malta sbi ti balumile ti bu nic'otutique. Ja' joyubtabil ti ho' ti Maltae. 


text:
Ep laj xc'uxubinuntutic ti much'utic te nacajtic ti Maltae. Laj spasbuntutic jc'oc'tutic yu'un oy ho' yu'un oy sic uc. ―La' me c'atinanic ―xiyutuntutic. 


text:
<pb/>Ba stsob si' ti Pabloe. C'ot yac' ti c'oc'. Te tiq'uil ti si' orachon. Hech ijatav loq'uel ti c'oc' ti orachone. Iti'bat sc'ob ti Pabloe. 


text:
Ti crixchanoetique ti te oyic ti Maltae c'alal laj yilic ti te jipil ti sc'ob ti Pabloe ti orachone, hech laj yalbe sbaic: ―Yu'un ja' jmilvanej avi vinic li'to. Manchuc mi icol xa tal ti nab, persa ono'ox chcham ―xut sbaic. 


text:
<pb/>Ti Pabloe laj sjimilan ti sc'obe hech ip'aj ochel ti yut c'oc' ti orachone. Mi jutuc mu'yuc c'usi ipasbat yu'un ti chone. 


text:
Laj smalaic mi chpum ti sc'obe, mi chcham ti ora. Hal laj smalaic. Laj yilic ti mu'yuc c'usi ipasbate, hech laj sutes sc'opic: ―Yu'un ja' jun dios ―xchiic. 


text:
<pb/>Nopol xa ti sna ti ajvalil yu'un ti Maltae. Publio sbi ti ajvalile. Laj yic'untutic ochel ti sna. Oxib c'ac'al laj smac'linuntutic. Nichim no'ox yo'nton ti Publioe c'alal te oyuntutic ti snae. 


text:
Jchamel ti stot ti Publioe. Te metsel ti sna. Oy sc'ac'al ti sbec'tale. Sim nac'al cha'i. Ti Pabloe i'och batel ti yut sna. C'ot sq'uel c'u x'elan. Laj sc'opombe Dios ti stojol. Laj yac' sc'ob ti Pabloe, laj yac'be ti sjol ti jchamele, hech ichop. 


text:
C'alal hech ic'ot ti pasel, ital yantic uc tsacbilic ti chamel ti te nacajtic ti Maltae. Ichopic uc. 


text:
C'alal te oyuntutic ep jmotontutic laj yac'buntutic. C'alal nibatutic ti barco, laj yac'buntutic batel c'utic itun cu'untutic. Ja' sc'opilal ti ic'ot ti Roma ti Pabloe 


text:
<pb/>Te nihalejtutic ti Malta oxib u. Patil lic jtsactutic yan barco talem ti jteclum Alejandría. Te hulem ti Malta, te tsmala ch-ech' yorail sic. Oy c'usi loc'tabil ti jol barco. Vats crixchano. Cástor xchi'uc Pólux sbiic. 


text:
Niloc'tutic ti Siracusa, ti'ti'nab laj jtamtutic batel. Hech nic'otutic ti jteclum Regio sbi te ti balumil Italia. Ti yan c'ac'al ital lequil ic' ti stojol sur. Ti yoc'omal nic'otutic ti jteclum Puteoli sbi te ti Italia. Te niloc'tutic ti barco o. 


text:
Te c'ot jtatutic quermanotic. Laj yalbuntutic vocol ac'o jchi'intutic hucub c'ac'al. Patil nibatutic ti jteclum Roma. 


text:
C'alal laj ya'ibun jc'opilaltutic ti quermanotique ti te nacajtic ti Romae, tal snupuntutic ti be ti bu plaza yu'un Apio sbi xchi'uc ti bu oxchop na sbi. C'alal laj yil ti quermanotique ti Pabloe, hech imuc'ub yo'nton. Laj yalbe vocol ti Diose. 


text:
C'alal nic'otutic ti Roma, ti capitan soldadoe c'ot yac' entrecal ti jchuqueletique ti stojol ti totil soldadoe. Ti Pabloe i'ac'bat licensa yu'un ti parte chba sa' sna stuc. Oy jun soldado chchabiat yu'un. Ja' sc'opilal ti laj xchol sc'op Dios ti Roma ti Pabloe 


text:
<pb/>C'alal laj sta yoxibal c'ac'al sc'otel ti Pabloe laj yic' tal ti totiletic yu'un ti xchi'iltaque ti te nacajtic ti Romae. C'alal laj stsob sbaic tal, hech i'albatic yu'un ti Pabloe: ―Totetac, ti ho'one mu'yuc bu laj jcontrain ti jchi'iltique. Mu'yuc bu laj jcontrain yu'un stalel ti jtatamol jmembeltique ti vo'one. C'alal te oyun ti Jerusalén laj yac'un ti sc'ob roma viniquetic ti jchi'iltique, hech yu'un jchuquelun nital. 


text:
C'alal laj yich'bun jc'op ti ajvalile, c'an scoltaucun, yu'un mu'yuc jmul laj stabun yu'un chicham. 


text:
Yu'un muc xlaj yo'ntonic yu'un chisa'bun jmul ti jchi'iltique, hech yu'un persa laj jc'an ti ja' chixchapanun ti Cesare. Mu yu'unuc tal jtic'be smul ti jchi'iltique yu'un ti nital li'e. 


text:
Ja' yu'un ti laj quic'oxuc tale yu'un laj jc'an chajq'ueloxuc, laj jc'an chajc'oponoxuc. Yu'un ti chamalaic to ti Cristoe, ja' yu'un ti chuculun ti cadenataq'uin avi to ―xchi ti Pabloe. 


text:
<pb/>Ti Pabloe hech i'albat yu'unic: ―Mu'yuc bu talem ti Judea ac'opilal ti carta. Mu'yuc bu chopol ac'opilal yu'un ti jchi'iltic li'to ti te talemique. Mu'yuc bu tsa'ic amul. 


text:
Ti jc'an chca'itutic ac'op yu'un ti c'usi ach'unoje yu'un ca'yojtutic ti buc no'ox balumilal contraimbil ti jtos o ach'unoje ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech laj xchapic c'usi c'ac'alil chtalic. Ep tal sc'oponic ti Pabloe ti bu nacal ti Pabloe. Ti sob ic'luman asta c'alal imal c'ac'al yu'un o, ti Pabloe laj xcholbe ya'yic c'u x'elan tspasvan ti mantal ti Diose. Laj xcholbe sc'opilal ti Jesuse hech chaj c'u che'el ts'ibabil comel ti sun ti Moisese xchi'uc ti sun ti j'alc'opetic yu'un ti Diose yu'un ac'o xch'unic ti ja' ti Jcoltavaneje ti Jesuse. 


text:
Mu jtosuc yo'ntonic c'alal ibatique. Hech i'albatic batel yu'un ti Pabloe: ―Melel ti c'u che'el i'albat ti Isaíase, ja' ti j'alc'op yu'un ti Diose ti vo'one. Ja' sc'opilal ti antiguo jtotique ti hech i'albat yu'un ti Ch'ul Espíritue:<pb/> 


text:
Batan, ba albo ti achi'iltaque.<pb/>Hovil ti chava'ilanique, mu xc'ot ti avo'ntonic.<pb/>Hovil ti chavililanique, mu xach'unic.<pb/> 


text:
Yu'un laj xa atsatsubtas avo'ntonic hech mu xc'ot ti avo'ntonic.<pb/>Laj xa amac achiquinic, hech mu xu' chava'yic.<pb/>Laj xa amuts' asatic, hech mu xu' chaq'uelic.<pb/>Yu'un mu xac'an xasutes avo'ntonic yu'un amulic yu'un hech chacolic cu'un, xavut, xiyutun ti Ch'ul Espíritue, xchi ti Isaíase. 


text:
Na'ic me, ja' ic'ot xa ti sventaic ti yanlum crixchanoetique ti colel yu'un ti Diose. Ja' chch'unic ―xchi ti Pabloe. 


text:
<pb/>C'alal hech laj yal ti Pabloe, iloq'uic batel ti xchi'iltaque. Tstsaquilan sbaic ti c'op c'alal iloq'uic batele. 


text:
<pb/>Ti Pabloe chib habil te inaqui ti bu ti sloc'oj ti nae. Laj yic' ochel scotol ti much'utic tal c'oponatuque. 


text:
Jamal laj xcholbe ya'yic ti c'u x'elan tspasvan ti mantal ti Diose. Jamal laj xcholbe sc'opilal ti Cajvaltic Jesucristoe. Mu'yuc much'u ipajesat yu'un.<pb/>


text:
Ho'on Pabloun. Ho'on jcholc'opun yu'un ti Jesucristoe yu'un hech laj sc'an yo'nton ti Diose. Ho'ontutic xchi'uc ti quermanotic Timoteoe 


text:
chajc'oponoxuc ti carta, ho'oxuc ti ach'unojbeic sc'op ti Diose te ti jteclum Colosase, ho'oxuc ti quermano jbatic ti sventa Cristoe, ti jun avo'ntonic ti stojol ti Cristoe. Ac'o yac'boxuc bendición ti Jtotic Diose. Ac'o yac'boxuc jun avo'ntonic ti jujunoxuque, hech mu xlo'laj avo'ntonic. Ja' sc'opilal ti c'u che'el laj sc'opombe Dios ti stojol ti jch'unojeletique ti Pabloe 


text:
<pb/>Scotol c'ac'al hocol aval chcututic ti Diose, ja' ti Stot ti Cajvaltic Jesucristoe, yu'un ach'unojbeic ti sc'ope. 


text:
Yu'un ca'yojtutic ac'opilalic ti lec ach'unojbeic sc'op ti Cristo Jesuse, ti c'ux chava'yic scotol ti much'utic co'ol oyoxuc ti stojol ti Cristo xchi'uque. 


text:
Yu'un c'alal laj ava'yic ti sc'op ti Diose ti ja' melele, ja' ti lequil ach' c'ope, asta ora to hech ach'unojic ti chba achi'inic ti Diose sbatel osil te ti vinajel. Hech yu'un ti oy lec xch'unojel avo'ntonique, ti chac'uxubinvane. 


text:
Hech chaj c'u che'el laj ava'yic ti lequil ach' c'ope, ja' no'ox hech yac'oj sba cha'yic scotol crixchanoetic li' ti balumile ti ora to yu'un chpuc xa ti sc'op Diose. Ti buc no'ox puquem ti sc'op Diose yac'oj sba chich'ic bendición ti crixchanoetique, yac'oj sba chlecub yo'ntonic hech chaj c'u che'el ti ilecub avo'ntonic ti ho'oxuque. Yu'un laj ach'unic ti yutsil yo'nton chascoltaoxuc ti Diose. 


text:
Ti ho'oxuque ja' laj xcholboxuc ava'yic ti quermanotic Epafrase ti co'ol cac'oj jbatutic chi'abtej xchi'uque, ja' ti c'ux ti co'ntontutique. Yu'un jun yo'nton ch-abtej uc yu'un ti Cristoe hech yu'un ja' jq'uexoltutic ic'ot te ti atojolic. 


text:
<pb/>Hech yu'un c'alal hech laj ca'itutic ac'opilalic, ho'ontutic lic jc'opontutic Dios ti atojolic. Scotol c'ac'al ti jc'ambetutic vocol ti Diose yu'un ac'o más xayac'boxuc sp'ijil avo'ntonic yu'un hech más lec chana'ic, más lec chava'ibeic sjam ti c'usi tsc'an ti Diose ti chapasique. 


text:
Ti sventa ti lec ti c'usi chapasique, hech lec chbat sc'opilal avu'unic ti Cajvaltique yu'un chapasic scotol ti c'usi lec yo'nton yu'une. Hech yac'oj sba ti epajel ti lequil abtel chapasique. Hech más lec chavojtiquinic ti Diose. 


text:
Hech chasnojesboxuc ti avo'ntonic hech chaj c'u che'el oy yip yo'nton stuc. Hech yu'un nichim no'ox avo'ntonic chcuch avu'unic c'uc no'ox yu'un oy yip avo'ntonic. 


text:
Hech chavalbeic vocol ti Jtotic Diose yu'un ti laj xa yac' hu'uc avu'unic uc ti lec scotol ti c'utic chapasique hech chaj c'u che'el chiscoltaucutic jcotoltic ho'ocutic ti co'ol oyucutic ti stojole. 


text:
Yu'un ti Diose laj xa scoltaucutic loq'uel ti sc'ob ti pucuje, ja' ti sventainojucutic c'alal oyucutic to ti mulile. Laj xa yac'ucutic ti Diose ti nij'och ti stojol ti Snich'one yu'un hech chispasucutic ti mantal ti Snich'one, ja' ti lum c'ux ti yo'ntone. 


text:
Ja' ti laj smambucutic jcoleltic ti xch'ich'el. Hech yu'un ch'ayem xa jmultic yu'un. Ja' sc'opilal ti laj xa yic'oxuc sut tal ti stojol ti Diose yu'un ti laj yac' sba ti milel avu'unic ti cruz ti Cristoe, xchi 


text:
<pb/>Ti Diose mu xquiltic. Yu'un jun no'ox ti Diose, hech yu'un c'alal ital ti Snich'one laj xa quiltic ti Diose. Mu yu'unuc laj spas ti Snich'one hech chaj c'u che'el laj spasucutic. Yu'un c'alal mu to chlic spas scotol ti c'utic oye ti Diose, te ono'ox oy ti Snich'one. 


text:
Yu'un ti Snich'one, ja' laj spas scotol ti c'utic te oy ti vinajele xchi'uc ti c'utic oy li' ti balumile. Ma'uc no'ox laj spas crixchano ti chquiltic ti jsatique. Ja' laj spas ch'ul abatetic uc ti mu xquiltic ti jsatique. Ja' laj spas ti bic'tal ch'ul abatetique xchi'uc ti totil ch'ul abatetique. Oy ic'ataj ti totil pucuj ti totil ch'ul abate, oy ic'ataj ti bic'tal pucuje ti bic'tal ch'ul abatetique. Ja' scotol yabtel stuc ti Cristoe. Yu'un ti hech laj spas scotole, yu'un ac'o c'otuc ti pasel scotol ti c'u che'el snopoj ono'oxe. 


text:
Ti ora to ja' joltic c'otem ti ho'ocutic ti jch'unojtic ti ja' Jcoltavanej cu'untique yu'un ja' totil cu'untic. Ho'ocutic sbec'talucutic c'otemucutic. Ja' chijcuxiucutic ti sventa. Ja' primero icha'cuxi loq'uel ti ch'en hech yu'un chijcha'cuxi loq'uel ti ho'ucutique. Hech yu'un ja' jbaejbe ic'ot cu'untic. 


text:
Yu'un hech laj sc'an ti Jtotic Diose ti xq'uexol chc'ot. Hech yu'un co'ol sp'ijil yo'nton xchi'uc yutsil yo'nton hech chaj c'u che'el oy yu'un stuc ti Jtotic Diose. 


text:
Yu'un ti Diose laj sc'an ti hech chaj c'u che'el mu'yuc much'u ip'ajbat smantal ti sliqueb c'alal laj spas ti balumile, ja' no'ox hech scotolic chch'umbat smantal ti sventa ti Snich'one. Yu'un ti laj yac' sba ti milel cu'untic ti cruz ti Snich'one, hech ijin yabtel ti pucuje, hech yu'un scotol ch'umbil smantal ti Diose te ti vinajel xchi'uc li' ti balumil. 


text:
<pb/>Ti ho'oxuque ti vo'one muc xana'ic bu oy ti Diose. Yajcontraoxuc ti Diose yu'un chopol ti c'usi laj anopique, chopol ti c'usi laj apasique. 


text:
Ti ora to laj xa yic'oxuc sut tal ti stojol. Yu'un ti icham ti cruz avu'unic ti Snich'one, hech yu'un laj xa slecubtasboxuc avo'ntonic ti Diose yu'un hech mu'yuc xa sbolil avo'ntonic, mu'yuc xa amulic chac'otic ti stojol. 


text:
Hech chac'otic mi jun no'ox avo'ntonic ti stojol, mi j'ech'el chach'umbeic ti sc'ope, mi mu xatenic loq'uel ti smuc'ul avo'ntonique ti laj ataic ti sventa ti lequil ach' c'ope ti ava'yojique. Ja' icholbat xa ya'yic uc scotol crixchanoetic li' ti balumile ti ora to. Ho'on jventainojbe xcholel, ho'on ti Pabloune. Ja' sc'opilal ti ja' yich'oj yabtel ti Pabloe yu'un hech tscolta ti jch'unojeletique 


text:
<pb/>Ti ora to nichim no'ox co'nton chquich' vocol ti aventaic. Yu'un ho'on xq'uexolun ti Cristoe, hech yu'un ti yac'oj sba chquich' vocol ti aventaic, ho'oxuc ti jch'unojeloxuque. 


text:
Yu'un laj xa yac'bun cabtel ti Diose yu'un chajcoltaoxuc, ho'oxuc ti ach'unojbeic ti sc'ope. Ja' sventa avutsilalic. Ti cabtel quich'oje, yu'un ti jcholbe scotol crixchanoetic. 


text:
Chcalbe ti c'usi muc xa'yic ti crixchanoetic ti vo'onee. Ja'uc ti ho'ucutique laj xa yac'bucutic jna'tic, ho'ucutic ti oyucutic ti stojole. 


text:
Yu'un hech laj snop ti Diose ti chijyac'bucutic jna'tic, ho'ucutic ti jch'unojbetic ti sc'ope, ti yutsil yo'nton chascoltaoxuc uc, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. Jun no'ox yutsil ti hech chc'ot ti pasele. Ti c'u che'el chascoltaoxuque, ja' ch-och ti avo'ntonic ti Cristoe, hech chba achi'inic ti Diose te ti utsilal sbatel osil. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti jcholbetutic sc'opilal ti Cristoe scotol crixchanoetic. Ti hulesbetutic xch'ulelic scotolic. Ti c'u yepal xu' cu'untutique ti jchanubtastutic scotolic yu'un hech hu'em yu'unic scotolic chc'ot cu'untutic ti stojol ti Cristo Jesuse. 


text:
Ja' cabtel. Yu'un ti xu' cu'un ti abtele yu'un ja' quich'ojbe yip ti Cristoe ti te oy ti co'ntone.<pb/>


text:
Ti jc'an ti chana'ic ti cac'oj jba ti jnopilan c'u che'el xu' chajcoltaoxuque xchi'uc ti quermanotic te ti jteclum Laodiceae xchi'uc ti jayvo' ti te ti atojolique ti mu'yuc bu sq'uelojbun jsate. 


text:
Yu'un ti jc'an ti chmuc'ub avo'ntonique, yu'un ti más c'ux chava'i abaique. Yu'un hech chana'ic ti melel ti sc'op ti Diose ti ach'unojique. Yu'un más chavojtiquinic ti Cristoe, ja' ti muc x'ac'bat yojtiquinic yu'un ti Diose ti crixchanoetic ti vo'onee. 


text:
Stuc chijyac'bucutic scotol ti sp'ijil co'ntontique. Ja' ti sventa stuc ti hech ti jna'tic ti c'usi lec ti pasele. 


text:
Yu'un ti hech chacalbeique, yu'un hech mu xalajic ti lo'lael yu'un ti much'utic tstsalvan ti c'ope. 


text:
Yu'un manchuc mi mu teuc jchi'inojoxuc ti jbec'tal, te jchi'inojoxuc ti co'nton. Nichim no'ox co'nton avu'unic yu'un jtos avo'ntonic chca'i, yu'un jun avo'ntonic ach'unojbeic sc'op ti Cristoe. 


text:
J'ech'el ac'o xasventaimboxuc avo'ntonic. Pasic me ti c'usi chayalboxuque. Hech chaj c'u che'el nachanubtasatic, hech me xapasic, hech más ch-an xch'unojel avo'ntonic. Tsc'an ti ac'o vinajuc ti hech oy avo'ntonic hocol aval xachiic yu'un ti laj xa scoltaoxuque. Ja' sc'opilal ti nijcha'cusesat xchi'uc ti Cristoe chil ti Diose 


text:
<pb/>P'ijanic me, mu me xalajic ti lo'lael yu'un ti much'utic ti chijcol ya'yel yu'un ti sc'opique. Yu'un hovil ti c'usi chalique. Yu'un ja' smantal no'ox crixchanoetic ti chalique, sventa no'ox balumil. Ma'uc sc'op ti Cristoe. 


text:
Yu'un oy ti avo'ntonic ti Cristoe, hech yu'un mu'yuc xa c'usi tsc'an to yan chavich'ic. Yu'un ti Cristoe ja' tspas ti mantal scotol ti c'utic oye xchi'uc ti ch'ul abatetique xchi'uc ti pucujetique. 


text:
Yu'un oyoxuc xa ti stojol, hech yu'un laj xa avich'ic ti circuncisione ti mu ti sc'obuc crixchano napasbate. Ja' ti circuncisión yu'un ti Cristoe, ja' ti icom xa cu'untic ti poco cuxlejale. 


text:
Yu'un c'alal laj avich'ic ho' ti stojol ti Diose, ja' señail ti co'ol nachamic ti cruz co'ol namucat ti ch'en xchi'uc ti Cristoe xchi'uc ti apoco cuxlejalique chil ti Diose, ti co'ol nacha'cusesat xchi'uc ti Cristoe chil ti Diose. Yu'un ti nacha'cusesatique, yu'un ach'unojic ti jelaven sp'ijil ti Diose ti laj xcha'cuses loq'uel ti ch'en ti Cristoe. 


text:
Ti ho'oxuque ti vo'one chamenoxuc laj yil ti Diose ti scoj ti amulique, ti scoj ti laj ach'unic ti c'usi tsc'an ti abec'talique, hech yu'un ti ora to co'ol nacha'cusesat ti ch'en xchi'uc ti Cristoe chil ti Diose. Yu'un ch'ayem xa jmultic jcotoltic. 


text:
Ma'uc no'ox laj xch'aybucutic jmultic ti Diose, ja' laj stup' ti yu'un ti persa ono'ox chba quich'tic castigo ti scoj ti mu xch'un cu'untic ti mantaletique. Ja' itup' ti c'alal laj yac' sba ti milel cu'untic ti cruz ti Cristoe. 


text:
C'alal icham ti cruz ti Cristoe, ja' yorail ti itsalat yu'un ti Diose ti totil pucuje xchi'uc ti abatetic yu'une. Yu'un c'alal icham ti cruz ti Cristoe, ti Diose laj yac' ti q'uelel ti ilaj yip ti pucuje, ti tsalbil ic'ot xa yu'un ti Snich'one, hech mu xa xu' chistsalucutic. Ja' sc'opilal ja' lec ti te batem avo'ntonic ti c'utic sventa vinajele, xchi 


text:
<pb/>Hech yu'un mu me xapasic ti muc' mi mu xtun chayilot yu'un ti c'usi chave'ique, yu'un ti c'usi chavuch'ique yu'un ti mu xachabiic ti sc'ac'alil ti sq'uinique xchi'uc ti yorail ti unen ti ue, xchi'uc ti yorail ti chcux yo'ntonic ti jchi'iltaque, ho'ontutic ti co'ol judiountutic xchi'uque. 


text:
Yu'un ti tsots sc'opilal ic'ot cu'untutic c'utic ti jpastutic ti vo'one, yu'un ja' no'ox señail ti jmalatutic ti Cristoe. Hech yu'un ti ora to mu'yuc xa sc'opilal yu'un laj xa sventainucutic ti Cristoe. 


text:
Mu me xach'umbeic sc'op ti much'utic chalic ti ch'ayemot tscuyique yu'un ti mu xach'unic hech chaj c'u che'el chch'unic. Yu'un ti stuquique chaq'uic ti q'uelel ti biq'uit chac' sbaic tscuyique ti stojol ti Diose hech yu'un tspas ti muc' ch'ul abatetic yu'un ac'o jelavesbatuc ti sc'opic tscuyique. Manchuc mi hech chayalbot ti laj sq'uel ti svaiche, mu me xach'unic yu'un ja' no'ox tstoy sbaic yu'un ti hech tspasique. 


text:
Ja' ti quermanotic scuyoj sbaique ti mu'yuc sc'opilal ti yo'nton ti smantal ti totil cu'untique, ja' ti Cristoe. Yu'un ti ho'ucutic ti jch'unojtique, jun no'ox ti totil cu'untique ti chispasucutic ti mantal jcotoltique, ja' ti Cristoe. Yu'un jtsacoj jbatic jcotoltic xchi'uc ti Cristoe, hech yu'un xu' cu'untic ti yabtele. Hech más chijlecub yu'un chijyac'bucutic bendición ti Diose. 


text:
Yu'un co'ol nachamic xchi'uc ti Cristoe chil ti Diose, hech ilaj sc'opilal ti chach'unic ti smantal no'ox crixchanoetic li' ti balumile. Hech yu'un ¿c'u yu'un ta to xats'acliic ti crixchanoetique? ¿C'u yu'un ta to xach'umbeic smantal ti crixchanoetique ti hech chayalboxuque: “Mu me xatsac lume, mu me xave' lume, mu me xapic lume”, ti xchiique? 


text:
Ja' smantal no'ox stuquic, sc'op no'ox crixchanoetic ti chach'umbeique. Ma'uc sc'op Dios. Yu'un scotol ve'elil mu'yuc sc'opilal. Ja' stu yu'un ti jve'tic. 


text:
Oy yip ya'yel ti sc'ope. Jun to chijcolucutic yu'un ya'yel. Yu'un chalic ti persa ti jpastic ti muc' ti ch'ul abatetique, persa chcac' jbatic ti q'uelel ti biq'uit chcac' jbatique, persa chcac'betic yich' vocol ti jbec'taltique. Lume mu'yuc stu cu'untic yu'un ja' no'ox ti jtoy jbatic yu'un mi hech ti jpastique.<pb/>


text:
Yu'un co'ol nacha'cusesat xchi'uc ti Cristoe chil ti Diose, ja' me xasa' ti c'utic sventa vinajele te yo' bu pasbil ti muc' ti Cristoe te ti sbats'ic'ob ti Diose. 


text:
Ja' lec ti te batem avo'ntonic ti c'utic sventa vinajele. Mu me ja'uc batem avo'ntonic ti c'utic sventa ti balumile. 


text:
Ti animae mu xa sna' ti c'utic oy li' ti balumile. Ja' tsc'an ti hech avo'ntonic uc yu'un co'ol nachamic xchi'uc ti Cristoe chil ti Diose. Mu sna'ic ti crixchanoetique ti chacuxiic sbatel osile. Yu'un ti sventa ti Cristoe oy ti avo'ntonic ti Diose, hech chacuxiic sbatel osil. 


text:
Yu'un chacuxiic sbatel osil ti sventa ti Cristoe, hech yu'un c'alal chcha'sut tal ti Cristoe, ho'oxuc uc co'ol cha'ac'at ti q'uelel xchi'uc. Chavich'ic aquevalic uc hech chaj c'u che'el ti Cristoe. Ja' sc'opilal ti poco cuxlejale xchi'uc ti ach' cuxlejale 


text:
<pb/>Hech yu'un j'ech'el chamenuc me ti abec'talique yu'un ti muliletic li' ti balumile. Hech mu xa xamulivajic, mu xa xapas ti c'usi chopole, mu xa xana' ti c'usi tsc'an ti abec'talique, mu xa xac'upin ti c'usi chopole, mu xa xbic'taj avo'ntonic. Yu'un mi chbic'taj co'ntontique, co'olucutic hech chaj c'u che'el ti much'u oy to yajsanto, yu'un mu junuc co'ntontic ti stojol ti Diose. 


text:
Yu'un quechel yilintaelic yu'un ti Diose ti stojolic scotol ti much'utic batem ti yo'ntonic hech tspasique. 


text:
Ti ora to j'ech'el ac'o comuc avu'unic scotol avi to, ja' ti cha'ilinique, ti chaliques sc'ac'al avo'ntonique, ti mu xtun chavil ti avermanotaque, ti chalabanvanique, ti chavalic bolc'ope. 


text:
Mu xa me xanopic c'op yu'un laj xa acomesic ti poco cuxlejale xchi'uc scotol ti c'utic nopen chava'i chapasilanique. 


text:
Avich'ojic xa ti ach' cuxlejale, hech yac'oj sba ch-epaj ti sp'ijil avo'ntonique yu'un hech jtos avo'ntonic chac'otic xchi'uc ti Diose ti ja' laj spasoxuque. 


text:
Hech chlaj sc'opilal mi yanlum vinicucutic, mi judiovinicucutic, mi quich'ojtic circuncisión, mi mu quich'ojticuc circuncisión, mi chanubtasbilucutic, mi mu chanubtasbilucutic, mi oyucutic ti mozoil yu'un mambilucutic, mi libre oyucutic. Ja' tsots sc'opilal ti jun nijc'otucutic xchi'uc ti Cristoe yu'un oy ti co'ntontic jcotoltic. 


text:
<pb/>Ti ho'oxuque laj xa st'ujoxuc ti Diose, laj xa slecubtasboxuc avo'ntonic. C'uxoxuc ti yo'nton. Hech yu'un tsc'an ti chac'uxubinvanique, ti chavaq'uic ti q'uelel ti lec avo'ntonique. Mu me xatoy abaic. Biq'uit me xavac' abaic. Oyuc me yip avo'ntonic. 


text:
Ts'icbo me abaic. Mi oy much'u oy smul ti atojol, pasbo me perdón. Hech chaj c'u che'el laj spasboxuc perdón ti Cristoe, hech ono'ox uc chapasbe abaic perdón uc ti ho'oxuque. 


text:
Yu'un ti laj yic'oxuc ti stojol ti Cristoe, yu'un jun avo'ntonic chac'otic xchi'uc. Hech yu'un c'ano me ti jun avo'ntonic scotol c'ac'al ti jujunoxuque, hech chtojob avu'unic mi lec mi mu lecuc ti c'usi chapasique. Yu'un ti hech chascoltaoxuque, tsc'an ti scotol c'ac'al hocol aval xavutic. 


text:
<pb/>Ac'o nojuc ti avo'ntonic ti sc'op ti Cristoe. Hech oy sp'ijil avo'ntonic chachanubtas abaic, chataq'ui abaic. Hech oy yutsil avo'ntonic chaq'uejintaic ti sc'op ti Diose xchi'uc ti sq'uejoj ti Diose. Yu'un ti chaq'uejinique, hocol aval xavutic ti Diose ti avo'ntonic. 


text:
Scotol ti c'usi chapasique, mi chac'opojique, mi cha'abtejique, ja'uc me ti sventa ti Cajvaltic Jesuse ti chapasic scotole. Hocol aval xavutic me ti Diose yu'un ti hech xu' avu'unic ti sventa ti Cajvaltic Jesuse. Ja' sc'opilal ti c'usi tsc'an yu'un quich'ojtic xa ti ach' cuxlejale 


text:
<pb/>Antsetic, ch'umbeic smantal ti amalalique yu'un hech tsc'an yu'un oyoxuc xa ti stojol ti Cajvaltique. 


text:
Queremetic, tsebetic, ch'umbeic scotol smantal ti atot ame'ique yu'un hech nichim no'ox yo'nton ti Cajvaltique avu'unic. 


text:
Ho'oxuc ti stot sme'oxuque, mu me xabolibtasbe yo'ntonic ti avol anich'onique naca me chibajuc yo'ntonic avu'unic, yu'un hech mu xa sc'an tspas ti abtel ti chavalbee. 


text:
Ho'oxuc ti namanatique hech na'ochic ti mozoil, ch'umbeic scotol smantal ti avajvalique ti li' ti balumile. Ma'uc no'ox lec cha'abtejic c'alal yac'oj sba chasq'ueloxuc ti avajvale yu'un chac'an ti lec chayiloxuque. Yu'un chapasic ti muc' ti Diose, hech yu'un abtejanic ti lec manchuc mi mu teuc avajval chasq'ueloxuc. 


text:
Scotol ti c'usi chapasique yutsiluc me avo'ntonic chapasic yu'un ja' cha'abtejic yu'un ti Cajvaltique, ma'uc no'ox cha'abtejic yu'un crixchanoetic. 


text:
Na'ic me ti chayac'boxuc atojolic ti Cajvaltique yu'un ti hech chapasique, ja' ti cha'ochic ti utsilale. Yu'un ja' yu'un Cristo ti cha'abtejique, ja' Cajvaltic sventa sbatel osil. 


text:
Mi chopol ti c'usi chapasique, ja' cha'ac'bat atojic yu'un ti hech laj apasique. Yu'un mi junuc mu'yuc much'u chc'uxubinat ti much'utic chopol c'u tspasique.<pb/>


text:
Ho'oxuc ti yajvaloxuque, tojuc me chavalbeic mantal ti amozotaque. Razonuc me ti c'usi chavalbeique yu'un chana'ic ti oy Avajvalic uc te ti vinajel. 


text:
Acotolic ac'o me persa, c'oponic Dios. Mu me peq'ueluc avo'ntonic c'alal chac'oponic Dios. Hocol aval xavutic me ti Diose. 


text:
C'opombun Dios ti jtojol uc yu'un ac'o sta yorail tspas mantal ti Cajvaltique yu'un hech ac'o ya'yic ep achi'iltac ti jventa ti sc'opilal ti Cajvaltique ti muc bu ya'yoj mi jutuc crixchanoetic ti vo'one. Ja' ti chascoltaoxuc uc ti Cristoe, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. Ja' yu'un ti li' chuculun ti ora to yu'un ti jcholbe ya'yic ti achi'iltaque. 


text:
C'ambeic vocol ti Diose yu'un ac'o hu'uc cu'un ti jamal chcalbe ti sc'ope yu'un hech tsc'an ti jpas. 


text:
<pb/>Tsc'an ti p'ijoxuc yu'un ti c'utic chapasique ti stojolic ti much'utic mu xch'unojbuc sc'op ti Diose. C'alal chalo'laj xchi'uc ti much'utic mu xch'unojbuc sc'op ti Diose tsc'an ti p'ijoxuc, mu me puru lo'iluc chavalic xchi'uc. Mu me hoviluc ti c'ac'al ti chch'ay avu'unique. Albeic me ti sc'op ti Diose. 


text:
Oyuc me yutsil ti ac'ope. Oyuc me sjam ti c'usi chavalique. Tsc'an ti chana'ic c'usi tsc'an yu'un chatac'be sc'op jujun. Ja' sc'opilal chabanucot la xal scotol ti quermanotique, xchi 


text:
<pb/>Scotol chc'ot yalboxuc ava'yic jc'opilal ti Tíquicoe, ja' ti quermanotic ti c'ux ti co'ntontique, ti jun yo'nton yac'oj sba ch-abtej yu'un ti Cajvaltique. Co'ol cac'oj jbatutic ti abatinel xchi'uc ti stojol ti Cajvaltique. 


text:
Ja' chchi'in talel ti Onésimoe, ja' ti achi'ilique ti te loq'uem tal ti atojolique, yu'un laj xa xch'umbe sc'op ti Cajvaltique. C'ux ti co'ntontutic. Jun no'ox yo'nton ch-abtej uc yu'un ti Cajvaltique. Scotol chc'ot yalboxuc ava'yic xcha'va'alic c'usi c'otem xa ti pasel li'to. 


text:
<pb/>Chabanucot la xal ti Aristarcoe ti li' tal xchi'inun li' ti yut chuquele. Chabanucot la xal uc ti Marcose, ja' ti yuts yalal ti Bernabee. Laj xa calboxuc ti chapasic ti muc' ti mi oy c'u che'el te tal sq'ueloxuque. 


text:
Chabanucot la xal uc ti Jesuse, ja' ti Justo yan sbie. Mu'yuc ep ti jchi'iltac ti tsc'an chiscoltaucune. Ja' no'ox oxvo'ic ti mero jchi'ile ti chiscoltaune, hech chmuc'ub co'nton ti sventaic yu'un co'ol ti jpasbetutic yabtel ti Diose yu'un ac'o ch'umbatuc sc'op yu'un ti crixchanoetique. 


text:
Chabanucot la xal uc ti Epafrase, ja' ti te loq'uem tal ti atojolic uque. Ja' ch-abtej uc yu'un ti Cristoe. Scotol c'ac'al tsc'opon Dios ti atojolic yu'un hech junuc me avo'ntonic chach'umbeic sc'op ti Diose, yu'un ac'o hu'uc avu'unic ti chapasic scotol ti c'usi tsc'an ti Diose. 


text:
Quiloj ti toyol yo'nton tsc'opon Dios ti atojolic. Toyol yo'nton tsc'opombe Dios uc ti stojol ti quermanotic ti te oyic ti jteclum Laodicea xchi'uc ti jteclum Hierápolis. 


text:
Chabanucot la xal uc ti Lucase, ja' ti doctore, ti c'ux ti co'ntontique. Chabanucot la xal uc ti Demase. 


text:
<pb/>Avocoluc chabanuc ti quermanotic te ti jteclum Laodiceae. Chabanuc uc ti quermanotic antse, ja' ti Ninfas sbie, xchi'uc uc ti quermanotic ti te tstsob sbaic xchi'uc te ti snae. 


text:
C'alal mi laj xa aq'uelic avi carta li'to acotolic, ac'bo ti quermanotic te ti jteclum Laodiceae, ac'o me sq'uelic scotolic. Ti carta yu'unic ti quermanotic te ti Laodiceae, q'uelic me uc, ho'oxuque. 


text:
Avocoluc me albo ti quermanotic Arquipoe, “ac'o me persa, hu'teso avabtel ti na'ac'bat yu'un ti Cajvaltique”, xavutic me. 


text:
<pb/>Ho'on laj jts'iba ti cha'chol oxchol avi to, ho'on ti Pabloune. Mu me xch'ay ti avo'ntonic ti li' chuculune. Ac'o yac'boxuc ep bendición ti Diose.<pb/>


text:
Ho'on Pabloun, ho'on jcholc'opun yu'un ti Jesucristoe yu'un hech laj sc'an yo'nton ti Diose. Chajc'oponoxuc ti carta, ho'oxuc ti jun avo'ntonic ach'unojbeic sc'op ti Cristo Jesuse te ti jteclum Efesoe. 


text:
Ac'o yac'boxuc bendición ti Jtotic Diose xchi'uc ti Cajvaltic Jesucristoe. Ac'o yac'boxuc jun avo'ntonic ti jujunoxuque hech mu xlo'laj avo'ntonic. Ja' sc'opilal ti laj xa yac'bucutic ep bendición ti sventa ti Cristoe ti Diose 


text:
<pb/>Ac'o pasatuc ti muc' ti Diose, ja' ti Dios yu'un ti Cajvaltic Jesucristoe, ja' ti Stot uque, yu'un laj xa yac'bucutic ti sventa ti Cristoe scotol ti bendicione ti oy ti vinajele. 


text:
Ti c'alal mu to chlic spas ti balumile ti Diose, ja' hech yorail lic st'ujucutic yu'un hech ti sventa ti Cristoe toj co'ntontic mu'yuc jmultic chijc'otucutic ti stojol ti Diose. 


text:
Yu'un c'uxucutic ti yo'nton, hech yu'un vo'one hech xchapanoj ti yol snich'onucutic chijc'otucutic ti sventa ti Jesucristoe. Yu'un yutsil yo'nton ti hech laj yic'ucutique. 


text:
Yu'un ti hech laj yic'ucutique, yu'un hech tsc'an ti chich' pasel ti muc' stuc. Hech yu'un yutsil yo'nton laj xc'uxubinucutic, hech laj stsacucutic ti venta ti sventa ti Snich'one, ja' ti lum c'ux ti yo'ntone. 


text:
Yu'un ti lum ep laj xc'uxubinucutique hech yu'un laj yac' ti milel ti cruz ti Snich'one ti jventatic. Hech yu'un ti colemucutic xa ti ora to. Ch'ayem xa jmultic. 


text:
Yutsil yo'nton ti laj xa yac'bucutic sp'ijil co'ntontique. Scotol laj xa yac'bucutic jna'tic. Ti ora to laj xa yac'bucutic jna'tic ti Diose ti c'usi snopoj ti vo'one yu'un laj xa stac talel ti Snich'one. Ti vo'one mu'yuc much'u i'ac'bat sna'. 


text:
Laj xa yac'bucutic jna'tic ti Diose ti ch'acbil xa yu'un ti c'usi ora tsta yorail ti chistsobucutic jcotoltic buc no'ox oyucutic, mi te xa oyucutic ti vinajel, mi li' to oyucutic ti balumil, yu'un hech chispasucutic ti mantal jcotoltic ti Cristoe. 


text:
Ho'ontutic ti jmalaojtutic ti chtal ti Jcoltavaneje, ho'ontutic ti judiountutique, ja' ti sventa ti Cristoe ti yu'ununtutic xa ti Diose. Hech xchapanoj ti vo'one hech yu'un ic'ot xa ti pasel. Yu'un hech tspasat ti muc' ti Diose ti jventatutic. 


text:
Ja' no'ox hech uc ti ho'oxuque ti yanlum crixchanooxuque, c'alal laj ava'yic ti lequil ach' c'ope ti ja' melele, ja' ti chijcolucutic yu'une, laj ach'unic ti ja' Jcoltavanej avu'unic uc ti Cristoe hech ti sventa ti Cristoe laj avich'ic uc ti Ch'ul Espíritue ti albilucutic ti chquich'tique. Ja' señail ti yu'unucutic xa ti Diose. 


text:
Ti Ch'ul Espíritue ti quich'ojtique ja' señail yac'ojbucutic ti Diose ti scotol chc'ot quich'tic ti c'utic yalojbucutic ti chquich'tique. Hech pasbil ti muc' ti Diose chc'ot. Ja' sc'opilal ti tsc'ambe vocol ti Diose ti Pabloe yu'un más ac'o yojtiquinic ti Diose ti quermanotique 


text:
<pb/>Laj xa ca'ibot ac'opilalic ti lec ach'unojbeic sc'op ti Cajvaltic Jesuse, ti c'ux chava'yic scotol ti quermanotic ti co'ol jch'unojtic xchi'uque ti buc no'ox oyique. 


text:
Hech yu'un c'alal hech laj ca'i, hech lic calbe ti Diose: “Hocol aval ti hech laj xa xch'umbot ac'op ti yanlum crixchanoetique”, xcut ti Diose. Asta ti ora hech chcalbe ti Diose. Scotol c'ac'al chajna'oxuc, ti jc'opon Dios ti atojolic. 


text:
Ti jc'ambe vocol ti Diose, ja' ti Stot ti Jesucristoe, ti ac'o xayac'boxuc sp'ijil avo'ntonic, ti ac'o xayac'boxuc más yu'un chavojtiquinic stuc yu'un jelaven yutsil yo'nton ti Totile. 


text:
Ti jc'ambe vocol uc ti ac'o xasjambot asatic xchi'uc avo'ntonic yu'un hech chana'ic ti c'u che'el chac'otic yu'un ti ic'biloxuc xa ti stojole. Hech chana'ic uc ti jelaven yutsil ti c'utic chc'ot quich'tique jcotoltic ti co'ol oyucutic ti stojol ti Diose. 


text:
Hech chana'ic uc ti jelaven sp'ijil ti Diose ti yac'oj sba ch-abtej ti jtojoltic, ho'ucutic ti jch'unojtique. 


text:
Hech chaj c'u che'el ivinaj ti yabtel ti Diose ti laj xcha'cuses loq'uel ti ch'en ti Cristoe, patil laj snacan te ti sbats'ic'ob te ti vinajel, ja' no'ox hech uc ti ora to chiscoltaucutic yu'un mu sna' chjel ti sp'ijile. 


text:
Ti ora to pasbil ti muc' ti Cristoe. Ja' tsots yabtel stuc. Ja' mu tsotsuc yabtel yich'oj ti ch'ul abatetique. Yu'un ti Cristoe ja' tspas ti mantal scotol presidenteetic, reyetic, gobiernoetic, ajvaliletic li' ti balumile. Ja' totil stuc ti Cristoe. Mu'yuc much'u hech yan tspasat ti muc' li' ti balumile o te ti vinajel mi ti ora to, mi sbatel osil. Ja' no'ox stuc ti Cajvaltique. 


text:
Ti Diose laj xa yac'be sventain scotol ti Cristoe. Laj xa yac'be sventainucutic uc jcotoltic ti ho'ucutic ti jch'unojbetic ti sc'ope. Ja' joltic c'otem yu'un ja' chispasucutic ti mantal. 


text:
Ja' sbec'talucutic c'otemucutic ho'ucutic ti jch'unojbetic ti sc'ope. Yu'un ti sbec'talucutic c'otemucutique, hech quich'ojbetic scotol ti yutsil ti Cristoe ti ja' scotol sventainoje.<pb/>


text:
Ho'oxuc laj xa yac'boxuc avich'ic ach' cuxlejal yu'un chamenoxuc ono'ox laj yil ti Diose scoj ti mulile, scoj uc ti ep sbolil avo'ntonique laj yil ti Diose. 


text:
Yu'un ti vo'one tale ja' no'ox laj ats'acliic ti crixchanoetique ti c'uc no'ox tspasique. Ja' ach'unojbeic smantal ti ajvalil ti sventainoj ti balumile, ja' ti pucuje, ti yac'oj sba ch-abtej ti stojol ti much'utic mu sc'an xch'umbeic sc'op ti Diose. 


text:
Ti vo'one tal hechucutic jcotoltic. Ja' batem ti co'ntontic ti c'usi tsc'an ti jbec'taltique. Ja' no'ox laj jpastic c'usi tsc'an ti jbec'taltique, c'usi tsc'an ti co'ntontique. Hech yu'un co'ol quechel ono'ox quilintaeltic yu'un ti Diose xchi'uc scotol crixchanoetic. 


text:
Chamenucutic laj yilucutic ti Diose yu'un ti jmultique, hech yu'un co'ol laj yac'bucutic jcuxlejaltic xchi'uc ti Cristoe c'alal laj xcha'cuses loq'uel ti ch'en. Yutsil no'ox yo'nton ti Diose ti laj xa scoltaucutique. 


text:
Co'ol laj xa xcha'cusesucutic xchi'uc ti Cristoe chil ti Diose. Co'ol laj xa snacanucutic te ti vinajel xchi'uc ti Cristo Jesuse chil ti Diose. 


text:
Yu'un ti hech laj xc'uxubinucutique, yu'un hech sbatel osil chijyac'bucutic jq'ueltic ti lum ep c'uxucutic ti yo'ntone ti sventa ti Cristo Jesuse. 


text:
Yutsil no'ox yo'nton ti Diose ti laj xa ach'umbeic ti sc'ope, ti colemoxuc xae. Mu yu'unuc ho'ucoxuc ti aventaic ti nacolic xae. Ja' amotonic ti laj xa yac'boxuc ti Diose. 


text:
Hech yu'un stuc laj xa scoltaucutic. Laj xa yac'bucutic ach' jcuxlejaltic ti sventa ti Cristo Jesuse yu'un hech xu' cu'untic ti jpastic lequil abteletic. Vo'one hech xchapanoj ti Diose ti ta ono'ox jpastic ti lequil abtele. Ja' sc'opilal ti ja' ti sventa ti Cristoe ti mu xa jcontrain jbatique 


text:
<pb/>Hech yu'un mu me xch'ay ti avo'ntonic ti ch'ayemoxuc ono'ox ti vo'one, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. Ti ho'ontutic ti quich'ojtutic ti circuncisione mu yol snich'onucoxuc ti Diose laj quiloxuc yu'un mu xavich'ic circuncisión. Hech yu'un mu xtun laj quiloxuc. Hovil ti mu xtun laj quiloxuque yu'un co'ol mu jch'unojticuc ti Diose. Ja' no'ox tsots sc'opilal ic'ot cu'untutic ti oy señail ti jbec'taltutique. 


text:
Mu me xch'ay ti avo'ntonic ti c'u xa'elanic ti c'alal mu to oyucoxuc ti stojol ti Cristoe ti vo'one. Yu'un parte oyucutic ono'ox. Jun to mu'yuc ac'opilalic yu'un ti Diose. Jun to ja' no'ox jc'opilaltutic chicoltutic ti ho'ontutique ti yelnich'onuntutic ti Israele. Hech yu'un mu'yuc smuc'ul avo'ntonic yu'un mu ono'ox xavojtiquinic ti Diose. Hech oyoxuc ti vo'one. 


text:
Ti ora to yu'un oyoxuc xa ti stojol ti Cristo Jesuse, na'ic'atic xa tal ti stojol ti Diose yu'un ti laj yac' sba ti milel avu'unic ti Cristoe. 


text:
Yu'un ja' ti sventa ti Cristoe ti jtos co'ntontic ti ora to. Laj xa spasucutic ti jtos no'ox, ho'ucutic ti cha'tos c'otemucutic ono'ox ti vo'one. Hech yu'un ja' ti sventa ti Cristoe ti mu xa jcontrain jbatique hech chaj c'u che'el ti vo'one. 


text:
Yu'un c'alal icham ti cruz ti Cristoe, laj stup'be sc'opilal ti mantaletique xchi'uc ti bu tsots sc'opilale xchi'uc ti bu yamal sc'opilale. Laj yac' c'otuc ti jtos no'ox chijc'otucutique, ho'ucutic ti cha'tos c'otemucutic ono'oxe. Hech yu'un ti co'ol ach' crixchanoucutic nijc'otucutic ti ora to. Hech yu'un mu xa jcontrain jbatic. 


text:
Yu'un ti icham ti cruz cu'untic ti Cristoe, hech laj yic'ucutic sut tal ti stojol ti Diose. Hech yu'un ti jtos no'ox nijc'otucutique, ho'ucutic ti cha'tos c'otemucutic ono'oxe. Hech ilaj sc'opilal ti chquilinta jbatique. 


text:
<pb/>Yu'un ti Cristoe tal xcholbucutic ti co'ol chijcolucutic ti sventa, ho'oxuc ti mu ono'ox xavojtiquinic ti Diose ti vo'one xchi'uc ti ho'ontutique ti laj cojtiquintutic ono'ox ti Diose. 


text:
Hech yu'un ja' ti sventa stuc ti Cristoe ti co'ol ti jc'opontic ti Totile, ho'ucutic ti cha'tos c'otemucutic ono'oxe. Yu'un jun no'ox ti Ch'ul Espíritue ti sventainojucutique. 


text:
Hech yu'un ti ora to mu xa parteucutic. Mu xa yanlum crixchanooxuc. Co'ol jlumaltic xa, ho'ucutic ti co'ol oyucutic ti stojol ti Diose, yu'un co'ol yol snich'onucutic xa. 


text:
Yu'un ti ho'ucutique snaucutic c'otemucutic ti Diose. Ja' ti primero ton ti ch-och ti chiquina, ja' tsots sc'opilal. Ja' ti Jesucristoe. Ti yan xchi'il ti yu'un hech tstsac yip batele, ho'ontutic ti jcholc'opuntutique xchi'uc ti quermanotic ti chch'amumbat yeic yu'un ti Diose. 


text:
Ja' ti sventa ti Jesucristoe ti hech xmelmun tstsac sba batel ti nae. Ja' no'ox hech uc xmelmun ch-otesatic tal ti jchi'iltique ja'to asta templo chijc'ot jcotoltic yu'un ti Cajvaltique. 


text:
Ti ho'oxuque, yu'un ach'unojbeic sc'op ti Cajvaltique, hech yu'un te xa tiq'uiloxuc uc. Hech yu'un snaucutic Dios c'otemucutic jcotoltic yu'un oy ti co'ntontic ti Ch'ul Espíritu yu'un ti Diose.<pb/>


text:
Yu'un oy ac'opilalic ti chayic'oxuc ti Diose, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque, hech yu'un ho'on Pabloun, ho'on ti li' tiq'uilun ti chuquele yu'un ti hech chajcholboxuque, ti jc'opon Dios ti atojolic. Yu'un ti li' tiq'uilun ti chuquele yu'un hech laj sc'an ti Cristo Jesuse. 


text:
Chcal ti ava'yojbun jc'opilal ti yutsil yo'nton laj yac'bun cabtel ti Diose yu'un chajcholboxuc ti sc'ope. 


text:
Ti Diose laj yac'bun jna' ti co'nton ti c'usi muc x'ac'bat sna'ic ti crixchanoetic ti vo'one, ja' ti ac'opilalic ti chaxc'uxubinoxuc uc ti Diose. Hech yu'un ti laj xa jts'ibaboxuc jutuc ti carta ja' avi to. 


text:
Hech yu'un ti c'alal chaq'uelic avi to, hech chana'ic ti ja' laj yac'bun jna' ti Diose ti co'nton ja' ti mu'yuc much'u i'ac'bat sna'ic ti vo'onee, ja' ti ac'opilalic ti chascoltaoxuc uc ti Cristoe. 


text:
Ti vo'one mu'yuc much'u i'ac'bat sna'ic. Ti ora to ni'ac'batutic xa jna'tutic, ho'ontutic ti jcholc'opuntutique, xchi'uc ti quermanotic ti chch'amumbat yeic yu'un ti Diose. Ti sventa ti Ch'ul Espíritue ti ni'ac'batutic xa jna'tutique. 


text:
Ja' ni'ac'bat xa jna'tutic ti co'ol jc'opilaltic ti chc'o quich'tic bendicione, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque xchi'uc ti ho'ontutique ti yelnich'onuntutic ti Israele. Yu'un jun no'ox c'otemucutic xa ti sventa ti Cristoe. Co'ol albilucutic jc'opilaltic ti chijcolucutic sbatel osil ti sventa ti Cristoe mi jch'unojtic ti lequil ach' c'ope. 


text:
Ho'on cabtel ti jchol ti lequil ach' c'ope. Yutsil yo'nton hech laj yac'bun cabtel ti Diose. Yutsil yo'nton laj yac'bun yip co'nton yu'un hech xu' cu'un ti cabtele. 


text:
Ti ho'one más biq'uitun. Scotol yantic ti oyic ti stojol ti Diose ja' más muc'. Manchuc mi más biq'uitun, yutsil yo'nton laj yac'bun cabtel ti Diose yu'un chajcholboxuc ava'yic ti lequil ach' c'ope, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. Ja' ti jchol ti jelaven yutsil yo'nton ti Cristoe ti mu xlaj ti na'el c'u x'elane. 


text:
Chcac'be sna'ic scotol crixchanoetic ti co'ol chijcolucutic yu'un ti Diose. Mi yanlum crixchanooxuc, mi ho'ontutic, co'ol chijcolucutic. Hech xchapanoj ono'ox ti Diose c'alal lic spas scotol ti c'utic oye. Ti crixchanoetic ti vo'onee mu laj sna'ic ti hech xchapanoj ti Diose ti chacolic uque. 


text:
Hech yu'un ti ora to yu'un ti jun no'ox nijc'otucutic xa, ho'ucutic ti jch'unojtic ti ja' Jcoltavanej cu'untique, hech yu'un ho'ucutic ti jventatic ti hech laj xa yilic ti totil ch'ul abatetique, ja' ti te tspasic mantal te ti vinajele, ti jelaven sp'ijil ti Diose. Hech laj sna'ic ti mu jtostosuc ti c'usi snopoj ti Diose. 


text:
Yu'un ti Diose hech snopoj ono'ox ti yo'nton ti jun no'ox chijc'otucutic ti sventa ti Cajvaltic Cristo Jesuse. 


text:
Ja' ti sventa ti Cajvaltique ti oy stsatsal co'ntontic ti stojol ti Diose. Jun co'ntontic ti jc'opontic, mu xijxi' yu'un jch'unojtic ti laj xa scoltaucutic ti Snich'one. 


text:
Hech yu'un chacalbeic, mu me xavich'ic mul ti ho'oxuque yu'un ti li' chquich' vocol ti aventaique. Ja' sventa avutsilalic ti li' chuculune. Ja' sc'opilal ti lum ep c'uxucutic ti yo'nton ti Cristoe 


text:
Yu'un ja' Jtotic jcotoltic xchi'uc ti ch'ul abatetic te ti vinajele xchi'uc ho'ucutic li' ti balumile. 


text:
Yu'un ti jelaven yutsil yo'ntone, hech yu'un ti jc'ambe vocol yu'un ac'o yac'boxuc stsatsal avo'ntonic xchi'uc sp'ijil avo'ntonic ti sventa ti Ch'ul Espíritu yu'une. 


text:
Ti jc'ambe vocol uc ti j'ech'el ac'o xasventaimboxuc avo'ntonic ti Cristoe yu'un ti oy xch'unojel avo'ntonique. Yu'un ti chaxc'uxubinoxuque, hech yu'un ac'o c'uxuc ti avo'ntonic acotolic. Hech ch-an yip avo'ntonic, hech mu xchibaj avo'ntonic. 


text:
Hech co'ol chc'ot ti co'ntontic jcotoltic ti lum ep c'uxucutic ti yo'nton ti Cristoe, ti mu p'isbiluc chixc'uxubinucutique, ti ho'ucutique ti oyucutic ti stojol ti Diose. Yu'un ti jc'an ti chana'ic ti mero melel ti ep c'uxoxuc ti yo'ntone, ja' ti mu stac' na'el yu'un lum ep. Yu'un mi hech chach'unique, hech chnoj ti avo'ntonic ti yutsil yo'nton ti Diose. 


text:
<pb/>Ti Diose ti yac'oj sba ch-abtej ti co'ntontique, más jelaven xu' tspas. Jutuc no'ox ti c'utic ti jc'ambetique, ti c'utic ti jnoptic ti jc'ambetique. 


text:
Hech yu'un ac'o jpastic ti muc' scotol ora asta sbatel osil jcotoltic ti jc'opilaltic chijcolucutic ti sventa ti Cristo Jesuse. Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel.<pb/>


text:
Ho'on ti li' tiq'uilun ti chuquele yu'un chi'abtej yu'un ti Cajvaltique, hech chacalbeic. Yu'un ti laj xa yic'oxuc ti stojol ti Diose hech yu'un tsc'an ti toj me chapas abaic li' ti balumile. 


text:
Biq'uit me chavac' abaic. Mu me xatoy abaic. Ac'o oyuc yip avo'ntonic, hech chapasbe abaic perdón. Hech chvinaj ti c'ux chava'i abaique. 


text:
Yu'un jun no'ox nac'otic ti sventa ti Ch'ul Espíritue hech yu'un mu me xap'ev abaic. Tsotsuc me sc'opilal ti avo'ntonic ti mu xap'ev abaique. 


text:
Yu'un jun no'ox nijc'otucutic jcotoltic ti ho'ucutic ti jch'unojtique. Jun ti Ch'ul Espíritu ti quich'ojtique. Hech ono'ox uc jun no'ox ti jcuxlejaltic ti chc'ot quich'tique yu'un co'ol ic'bilucutic ti stojol. 


text:
Jun ti Dios cu'untique, ja' ti Jtotic cu'untic jcotoltique. Ja' chispasucutic ti mantal jcotoltic, chisventainucutic jcotoltic yu'un hech chijtun yu'un, oy ti co'ntontic jcotoltic. 


text:
<pb/>Jujunucutic yutsil yo'nton laj xa yac'bucutic jp'ijiltic ti Cristoe. Yantic ti jp'ijiltic ti yac'ojbucutic xa ti jujunucutique, ja' ti c'u che'el tsc'an ti yo'ntone. 


text:
Yu'un hech albil sc'opilal ti Cristoe ti sc'op ti Diose:<pb/>Tsjimbe yabtel ti pucuje yu'un hech tscolta loc' tal ti snich'one.<pb/>Patil tsut batel ti vinajel.<pb/>C'alal te xa oy ti vinajel chlic yac'be yal tal sp'ijilic ti xnich'nabe, ti xchie. 


text:
<pb/>Yu'un ti “tsut batel ti vinajel”, ti xchie, yu'un te ono'ox yalem tal ti vinajel. Ma'uc no'ox li' ti balumil ihul, iyal batel c'alal ti c'atimbac uc. 


text:
Ja' Cristo ti iyal tale. Ja' ono'ox ti icha'sut muel ti vinajele yu'un hech laj sventain scotol, balumil, c'atimbac, vinajel. 


text:
Ja' hech laj yac'buntutic jp'ijiltutic. Oy laj yac'bun jp'ijiltutic yu'un chcaltutic ti c'u yepal laj quiltutic ti i'ay ti Cristoe. Oy laj yac'bun jp'ijiltutic yu'un chixch'amumbuntutic quetutic ti Diose ti ora no'ox chcaltutic ti c'u che'el chiyac'buntutic jna'tutic ti Diose. Oy laj yac'bun jp'ijiltutic yu'un chba calbetutic ti sc'op ti Diose ti much'utic mu ya'yojuque. Oy laj yac'bun jp'ijiltutic yu'un ti jventaintutic ti jch'unojeletique ti jujutsop. Oy laj yac'bun jp'ijiltutic yu'un ti jchanubtastutic ti sc'op ti Diose ti quermanotique. 


text:
Hech laj spas ti Diose yu'un hech chich' coltael ti much'utic t'ujbil yu'une yu'un hech chac' sbaic ti abatinel yu'un ti Diose. Hech stsac yip ti sc'op ti Cristoe. 


text:
Hech xmelmun batel asta co'ol oy xch'unojel co'ntontic jcotoltic, asta co'ol chcojtiquintic ti Snich'on ti Diose. Hech ibat o. Hech oy yip co'ntontic. Hech oy yutsil co'ntontic hech chaj c'u che'el yutsil yo'nton ti Cristoe. 


text:
Yu'un mu xtun mi hech chaj c'u che'el ololetic j'oc' toyol co'ntontic j'oc' tspec'tsaj co'ntontic. Yu'un mi hech ti co'ntontique, c'uc no'ox c'op ti jch'untic hech chislicucutic batel hech chaj c'u che'el oy c'usi tslic batel ti iq'ue. Mu hechuc chc'ot ti pasel mi oy yip co'ntontic. Mu xijlaj ti lo'lael yu'un ti much'utic p'ij yo'ntonic scuyoj sbaique. Mu xbolib co'ntontic yu'un ti c'usi mu meleluque ti chijyalbucutique. 


text:
Ti ho'ucutique ti jch'umbetic ti sc'op ti Diose ti ja' melele. Chijc'uxubinvanucutic. Ti jchambetic yo'nton ti Cristoe yu'un ja' joltic c'otem. 


text:
Ja' sventainojucutic jcotoltic yu'un ja' sbec'talucutic c'otemucutic. Hech yu'un lec ti jchi'in jbatic ti abtel xchi'uc ti Cristoe. Hech yu'un co'ol ti jcolta jbatic yu'un hech xu' ti yabtel ti Diose. Hech co'ol oy yip co'ntontic yu'un c'ux chca'i jbatic jcotoltic hech ch-epaj ti much'utic chch'umbeic sc'op ti Cristoe. Ja' sc'opilal ti ja' ti c'u che'el tsc'an lec ti jpastic yu'un ti quich'ojtic ti ach' cuxlejale ti sventa ti Cristoe 


text:
<pb/>Hech yu'un chacalbeic avi to. Chajpasoxuc ti mantal ti stojol ti Cajvaltique. Mu xa me xanopic hech chaj c'u che'el tsnopic ti achi'iltaque ti mu sna'ic bu oy ti Diose yu'un hovil ti c'usi tsnopic ti yo'ntonique. 


text:
Oy ti ic' osil ti yo'ntonique. Mu'yuc bu yich'ojic xcuxlejalic yu'un ti Diose yu'un bol yo'ntonic, mu sc'an xch'unic. 


text:
J'ech'el boliben yo'ntonic, puru mulivajel batem ti yo'ntonic, mu spajes sbaic mi jutuc, toyol yo'ntonic yu'un tspasic scotol ti c'usi chopole. 


text:
hech yu'un j'ech'el comesic ti poco cuxlejale, ja' ti c'usi laj apasic ti vo'onee. Yu'un chislo'laucutic ti jbec'taltique asta ch'ayel chijbat yu'un. 


text:
C'anic me ti ach' cuxlejale, ja' ti toj avo'ntonique ti lec avo'ntonique ti mero melel hech chaj c'u che'el yo'nton ti Diose. 


text:
<pb/>Hech yu'un j'ech'el chacomesic ti nopc'ope. Meleluc me ti c'usi chavalbe abaique, yu'un co'ol achi'inoj abaic ti stojol ti Cristoe. 


text:
<pb/>Mi cha'iline, mu me teuc chata amul yu'un. Ac'o lajuc avo'nton ti ora, mu me sjunuluc c'ac'al cha'ilin. 


text:
<pb/>Ho'oxuc ti j'elec'oxuc ono'oxe, mu xa me xa'elc'ajic. Ja' tsc'an ti Diose ti ac'o tunuc ti ac'obique yu'un chapasic lequil abtel, yu'un chacoltaic ti much'utic me'onetique. 


text:
<pb/>Mu me xloc' bolc'op ti ave. Ja' no'ox chaval ti lequil c'ope yu'un hech chacolta ti much'u chac'opone, hech chich' bendición ti aventa. 


text:
Mu me xavac'be yich' mul ti Ch'ul Espíritu yu'un ti Diose yu'un ja' señail yac'ojboxuc ti Diose ti chacolique c'alal tsta yorail ti chijcolucutic jcotoltique. 


text:
<pb/>Ac'o comuc avu'unic ti sc'ac'al avo'ntonique xchi'uc ti cha'ilinique xchi'uc c'ac'al c'op, xchi'uc labanvanej, xchi'uc scotol ti c'usi chopole. 


text:
C'ux me xava'i abaic. Ac'o ti q'uelel yutsil avo'ntonic. Pasbo abaic perdón hech chaj c'u che'el laj xa spasbot perdón ti Diose ti sventa ti Cristoe.<pb/>


text:
Yu'un yol snich'onoxuc ti Diose, hech yu'un c'uxoxuc ti yo'ntone. Hech yu'un tsc'an ti chachambeic yo'nton ti Jtotique. 


text:
Tsc'an ti chac'uxubinvanic hech chaj c'u che'el chc'uxubinvan ti Cristoe. Yu'un ti Cristoe muc xc'uxubin sba. Ja' laj xc'uxubinucutic hech laj yac' sba ti milel cu'untic. Hech lec yo'nton ti Diose yu'un ti laj xc'uxubinucutic ti Cristoe. 


text:
<pb/>“Chmulivajic, chopol ti c'usi tspasique, chbic'taj yo'ntonic”, mu me xchiuc ac'opilalic, ho'oxuc ti oyoxuc xa ti stojol ti Diose. 


text:
Yu'un yol snich'onoxuc ti Diose, hech yu'un mu snupin mi chloc' ti ave bolc'op xchi'uc hovilc'op xchi'uc loquil lo'il. Ja' tsnupin mi chavalilambeic vocol ti Diose. 


text:
Na'ic me ti much'u tspasilanic mulivajel xchi'uc ti much'u tspasilanic ti c'usi chopole xchi'uc ti much'utic scotol c'ac'al chbic'taj yo'ntonic yu'un taq'uin yu'un ja' dios c'otem yu'unic ti staq'uinique, mu xu' chba xchi'inic ti Cristoe, ja' ti Dios cu'untique. 


text:
Mu me xalajic ti lo'lael yu'un ti sc'op ti much'utic mu hechuc chch'unique. Yu'un ti much'utic hech tsp'ajilambeic smantal ti Diose, quechel yilintael yu'un ti Diose ti stojolic. 


text:
<pb/>Ti vo'one jun to puru ic' osil ti avo'ntonic yu'un puru mulil te oy. Ti ora to puru squeval c'ac'al xa oy ti avo'ntonic yu'un lecuben xa ti avo'ntonique ti sventa ti Cajvaltique. Hech yu'un ac'o ti q'uelel ti lecuben xa ti avo'ntonique. 


text:
Mu me xachi'inic ti much'u chopol ti c'usi tspasique yu'un oyic ti ic' osil. Ja' lec ti chavalbe ti sc'op Diose ti mu xtun ti hech tspase. 


text:
Yu'un mi chcalbetic ti sc'op Diose, hech chilic ti chopol ti c'usi tspasique. Mi chch'unic ti oy smulique, hech oy chlic sutes yo'ntonic, hech chlic lecubuc yo'ntonic uc. 


text:
Ja' yu'un ti hech chal:<pb/>Chcha'cuxi ti much'u chamen chil ti Diose yu'un ti mulile.<pb/>Ch-ac'bat ach' cuxlejal yu'un ti Cristoe, ti xchie. 


text:
Hech yu'un mu me xapasic ti c'usi mu xtune. C'ambo vocol ti Diose yu'un ac'o xayac'bot ana'ic ti c'usi chapasique. 


text:
Ja' lec c'opono abaic ti sc'op ti Diose xchi'uc ti sq'uejoj ti Diose. Q'uejinanic ti avo'ntonic yu'un ti Cajvaltique. Albeic ep vocol ti stojol. 


text:
Ti c'usi chayac'bot ti Diose mi bendición mi vocol, tsc'an ti hocol aval xavutic ti Jtotic Diose. Ja' ti sventa ti Cajvaltic Jesucristoe yu'un ti hech chavalique. Ja' sc'opilal ch'umbo abaic amantalic, xchi 


text:
Yu'un ti vinique tsventain ti yajnile hech chaj c'u che'el chisventainucutic ti Cristoe ho'ucutic ti jch'unojbetic ti sc'ope. Ti antse ch-u'uninat yu'un ti smalale yu'un chcoltaat yu'un, hech chaj c'u che'el chijyu'uninucutic ti Cristoe yu'un laj yac' sba ti milel cu'untic. 


text:
Hech yu'un hech chaj c'u che'el ti jch'umbetic smantal ti Cristoe, ho'ucutic ti jch'unojelucutique, ja' no'ox hech uc ac'o xch'umbeic scotol smantal smalalic ti antsetique. 


text:
<pb/>Viniquetic, c'ux me xava'yic ti avajnilique hech chaj c'u che'el c'ux laj ya'yucutic ti Cristoe yu'un laj yac' sba ti milel cu'untic, ho'ucutic ti jch'unojtic ti ja' Jcoltavanej cu'untique. 


text:
Nispocbucutic co'ntontic. Ti ich'ho'e ja' yu'un ti pocbil xa ti co'ntontique. Lecuben xa ti co'ntontique ti sventa ti sc'ope. 


text:
Yu'un hech chijyic'ucutic ti stojol jcotoltic ti jch'unojtic ti ja' Jcoltavanej cu'untique yu'un oy yutsil co'ntontic, mi jutuc mu chopolucutic, mi jutuc mu bolibenucutic, mi jutuc mu'yuc c'usi yan. Lecubtasbil co'ntontic chijc'ot, mu'yuc jmultic chijc'ot ti stojol. 


text:
Ja' no'ox hech uc ti viniquetique c'ux ac'o ya'yic ti yajnilique hech chaj c'u che'el c'ux cha'yic ti sbec'talique. Ti much'u c'ux cha'i ti yajnile, c'ux cha'i sba uc yu'un jun no'ox ic'otic xa. 


text:
Yu'un mu'yuc much'u chilinta ti sbec'tale. Ja' tsmac'lin, chc'uxubin hech chaj c'u che'el chismac'linucutic, chixc'uxubinucutic ti Cristoe, ho'ucutic ti jch'unojtic ti ja' Jcoltavanej cu'untique. 


text:
Ja' svinquilel Cristo c'otemucutic. Sbec'tal xchi'uc sbaquel c'otemucutic yu'un chixc'uxubinucutic. 


text:
Yu'un hech ts'ibabil ti sc'op ti Diose: “Hech yu'un ti viniquetique tscomes stot sme', chic' yajnil. Jun no'ox chc'ot xchi'uc yajnil”, ti xchie. 


text:
Ja' no'ox hech jun oyucutic xchi'uc ti Cristoe, ho'ucutic ti jch'unojtic ti ja' Jcoltavanej cu'untique. Jun no'ox yutsil, mu stac' jna'tic c'u x'elan. 


text:
Hech yu'un jujunoxuc c'ux me xava'yic avajnilic hech chaj c'u che'el c'ux chava'i aba atuquic. Ti antsetique ac'o spasic ti muc' ti smalalique.<pb/>


text:
Queremetic, tsebetic, ch'umbeic smantal ti atot ame'ique. Yu'un chana'ic ti hech tsc'an ti Cajvaltique, hech chapasic. 


text:
“Pasic me ti muc' ti atot ame'ique”, ti xchie. Ja' ti jun mantal ti chal ti oy bendición chavich'ique mi laj ach'unique. 


text:
<pb/>Ho'oxuc ti stot sme'oxuque, mu me xavilbajinic ti avol anich'onique yu'un hech asta chlic sc'ac'al yo'ntonic avu'unic. Mu me hechuc chapasic. Ja' tsc'an ti oy ti avo'ntonic ti Cajvaltique yu'un hech lec chapasic ti mantal, lec chataq'uiic ti stojol ti Cajvaltique. Yu'un ti lec chapasic ti mantale, persa chch'un ti amantalique. 


text:
Ho'oxuc ti mambiloxuc, hech oyoxuc ti mozoile, ch'umbeic smantal ti avajvalique li' ti balumile, xi'ic me, pasic me ti muc'. Junuc me avo'ntonic ti stojol hech chaj c'u che'el jun avo'ntonic ti stojol ti Cristoe. 


text:
Ma'uc no'ox lec cha'abtejic c'alal yac'oj sba chasq'ueloxuc yu'un chac'an ti lec chayilote. Scotoluc ora nichimuc no'ox avo'ntonic chapasic. Toyoluc me avo'ntonic chapasic c'usi tsc'an ti Diose yu'un chana'ic ti yabatoxuc ti Cristoe. 


text:
Yutsiluc me avo'ntonic chavac' abaic ti abatinel. Yu'un chana'ic ti oyoxuc ti abatinel yu'un ti Cajvaltique, ma'uc no'ox oyoxuc ti abatinel yu'un crixchanoetic. 


text:
Chana'ic ti chijyac'bucutic jmotontic ti Cajvaltique jujunucutic yu'un ti c'utic lec laj jpastique manchuc mi oyucutic ti mozoil, manchuc mi oyucutic ti libre. 


text:
<pb/>Ho'oxuc uc ti yajvaloxuque lecuc me chapasbeic uc. Mu me xa'utvan yu'un chana'ic ti te oy vinajel ti Avajval uque. Yu'un ti Cajvaltique mu yu'unuc tst'uj ti much'u chc'uxubine. Ja' co'ol chixchapanucutic jcotoltic. Ja' sc'opilal ti c'utic yac'ojbucutic ti Diose yu'un hech tstsal cu'untic ti pucuje 


text:
<pb/>Ja' slajeben xa chacalbeic avi to. Quermanotac, yu'un mu'yuc yip avo'ntonic atuquic, hech yu'un ja' xavich'beic yip yo'nton ti Cajvaltique, yu'un jun no'ox oyoxuc xchi'uc. 


text:
Ich'ic me ti amaquique ti chijyac'bucutic ti Diose yu'un hech xu' tstsal avu'unic ti pucuje ti stalel chlo'lavane. 


text:
Yu'un ma'uc ti jtsal jbatic xchi'uc ti much'utic co'ol jbec'taltic jch'ich'eltic xchi'uque. Ja' ti jtsal jbatic xchi'uc ti mu xquiltic ti jsatique ti mu'yuc sbec'talique. Ja' ti totil pucuje xchi'uc ti bic'tal pucujetique ti sventainojic ti muliletic li' ti balumile, ja' ti ep sp'ijilique, ti ep yabtelique, ti ep chch'umbat smantalique. 


text:
Hech yu'un ich'ic me ti amaquique ti chijyac'bucutic ti Diose yu'un hech mu xastsalot ti pucuje ti yorail chaspasbot proval ti avo'ntone. Mi chapaloxuc ti lec, hech xu' avu'unic. 


text:
Ja' hech chachapan abaic. Ti chach'unic ti sc'op ti Diose ti ja' melele, ja' smac ach'utic. Ti chach'unic ti toj avo'ntonic chayiloxuc ti Diose, ja' smac avo'ntonic. 


text:
Ti nichim no'ox avo'ntonic chac'an chapasic c'usi tsc'an ti Diose yu'un chana'ic ti lec yo'nton ti Diose avu'unic ti sventa ti Jesucristoe, ja' smac avacanic yu'un hech mu xajach', yu'un hech mu xap'aj ti mulil. 


text:
Ti chach'unic ti chascoltaot ti Jesucristoe, ja' smac scotol abec'talic yu'un hech chlaj yip ti mulile hech mu xastsaloxuc. Ja' sbolil yo'nton ti pucuj lume. 


text:
Ti chach'unic ti chacolique, ja' smac ajolic. Ti sc'op ti Diose ti chayalboxuc ti Ch'ul Espíritue, ja' avespadaic. 


text:
Scotol ora c'oponic Dios. Alic vocol ti stojol ti Diose yu'un hech chascoltaoxuc. Yu'un ti hech chavalbeic vocole, ja' ti sventa ti Ch'ul Espíritue. Viq'uiluc me asatic, pasic me tsots. Scotol ora c'opombeic Dios ti stojol ti co'ol oyoxuc ti stojol ti Diose xchi'uque. 


text:
C'opombucun Dios ti jtojol uc, ac'o xiyalbun ti Diose ti c'usi chcale yu'un hech mu xixi'. Hech jamaluc me ac'o cal ti ac'opilalic ti chacolic uque. 


text:
Ja' yu'un ti chuculun ti cadena-taq'uin ti ora to yu'un hech ti jchol. C'opombucun Dios ti jtojol yu'un ac'o xiyac'bun stsatsal co'nton hech jamal ti jcholbe ti sc'ope. Yu'un hech tsc'an ti jpas. Hech ilaj yo'nton laj sc'opon ti carta ti quermanotique 


text:
<pb/>Yu'un ta xa xava'ibucun jc'opilal ti c'usi ic'ot xa ti pasel ti jtojole, scotol chc'ot yalboxuc ava'yic ti Tíquicoe. Ja' ti quermanotique ti c'ux ti co'ntontique, ti jun yo'nton yac'oj sba ch-abtej yu'un ti Cajvaltique. 


text:
<pb/>Ti jc'ambe vocol ti Jtotic Diose xchi'uc ti Cajvaltic Jesucristoe ti ac'o xayac'boxuc jun avo'ntonic ti jujunoxuque. Ti jc'ambe vocol uc ti más lec ac'o xach'unique hech más c'ux chava'i abaic. 


text:
Ac'o ac'batuc bendición yu'un ti Diose scotol ti much'utic scotol yo'ntonic c'ux cha'yic ti Cajvaltic Jesucristoe.<pb/>


text:
Ho'on Pabloun, ho'on jcholc'opun. Mu'yuc much'u laj stic'un ti jcholc'op. Mu crixchanouc ti laj yac'bun ti cabtele. Ja' laj yac'bun cabtel ti Jesucristoe xchi'uc ti Jtotic Diose ti laj xcha'cuses loq'uel tal ti ch'en ti Jesucristoe. 


text:
Ho'on xchi'uc ti quermanotic ti li' jchi'inoje chajc'oponoxuc ti carta, ho'oxuc ti ach'unojbeic sc'op ti Diose te ti estado Galacia ti buc no'ox jteclumal nacaloxuque. 


text:
Ac'o yac'boxuc ep bendición ti Jtotic Diose xchi'uc ti Cajvaltic Jesucristoe. Ac'o yac'bot jun avo'ntonic ti jujunoxuque hech mu xlo'laj avo'ntonic. 


text:
Ti Cajvaltic Jesucristoe ja' laj yac' sba ti milel ti jventatic yu'un hech libre nijc'otucutic. Hech mu xa xismozoinucutic ti mulile ti li'oy ti balumile. Yu'un ti hech laj scoltaucutique, yu'un hech laj sc'an ti Jtotic Diose. 


text:
Hech yu'un tspasat ti muc' sbatel osil ti Jtotic Diose. Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel. Ja' sc'opilal ti mu'yuc yan c'op ti xu' chijcolucutic yu'une 


text:
<pb/>Chch'ay co'nton chca'i yu'un ti ora no'ox chacomesic ti Diose ti laj xa yic'oxuc ti stojol yu'un chacuxiic sbatel osil ti sventa ti Cristoe. Ti ora to avac'oj abaic chach'unic yan c'op yu'un hech chacolic chacuyique. 


text:
Mu'yuc yan c'op ti xu' chijcolucutic yu'une. Ja' no'ox hech chaj c'u che'el laj calboxuque. Yu'un ti hech chc'ot ti pasele, yu'un oy much'utic tal yac' lo'lajuc avo'ntonic yu'un ti mu hechuc ti ch'unel tscuyic. Yan sjam tsloq'uesic ti c'u che'el chijcolucutique, yu'un ja' no'ox tsc'an ti chchibaj avo'ntonic ti stojol ti Cristoe. 


text:
Much'uuc no'ox chtal, manchuc mi ho'ontutic, manchuc mi ch'ul abat, ti chtal syanejesbe sjam ti sc'op Diose, ac'o ac'batuc castigo yu'un ti Diose. 


text:
Calojboxuc xa ono'ox pero chacalbeic yan vuelta. Much'uuc no'ox chtal syanejesbe sjam ti sc'op Diose ti ach'unojique, ja' ac'o ac'batuc castigo yu'un ti Diose. 


text:
<pb/>Ti ja'uc tsots sc'opilal chca'i ti lec chiyilun ti crixchanoetique, mu hechuc chcal ti ac'o ac'batuc castigo ti much'utic tsyanejesbe sjam ti sc'op ti Diose. Yu'un ja' no'ox tsots sc'opilal chca'i ti lec chiyilun ti Diose, hech yu'un hech chcal ti ac'o ac'batuc castigo. Ti ja'uc tsots sc'opilal chca'i to ti lec chiyilun ti crixchanoetique, mu yabatucun ti Cristo ti hechuque. Ja' sc'opilal ti Pabloe ti ja' Dios ti i'ac'bat yabtel yu'un 


text:
<pb/>Ti ho'oxuque ava'yojbucun jc'opilal ti c'usi laj jpas ti vo'onee c'alal mu to ti jch'umbe sc'op ti Cristoe. Co'ol laj jch'un xchi'uc ti jchi'iltaque, ho'ontutic ti judiountutique. Ava'yojic xa ti ech'em laj jcontrain scotol ti much'utic i'ic'atic xa ti stojol ti Diose yu'un ti jtup' scotol ti jcuy. 


text:
Ti ho'one más ep laj jchan ti c'utic c'opal xchanoj ti jchi'iltaque, ho'ontutic ti co'ol judiountutic xchi'uque. Ti much'utic co'ol nich'i xchi'uque, mu epuc laj xchan. Yu'un ti ho'one toyol co'nton laj jch'un ti c'u che'el xch'unojic ti jtot jme'tutique ti vo'one. Mu'yuc much'u hech toyol yo'nton hech chaj c'u che'el ti ho'one. 


text:
C'alal hech toyol co'nton, ti Diose laj yac'bun cojtiquin ti Snich'one. Yu'un c'alal mu to chi'an, yutsil yo'nton laj st'ujun ti Diose yu'un chiyac'bun cabtel yu'un c'uxun ti yo'nton. Hech yu'un c'alal laj sta yorail laj yic'un, laj yac'bun cabtel yu'un chajcholboxuc sc'op acotolic, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. Chajcholboxuc ava'yic ti chijcolucutic jcotoltic ti sventa ti Cristoe. Ti c'alal laj yic'une, mu'yuc much'u laj jac'be sc'op. 


text:
Muc xibat ti Jerusalén, muc xba jc'opon ti much'utic jbael ochemic ti jcholc'op. Ti ora laj jq'uej jba batel. Nom nibat ti xocol balumil te ti slumal Arabia. Patil nisut tal ti jteclum Damasco. 


text:
<pb/>I'ech' oxib habil, patil nibat ti Jerusalén. Te ba jc'opon ti Pedroe. Ho'lajuneb c'ac'al te laj jchi'in. 


text:
Te laj cojtiquin uc ti Jacoboe, ja' ti yits'in ti Cajvaltique. Ti yan jcholc'opetique mu'yuc bu laj cojtiquin. 


text:
Scotol ti much'utic xch'unojbeic sc'op ti Cristoe ti te nacajtic ti estado Judeae, mu to xiyojtiquinucun yu'un mu'yuc bu sq'uelojbucun jsat. 


text:
Ja' no'ox ya'yojbucun jc'opilal. “Ti much'u laj yilbajinucutic ti vo'onee ti tsc'an chistup'ucutique, ti ora to yac'oj sba xa chcholbe sc'op ti Cristoe ti ja' chijcolucutic ti sventae”, xchi laj ya'yic. Ja' jc'opilal. 


text:
I'ech' chanlajuneb habil, patil nibat yan vuelta ti Jerusalén. Ja' laj xchi'inun batel ti Bernabee. Laj quic' yu'un chixchi'inun uc ti Titoe. 


text:
Yu'un ti nibate, yu'un hech albilun ti co'nton yu'un ti Diose. Hech yu'un ti nibate. Ja' ay calbe ya'yic ti quermanotic ti te oyic ti Jerusalene ti c'u che'el chajchanubtasoxuc ti sc'op ti Diose, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. Ja' no'ox ay jcholbe ya'yic ti much'utic oy yabtelique. Ja' no'ox ay jac'be mi hech chchanubtasvan hech chaj c'u che'el chajchanubtasoxuc xchi'uc achi'iltac, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. Yu'un mi mu co'oluc chcaltutic ti smantal ti Diose, repenta chc'ot ti altic chi'abtej ho'oni. 


text:
Lec laj ya'yic ti c'u che'el ti jchol ti lequil ach' c'ope. Muc xal ti ac'o yich' circuncisión ti Titoe ti jchi'inoje, ja' ti co'ol yanlum crixchanooxuc xchi'uque. 


text:
Yantic ti much'utic laj sliquesbeic sc'opilal ti Titoe. Ja' laj sliquesic ti quermanotic scuyoj sbaique. Ti c'alal yorail laj jtsob jbatutique, te laj sc'alan sbaic ochel tal. Yu'un ti i'ochic tale, yu'un ja' no'ox tsc'an chisa'bun jmultutic. Yu'un tsc'an cha'yic c'u che'el chijyac'ucutic ti libre ti Cristo Jesuse, yu'un ti hech mu xa tsotsuc sc'opilal chc'ot ti circuncisión cu'untique. Ja' tsc'anic mi chij'och ti mozoil yu'un ti mantaletique yan vuelta. 


text:
Mi jutuc muc jch'untutic xchi'uc ti Bernabee. Muc jpasbetutic ti muc' sc'opic yu'un hech mu me xyanej ti lequil ach' c'ope ti ach'unojic xae. Yu'un melel ti c'op ti ach'unojic xae. 


text:
<pb/>Ti much'utic oy yabtelique ti ja' más pasbil ti muc' avu'unique, mu'yuc jpalta laj yilucun. Mu tsotsuc sc'opilal chca'i ho'oni ti c'u x'elan yabtel jujun. Yu'un ti Diose mu tsotsuc sc'opilal cha'i ti c'u x'elan cabteltic jujun. 


text:
Laj yilucun ti ja' ac'bilun jventain xcholel ti lequil ach' c'ope ti atojolic, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque, hech chaj c'u che'el ac'bil sventain xcholel ti stojol ti jchi'iltaque ti Pedroe. 


text:
Dios ti laj yac'be yabtel ti Pedroe yu'un ac'o ba xcholbe sc'op ti jchi'iltaque, ho'ontutic ti co'ol judiountutique. Dios ti laj yac'bun cabtel uc yu'un chajcholboxuc ti sc'ope, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. 


text:
<pb/>Hech yu'un c'alal laj yilic ti ac'bilun ep bendición yu'un ti Diose ti Jacoboe xchi'uc ti Pedroe xchi'uc ti Juane, ja' ti sventainojic scotol ti abtele, laj stsacbucun jc'ob xchi'uc ti Bernabee. Yu'un ti laj stsacbuntutic ti jbats'ic'obe, ja' señail ti jun chi'abtejtutic xchi'uc. Hech ichapaj cu'untutic ti ho'ontutic chajventaintutique xchi'uc ti Bernabee, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. Ja' no'ox hechic uc, ja' tsventainic ti jchi'iltaque, ho'ontutic ti co'ol judiountutique. 


text:
Ja' no'ox laj st'abesbun ti co'ntontutic ti quermanotic ti me'onetic te ti bu oyique yu'un ac'o jcoltatic jcotoltic. Lec laj ca'i yu'un hech ono'ox ti jpas. Ja' sc'opilal ti Pedroe ti itaq'uiat yu'un ti Pabloe yu'un jun to chac' ti ch'unel ti mantaletique 


text:
<pb/>Oy jun vuelta c'alal nihul ti Antioquía, te ital uc ti Pedroe. Te xa c'o jta. Laj cut ti sat yu'un muc snop lec ti c'usi tspase. 


text:
Te talemic uc quermanotic jchi'iltac ti itacatic talel yu'un ti Jacoboe. Ja' ti toyol yo'ntonic yu'un ti circuncisione. Ti c'alal mu to chulic ti quermanotique ti tacbilic talel yu'un ti Jacoboe, ti Pedroe laj xch'un batel iq'uel yu'un chba ve'uc ti stojol quermanotic ja' ti achi'iltaque, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuc xchi'uque. Pero patil c'alal te xa oy ti quermanotique ti tacbilic talel yu'un ti Jacoboe, hech yu'un ixi' yu'un mi chopol ch-albat sc'opilal. Hech yu'un muc xch'un xa batel iq'uel yu'un chba ve'uc. Ja' ba xchi'in ti ve'el ti quermanotique, ja' ti jchi'iltaque. 


text:
Ja' no'ox hech uc oy cha'vo' oxvo' ti yan quermanotique, ja' ti jchi'iltaque, ho'on ti co'ol judioun xchi'uque, ti ilo'laatic uque. Laj sts'acliic batel ti Pedroe. Hech mu xa sc'an chve'ic uc xchi'uc ti achi'iltaque. Hech uc ti Bernabee ilo'laat uc. Co'ol laj spas uc. 


text:
C'alal laj quil ti mu hechuc tspasic hech chaj c'u che'el chal ti lequil ach' c'ope, ti stojol scotolic hech laj calbe ti Pedroe: “Ho'oti c'alal biq'uitot to laj achan ti mantaletic cu'untique ho'ucutic ti judioucutique. Pero icom xa avu'un. Hech yu'un mu sjamuc ti hech chapase ti ora no'ox mu xa xac'an chba achi'in ti ve'el ti quermanotique, ja' ti yanlum crixchanoetique. Jun to chac'an chavac'be xch'un ti mantaletic ti icom xa avu'une ti quermanotique, ja' ti yanlum crixchanoetique”, xcut. Ja' sc'opilal ti mu'yuc sc'opilal mi judio mi mu judiouc, co'ol chijcol jcotoltic ti sventa xch'unojel co'ntontic 


text:
<pb/>Hech laj calbe uc: “Yu'un judio ti jtot jme'tique hech yu'un ti ho'ucutique ca'yojtic ti c'u x'elan ti smantal ti Diose ti laj yal ti Moisese. Ti yanlum crixchanoetique mi jutuc mu bu ya'yojic. 


text:
Ti ho'ucutique ti judioucutique ti laj xa jch'umbetic sc'op ti Cajvaltique ti mero melel, ti jna'tic xa ti ma'uc lec chijc'ot ti stojol ti Diose yu'un ti c'u x'elan ti jch'untic ti mantaletique ti laj yal ti Moisese. Ti jna'tic xa ti ja' lec chijc'ot ti stojol ti Diose mi ti jch'untic ti chijcolucutic yu'un ti Jesucristoe. Hech yu'un laj xa jch'untic ti ja' jq'uexoltic ti Jesucristoe hech lec chijyilucutic ti Diose ti sventa xch'unojel co'ntontic. Ma'uc ti sventa c'u x'elan laj jch'untic ti mantaletique ti laj yal ti Moisese. Yu'un mu'yuc much'u xu' chch'umbe scotol smantal ti Diose, hech yu'un mu'yuc much'u lec ch-ilat yu'un ti Diose yu'un ti chch'un ti mantaletique. 


text:
<pb/>C'alal laj jch'untic ti lec chijyilucutic ti Diose ti sventa ti Cristoe, persa laj jcomestic ti chijcolucutic yu'un ti mantaletique ti laj yal ti Moisese. ‘Hech co'ol jp'ajmantaloxuc nac'otic xa xchi'uc ti yanlum crixchanoetique yu'un mu xa xach'unic ti mantaletique,’ xchi jc'opilaltic yu'un ti jchi'iltique. Hech yu'un tscuyic ti ch'ayel chijbat yu'un ti laj xa jch'untic ti lec chijyilucutic ti Diose ti sventa ti Cristoe. ¡Bu ba hechuc! 


text:
Pero mi hech chlic jnoptic: ‘Mu lecuc ti hech ti jch'untique,’ mi xijchie, ‘ja' lec ti jch'untic hech chaj c'u che'el jch'unojtic ono'ox ti vo'onee,’ mi xijchie, ja' mero jp'ajmantalucutic chijc'ot yu'un ti jcomestic ti Cristoe. 


text:
Yu'un ti muc xu' cu'untic jch'untic ti mantaletique ti laj yal ti Moisese hech yu'un hech laj quiltic ti mu stac' hech lec chijyilucutic ti Diose. Hech yu'un mu xa jch'untic ti chijcol yu'un ti mantaletique. Ti ora to ti sventa ti Cajvaltique lec chijyilucutic ti Diose. 


text:
Co'ol nijcham ti cruz xchi'uc ti Cristoe chil ti Diose c'alal laj jch'untic ti chijcol yu'un ti Cristoe yu'un ilaj xa sc'opilal ti jtuctic ti jcolta jbatic ti jcuytique. Hech yu'un mu xa jventain jbatic. Ja' chisventainucutic ti Cristoe yu'un te oy ti co'ntontique. Yu'un ti mu xa jventain jbatic ti ora to, yu'un jch'unoj ti chiscoltailanucutic ti Snich'on ti Diose ti c'uxucutic ti yo'ntone. Ja' ti laj yac' sba ti milel ti jventatique. 


text:
Ho'oni mu jc'an mi altic chc'ot ti laj yac' ti milel ti Snich'on ti Diose ti jventatique, ti yutsil yo'nton laj xa scoltaucutique. Yu'un taca lec chijyilucutic ti Diose yu'un ti jch'untic ti mantaletique, hovil ti icham ti cruz ti Cristoe ti hechuque”, xcut ti Pedroe.<pb/>


text:
Quermanotac, ho'oxuc ti nacaloxuc ti Galacia, mu p'ijucoxuc. Ti sliqueb lec laj ach'unic. Laj ana'ic ti icham cu'untic ti Jesucristoe ti ja' chijcolucutic yu'une. Ti ora to mu xa xach'unic yu'un chach'unic ti lo'laele. 


text:
Ja' ti jc'an chajac'beic avi to. ¿Mi ti sventa laj ach'unic ti mantaletique ti hech laj avich'ic ti Ch'ul Espíritue, mi ja' ti sventa laj ach'unic ti ja' Jcoltavanej avu'unic ti Cristoe ti hech laj avich'ic ti Ch'ul Espíritue? 


text:
¿Mi yu'un mu'yuc sp'ijil avo'ntonic mi jutuc? ¿Mi mu xana'ic ti mu xu' chavac'beic xq'uexol atuquic ti Ch'ul Espíritue ti ja' laj yac'boxuc ti ach' cuxlejale? ¡Bu ba hu'uc avu'unic atuquic ti chacolta abaique! 


text:
Ti Diose mu p'isbiluc yac'ojboxuc ti Ch'ul Espíritue. Ch-abtej ti avo'ntonic hech ep yutsil avo'ntonic. ¿Mi ti sventa laj ach'unic ti mantaletique ti hech yac'ojboxuc ti Diose, mi ja' ti sventa laj ach'umbeic sc'op ti Cristoe ti hech yac'ojboxuque? Nopic me. 


text:
<pb/>Na'o me ti Abrahame. Yu'un ti laj xch'un scotol ti chc'ot ti pasel ti c'utic i'albat yu'un ti Diose hech yu'un toj yo'nton i'ilat yu'un ti Diose yu'un ti oy xch'unojel yo'ntone. 


text:
Vo'one ts'ibabil ti sun ti Diose ti ja' ti sventa xch'unojel avo'ntonic ti lec chayiloxuc uc ti Diose, ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque. Yu'un ti Diose hech laj yalbe ti Abrahame ti vo'one: “Ho'ot ti aventa chich'ic bendición ti jaylajuntos crixchanoetic ti balumile”, x'utat ti Abrahame yu'un ti Diose. 


text:
Hech yu'un co'ol chich'ic bendición hech chaj c'u che'el ti Abrahame ti much'utic co'ol oy xch'unojel yo'ntonic xchi'uque. 


text:
<pb/>Scotol ti much'utic chcolic yu'un ti chch'unic ti mantaletique ti laj yal ti Moisese tscuyique, tscuyic ti lec ch-ilatic yu'un ti Diose. Mu sna'ic ti quechel ti sventaic ti chich'ic castigo yu'un mu ts'acaluc chch'unic ti mantaletique. Yu'un hech ts'ibabil ti sc'op ti Diose: “Ja' chich'ic castigo scotol ti much'utic mu ts'acaluc chch'unic spasel scotol ti mantaletique ti ts'ibabil comel ti sun ti Diose”, ti xchie. 


text:
Hech chvinaj ti ma'uc lec chijyilucutic ti Diose yu'un ti jch'untic ti mantaletique. Yu'un yaloj ono'ox ti Diose: “Ti much'u oy xch'unojel yo'ntone, ja' toj yo'nton chquil. Hech yu'un chcuxi sbatel osil”, ti xchie. 


text:
Yu'un mi ja' ti jch'untic ti chijcol yu'un ti mantaletique, ja' tsots sc'opilal chbat cu'untic ti cabteltique. Hech yu'un ja' mu'yuc sc'opilal chbat cu'untic ti xch'unojel co'ntontique. Yu'un hech chal ti sc'op ti Diose: “Ti much'u chu' yu'un chch'un scotol ti mantaletique, ja' chcuxi sbatel osil”, ti xchie. 


text:
<pb/>Yu'un mu xu' cu'untic xch'unel ti mantaletique, hech yu'un ti hech jc'opilaltic chba quich'tic castigo. Ja' laj jq'uexolintic stuc ti Cristoe. Ja' stuc laj xcuchbucutic ti jcastigotique. Hech libre nijc'ot, mu xa jtojtic jtuctic. Yu'un hech ts'ibabil ti sc'op ti Diose: “Ja' ac'bil castigo yu'un ti Diose”, xchi sc'opilal scotol ti much'utic chjoc'anat ti te'e yu'un smulic, ti xchie. Ja' no'ox hech sc'opilal ti Cajvaltique yu'un laj xcuchbucutic ti jcastigotique yu'un mu xch'un cu'untic ti mantaletique. 


text:
Hech yu'un ti sventa ti Cristo Jesuse ho'oxuc ti yanlum crixchanooxuque laj xa avich'ic uc ti bendicione ti i'albat ti Abrahame ti chquich'tic jcotoltique. Ja' ti Ch'ul Espíritue ti quich'ojtic jcotoltique yu'un ti laj xa jch'untic ti chijcol yu'un ti Cajvaltique. Ja' sc'opilal ti jbael laj xchapan xchi'uc ti Abrahame ti tratoe ti Diose, patil laj yal ti mantaletique 


text:
<pb/>Quermanotac, chacalbe ava'yic c'u che'el tspasic crixchanoetic li' ti balumile. Ti much'u tspasic trato ti lec chchapanic, tstiq'uic ti hun. Ja' j'ech'el ichapaj yu'unic obi. Mu xa soc o yu'un lec chapambil yu'unic. 


text:
Hech yu'un más mi jutuc mu xch'ay trato stuc ti Diose hech chaj c'u che'el laj yalbe ti Abrahame. Yu'un ti hech i'albat ti Abrahame, ja' sc'opilal stuc xchi'uc yelnich'on. “Ja' ti avelnich'nabe”, muc xchi ti Diose. “Ja' ti avelnich'one”, xchi no'ox. Hech yu'un ma'uc jc'opilaltutic jcotoltutic, ho'ontutic ti yelnich'onuntutic ti Abrahame. Ja' sc'opilal jun no'ox, ja' ti Cristoe. 


text:
Chacalbe ava'yic c'u x'elan. Ja' jbael laj xchapan xchi'uc ti Abrahame ti Diose ti ja' chijcolucutic ti sventa xch'unojel co'ntontic. I'ech' chanib ciento habil xchi'uc lajuneb xcha'vinic habil, patil laj yal ti mantaletique ti Diose. Yu'un ti hech laj yal ti mantaletique, mu yu'unuc chch'ay ti trato ti laj xchapan xchi'uc ti Abrahame. 


text:
Taca colucutic ti sventa ti mantaletique, hech yu'un mu persauc ti oy xch'unojel co'ntontique. Pero ti Abrahame icol ti sventa xch'unojel yo'nton hech yu'un persa oy xch'unojel co'ntontic uc. 


text:
<pb/>Yu'un ti nij'ac'bat ti mantaletique, yu'un mu xquiltic bu ti jtatic jmultic hech yu'un laj yal ti mantaletique ti Diose. Yu'un ti laj yal ti mantaletique ti Diose, ja' chtun ja'to mi ital ti Jesucristoe, ja' ti yelnich'on ti Abrahame ti albil sc'opilal ti tratoe. Ja'to chlaj sc'opilal ti mantaletique. C'alal laj yal ti mantaletique ti Diose, ja' primero laj yalbe ti ch'ul abatetique. Patil ti ch'ul abatetique lic yalbe ti Moisese ti mantaletique. Ti Moisese lic yalbe ti jchi'iltaque, ho'ontutic ti co'ol judiountutic xchi'uque. 


text:
Pero c'alal laj spas ti tratoe xchi'uc ti Abrahame ti Diose, mu'yuc much'u i'ech'esbat sc'op. Stuc laj yal ti Diose, laj yalbe ti Abrahame. Ja' sc'opilal ti ja' yabtel ti mantaletique ti ja' no'ox chijyac'bucutic jna'tic bu ti jtatic jmultic 


text:
<pb/>Ti mantaletique mu scontrain sbaic xchi'uc ti tratoe, mu hechuc. Ti hechuc ac'bil yabtel yu'un ti Diose ti mantaletique ti chijyac'bucutic jcuxlejaltique, ti jtatic toj co'ntontic ti hechuque. Ti hechuc ac'bil yabtele, co'ol chc'ot xchi'uc ti tratoe ti laj spasic ti Diose xchi'uc ti Abrahame. Mu hechuc ac'bil yabtel ti mantaletique yu'un ti Diose. Ja' no'ox chijyac'bucutic jna'tic bu ti jtatic jmultic. 


text:
Hech ts'ibabil ti sun ti Diose ti mi junuc mu'yuc much'u xu' yu'un chch'un ti mantaletique. Hech yu'un jcotoltic oy jmultic. Hech yu'un mu xu' chijcolucutic yu'un ti mantaletique. Hech yu'un ja' no'ox mi ti jch'untic ti chijyac'bucutic jcuxlejaltic ti Jesucristoe chijcol hech chaj c'u che'el laj spasic ti trato ti Diose xchi'uc ti Abrahame ti vo'one. 


text:
<pb/>Ho'ontutic ti judiountutique, vo'one quich'ojtutic ti smantal ti Diose. Ja' no'ox laj yalbuntutic ti oyuntutic ti mozoil ti mu xu' chicoltutic ti libre. C'alal ital ti Cristoe hech ivinaj ti xu' chiscoltauntutic yu'un chicoltutic ti libre o. 


text:
Yu'un ja' no'ox laj yalbuntutic ti mantaletique ti oyuntutic ti mozoile ti mu spas ti jcolta jbatutique, hech yu'un laj jc'antutic ti oy much'u chiscoltauntutique. Hech yu'un ti nitaltutic ti stojol ti Cristoe. Hech yu'un lecuntutic xa chiyiluntutic ti Diose ti sventa xch'unojel co'ntontutic, ho'ontutic ti jch'unojtutic ono'ox ti chicoltutic yu'un ti mantaletique. 


text:
Yu'un jch'unojtutic xa ti nicoltutic xa yu'un ti Cristoe, hech yu'un mu'yuc xa sc'opilal ti mantaletique ti ja' chicoltutic yu'une laj jcuytutique. 


text:
<pb/>Ho'oxuc ach'unojic xa uc ti nacolic xa yu'un ti Cristo Jesuse xchi'uc ti jchi'iltaque, hech yu'un yol snich'onoxuc xa ti Diose acotolic. 


text:
Hech yu'un mu'yuc xa sc'opilal mi judiooxuc, mi yanlum crixchanooxuc, mi oyoxuc ti mozoil yu'un mambiloxuc, mi oyoxuc ti libre, mi vinicoxuc, mi antsoxuc, yu'un jun nac'otic xa acotolic ti stojol ti Cristo Jesuse. 


text:
Yu'un ti yu'unoxuc xa ti Cristoe, hech yu'un yelnich'onoxuc ti Abrahame chayiloxuc ti Diose yu'un oy xa xch'unojel avo'ntonic hech chaj c'u che'el ti Abrahame. Hech yu'un co'ol cha'ac'batic bendición hech chaj c'u che'el i'ac'bat ti Abrahame. Yu'un hech ono'ox chapambil ac'opilal yu'un ti Diose ti c'alal laj spasic trato xchi'uc ti Diose xchi'uc ti Abrahame.<pb/>


text:
Chacalboxuc sc'opilal jun querem hech chava'ibeic sjam. C'alal cuxul to ti stot ti quereme, hech laj xchapan comel ti ja' tsventain scotol ti c'utic oy yu'une c'alal mi ichame. Pero mu to xu' tsventain ti ora ti quereme yu'un biq'uit to. Hech yu'un laj sa'be yajval yu'un hech chchabibat. Hech yu'un ja'to mi its'aqui ti jayib habil ti ch'acbil comel yu'un ti stote, hech chlic ac'batuc sventain scotol yu'un ti much'u sventainoj comele. Yu'un pasbil to ti mantal hech chaj c'u che'el mozo ti quereme. 


text:
Ja' no'ox hech uc ti Diose. Xchapanoj ono'ox ti chijyac'bucutic jventaintic scotol c'usi oy yu'un ti sventa ti Snich'one. Hech yu'un ch'acbil yu'un ti Diose c'usi ora chtal ti Snich'one. Hech yu'un laj sta yorail ti itale. Yu'un ti c'alal mu to chtal ti Snich'one, hechucutic hech chaj c'u che'el mozo yu'un pasbilucutic ti mantal yu'un ti c'utic laj jch'untic ti co'ntontic ti hech chijcolucutic laj jcuytique. Hech chaj c'u che'el ho'ucutic ic'ot ti Snich'one yu'un i'alintaat yu'un ants. Ja' hech chaj c'u che'el ho'ucutic ti jch'untic mantal ja' hech ic'ot. Tal scoltaucutic yu'un hech yol snich'on Dios chijc'otucutic ti sventa, ho'ucutic ti oyucutic ti mozoil yu'un ti c'utic laj jch'untic ti co'ntontique ti chijcolucutic laj jcuytique. 


text:
<pb/>Yu'un yol snich'onucutic xa ti Diose, hech yu'un ti Diose laj stac talel yu'un chnain ti co'ntontic ti Ch'ul Espíritue, ja' ti nainem ti yo'nton ti Snich'one. Ja' chc'opoj ti co'ntontic hech yu'un “Tote”, xcutic ti Diose. 


text:
Hech yu'un mu xa oyucoxuc ti mozoil. Yol snich'onoxuc xa ti Diose. Yu'un yol snich'onoxuc xa, hech yu'un co'ol cha'ac'bat aventainic hech chaj c'u che'el yac'ojbe sventain ti Snich'one. Ja' sc'opilal mu me xavac' abaic ti mozoil yan vuelta, xut 


text:
<pb/>Ti vo'one tal yu'un muc xavojtiquinic ti Diose, ja' laj avac' abaic ti abatinel ti stojol ti c'utic mu diosuque. 


text:
Ti ora to yu'un xana'ic xa bu oy ti Diose, y xayojtiquinic ti Diose, mu xca'ibe sjam c'u yu'un chac'an chacha'ch'un ti c'utic mu xcoltavane, ti mu'yuc stue. ¿Mi yu'un chac'an chavac' abaic ti mozoil yan vuelta? 


text:
Yu'un ca'yoj ti chachabiic xa c'utic c'ac'alil, c'utic ual, c'utic yorail, c'utic habilal hech chaj c'u che'el tspasic ti jchi'iltaque. 


text:
<pb/>Quermanotac, chacalbeic vocol ti atojolic, yu'un ti jc'an ti mu xasventainoxuc ti mantaletique ti ho'oxuque hech chaj c'u che'el mu sventainojucun xa ti mantaletique ti ho'one. Yu'un laj xa ca'i ti c'u ya'yel ti nicol xa ti libre hech chaj c'u che'el colemoxuc ti vo'one ti mu'yuc c'usi tsc'an to laj ava'yique c'alal mu to chach'unique. Mu yu'unuc oy amul ti jtojol yu'un ti hech chacalboxuque. 


text:
Chana'ic ti scoj ti jchamelune ti hech nicom te ti alumalique, hech laj jcholboxuc ava'yic ti lequil ach' c'ope ti sba vueltae. 


text:
Laj avilic ti uts jba scoj ti chamele, pero ti ho'oxuque muc xalabanucun, muc xap'ajucun. Laj apasucun ti muc'. Hech chaj c'u che'el xch'ul abat ti Diose laj avilucun. Hech chaj c'u che'el Jesucristo laj avilucun yu'un laj apasucun ti muc'. 


text:
¿C'u yu'un hech chapasic ti ora to yu'un mu xa hechuc avo'ntonic ti jtojol? Ho'on rexticoun avu'unic ti c'an aloq'ues asatic yu'un chavac'bun taca hu'uc avu'unique. 


text:
<pb/>Ti much'utic tal yalboxuc yan c'ope, mu yu'unuc chaxc'uxubinoxuc yu'un ti hech chaslequilc'oponoxuque. Ja' sc'anic ti chanamajic batel ti jtojoltutic yu'un hech chapasic ti muc' stuquic. 


text:
Lec mi oy much'u chascoltaoxuc scotol ora yu'un mu teucun scotol c'ac'al. Mu yu'unuc mu xtun chca'i yu'un ti oy yan chascoltaoxuque. Taca yu'unuc chalecubique, mu'yuc c'usi chcal. 


text:
Col jnich'nab, ep chavac'bun quich' vocol yan vuelta. Mu xnichimaj co'nton ja'to mi laj quil ti lec chach'umbeic sc'op ti Cajvaltique. Hech chaj c'u che'el ti ants ti c'alal mu to chcol ti alajel, ja'to mi icole, mi icuxi ti yole, ja'to nichim no'ox yo'nton. Ja' hech co'nton uc ti ho'one. Coloxuc c'otem ti co'nton. 


text:
Taca te oyucun ti atojolic ti ora to, mu hechuc stsatsal chacalboxuc yu'un más lec ti jna' c'u x'elan avo'ntonic. Yu'un ep chlo'laj co'nton avu'unic ti ora to. Ja' sc'opilal ti ja' yolucutic ti much'u oy ti libree 


text:
<pb/>Ho'oxuc ti chac'an ti ja' chasventainoxuc ti mantaletique, albun chca'i mi ava'yojbeic sjam ti c'usi ti jpastic yu'une mi ti jch'untic ti mantaletique. 


text:
Hech ts'ibabil comel sc'opilal ti Abrahame ti oy laj yac' cha'vo' snich'on. Ti jun quereme, ja' yol ti Agare ti oy ti quiaraile. Ti jun quereme ja' yol ti Sarae ti oy ti libree. 


text:
Yu'un ti laj sta yol ti Agare, ja' ti sventa sbec'talic no'ox. Yu'un ti laj sta yol ti Sarae, yu'un hech spasoj trato xchi'uc ti Abrahame ti Diose. 


text:
Ti cha'vo' antsetique, ja' señail ti chib vuelta laj spas trato ti Diose ti laj spas xchi'uc ti Moisese xchi'uc ti Abrahame. Ti Moisese ja' ti lajuneb mantaletique ti i'albat te ti vits Sinaí, ja' ti chij'och ti mozoil yu'une. Ja' señail ti Agare ti ochem ti quiaraile. Ti yalabtac ti Agare laj yac'be sbi Agar sbi ti vitse, ja' ti Sinaie. Ti Agare ja' yol ic'ot ya'yel ti jchi'iltaque ti te nacajtic ti Jerusalén ti ora to. Yu'un ti yol ic'ote, ja' yu'un ti oyic ti mozoil yu'un ti mantaletique xchi'uc ti yol snich'onique ti ora to. 


text:
Ti ho'ucutique yu'un mu xa sventainojucutic ti mantaletique, hech yu'un ja' jme'tic ic'ot ya'yel ti Sarae ti oy ti libree. Mu xa oyucutic ti sventa ti Jerusalene ti li' oy ti balumile. Oyucutic xa ti sventa ti ach' Jerusalene ti te oy ti vinajele. 


text:
Yu'un ja' hech ts'ibabil comel jc'opilaltic ti vo'one:<pb/>Manchuc mi comesbil cu'un ti Jerusalene ti ora to, pero ti patil más ech'em ti jpas ti muc' yu'un ti jcha'tsobbe tal más ep yajval ti ach' Jerusalene yu'un ho'on ti jpas hech ti chquic'be tal yajvale.<pb/>Ja'uc ti poco Jerusalene mu xa oyuc ep yajval chcom, ti xchi ti Diose. 


text:
<pb/>Hech yu'un, quermanotac, ho'ucutic yelnich'onucutic uc ti Abrahame xchi'uc ti Isaaque yu'un ja' jc'opilaltic uc ti hech i'albat ti Abrahame ti “chp'ol avelnich'on”, ti x'utate. 


text:
Ti vo'one ti Ismaele ti i'an ti sventa no'ox sbec'talic ti stot sme'e, ja' laj yilbajin ti Isaaque, ja' ti i'an ti sventa ti Ch'ul Espíritue. Ja' no'ox hech chc'ot ti pasel ti ora to uc. Chijyilbajinucutic ti much'utic chch'un ti chcolic yu'un ti yabtelique. 


text:
Hech ts'ibabil ti sun ti Diose: “Teno loq'uel xchi'uc yol ti much'u oy ti quiaraile. Yu'un ti yol ti much'u oy ti quiaraile mu xich'be comel sbendición ti stote. Ja' chich' comel ti yol ti much'u oy ti libree”, ti xchie. 


text:
Hech yu'un, quermanotac, ti ho'ucutique ma'uc yolucutic ti much'u oy ti quiaraile. Ja' yolucutic ti much'u oy ti libree, hech yu'un mu me xacuyic ti chijcol yu'un ti mantaletique. Yu'un ja' no'ox chij'och ti mozoil.<pb/>


text:
Yu'un yac'ojucutic ti libre ti Cristoe, hech yu'un j'ech'eluc me teanic ti libre. Mu me xacha'tic' abaic yan vuelta ti mozoil. Ja' chacha'ochic ti mozoil yu'un mi chach'unic ti chacolic yu'un ti mantaletique ti hech chaj c'u che'el xch'unojic ti jchi'iltaque. 


text:
A'yo me ava'yic, ho'on Pabloun chacalbeic avi to. Mi chach'unic ti lec chayiloxuc ti Diose yu'un ti chavich'ic ti circuncisione, hech yu'un mu'yuc stu chc'ot avu'unic ti Cristoe. 


text:
Yan vuelta chacalbeic. Scotol ti much'utic chch'un ti lec ch-ilat yu'un ti Diose yu'un ti chich'ic ti circuncisione, persa me chch'un scotol ti mantaletique. 


text:
Ti ho'oxuque mi chach'unic ti lec chayiloxuc ti Diose yu'un ti chach'unic ti mantaletique chacuyique, mu hechuc. Mi chach'une, mu xa oyucoxuc ti stojol ti Cristo obi. Yu'un mu xa xach'unic ti chacolic yu'un ti Cristoe. 


text:
Yu'un ti ho'ucutique ti sventa ti Ch'ul Espíritue ti jch'untic ti lec chijyilucutic ti Diose yu'un ti oy xch'unojel co'ntontique. 


text:
Yu'un ti stojol ti Cristo Jesuse mu tsotsuc sc'opilal mi quich'ojtic circuncisión, mi muc bu quich'ojtic circuncisión. Ja' tsots sc'opilal ti oy xch'unojel co'ntontique, ti chijc'uxubinvane. 


text:
<pb/>Ti sliqueb lec laj ach'unic. Ti ora to ¿c'u yu'un chach'umbeic sc'op ti much'utic ja' no'ox chaspajesoxuque? Yu'un ti scoj ti chach'umbeic ti sc'ope, hech yu'un chach'ayic ti be. 


text:
Na'ic me, manchuc mi jun no'ox ti much'u tsliques ti c'ope, ta yutsil chabolib acotolic hech chaj c'u che'el ti vaje ti ta yutsil mi jutuc no'ox chich' spumesbil xch'ut pero chpum scotol xch'ut ti vaje. 


text:
Ho'oni hech co'nton ti stojol ti Cajvaltique ti jch'un ti mu xjel avo'ntonic yu'un hech co'ol ti jch'untic. Ti much'u chaxchibajesboxuc avo'ntonique, ta me x'ich'bat sc'op yu'un ti Diose manchuc mi tsots yabtel yich'oj. 


text:
<pb/>Quermanotac, oy chiyalbucun jc'opilal ti ho'on ta to jchol ti persa chquich'tic circuncisión, ti persa ti jch'untic ti mantaletique yu'un hech chijcol. Hech chiyalbucun jc'opilal. Ti hechuc ti jpase, mu'yuc contrainel ti hechuque, yu'un lec cha'yic scotolic. Yu'un oy to ti contrainele hech chvinaj ti cac'oj jba ti jchol ti ja' no'ox chijcolucutic ti sventa ti Cristoe ti ja' icham cu'untic ti cruze. 


text:
<pb/>Taca xu' ti hech ac'o tup'uque ti much'utic chalic ti persa chatuch' jutuc ti abec'talique yu'un hech chacolic tscuyic, ja' lec ti hechuque yu'un hech mu xasbolibtasoxuc. 


text:
<pb/>Yu'un ti na'ic'atic xa tal ti stojol ti Diose, ho'oxuc quermanotac, yu'un libre chac'otic. Yu'un ti nacol ti libree, ma'uc yu'un ti xu' chach'unic c'uc no'ox tsc'an ti abec'talique. Ja' yu'un chacolta abaic, yu'un chac'uxubin abaic. 


text:
Yu'un mi chach'unic ti “c'ux me xava'i avecino hech chaj c'u che'el c'ux xava'i aba”, ti xchie, chach'unic scotol ti mantaletique obi. 


text:
Ja'uc mi chapasic pleito, mi mu xtun chavil abaic, p'ijanic me yu'un ja' no'ox chasoques abaic. Ja' sc'opilal ti contra chil sbaic xchi'uc ti Ch'ul Espíritue ti jbec'taltique 


text:
<pb/>Hech yu'un chacalbeic, ac'o sventainoxuc ti Ch'ul Espíritue yu'un hech mu xach'unic ti c'usi tsc'an ti abec'talique. 


text:
Yu'un ti jbec'taltique contra chil sbaic xchi'uc ti Ch'ul Espíritue. Yu'un ti jbec'taltique tsc'an mulil. Ti Ch'ul Espíritue mu sc'an mulil. Hech yu'un ti contra chil sbaic xchi'uc ti jbec'taltique, hech mu xu' ti jpastic ti c'usi ti jc'an ti jpastique. 


text:
Mi ja' chastojobtasoxuc ti Ch'ul Espíritue mu'yuc amul ti stojol ti mantaletique yu'un Dios ti chastojobtasoxuque. 


text:
<pb/>Mi ti jch'untic ti c'usi tsc'an ti jbec'taltique, hech ti jpastic. Chijmulivaj, ti jpastic scotol ti c'utic chopole, asta mu'yuc xa q'uexlal o. 


text:
Ti jpastic ti muc' santoetic, ti jpastic picch'ich'. Chquilinta jbatic, mu xtun chquil jbatic, ti jpas biq'uit co'ntontic, ti jliques sc'ac'al co'ntontic, ja' no'ox ti jc'antic mi lec chijbat jtuctic, ja' ti jc'antic ti cha'tos ac'o c'otuc ti quermanotique. Ja' no'ox ti jc'antic ti ac'o jp'ev jbatic xchi'uc. 


text:
Chbic'taj co'ntontic, chijmilvan, chijyacub, c'uc no'ox ti jovilpastic c'alal chijyacub. Calojboxuc xa pero chacalbeic yan vuelta. Scotol ti much'utic hech tspasique, mu xu' chba xchi'inic ti Diose. 


text:
<pb/>Yu'un ch-abtej ti co'ntontic ti Ch'ul Espíritue, hech yu'un hech ti jpastic. C'ux chca'i jbatic, nichim no'ox co'ntontic, jun co'ntontic, scotol chcuch cu'untic, oy yutsil co'ntontic, lec co'ntontic, chc'ot ti pasel scotol ti c'utic chcaltique. 


text:
Biq'uit chcac' jbatic, ti jpajes jbatic mu jpastic c'u tsc'an ti co'ntontique. Mi hech ti co'ntontique, mu'yuc jmultic ti stojol ti mantaletique. 


text:
Ho'ucutic ti yu'unucutic ti Cristoe, yu'un ti mu xa jch'umbetic smantal ti jbec'taltique, laj xa cac'tic ti milel ti cruz xchi'uc sbic'tal co'ntontic chc'ot. 


text:
Yu'un ja' chijcuxi yu'un sbatel osil ti Ch'ul Espíritue, hech yu'un ac'o cac'betic sventaimbucutic co'ntontic. 


text:
<pb/>Mu me jtoy jbatic, mu me jsujtic yan yu'un ac'o spas hech chaj c'u che'el ti jc'an ti jpastic, mu me jpas biq'uit co'ntontic.<pb/>


text:
Quermanotac, mi oy much'u laj sta smul avilic, ti ho'ote yu'un ti ventaimbilot yu'un ti Ch'ul Espíritue, sutesbo yo'nton yu'un. Lamajemuc me avo'nton c'alal chataq'ui. Na'o me ti co'ol tsc'an chijyic'ucutic ti mulil ti jbec'taltique jcotoltic. 


text:
Yu'un ti hech chacolta abaique, hech co'ol chach'umbeic smantal ti Cristoe ti c'ux me xava'i abaique, ti xchie. 


text:
Mi oy much'u chal: “Ho'oni xu' cu'un jtuc. Mu persauc chiscoltaun ti quermanotique”, mi xchie, tslo'la sba. Tscuy ti oy lec yip yo'nton stuc. 


text:
Hech yu'un ti jujunucutique mi ti jc'an ti jna' mi lec ti c'utic laj jpastique, ja' tsc'an ti jq'ueltic mi lec ti c'utic laj jpastic jtuctique. Hech xu' chquiltic mi lec mi mu lecuc ti cabteltique ti laj xa jpastique. Mi ti jq'uelbetic yabtel yan, ja' no'ox ti jlo'la jbatic. Yu'un hech ti jch'untic ti más lecucutic jtuctic. Mu xquiltic mi co'ol yac'oj sba ti jpastic xchi'uc. 


text:
<pb/>Ti much'u chchanubtasat ti sc'op Diose ac'o yac'be scotol ti c'usi chtun yu'un ti jchanubtasvanej yu'une. 


text:
<pb/>Mu me xalajic ti lo'lael. Mu stac' chlabanat ti Diose. Persa chc'ot ti pasel ti sc'ope. Ti c'usi laj jts'untique ja' no'ox chc'ot jc'ajtic. 


text:
Mi ja' ti jpasilantic ti c'usi tsc'an ti jbec'taltique, ja' no'ox yac'oj sba chijbolib batel, asta ch'ayel chijbat xchi'uc ti jbec'taltique. Mi ja' ti jpasilantic ti c'usi tsc'an ti Ch'ul Espíritue, hech yac'oj sba chijlecub batel asta chc'o jtatic ti chijcuxiucutic sbatel osil ti sventa. 


text:
Hech yu'un mu me spec'tsaj ti co'ntontique yu'un ti jpastic ti c'usi leque. Yu'un mi mu xchibaj co'ntontic ta me sta yorail chc'ot jtatic ti c'usi leque. 


text:
Hech yu'un ti jayib vuelta chquiltic ti oy svocol ti crixchanoetique, ac'o jc'uxubintic scotol. Ja' tsots sc'opilal ti jc'uxubintic scotol ti quermanotique ti oy svocol chquiltique yu'un co'ol oy xch'unojel co'ntontic xchi'uc. Ja' sc'opilal ti ja' no'ox toyol yo'nton ti Pabloe yu'un ti icham ti cruz cu'untic ti Cajvaltic Jesucristoe 


text:
<pb/>Q'uelo avil c'u smuc'ul ti letra li'to, hech chana' ti ho'on laj jts'ibaboxuc ti jtuch' li'to. 


text:
Ti quermanotique ti tsc'an chasujoxuc yu'un chavich'ic circuncisione, ja' no'ox tspasic yu'un tsc'an ti lec ch-ilatic yu'un ti jchi'iltaque ti mu xch'unojbuc sc'op ti Cristoe. Ti ho'ucutique ti jch'unojtic ti ja' no'ox chijcolucutic yu'un ti icham cu'untic ti cruz ti Cristoe, persa chquich'tic labanel. Yu'un mu sc'anic labanel ti quermanotique yu'un ti jchi'iltaque, hech yu'un ti hech chalic ti ja' lec ti chavich'ic circuncisione. 


text:
Ti much'utic tsots sc'opilal cha'yic ti circuncisione, mu xa tsotsuc sc'opilal cha'yic ti yan mantaletique. Ja' no'ox tsc'anic ti chavich'ic circuncisión uc ti ho'oxuque yu'un hech lec chbat sc'opilalic ti sventa no'ox abec'talic. 


text:
Ti ho'one ja' no'ox toyol co'nton yu'un ti icham ti cruz cu'untic ti Cajvaltic Jesucristoe. Yu'un ti laj scoltaun ti Cajvaltique, hech yu'un mu xa tsotsuc sc'opilal chca'i ti c'usi oy li' ti balumile. Hech yu'un uc mu'yuc xa jtu chi'ilat li' ti balumile yu'un ti hech jch'unoje. 


text:
Yu'un ti stojol ti Cristo Jesuse mu tsotsuc sc'opilal mi quich'ojtic circuncisión mi muc bu quich'ojtic circuncisión. Ja' tsots sc'opilal ti jelbil co'ntontic hech ach' crixchanoucutic. 


text:
Jcotoltic ti hech jch'unojtique, junuc me co'ntontic, mu me xlo'laj co'ntontic. Ac'o jna'tic ti chixc'uxubinucutic ti Diose yu'un yol snich'onucutic ti mero melel. 


text:
<pb/>Mu stac' chiscontraimbun jc'op, yu'un ho'oni oy señail yajemal ti jbec'tal c'alal laj quich' nucul, c'alal laj quich' ton, yu'un chi'abtej yu'un ti Cajvaltic Jesuse. 


text:
Ti vo'one ic'oponilanat ti jtatamol jmembeltique yu'un ti Diose hech laj sc'oponilan ti j'alc'opetic yu'une. Mu co'oluc laj yac' ti q'uelel ti sp'ijile ti jujun vuelta ti stojol ti j'alc'opetic yu'une. Oy ic'oponat ti svaich, oy bu ilo'laj xchi'uc ti j'alc'opetic yu'une. Oy ep yantic uc. 


text:
Ti ora to laj xa sc'oponucutic ti Diose yu'un tal sc'oponucutic li' ti balumile ti Snich'one, ti yac'ojbe sventain scotol ti c'utic oye. Ja' ti Snich'one ti laj yac'be spas ti balumile xchi'uc scotol ti c'utic oye. 


text:
Ti sventa ti Snich'one laj jq'ueltic ti oy yutsil yo'nton ti Diose. Ti sventa ti yabtele ivinaj ti jun oyic xchi'uc ti Diose. Yu'un jelaven sp'ijil ti Snich'on ti Diose, hech yu'un ja' ti sc'op no'ox chal ti lec oy scotol ti c'utic oye. Ja' tal smal xch'ich'el yu'un hech ich'ay ti jmultique, patil ba nacluc ti sbats'ic'ob ti Diose, ja' ti mero totil ajvalil ti te oy ti cajale. Te ba xchi'in o. Ja' sc'opilal ti ja' tsots yabtel yich'oj ti Snich'on ti Diose; ja' mu tsotsuc yabtel yich'oj ti ch'ul abatetique 


text:
<pb/>Ja' tsots yabtel yich'oj ti Snich'on ti Diose; ja' mu tsotsuc yabtel yich'oj ti ch'ul abatetique. Yu'un ti hech ch-albat yu'un ti Diose “ja' Jnich'on” ti xchie, hech chvinaj ti tsots yabtel yich'oj. Yu'un mu hechuc ch-albat mi junuc ti ch'ul abatetique yu'un ti Diose. 


text:
Ti Snich'on ti Diose hech i'albat yu'un ti Stote:<pb/>Ho'ot Jnich'onot, chcac' ti q'uelel ti ho'ot Jnich'onote, x'utat. Mu hechuc i'albatic mi junuc ti ch'ul abatetique yu'un ti Diose. Ti Snich'on ti Diose hech i'albat sc'opilal ti vo'one yu'un ti Stote:<pb/>Ho'on Stotun. Ja' Jnich'on, xchi sc'opilal. Mu hechuc i'albat sc'opilalic mi junuc ti ch'ul abatetique yu'un ti Diose. 


text:
Ja' sba Snich'on ti Diose yu'un ti ho'ucutic its'inalucutic. Ti Diose hech laj yalbe sc'opilal ti sba Snich'one c'alal chtal spas mantal li' ti balumile:<pb/>Tspasat ti muc' uc yu'un scotol ti ch'ul abatetic cu'une ti Jnich'one, xchi. 


text:
Hech ts'ibabil ti sc'op ti Diose. Ja' sc'opilal ti ch'ul abatetic yu'une:<pb/>Ti abatetic yu'une hech chaj c'u che'el ti iq'ue,<br/>hech chaj c'u che'el ti c'oc' uque ti ja' no'ox chch'unic mantal.<pb/>Chba coltavanuc o chba yac' castigo, ti xchie. 


text:
Hech ts'ibabil ti sc'op ti Diose, ja' sc'opilal ti Snich'one:<pb/>Diosot, sbatel osil chapas mantal.<pb/>Atalel toj chachapanvan.<pb/> 


text:
Scotol ora chac'an ti c'usi leque.<pb/>Mi jutuc mu xac'an ti c'usi chopole.<pb/>Hech yu'un ti Diose, ja' ti Dios avu'un uque, laj xa yac'bot ep bendición yu'un hech más nichim no'ox avo'nton, ho'ot ti Snich'onote.<pb/>Mu nichimuc yo'ntonic ti abatetic yu'une, xchi sc'opilal ti Jesuse. 


text:
Hech sc'opilal uc ti Snich'one ti ts'ibabil uc ti sc'op ti Diose:<pb/>Ho'ot, Cajval, laj ameltsan ti balumile ti vo'one.<pb/>Ja' avabtel uc ti vinajele xchi'uc scotol ti c'utic te oye.<pb/> 


text:
Ti balumile ti vinajele chlaj.<pb/>Ho'oti mu xana' xacham.<pb/>Ti vinajele ti balumile chpoquib hech chaj c'u che'el chpoquib jc'u'tutic.<pb/> 


text:
Chc'ot yorail ti chajel chabal hech chaj c'u che'el ti jeltutic jc'u'tutic ti jbaltutic.<pb/>Ho'oti atalel te oyot; mu'yuc bu chacham, xchi sc'opilal. 


text:
Ti Snich'on ti Diose hech i'albat yu'un ti Stote:<pb/>Chlic naclan li'i ti jbats'ic'ob ja'to mi laj jtsalbot scotol avajcontra, x'utat. Mu hechuc i'albatic mi junuc ti ch'ul abatetique yu'un ti Diose. 


text:
Yu'un ti ch'ul abatetique ja' abatetic no'ox ti chtacatic batel yu'un ti Diose yu'un hech ac'o xchabiic ti much'utic chcolique.<pb/>


text:
Hech yu'un persa ti jpastic ti muc' ti sc'op ti Cajvaltique ti ca'yojtique yu'un hech mu xijch'ay ti be. 


text:
Ti jtatamol jmembeltique ti vo'one ti laj sp'ajic ti mantaletic ti laj yal ti vo'one ti ch'ul abatetique ti muc xch'unique, ja' i'ac'bat stojic manchuc mi mu tsotsuc yabtel yich'oj ti ch'ul abatetique. Hech yu'un ti ora to ¡bu c'amba colucutic ti ho'ucutique mi mu jpastic ti muc' ti sc'op ti Cajvaltique ti ja' más tsots yabtel yich'oje! Ja' primero laj xchol ti Cajvaltique ti c'u che'el chijcolucutique. Patil lic xcholbucutic ca'itic ti much'utic laj xch'umbeic sc'ope. 


text:
Ti Diose laj yac' ti q'uelel ti ja' ti sc'ope ti chcholique yu'un laj yac'be spas señailetic xchi'uc jchop o abteletic. Ep vuelta laj yac' ti q'uelel ti jelaven sp'ijile. Ti Diose oy much'u ep laj yac'be sp'ijil, oy much'u jutuc no'ox laj yac'be sp'ijil. Ja' no'ox ti much'u junucal laj sc'an yo'nton stuc ti Diose laj yac'be. Ti sventa ti Ch'ul Espíritue ti te oy ti yo'ntonique hech i'ac'batic. Ja' sc'opilal ti Jesuse yu'un ti laj yich' sbec'tal icham, más tsots yabtel laj yich' 


text:
<pb/>Ti ch'ul abatetique ma'uc ch-ac'bat sventainic ti ach' balumile ti chtale, ja' ti yac'oj sba ti jcholbetic sc'opilale. 


text:
Yu'un hech ts'ibabil ti sc'op ti Diose, hech laj yalbe ti Diose ti Davide:<pb/>Manchuc mi biq'uituntutic ho'ontutic ti crixchanountutique pero chana'untutic.<pb/>Chapasuntutic ti muc' ho'ontutic ti yol snich'onuntutic crixchano.<pb/> 


text:
Ja' tsots yabtel avu'un ti ch'ul abatetique.<pb/>Ti ho'ontutique mu tsotsuc cabteltutic.<pb/>Pero j'oc' no'ox ti mu tsotsuc cabtel chavac'buntutique.<pb/>Chc'ot yorail ti chavac'untutic ti pasel ti muc' yu'un chavac'bun jventaintutic scotol avabtel.<pb/> 


text:
Chavac'bun jpastutic ti mantal scotol ti c'utic oye, xchi ti Davide. Yu'un chijyac'bucutic jpastic ti mantal scotol ti c'utic oye, hech yu'un scotol ti jventaintic. Mu to chquiltic ti jventainojtic scotol, ho'ucutic ti crixchanoucutique. 


text:
Ja' no'ox laj xa quiltic ti pasbil xa ti muc' ti Jesuse ti ora to yu'un tal chamuc ti cruz yu'un smul scotol crixchanoetic. Ti c'alal li'oy ti balumile ja' mu tsotsuc yabtel ic'ot ti Jesuse yu'un laj yich' sbec'tal. Ja' más tsots yabtel ic'ot ti ch'ul abatetique. Pero ti ora to más tsots yabtel yich'oj ti Jesuse. Pasbil xa ti muc' yu'un ja' jq'uexoltic yu'un ja' icham cu'untic hech ivinaj ti c'uxucutic ti yo'nton ti Diose. 


text:
<pb/>Lec ti hech ic'ot ti pasele. Yu'un ti Diose scotol ti c'utic laj spase xchi'uc scotol ti much'u laj spase tsc'an ti chtun yu'un. Yu'un sc'an chic' ochel ti vinajel ep yol xnich'nab, hech yu'un laj xchapan mi chich' vocol ti Snich'one hech xu' chijcolucutic. Hech xu' ch-och ti totil cu'untic ti Snich'one yu'un co'ol laj xa yich' vocol hech chaj c'u che'el chquich'tic. 


text:
Persa jchi'iltic ti much'u ch-och ti pale cu'untique. Hech yu'un ti Snich'on ti Diose mu xq'uexav ti quits'in quixlel xijyutucutique yu'un ja' jchi'iltic. 


text:
Yu'un hech sc'opilal ti Snich'on ti Diose ts'ibabil ti sc'op ti Diose:<pb/>Ti jcholbe ya'yic ac'opilal ti quits'inabtaque xchi'uc ti quixleltaque.<pb/>Hech jcotoltutic chacac'otutic ti pasel ti muc', xchi ts'ibabil sc'opilal. 


text:
Hech sc'opilal uc:<pb/>Ti jch'un ti chiscoltaun ti Diose, xchi ts'ibabil sc'opilal. Hech sc'opilal uc:<pb/>Q'uelo avil ti jnich'nabe ti li' jchi'inoje ti yac'ojbun jventain ti Diose, xchi ts'ibabil sc'opilal. 


text:
<pb/>Yu'un oy jbec'tal jch'ich'eltic ti ho'ucutique, hech ono'ox uc laj yich' sbec'tal xch'ich'el ti Snich'on ti Diose. Hech c'alal icham, laj sjimbe yabtel ti much'u sventainoj ti ch'ayel chijbat sbatel osile, ja' ti pucuje. 


text:
Ma'uc laj sco'oltajes sba hech chaj c'u che'el ch'ul abat. Ja' laj sco'oltajes sba hech chaj c'u che'el ho'ucutic ti yelnich'onucutic ti Abrahame. 


text:
Yu'un persa ico'oltajesat yu'un ti Diose hech chaj c'u che'el ti ho'ucutique yu'un hech ihu' yu'un mero jchi'iltic ic'ot. Hech ihu' yu'un i'och ti totil pale cu'untic ti stojol ti Diose. Smantal ti Diose ti chtoj ti jmultique. Laj stoj ti Snich'one hech yu'un lec chil ti Diose ti chixc'uxubinucutic, ti chixch'aybucutic jmultic ti ora to. 


text:
Ti c'alal ipasbat proval yo'nton ti Jesuse yu'un ti pucuje vocol laj ya'i. Yu'un jun yo'nton ti stojol ti Diose hech yu'un tsalbil ic'ot yu'un. Hech yu'un xu' yu'un chiscoltaucutic ti ora to ti c'alal chispasbucutic proval co'ntontic ti pucuje yu'un ihu' yu'un stuc.<pb/>


text:
Hech yu'un, quermanotac, yu'un co'ol lecubtasbil co'ntontique, yu'un co'ol oy jc'opilaltic chijbat ti vinajele, hech yu'un ac'o jnoptic c'u x'elan ti Jesuse ja' ti jch'unojtic ti itacat talel yu'un ti Diose. Ja' ti ochem xa ti totil pale cu'untique. 


text:
Jun yo'nton ti stojol ti Diose, ja' ti i'ac'bat yabtel yu'une. Ja' hech chaj c'u che'el ti Moisese ti jun yo'nton laj sventain scotol ti jtatamoltique ti vo'onee, ja' ti co'ol t'ujbilic yu'un ti Diose xchi'uc. 


text:
Hech chaj c'u che'el más tspasat ti muc' ti yajval nae, yamal sc'opilal ti snae, ja' no'ox hech más tspasat ti muc' ti Jesuse, yamal sc'opilal ti Moisese. 


text:
Ti Moisese jun yo'nton laj sventain ti jtatamoltic ti vo'onee, ja' ti co'ol t'ujbilic yu'un ti Diose xchi'uc. Yu'un ja' jbaejbe ti Moisese ti stojol ti jchi'iltic ti vo'one, hech yu'un ja' señail ti Moisese ti chtal ti mero jbaejbe cu'untique, ja' ti Jesuse. Yabat Dios no'ox ti Moisese. 


text:
Ja'uc ti Cristoe, ja' Snich'on Dios. Jun yo'nton ch-abtej yu'un ti Stote, ja' ti Jtotic uque. Ja' chisventainucutic, ho'ucutic ti yits'inucutique ti yixlelucutique. Yu'un mi j'ech'el jun co'ntontic ti stojol asta ti slajebal c'ac'ale, mi nichim no'ox co'ntontic ti jmalatic ti tsta yorail ti chijcolucutic yu'une, ho'ucutic yol snich'onucutic uc ti Diose obi. Ja' sc'opilal ti mu me xcha'tsatsubtas yo'ntonic 


text:
Yu'un ti más tsots yabtel yich'oj ti Snich'on ti Diose, hech yu'un mu me xacha'tsatsubtas avo'ntonic hech chaj c'u che'el chal ti Ch'ul Espíritue te ti sc'op Diose. Hech chal:<pb/>Ti ora to ti yac'oj sba chasc'oponot ti Cajvaltique, mu me xacha'tsatsubtas avo'ntonic hech chaj c'u che'el laj spasic ti atatamol amebme'elique ti vo'one c'alal laj spasbe proval yo'ntonic te ti xocol balumil.<pb/>Ja' laj sp'ajbeic smantal.<pb/> 


text:
Yu'un ijelavilanic ti stojol ti Diose.<pb/>Pero its'icbat sbolil yo'ntonic cha'vinic habil.<pb/>Hech laj spasic c'alal yac'oj sba ch-ac'bat sq'uelic ti yabtele.<pb/> 


text:
Hech yu'un ti Diose i'ilin ti stojol ti mol me'eletique.<pb/>Hech laj yal:<pb/>“Scotol ora mu sc'an chixch'umbun jc'op.<pb/>Mu sc'an tstam ti be cu'une”, xchi.<pb/> 


text:
Yu'un ilinem ti stojol hech yu'un laj yal:<pb/>“J'ech'el mu xcac'be chcol ti libre ti yo'ntonique”, xchi, xchi ti Ch'ul Espíritue. 


text:
<pb/>Hech yu'un, quermanotac, chabio me abaic. Mu me ja'uc ti oy chopol avo'ntonic, ti oy mu'yuc xch'unojel avo'ntonic, hech chacomesic ti Diose ti stalel cuxule. 


text:
Ja' tsc'an ti scotol c'ac'al chataq'ui abaic c'alal oy to ti c'uxubinele naca me oyuc chacha'tsatsubtas avo'ntonic scoj ti chalo'laat yu'un mulil. 


text:
Yu'un mi jun co'ntontic jch'unojtic ti chiscoltaucutique c'alal ti slajebal c'ac'al hech chaj c'u che'el ti sliqueb, hech cuxulucutic sbatel osil xchi'uc. 


text:
<pb/>Ti hech laj yale: “Ti ora to ti yac'oj sba chasc'oponot ti Cajvaltique, mu me xacha'tsatsubtas avo'ntonic hech chaj c'u che'el laj spasic, hech laj sp'ajbeic smantal”, ti xchie, 


text:
¿much'utic sc'opilalic ti laj sp'ajbeic ti smantale ti ya'yojique? ¿Mi ma'uc scotol ti jtatamoltique ti i'ic'atic loq'uel tal ti Egipto yu'un ti Moisese? 


text:
¿Much'utic sc'opilalic ti ilinem Dios ti stojolic cha'vinic habil? Ja' ti jtatamoltique ti laj sta smulique, ja' ti ichamic te ti xocol balumile. 


text:
¿Much'utic ti j'ech'el i'albat sc'opilal yu'un ti Diose ti mu x'ac'bat chcol ti libre ti yo'ntonique? Ja' ti jtatamoltique ti muc xch'unique. 


text:
Hech chquiltic ti yu'un mu'yuc xch'unojel yo'ntonic hech yu'un ti muc xcol ti libre ti yo'ntonique.<pb/>


text:
Hech chaj c'u che'el laj yalbe ti jtatamoltic ti vo'onee ti Diose, co'ol chijyalbucutic ti ora to ti chijyac'bucutic chcol ti libre ti co'ntontique. Hech yu'un xi'anic me, mu me ja'uc ti mu xataic ti hech chcol ti libre ti avo'ntonique. 


text:
Yu'un ti ho'ucutic uque ca'yojtic uc ti lequil c'ope hech chaj c'u che'el laj ya'yic ti chiscoltaucutic ti Diose. Hovil ti laj ya'yique yu'un muc xch'unic. 


text:
Ti ho'ucutique ti jun co'ntontic jch'unojtic ti chiscoltaucutic ti Diose, hech yu'un icol xa ti libre ti co'ntontique. Yu'un ti Diose hech laj yalbe sc'opilal ti jtatamoltic ti muc xch'unique:<pb/>Yu'un ilinemun ti stojol hech yu'un laj cal:<pb/>“J'ech'el mu xcac'be chcol ti libre ti yo'ntonique”, ti xchie. Mu yu'unuc mu xchapanojuc ti Diose ti tsta yorail ti chcol ti libre ti yo'ntonique. Ti yorail laj spas ti balumile ti Diose, ja' yorail laj xchapan scotol. 


text:
Yu'un hech ono'ox ts'ibabil ti sc'op Diose ti bu chalbe sc'opilal ti sucubal c'ac'ale ti chapajem yu'un scotole. Hech chal:<pb/>Ti sucubal c'ac'al laj jcux co'nton yu'un ihu' xa cu'un scotol ti cabtele, ti xchi ti Diose. 


text:
yu'un xchapanoj ono'ox ti Diose ti tsta yorail ti oy much'utic chcol ti libre ti yo'ntonique. Yu'un muc staic ti jtatamoltic ti jbael i'albat ya'yique scoj ti muc xch'unic ti hech chcoltaatic yu'un ti Diose, hech yu'un ti Diose lic st'uj yan. C'alal i'ech' xa ep habil, ti Diose laj xch'amumbe ye ti Davide, co'ol ono'ox hech laj yal:<pb/>Ti ora to ti yac'oj sba chasc'oponot ti Cajvaltique, mu me xacha'tsatsubtas avo'ntonic, xchi ti Davide, xut ti jtatamoltique. 


text:
Ti lajuc sc'anic ti coltaele ti hech chcol ti libre ti yo'ntonique ti jchi'iltique ti i'ic'atic xa ochel ti Canaán yu'un ti Josuee, ti hechuque muc st'uj xa yan ti Diose. 


text:
Scotol ti much'utic icol xa ti libre ti yo'ntonique ti ora to, mu xa x'abtej yu'un hech chcol, yu'un xch'unoj ti hu'em xa jcoleltic yu'un ti Jesuse. Hech chaj c'u che'el ti Diose ti mu xa x'abtej yu'un hu'em ti yabtele. 


text:
Hech yu'un j'ech'el ac'o jch'untic ti hu'em xa jcoleltic yu'un ti Jesuse hech chcol ti libre ti co'ntontique. Mu me ja'uc ti mu xcol ti libre ti avo'ntonique scoj ti mu j'ech'eluc chach'unic uque hech chaj c'u che'el ti jtatamoltic ti vo'onee. 


text:
<pb/>Cuxul ti sc'op ti Diose, hech yu'un oy yip ch-abtej. Hech chaj c'u che'el machit ti oy lec yee, mi hech sc'an ti much'u stsacoje, tsta xchinamil jbaqueltic. Jelaven to hech chistijbucutic co'ntontic ti sc'op ti Diose. Ja' sq'uelojbucutic scotol co'ntontic. Sna'oj scotol ti c'usi ti jnoptique. Sna'oj scotol ti c'usi ti jc'antique. 


text:
Scotol chil ti Diose. Mu'yuc much'u xu' snac' sba ti stojol. Ti Diose chil scotol ti c'utic pasbil yu'une. Mu yu'unuc mu xil. Manchuc mi ti jc'an ti jmuctic ti jmultique, ja' chil scotol ti Diose ti ja' chijyich'bucutic jc'optic yu'un ti cabteltique. Ja' sc'opilal ti ja' totil pale cu'untic ti Jesuse 


text:
<pb/>Yu'un oy xa ti totil pale cu'untique ti ic'ot xa ti stojol ti Diose te ti vinajel, ja' ti Jesuse, ja' ti Snich'on ti Diose, hech yu'un junuc me co'ntontic ti jch'untic ti chiscoltaucutique. 


text:
Mu yu'unuc mu sna' ti totil pale cu'untique ti uts jbatique ti mu'yuc yip ti co'ntontique. Ja' sna' scotol yu'un co'ol ipasbat proval yo'nton yu'un ti pucuje hech chaj c'u che'el chispasbucutic proval co'ntontic ti ho'ucutique. Ja' tsalbil ic'ot yu'un. 


text:
Hech yu'un mu me jxi'tic, ac'o nopejucutic tal ti stojol ti Diose ti xu' yu'un scotole. Ac'o jc'antic ti chiscoltaucutique yu'un c'uxucutic ti yo'nton. Hech chquich'tic c'uxubinel, chquich'tic coltael c'alal oy jvocoltic.<pb/>


text:
Scotol ti much'utic ch-och ti totil pale li' ti balumile, ja' cht'ujat yu'un ti Diose yu'un hech ch-ac'bat yabtel yu'un ti Diose yu'un ja' chc'opoj ti stojol ti Diose yu'un ti xchi'iltaque. Ch'amumbil sc'ob yu'un ti xchi'iltaque yu'un chac' ti stojol ti Diose ti xch'ich'el ti vacaxe, mi carneroe, yu'un hech chch'ay smul ti xchi'iltaque. 


text:
Yu'un co'ol yo'nton xchi'uc ti xchi'ile, hech yu'un xu' yu'un chc'uxubin ti much'u mu sna' c'u spas xchi'uc ti much'u chch'ay ti bee. 


text:
Yu'un co'ol yo'nton xchi'uc ti xchi'iltaque, hech yu'un persa chac' ti ch'ayel smul uc, chac'be smoton Dios uc. Ma'uc no'ox chac'be ti ch'ayel smul ti xchi'iltaque. 


text:
<pb/>Mu'yuc much'u tsnop stuc ti ch-och ti totil pale. Ja' no'ox ch-och ti much'u cht'ujat yu'un ti Diose hech chaj c'u che'el ti Aarone. 


text:
Hech ono'ox uc ti Cristoe, mu yu'unuc stuc laj stic' sba ti totil pale cu'untic. Ja' it'ujat yu'un ti Diose. Hech yu'un hech i'albat yu'un ti Diose:<pb/>Ho'ot Jnich'onot.<pb/>Chcac' ti q'uelel ti ho'ot Jnich'onote, ti x'utate. 


text:
Hech oy sc'opilal uc ti sc'op Dios ti yan hun ti hech ono'ox albil yu'un ti Diose:<pb/>Ho'ot cha'och ti totil pale sventa sbatel osil.<pb/>Co'ol chavich' avabtel hech chaj c'u che'el ti Melquisedeque yu'un smacoj xcha'jechel ti Melquisedeque.<pb/>Ochem ti totil pale, ochem ti ajvalil uc, ti x'utate. 


text:
C'alal i'ay li' ti balumile ti Jesuse, sco'oltajesoj sba hech chaj c'u che'el ti ho'ucutique. Hech yu'un ep laj yalbe vocol ti Diose yu'un mu me xcham ja'to mi ihu' yu'un ti yabtele. C'alal laj sc'opon Dios, i'avan, i'oc', yu'un ta xa xcham laj ya'i. Yu'un laj spas ti muc' ti Diose hech yu'un itsacbat sc'op yu'un ti Diose. Hech yu'un icoltaat. 


text:
Manchuc mi ja' Snich'on ti Diose, yu'un ti laj yich' vocole, hech laj xchan scotol ti c'utic cha'al ti ch'unel ti Diose. 


text:
Ts'acal laj xchan scotol hech yu'un xu' yu'un tscolta sbatel osil scotol ti much'utic tspasat ti muc' yu'une. 


text:
Hech i'ac'bat yich' yabtel yu'un ti Diose hech chaj c'u che'el ti Melquisedeque. Hech i'och ti totil pale cu'untic jcotoltic. I'och ti ajvalil cu'untic uc. Hech yu'un hech xu' laj sventain scotol xchi'uc ti ho'ucutique ti judioucutique. Ja' sc'opilal ti much'u ja' no'ox puru chu'il tsc'anilan 


text:
<pb/>Oy to ep sc'opilal ti totil pale cu'untique ti ta to xajcholboxuc ava'yic. Vocol ti jc'an chajcholboxuc yu'un mu xac'an xava'ibeic sjam. 


text:
Yu'un vo'one xa ach'unojic. Ti lajuc ach'unique, vo'one na'ochic xa ti jchanubtasvanej ti hechuque. Ja'uque muc xac'an xach'unic. Hech yu'un sc'an ti chavich'ic chanubtasel ti sliqueb yan vuelta. Chu'il to chac'anic ti ora to. Mu to xu' avu'unic ti ve'elile. 


text:
Ja' tsc'anic ti ve'elile ti much'utic oy xa yo'ntonique, ja' ti much'utic laj xa xchanic ti c'utic lec ti pasele, laj xa xchanic uc ti c'utic mu xtun ti pasele.<pb/>


text:
Mu me ja'uc no'ox ta yutsil ti jayp'el comen ti co'ntontique. Mu me ja'uc no'ox chcalilantic. Ja' tsc'an xmelmun ti jch'untic ti c'utic chijyalbucutic ti Cristoe. Mu me ja'uc no'ox chcalilambe jbatic ti ac'o comuc cu'untic ti c'usi laj jpastic ti vo'one ti chijcolucutic yu'un laj jcuytique. Mu me ja'uc no'ox chcalilambe jbatic ti ac'o jch'untic ti Diose. 


text:
Mu me ja'uc no'ox chcalilambe jbatic sc'opilal ti ich'ho'e c'alal laj scajambucutic sc'ob ti joltique, xchi'uc ti oy cuxlejal sbatel osil, xchi'uc ti oy castigo yu'un mulil sbatel osil. Mu me ja'uc no'ox xcalilantic. Mu hechuc ch-an yip co'ntontic. Mu tauc yutsil. 


text:
Ac'o me anuc co'ntontic. Ac'o jc'antic ti ve'elile. Mu me staojuc no'ox sjam puru chu'il ti jc'antic. Hech yu'un ja' chataic ti ve'elil ti ora to. Chc'ot ti pasel mi hech tsc'an ti Diose. 


text:
<pb/>Ho'ucutic ti p'ijubenucutic xae, ti nijch'aybat xa jmultic yu'un ti Cajvaltique, ti nij'ac'bat xa quich'tic ti Ch'ul Espíritue, 


text:
ti laj xa jve'elintic ti sc'op ti Diose, ti quilojtic xa ti chiscoltaucutic ti Diose ti sbatel osil oye, 


text:
mi ti jchibajes co'ntontic ti stojol ti Diose, mu xa xu' ti jsutes co'ntontic yan vuelta. Yu'un chcac'tic ti milel ti cruz yan vuelta ti Snich'on ti Diose. Yu'un chcac'tic ti labanel yan vuelta. 


text:
Ja' xanop ava'yic ti c'u che'el ch-abtej ti balumile. Ti balumile ti chuch'ilan ti ho' ti chtalilane, ja' chch'i ti c'usi ti jts'untique hech chtun cu'untic yu'un ac'bil bendición yu'un ti Diose. Ja' hech sc'opilalic ti much'utic ti tsc'anilanic ti sc'op ti Diose. 


text:
Ja'uc ti balumile ti mu xuch' ti ho'e ti ja' no'ox chch'i puru ch'ix puru tomal ch'ix, yu'un mu xch'i ti c'usi chtun cu'untique, hech yu'un mu'yuc stu cu'untic. Mu'yuc stu icom o asta tsta yorail chchic'at ti c'oc'. Ja' hech sc'opilalic ti much'utic chchibajes yo'ntonique. Ja' sc'opilal ti c'u x'elan mi jch'unojtic ti chc'ot ti pasel ti chiscoltaucutic ti Diose hech chaj c'u che'el yalojbucutic 


text:
<pb/>Yu'un ti hech laj calboxuc ava'yique, mu me hechuc ac'opilalic ho'oxuc ti c'uxoxuc ti co'ntone. Ti jch'un ti jun avo'ntonic ti ora to hech yu'un ti jna' ti chacolique. 


text:
Yu'un ti Diose mu hechuc yo'nton ti chch'ay ti yo'nton ti c'utic lec apasojique yu'un c'ux chava'yic ti Diose. Laj xa avac' abaic ti abatinel yu'un ti quermanotic ti oyoxuc ti stojol ti Diose xchi'uc. Hech yac'oj sba chapasic asta ti ora to. 


text:
Ti ho'ontutique ti jc'antutic ti hech chac'uxubinvanic acotolic. Hech me xapasilanic asta tsta yorail ti chacolique. 


text:
Yu'un mi chana'ic ti chacolique hech mu sta avo'ntonic chach'umbeic sc'op asta chacolic. Mu xach'ajubic, ja' chanutsic ti much'utic chich'ic ti bendicione ti yaloj ti Diose ti chac'be yu'un oy xch'unojel yo'ntonic, yu'un oy yip yo'ntonic tsmalaic ti bendicione. 


text:
<pb/>Ti Diose c'alal laj yalbe ti Abrahame ti chac'be ep bendicione yu'un mu'yuc much'u yan oy sp'ijil, stuc no'ox jelaven sp'ijil ti Diose, hech yu'un stuc laj sva'an sba ti rextico ti Diose ti persa chc'ot ti pasel ti chac'be ti bendicione. 


text:
Hech laj yalbe ti Abrahame: “Melel chcal ti chacac'bot ep bendición. Ep chp'ol avelnich'on”, xut ti Abrahame. 


text:
Yu'un jun yo'nton laj smala ti bendicione ti Abrahame, hech yu'un laj yich' ti bendicione hech chaj c'u che'el i'albat ti sliqueb. 


text:
Ti crixchanoetique tst'ujic ti much'u más ep sp'ijile yu'un tsva'anic ti rextico yu'un hech chch'umbat ti c'u che'el laj yale. 


text:
Hech uc ti Diose laj sc'an ti j'ech'el ti jch'untic xchi'uc ti Abrahame ti chc'ot ti pasel ti c'u che'el laj xa yalbe ti Abrahame. Ja' jc'opilaltic ti ho'ucutique ti yelnich'onucutic ti sventa xch'unojel yo'nton. Hech yu'un stuc tsva'an sba ti rextico ti Diose. 


text:
Primero laj yal smantal ti Diose. Ja' xchibal xchi'uc ti c'alal laj sva'an sba ti rextico. Yu'un mu sna' snop c'op ti Diose, hech yu'un mu xlaj sc'opilal ti c'u che'el laj yale. Yu'un ti hech chca'itique, ep ch-an stsatsal co'ntontic, ho'ucutic ti cac'oj jbatic ti sc'obe. Yu'un jch'unojtic ti chc'ot ti pasel ti chiscoltaucutic ti Diose hech chaj c'u che'el yalojbucutic. 


text:
Yu'un hech jch'unojtic, oy stsatsal co'ntontic, mu xijch'ay. Hech chaj c'u che'el ti barco ti mu xa xu' buc no'ox chbat yu'un pajal ti yut nab ti anclataq'uine, ja' hech ti ho'ucutique. Ja' anclataq'uin ti xch'unojel co'ntontique hech yu'un te oyucutic o ti stojol ti Diose. Yu'un hech oy ti xch'unojel co'ntontique, hech yu'un ti jna'tic ti xu' chij'ochucutic ti mero stojol ti Diose. Ma'uc hech chaj c'u che'el ti totil pale ti vo'one ti stuc no'ox i'och ti jelaven ch'ul cuartoe ti mu xu' x'och ti crixchanoetique. Ti Jesuse ja' ochem xa ti jelaven ch'ul cuartoe, ja' ti vinajele, yu'un ja' totil pale cu'untic ti stojol ti Diose sventa sbatel osil. Ja' te chijyic'ucutic ochel uc yu'un ja' baejem xa cu'untic. Ja' smacoj xcha'jechel hech chaj c'u che'el ti Melquisedeque. Ja' totil ajvalil cu'untic uc.<pb/>


text:
Ti Melquisedeque, ja' ajvalil yu'un ti jteclum Salem sbi. Ja' tic'bil uc ti totil pale yu'un ti Diose ti ja' jelaven sp'ijile. Ti Melquisedeque laj snup ti be ti Abrahame c'alal isut xa tal yu'un a scolta tal ti ajvaliletique ti chucbil ibatic yu'un ti j'eleq'uetique. Ti Melquisedeque laj yac'be bendición ti Abrahame. 


text:
Ti Abrahame lic stus ti lajlajuneb scotol ti c'utic oy yu'un ti j'eleq'uetique ti laj spojbe tale. Jujun laj sloq'ues ti lajlajuneb. Ti c'u yepal laj sloq'uese ja' laj yac'be ti totil palee, ja' ti Melquisedeque. Yu'un ti Melquisedec xchi ti sbie, “ja' totil ajvalil ti smacoj scotol ti toj o'ntonile”, xchi sjam. Yu'un ti ajvalil yu'un Salem ti xchi sc'opilale “ja' totil ajvalil ti smacoj scotol ti jun o'ntonile”, xchi sjam. 


text:
Mu p'ejeluc ti hun much'u stot sme' ti Melquisedeque. Mu xca'itic c'usi ora i'an, c'usi ora icham. Ja' totil pale sventa sbatel osil ti Melquisedeque chil ti Diose. Yu'un mu xca'itic sc'opilal bu ital bu ibat, hech yu'un ja' señail ti Melquisedeque yu'un cuxul sbatel osil ti Snich'on ti Diose. 


text:
<pb/>Nopic lec ti ja' muc' i'ilat ti Melquisedeque yu'un ti jtatamoltic Abrahame, yu'un laj yac'be jujun ti lajlajuneb ti Melquisedeque ti Abrahame. Jujun laj sloq'ues ti lajlajuneb ti scotol ti c'utic laj spoj tal ti c'alal i'ay ti pleitoe. Ti c'u yepal laj sloq'uese ja' laj yac'be ti Melquisedeque. 


text:
Ti ja'uc jchi'iltic ti Melquisedeque, hech sjam ti i'ac'bat ti jujun ti lajlajuneb yu'un ti jtatamoltic Abrahame. Yu'un patil c'alal i'ochic ti pale ti yelnich'nab ti Levie, laj yalbucutic ti ja' tsc'an ti jujun ti jloq'uestic ti lajlajuneb ti scotol ti c'usi ch-an cu'untique yu'un chcac'betic. Yu'un ja' jchi'iltic ch-abtej cu'untic. 


text:
Ti Melquisedeque ti ma'uc jchi'iltique i'ac'bat jujun ti lajlajuneb yu'un ti jtotic Abrahame. Ti Melquisedeque laj yac'be bendición ti Abrahame, ja' ti t'ujbil ti ep ch-ac'bat bendición yu'un ti Diose. 


text:
Jcotoltic ti jna'tic ti ja' ono'ox chich' bendición ti much'utic yamal yabtele. Ja' ono'ox chac' bendición ti much'u tsots yabtel yich'oje. 


text:
Ti jtos ti paleetique, ja' ti yelnich'nab ti Levie, ja' ti i'ac'batic ti jujun ti lajlajuneb yu'un ti xchi'iltaque, ja' ichamic lume. Ti jun ti palee, ja' ti Melquisedeque, ja' ti i'ac'bat jujun ti lajlajuneb yu'un ti Abrahame, ja' no'ox oy sc'opilal ti sc'op ti Diose ti ja' icuxi, mu'yuc sc'opilal ti ichame. 


text:
Yac'ojbe ti jujun ti lajlajuneb uc ti Melquisedeque ti Levie c'otem yu'un ja' laj yac' ti statamole, ja' ti Abrahame, laj yac'be ti Melquisedeque. Te xa oy ti Levie ya'yel c'alal laj snup ti be ti Abrahame ti Melquisedeque. Yu'un ja' ts'acal to ti it'ujat ti yelnich'nab ti Levie yu'un ch-och ti palee. 


text:
<pb/>Ti ja'uc nijcol o yu'un ti mantaletique ti laj yalbucutic comel ti yelnich'nab ti Levie ti ja' smacojic o ti yabtel ti palee, mu hechuc xa it'ujat yan ti hechuque. Ja'uque it'ujat yan yu'un hech co'ol chich' yabtel hech chaj c'u che'el ti Melquisedeque. 


text:
Ti Jesuse ti ja' ochem xa ti totil pale cu'untique, mu yelnich'onuc ti Levie. Oy ti sventa yan jchop, ja' ti mu'yuc bu albil sc'opilal yu'un chba yac' smoton Dios te ti scajaneb smoton ti Diose. 


text:
Yu'un jcotoltic ti jna'tic ti ja' yelnich'on ti Judae ti Cajvaltique. Ti yelnich'on ti Judae mi junuc mu hechuc albil sc'opilal yu'un ti Moisese ti ch-ochic ti palee. 


text:
<pb/>Yu'un co'ol laj xa yich' yabtel hech chaj c'u che'el ti Melquisedeque ti ach' totil pale cu'untique, hech chvinaj ti ijel xa ti smantal ti Diose. 


text:
Yu'un ti i'och ti totil pale cu'untic ti Jesuse, ma'uc yu'un much'u statamol yu'un hech i'och ti pale. Ja' smantal ti Diose ti i'oche yu'un cuxul sbatel osil hech sbatel osil ch-abtej cu'untic ti stojol ti Diose. 


text:
Yu'un hech albil sc'opilal:<pb/>Ho'ot cha'och ti totil pale sventa sbatel osil.<pb/>Co'ol chavich' avabtel hech chaj c'u che'el ti Melquisedeque yu'un smacoj xcha'jechel ti Melquisedeque.<pb/>Ochem ti totil pale, ochem ti ajvalil uc, ti x'utate. 


text:
Hech yu'un ilaj xa sc'opilal ti oy paleetic li' ti balumile yu'un mu xu' chij'och ti stojol Dios yu'unic. 


text:
Yu'un ti Jesuse xu' chij'och ti stojol Dios yu'un, yu'un ja' ti sventa ti mu xa quecheluc quilintaeltic ti stojol ti Diose. 


text:
Ti Diose laj yal mantal laj sva'an sba ti rextico uc ti hech tstic' ti Snich'one. Yu'un hech ts'ibabil ti sc'op ti Diose:<pb/>Mu sna' sutes sc'op ti Jtotic Diose.<pb/>J'ech'el laj xa yalbe ti Cajvaltique:<pb/>“Ho'ot cha'och ti totil pale sventa sbatel osil”, xchi ti Diose, ti xchie. Ja'uc ti yelnich'nab ti Levie, ja' no'ox laj yal ti hech ch-ochilanic ti pale. 


text:
Hech yu'un más tsots yabtel i'ac'bat ti Jesuse yu'un ti Diose yu'un laj sva'an sba ti rextico. Ja' más lec ti ach' trato ti ora to ti hech laj xa xchapan xchi'uc ti ho'ucutique ti Diose. Ja' señail ti ach' trato yu'un te xa oy ti vinajel ti Jesuse, ja' chc'opoj cu'untic. 


text:
Ti yelnich'nab ti Levie xmelmun i'ochic ti totil pale. Hech xmelmun ichamic uc. Ep ti totil paleetique ti i'ech'ique li' ti balumile ti vo'one. 


text:
Ti ora to yu'un ja' i'och ti totil pale cu'untic ti Jesuse, mu xa xjel yu'un ja' cuxul sbatel osil. 


text:
Hech yu'un j'ech'el chcol yu'un ti Jesuse scotol ti much'utic chnopejic tal ti stojol ti Diose ti sventa. Yu'un ja' cuxul sbatel osil ti Jesuse. Ja' scotol c'ac'al chc'opoj yu'unic ti stojol ti Diose ti Jesuse. 


text:
<pb/>Yu'un ja' tsc'an ti hech oy ti totil pale cu'untique. Ja' ti lec yo'ntone, ti mu sna' spas c'usi chopole, ti mu'yuc mulil ti stojole, ti mu co'oluc hech chaj c'u che'el ti ho'ucutique ti oy jmultique, ti pasbil xa ti muc' ti ora to te ti sbats'ic'ob ti Diose. 


text:
Ja'uc ti totil paleetique scotol c'ac'al laj smililambe smoton ti Diose. Jbael laj yaq'uic ti ch'ayel smul stuquic, patil laj yac'be ti ch'ayel smul ti xchi'iltaque. Mu hechuc ti Cajvaltique. Ja' j'ech'el no'ox laj yac' sba ti milel yu'un jmultic stuc. 


text:
Ti poco mantal yu'un ti Diose ja' chal ti ch-ochic ti totil pale viniquetic ti mu'yuc yip yo'ntonique. Ja' ti c'alal laj sva'an sba ti rextico ti Diose, ja' laj yac' ochuc ti Snich'one ti ja' j'ech'el no'ox tstsal yu'un ti muliletique. Hech yu'un ilaj sc'opilal ti poco mantal yu'un ti Diose.<pb/>


text:
Ja' hech sjam ti c'usi laj xa jcholboxuque. Hech oy ti totil pale ti sventainojucutique. Ti ora to te nacal ti sbats'ic'ob ti Diose te ti vinajel, pasbil ti muc'. Ti Diose te nacal ti smuc'ta nacleb tspas ti mantal scotol. 


text:
Ti totil paleetic ti i'ech'ic li' ti balumile i'abtej cu'untic te ti templonucule, ti ja' pasbil ti sc'ob crixchanoetique. Ja'uc ti totil pale cu'untic ti ora to te ch-abtej cu'untic ti mero stojol ti Diose te ti vinajel, ti ja' pasbil yu'un ti Diose. 


text:
Scotol ti much'utic i'och ti totil pale li' ti balumile ti vo'onee, ja' yabtelic laj yaq'uilambe smoton ti Diose, laj smililambe smoton ti Diose. Ja'uc ti totil pale cu'untic ti ora to laj xa yac'be smoton ti Dios uque. J'ech'el no'ox laj yac' ti motonile, ja' motonil ti stuque. J'ech'el no'ox laj yac' sba pero ja' chtunilan cu'untic scotol c'ac'al asta sbatel osil. Ja' más lec yabtel stuc. 


text:
Ti ja'uc li' ti balumil ch-abtej ti Jesuse, mu xtic'at ti totil pale yu'un ti jchi'iltique yu'un yan ti yabtel ti Jesuse. Mu co'oluc yabtelic xchi'uc ti totil paleetic li' ti balumile ti chac'beic smoton Dios stuquique hech chaj c'u che'el chal ti mantaletique. Ja'uc ti Jesuse, ja' sventa vinajel. 


text:
Yu'un ti templo li' ti balumile ja' señail no'ox hech chaj c'u che'el oy ti vinajel. Ja' sjam ti hech ipasat ti mantal ti Moisese yu'un ti Diose c'alal lic smeltsan ti templonucule: “Scotol ta me xameltsan hech chaj c'u che'el ti señaile ti laj cac'bot avil te ti ba vits”, ti x'utate. 


text:
Ti yabtel ti yich'oj ti paleetic li' ti balumile mu xco'olaj xchi'uc ti yabtel ti yich'oj ti Jesuse. Ja' más lec ti yabtel ti yich'oj stuc ti Jesuse. Ja' más lec ti ach' trato ti sventainoj stuque, yu'un ja' chijcolucutic yu'un sbatel osil. 


text:
Yu'un laj yil ti Diose ti muc xch'un yu'unic ti mantaletique ti jtatamol jmembeltique ti vo'one, hech yu'un hech laj yal:<pb/>Ta me sta yorail ti yan to c'ac'al ti jpas trato xchi'uc ti avelnich'nabique, ho'oxuc ti yelnich'onoxuc ti Israel xchi'uque.<pb/>Manchuc mi cha'tos avac'oj abaic ti ora to, jun no'ox chaquilic asta avelnich'nabic.<pb/> 


text:
Mu xa co'oluc ti trato ti jpas xchi'uc ti avelnich'nabique hech chaj c'u che'el laj jpas xchi'uc ti atatamol amembelique ti vo'one ti ja' laj quic' loq'uel tal te ti slumal Egipto.<pb/>Ja' no'ox laj jcoltailan hech ihu' yu'unic ijelavic ti butic ijelavique.<pb/>Yu'un mu j'ech'eluc laj spas ti muc' ti trato cu'une,<br/>hech yu'un ti jcomes ti poco tratoe, xchi ti Diose.<pb/> 


text:
Hech yu'un hech oy ti trato ti jpas xchi'uc ti avelnich'nabique.<pb/>Ta me sta yorail chcac'be ti yo'ntonic ti mantaletic cu'une.<pb/>Ta me jts'ibabe ti yo'ntonic.<pb/>Ho'on Diosun yu'unic chic'ot ti mero melel.<pb/>Ja' cu'un chc'otic ti mero melel.<pb/> 


text:
Mi junuc mu'yuc much'u chalbe sbaic hech:<pb/>“Ojtiquino ti Cajvaltique”, mu xut sbaic hech.<pb/>Yu'un ti jujune xiyojtiquinucun manchuc mi muc' mi biq'uitic.<pb/>Mu xalbe sbaic yu'un hech chiyojtiquinucun scotolic.<pb/> 


text:
“Ti jpas ach' trato”, ti xchie, yu'un mu xa xtun ti poco tratoe. Yu'un ja' ti bu mu'yuc xa stu, ja' ti jtentic comel.<pb/>


text:
Ti primero tratoe hech ipasatic ti mantal yu'un ti Diose ti jtatamol jmembeltique ti vo'one ti ac'o spasic ti temploe. I'albat uc yu'un ti Diose ti c'u che'el tsc'an ti chac' sbaic ti abatinel ti stojol ti Diose te ti templo. 


text:
Hech lic spasic ti templonucule. Ja' hech ti chib cuarto ti yute. Te ti sba cuarto, ja' ti ch'ul cuarto i'ac'bat sbie, oy ti yav c'oq'ue, ja' ti candelero sbie, xchi'uc ti mesa yo' bu laj yaq'uic ti vaje te ti stojol ti Diose. 


text:
Ti xcha'c'olol ti nae ti ch'acbil ti poq'ue, ja' ti jelaven ch'ul cuarto sbie. Ja' te oy ti mesa ti bu chc'ot xvaxan ti pome ti totil palee. Ja' macbil ti c'anal taq'uin ti mesae. Te oy uc ti arca ti sventa ti tratoe. Macbil ti c'anal taq'uin uc ti arcae. Te tiq'uil ti yut ti arcae ti jun p'in pasbil ti c'anal taq'uin uc yo' bu q'uejbil ti manavaje. Te tiq'uil uc ti snabte' ti Aarone ti laj yac' xniche. Te tiq'uil uc ti cha'pech ton yo' bu ts'ibabil ti mantaletique. 


text:
Ti sba ti arcae te oy ti sloc'tombail ti totil ch'ul abatetique ti ja' smacojic ti squeval ti Diose te yo' bu chch'aybat smul crixchanoetic. Ta yutsil, mu xu' chacalbot sc'opilal scotol. 


text:
<pb/>Hech laj xchapan ti Diose ti scotol c'ac'al i'ochilan ti sba cuarto te ti templonucule ti bic'tal paleetique yu'un te ch-abtejic yu'un ti Diose. 


text:
Ti xchibal cuartoe jun no'ox vuelta i'och ti jun habil stuc ti totil palee. Laj yich' ochel ch'ich'. Te ba yac' ti stojol ti Diose. Ja' señail stojol smul stuc ti totil palee xchi'uc ti c'u yepal smul ti staojic uc ti xchi'iltaque ti mu laj sna'ic mi oy laj sta smulique. 


text:
Hech chijyac'bucutic jna'tic ti Ch'ul Espíritue ti c'alal ti chotol to ti primero temploe, ja' ti templonucule, ti c'alal ch-abtej to cu'untic ti paleetique, chvinaj ti mu to xu' chij'och ti jelaven ch'ul cuartoe. 


text:
Hech chaj c'u che'el ti much'utic laj yac' ti ch'ayilanel smul ti vo'one muc x'och ti jelaven ch'ul cuarto, ja' no'ox hech uc ti ora to ti much'utic hech to chch'unic ti hech to yac'oj sba chaq'uilambeic smoton ti Diose, tsmililambeic smoton ti Diose, hech mu xu' ch-och ti stojol ti Diose, yu'un mu xlecubtasatic yu'un ti hech tspasique. 


text:
Yu'un ti poco mantaletique ja' no'ox sventa jcuxlejaltic li' ti balumile. Ja' no'ox sc'opilal ve'elil xchi'uc c'usi chuch'ic, xchi'uc c'u che'el tspoc sc'obic, ch-atinic. Ja' no'ox sventa yu'un lec ch-ilatic yu'un ti Diose, ma'uc sventa yu'un j'ech'el chcolic sbatel osil. Hech oy sc'opilal ja'to c'alal ital ti Cristoe. Yu'un c'alal ital ti Cristoe, ijel ti mantaletique. 


text:
<pb/>Yu'un i'ay xa li' ti Cristoe, hech yu'un ja' totil pale ic'ot cu'untic. Ja' ti sventainoj scotol ti c'utic leque ja' ti yac'oj sba chijyac'bucutique. Ti templo ti bu ch-abtej ti Cristoe, te oy ti vinajel. Ja' más muc'. Ja' jun no'ox yutsil. Mu pasbiluc ti sc'ob crixchanoetic. 


text:
Ma'uc ti sventa xch'ich'el totil chivo, ma'uc ti sventa xch'ich'el unen vacax ti hech i'och ti stojol ti mero Diose. Ja' ti sventa xch'ich'el stuc ti hech i'oche. J'ech'el i'och o, j'ech'el ihu' yu'un laj stojbucutic jmultic sventa sbatel osil. 


text:
Yu'un hech tspasic li' ti balumile. Chaq'uic ti lecubtasel sbec'talic xchi'uc ti xch'ich'el vacaxe, mi xch'ich'el totil chivoe, mi stanil unen vaca ti c'aq'ueme, ja' no'ox yu'un ti c'uc no'ox chc'ot ti pasel yu'unique. Yu'un oy smul ch-ilatic yu'un ti Diose. 


text:
Mi hech chlecubtasvan ti xch'ich'el vacaxe, ti xch'ich'el totil chivoe, ja' j'ech'el nijlecub yu'un o ti xch'ich'el ti Cristoe, ja' ti mi jutuc mu'yuc smule. Yutsil yo'nton laj yac' sba ti milel cu'untic stuc sventa smoton Dios cu'untic sbatel osil. Ti sventa ti Ch'ul Espíritue ti iventaimbat yo'ntone, hech ihu' yu'un. Hech yu'un j'ech'el chistup'bucutic ti co'ntontic ti hech jch'unojtic ono'ox ti chcac'tic persa ti jch'untic yu'un hech chijcolucutic laj jcuytique. Hech yu'un ti ora to ti laj xa stup'bucutic ti co'ntontique, xu' chijtun yu'un ti Diose ti stalel cuxule. 


text:
<pb/>Hech yu'un ja' sventainoj ti ach' trato ti Cristoe. Yu'un ja' icham yu'un scotol jmultic hech yu'un laj xa stojbucutic ti c'u yepal laj jta jmultique c'alal oyucutic to ti sventa ti primero tratoe. Hech yu'un ho'ucutic ti laj xa yic'ucutic ti stojol ti Diose, hech chquich'tic scotol ti c'utic leque ti chijyalbucutic ti chquich'tic sventa sbatel osil. 


text:
Hech chaj c'u che'el tscajp'ejan comel ti hun ti much'utic chich' ti c'utic oy yu'une. Ja'to mi ichame, ja'to chc'ot ti pasel chich' ch'acbel ti c'utic oy yu'une. 


text:
“Ja'to mi nichame, ja'to chavich'ic”, xchi. Hech yu'un ja'to mi ichame, ja'to xu' chc'ot ti pasel. Mu xu' chc'ot ti pasel c'alal cuxul toe. Ja' no'ox hech uc ja'to icham ti Cristoe, ja'to laj quich'tic ti c'utic leque ja' ti sventa sbatel osile. 


text:
Hech yu'un persa oy ono'ox ch'ich' itun ti primero trato uque. Yu'un ti persa itun yu'unic ti ch'ich'e ti primero tratoe, ja' señail ti persa chtal chamuc ti Cristoe. 


text:
Ti c'alal laj yo'nton laj yavta scotol ti mantaletique ti Moisese te ti stojol scotol ti jtatamoltique ti vo'one, lic stsac xch'ich'el unen vacax xchi'uc xch'ich'el totil chivo. Laj stsac ho' uc. Hech yu'un lic stsac hisopote', lic sts'aj ti ch'ich'. Oy tsots yich'oj ti sni' ti hisopote'e. Tsoj ono'ox ti tsotse. Hech lic svits-alta ti sun yo' bu ts'ibabil ti mantaletique ti ch'ich'e. Hech lic svits-alta uc scotol ti crixchanoetique. 


text:
Hech laj yalbe ti jtatamoltique: “Ti ch'ich' avi to ja' señail ti laj xa jpastic trato xchi'uc ti Diose”, xchi. 


text:
Laj svits-alta uc ti templonucule xchi'uc scotol ti c'utic te tiq'uil te ti templonucul ja' ti chtunilan yu'unic yu'un ch-abtejic yu'un ti Diose. 


text:
Yu'un hech chal ti mantaletique ti ep chich' lecubtasel yu'un ch'ich'. Jutuc no'ox ti bu mu xich' lecubtasel yu'un ti ch'ich'e. Yu'un ti manchuc chmal ch'ich', mu xch'ay mulil. Ja' sc'opilal ti yu'un laj yac' sba ti milel yu'un jmultic ti Cristoe, hech yu'un j'ech'el ich'ay ti jmultique 


text:
<pb/>Ti c'u che'el laj spasic li' ti balumile ja' señail ti hech ono'ox chc'ot ti pasel ti vinajel. Ti sventa xch'ich'el vacax o chivo xu' i'ochic ti stojol Dios li' ti balumile. Ja' no'ox hech ti ho'ucutique ti sventa ti xch'ich'el ti Cristoe xu' chij'och ti stojol Dios te ti vinajel. Hech yu'un ja' tsots sc'opilal ti xch'ich'el ti Cristoe. Ja' yamal sc'opilal ti xch'ich'el vacax o chivo li' ti balumile. 


text:
Yu'un ti Cristoe ochem xa ti vinajel, ja' ti mero ch'ul cuartoe, yu'un ja' te oy ti Diose. Mu yu'unuc i'och ti ch'ul cuarto bu pasbil ti sc'ob crixchanoetic. Yu'un li' ti balumile ja' señail no'ox, ma'uc ti mero ch'ul cuartoe. Yu'un ochem xa ti vinajel ti Cristoe hech yu'un ja' chc'opoj cu'untic ti ora to ti stojol ti Diose. 


text:
Mu yu'unuc ep vuelta chaq'uilan sba ti milel hech chaj c'u che'el tsmililan vacax o chivo ti totil pale ti chich' ochel ti jelaven ch'ul cuarto jun vuelta jujun habil li' ti balumile. Mu co'oluc. 


text:
Ti yu'unuc hech tsc'ane, ep xa vuelta i'ech'ilan xa svocol asta c'alal ilic ti balumile asta ti ora to ti hechuque. Ja'uque, c'alal i'ech' xa ep habil, laj sta yorail tspajes ti xch'ich'el vacaxe o chivoe ti Diose, hech yu'un laj stac talel ti Snich'one. J'ech'el tal xch'aybucutic jmultic yu'un ja' tal yac' sba ti milel cu'untic. 


text:
Jun no'ox vuelta chijchamucutic ti jujunucutique. Patil jun no'ox vuelta ch-ich'batic sc'opic yu'un smulic ti much'utic mu xch'unique. 


text:
Ja' no'ox hech uc jun no'ox vuelta laj yac' sba ti milel ti Cristoe yu'un hech laj xcuchbucutic jmultic jcotoltic. Chcha'sut tal yan vuelta, ma'uc yu'un chtal xcuchbucutic jmultic yan vuelta. Ja' yu'un chtal yu'un chijyic'ucutic batel, ho'ucutic ti cac'oj jbatic ti jmalatic chtale, yu'un hech chijcolucutic sbatel osil ti sventa.<pb/>


text:
Ti lec i'ilat yu'un ti Diose ti much'utic laj smilbeic smoton yu'un chac'beic ti vo'one, ja' señail no'ox ti j'ech'el lec chijyilucutic ti Diose ti sventa ti Cristoe. Yu'un ¡bu c'amba hu'uc ti j'ech'el mu'yuc xa smulic ch-ilatic yu'un ti Diose ti much'utic chich'beic tal smoton ti Diose ti tsmililambeic yu'un chaq'uilambeic jujun habil! 


text:
Taca j'ech'eluc lec ch-ilatique, mu xa xaq'uilanic ti smoton ti hechuque. Ti yu'unuc j'ech'el ipocbat yo'ntonic ti much'utic hech chch'unic ti Diose, mu xa xlo'laj yo'ntonic ti hechuque. 


text:
Yu'un ¡bu c'amba hu'uc yu'un ti xch'ich'el vacaxe xchi'uc ti xch'ich'el totil chivoe ti j'ech'el chixch'aybucutic jmultique yu'un señail no'ox! 


text:
<pb/>Hech yu'un c'alal yorail ital li' ti balumile ti Cristoe, hech laj yalbe ti Diose:<pb/>Mu tauc yutsil chavil ti xch'ich'el vacaxe, ti xch'ich'el totil chivoe ti chayac'bote.<pb/>Ja' laj xa achapambun ti jbec'tale yu'un j'ech'el chba jtojbe ti smulique.<pb/> 


text:
Hech yu'un ti hech laj calbote:<pb/>“Li'oyun ho'oni, chba jpas ti c'usi tsc'an ti avo'ntone, Dios cu'un.<pb/>Chba cac' jba ti milel hech chaj c'u che'el ts'ibabil comel jc'opilal te ti balbil hun”, ti xichie, xchi ti Cristoe. 


text:
Yu'un ti hech laj yal ti jbaele ti Cristoe ti “mu tauc yutsil chavil ti xch'ich'el vacaxe, ti xch'ich'el totil chivoe ti chayac'bote, ma'uc lec avo'nton yu'un hech cha'ac'bat amoton yu'un hech chtoj o smulic”, ti xchie, ja' no'ox yu'un ti hech chal ti mantaletique ti hech ac'o cac'tique. 


text:
Hech yu'un patil laj yal: “Li'oyun ho'oni, chba jpas ti c'usi tsc'an ti avo'ntone, chba cac' jba ti milel”, ti xchie. Hech ilaj sc'opilal ti mantaletique ti jbael laj yalbe sc'opilale. Ja' tsots sc'opilal ti patil laj yalbe sc'opilale, ja' ti tal yac' sba ti milel yu'un jmultic. 


text:
Hech laj sc'an yo'nton ti Diose ti ja' ti sventa ti j'ech'el laj yac' sba ti milel cu'untic ti Jesucristoe ti hech ich'ay ti jmultique, hech ilecubtasat ti co'ntontique. 


text:
<pb/>Scotol ti paleetique te va'ajtic ch-abtejic ti stojol ti Diose scotol c'ac'al. Ja' no'ox puru abtel tspasilanic yu'un tsmililambeic smoton ti Diose ti chaq'uilambeique, ti mu xch'ay mulil mi jutuc. 


text:
Ti Cristoe laj yac'be ti Diose jun no'ox smoton ti milbile, ja' ti stuque. Ja' sventa stojol mulil asta sbatel osil. Patil ba nacluc te ti sbats'ic'ob ti Diose. 


text:
Yu'un ti sventa ti jun no'ox smoton ti milbile ti laj yac'be ti Diose, hech j'ech'el mu'yuc xa smulic ch-ilat yu'un ti Diose scotol ti much'utic hech lecubtasbil yo'ntonic yu'une. 


text:
Hech oy ti trato ti jpastic xchi'uc ti ho'oxuque, xchi ti Diose.<pb/>Ta me sta yorail chacac'bot ti avo'ntonic ti mantaletic cu'une.<pb/>Ta me xajts'ibaboxuc comel ti avo'ntonic, xchi ti Diose. 


text:
Yu'un ti ch'ayem xa jmultic yu'un ti Diose, hech yu'un mu xa oyuc yan motonil chcac'tic. Ja' sc'opilal ti jun co'ntontic ac'o nopejucutic tal ti stojol ti Diose 


text:
<pb/>Hech yu'un, quermanotac, yu'un nijcolucutic xa ti libre yu'un ti jmultique, hech yu'un mu xijxi', nichim no'ox co'ntontic xu' ti jc'opontic Dios ti jujunucutique ti sventa ti xch'ich'el ti Jesucristoe. 


text:
Yu'un ti laj yich' sbec'tal ti Cristoe, yu'un ti hech imilate, hech yu'un laj xa sjambucutic ti bee hech yu'un xu' ti jc'opontic ti Diose jtuctic ti jujunucutique. Ti vo'one mu stac' ono'ox ti jc'opontic ti Diose jtuctic. Yu'un te chc'opoj cu'untic ti stojol ti Diose ti ora to ti Cristoe, hech yu'un chijya'ibucutic jc'optic ti Diose. 


text:
Hech yu'un ja' totil pale cu'untic ti Jesucristoe. Ja' sventainojucutic jcotoltic ho'ucutic ti yol snich'onucutic ti Diose. 


text:
Hech yu'un jun co'ntontic ac'o nopejucutic tal ti stojol ti Diose. Ac'o jch'untic ti lec chijyilucutique yu'un pocbil xa co'ntontic ti xch'ich'el ti Cristoe, pocbil xa jbec'taltic ya'yel yu'un laj xa quich'tic ho'. Hech yu'un mu'yuc xa jmultic chijyilucutic. 


text:
Ac'o me caltic ti jch'unojtic ti chijcolucutic yu'un ti Cristoe. Mu me spec'tsaj sc'opilal cu'untic. Yu'un persa chc'ot ti pasel ti hech yalojbucutique. 


text:
Ac'o jnoptic ti c'u che'el tsc'an ti jmuc'ubtasbe jbatic co'ntontic yu'un hech chijc'uxubinvan, yu'un hech xu' cu'untic ti jpastic lequil abteletic. 


text:
Mu me xijpaj yu'un ti chba jtsobilan jbatique yu'un chca'itic ti sc'op ti Diose. Yu'un oy much'u hech laj xa spas. Mu me jpastic hech uc, ac'o quic' jbatic batel. Ja' tsc'an ti hech chacolta abaique yu'un chana'ic ti po'ot xa tsta yorail chtal ti Cajvaltique. 


text:
<pb/>Mi ca'yojtic xa ti sc'op ti Diose ti ja' melele, mi yutsil co'ntontic ta to jsa'ilan jmultic, mu'yuc xa yan smoton Dios ti xu' ti jmiltic yu'un ti jmultique. 


text:
Ja' no'ox puru xi'el chca'ilantic yu'un ti jna'tic ti chc'o yich'bucutic jc'optic yu'un jmultic. Ti jna'tic ti chij'och ti c'oc' ti yan sba chtile, yo' bu chmilat scotol ti much'utic scontrainoj ti Diose. 


text:
Ti much'utic laj sp'ajic ti mantaletique ti laj yal ti vo'one ti Moisese, ti sventa sc'op cha'vo' oxvo' no'ox rextico hech imilatic. Mi jutuc muc xich'ic c'uxubinel. 


text:
Mi muc xich'ic c'uxubinel ti much'utic laj sp'ajic ti mantaletic ti vo'one, ¡bu ba yich'ic c'uxubinel ti much'utic mu xa xtun chilic ti Snich'on ti Diose, ti mu'yuc xa stu ti yo'ntonic ti xch'ich'el ti Cristoe ti ja' ono'ox ipocbatic yo'ntonic yu'une, ti tscontrainic ti Ch'ul Espíritu yu'un ti Diose ti ja' i'ac'batic ono'ox yutsil yo'ntonic yu'une! Ja' ech'em chich'ic castigo. 


text:
Yu'un ti jna'betic yo'nton ti Diose ti hech yaloj: “Ho'on jventa chcac' castigo. Ho'on jventa chcac'be stoj”, ti xchie. Hech yaloj uc: “Ho'on Diosun. Ho'on chquich'be sc'op yu'un smulic ti much'utic cu'une”, ti xchie. 


text:
<pb/>Na'ic me ti vo'one c'alal ja'to no'ox nap'ijub yu'un ti Diose lec ac'opilalic yu'un lec laj ats'iquic vocol. 


text:
Ti stojol scotol crixchanoetic oy bu laj avich'ic labanel, oy bu laj avich'ic ilbajinel. Oy bu ay acoltaic ti much'u chich'ic ilbajinele. 


text:
Laj ac'uxubinic ti much'utic itic'atic ti presoe. Nichim no'ox avo'ntonic laj ats'iquic ti napojbat ti c'utic oy avu'unique yu'un laj ana'ic ti jelaven yutsil ti c'utic chc'o avich'ic ti vinajel ti mu xbat ti pojele. Hech yu'un mu tsotsuc sc'opilal laj ava'i ti chapojbatic ti c'usi oy avu'unic li' ti balumile. 


text:
Hech yu'un ti ora to mu me xaten ti xch'unojel avo'ntonique. Yu'un lec cha'ac'batic atojolic yu'un. 


text:
Tsots me xapas abaic yu'un hech xu' avu'unic chapasic ti c'usi sc'an yo'nton ti Diose. Hech cha'ac'batic ti c'utic yaloj ono'ox ti chavich'ique. 


text:
Yu'un hech chal ti sc'op Diose:<pb/>Jutuc xa sc'an tsta yorail chcha'sut tal ti much'u sc'opilal chcha'sut tale; mu xa epuc c'ac'al tsc'an, ti xchie.<pb/> 


text:
Ti cabate ti toj yo'nton chquile, ja' ti sventa xch'unojel yo'nton chcuxi.<pb/>Mi chcha'sut batel, mu lecuc co'nton yu'un obi, ti xchie. 


text:
Ti ho'ucutique mu hechuc co'ntontic hech chaj c'u che'el ti much'utic chcha'sut batele, ti ch'ayel chbatique. J'ech'el jch'unojtic ho'ucutic yu'un hech chijcuxiucutic sbatel osil.<pb/>


text:
Ja' hech yabtel ti xch'unojel co'ntontique. Ti jch'untic ti chc'ot ti pasel ti c'utic ta to jmalatique. Ti jch'untic ti chquich'tic ti c'utic mu to chquiltique. 


text:
<pb/>Yu'un oy xch'unojel co'ntontic, ti jna'tic ti ja' smantal Dios ti imeltsaj scotol ti c'utic oye. Ja' no'ox ti jna'tic ti jq'ueltic. Mu jna'tic bu ital. 


text:
<pb/>Yu'un oy xch'unojel yo'nton ti Abele, hech yu'un más lec ti smoton Diose ti laj yac'bee. Ja'uc ti Caine mu lecuc ti motonile ti laj yac'be ti Diose. Hech toj yo'nton i'ilat yu'un ti Diose ti Abele, hech itsacbat yu'un ti Diose ti smoton ti laj yac'bee. Ja'uc ti Caine muc stsacbat. Hech yu'un manchuc mi chamen xa ti Abele, ta to xc'opoj ya'yel yu'un oy xch'unojel yo'nton. 


text:
<pb/>Yu'un oy xch'unojel yo'nton ti Enoque, muc xvay ti sbec'tale. Cuxul i'ic'at batel ti vinajel. Muc xtaat ti sa'el yu'un i'ic'at batel yu'un ti Diose. C'alal mu to ch-ic'ate, hech sc'opilal ti lec ono'ox yo'nton Dios yu'un. 


text:
Yu'un ti much'u mu'yuc xch'unojel yo'ntone, mu lecuc ch-ilat yu'un ti Diose. Yu'un scotol ti much'u chnopejic tal ti stojol ti Diose, persa xch'unoj ti cuxul ti Diose. Persa xch'unoj uc ti tsta ti Diose yu'un ti yac'oj sba tsa'e. 


text:
<pb/>Yu'un oy xch'unojel yo'nton ti Noee, laj smeltsan jun barco yo' bu icol xchi'uc sjunul sna. Yu'un i'ac'bat sna' yu'un ti Diose ti chtal ti castigoe. Mu to tsq'uel stuc. Yu'un ti laj xch'un ti c'u che'el i'albat yu'un ti Diose hech itabat smulic scotol ti xchi'iltaque. Hech toj yo'nton i'ilat yu'un ti Diose yu'un ti oy xch'unojel yo'ntone. 


text:
<pb/>Yu'un oy xch'unojel yo'nton ti Abrahame, laj xch'un ti i'ic'at loq'uel ti slumal. Iloc' batel ti slumal, ibat ti yan balumil ti i'albat ti ch-ac'bat sventain xchi'uc snich'on xchi'uc yelnich'nabtac. Ti c'alal iloc' batele, mu laj sna' bu to oy. 


text:
Yu'un oy xch'unojel yo'nton ti Abrahame, hech yu'un c'alal inaqui ti balumil ti i'ac'bat sventaine, muc xch'un ti ja' mero slumal o. Ja' no'ox nailnucul laj snain ti Abrahame. Hech laj spas uc ti snich'one, ja' ti Isaaque, xchi'uc ti yelnich'one, ja' ti Jacobe, c'alal hech laj yich'ic comel ti balumile. 


text:
Yu'un ti Abrahame laj xch'un ti te chc'o nacluc o ti muc'ta jteclum ti mu xlaje te ti vinajel ti stuc smeltsanoj ti Diose. 


text:
<pb/>Ti Sarae mi junuc vuelta muc x'alaj. Yu'un oy xch'unojel yo'nton, hech laj sta yol manchuc mi ech'em xa yorail ti ch-alaje. Yu'un laj xch'un ti chc'ot ti pasel ti sc'op ti Diose hech chaj c'u che'el i'albat ti jbaele. 


text:
Hech yu'un ti sventa ti jun vinic ti chamen xa sbec'tal ya'yel yu'un mu xa xnich'naj, hech yepal yelnich'nab i'an hech chaj c'u che'el ti c'analetique, hech chaj c'u che'el ti hi'tic ti ti'nab ti mu stac' atele. 


text:
Scotol ti jayvo'ic ti oy sc'opilal li'to oy xch'unojel yo'ntonic c'alal ichamic. C'alal ichamique, mu to ch-ac'batic ti c'usi albil sc'opilale. Po'ot xa chc'o yich'ic laj ya'yic. Nichim no'ox yo'ntonic yu'un. Jamal laj yalic ti ma'uc mero slumalic li' ti balumile. 


text:
Ja' laj sc'anic ti balumil ti jelaven yutsile, ja' ti vinajele. Hech yu'un mu xq'uexav ti Diose yu'un hech sbi: “Dios yu'un Abraham, yu'un Isaac, yu'un Jacob”, xchi sc'opilal. Yu'un smeltsanoj xa ti Diose ti muc'ta jteclum ti bu chnaquiic yu'une. 


text:
Yu'un oy xch'unojel yo'nton ti Abrahame, hech yu'un c'alal ipasbat proval yo'nton yu'un ti Diose, laj yac'be sventa smoton Dios ti snich'one, ja' ti Isaaque. Ti Abrahame hech albil ono'ox yu'un ti Diose: “Ti sventa ti Isaaque hech chlic p'oluc avelnich'on”, ti x'utate. Manchuc mi hech albil, laj yac'be sventa smoton Dios ti jun no'ox snich'one. 


text:
Xch'unoj ti Abrahame ti jelaven sp'ijil ti Diose, ti xu' chcha'cuses ti ánimaetique. Hech ic'ot ti pasel ya'yel. Icham ya'yel ti snich'one. Icha'cusesbat sut tal ya'yel. 


text:
<pb/>Yu'un oy xch'unojel yo'nton ti Isaaque hech laj yac'be bendición ti Jacobe xchi'uc ti Esaue. Laj yalbe sc'opilalic ti c'u che'el chbatic jujun. 


text:
Yu'un oy xch'unojel yo'nton ti Jacobe, hech c'alal po'ot xa chcham, laj yac'be bendición ti cha'vo' xnich'nab ti Josee. Te va'al yicoj sjol snabte' ilequilc'opoj yu'un ti Diose. 


text:
Yu'un oy xch'unojel yo'nton ti Josee hech c'alal po'ot xa chcham, laj yal ti c'u x'elan chloq'uic batel ti slumal Egipto ti xchi'iltaque, ja' ti co'ol yelnich'nab ti Israel xchi'uque. Ja' laj yal comel mantal ti ac'o cuchbatuc batel ti sbaquele ti c'alal chloq'uic batel scotol ti xchi'iltaque. 


text:
<pb/>Yu'un oy xch'unojel yo'ntonic ti stot sme' ti Moisese, hech c'alal i'an ti Moisese, muc xi'ic, muc spasbeic ti muc' ti smantal ti totil ajvalile. Laj snaq'uic oxib u ti olole yu'un laj yilic ti t'ujum ti olole. 


text:
C'alal laj sta xch'iel ti Moisese, yu'un oy xch'unojel yo'nton, hech muc sc'an ti ja' sme' chc'ot o ti stseb ti Faraone. 


text:
Yutsil yo'nton ba xchi'in ti ilbajinel ti xchi'iltaque, yu'un ja' co'ol t'ujbilic yu'un ti Diose xchi'uc ti xchi'iltaque. Muc sc'an sc'upin c'utic sventa mulil ti j'oc' no'ox lec chca'itique. 


text:
Laj xch'un ti ja' sc'ulejal chc'ot mi chcuch yu'un vocol hech chaj c'u che'el chcuch yu'un ti Cristoe. Hech yu'un muc sc'upimbe sc'ulejal ti egiptoetique yu'un laj sna' ti chc'o ac'batuc stojol yabtel yu'un ti Diose ti yan c'ac'al. 


text:
Yu'un oy xch'unojel yo'nton hech iloc' batel ti slumal Egipto. Mu yu'unuc ja' ixi' yu'un ti totil ajvalile yu'un ti ch-ilintaate. Ja' oy stsatsal yo'nton yu'un sq'uelojbe sat ti Diose laj ya'i, ja' ti mu xquilbetic sate. 


text:
<pb/>Yu'un oy xch'unojel yo'nton ti Moisese, hech laj yalbe ti xchi'iltaque ti c'alal chtal xa ti ch'ul abate: “Milic acarneroic. Ti xch'ich'ele ja' chabon ti sti' ti anaique yu'un hech mu xismilbucutic ti sba col jnich'ontique”, xut. Ja' q'uin Pascua sbi ic'ot cu'untic. 


text:
Yu'un oy xch'unojel yo'ntonic ti Moisese xchi'uc ti xchi'iltaque hech yu'un ijelavic batel ti o'lol nab, ja' ti Tsajal Nab sbie. Co'ol chaj c'u che'el taqui balumil laj ya'yic c'alal ixanavic ech'el ti o'lol nab. C'alal sc'an ch-ech'ic uc ti egiptoetique, te ichamic ti yut ho'. 


text:
<pb/>Yu'un oy xch'unojel yo'ntonic ti jchi'iltic ti vo'one hech yu'un ijin yal tal ti macte'ton yu'un ti Jericoe c'alal its'aqui yu'unic laj sjoyobtaic hucub c'ac'al. 


text:
Yu'un oy xch'unojel yo'nton ti jmulavil antse, ja' ti Raabe, hech muc xmilat ti c'alal imilat scotol ti xchi'iltaque ti mu xch'unojuque. Yu'un c'ux ti yo'nton ti jtatamoltic ti a sq'uelic ti balumile ti jbaele, ja' laj yic' ochel ti sna. 


text:
<pb/>Ta yutsil chcal ti hech yepal laj calboxuque. Oy to yan ti muc xacalbeique. Ja' sc'opilal ti Gedeone, ti Baraque, ti Sansone, ti Jeftee, ti Davide, ti Samuele, xchi'uc ti yan j'alc'opetic yu'un ti Diose. 


text:
Yu'un oy xch'unojel yo'ntonic hech ihu' yu'unic laj stsal totil ajvaliletic, toj laj spasic mantal, laj yilic ti ic'ot ti pasel ti c'usi i'albatic yu'un ti Diose. Oy imac ye jti'vanej bolometic muc xti'at. 


text:
Oy itic'atic ti muc'ta c'oc', muc xc'aq'uic yu'un. Oy icolic loq'uel muc yich' espada. Ti much'u mu'yuc yip x'elan i'ac'bat yip. Itsalvanic ti pleito. Laj snutsbeic batel ti yajsoldado ti yajcontraique. 


text:
Oy antsetic icha'cusesbat yol ti chamen xae. Oy i'ech' svocolic i'ilbajinat xchi'uc ti sbec'talique asta ichamic. Muc sc'anic mi chcoltaatic yu'un ja' tsc'an chcha'cusesat sventa sbatel osil. 


text:
Oy i'ac'batic ton hech ichamic, oy o'lol ituch'atic ti sierra. Oy ipasbatic proval yo'ntonic mi jamal chal ti xch'unoje, patil imilat ti espada. Oy mu'yuc sc'u'ic hech yu'un laj slapic snuculel carnero mi snuculel chivo. Me'onic ic'otic yu'un scoj ti ilbajinele, i'ech' svocolic, uts sbaic. 


text:
Ja' mu xtun yo'ntonic ti yan crixchanoetique. Ja' lum lec yo'ntonic lume. Muc xnaquiic lec. Ixanavic batel ti xocol balumil, ti vitsetic. Laj snac' sbaic ti pujul ch'enetic. 


text:
Lec sc'opilalic scotolic yu'un oy xch'unojel yo'ntonic. Muc to xich'ic scotol ti c'utic albil sc'opilal ti ch-ac'batic yu'un ti Diose. 


text:
Yu'un vo'one xchapanoj ti Diose ti jelaven yutsil ti co'ol chc'o quich'tic jcotoltic xchi'uc. Yu'un ma'uc no'ox sc'opilal stuquic. Yu'un tsta yorail tsts'aqui ti co'ol chquich'tic jcotoltic xchi'uc.<pb/>


text:
Yu'un ca'yojbetic sc'opilal ti ep ti much'utic jun yo'ntonic ti stojol ti Diose i'ech'ic li' ti balumile, hech yu'un ac'o jts'aclitic. Ja' lec ti jcomestic scotol ti c'utic chispajesucutique xchi'uc ti mulile ti bu chispajesucutic chca'itic ti jujunucutique. Jun co'ntontic ac'o anilajucutic hech chaj c'u che'el ti much'utic tstsal sbaic ti anile. 


text:
Sc'an ti te oy jsatic ti stojol ti Jesuse. Yu'un ja' laj yac'bucutic ti xch'unojel co'ntontique asta chc'o yac'bucutic scotol ti slajeb. Ja' laj sts'ic svocol ti cruz. Mu tsotsuc sc'opilal laj ya'i ti i'ac'at ti q'uexlal yu'un laj sna' ti más nichim no'ox yo'nton patil. Ti ora to te xa nacal ti sbats'ic'ob ti Diose yo' bu tspas mantal ti Diose. Te pasbil xa ti muc' ti Jesuse. 


text:
<pb/>Mu me xch'ay ti avo'ntonic ti ep its'ic yu'un contrainel yu'un icontrainat yu'un jmulaviletic ti scoj jmultic, hech mu xlaj yip avo'ntonic, hech mu xchibaj avo'ntonic mi hech chacontrainat. 


text:
¿Mi ich'ay xa ti avo'ntonic ti taq'uibilucutic hech chaj c'u che'el chich'ic taq'uiel ti col jnich'ontique? Yu'un hech albilucutic:<pb/>Nich'on, paso me ti muc' mi chayac'bot acial ti Cajvaltique yu'un chap'ijub.<pb/>Mu me xchibaj avo'nton yu'un ti chayac'bot aciale.<pb/> 


text:
Yu'un ti Cajvaltique chac'be acial scotol ti much'utic c'ux ti yo'ntone yu'un ac'o p'ijubuc.<pb/>Chijyac'bucutic acial jcotoltic, ho'ucutic ti yol snich'onucutique ti laj xa yic'ucutic ti stojole yu'un ac'o tojobucutic, ti xchie. 


text:
Yu'un mi laj xa yac'boxuc acial ti Diose yu'un chap'ijubique, yu'un yol snich'onoxuc ti Diose obi. ¡Bu xavil ti nich'onile ti mu xich' acial yu'un stot ti much'u mu xp'ijube! 


text:
Mi mu xayac'boxuc acial yu'un ti hech chap'ijubique hech chaj c'u che'el chac'be scotol xnich'nab, yu'un ma'uc atot obi. Ho'oxuque yu'un mu yol snich'onucot che'e. 


text:
Ti jtotic li' ti balumile yu'un ti laj xa yac'bucutic acial yu'un ti hech chijp'ijubucutique, hech laj jpastic ti muc'. ¿Mi ma'uc lec ti ech'em ti jch'untic ti c'utic chijyalbucutic ti Jtotic ti laj yac'bucutic jch'uleltique yu'un hech chijcuxiucutic sbatel osil? 


text:
Ti jtotic li' ti balumile atabil no'ox c'ac'al laj yac'bucutic acial, ja' no'ox ti c'u yepal laj sna'ique, laj yilique. Ja'uc ti Jtotic ti vinajele scotol sna' ti c'u yepal chijyac'bucutique. Hech yu'un ti hech chijyac'bucutic aciale, ja' sventa cutsilaltic sbatel osil. Yu'un hech toj co'ntontic chijc'ot hech chaj c'u che'el toj yo'nton. 


text:
C'ux chca'itic ti aciale hech yu'un mu jc'antic. Scotol ti much'u lec tsts'ic yu'une, ja' chlamantasbat ti yo'ntone, hech chtojob ti yo'ntone. Ja' tsots sc'opilal ti jch'untic ti c'utic chijyalbucutic ti Diose ti ja' yac'oj sba chisc'oponucutic ti ora to 


text:
Toj me chanopic hech mu xajoviic. Hech ch-an yipic uc ti much'u más mu'yuc yipique. Hech chalecubic acotolic. 


text:
<pb/>Ja' me xac'an ti jun avo'ntonic ti stojol scotol crixchanoetic. Ja' me xac'an uc ti toj avo'ntonic scotol ora. Yu'un mi mu'yuc yutsil co'ntontique, mu stac' chba jq'uelbetic sat ti Cajvaltique. 


text:
Q'uelic lec mi oy much'u tsc'an chchibaj yo'nton hech mu sta ti yutsil yo'nton ti chijyac'bucutic ti Diose. Coltaic me. Yu'un mi mu xch'ay ti co'ntontic ti c'utic c'otem ti pasel hech chbolib ti co'ntontique. Hech chbolib yo'ntonic yan quermanotic uc. 


text:
Junuc me avo'ntonic ti stojol ti Diose acotolic. Mu me hechuc avo'ntonic ti mu'yuc Dios ti avo'nton hech chaj c'u che'el ti Esaue. Ja' ti scoj jutuc no'ox ve'elil laj sjel ti bendicione ti sc'opilal ja' chich' stuque yu'un ja' banich'onil. 


text:
Ca'yojtic ti patil ti sc'an ti ac'o sutesbatuc tal ti bendicione, mu xa x'ac'bat. Muc xu' yu'un laj sutes xa yo'nton. Hovil ti laj yoc'ta sba yu'un. 


text:
<pb/>Na'ic me ti ma'uc nanopejic tal ti stojol ti bu puru xi'el chava'yique. Na'ic ti ja' nanopejic tal ti stojol ti bu jun no'ox yutsil scotol yu'un te chc'o avich'ic. Yu'un ma'uc nanopejic tal ti stojol ti vits ti muc stac' ti inopejic batel ti stojol ti jtatamoltique ti vo'one yo' bu itil ti c'oq'ue, yo' bu i'ic'ub ti osile ti sjoylejale, yo' bu oy tselov xchi'uc ic' xchi'uc chavuc, 


text:
yo' bu i'oc' corneta, yo' bu ic'opoj ti Diose. Scotol ti jtatamoltique ti laj ya'ibeic ti sc'ope laj sc'ambeic vocol ti mu xa me xc'oponat hech yan vuelta. 


text:
Yu'un muc xcuch yu'unic ti hech ipasatic ti mantale: “Mu me xanopejic tal ti stojol ti vits li'to. Manchuc mi aca', mi avacax, mi acarnero, ti chnopej talel ti stojol ti vits li'to, ta me x'ac'bat ton, ta me xmilat”, ti x'utatic yu'un ti Diose. 


text:
<pb/>Na'ic me ti ja' nanopejic tal ti stojol ti vits Sión xchi'uc ti muc'ta jteclum smeltsanoj ti Diose ti stalel cuxule, ja' ti ach' Jerusalene, ja' ti te oy ti vinajele, ja' ti te yac'oj sba chismalaucutic ep ti mil ti ch'ul abatetique. 


text:
Te p'ejambil sbi scotol ti jaylajunvo' snich'onucutic ti Diose yu'un te ono'ox chijc'otucutic. Te oy ti Diose ti ja' toj chchapanvane. Te oy uc ti xch'ulelic ti much'utic icolic xae, ja' ti toj yo'ntonic xae. 


text:
Te oy uc ti Jesuse ja' ti sventa ti oy ti ach' tratoe. Te oy uc ti xch'ich'el ti Jesuse ja' ti nijpocbat jmultic yu'une. Ti imal xch'ich'el ti Abele ac'o ac'batuc castigo ti much'u hech laj spase. Ti imal xch'ich'el ti Jesuse ac'o pasbatuc perdón ti much'u hech laj spase. 


text:
<pb/>P'ijanic me, mu me xap'ajic ti c'utic che'el chijyalbucutic ti ora to ti Diose. Mi muc xcolic ti jtatamoltique yu'un ti muc spasbeic ti muc' ti sc'op ti totil yu'unique li' ti balumile, ja' ti Moisese, ¡bu c'amba colucutic ti ho'ucutique mi mu jpasbetic ti muc' ti sc'op ti Jtotic cu'untique ti yac'oj sba chistaq'uiucutic tal c'alal ti vinajel ti ora to! 


text:
C'alal ic'opoj ti vo'onee, inic ti balumile. Ti ora to hech yaloj, jp'el sc'opilal chc'ot ti pasel: “Jun xa vuelta chnic cu'un ti balumile. Ma'uc no'ox ti balumile, ja' chnic uc ti vinajele”, xchi. 


text:
Yu'un “jun xa vuelta”, ti xchie, yu'un ja' chal ti chjinat scotol ti c'utic stac' chjinat ti pasbil yu'une. Hech yu'un ja' no'ox chcom ti c'utic mu stac' chjinat yu'une. 


text:
Yu'un ho'ucutic jc'opilaltic ja' chijyac'bucutic te ti jpastic mantal ti bu mu xjinate, ja' lec ti yutsil co'ntontic ac'o tunucutic yu'un ti Diose, ac'o calbetic vocol ti Diose, ac'o jpastic ti muc'. 


text:
Mu me xch'ay ti avo'ntonic ti tsc'an ti chac'uxubin ti much'utic ti mu xavojtiquinique. Yu'un oy much'u hech laj spas, oy bu ja' ch'ul abat laj yic' ochel ti snaic. Ja'to patil laj sna'ic. 


text:
<pb/>Na'ic me ti much'utic ochemic ti chuquele. Yu'un mi c'ux chava'yique, co'ol achi'inoj abaic ti vocol xchi'uc. Oyuc me ti avo'ntonic ti much'utic chich'ic ilbajinele yu'un chana'ic ti vocol chcuch avu'unic uc. 


text:
<pb/>Yu'un ti nanupunique, paso me ti muc'. Jun vinic chic' sbaic xchi'uc jun ants mu muliluc. Ma'uc mulil ti chchi'in sbaique. Ti much'utic chmulivajique manchuc mi yiloj smalal, mi mu yilojuc smalal, co'ol mulil. Ta ono'ox x'ich'batic sc'opic yu'un smulic yu'un ti Diose ti much'utic hech tspasique. 


text:
<pb/>Mu me xbic'taj avo'ntonic yu'un taq'uin. Nichimuc me avo'ntonic yu'un ti c'utic oy avu'une yu'un hech yalojbucutic ti Diose: “Mu xajcomesot. Scotol c'ac'al chajchi'inot”, xijyutucutic. 


text:
Hech yu'un xu' jamal xu' chcaltic:<pb/>Ja' Jcoltavanej cu'un ti Cajvaltique, muc un chixi'. Mu stac' xiyutun ti crixchanoetique, xijchi. 


text:
<pb/>Na'ic me ti much'utic sventainojoxuque, ja' ti laj xcholboxuc ava'yic ti sc'op Diose. Yu'un chavilic ti lec chloq'uic stuquic yu'un oy xch'unojel yo'ntonic, hech yu'un chambo yo'ntonic. 


text:
<pb/>Yu'un ti Jesucristoe mu xjel ti yo'ntone. Hech chac c'u che'el yo'nton volje, ja' no'ox hech ti ora to, ja' no'ox hech sbatel osil. 


text:
Mu me xach'ayic ti be yu'un yan c'op chava'yic. Yutsil yo'nton chijyac'bucutic yip co'ntontic ti Diose. Ma'uc ti jtatic yip co'ntontic yu'un ti c'utic ti jlajestic ti jujunucutique. Yu'un mi jutuc mu xlecubtasbat yo'ntonic ti much'utic tsots sc'opilal cha'yic ti c'utic ti jve'tic ti jujunucutique. 


text:
<pb/>Ti vo'one mu'yuc much'u laj sti'be sbec'tal ti carneroetic ti vacaxetique ti imilat yu'un sventa chch'aybat smulic scotol ti jtatamoltique xchi'uc ti paleetic yu'unique. Ja' no'ox hech ti ora to mu'yuc sc'opilal ti c'utic ti jve'tique. Ja' no'ox mi jch'unojtic ti laj yac' sba ti milel cu'untique ti Cajvaltique, ja' chijcolucutic. 


text:
Ti xch'ich'el ti carneroetic ti vacaxetic ti imilate, ja' laj yich' ochel ti jelaven ch'ul cuarto ti totil palee sventa stojol smulic. Ti sbec'talic ti carneroetic ti vacaxetique laj yich'ic batel nom to. Ba xchiq'uic. Mu teuc no'ox laj xchiq'uic ti bu inaquiique. 


text:
Ja' no'ox hech uc mu teuc icham ti yut jteclum ti Jesuse. Ja' te ba yich' vocol yech'el jteclum. Ja' hech itoj ti jmultique ti sventa xch'ich'el stuc. 


text:
Hech yu'un ti ho'ucutique ja' ac'o ba jtatic ti Jesuse. Ac'o jcomestic ti poco mantal ti jch'unojtique ti chijcolucutic yu'un laj jcuytique. Ac'o jts'ictic labanel hech chaj c'u che'el laj sts'ic labanel ti Jesuse. 


text:
Yu'un mu j'ech'eluc chijnaqui li' ti balumil li'to. Hech yu'un ti jmalatic chtal ti muc'ta jteclum yu'un te chijnaqui o. 


text:
Hech yu'un scotol c'ac'al ja' smoton Dios ac'o c'otuc cu'untic ti lec chcalbetic sc'opilal. Jamal ac'o caltic ti jpasojtic ti muq'ue. 


text:
Mu me xch'ay ti avo'ntonic ti tsc'an ti chac'uxubinvanique. Tsc'an ti chacolta yan xchi'uc ti c'utic oy avu'unique. Yu'un ja' hech smoton tsc'an ti Diose. Ja' lec yo'nton yu'un. 


text:
<pb/>Ch'umbeic smantal ti much'utic sventainojoxuque ti stojol ti Diose. Pasbo ti muc' sc'opic. Yu'un yac'oj sba chaxchabibot ach'ulelic yu'un tsna'ic ti ta ono'ox chc'o jac'batuc. Nichimuc me yo'ntonic avu'unic ac'o spasic hech. Mu me xavac'be yich' mul avu'unic. Mu yu'unuc hech más chlecub avo'ntonic mi hech chavac'be yich' mul. 


text:
<pb/>C'opombun Dios ti jtojoltutic. Jch'unojtutic ti lec co'ntontutic ti stojol ti Diose yu'un scotol ora ti jc'an ti jpastutic lequil abtel. 


text:
Hech chacalbe vocol yu'un ti chac'oponic Dios ti jtojol yu'un hech ti ora chicha'sut tal yan vuelta ti yo' bu oyoxuque. Hech laj yo'nton laj sc'opon ti carta ti quermanotique 


text:
Ti Diose ti chijyac'bucutic jun co'ntontique, ti laj xcha'cuses loq'uel ti ch'en ti Cajvaltic Jesucristoe, ja' ti lequil jq'uelcarnero cu'untique, ti sventa ti xch'ich'el yu'un ti tratoe ti chcom sbatel osile, chascoltaoxuc yu'un hech chapasic scotol lequil abtel. Hech chapasic c'usi tsc'an ti yo'ntone. Ja' chayac'boxuc ti avo'ntonic ti Diose ti sventa ti Jesucristoe ti c'usi lec yo'nton yu'un. Hech yu'un tspasat ti muc' sbatel osil. Jun yutsil ti hech chc'ot ti pasel. 


text:
<pb/>Quermanotac, avocoluc pasic me ti muc' ti hech chajtaq'uioxuque yu'un mu epuc laj jts'ibaboxuc. 


text:
Chacalbeic uc ti icol xa loq'uel tal ti chuquel ti quermanotic Timoteoe. Mi ital ti ora, te chtal jq'ueloxuc jcha'va'altutic. 


text:
<pb/>Chabanuc scotol ti much'utic sventainojoxuque ti stojol ti Diose xchi'uc scotol ti much'utic co'ol oyucutic ti stojol ti Diose xchi'uque. Chabanucot la xal uc ti quermanotic ti liquemic tal ti Italiae. 


text:
Ho'on Santiagoun, ho'on yabatun ti Diose xchi'uc ti Cajvaltic Jesucristoe. Chajc'oponoxuc ti carta, ho'oxuc ti co'ol jch'unojbetic sc'op ti Cajvaltique. Ho'oxuc ti buc no'ox oyoxuque, chajc'oponoxuc acotolic. Ja' sc'opilal chayac'boxuc sp'ijil avo'ntonic ti Diose, xchi 


text:
Yu'un chana'ic ti jujunoxuque, mi icuch avu'unic ti vocole ti sventa ti oy xch'unojel avo'ntonique, hech más ch-an yip avo'ntonic. 


text:
Hech yu'un ts'ico me ti vocole, hech ch-an lec yip ti avo'ntonique, hech scotol xu' avu'unic. Mi hech avo'ntonique, mu'yuc c'usi sc'an to avu'unic. 


text:
<pb/>Mi mu xana'ic c'usi lec chapasique, c'ambo ti Diose, hech chayac'boxuc ana'ic. Yu'un ti Diose yutsil yo'nton chijyac'bucutic jcotoltic ti c'utic chtun cu'untique. Mu sna' chp'ajvan ti Diose. 


text:
C'alal chac'ambeic ti Diose, ch'unic ti chayac'boxuque. Mi jutuc mu me xlo'laj avo'ntonic. Yu'un mi chlo'laj ti co'ntontique, c'uc no'ox ti jch'untic. Hech chaj c'u che'el ho' c'alal chnicat yu'un ti iq'ue, buc no'ox chlicat yu'un ti iq'ue. 


text:
Yu'un mi mu junuc co'ntontic ti jch'untic ti chiscoltaucutic ti Cajvaltique, hech mu baq'uinticuc chtojob cu'untic ti c'usi lec ti pasele. 


text:
Mi jc'ulejoxuc, quermano, nichimuc me avo'ntonic yu'un laj xa sbic'tajesoxuc ti Diose. Yu'un ti much'u jc'uleje j'oc' no'ox li' ti balumile xchi'uc ti sc'ulejale hech chaj c'u che'el ti jobele ti j'oc' no'ox oy xniche. 


text:
C'alal chc'uxub ti c'ac'ale, chq'uixnaj ti iq'ue, chtaquij ti jobele. Chlilej ti lum ti xniche. Hech chlaj ti st'ujumale. Ja' no'ox hech uc ti jc'uleje, c'alal yac'oj sba c'utic tsa'ilan, chcham. Ja' sc'opilal mu me xchibaj avo'ntonic mi chtal vocol, xchi 


text:
<pb/>Nichim no'ox co'ntontic mi icuch cu'untic ti vocole. Yu'un mi mu xchibaj ti co'ntontique, mi icuch cu'untic scotol, hech chquich'tic jmotontic, ja' ti jcuxlejaltic sbatel osile. Yu'un hech yaloj ti Diose: “Chcac'be xcuxlejal sbatel osil scotol ti much'utic c'uxun ti yo'ntonique”, xchi. 


text:
Hech yu'un mi chijsujat ti mulil scoj ti vocole, mu me xcaltic: “Dios ti chisujune”, mu me xijchi. Yu'un ti Diose mu xu' sujat ti mulil, hech yu'un mu sna' sujvan ti mulil. 


text:
Ti ho'ucutique scoj sbic'tal co'ntontic ti hech chijlaj ti sujel ti mulile. Jtuctic ti chbic'taj co'ntontic yu'un ti mulile, hech chislo'laucutic ti co'ntontique. 


text:
Mi chcac'tic stsac yip ti sbic'tal ti co'ntontique, hech ti jsa'tic jmultic. Mi laj stsac yip ti mulile, hech ch'ayel chijbat yu'un. 


text:
Scotol ti c'usi lec chquich'tique xchi'uc scotol ti chijlecubtasat yu'une, ja' chijyac'bucutic yal tal ti Jtotic Diose ti te oy ti vinajele. Ja' ti laj spas ti c'oq'uetique ti te oy ti vinajele. Ti c'oq'uetique ja' chjel ti squevale. Xu' chmacat ti squevale. Mu hechuc ti Jtotic Diose. Ti stuque mu xjel ti yo'ntone, hech yu'un mu sna' c'usi chopol chac' tal. 


text:
Yu'un hech laj sc'an ti Diose, hech yu'un primero laj xa jch'umbetic ti sc'ope ti ja' melele, hech yu'un sba yol snich'onucutic nijc'ot. Ti ho'ucutique yu'un sba yol snich'onucutic, ¡bu c'amba chopoluc ba yilucutic! Ja' sc'opilal ti mi melel ti jch'unojbetic sc'op ti Diose, lec scotol ti c'utic ti jpastique 


text:
<pb/>Hech yu'un, quermanotac, ti ep c'uxoxuc ti co'ntone, a'ibo me sc'op ti much'u chasc'oponote. Mu me ti orauc no'ox chac'opoj atuc. Mu me ti orauc no'ox cha'ilin. 


text:
Hech yu'un ac'o comuc avu'unic scotol ti c'utic chisbolibtasucutique xchi'uc scotol ti c'utic chopole ti tspasic ti crixchanoetique ti chavilique. Yu'un laj xa sts'un ti avo'ntonic ti sc'op ti Diose, hech yu'un ja' sc'an ti biq'uit chavac' abaic, ti chach'umbeic ti sc'ope. Yu'un ti sventa ti sc'op ti Diose chijcolucutic. 


text:
<pb/>Ch'umbeic spasel ti c'utic yaloj ti Diose. Yu'un mu tauc yutsil mi ja' no'ox chca'ibetic ti sc'op ti Diose. Yu'un mi hech ti jpastique, ti jlo'la jbatic. 


text:
C'alal chca'ibetic ti sc'op ti Diose, mi mu jch'untique, yu'un mu jch'untic ti oy jmultique. Ja' hech chaj c'u che'el laj jq'ueltic jsatic ti espejo. 


text:
Lec ti smantal ti Diose. Ja' chijyac'ucutic ti libre. Yu'un laj xa ca'itic, hech yu'un ja' lec ti chcac'tic ti co'ntontique. Yu'un mi mu xch'ay ti co'ntontic ti smantal ti Diose ti laj xa ca'itique, mi scotol ti jch'untique, hech chquich'tic ep bendición. 


text:
<pb/>“Jch'unoj”, mi chijchie, mi mu jpajestic ti quetique, ti jlo'la jbatic obi. Hovil ti jch'unojelucutic ti jcuy jbatique. 


text:
Mi melel ti jch'unojbetic sc'op ti Diose, ja' ti Jtotic cu'untique, ti jc'uxubintic ti much'utic chich'ic vocole, mi me'on ololetic, mi me'on antsetic. Mu xcac'tic chisbolibtasbucutic co'ntontic ti crixchanoetique. Mi hech ti jpastique, hech lec chijyilucutic ti Jtotique.<pb/>


text:
Quermanotac, yu'un jch'unojbetic sc'op ti Cajvaltic Jesucristoe, ja' ti jelaven yutsil yo'ntone, hech yu'un mu me jt'ujtic ti much'utic ti jpastic ti muq'ue. 


text:
Ac'o me jnoptic c'usi ti jpastic mi ch-ochic tal ti bu ti jtsob jbatique viniquetic cha'vo'ic, jun jc'ulej, jun me'on. Ti much'u jc'uleje, oy lec sc'u' spoc' xchi'uc oy chib oxib anillo ti sc'ob. Pasbil ti c'anal taq'uin ti yanilloe. Ti much'u me'one, poco xa sc'u' spoc' slapoj. 


text:
Mi ja' no'ox ti jpastic ti muc' ti much'u lec sc'u' spoq'ue, hech yu'un hech chcalbetic stuc: “Oy lec naclebal li'to. Li' chanaqui ho'oti”, chcutic. Mi mu jpastic ti muc' uc ti much'u me'one, hech yu'un hech chcalbetic: “Xu' chava'i lum toi, ho'oti”, chcutic. Mi mu xcalbetic hech, repenta chcalbetic: “Mi chac'an chanaquie, naclan li' ti sts'el cacane”, chcutic. 


text:
Mi hech ti jpastique, mu xtun, yu'un mu co'oluc ti jpastic ti muc'. Yu'un chopol ti c'usi ti jnoptique, hech yu'un ti hech ti jt'ujtique. 


text:
<pb/>Quermanotac, ti c'uxoxuc ti co'ntone, a'yo me ava'yic. Ja' t'ujbilic yu'un ti Diose ti much'utic mu'yuc sc'ulejalic li' ti balumile. Ja' sc'ulejalic ti oy lec xch'unojel yo'ntonique. Albilic sc'opilal yu'un ti Diose ti ch-ochic yo' bu tspas mantal ti Diose. Yaloj ti Diose ti te ch-och scotol ti much'utic c'ux ti yo'ntonic ti Diose. 


text:
Ti ho'oxuque mu apasojuc ti muc' ti me'onetique. Ja' chapasic ti muc' ti jc'ulejetique ti ja' chasmozoinoxuque, ti ja' chastic'boxuc amulic ti stojol ti juezetique. 


text:
<pb/>Hech ts'ibabil ti sun ti Diose: “C'ux me xava'i avecino hech chaj c'u che'el c'ux chava'i aba”, ti xchie. Ja' smantal ti ajvalil cu'untique, ja' ti Cajvaltique. Hech yu'un mi melel ti chach'unic ti mantal avi to ti ja' tsots sc'opilale, ja' c'ux ti avo'ntonic scotolic, manchuc mi jc'ulej, manchuc mi me'on. 


text:
Manchuc mi ihu' avu'un laj ach'umbe scotol ti yan smantal ti Diose, mi chap'aj junuc, laj xa ap'aj scotol obi. 


text:
Chacalbe c'u x'elan. Hech yalojbucutic ti Diose: “Mu me xamulivajic”, xchi. “Mu me xamilvanic”, xchi. Hech yu'un mi muc xijmulivaj, mi ja' no'ox nijmilvan, laj xa jp'ajbetic smantal ti Diose obi. Yu'un mu yanticuc yajval, yu'un jun no'ox ti much'u laj yale. 


text:
Hech yu'un lecuc me ti c'usi chcaltique, lecuc me ti c'usi ti jpastique yu'un chc'ot yich'bucutic jc'optic ti Diose ti sventa ti laj xa yac'ucutic ti libre ti Diose. 


text:
Yu'un mi mu xijc'uxubinvan ti ora to, hech mu xixc'uxubinucutic ti Diose ti c'alal chijyich'bucutic jc'optic. Mi chijc'uxubinvan ti ora to, hech chc'ot quich'tic c'uxubinel uc. Ja' sc'opilal ti hovil chcaltic ti jch'unojtique mi mu xvinaj ti cabteltique 


text:
<pb/>Quermanotac, hovil chcaltic ti jch'unojtique mi mu lecuc ti c'utic ti jpastique. “Jch'unoj”, mi chijchie, mi mu lecuc ti c'utic ti jpastique, mu xijcol. 


text:
Mi mu'yuc sc'u' spoc' jun quermanotic, mi mu'yuc c'usi chtun yu'un tsve' chquiltic, ¿mi lec mi chcalbetic: “Batan, mu me xavich' mul. Ba sa'o ac'u' apoc', ba mac'lino aba”, mi chcutique? Mi mu'yuc c'usi chcac'betic c'usi chtun yu'un ti sventa ti sbec'tale, hovil chcaltic ti jch'unojtique. 


text:
<pb/>Mi chavalbun: “Ho'oti, tsots sc'opilal chava'i ti lec ti avabtele. Ho'oni, ta yutsil ti oy xch'unojel co'ntone”, mi xavutune, hech yu'un chajac'bot c'u che'el chavac'bun jq'uel ti oy xch'unojel avo'ntone mi mu'yuc ti avabtele. Ti ho'one, yu'un lec ti cabtele, hech chaq'uel ti oy xch'unojel co'ntone. 


text:
“Jch'unoj ti jun no'ox ti Diose”, xachi. Chacuy ti ta yutsil. Hech xch'unojic uc ti xchi'iltac ti totil pucuje. Yu'un ti tsna' ti jun no'ox ti Diose ti xchi'iltac ti totil pucuje, mu yu'unuc nichim no'ox yo'ntonic. Chi'ic yu'un ti Diose. 


text:
Ti jtotic Abrahame yu'un laj yac'be smoton ti Diose, ja' ti snich'one, ja' ti Isaaque, te ti bu scajaneb smoton ti Diose, hech yu'un toj yo'nton ti Abrahame laj yil ti Diose ti sventa ti yabtele. 


text:
Ava'i x'elan. Yu'un oy xch'unojel yo'nton, hech yu'un laj spas c'alal hech i'albat yu'un ti Diose. Hech ivinaj ti melel ti oy xch'unojel ti yo'ntone. 


text:
Hech ivinaj uc ti melel ti sc'opilale ti ts'ibabil ti sc'op ti Diose: “Ti Abrahame laj xch'un scotol ti chc'ot ti pasel ti c'utic i'albat yu'un ti Diose, hech yu'un toj yo'nton i'ilat yu'un ti Diose”, xchi ts'ibabil. Hech its'ibabat sc'opilal uc: “Lec laj sc'opon sbaic xchi'uc ti Diose xchi'uc ti Abrahame”, xchi ts'ibabil. 


text:
<pb/>Ava'i x'elan. Ma'uc no'ox ti sventa xch'unojel co'ntontic ti toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose. Ja' tsc'an uc ti lec ti c'utic ti jpastique, hech toj co'ntontic chijyilucutic ti Diose. 


text:
Hech ono'ox uc ti Rahabe, ja' ti jmulavil antse. Toj yo'nton ti Rahabe laj yil ti Diose ti sventa ti yabtele. Ja' laj yic' ochel ti sna ti yabat ti Josuee. Patil laj stac batel ti yan be. 


text:
Yu'un ti cuxulucutic li' ti balumile, yu'un oy jch'uleltic, yu'un oy jbec'taltic. Ti manchuque mu cuxulucutic. Ja' no'ox hech uc yu'un chijcuxi sbatel osile, ja' tsc'an ti oy xch'unojel co'ntontic. Ja' tsc'an uc ti lec scotol ti c'utic ti jpastique. Hech chijcuxiucutic. Mi mu hechuc ti jpastique, mu xijcuxiucutic sbatel osil.<pb/>


text:
Quermanotac, mu me epuc cha'ochic ti jchanubtasvanej. Na'ic me ti ho'ontutique ti ochemuntutic ti jchanubtasvaneje, ja' más ep chc'ot yich'buntutic jc'optutic ti Diose. 


text:
Jcotoltic oy to ep chijelavucutic. Ja' más ep chijelavucutic xchi'uc ti quetique. Mi oy much'u mi jp'eluc mu xjelav xchi'uc ti sc'ope, ja' toj ti viniquil obi. Xu' tspas ti mantal scotol ti sbec'tale. 


text:
Nopo ava'yic ti c'u che'el chcac'betic spreno ti jca'tique, hech chixch'umbucutic jmantaltic. Manchuc mi biq'uit ti preno ti chcac'betique, ja' tsots sc'opilal yu'un hech chixch'umbucutic ti bu ti jc'an chijbate. 


text:
Nopo ava'yic c'u x'elan ti barcoetique ti chanav ti ba ho'. Manchuc mi biq'uit ti spajesbile, xu' tspajes. Manchuc mi muc'ta barcoe, manchuc mi tsots chnet'at batel yu'un ti iq'ue, xu' yu'un ti yajvale yu'un oy spajesbil. Hech yu'un buc no'ox tsc'an xu' yu'un ti yajvale. 


text:
Ja' no'ox hech uc ti quetique, biq'uit, pero tsoquesvan. Nopo ava'yic ti c'u che'el ch-epaj ti biq'uit c'oq'ue. Ti ora no'ox ch-epaj batel. Ti c'alal chtup' ti c'oq'ue, ep xa ilaj ti te'etique. 


text:
Ja' no'ox hech uc ti quetique, ep tsoquesvan. Yu'un jtaleltic ti c'utic chopol chloc' ti quetique. Mu'yuc c'usi yan ti jbec'taltic ti hech chisbolibtasucutique, ja' no'ox ti quetique. Ja' tsbolibtas scotol yantic uc ti jayib c'ac'al li' cuxulucutique. Ja' chloc' tal ti co'ntontic ti c'utic chopol chcaltique. Ja' xch'amunoj ti quetique ti pucuje yu'un ti hech chcaltique. 


text:
Scotol chonetic xchi'uc c'utic xcotetic ti lum xchi'uc mutetic xchi'uc choyetic, scotol abatimbilic. Scotol crixchanoetic yabatinojic. 


text:
Ti quetique mi junuc mu'yuc much'u xu' chabatin. Mu xpaj cu'untic ti sbolile. Ti orachone yu'un oy veneno ti ye hech yu'un mi chisti'ucutique, chijcham ti ora. Ja' no'ox hech uc ti ho'ucutique, mi chopol ti c'utic chloc' ti quetique, ja' jmilvanej nijc'ot xa obi, yu'un ja' tsbolibtas ti crixchanoetique. 


text:
Ti quetic chcalbetic vocol ti Diose, ja' ti Jtotique. Ti quetic chcutic ti much'utic co'ol crixchanoucutic xchi'uque, ti co'ol hech chaj c'u che'el ti Diose. 


text:
Jun no'ox ti quetique pero chib ti c'op ti chloq'ue. Chloc' lequil c'op xchi'uc bol c'op. Quermanotac, mu xtun mi hech ti jpastique. 


text:
Nopo ava'yic mi xu' chloc' tal cha'tos ti ho'e ti jun no'ox sat ho'. ¿Mi xu' tscap sbaic xchi'uc ti bu leque xchi'uc ti bu chi'e? 


text:
Quermanotac, nopo ava'yic uc mi xu' chac' sat durazno ti manzana te'e, mi xu' chac' sat manzana ti tsits. Hech ono'ox uc ti bu lec ti ho'e, mu xloc' tal chi' te o. Ja' sc'opilal ti c'u x'elan ti sp'ijil co'ntontique ti chijyac'bucutic ti Diose 


text:
<pb/>Mi p'ijoxuc, mi oy arazonic, chavaq'uic ti q'uelel ti oy sp'ijil ti avo'ntonique. Hech lec scotol ti c'utic chapasique. Hech mu xatoy abaic ti xu' avu'unique. 


text:
Mi ja' no'ox toyol avo'nton yu'un chavac' ti q'uelel ti xu' avu'unic atuquique, mu me xacuy ti p'ijote. Mu me xacuyic ti ach'unojbeic ti sc'op ti Diose ti ja' melele. 


text:
Mu hechuc ti sp'ijil co'ntontique ti chijyac'bucutic ti Diose. Ja' no'ox ti jpastic hech chaj c'u che'el tspas ti crixchanoetique. Ja' no'ox ti jch'untic c'usi tsc'an ti jbec'taltique. Ja' no'ox ti jch'untic uc c'usi tsc'an ti pucuje. 


text:
Yu'un mi ja' no'ox toyol co'ntontic yu'un chcac'tic ti q'uelel ti xu' cu'untic jtuctique, hech mu xtojob cu'untic ti c'usi lec ti jpastique. Ja' no'ox chc'ot ti pasel cu'untic ti c'usi chopole. 


text:
Ti sp'ijil co'ntontique ti chijyac'bucutic ti Diose, ja' puru lec ti c'usi ti jpastique. Mu jc'antic pleito. Biq'uit chcac' jbatic. Ja' ti jch'untic mantal. Chijc'uxubinvan. Chijcoltavan. Toj ti jnoptic. Mu xijlo'lavan. 


text:
Yu'un ti chlic pleito avu'unique, yu'un ti chlic c'op avu'unique, ¿mi ma'uc yu'un ti mu xapajesic ti sbic'tal avo'ntonique? 


text:
Oy c'usi chac'anic. Mu x'an avu'unic. Hech yu'un chavilinta ti yane. Más chbic'taj avo'ntonic. Mu'yuc c'usi chavich'ic. Chaliquesic c'op, chacontrain abaic. Mu xataic ti c'usi tsc'an ti avo'ntonique yu'un mu xac'ambeic ti Diose. 


text:
C'alal chac'ambeic ti Diose, mu xayac'boxuc yu'un chopol avo'ntonic, yu'un ja' chach'umbeic smantal ti abec'talique. 


text:
Hech chaj c'u che'el mu junuc yo'nton ti stojol ti smalale ti antse ti chmulave, ja' no'ox hechoxuc uc ti ho'oxuque, mu junuc avo'ntonic ti stojol ti Diose. ¿Mi muc ti jcontraintic uc ti Diose mi ti jch'untic ti c'usi tsc'an ti jbec'taltique hech chaj c'u che'el tspasic ti crixchanoetique? Hech yu'un mi ja' no'ox ti jc'antic ti jch'untic ti c'usi tsc'an ti jbec'taltique hech chaj c'u che'el tspasic ti crixchanoetique, ja' yajcontra Dios chijc'ot uc. 


text:
Mu me jcuytic ti hovil no'ox hech chal ti sun ti Diose: “Mu jc'an ti chavajvalin yan. Jtuc no'ox chavajvalinun”, ti xchi ti Diose. 


text:
Yu'un hech tsc'an ti Diose ti chcajvalintique, hech yu'un ti Diose chijyac'bucutic yutsil co'ntontic yu'un hech xu' cu'untic chcajvalintic stuc no'ox. Hech yu'un ti hech chale: “Ho'on Diosun, ti jcontrain ti much'utic tstoy sbaique. Ja' chcaq'uilambe yutsil yo'ntonic ti much'utic mu stoy sbaic ti jtojole”, ti xchie. 


text:
Hech yu'un ac'o sventaimboxuc avo'ntonic ti Diose. Contraino ti pucuje, hech chjatav batel ti atojolic. 


text:
Nopejanic tal ti stojol ti Diose hech chnopej uc ti atojolic ti Diose. Ho'oxuc ti chopol ti c'usi laj xa apasique, comesic, pasic me ti c'usi leque. Ho'oxuc ti mu junuc avo'ntonic ti stojol ti Diose, ac'o ti poquel avo'ntonic, ja' xavajvalinic stuc no'ox ti Cajvaltique. 


text:
Na'ic me ti chopol ti hech laj apasique, ich'ic mul, oc'tao abaic. Ho'oxuc ti chatse'inic ti ora to, oc'anic me. Ho'oxuc ti nichim no'ox avo'ntonic ti ora to, ich'ic me mul. 


text:
Bic'tajanic me ti stojol ti Diose, hech lec chayiloxuc. Ja' sc'opilal mu me xanopbe smul avermano, xchi 


text:
<pb/>Quermanotac, mu me xanopbe abaic amulic. Ti much'u chopol chc'opoj yu'un ti yermanoe yu'un tsa'be smul ti yermanoe, ja' mu tsotsuc sc'opilal cha'i ti hech yaloj ti Diose ti “c'ux me xava'i abaic”, ti xchie. Yac'oj sba tst'uj ti bu tsots ti mantale xchi'uc ti bu mu tsotsuc ti mantale tscuy. Mi hech ti jt'ujtique, yu'un mu jch'unojticuc ti mantaletic obi. Ho'ucutic juezucutic ti jcuy jbatic. 


text:
Jun no'ox ti much'u laj yal ti mantaletique, jun no'ox ti jueze, ja' ti Diose. Ja' xu' yu'un chiscoltaucutic, ja' xu' yu'un chac' ti ch'ayel chijbatucutique. Ti ho'ucutique ¡much'ucutic ti jcuy jbatic yu'un ti ti jsa'betic smul yane! Ja' sc'opilal ti mu jna'tic mi cuxulucutic to oc'om 


text:
<pb/>A'yo ava'yic ti ho'oxuque ti hech chavalique: “Batic ti ora to o mi oc'om ti jteclum ti laj caltique. Te chijalejucutic junuc habil. Te chba chonilajucutic, te chba manilajucutic, hech ti jpastic ep canal”, xavut abaic. 


text:
Mu xana'ic mi cuxuloxuc to oc'om. Yu'un ti ho'ucutique ja' hech chaj c'u che'el lumal toc ti ora no'ox chch'aye. Ja' no'ox hech uc ti ho'ucutique, j'oc' no'ox li'oyucutique, ti ora no'ox chijch'ay. 


text:
Hech yu'un ja' tsc'an ti hech chavalique: “Mi tsc'an ti Diose ti cuxulucutic toe, hech ti jpastic”, xachiic. Ja' lec obi. 


text:
Ti ho'oxuque chatoy abaic ti stojol ti Diose yu'un ti hech chachapanique. Yu'un ti hech chatoy abaique, ja' mulil. 


text:
Hovil ti oy sc'ulejalique, c'a'em xa chil ti Diose. Hovil ti oy sc'u' spoq'uique, co'ol chil ti Diose ti bu sepbil xa yu'un chon. 


text:
Hovil ti te busul ti staq'uinique, co'ol chil ti Diose xchi'uc ti bu cuxiben xae yu'un mu xtunic yu'un ti Diose xchi'uc ti staq'uinique. Mu xilic ti mu'yuc stuic xchi'uc ti staq'uinique ti ch-ilatic yu'un ti Diose. Hovil ti batem ti yo'ntonic tstsob sc'ulejalic ti ora to. Ja' no'ox tscajtsobic ti svocolique ti chc'ot yich'ique c'alal mi laj sta yorail chchapanvan ti Diose. Yu'un ch-ochic ti c'oc' sbatel osil. 


text:
Taca xu' chc'opoj ti staq'uine, “ho'onun staq'uinun ti yaj'abtel ti cajvale ti ja' ic'ajovaj yu'une. Yu'un mu ts'acaluc laj stoj ti yaj'abtele”, xchi ti hechuque. Ti Cajvaltic Diose, ti smacojucutic jcotoltique, ya'yoj ti hech laj yalbe ti yajvale ti j'abteletique ti “mu ts'acaluc laj atojun”, xutic. 


text:
Ja' batem ti yo'ntonic ti lec ch-ech'ic stuquic li' ti balumile. Ja' batem ti yo'ntonic tspasic ti c'usi tsc'an ti sbec'talique. Ja' hech chaj c'u che'el ti chitome. Ti chitome batem yo'nton tsnojes xch'ut. Hovil, mu yu'unuc hech chcuxi o. Mi ijup' leque, ja' chlic milatuc. Ja' no'ox hechic uc, hovil ti batem ti yo'ntonic ti chch'unic ti c'usi tsc'an ti sbec'talique. Mu yu'unuc hech chcuxiic sbatel osil. Ja' chlic milatuc uc. Sbatel osil ibatic o. 


text:
Tstic'beic smul ti much'u mu'yuc smule. Chlic smilic. Mi jutuc mu'yuc c'usi chopol chal ti much'u chmilate. Ja' sc'opilal junuc me avo'ntonic malaic ti c'usi ora chtal ti Cajvaltique, xchi 


text:
<pb/>Hech yu'un, quermanotac, junuc me avo'nton malaic ti c'usi ora chtal ti Cajvaltique. Nopo ava'yic ti c'u che'el tsmala tsatin yovol sts'unub ti much'u ch-avolaje. Jun yo'nton tsmala yu'un sna' mi i'ech' ti yorail ti ho'e, iyijub xa ti xchobe, hech yu'un chlic sc'aj. 


text:
Ja' no'ox hechoxuc uc, junuc me avo'ntonic malaic. Ac'o oyuc yip avo'ntonic yu'un po'ot xa chcha'sut tal ti Cajvaltique. 


text:
Quermanotac, mu me xatic'be abaic amulic yu'un ti chavich'ic vocole, yu'un hech mu xc'ot yich'bot ac'op. Na'o me ti chtal xa ti jchapanvanej cu'untic jcotoltique. 


text:
Quermanotac, na'ic me c'u x'elan yo'ntonic ti j'alc'opetic yu'un ti Diose, ja' ti much'utic ch'amumbil yeic ti vo'one yu'un chalbeic sc'opilal ti Cajvaltique. Lec icuch yu'unic ti vocole yu'un oy lec stsatsal yo'ntonic. Hech yu'un ja' lec ti hech ti jpastic uc. 


text:
Ti much'utic icuch yu'unic ti vocole, “nichim no'ox yo'ntonic obi”, xijchi. Ava'yojbeic sc'opilal ti Jobe ti yu'un oy stsatsal yo'nton hech yu'un icuch yu'un ti vocole. Chana'ic ti yu'un icuch yu'un ti vocole, hech yu'un patil ep i'ac'bat bendición yu'un ti Diose. Yu'un ti Diose stalel chc'uxubinvan, hech yu'un laj xc'uxubin ti snich'one, ja' ti Jobe. 


text:
<pb/>Quermanotac, ja' primero tsc'an chapasic avi to. Mu me much'u tsva'an rextico. Mu me xava'an ti rextico ti vinajele xchi'uc ti balumile. Tojuc me ti ac'opique. “Cuy”, mi xachie, ac'o c'otuc ti pasel avu'un. “Mu xu'”, mi xachie, meleluc me ti c'usi chavale. Yu'un hech mu xata amul ti stojol ti Diose. 


text:
<pb/>Mi oy chavich'ic vocol, c'oponic ti Diose. Mi nichim no'ox avo'ntonic, q'uejinanic yu'un ti Diose. 


text:
Mi jchameloxuc, iq'uic tal ti ancianoetique te ti templo avu'unique. Ac'o sjaxboxuc aceite ti sventa ti Cajvaltique, ac'o sc'oponic Dios ti atojolic. 


text:
Ti sventa ti xch'unojel yo'nton ti much'u tsc'opombe Dios ti stojol ti jchamele, hech chcol. Chcol yu'un ti Cajvaltique. Mi staoj smul ti much'u icole, ja' chch'aybat smul uc. 


text:
Hech yu'un jamal albo abaic amulic, ti mulil ti tsc'an chastsalot chava'ie. C'opombo abaic Dios ti atojolic, hech chlamaj achamelic uc. Ti much'u toj ti yo'ntone oy yip ti sc'ope c'alal jun yo'nton tsc'opon ti Diose. Scotol xu' yu'un. 


text:
Ti jtotic Elías ti vo'one co'ol crixchanoucutic xchi'uc. Ja' jun yo'nton laj sc'opon Dios yu'un mu me xtal ho'. Hech yu'un o'lol xchanibal habil muc xac' ho' li' ti jlumaltique. 


text:
Lic sc'opon Dios yan vuelta hech ital yan vuelta ti ho'e ti vinajel. Hech lic yac' sat ti yovol sts'unubique. 


text:
<pb/>Quermanotac, mi oy much'u ichibaj yo'nton ti te achi'inojique, ti much'u chba sutesbe yo'ntone 


text:
ac'o sna' ti yu'un laj sutesbe yo'nton yu'un smul ti much'u oy smule, laj yac'be scomes ti be ti bu stamoje. Hech laj scolta yu'un mu ch'ayeluc chbat. Hech ep ich'ay mulil ti sventa.<pb/>


text:
C'alal mu to oyuc ti vinajele ti balumile, stalel te ono'ox oy ti much'u tal yalbucutic c'u x'elan yo'nton ti Jtotic Diose. Te ono'ox oy xchi'uc ti Jtotic Diose. Ja' Dios ti tal yalbucutique. 


text:
Stuc ja' j'ac'cuxlejal. Yu'un laj yac'bucutic jna'tic ti ja' chijcuxiucutic sbatel osil ti sventa, hech yu'un ja' c'oc' ic'ot cu'untic ti ho'ucutic ti li'oyucutic ti balumile ti oyucutic ti ic' osil ti scoj ti mulile. 


text:
Ja' hech chaj c'u che'el ti c'oq'ue chac' squeval ti ic' osil mu xtup' yu'un ti ic' osile, ja' no'ox hech manchuc mi mu xc'anat yu'un crixchanoetic, ja' yac'oj sba chijyac'bucutic jcuxlejaltic sventa sbatel osil. Ja' sc'opilal ti laj yich' sbec'tal ti Snich'on ti Diose 


text:
<pb/>Yu'un c'alal yac'oj sba chcholbat sc'opilal yu'un ti Juane, chtal xa ti balumil ti c'oq'ue, ja' ti j'ac'cuxlejale, ja' ti chijp'ijub ti sventae. 


text:
I'ay ti balumil. Ti balumile ja' pasbil yu'un. Muc x'ojtiquinat yu'un ti crixchanoetique ti li'oyic ti balumile. 


text:
Tal xchi'inuntutic ti ho'ontutic ti yelnich'onuntutic ti Israele, ti ho'ontutic ti t'ujbiluntutic yu'un ti vo'one. Mu laj jpastutic ti muc'. 


text:
Pero scotol ti much'u ipasvan ti muq'ue, ja' ti much'utic laj xch'unic ti ja' ac'bil yabtel yu'un ti Diose ti ja' Jcoltavanej cu'untic ic'ot, albil sc'opilal ti yol snich'on Dios ic'otic. 


text:
Ti much'u hech inich'ontasatic yu'un ti Diose, mu xco'olaj xchi'uc hech chaj c'u che'el ti inich'ontasatic yu'un stot sme'. Yu'un ja' no'ox sventa xcuxlejalic li' ti balumile. Yu'un ja' no'ox hech laj sc'an yo'ntonic, laj sc'an sbec'talic ti stot sme'ique. Ja'uc ti chnich'ontasatic yu'un ti Diose, ja' sventa sbatel osil. 


text:
<pb/>Ti much'u tal yalbucutic c'u x'elan yo'nton ti Jtotic Diose laj yich' sbec'tal. Tal xchi'inuntutic, ho'ontutic ti yelnich'onuntutic ti Israele. Ja' ti Jesucristoe. Laj jq'ueltutic ti jelaven sp'ijile. Ja' jelaven sp'ijil yu'un ja' Snich'on ti Jtotic Diose. Jun no'ox Snich'on oy ti Jtotic Diose. Nojem ti yo'nton ti yutsil yo'ntone. Nojem ti yo'nton ti toj chc'opoje. 


text:
Ti Juane laj xcholbe sc'opilal. Tsots ic'opoj ti Juane, hech laj yal: ―Li'to ja' ti much'u laj calboxuc ava'yic sc'opilal ti much'u patil chtale. Ja' tsots yabtel yich'oj, xichi. Ho'oni mu tsotsuc cabtel quich'oj. Yu'un c'alal mu to oyucun, stalel te oy stuc, xichi ―xchi ti Juane. 


text:
<pb/>Nojem ti yo'nton ti yutsil yo'ntone. Jcotoltic oy quich'ojbetic. Yac'oj sba chijyac'bucutic yutsil co'ntontic. 


text:
Ho'ontutic ti judiountutique ti sventa ti antiguo jtatamoltutic Moisese laj ca'ibetutic ti smantal ti Diose. Ti sventa ti Jesucristoe laj quiltutic ti oy yutsil yo'nton ti Diose cu'untic jcotoltic. Ja' ti sventa ti Jesucristoe ti hech laj ca'itutic ti sc'op Diose ti ja' melele. 


text:
Mi junuc mu'yuc much'u sq'uelojbe sat ti Diose. Ti Snich'on ti Diose, jun no'ox snich'on oy, ja' ti lum c'uxubimbil yu'un ti Jtotic Diose, ja' laj xa yac'bucutic cojtiquintic c'u x'elan ti Diose. Ja' sc'opilal ti Jesuse ti icholbat yu'un ti Juane, ja' ti laj yac' ich' ho'e (Mt. 3:11‑12; Mr. 1:7‑8; Lc. 3:15‑17) 


text:
<pb/>Ti jchi'iltutique ti te oyic ti Jerusalén ho'ontutic ti co'ol judiountutic xchi'uque, ja' laj staquic talel paleetic xchi'uc levitaetic, ja' ti oy yabtelic uc te ti templo te ti Jerusalén. Ja' tal sjac'beic ti Juane: ―¿Much'uot ho'oti? ¿Mi ho'ot ti ac'opilal chatale? ―xchi c'otel. 


text:
<pb/>Jamal laj yal ti Juane: ―Ho'oni mu Cristoucun, mu ho'ucun jcoltavanejun ti sc'opilal chtale ―xchi xtac'av ti Juane. 


text:
<pb/>Laj xcha'jac'beic nixtoc: ―¿Much'uot? ¿Mi Eliasot? ―xchiic. Itac'av ti Juane: ―Mu ho'ucun ―xchi xtac'av ti Juane. ―¿Mi mu ho'ucot ti j'alc'opot yu'un ti Diose ti jmalatutique? ―xchi sjaq'uic. ―Mu ho'ucun ―xchi xtac'av ti Juane. 


text:
<pb/>Laj sjac'beic: ―¿Much'uot che'e? Albun ca'itutic hech chcalbetutic ti much'utic laj stacuntutic talele. ¿C'usi avabtel? Albun ca'itutic che'e ―xchiic. 


text:
<pb/>Itac'av ti Juane: ―Ho'on jc'opilal ti laj yal ti Isaíase ti vo'one. Hech laj yal:<pb/>Chtal ti much'u tsots chc'opoj ti xocol balumil.<pb/>Hech chal:<pb/>“Chtal xa ti Cajvaltique, hech yu'un comesic ti c'usi chasbolibtasoxuque”, xchi, xchi ti Isaíase. Ja' jc'opilal ―xchi ti Juane. 


text:
Hech yu'un laj sjac'beic ti Juane: ―¿C'u yu'un chavac' ich'ho' mi mu Cristoucot, mi mu Elíasucot, mi mu j'alc'opucot yu'un ti Diose? ―xchi sjaq'uic. 


text:
<pb/>Itac'av ti Juane: ―Ho'oni ja' no'ox cabtel chcac' ich'ho'. Ja'uc ti much'u tsots yabtel yich'oje te achi'inojic. Mu xavojtiquinic. 


text:
Ja' ti much'u patil chtale. Ho'oni mu'yuc cabtel ti stojol. Ma mi sjitumbeluc yaq'uil sempat, mu'yuc c'usi xu' ti jcolta mi jutuc ―xchi xtac'av ti Juane. 


text:
<pb/>Hech ic'ot ti pasel ti balumil Betábara sbi te ti jech uc'um Jordán, ja' ti bu laj yac' ich'ho' ti Juane. Ja' sc'opilal ti ja' scarnero ti Diose ti Jesuse 


text:
<pb/>Ti yoc'omal laj yil ti Juane ti chtal ti stojol ti Jesuse. Ti Juane hech laj yalbuntutic, ho'ontutic ti te jchi'inojtutique: ―Q'uelo avil, li' chtal ti much'u ac'bil yabtel yu'un ti Diose. Ja' scarnero ti Diose ti chmilat yu'un hech chch'ay ti jmultique jcotoltic xchi'uc ti sjoylejal balumil ―xiyutuntutic―. 


text:
Li'to ja' ti laj jcholboxuc sc'opilale. Hech laj cal: “Ja' patil chtal ti much'u baejem cu'une. Yu'un c'alal mu to oyucun, stalel te oy stuc”, xichi ―xiyutuntutic ti Juane. 


text:
<pb/>Hech laj yal uc ti Juane: ―Ho'on uqui muc xcojtiquin jtuc ti ja' ti Jcoltavanej cu'untic jcotoltique. Ja'to c'alal laj yac'bun quil ti Diose, ja'to laj cojtiquin. Yu'un ti nital ho'oni, ti tal cac' ich'ho'e, yu'un hech chavojtiquinic, ho'ucutic ti yelnich'onucutic ti Israele ―xiyutuntutic ti Juane. 


text:
<pb/>Hech laj yal uc ti Juane: ―Laj quil iyal tal ti vinajel ti Ch'ul Espíritue. Jun to culajte x'elan te ic'ot ti stojol. Te icom. 


text:
Ho'oni muc xcojtiquin. Ti Diose ti ja' laj yac'bun cabtele yu'un tal cac' ich'ho', hech laj yalbun: “Ti much'u chc'ot ti stojol ti Ch'ul Espíritue, te chavil chcom ti stojol, ja' ti much'u chayac'boxuc avich'ic ti Ch'ul Espíritue”, xiyutun ―xchi ti Juane―. 


text:
Ho'on quiloj. Calojboxuc ava'yic ti ja' ti Snich'on ti Diose avi to ―xiyutuntutic ti Juane. Ja' sc'opilal ti lic yic' ti primero yajchanc'opetique ti Jesuse 


text:
<pb/>Ti yoc'omal te jchi'inojtutic ti Juane cha'vo'untutic ho'ontutic ti yajchanc'opuntutic ti Juane. 


text:
Ti Juane laj yil te chanav ech'el ti Jesuse. Hech laj yalbuntutic ti Juane: ―Q'uelo avil, ja' scarnero ti Diose ―xiyutuntutic. 


text:
<pb/>C'alal laj ca'itutic ti hech laj yal ti Juane, ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique laj jts'aclitutic batel ti Jesuse ti cha'vo'untutique. 


text:
Ti Jesuse laj sjoyp'in sba. Laj yil te xa xibatutic ti spat. Laj sjac'buntutic: ―¿C'usi chasa'ic? ―xiyutuntutic. Nitac'avtutic: ―Rabí, ¿bu nacalot? ―xichitutic. (Ja' Rabí co'ol sjam xchi'uc Maestro.) 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbuntutic: ―La' q'uelo avil ―xiyutuntutic. Laj jchi'intutic batel, ba jq'ueltutic bu nacal ti Jesuse. Te laj jchi'intutic ti vayel yu'un tsc'an xa chib ora ch-ic'ub ti osile. 


text:
<pb/>Ti jchi'il ti co'ol laj ca'ibetutic sc'op ti Juane xchi'uque, ti co'ol laj jts'aclitutic batel ti Jesuse xchi'uque, ja' Andrés sbi. Ti Andrese oy sbanquil. Simón Pedro sbi ti sbanquile. 


text:
Ti ora ba sta ti sbanquile, ja' ti Simone. C'ot yalbe: ―Jtaojtutic xa ti Mesíase ―xchi. (Ja' Mesías co'ol sjam xchi'uc Cristo, ja' ti ac'bil yabtel yu'un ti Diose ti chijcol yu'une.) 


text:
<pb/>Ti Andrese laj yic' tal ti stojol ti Jesuse ti sbanquile. Ti Jesuse laj sq'uelbe sat ti Simone, hech laj yalbe: ―Ho'ot Simonot, snich'onot Jonás. Cefas chacac'bot abi ―xchi. (Ja' Cefas ti jc'optutique ja' Pedro ti griego-c'op. Ja' ton xchi ti sbi ti i'ac'bate.) Ja' sc'opilal ti laj yic' yu'un ch-och ti yajchanc'op ti Felipee xchi'uc ti Natanaele 


text:
<pb/>Ti yoc'omal laj snop ti Jesuse ti chbat ti estado Galilea. C'alal mu to chloc' batel, laj sta jun jchi'iltutic, ho'ontutic ti co'ol judiountutic xchi'uque. Felipe sbi ti vinique. Hech laj yalbe: ―La' chi'inun batel ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ti Felipee liquem tal ti jteclum Betsaida sbi. Co'ol slumal xchi'uc ti Andrese xchi'uc ti Pedroe. 


text:
Ti Felipee ba sa' ti Natanaele. C'ot yalbe: ―Jtaojtutic xa ti much'u ts'ibabil comel sc'opilal ti sun ti antiguo jtatamoltic Moisese xchi'uc ti sun ti j'alc'opetic yu'un ti Diose. Ja' Jesús ti liquem tal ti Nazarete. Ja' snich'on ti Josee ―xchi. 


text:
<pb/>Lic tac'avuc ti Natanaele: ―Mu'yuc bu chca'itic ti oy much'u lec chloc' tal ti Nazarete ―xchi. Itac'av ti Felipee: ―La' me, q'uelo avil ―xut. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj yil ti chtal xa ti stojol ti Natanaele. Hech laj yal ti Jesuse: ―Q'uelo avil, ti jchi'iltic ti chtal xae ja' toj yo'nton mu sna' xlo'lavan ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Natanaele: ―¿C'u che'el chavojtiquinun? ―xchi. Itac'av ti Jesuse: ―Laj quilot te oyot ti yolon igote' c'alal mu to chba yic'ot talel ti Felipee ―xchi. 


text:
<pb/>Hech i'albat yu'un ti Natanaele: ―Maestro, ho'ot Snich'onot ti Diose. Ho'ot cha'och ti ajvalil cu'untutic, ho'ontutic ti yelnich'onuntutic ti Israele ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj yalbe: ―Yu'un ti laj calbot ti laj quilot te oyot ti yolon igote', chach'un ti oy cabtel. Lec ti hech chach'une. Ti yan c'ac'al más chavil ti jelaven jp'ijile ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech lic yalbuntutic jcotoltutic: ―Melel ti c'usi chacalboxuque, chavilic chjam ti vinajele. Chavilic xch'ul'abat ti Diose chmuic chyalic ti jtojol, ho'on ti co'ol crixchanoucutique ―xiyutuntutic ti Jesuse.<pb/>


text:
C'alal i'ech' xa chib c'ac'al ti laj sta ti Felipee xchi'uc ti Natanaele ti Jesuse, oy much'u chnupun te ti jun jteclum te ti estado Galilea. Caná sbi ti jteclume. Te tal sq'uel jnupunel uc ti sme' ti Jesuse. 


text:
C'alal te oyuntutic ti q'uin nupunel, ilaj ti ya'lel sat uvate' yu'unique. Ti sme' ti Jesuse tal yalbe ti yole: ―Ilaj xa ti ya'lel sat uvate' yu'unique ―xchi hulel. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Mu aventaucun, me'e. Mu to tsta yorail cu'un ―xchi xtac'av ti Jesuse. 


text:
<pb/>Te vaxajtic vaquib muc'tic p'in yav ca'altutic yu'un ti jpoc jc'obtutic cacantutic. Ja' hech jtaleltutic ti jpastutic ho'ontutic ti judiountutique. Chib oxib q'uib ch-och ya'lel ti jujun p'ine. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe ti mozoetique: ―Nojeso ti ho' ti p'inetique ―xut. Hech yu'un laj snojes, lec nojem c'alal ti sti'il. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Lupic batel. Ac'bo ti much'u sventainoj scotol sq'uelel ti ve'elile ―xut. Hech yu'un ba yac'beic. 


text:
Ti much'u sventainoj scotol sq'uelel ti ve'elile, c'alal laj ya'i ti más chi' to nixtoc ti ho' yu'un c'atajesbil ti ya'lel sat uvate'e, mu sna' bu talem ti ya'lel sat uvate'e. Stuc no'ox sna'ojic ti mozoetique ti puru ho' ti c'alal laj slupic loq'uele. Hech yu'un ti much'u sventainoj scotol sq'uelele laj yic' talel ti jnupunele. 


text:
Hech laj yalbe: ―Ti yantic crixchanoetique jbael chac' ti uch'el ti lequil ya'lel sat uvate'e. Mi ep yuch'ojique, patil chac' ti ya'lel sat uvate'e mu co'oluc xchi'uc ti leque. Ho'oti aq'uejoj ti lequil ya'lele ja'to ti ora to ―xut. 


text:
<pb/>Hech ic'ot ti pasel ti jteclum Caná te ti estado Galilea. Ja' sba vuelta laj yac' svinajeb ti jelaven sp'ijil ti Jesuse. Hech yu'un ti ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique laj jch'untutic ti ja' ti Snich'on ti Diose. 


text:
<pb/>Patil niyaltutic batel ti jteclum Capernaum xchi'uc ti Jesuse. Laj jchi'intutic batel ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique xchi'uc ti sme'e xchi'uc ti yits'inabtaque. Chib oxib c'ac'al no'ox te nihalejtutic te ti Capernaum. Ja' sc'opilal ti Jesuse ti laj snuts loq'uel ti jchonolajeletique ti te oyic ti templo te ti Jerusalén (Mt. 21:12‑13; Mr. 11:15‑18; Lc. 19:45‑46) 


text:
<pb/>Po'ot xa tsta yorail q'uin Pascua sbi. Ja' q'uin ti jpastutic ho'ontutic ti judiountutique yu'un ti jna'tutic ti c'usi ora ijelav ti xch'ul'abat ti Diose ti vo'one te ti balumil Egipto. Nimututic batel ti Jerusalén xchi'uc ti Jesuse. 


text:
Te ti sjoylejal yamaq'uil ti templo te ti Jerusalén c'ot jtatutic ti jchonvacaxetique xchi'uc ti jchoncarneroetique xchi'uc ti jchonculajteetique. Te c'ot jtatutic uc ti jeltaq'uinetique nacajtic yac'oj sba ch-abtejic. Yu'un ti templo cu'untutic te ti Jerusalene ja' te chismililambuntutic ti smoton ti Diose ti paleetic cu'untutique hech chaj c'u che'el yalojbuntutic ono'ox ti Diose, ho'ontutic ti judiountutique. 


text:
Hech yu'un ti lazo laj spas yacial ti Jesuse. Laj snuts loq'uel scotol ti jchoncarneroetique xchi'uc ti jchonvacaxetique ti te oyic ti yamaq'uil ti temploe. Hech nutsbilic iloq'uic batel xchi'uc scarneroic xchi'uc xvacaxic. Ti Jesuse laj sbut'q'uimbe smesaic ti jeltaq'uinetique hech ibusq'uij batel ti staq'uinic ti jeltaq'uinetique. 


text:
Hech laj yalbe ti jchonculajteetique: ―Iq'uic loq'uel ti amute. Ti sna ti Jtote mu me xac'atajesic ti plaza ―xut. 


text:
<pb/>C'alal hech laj spas ti Jesuse, ti ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique it'ab ti co'ntontutic ti hech ts'ibabil comel ti sc'op ti Diose: “Yu'un ti toyol co'nton yu'un ti anae, ta ono'ox chlic quich' contrainel”, ti xchie. 


text:
<pb/>Hech lic yalbeic ti Jesuse ti totiletic yu'un ti muc'ta temploe: ―¿Much'u laj yac'bot avabtel yu'un chanuts loq'uel ti yamaq'uil templo ti jchonolajeletique? Ac'bun jq'ueltutic jchop o abtel yu'un hech ti jna'tutic ti oy avabtele ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Jinic ti templo li'to, ti oxib no'ox c'ac'al ti jcha'pas nixtoc ―xchi. 


text:
<pb/>Hech i'albat yu'un ti totiletique: ―Vaquib yoxvinic habil imeltsaj ti templo li'to. ¿Bu ba hu'uc avu'un chacha'pas nixtoc ti oxib no'ox c'ac'al chavale? ―xchiic. 


text:
Hech yu'un ti c'alal icha'cuxi loq'uel ti ch'en ti Jesuse, ti ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique it'ab ti co'ntontutic ti hech ono'ox laj yalbe ti totiletique. Ja' yorail ti laj jch'untutic ti c'u che'el ts'ibabil sc'opilal ti sc'op ti Diose ti chcha'cuxi loq'uel ti ch'ene. Hech laj jna'tutic uc ti melel ti hech ono'ox laj yalbe ti totiletique. Ja' sc'opilal ti sna'ojbe yo'nton scotol crixchanoetic ti Jesuse 


text:
<pb/>Te nicomtutic ti Jerusalén xchi'uc ti Jesuse ti yorail q'uin Pascua. Ep jchi'iltac laj xch'unic ti ja' ti Jcoltavaneje c'alal laj sq'uelic ti jchop o abteletic ti laj spas ti Jesuse. 


text:
Mu persauc ti ch-albat ti Jesuse c'u x'elan yo'nton ti crixchanoetique. Stuc sna'ojbe yo'nton scotol crixchanoetic.<pb/>


text:
Oy to ono'ox jun jchi'iltutic, ja' Nicodemo sbi. Ja' ochem ti fariseo ti Nicodemoe. (Ti fariseoetique ja' tsots sc'opilal c'otem yu'unic tscuyic ti smantal ti Diose.) Ti Nicodemoe yich'oj yabtel te ti templo te ti Jerusalén. 


text:
Ti ac'ubaltic tal sc'opon ti Jesuse ti Nicodemoe. Hech laj yalbe: ―Maestro, ti jna'tutic ti laj stacot talel ti Diose yu'un chachanubtasuntutic. Yu'un ti manchuc achi'inoj ti Diose, mu xu' chapas ti jchop o abteletic chapase ―xchi ti Nicodemoe. 


text:
<pb/>Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Melel ti c'usi chacalbee, ti much'u mu cha'anemuc nixtoc, mu xu' sna' ti c'u che'el tspasvan ti mantal ti Diose ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Nicodemoe hech laj sjac'be: ―¿C'u che'el chcha'an nixtoc ti much'u mol xae? Mu xu' chcha'och nixtoc ti xch'ut sme' yu'un chcha'an nixtoc ―xchi. 


text:
<pb/>Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Melel ti c'usi chacalbee, ma'uc no'ox tsc'an ti chavich'ic ho'e, tsc'an ti chavich'ic uc ti Ch'ul Espíritue, hech xu' chaspasoxuc ti mantal ti Diose. 


text:
C'alal na'an li' ti balumile, ja' no'ox sventa jayib c'ac'al chacuxi li' ti balumile. C'alal chacha'an ti sventa ti Ch'ul Espíritue, ja' sventa acuxlejal sbatel osil. 


text:
Buc no'ox chbat ti iq'ue. Chava'i ti xjinet no'oxe. Mu xana' bu chtal, mu xana' bu chbat. Hech ono'ox scotol ti much'u cha'anem ti sventa ti Ch'ul Espíritue. Jelbil yo'nton chavil pero mu xana' c'u che'el ic'ot ti pasel ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Ho'ot jchanubtasvanejot yu'un ti jchi'iltique, ¿mi mu xava'ibe sjam? 


text:
Melel ti c'usi chacalbee, ti ho'ontutique chcaltutic ti c'usi jna'ojtutic, ti c'usi quilojtutique. Ti ho'oxuque mu xapasic ti muc' jc'optutic. 


text:
Mi mu xach'un ti c'utic chc'ot ti pasel yu'un ti Diose li' ti balumile, ¿c'u che'el chach'un ti c'utic chc'ot ti pasel yu'un ti Diose te ti vinajel uc? 


text:
Mi junuc mu'yuc much'u i'ay tal ti vinajel yu'un hech chayalbot c'u x'elan te o. Jtuc no'ox xu' chacalboxuc yu'un niyal tal ti vinajel, ho'on ti co'ol crixchanoucutique. 


text:
Hech chaj c'u che'el laj sjipambe sloc'tombail chon ti te' te ti xocol balumil ti antiguo jtatamoltic Moisese, ja' no'ox hech chijipanat ti cruz, ho'on ti co'ol crixchanoucutique. 


text:
Yu'un mi chch'unic ti ja' sventa scolelic ti chijipanat ti cruze, ja' chcuxiic sbatel osil ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti laj sc'uxubin scotol crixchanoetic ti Jtotic Diose 


text:
<pb/>Lum ep laj sc'uxubin scotol crixchanoetic ti Jtotic Diose, hech yu'un laj yac' ti milel ti Snich'one. Jun no'ox Snich'on oy. Scotol ti much'utic xch'unojic ti icoltaat xa yu'une, ja' mu xch'ayic. Ja' cuxul sbatel osil. 


text:
Ti Jtotic Diose laj stac talel li' ti balumil ti Snich'one. Muc un tal yac'be castigo yu'un smul ti crixchanoetique. Ja' tal scolta scotol crixchanoetic. 


text:
<pb/>Ti much'u xch'unoj ti icoltaat xa yu'une, ja' mu x'ac'bat castigo yu'un smul. Ti much'u mu sc'an coltaele, chapal xa sc'opilal yu'un smul yu'un mu xch'unojuc ti ja' Jcoltavanej cu'untic ti Snich'on ti Diose. Jun no'ox Snich'on oy ti Diose. 


text:
Chapal xa sc'opilal yu'un smulic yu'un i'ay xa li' ti balumil ti Snich'on ti Diose. Hech chaj c'u che'el ti c'alal tsacub ti osile chvinaj scotol mi oy c'utic chopol ic'ot ti pasel, ja' no'ox hech uc ti c'alal ital ti Snich'on ti Diose ivinaj uc ti oy jmultic jcotoltic. Ti crixchanoetique mu sc'an chtalic ti stojol ti Snich'on ti Diose yu'un chopol ti yabtelique. Lec cha'yic ti mulile. 


text:
Scotol ti much'u mu xtun ti c'usi tspase, mu sc'an ti ac'o vinajuc ti c'u che'el tspase hech yu'un mu sc'an chtal ti stojol ti Snich'on ti Diose. 


text:
Ja'uc ti much'u tspasilan ti c'usi yaloj ti Diose, ja' mu xi' yu'un chtal ti stojol ti Snich'one, hech chvinaj ti coltabilic yu'un. Ja' sc'opilal ti Juane ti laj xcholbe sc'opilal ti Jesuse 


text:
<pb/>Patil nibatutic ti estado Judea xchi'uc ti Jesuse, ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique. Te nihalejtutic xchi'uc. Te laj yac'bun cabteltutic ti Jesuse yu'un chcac'be yich'ic ho' scotol ti much'utic te xchi'inojucuntutic xchi'uc ti Jesuse. 


text:
Hech uc ti Juane te yac'oj sba chac' ich'ho' te ti jteclum Enón sbi. Ti Enone nopol xil sbaic xchi'uc ti jteclum Salim sbi. Te oy lec uc'um. Ti much'utic sts'acliojic ti Juane, te i'ac'bat yich'ic ho' uc. 


text:
<pb/>Ti yajchanc'opetic ti Juane mu xtun laj yilic ti chtal yac' sbaic ti ich'ho' ti stojol ti Jesuse ti jchi'iltutique hech yu'un lic stsac sbaic ti c'op xchi'uc jun jchi'iltutic. 


text:
Hech yu'un patil ba yalbeic ti Juane: ―Maestro, ti much'u ital ti atojol lum ti hech uc'um Jordán, ti laj acholbe sc'opilale, ja' yac'oj sba chac' ich'ho' ti ora to. Scotol crixchanoetic te bat xchi'inic ―x'utat yu'un ti yajchanc'opetique. Ja' sc'opilal ti Jesuse. 


text:
Ti ho'oxuque laj ava'yic ti hech laj cal: Mu Cristoucun, mu jcoltavanejucun, xcut ti jchi'iltique. Ho'oni ja' no'ox laj yac'bun cabtel ti Diose yu'un chibaej yu'un ti Jcoltavaneje. 


text:
Chana'ic ti c'alal chic' yajnil jun vinic, ti antse muc un ja' chba yic' sba xchi'uc ti much'u ch'amumbil yu'un ti jnupunele. Ja' chba sta ti smalale. Ti much'u ch'amumbil yu'un ti jnupunele ja' no'ox te va'al tsq'uel ti jnupunele. C'alal cha'ibe sc'op ti jnupunele, nichim no'ox yo'nton yu'un oy xa yajnil ti xchi'ile. Ja' no'ox hechun ti ho'one, nichim no'ox co'nton yu'un chba xchi'in ti Jesuse ti crixchanoetique. 


text:
Persa chpuc sc'opilal ti Jesuse. Ho'oni persa chlaj jc'opilal ―xchi ti Juane. Ja' sc'opilal ti Jesuse xchi'uc ti Juane 


text:
<pb/>Ti Jesuse ti itacat yal tal yu'un ti Diose ja' sventainoj scotol. Ti Juane ti li' liquem ti balumile ja' no'ox oy yabtel li' ti balumile. Ja' no'ox chal ti c'usi chil li' ti balumile. Ti Jesuse ti iyal tal ti vinajele ja' jelaven sp'ijil. 


text:
Ja' chal ti c'usi yiloj te yo' bu oy ti Diose xchi'uc ti c'usi te ya'yoj. Pero mu epuc ti much'u tspasbat ti muc' ti sc'ope. 


text:
Ti much'utic tspasbe ti muc' ti sc'ope ti “niyal tal ti vinajel”, ti xchie, ja' chch'unic ti hech ono'ox albil sc'opilal yu'un ti Diose. 


text:
Ti Jesuse ti itacat yal tal yu'un ti Diose, ja' sc'op ti Diose chal. Mu p'isbiluc yich'oj ti Ch'ul Espíritue. 


text:
Scotol ti much'u xch'unoj ti ja' icoltaat xa yu'un ti Snich'on ti Diose, ja' cuxul sbatel osil. Scotol ti much'u mu sc'an coltael yu'un ti Snich'on ti Diose, ja' mu xcuxiic sbatel osil. Ja' ch-ac'batic castigo yu'un ti Diose.<pb/>


text:
Laj ya'i ti Jesuse ti hech i'albatic ti fariseoetique: ―Ja' más ch-epaj ti yajchanc'opetic ti Jesuse yu'un más ep chac' ich'ho'. Ja' chtup' xa ti yajchanc'opetic ti Juane ―x'utatic ti fariseoetique. 


text:
<pb/>Ja' no'ox ti hech sc'opilal ti Jesuse. Mu'yuc bu laj yac' ich'ho' stuc. Ja' no'ox ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique ti laj cac'tutic ti ich'ho'e. 


text:
Yu'un ti laj ya'i ti Jesuse ti mu xtun cha'yic ti fariseoetique ti ja' más ep chch'umbat sc'ope, hech yu'un “batic ti jlumaltic”, xiyutuntutic ti Jesuse. Hech yu'un chisututic batel ti jlumaltutic, ja' ti estado Galileae. 


text:
Te nic'otutic ti jun jteclum te ti estado Samaria. Sicar sbi ti jteclume. Te xa nopol uc ti sbalumil ti antiguo jtatamoltutic Josee ti i'ac'bat ti sventa lume yu'un ti stote, ja' ti Jacobe. 


text:
Te oy pozo pasbil ti vo'one yu'un ti jtatamoltutic Jacobe. Ti Jesuse inaqui yo' bu ti pozoe yu'un ilub ti xambal. Po'ot xa tsta o'lol c'ac'al. 


text:
<pb/>Te tal slup ya'al jun samaria ants. Ti Jesuse laj yalbe: ―Jc'antic jlecuc ava'al yu'un chcuch' ―xut. 


text:
<pb/>Ho'ontutic ti yajchanc'opuntutic ti Jesuse batemuntutic ti yut jteclum yu'un ba jmantutic tal jve'eltutic. 


text:
Ti samaria'antse laj sjac'be ti Jesuse: ―¿C'u yu'un chac'ambun ho' yu'un chavuch'? Ti ho'ote judiovinicot. Ho'oni samaria'antsun ―xchi. Yu'un ti hech laj yal ti antse yu'un mu xtun chil sbaic xchi'uc ti samariaetique ti jchi'iltaque ho'ontutic ti judiountutique. 


text:
Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Ti lajuc ana' ti tsc'an chayac'bot amoton ti Diose, ti lajuc avojtiquinun ti ho'one ti nacalbe: Jc'antic jlecuc ava'al yu'un chcuch', xacute, ho'ot jbael laj ac'ambun ho' ti hechuque. Hech laj cac'bot ti ho'e ti ja' chacuxi sbatel osil yu'une ―xchi. 


text:
<pb/>Hech lic yal ti antse: ―Tote, mu'yuc slupobil avu'un. Nat ti pozoe. ¿C'u che'el chata ti ho'e ti ja' chavac'bune ti chicuxi sbatel osil yu'une chavale? 


text:
Ti antiguo jtatamoltic Jacobe ja' laj yac'buntutic ti pozo li'to. Laj yuch' ti ho' li'to xchi'uc ti xnich'nabe xchi'uc ti xvacaxe xchi'uc ti scarneroe. ¿Mi más tsots avabtel avich'oj ho'oti? ¿Mi más to chlecub avu'un ti ho'e ti chavac'bun cuch' chavale? ―xchi ti antse. 


text:
<pb/>Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Scotol ti much'u chuch' ti ho' li'to ta to xtaquij yo'ntonic. 


text:
Scotol ti much'u chuch' ti ho' ti chcac'bee ja' mu xa xtaquij yo'ntonic. Ti ho' ti chcac'bee ja' sat ho' chc'ot ch-oq'uilan ti yo'ntonic hech chcuxiic sbatel osil ―xchi. 


text:
<pb/>Hech lic yal ti antse: ―Tote, ac'bun cuch' ti ho'e ti chavale. Yu'un hech mu xa xtaquij co'nton, yu'un hech mu xa xtal jlup ca'al li'to to yan vuelta ―xchi. 


text:
<pb/>Itac'av ti antse: ―Mu'yuc jmalal ―xchi. Ti Jesuse hech lic yalbe: ―Melel ti mu'yuc jmalal xachie. 


text:
Yu'un ho'vo' laj avil ti mero amalale. Laj atenilan ti mero amalale. Ja'uc avic'oj abaic xchi'uc ti ora to, ma'uc mero amalal. Melel ti c'u che'el chavalbune yu'un mu amalaluc ―xut. 


text:
Ti antiguo jtatamoltique li' laj spasic ti muc' ti Diose li' ti jol vitsi. Ti ho'oxuc ti judiooxuque chavalic ti ora to ti te ti jteclum Jerusalén persa chba jpastutic ti muc' ti Diose ―xchi ti antse. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Ch'uno ti c'usi chacalbote. Ta me sta yorail chlaj sc'opilal ti li' chapasic ti muc' ti Jtotic Diose li' ti vitsi. Ja' no'ox hech uc chlaj sc'opilal ti te chba apasic ti muc' ti Jtotic Diose te ti Jerusalén. 


text:
Ti ho'oxuque ti samariaoxuque mu xavojtiquinic ti Diose. Ti jchi'iltaque chojtiquinic ti Jtotic Diose yu'un albilic yu'un ti chital ho'oni ti Jcoltavanejune, ho'on ti co'ol judioun xchi'uque. 


text:
Laj xa sta yorail ti buc no'ox tspasic ti muc' ti Jtotic Diose ti yo'ntonic ti much'utic mero jch'unojeletique. Ti Jtotic Diose tsa' ti much'u hech tspasat ti muc' yu'une. 


text:
Mu'yuc sbec'tal ti Jtotic Diose, hech yu'un mu xavilic. Ja' no'ox hech uc mu xavilic ti much'utic spasojic ti muc' ti Diose yu'un ti yo'ntonic spasojic ti muc'. Ja' hech tsc'an ti Diose ti jpastic ti muq'ue ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Lic yal ti antse: ―Ca'yoj ti chtal ti Cristoe, ja' ti ac'bil yabtel yu'un ti Diose yu'un chijcol yu'une. C'alal chtal, ja' scotol chixchanubtasucutic ―xchi. 


text:
<pb/>Te yac'oj sba chlo'laj xchi'uc ti antse hul jtatutic ti Jesuse, ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique. Hech yu'un ich'ay co'ntontutic yu'un scotol ti much'u ochem ti chanubtasvaneje mu stac' chlo'laj xchi'uc ants mi ti be mi ti calle. Muc xjam cu'untutic yu'un ti jac'betutic: ¿C'usi chajac'be? ¿C'u yu'un chalo'laj xchi'uc? muc xichitutic mi junuc. 


text:
Hech yu'un ti antse laj scomes sq'uib te ti ti' pozo. Isut batel te ti yut jteclum yu'une. Hech c'ot yalbe ya'yic scotol ti crixchanoetique: 


text:
<pb/>―La'meic. La' q'uelo jun vinic laj yalbun scotol ti c'usi jpasoje. Ja' van ti Jcoltavaneje ti sc'opilal chtale ―xchi. 


text:
C'alal batem ti antse, ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique hech laj calbetutic ti Jesuse: ―Maestro, ve'an ―xcututic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbuntutic: ―Ja' jve'el c'otem ti jpas ti c'usi tsc'an yo'nton ti Diose ti laj stacun talele. Ti jts'acubtas ti cabtele ti yac'ojbune. 


text:
Hech chavalic: “Chanib to u tsc'an tsta yorail chich' cupel ti trigoe”, xachiic. A'yo me ava'yic ti c'usi chacalbeique: Toyo me asatic, q'uelo avilic ti crixchanoetic ti chtalique. Ja' hech chaj c'u che'el ti trigo ti taquin xae. Ja' yorail xa ti cupel, ja' yorail xa ti tsobel. 


text:
Ti much'utic tstsobic tal crixchanoetic ti jtojol, ja' chich'ic smotonic. Ti c'u yepal itsob yu'unique, ja' chcuxiic sbatel osil. Hech yu'un co'ol nichim no'ox yo'ntonic ti much'utic laj yalbe ti jc'ope xchi'uc ti much'utic laj yic' tal ti jtojole. 


text:
Laj xa cac'boxuc avabtelic ti chatsobic tal ti much'utic chixch'umbucun ti jc'ope, ja' ti bu mu avabteluque. Yantic ti much'u laj sts'umbe ti yo'ntonic ti jc'ope. Ti ho'oxuque ja' avabtelic más chachanubtasic yu'un ac'o xch'unic lec ―xiyutuntutic ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ep ti samariaetique, ja' ti much'utic te nacajtic ti jteclume, laj xch'unic ti ja' ti Cristoe ti sventa ti sc'op ti antse ti laj yalbee: “Laj yalbun scotol ti c'usi jpasoje”, ti xchie. 


text:
Hech ital ti samariaetique tal sq'uelic ti Jesuse. Laj yalbeic vocol ti ac'o halejuc yu'un chchi'inic. Hech te nihalejtutic chib c'ac'al xchi'uc ti Jesuse. 


text:
Hech yu'un hech lic yalbeic ti antse: ―Ma'uc no'ox ti sventa ti ac'op ti laj xa jch'untutique. Yu'un laj xa ca'ibetutic sc'op ti stuque, hech yu'un ti jna'tutic ti ja' ti Cristoe, ja' ti Jcoltavanej cu'untic jcotoltic xchi'uc ti sjoylejal balumil ―xchiic. Ja' sc'opilal ti icoltaat yu'un ti Jesuse ti snich'on ti yabat ti reye 


text:
<pb/>C'alal i'ech' xa ti chib c'ac'ale, niloc'tutic batel ti estado Samaria xchi'uc ti Jesuse. Hech nibatutic ti jlumaltutic ja' ti estado Galilea. 


text:
Yu'un ti nicha'sututic batel ti jlumaltutic xchi'uc ti Jesuse, ja' yu'un ti mu'yuc much'u chcontrainat ti jlumaltutic yu'un mu spasbat ti muc' ti sc'ope. Ja' hech chaj c'u che'el yaloj ono'ox ti Jesuse: Ti much'utic chal sc'op Dios mu spasat ti muc' ti bu ich'ie, xchi ono'ox. 


text:
C'alal nic'otutic ti jlumaltutic xchi'uc ti Jesuse, nichim no'ox yo'ntonic ti jchi'iltutic te o yu'un laj xa sq'uelic scotol ti c'usi laj spas ti Jesuse ti c'alal i'ayic ti q'uin te ti Jerusalén. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Jesuse icha'bat nixtoc ti jteclum Caná te ti estado Galilea yo' bu laj sc'atajes ti ya'lel sat uvate' ti ho'e. Ti jteclum Capernaum oy yabat ti reye. Ja' jchi'iltutic. Ja' jchamel ti snich'one. 


text:
Ti yabat ti reye laj ya'i ti nic'otutic xa xchi'uc ti Jesuse te ti estado cu'untutique. Hech tal yalbe vocol ti Jesuse ac'o ba coltabatuc comel ti snich'one te ti sna. Yu'un ta xa xcham ti snich'one. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Ti ho'oxuque ja'to chach'unic ti jelaven jp'ijile ti c'alal chaq'uelic ti jchop o abteletic ti jpase ―xut ti jayvo' ti te va'ajtique. 


text:
<pb/>Ti yabat ti reye hech laj yalbe ti Jesuse: ―Tote, la' me ti ora yo' to cuxul to ti jnich'one ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Batan, chchop ti anich'one ―xut. Hech yu'un ti jchi'ile laj xch'un ti hech chaj c'u che'el i'albat yu'un ti Jesuse. Hech isut batel ti sna. 


text:
C'alal yac'oj sba chanav batel ti sbelal sna, laj snup ti be ti smozoe. Hech i'albat: ―Ichop xa ti anich'one ―x'utat. 


text:
<pb/>Ti jchi'ile hech lic sjac'be ti smozoe: ―¿C'usi ora lic lamajuc ti xchamele ti jnich'one? ―xchi. Hech itac'av ti smozoe: ―Volje jun ora yech'el o'lol c'ac'al ilamaj ti sc'ac'ale ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech yu'un laj sna' ti stot ti quereme ti hech ono'ox ora i'albat yu'un ti Jesuse: “Chchop ti anich'one”, ti x'utate. Hech laj xch'unic ti ja' Jcoltavanej yu'unic ti Jesuse ti jchi'ile xchi'uc scotolic te ti sna. 


text:
<pb/>Ja' xchibal vuelta laj yac' svinajeb ti jelaven sp'ijil ti Jesuse. Ja' laj spas c'alal isut xa tal ti estado Judea, ihul xa ti estado Galilea.<pb/>


text:
Patil ista yorail q'uin cu'untutic, ho'ontutic ti judiountutique. Hech yu'un nimututic batel ti Jerusalén xchi'uc ti Jesuse ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique. 


text:
Te ti Jerusalén oy estanque yu'un ho' nopol ti ti'macte'ton yu'un ti jteclume yo' bu ch-ochic ti carneroetique ti chtunic yu'unic te ti templo. Ti estanquee Betesda sbi ti jc'optutic. Te oy ho'ob na te nopol ti sts'el ti estanquee. Mu'yuc sjit' ti nae. 


text:
Ja' te metsajtic ti yut na ep jchameletic. Oy ma'satetic, oy mecanetic, oy much'u sicuben yacan sicuben sc'ob. Tsmalaic mi chtijat ti ho'e. 


text:
Yu'un oy chyal talel ti ho' te ti estanque xch'ul abat ti Diose. Baq'uintic no'ox chyal tal yu'un tstij ti ho'e. C'alal tijem xa ti ho'e, ti much'u jbael tstic' sba ochel ti ho' ja' chcol c'usuc no'ox chamelal yich'oj. 


text:
Ti Jesuse laj yil ti te metsel. Laj sna' ti ep habil jchamel ti vinique. Hech yu'un hech laj sjac'be: ―¿Mi chac'an chachop? ―xut. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti jchamele: ―Tote, mu'yuc much'u chiyotesun ti ho' c'alal tijem xa ti ho'e. C'alal cac'oj jba chiyal batel, oy much'u i'och xa jbael ―xchi. 


text:
<pb/>Ti ora ichop ti vinique. Laj sbal ti spope. Ixanav batel. Ja' sc'ac'alil ti jcux co'ntontutic ho'ontutic ti judiountutique ti c'alal hech icoltaat ti jchi'ile. 


text:
Hech yu'un ti totiletic cu'untutic ono'oxe laj yalbeic ti vinique ti icol xa ti chamele: ―Ja' sc'ac'alil to ti jcux co'ntontic. Chap'aj mantal yu'un ti chavich' batel ti apope ―x'uti. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti vinique: ―Ti much'u laj scoltaune ja' laj yalbun: “Balo batel apop, xanavan”, xiyutun ―xchi. 


text:
<pb/>Hech lic sjac'beic ti vinique: ―¿Much'u laj yalbot: “Balo batel apop, xanavan”, ti xayute? ―x'uti. 


text:
<pb/>Ti vinique ti colem xae muc sna' ti much'u icoltaat yu'une yu'un ti ora laj sq'uej sba batel ti Jesuse yu'un ep stsoboj sbaic ti crixchanoetique. 


text:
Patil itaat te ti yut templo ti vinique yu'un ti Jesuse. Hech i'albat yu'un: ―Yu'un ti ichop xa ti abec'tale, mu xa me xatoy aba yan vuelta naca me jelavenuc chavich' vocol ―x'utat. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti vinique ba yalbe ti totiletic cu'untutic ono'oxe scuyoj sbaique ti ja' icoltaat yu'un ti Jesuse. 


text:
Scoj ti hech laj scolta ti vinique ti Jesuse ti sc'ac'alil ti jcux co'ntontutic, hech yu'un laj scontrainic ti Jesuse ti totiletique. Ja' sc'an smilic ti Jesuse. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Ta to x'abtej ti Jtote. Ja' no'ox hechun ti ho'one ta to xi'abtej uc ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech yu'un sc'an smilic ti Jesuse ti totiletique. Ma'uc no'ox yu'un muc xchabi ti sc'ac'alil ti jcux co'ntontutique. Ja' yu'un ti laj yal ti ja' Jtot ti Diose, xchi. Yu'un laj sco'oltajes sba hech chaj c'u che'el ti Diose. Ja' sc'opilal ti ac'bil sventain cuxlejal sbatel osil ti Snich'on ti Diose 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Melel ti c'usi chacalbeique, ho'on ti Snich'onun ti Diose, mu'yuc c'usi xu' cu'un ti jpas jtuc. Ja' no'ox ti jpas ti c'usi laj jq'uel tspas ti Jtote. Ti c'usi tspas ti Jtote, ja' ti jpas uc ho'on ti Snich'onune. 


text:
Ti Jtote c'uxun ti yo'nton ho'on ti Snich'onune. Scotol chiyac'bun jq'uel ti c'usi tspase. Jutuc no'ox aq'uelojic ti ora to. Jelaven ta to xiyac'bun jpas. C'alal mi laj jpase, más to chch'ay avo'ntonic yu'un. 


text:
Hech chaj c'u che'el chcha'cuses animaetic ti Jtote, ja' no'ox hech uc ti ho'one ti Snich'onune, ti much'u ti jc'an ti jcha'cusese, ti jcha'cuses. 


text:
Ti Jtote mu xchapambe sc'opilal crixchanoetic yu'un smulic. Ho'on ti Snich'onune scotol yac'ojbun jchapambe sc'opilal crixchanoetic yu'un smulic. 


text:
Hech yu'un scotol crixchanoetic chispasucun ti muc', ho'on ti Snich'onune hech chaj c'u che'el tspasic ti muc' ti Jtote. Ti much'u mu xispasun ti muc' ho'on ti Snich'onune, ja' mu spas ti muc' uc ti Jtote, ja' ti laj stacun talele. 


text:
Melel ti c'usi chacalbeique, ti much'u chiya'ibun ti jc'ope, mi xch'unoj ti ja' laj stacun talel ti Diose, ja' chcuxi sbatel osil. Ja' mu xich' castigo yu'un icom xa yu'un ti ch'ayel chbate. 


text:
<pb/>’Melel ti c'usi chacalbeique, laj xa sta yorail ti chava'ibucun jc'op ho'on ti Snich'onun ti Diose, ho'oxuc ti animaoxuc c'otem ti jtojol. Ti much'u chch'un ti ho'on Jcoltavanejun yu'unique ja' chcuxiic sbatel osil. 


text:
Hech chaj c'u che'el sventainoj cuxlejal sbatel osil ti Jtote, ja' no'ox hechun uc ti ho'one yac'ojbun jventain cuxlejal sbatel osil ho'on ti Snich'onune. 


text:
Yac'ojbun uc jventain xchapambel sc'opilal smul scotol crixchanoetic yu'un ho'on co'ol crixchanoucutic nic'ot. 


text:
Mu me xch'ay avo'ntonic yu'un ti hech laj calboxuque. Yu'un ta me sta yorail ti chixch'umbucun jmantal, ho'on ti Snich'onun ti Diose, scotol ti much'utic chamenique. 


text:
Scotolic chloq'uic tal ti ch'en. Ti much'utic lec spasojique, ja' chcuxiic sbatel osil. Ti much'utic mu xtun ti c'usi spasojique, ja' ch-ac'batic castigo yu'un smulic. Ja' sc'opilal ti ja' rextico yu'un ti Jesuse ti Diose yu'un ja' itacat tal yu'un 


text:
<pb/>’Ho'oni mu'yuc c'usi xu' cu'un ti jpas jtuc. Hech chaj c'u che'el laj yalbun ti Jtote, ja' no'ox hech ti jchapambe sc'opilal smul scotol crixchanoetic. Toj ti jchapambe sc'opilal smul scotol crixchanoetic yu'un ma'uc ti jpas ti c'usi tsc'an ti co'ntone. Ja' ti jpas c'usi tsc'an ti yo'nton ti Jtote, ja' ti laj stacun talele. 


text:
Ti ho'oxuque laj ataquic ti jaq'uel ti stojol ti Juane, ja' ti laj yac' ich'ho'e. Melel ti hech chac c'u che'el laj yalbun jc'opilal ti Juane. 


text:
Mu tsotsuc sc'opilal yu'un ti hech laj yalbun jc'opilale. Ja' no'ox yu'un chajt'abesboxuc yu'un hech chc'ot ti avo'ntonic hech chacolic. 


text:
Ti Juane ja' hech chaj c'u che'el toj c'otem. Laj yac'boxuc aq'uelic ti lequil bee. J'oc' no'ox ti nichim no'ox avo'ntonic yu'un ti hech chaj c'u che'el laj yalboxuque. 


text:
Ti sventa ti Juane, ja' no'ox laj ava'ibun jc'opilal. Ti c'u x'elan ti cabtele ti chiyac'bun jpas ti Jtote, hech chvinaj ti tacbilun tal yu'un ti Jtote. 


text:
Ti Jtote ja' ti laj stacun talele, ja' yalojbun jc'opilal, ja' rextico cu'un. Mi jutuc muc bu ava'yoj c'u che'el chc'opoj, muc bu aq'ueloj c'u x'elan. 


text:
Yu'un mu'yuc ti avo'ntonic ti sc'ope. Hech yu'un mu ach'unojuc ti ho'on Jcoltavanejun avu'unique, ho'on ti tacbilun tal yu'une. 


text:
Yu'un ti chaq'uelilanic ti sc'op ti Diose chacuyic ti hech chacuxiic sbatel osil. Pero mu hechuc chal ti sc'op ti Diose. Ja' te ts'ibabil jc'opilal ti ho'on ti jventa ti chacuxiic sbatel osile. 


text:
Ti ho'one ti ja' laj stacun tal ti Jtote, mu xac'an chach'unic ti ho'on Jcoltavanejun avu'unique. Ja'uc ti much'u hech no'ox chtal ti mu tacbiluc tal yu'un ti Jtote, ja' chapasic ti muc'. 


text:
Mu xu' avu'unic chach'unic yu'un ja' no'ox chac'an ti lec chayilot ti achi'iltaque. Mu yu'unuc ja' chasa'ic ti lec chayilot ti Diose. 


text:
Mu me xacuyic ti ho'on chajsa'be amulic ti stojol ti Jtote. Yu'un ti toyol avo'ntonic chach'unic scotol ti mantaletic ti chacuyique, ja' amul ic'ot o yu'un mu xu' avu'unic xch'unel hech chaj c'u che'el laj yal ti Moisese. 


text:
Ti ach'unojbuc sc'op ti Moisese, chach'umbucun jc'op ti hechuque yu'un ho'on jc'opilal ti laj sts'ibabune. 


text:
Yu'un ti mu xu' avu'unic chach'unic hech chaj c'u che'el ts'ibabil yu'un ti Moisese, ja' no'ox hech mu xu' chach'umbucun jc'op uc ho'oni ―x'utatic ti totiletic yu'un ti Jesuse.<pb/>


text:
Patil nibatutic xchi'uc ti Jesuse lum ti jech nab te ti estado cu'untutic, ja' ti Galileae. Ti nabe ja' nopol xil sbaic xchi'uc ti jteclum, Tibérias sbi. 


text:
Ep jchi'iltac laj sts'acliuntutic batel xchi'uc ti Jesuse yu'un laj sq'uelic ti jchop o abteletic laj spas ti Jesuse, ja' ti laj scolta ti jchameletique. 


text:
Nimututic batel ti jun biq'uit vits xchi'uc ti Jesuse. Te ninaquitutic xchi'uc, ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique. 


text:
Po'ot xa tsta yorail q'uin cu'untutic ho'ontutic ti judiountutique. Ja' ti q'uin Pascua sbie, ja' ti c'u che'el laj scoltauntutic loq'uel ti mozoil te ti Egipto ti Diose ti vo'one. 


text:
Ti Jesuse laj yil ti chcha'tal taatuc yan vuelta yu'un ti crixchanoetique. Hech yu'un hech laj sjac'be ti Felipee: ―¿Bu chba jmantic caxlan vaj yu'un chcac'betic sve'ic avi yepal crixchanoetic li'to? ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj sjac'be ti Felipee yu'un tspasbe proval yo'nton. Stuc sna'oj ti Jesuse c'usi tspas. 


text:
Hech itac'av ti Felipee: ―Ti oyuc lajunvinic denariotaq'uin yu'un ti caxlan vaje, mu tauc yutsil chve'ic scotolic ―xchi. 


text:
<pb/>―Oy jun querem li'to. Yich'oj tal ho'ob muc'tic caxlan vaj pasbil ti extranjero trigo. Yich'oj uc cha'cot choy. Pero ¡bu c'amba tauc yutsil yu'un ep ti crixchanoetique! ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbuntutic: ―Albo ac'o nacluc ti crixchanoetique ―xiyutuntutic. Yu'un vomoltic, hech yu'un te inaquiic. Oy ho'mil viniquetic. Ti antsetique ti ololetique mu atabiluc. 


text:
Ti Jesuse laj stsac ti muc'tic caxlan vaje. Laj yalbe vocol ti Diose. Laj xch'aquilambuntutic batel ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique. Ti ho'ontutique laj jpuquilambetutic batel ti much'utic ti te nacajtique. Hech uc ti choye laj caq'uilambetutic ti c'u yepal tsc'anic ti crixchanoetique. 


text:
C'alal inoj xch'utic ti crixchanoetique, ti Jesuse hech laj yalbuntutic ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique: ―Tsobic tal ti sobril caxlan vaje xchi'uc ti sobril choye naca me ch'ayuc ―xiyutuntutic. 


text:
<pb/>Hech yu'un laj jtsobtutic tal. Inoj lajcheb almud ti sobril ti ho'ob muc'tic caxlan vaje ja' ti pasbil ti extranjero trigoe. Ja' ti sobril ti caxlan vaje yu'unic ti much'utic ive'ique. 


text:
Ti crixchanoetique c'alal laj sq'uelic ti jelaven sp'ijile ti Jesuse, hech laj yalbe sbaic: ―Ja' cac'tic ti j'alc'op yu'un ti Diose li'to ti sc'opilal chtal ti balumile ―xut sbaic ti crixchanoetique. Ja' sc'opilal ti ixanav ti yacan ti ba ho' ti Jesuse (Mt. 14:22‑27; Mr. 6:45‑52) 


text:
<pb/>Laj sna' ti Jesuse ti tsc'an tstsacat yu'un ti crixchanoetique tsujat yu'un chtic'at ti ajvalil cu'untutic, ho'ontutic ti judiountutique, hech yu'un laj sq'uej sba batel ti vits stuc ti Jesuse. 


text:
Te ni'ochtutic ti barco, nixanavtutic batel ti baho'. Toj chibatutic ti jteclum Capernaum lum ti jech nab. C'alal ic' xa osil cac'oj jba chixanavtutic batel ti barco. Mu to bu laj quiltutic ti Jesuse. 


text:
C'alal nixanavtutic xa ti baho' jun reva, laj quiltutic ti Jesuse. Te chanav talel ti yacan ti baho'. Chnopej tal ti sts'el ti barcoe. Hech yu'un toj xi'el nic'otutic ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique. 


text:
<pb/>Nichim no'ox co'ntontutic laj quic'tutic ochel ti barco ti Jesuse. Hech yu'un ti ora no'ox nic'otutic ti jech nab ti bu jnopejtutic ti chic'otutique. Ja' sc'opilal ti isa'at ti Jesuse yu'un ti crixchanoetique 


text:
<pb/>Ti jchi'iltaque te comen lum ti jech nab laj yilic ti mu'yuc yan barco, ja' no'ox jun. Laj yilic uc ti muc bu i'och ti barco ti Jesuse. Ja' no'ox jtuctutic ni'ochtutic, ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique. 


text:
Ti yoc'omal italic ti jteclum Tibérias yan barcoetic. Te i'ech'ic nopol ti bu laj sve'ic volje ti caxlan vaje ti jchi'iltaque c'alal laj yalbe vocol ti Diose ti Cajvaltique. 


text:
Yu'un laj yilic ti jchi'iltaque ti mu xa teuc ti Jesuse, ti mu xa teucuntutic uc ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique, hech yu'un laj stic' sbaic ochel ti barco uc. Italic ti Capernaum, tal sa'ic ti Jesuse. Ja' sc'opilal ho'on hech chaj c'u che'el vaj c'otemun yu'un ho'on ti jventa chacuxiic sbatel osil, xchi ti Jesuse 


text:
<pb/>C'alal c'ot stauntutic xchi'uc ti Jesuse li' ti jech nab, hech laj sjac'beic ti Jesuse: ―Maestro, ¿c'usi ora natal li'to? ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Melel ti c'usi chacalbeique yu'un ti tal asa'ucune mu yu'unuc ja' chach'unic ti jelaven jp'ijile ti ho'onun Snich'onun ti Diose. Ja' no'ox tal asa'ucun yu'un ti inoj ach'utic yu'un ti caxlan vaje. 


text:
Mu me ja'uc te chbat avo'ntonic chasa' ave'elic ti sna' chlaje. Ja' tsc'an ti chasa'be sve'el avo'ntonic ti mu sna' xlaj sbatel osile. Ho'on chacac'boxuc, ho'on ti co'ol crixchanoucutique, yu'un hech ac'bilun cabtel yu'un ti Jtote ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ti jchi'iltaque hech laj sjac'beic ti Jesuse: ―¿C'usi chcut ti jpasbetutic yabtel ti Diose ti ho'ontutique? ―xchiic. 


text:
<pb/>Itac'av ti Jesuse, hech laj yalbe: ―Ja' yabtel Dios ti chach'unic ti ho'on Jcoltavanejun avu'unique, ho'on ti tacbilun talel yu'une ―xut. 


text:
<pb/>Hech lic sjaq'uic: ―¿C'usi señail chavac' jq'ueltutic yu'un hech ti jch'untutic ac'op? ¿C'usi abtelal chavac' jq'ueltutic? 


text:
Ti antiguo jtot jme'tutique laj sve'ic manavaj te ti xocol balumil. Yu'un hech ts'ibabil: “Ti Moisese laj yac'be sve'ic vaj talem ti vinajel”, xchi ti sc'op ti Diose. Ac'buntutic hech uc ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Melel ti c'usi chacalbeique, ma'uc Moisés ti laj yac' ti vaje ti laj sve'ic ti atot ame'ique. Ja' no'ox i'ac'bat sventain. Ja' Dios ti laj yac' talel ti vaje. Ti vaj ti laj sve'ic ti atot ame'ique, ja' no'ox sventa xcuxlejalic li' ti balumile. Ja'uc ti ora to ti Jtote chayac'boxuc ti vaje sventa acuxlejalic sbatel osil. 


text:
Ja' ti vaj ti chac' ti Diose, ja' iyal xa tal ti vinajel. Ja' sventa chacuxiic sbatel osil ho'oxuc ti li'oyoxuc li' ti balumile ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Hech chaj c'u che'el cuxuloxuc li' ti balumile ti sventa ti vaj ti chave'ique, ja' no'ox hech ti ho'one hech chaj c'u che'el vaj c'otemun yu'un ho'on ti jventa chacuxiic sbatel osil. Ti much'u chtal ti jtojole, ti xch'unoj ti ho'on Jcoltavanejun yu'une, mu'yuc xa palta cha'yic o yu'un nichim no'ox yo'ntonic. 


text:
Scotol ti c'u yepal chiyac'bun ti jventa ti Jtote, ja' chtal ti jtojol. Ti much'u chtal ti jtojole, nichim no'ox co'nton laj quic' o. 


text:
Yu'un ti niyal tal ti vinajele, ma'uc yu'un tal jpas ti c'usi sc'an ti co'ntone. Ja' tal jpas ti c'usi sc'an yo'nton ti Jtote ti laj stacun talele. 


text:
Ti Jtote ti laj stacun talele, hech sc'an ti yo'ntone ti scotol ti much'u yac'ojbun ti jventae mi junuc mu xch'ay cu'un. Mi ichamique, ja' ti jcha'cuses scotol ti slajebal c'ac'al. 


text:
Hech sc'an yo'nton uc ti Jtote ti scotol ti much'u chal ti ho'on Snich'onun ti Diose, ja' ti chch'un ti jcoltae, ja' chcuxi sbatel osil. Mi ichamique, ja' ti jcha'cuses ti slajebal c'ac'al ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti jchi'iltaque, ho'ontutic ti co'ol judiountutic xchi'uque, laj sp'ajbeic ti sc'op ti Jesuse yu'un ti laj yal: “Ti vaj ti yalem tal ti vinajele, ho'on obi”, ti xchie. 


text:
Hech laj yalbe sbaic: ―¿Mi ma'uc ti Jesús li'to, ja' ti snich'on ti Josee? Xcojtiquimbetic ti stot sme'e. Chal ti niyal tal ti vinajel ti xchie, ¡bu ba hechuc! ―xut sbaic. 


text:
Mu'yuc much'u xu' yu'un chtal ti jtojol mi mu t'ujbiluc yu'un ti Jtote, ja' ti laj stacun talele. Ti much'u chtal ti jtojole, mi ichame, ja' ti jcha'cuses ti slajebal c'ac'al. 


text:
Hech ts'ibabil comel ti sun ti j'alc'opetic yu'un ti Diose: “Scotolic chp'ijubtasat yu'un ti Diose”, ti xchie. Hech yu'un scotol ti much'u laj xa yac' ti yo'ntonic ti sc'op ti Jtote, ja' p'ijubenic xae, hech yu'un chtalic ti jtojol. 


text:
<pb/>’Mu'yuc much'u sq'uelojbe sat ti Diose. Jtuc no'ox jq'uelojbe sat yu'un ho'on te loq'uemun tal ti stojol. 


text:
Melel ti c'usi chacalbeique, ti much'u chch'un ti tacbilun tal yu'un ti Diose, ja' cuxul sbatel osil. 


text:
Ti antiguo atot ame'ique ti laj sve'ic ti manavaje te ti xocol balumil, ja' muc sta xcuxlejalic sbatel osil ti yu'un laj sve'ic ti manavaje. 


text:
Ho'on ti niyal xa tal ti vinajele hech chaj c'u che'el vaj c'otemun yu'un ho'on ti jventa chacuxiic sbatel osil. Scotol ti much'u tsve' ti vaj ti chcale, ja' cuxul sbatel osil. Ti vaj ti chcaq'ue, ja' ti jbec'tale, chcac' yu'un chcuxiic scotol crixchanoetic ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech yu'un hech lic yalbe sbaic ti jchi'iltaque, ho'ontutic ti co'ol judiountutic xchi'uque: ―¿C'u che'el chijyac'bucutic ti jve'betic sbec'tal chal lume? ―xut sbaic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Melel ti c'usi chacalbeique mi mu ave'ojbucun ti jbec'tale, ho'on ti co'ol crixchanoucutique, mi mu avuch'ojbucun ti jch'ich'ele, mu'yuc acuxlejalic sbatel osil. 


text:
Ti much'u chisve'bun jbec'tale chiyuch'bun jch'ich'ele ja' cuxul sbatel osil. Mi ichame, ja' ti jcha'cuses ti slajebal c'ac'al. 


text:
Yu'un ti jbec'tale ja' ve'elil chc'ot. Ti jch'ich'ele ja' ch-uch'at chc'ot hech yu'un chcuxiic sbatel osil. 


text:
Ti much'u chisve'bun jbec'tale chiyuch'bun jch'ich'ele ja' oy ti jtojol obi. Ho'oni te oyun ti yo'nton. 


text:
Ti Jtote ti laj stacun talele, ja' stalel cuxul sbatel osil. Ho'oni ja' cuxulun sbatel osil ti sventa ti Jtote. Ja' no'ox hech uc ti much'u chisve'une ho'on ti jventa ti cuxul sbatel osile. 


text:
Ja' ti vaj ti chcale iyal xa tal ti vinajel. Mu co'oluc hech chaj c'u che'el laj sve'ic ti manavaje ti atot ame'ique ti vo'one. Mu yu'unuc laj sta xcuxlejalic sbatel osil ti atot ame'ique ti yu'un laj sve'ic ti manavaj ti vo'one. Ja'uc ti ora to ti much'u tsve' ti vaj ti chcale ja' chcuxi sbatel osil ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech laj yal ti Jesuse te ti templo te ti Capernaum c'alal ichanubtasvan. Ja' sc'opilal ti sventainoj ti c'op sventa cuxlejal sbatel osile ti Jesuse 


text:
<pb/>Ep c'ac'al laj sts'acliic ti Jesuse ep ti jchi'iltaque. C'alal laj ya'yic ti c'u che'el ichanubtasvan ti Jesuse, hech laj yalic: ―¡Bu ba yaluc tal ti vinajel lume! Mu jc'an chca'itic yan ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj sna' ti yo'nton ti oy much'u chp'ajbat ti sc'ope yu'un ti jchi'iltaque. Hech yu'un hech laj sjac'be: ―¿Mi chopol avo'ntonic yu'un ti jc'ope? 


text:
Ja' ti sventa avo'ntonic chacuxiic sbatel osil. Mu'yuc sc'opilal ti abec'talique. Ti jc'ope ti laj calboxuc ava'yique ja' sventa avo'ntonic, ja' sventa chacuxiic sbatel osil. 


text:
Mu yu'unuc ach'unojuc acotolic ―x'utatic yu'un ti Jesuse. Yu'un ti Jesuse sna'oj ono'ox ti c'alal lic abtejuc ti much'utic mu xch'umbat ti sc'ope xchi'uc ti much'u ch-ac'at entrecal yu'une. 


text:
Hech yu'un ti Jesuse hech lic yalbuntutic jcotoltutic: ―Hech yu'un laj calboxuc ava'yic ti mu'yuc much'u xu' chtal ti jtojol mi mu ic'biluc tal yu'un ti Jtote, xacutic ―xiyutuntutic jcotoltutic. 


text:
<pb/>Hech yu'un isutic batel ep ti jchi'iltac ti laj sts'acliic ono'oxe. Muc xchi'inic xa ti Jesuse. 


text:
Ti Jesuse hech laj sjac'buntutic ho'ontutic ti lajchavo'untutique: ―Ho'oxuque ¿c'usi xchi avo'ntonic? ¿Mi chasutic batel uc? ―xiyutuntutic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Simon Pedroe: ―Cajval, mu'yuc much'u yan chba jc'opontutic. Ho'ot no'ox aventainoj ti c'op sventa cuxlejal sbatel osile. 


text:
Ho'ontutique jch'unojtutic. Ti jna'tutic ti ho'ot Cristoote, ti ac'bilot avabtel yu'un ti Diose yu'un chacoltauntutic. Ho'ot Snich'onot ti Diose ti stalel cuxule ―xchi ti Pedroe. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Laj xa jt'ujoxuc ti lajchavo'oxuque. Ti june ochem pucuj ti yo'nton ―xiyutuntutic. 


text:
<pb/>Ja' laj xcholbe sc'opilal ti Judase, ja' ti snich'on ti Simon Iscariote, yu'un ja' ch-ac'van entrecal. Ti Judase ja' jchi'iltutic ti abtel, ho'ontutic ti co'ol yajchanc'opuntutic ti Jesuse xchi'uc. Ho'ontutic ja' lajchavo'untutic xchi'uc ti Judase.<pb/>


text:
Patil nixanavtutic batel te ti estado Galilea xchi'uc ti Jesuse. Yu'un ti Jesuse muc sc'an chba xanavuc te ti estado Judea yu'un yac'oj sbaic chchapambat sc'opilal yu'un ti totiletic cu'untutique yu'un chmilat. 


text:
Po'ot xa tsta yorail q'uin cu'untutic, ho'ontutic ti judiountutique. C'alal ti yorail q'uin chi'ochtutic ti nail vomol te ti Jerusalén. 


text:
Hech yu'un hech i'albat ti Jesuse yu'un ti yits'inabtaque: ―Mu me xacom li'to, batic ti Judea. Yu'un hech más ch-an yip yo'ntonic ti much'utic spasojic ti muc' ti ac'ope yu'un hech más chilic ti jchop o abtel ti chc'o apas te ti q'uin. 


text:
Yu'un ti much'u tsc'an ti chpuc sc'opilale, mu muculuc ch-abtej. Mi ja' avabtel ti hech chapase, ac'o aba ti q'uelel ti stojol scotol crixchanoetic ―xchiic. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Mu to sta yorail cu'un yu'un chibat ti q'uin. Ti ho'oxuque c'usuc no'ox ora xu' chabatic. 


text:
Ti crixchanoetique li' ti balumile mu xu' chayilintaoxuc ti ho'oxuque. Ho'oni chiyilintaun yu'un ti jcholbe sc'opilal ti chopol ti yabtelique. 


text:
Batanic ti q'uin, ho'oxuque. Ho'oni mu to chibat ti q'uin yu'un mu to sta yorail cu'un ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>C'alal hech laj yalbe ya'yic ti yits'inabtac ti Jesuse, te to nihalejtutic ti Galilea xchi'uc ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti i'ay ti q'uin ti Jesuse. Ja' q'uin c'alal ch-ochic ti nail vomol 


text:
<pb/>Batemic xa ti q'uin ti yits'inabtac ti Jesuse c'alal nibatutic ti q'uin uc xchi'uc ti Jesuse. Muc jchi'intutic batel ti crixchanoetique. Jtuctutic no'ox nibatutic yu'un mu sc'an chac' sba ti q'uelel ti Jesuse. 


text:
Ti totiletic cu'untutic ono'oxe te ti templo, ho'ontutic ti co'ol judiountutic xchi'uque, te oyic ti q'uin yac'oj sba tsa'ic ti Jesuse. Yac'oj sba tsjaq'uic: ―¿Bu oy? ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti crixchanoetique ja' puru tslo'iltabeic sc'opilal ti Jesuse. Oy much'u laj yalic: ―Lec yo'nton ―xchiic. Yan laj yalic: ―¡Bu ba lecuc! Ja' jlo'lavanej ―xchiic. 


text:
Toj ch'ayel yo'ntonic ti jchi'iltaque. Hech laj yalic: ―¿C'u che'el ip'ijub ti lec ti jchi'iltic li'to yu'un mu'yuc much'u ichanubtasat? ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Mu ho'ucun jc'op ti chcac' ti a'yele. Ja' sc'op stuc ti Diose ti laj stacun talele. 


text:
Ti much'u tsc'an tspas ti c'usi tsc'an yo'nton ti Diose, ch-ac'bat sna' ti bu talem ti c'op ti chcac' ti a'yele, mi sc'op ti Diose, mi jc'op jtuc ti jchole. 


text:
Ti much'u stuc no'ox sc'op ti chchole, yu'un chac' sba ti pasel ti muc' obi. Ti ho'one yu'un chcac' ti pasel ti muc' ti Diose ti laj stacun talele, hech yu'un muc un chilo'lavan. Melel ti c'usi chcale. 


text:
<pb/>’Ti Moisese laj xcholboxuc comel ti mantaletique. Mi junuc muc bu ach'unojic spasel hech chaj c'u che'el chal ti mantaletique. Ti ach'unojuque, mu xavalbucun jmilel ti hechuque ―xut. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Jun no'ox vinic laj jcolta ti yorail ti jcux co'ntontic. Hech yu'un toj ch'ayel avo'ntonic acotolic. 


text:
Laj yalboxuc ti Moisese ti chavaq'uic circuncisione. Ma'uc jbael hech i'albat ti Moisese. Ja' jbael i'albatic ti antiguo jtotique. Ti ho'oxuque manchuc mi ti sc'ac'alil ti jcux co'ntontic chavaq'uic circuncisión. 


text:
Lec ti hech chach'umbeic smantal ti Moisese chavaq'uic circuncisión manchuc mi ti yorail ti jcux co'ntontic. Hech yu'un ¿c'u yu'un chavilintaun yu'un ti sc'ac'alil ti jcux co'ntontic ichop cu'un scotol sbec'tal ti jun vinique? 


text:
Mu xtun mi ti ora no'ox chatic'be smul yan. Ja' tsc'an ti chanopic lec mi melel ti chopol ti c'usi laj spase ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ja' ti Cristoe, xchiic ti crixchanoetique 


text:
<pb/>Hech laj yalic cha'vo' oxvo' ti jchi'iltaque ti te nacajtic te ti Jerusalene: ―Avi vinic to ja' ti tsa'ate, ja' ti sc'opilal chlaj ti milele. 


text:
Q'uelo avil, li'to jamal chc'opoj. Mu'yuc c'usi ch-albat yu'un ti totiletic cu'untique. ¿Mi yu'un xch'unojic ti ja' ti Cristoe? 


text:
Ho'ocutique jna'ojtic bu liquem tal ti vinic li'to. C'alal chtal ti Cristoe, ja' ti mero Jcoltavanej cu'untique, mu'yuc much'u tsna' bu chlic tal ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech yu'un tsots ic'opoj ti Jesuse te ti yut templo te ti Jerusalén c'alal ichanubtasvan. Hech laj yalbe ti crixchanoetique: ―Xavojtiquinucun chacuyic. Ana'ojic ti bu niloc' tal chacuyic. Mu jtucuc no'ox nital. Ja' ti Diose ti melel ti sc'ope, ja' laj stacun talel. Ho'oxuque mu xavojtiquinic. 


text:
<pb/>Hech yu'un sc'an stiq'uic ti chuquel ti Jesuse. Mu'yuc much'u xu' yu'un stsacvan yu'un mu to staojuc yorail yu'un tstsacat ti Jesuse. 


text:
Oy ep laj xch'unic ti ja' ti Jcoltavanej cu'untic ti Jesuse. Hech laj yalic: ―Avi jchi'il li'to jelaven tspas señailetic hech chaj c'u che'el sc'opilal ti Cristoe ti c'alal chtale. Hech yu'un ja' ti Cristoe ―xchiic. Ja' sc'opilal ti sc'an stsaquic ti Jesuse ti yajmayoletic ti totil paleetique 


text:
<pb/>Laj ya'yic ti fariseoetique ti hech chlo'lajic ti much'u laj xa xch'unic ti ja' ti Cristoe. Hech yu'un ti totil paleetique xchi'uc ti fariseoetique laj staquic batel yajmayoletic yu'un ac'o stsaquic tal ti Jesuse. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe ti crixchanoetique: ―Yo' j'oc' xa li'uni chajchi'inoxuque. Chibat ti bu oy ti much'u laj stacun talele. 


text:
Ho'oxuque chasa'ucun. Mu xataucun. Ti bu chic'ot ho'oni, te mu xu' chac'otic ho'oxuque ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech lic lo'lajuc ti jchi'iltaque, ho'on ti co'ol judiountutic xchi'uque: ―¿Bu chbat ti mu xu' ti jtatic chale? ¿Mi yu'un chbat ti bu oy ti jchi'iltique te puquemic ti slumal greciaetique yu'un ja' chba xchanubtas ti greciaetique? 


text:
¿C'usi sjam ti hech chale: “Chasa'ucun, mu xataucun”, ti xchie? “Ti bu chic'ot ho'oni te mu xu' chac'otic ho'oxuque”, ti xchie ―xut sbaic. Ja' sc'opilal ti ch-oq'uilan tal ti yo'ntonic ti yutsil yo'ntone ti much'utic xch'unojique 


text:
<pb/>Ti slajeb q'uin ja' tsots sc'opilal. Ja' hech ora laj sva'an sba ti Jesuse. Tsots ic'opoj, hech laj yalbe ti jchi'iltaque: ―Hech chaj c'u che'el ti much'u tsa'ilan ho' yu'un chuch' yu'un taquin ti yo'ntone, ja' no'ox hech ti much'u tsa'ilan yu'un chcol sbatel osil mu sta. Ti much'u hech yo'nton tsa'ilan, ac'o taluc ti jtojol hech chcac'be xcuxlejal sventa sbatel osil. 


text:
Yu'un scotol ti much'u chch'un ti chcoltaat cu'une, ja' ch-oq'uilan tal ti yo'nton ti yutsil yo'ntone, hech chlic xch'unic yantic uc, xchi ti sc'op ti Diose ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech laj yal ti Jesuse yu'un laj xcholbe sc'opilal ti Ch'ul Espíritue, ti sc'opilal ch-ac'batic ti yo'ntonic ti much'utic chch'unique. Mu to talemuc ti Ch'ul Espíritue yu'un mu to tsut batel ti vinajel ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti cha'tos ostos ic'otic ti crixchanoetique 


text:
<pb/>C'alal laj ya'yic ti jchi'iltaque ti hech laj yal ti Jesuse, oy much'u laj yal: ―Ja' cac'tic ti j'alc'op yu'un ti Diose ti sc'opilal chtale ―xchiic. 


text:
<pb/>Yan laj yalic: ―Ja' ti Cristoe li'to, ja' ti Jcoltavaneje ―xchiic. Yan laj yalic: ―Mu xlic tal ti Galilea ti Cristoe. 


text:
Yu'un chal ti sun ti Diose ti ja' ch-an ti Belén ti Cristoe yu'un ja' statamol ti Davide. Ja' te ch-an ti bu i'an ti statamole ―xchiic. 


text:
Oy much'u sc'an stsaquic ti Jesuse. Mi junuc mu'yuc much'u xu' yu'un stsacvan. Ja' sc'opilal mu'yuc much'u hech chc'opoj, xchiic 


text:
<pb/>Hech yu'un ti yajmayoletique isutic talel ti stojol ti totil paleetique xchi'uc ti fariseoetique. Hech ijac'batic yu'unic: ―¿C'u yu'un muc xatsaquic tal? ―x'utatic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti yajmayoletique: ―Mu'yuc much'u hech chc'opoj hech chaj c'u che'el ti vinic lume ―xchiic. 


text:
Mi junuc mu'yuc much'u xch'unoj ti totiletic cu'untique. Ho'ontutic uc mi junuc mu'yuc bu jch'unojtutic. 


text:
Ti crixchanoetique ti te stsoboj sbaique, bolic. Mu sna'ic ti mantaletique. Ich'ayic xa ―xchiic ti fariseoetique. 


text:
<pb/>Te oy ti Nicodemoe, ja' ti tal sc'opon ti ac'ubaltic ti Jesuse. Ja' ochem ti fariseo uc ti Nicodemoe. Hech laj yal ti Nicodemoe: 


text:
<pb/>―Mu xu' chcac'betic castigo jun jchi'iltic mi mu to chca'ibetic sc'op, mi mu to ti jtatic c'usi smul. ¿Mi mu hechuc chal ti mantaletic cu'untique? ―xchi ti Nicodemoe. 


text:
<pb/>Hech lic yalbeic: ―Jun to liquemot tal ti Galilea uc. Q'uelo me ti sc'op ti Diose hech chana' ti mi junuc mu'yuc bu xlic tal ti Galilea j'alc'op yu'un ti Diose ―x'utat. 


text:
Hech yu'un ti sob ic'luman ti yoc'omal nisututic tal xchi'uc ti Jesuse, ni'ochtutic ti yut templo te ti Jerusalén yan vuelta. Ep crixchanoetic italic ti stojol ti Jesuse. Hech yu'un laj snacan sba ti Jesuse, te lic chanubtasvanuc. 


text:
Italic fariseoetic xchi'uc ti much'utic chchanubtasvanic ti smantal ti Diose ti scuyoj sbaique. Laj yiq'uic tal jun ants. Yac'oj sba chmulivaj xchi'uc yan vinic istaic. C'ot yaq'uic ti stojol ti Jesuse te ti o'lol ti crixchanoetique. 


text:
Ti Moisese hech laj spasuntutic ti mantal ti ac'o ac'batuc ton ti much'u hech tspase. ¿C'usi chaval ho'oti? ―xchiic. 


text:
<pb/>Yu'un ti hech laj yalique yu'un tal spasbeic proval yo'nton. Sc'an tsa'beic smul ti Jesuse. Ti Jesuse laj snijan sba, laj sts'iba lum ti sbic'tal sc'ob. 


text:
Yu'un mu xlaj yo'ntonic tsjaq'uic, toj lic nacluc ti Jesuse. Hech laj yalbe ya'yic: ―Ho'oxuc ti much'u mu'yuc smule ja' jbael ac'o yac'be ton ti antse ―xchi. 


text:
C'alal laj ya'yic ti totiletique ti hech laj yal ti Jesuse, ep ilo'laj yo'ntonic yu'un ti smulique. Jujuntic iloq'uic batel. Ja' jbael iloq'uic batel ti más moletique. Ja' patil iloq'uic batel ti bu unenic toe. Stuc no'ox icom ti Jesuse xchi'uc ti antse te ti o'lol ti crixchanoetique. 


text:
Toj lic cha'nacluc yan vuelta ti Jesuse. Yu'un mu xa teuc ti much'u laj yiq'uic tal ti antse, ja' no'ox te oy ti antse, hech yu'un ti Jesuse hech laj yalbe: ―Me'e, ibat xa ti much'utic laj stabot amule. Mu'yuc much'u laj yac'bot ton yu'un ti amule ―xchi. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti antse: ―Mu'yuc, tote ―xchi. Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Hechun uc, mu xacac'bot castigo yu'un amul uc. Batan, mu me xasa' yan amul ―xut batel. Ja' sc'opilal ho'oni luzun avu'unic, xchi ti Jesuse 


text:
<pb/>Yan vuelta lic chanubtasvanuc ti Jesuse. Hech laj yalbe ya'yic: ―Ho'oni luzun avu'unic, ho'oxuc ti mozoimbiloxuc yu'un ti mulile li' ti balumile. Ti much'u chists'acliune ja' chcom yu'un ti mulile, ja' tspasilan ti c'usi leque yu'un ho'on ti jtojobtas batel hech chcuxi sbatel osil ―xchi. 


text:
<pb/>Hech i'albat yu'un ti fariseoetique: ―Ho'oti atuc no'ox chachol ac'opilal. Mu'yuc rextico avu'un. Hech yu'un mu stac' ti jch'untutic ac'op ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Manchuc mi chach'unic ti jtuc no'ox ti jchol jc'opilale, melel ti c'usi chcale. Jna'oj ti bu niloc' talele, jna'oj ti bu chibate. Ho'oxuque mu xana'ic ti bu niloc' talele, mu xana'ic ti bu chibate. 


text:
Mi oy c'usi ti jnope, lec ti jnop. Mu jtucuc no'ox ti jnop. Co'ol ti jnop xchi'uc ti Jtote, ja' ti laj stacun talele. 


text:
Hech ts'ibabil comel ti mantaletique ti avich'ojique mi co'ol sc'opic cha'vo' rexticoetic hech yu'un stac' chach'unic. 


text:
Ho'oni ti jchol jc'opilal. Co'ol chixcholbun jc'opilal uc ti Jtote, ja' ti laj stacun talele ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech lic sjaq'uic: ―¿Bu oy ti Atote ti chavale? ―xchiic. Hech itac'av ti Jesuse: ―Mu xavojtiquinun, mu xavojtiquin uc ti Jtote. Ti taca avojtiquinucune, chavojtiquin uc ti Jtote ti hechuque ―xchi. 


text:
<pb/>Hech laj yal ti Jesuse c'alal ichanubtasvan te ti yut templo te ti cuarto yo' bu chaq'uic smoton ti Diose. Mu'yuc much'u xu' yu'un stsacvan yu'un mu to staojuc yorail yu'un tstsacat yu'un ti crixchanoetique ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti bu chibat, te mu xu' chabatic ho'oxuque, xchi ti Jesuse 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe ya'yic yan vuelta: ―Oy bu chibat. Chasa'ucun, mu xataucun. Acuchoj amul chachamic. Ti bu chibate, te mu xu' chabatic ho'oxuque ―xchi. 


text:
<pb/>Hech yu'un hech laj yalbe sbaic ti jchi'iltaque, ho'ontutic ti co'ol judiountutique: ―¿Mi yu'un tsmil sba ti hech chale: Ti bu chibat ho'oni, te mu xu' chabatic ho'oxuque, ti xchie? ―xut sbaic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Ho'oni mu co'olucutic hech yu'un mu co'oluc ti jnoptic. Yu'un ho'oni sventaun vinajel. Ho'oxuque sventaoxuc balumil. 


text:
Ja' yu'un ti hech laj calboxuc: Acuchoj amul chachamic, ti xacutique. Yu'un mi mu xach'un ti ho'on Jcoltavanejun avu'unique, ja' acuchoj amul chachamic ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech yu'un hech lic sjac'beic ti jchi'iltaque: ―¿Much'uot che'e? ―xchiic. Hech itac'av ti Jesuse: ―Ja' no'ox hech chaj c'u che'el laj calilamboxuque. 


text:
Oy to ep ac'opilal xu' chacalbeic. Oy to yan xu' chaquich'boxuc ac'opic. Ja' no'ox chacalbeic ti c'usi albilun yu'un ti Jtote ti laj stacun talele. Ti Jtote ti laj stacun talele melel ti sc'ope ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Yu'un ti muc sc'an xch'unic ti ja' ti Cristoe hech yu'un muc xa'ibeic sjam ti ja' laj xcholbe sc'opilal ti Jtotic Diose. 


text:
Hech yu'un ti Jesuse hech laj yalbe: ―C'alal chajipanun ti cruz, ho'on ti co'ol crixchanoucutique, te me chana'ic ti ho'on Jcoltavanejun avu'unique. Te me chana'ic ti ja' no'ox laj calboxuc hech chaj c'u che'el albilun yu'un ti Jtote, ja' ti laj stacun talele. 


text:
<pb/>C'alal hech laj yal ti Jesuse, ep laj xch'unic ti ja' ti Jcoltavaneje. Ja' sc'opilal ja' chayac'oxuc ti libre ti c'op ti ja' melele, xchi 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Jesuse hech laj yalbe ti jchi'iltaque, ja' ti much'u xch'unojique: ―Mi j'ech'el chavac' ti avo'ntonic ti jc'ope, mero cajchanc'opoxuc chac'otic cu'un obi. 


text:
<pb/>Hech itac'avic ti crixchanoetique: ―Ho'ontutique yelnich'onuntutic ti Abrahame. Mi junucuntutic mu'yuc bu ochemuntutic ti mozoil. ¿C'u yu'un hech chaval: “Libre chac'otic”, xachi? ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Melel ti c'usi chacalbeique, scotol ti much'u tsa'ilan smule oy ti mozoil yu'un smulic obi. 


text:
Ti much'u oy ti mozoile mu'yuc c'usi ch-ac'bat yu'un ti yajvale. Ja'uc ti much'u nich'onile ja' scotol ch-ac'bat yu'un ti stote. 


text:
Hech yu'un mi ho'on chacac'oxuc ti libre, ho'on ti Snich'onun ti Diose, libre chac'otic o ti mero melel. 


text:
Hovil chavalic ti ho'oxuc yelnich'onoxuc ti Abrahame. Q'uelo avil chavalbucun jmilel. Yu'un puru milvanej oy ti avo'ntonic hech mu xc'ot ti avo'ntonic ti jc'ope. 


text:
Ho'oni ja' ti jchol ti hech chaj c'u che'el laj xa yac'bun jq'uel ti Jtote. Ho'oxuque ja' chapasic ti c'u che'el chayalboxuc smantal ti atotique ―x'utatic yu'un ti Jesuse. Ja' sc'opilal ja' atotic ti pucuje, x'utatic 


text:
<pb/>Hech itac'avic: ―Ja' jtotutic ti Abrahame ―xchiic. Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Ti ja'uc yelnich'onoxuc ti Abrahame, hech chapasic hech chaj c'u che'el laj spas ti Abrahame ti hechuque. 


text:
Ti ora to chavalbucun jmilel yu'un calojboxuc ava'yic ti c'usi melel ca'yoj ti stojol ti Diose. Mu hechuc laj spas ti Abrahame. 


text:
Ho'oxuque chapasbeic yabtel ti atotique ―xut. Hech itac'avic: ―Ho'ontutique mu yol snich'onucuntutic jmulavil. Jun no'ox ti totil cu'untutique, ja' jtotutic stuc ti Diose ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Ti ja'uc atotic ti Diose, c'uxun ti avo'ntonic ti hechuque. Yu'un te niloc' tal ti stojol ti Diose. Mu jtucuc no'ox nital. Ja' tacbilun tal yu'un ti Diose. 


text:
Ho'oxuque ja' atotic ti pucuje. Hech oy ti avo'ntonic chapasic c'usi tsc'an ti yo'ntone. Stalel jmilvanej c'alal ti sliqueb ti balumile hech ti ora to. Mu sc'an ti c'usi melele yu'un mu'yuc c'usi melel ti yo'nton. Mi tsnop c'op, stalel ono'ox. Ja' mero jnopc'op. Ja' chac' ti chanel ti nopc'ope. 


text:
Ho'oxuque mu xu' chatabun jmul ti ho'one. Melel ti jc'op ti calojboxuque. ¿C'u yu'un mu xach'umbucun? 


text:
Ti much'utic yu'un ti Diose ja' chch'umbeic sc'op ti Diose. Ja' yu'un ti mu xach'umbeic sc'op ti Diose yu'un mu yu'unucoxuc ti Diose ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal c'alal mu to anemuc ti Abrahame, jtalel te oyun, xchi 


text:
<pb/>Hech i'albat ti Jesuse yu'un ti jchi'iltaque, ho'on ti co'ol judiountutic xchi'uque: ―Hech ono'ox hech chaj c'u che'el laj jnoptutic. Ho'ot liquemot tal ti Samaria. Oy pucuj ti avo'nton ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Mu'yuc pucuj ti co'nton. Ja' chcac' ti pasel ti muc' ti Jtote. Ho'oxuque mu xapasucun ti muc'. 


text:
Mu jtucuc chcac' jba ti pasel ti muc'. Ja' chiyac'un ti pasel ti muc' ti Jtote. Ti much'u mu xispasun ti muq'ue, ja' stuc chchapan ti Jtote. 


text:
<pb/>Hech i'albat yu'un ti jchi'iltaque: ―Ti jna'tutic xa ti oy pucuj ti avo'nton. Icham ti Abrahame. Icham uc ti j'alc'opetic yu'un ti Diose. Ho'ot chaval: “Ti much'u chixch'umbun ti jc'ope, ja' mu xcham”, xachi. 


text:
Caso me tsots avabtel avich'oj ho'oti. Ja' tsots yabtel laj yich' ti jtotic Abrahame ti ichame. Icham uc ti j'alc'opetic yu'un ti Diose. ¿Much'uot chacuy aba? ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Mi ho'on chcac' jba ti pasel ti muc', mu'yuc sjam. Ti Jtote, ja' ti Dios avu'unic ti chacuyique, ja' chiyac'un ti pasel ti muc'. 


text:
Mu xavojtiquinic. Ho'on xcojtiquin. Mu xcojtiquin ti Diose, mi xichie, ti jnop c'op hech chaj c'u che'el ti chanopic c'op ti ho'oxuque. Ho'on xcojtiquin ti Diose. Ti jpasbe ti muc' ti sc'ope. 


text:
Ti atotic Abrahame ti chavalique nichim no'ox yo'nton yu'un ya'yoj jc'opilal ti chitale. Laj xch'un ti chitale, hech yu'un nichim no'ox yo'nton ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech yu'un hech i'albat ti Jesuse yu'un ti jchi'iltaque: ―Mu to avich'ojuc lajuneb yoxvinic habil, ¡bu c'amba avil ti Abrahame ti chavale yu'un queremot to! ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Melel ti c'usi chacalbeique, c'alal mu to anemuc ti Abrahame, jtalel te oyun ―xchi. 


text:
<pb/>Hech yu'un bat stamic tal ton ti jchi'iltaque. Sc'an chac'beic ton ti Jesuse. Hech yu'un ti Jesuse laj sq'uej sba. Iloc' batel ti templo. Hech i'ech' batel ti o'lol crixchanoetic. Hech ibat o.<pb/>


text:
Ti bu ni'ech'tutic batel xchi'uc ti Jesuse te laj quiltutic jun jchi'iltutic. Ma'sat c'alal i'an ti vinique. 


text:
Ho'ontutic ti yajchanc'opuntutic ti Jesuse hech laj jac'betutic ti Jesuse: ―Maestro, ¿much'u smul ti yu'un ma'sat i'an avi jchi'iltic li'to? ¿Mi ti scoj smul stuc, mi ti scoj smul stot sme'? ―xichitutic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Mu ti scojuc smul avi jchi'iltic li'to, mu ti scojuc smul stot sme'. Yu'un ti ma'sat i'an ti jchi'iltique, ja' no'ox yu'un hech chvinaj yabtel Dios ti sventa. 


text:
C'alal cuxulun li' ti balumile ja' yorail ti xu' jpasbe yabtel ti Jtote ti laj stacun talele. Mi nichame mu xa xu'. 


text:
Ti jayib c'ac'al li'oyun li' ti balumile ho'on hech chaj c'u che'el luz c'otemun avu'unic ho'oxuc ti li'oyoxuc li' ti balumile yu'un chacac'bot avil ti lequil bee ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>C'alal laj yal hech ti Jesuse laj stubta ts'ubilum. Laj spas ti ach'el ti ts'ubilume. Laj sbombe ach'el ti sat ti ma'sate. 


text:
Hech laj yalbe: ―Batan, ba poco tal asat ti ho' te ti estanque Siloé sbi ―x'utat. Ti Siloe sbie ja' sjam ti ic'bil chtal ti ho'e. Ibat ti ma'sate, ba spoc sat te ti Siloe. C'alal isut tal, chil xa balumil. 


text:
Hech yu'un laj sjac'be sbaic ti svecinotaque xchi'uc ti much'utic yilojic ti ma'sat ono'oxe: ―¿Mi ma'uc li'to ti much'u laj snacan sba sc'an paramote? ―xut sbaic. 


text:
<pb/>Oy much'u hech laj yal: ―Ja' lume ―xchiic. Oy yan hech laj yalic: ―Ma'uc, ja' no'ox co'ol x'elan ―xchiic. Hech itac'av ti vinique: ―Ho'on chavile ―xchi. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti vinique: ―Ja' ti jchi'iltic Jesús sbi, ja' laj spas ti ach'el ti ts'ubilume. Laj sbombun ti jsat. “Batan ti yo' bu Siloé sbi, ba poco tal asat”, xiyutun. Hech nibat, ba jpoc jsat. Hech yu'un chquil xa balumil ―xchi. 


text:
<pb/>Hech lic sjac'beic: ―¿Bu oy ti much'u chavale? ―xchiic. ―Mu jna' bu ibat ―xchi xtac'av ti vinique. Ja' sc'opilal ti ep ijac'bat ti ma'sat ono'oxe 


text:
Ja' sc'ac'alil ti jcux co'ntontutic c'alal laj spas ti ach'el ti ts'ubilum ti Jesuse, c'alal laj sjambe sat ti ma'sate. 


text:
Laj sjaq'uic uc ti fariseoetique c'u che'el ijambat ti sate. Hech itac'av ti vinique: ―Laj sbombun ach'el ti jsat. Patil ba jpoc jsat. Hech yu'un chquil xa balumil ―xchi. 


text:
<pb/>Hech yu'un hech i'albat yu'un cha'vo' oxvo' ti fariseoetique: ―Mu'yuc ti stojol ti Diose ti vinique ti chavale yu'un mu xchabi ti sc'ac'alil ti jcux co'ntontique ―xchiic. Oy yan hech laj yalic: ―¡Bu c'amba hu'uc yu'un tspas avi jchop o abtel li'to ti much'u oy smule! ―xchiic. Hech cha'tos ic'otic ti fariseoetique. 


text:
Hech yu'un hech laj sjac'beic yan vuelta ti ma'sate: ―Ho'ot, ¿c'usi xchi avo'nton yu'un ti much'u laj sjambot asate? ―xut. Hech itac'av ti vinique: ―Ho'on chcal ti ja' j'alc'op yu'un ti Diose ―xchi. 


text:
<pb/>Ti jchi'iltaque muc xch'unic ti ja' ma'sat ono'oxe. Ja'to ba yiq'uel tal ti stot sme'e ti much'u ijam xa sate, ja'to laj xch'unic ti ja' ijam xa ti sate. 


text:
Hech hul jac'batuc ti stot sme'e: ―¿Mi ja' avol anich'on li'to ti ma'sat ono'ox c'alal i'an ti chavalique? ¿C'u che'el ti chil xa balumil ti ora to? ―x'utat. 


text:
Pero mu jna'tutic c'u che'el chil xa balumil. Mu jna'tutic uc ti much'u ijambat ti sate. Oy xa yo'nton. Jac'bo ava'yic. Ac'o yal stuc ―xchiic. 


text:
<pb/>Yu'un ti hech laj yalic ti stot sme'e, yu'un ixi' yu'un ti totiletic cu'untutique. Yu'un ti totiletique xchapoj xa sc'opic ti j'ech'el mu stac' ch-och ti templo ti much'u jamal chal ti ja' ti Jcoltavaneje ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech yu'un laj xcha'iq'uic tal ti much'u ma'sat ono'oxe. Hech hul albatuc: ―Jamal chaval ti stojol Dios ti ja' jp'ajmantal ti vinique. Ti ho'ontutique ti jna'tutic ti ja' jp'ajmantal ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti vinique: ―Mu jna' mi jp'ajmantal. Ja' no'ox jna' ti chquil xa balumil ti ora to, ti ma'satun ono'oxe ―xchi. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti vinique: ―Laj xa calbot ava'yic. Mu xac'an xach'unic. ¿C'u yu'un chac'an chava'yic yan vuelta? ¿Mi yu'un chac'an cha'ochic ti yajchanc'op uc? ―xchi. 


text:
<pb/>Hech yu'un lic slabanic. Hech lic yalbeic: ―Ho'oti yajchanc'opot jmulavil. Ho'ontutique yajchanc'opuntutic ti Moisese jcotoltutic. 


text:
Jna'tutic ti laj sc'opon ti Moisese ti Diose. Ti much'u chavale mu jna'tutic bu liquem tal ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti vinique: ―Xch'ay co'nton xca'i ti mu xana' bu taleme. Ja' laj sjambun jsat chavil. 


text:
Ti jna'tic ti mu stsacbe sc'op jmulaviletic ti Diose. Ti much'u chi' ti Diose, ti tspasbe ti c'usi tsc'an ti yo'ntone, ja' tstsacbat sc'op yu'un ti Diose. 


text:
C'alal ilic ti balumile asta ti ora to mu'yuc much'u hech a'ibil sc'opilal ti xu' tsjambe sat ti much'u ma'sat c'alal i'ane. 


text:
<pb/>Hech lic yalbeic: ―¡Bu c'amba achanubtasuntutic ho'ontutique! Yu'un pucujot ono'oxe, hech yu'un ti ma'sat c'alal na'ane ―x'utat. Hech i'albat ti j'ech'el mu stac' ch-och ti templo. Ja' sc'opilal ma'sat chcom ti much'utic ti chojtiquinic ti Diose ti scuyojique, xchi 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj ya'ibe sc'opilal ti j'ech'el mu stac' ch-och ti templo ti vinique. Hech yu'un ital ti Jesuse, tal sc'opon ti vinique. Hech laj sjac'be: ―¿Mi ach'unoj ti jelaven sp'ijil ti Snich'on ti Diose? ―xchi. 


text:
<pb/>Itac'av ti vinique, hech laj yalbe: ―Chajch'unot, Cajval ―xchi. Hech lic squejan sba ti stojol ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Nital li' ti balumile, tal chapanvanucun. Tal cac'be yojtiquinic ti Diose ti much'utic tsc'an chojtiquinic ti Diose. Hech ma'sat chcomic ti much'utic ti chojtiquinic ti Diose ti scuyojique ―xchi. 


text:
<pb/>Oy fariseoetic te xchi'inojic ti Jesuse. Laj ya'yic ti hech laj yal ti Jesuse. Hech lic sjac'beic: ―¿Mi yu'un ma'satuntutic chacuyuntutic? ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Ti ja'uc ma'satucoxuque, mu'yuc amulic ti hechuque. Yu'un chcojtiquintutic ti Diose, xachiique, hech yu'un ja' amulic ―xchi ti Jesuse.<pb/>


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe ti jchi'iltaque: ―Melel ti c'usi chacalbeique, a'yic me. Ti much'utic ti j'elec'carneroetique mu x'och ti ti'corral, ja' chp'it ochel ti xocon ti ti'corrale. 


text:
Ti jchabiejcorrale tsjambe sti' corral yu'un ch-och batel ti mero jq'uelcarneroe. Ti carneroetique cha'ibeic sc'op ti yajvale. Ti yajvale tsbiiltas ti jaycot ti scarneroe. Tsloq'ues batel. 


text:
C'alal laj xa sloq'ues batel ti jaycot ti scarneroe, ja' jbael chbat ti yajvale. Ti carneroetique ja' sts'acliic batel ti yajvale yu'un ch-ic'at yu'un ti yajvale. 


text:
Ti much'u mu ti ti'corraluc ch-och talele ja' mu sts'acliic batel. Chjatavic batel ti carneroetique yu'un mu xa'ibeic sc'op ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech oy ti lo'il laj yac' ti a'yel ti Jesuse. Ti jchi'iltaque muc xa'ibeic sjam ti c'u che'el i'albat yu'un ti Jesuse. Ja' sc'opilal lec ti jchabi ti much'utic chixch'umbun ti jc'ope, xchi ti Jesuse 


text:
Scotol ti much'utic jq'uelcarneroetic scuyoj sbaique ti jbael li' ono'ox oyique, ja' jlo'lavanejetic. Ja' hech chaj c'u che'el j'elec'carnero yu'un ja' tsc'an chispojbun ti much'utic chists'acliune. Ti much'utic chists'acliune ja' mu xba spasbeic ti muc' ti sc'opic ti jlo'lavanejetique. 


text:
Ho'on jventainoj ti sti' scorral scarnero ti Diose. Ti much'utic chch'unic ti chcolic ti jventae, ja' scarnero ti Diose chc'otic o. Hech chaj c'u che'el ti carneroetique ti lec chabibil chloc' ch-och yu'un hech tsta sve'el, ja' no'ox hech uc ti much'utic i'ochic xa ti scarnero ti Diose, lec chabibil, nichim no'ox yo'ntonic o, mu'yuc xa palta cha'yic. 


text:
<pb/>’Ti j'elec'carneroe ja' no'ox yabtel ch-elc'aj, chmilvan, chjinvan. Ja'uc ti ho'one tal cac'be xcuxlejalic sbatel osil. Hech jun no'ox yutsil chc'otic o. 


text:
Hech chaj c'u che'el ti lequil jq'uelcarnero lec chchabi ti scarneroe mu'yuc sc'opilal mi chti'at yu'un ti bolome, ja' no'ox hechun uc ho'oni lec ti jchabi ti much'utic chch'unic ti ho'on Jcoltavanejun yu'unique. Chcac' jba ti milel yu'unic. 


text:
Ti much'u ja' no'ox tsa' abtel yu'un chchabi ti carneroetique yu'un mu yu'unuc ti carneroetique hech yu'un mi chil chtal bolom, tscomes ti carneroetique. Chjatav batel. Hech oy chlaj ti ti'el yu'un bolom ti carneroetique. Ti yane chpuquic batel. 


text:
<pb/>’Hech chaj c'u che'el ti lequil jq'uelcarnero lec chchabi ti scarneroe, ja' no'ox hechun uc ho'oni lec ti jchabi ti much'utic chch'unic ti chcolic ti jventae. Xcojtiquin, xiyojtiquinucun uc. 


text:
Xcojtiquin jbatutic xchi'uc hech chaj c'u che'el xcojtiquin jbatutic xchi'uc ti Jtote. Xiyojtiquinun ti Jtote. Ho'oni xcojtiquin uc ti Jtote. Ho'oni chcac' jba ti milel yu'un scotol ti much'utic chists'acliune. 


text:
Oy yanlum crixchanoetic chlic xch'umbun jc'op uc. Persa chquic' tal ti jtojol uc. Chiya'ibun jc'op uc hech jtos no'ox chac'otic xchi'uc ti jayiboxuc ti chach'umbun ti jc'ope. Jun no'ox totil avu'unic chc'ot acotolic. Ho'on obi. 


text:
<pb/>’Yu'un ti chcac' jba ti milel yu'un ti much'utic chists'acliucune hech yu'un c'uxun ti yo'nton ti Jtote. Patil chlic cha'cuxiucun. 


text:
Mu'yuc much'u xu' yu'un chismilun. Ho'oni yutsil co'nton chcac' jba ti milel. Xu' cu'un chcac' jba ti milel. Xu' cu'un chicha'cuxi nixtoc. Hech smantal ti Jtote ti quich'oje ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Oy yantic laj yalic: ―Li'to mu hechuc sc'op ti much'u oy pucuj ti yo'ntone. Mu xu' tsjambe sat ma'satetic pucuj ―xchiic. Ja' sc'opilal ti sc'an chmilat yu'un ti xchi'iltaque ti Jesuse 


text:
<pb/>Te ti jteclum Jerusalén ja' yorail q'uin c'alal ti jna'tutic ti c'u che'el icha'meltsaj ti templo cu'untutic ti vo'one yu'un ac'o tunuc yu'un yan vuelta ti Diose, ho'ontutic ti judiountutique. Ja' yorail taiv. 


text:
Hech yu'un ti jchi'iltaque tal sjoyubtaic ti Jesuse. Hech laj sjac'beic: ―¿Jayib to c'ac'al chavac' lo'lajuc co'ntontutic avu'un? Mi ho'ot ti Jcoltavanejote, jamal me xaval ca'itutic ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Laj xa calboxuc, mu xach'unic. Laj xa aq'uelic uc ti jchop o abteletic ti laj xa jpas ti sventa ti Jtote. 


text:
Chcac'be xcuxlejalic sbatel osil. Mu xch'ayic sbatel osil. Mu'yuc much'u xu' chispojbun loq'uel ti jc'ob. 


text:
Ti Jtote laj yac'bun ti jc'ob. Jelaven xu' yu'un tspas scotol. Mu'yuc much'u xu' chpojbat ti sc'ob ti Jtote. 


text:
Hech i'albat yu'un ti Jesuse: ―Oy ep lequil abteletic laj xa jpasboxuc aq'uelic ti sventa ti Jtote. ¿C'usi abtelal mu xtun laj jpas yu'un chavac'bucun ton? ―xchi. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti jchi'iltaque: ―Ma'uc chacac'bot ton yu'un ti lec avabtele. Ja' yu'un chatoy aba ti stojol ti Diose. Ho'ot vinicot no'ox. Diosot chacuy aba ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Hech ts'ibabil ti sun ti Diose ti avich'ojique: “Ti ho'oxuque jq'uexoloxuc”, xacutic, xchi ti Diose, xut ti juezetic ti vo'one. 


text:
“Jq'uexoloxuc”, xchi sc'opilal ti much'utic i'ac'batic yabtel yu'un ti Diose ti vo'one. Mu xu' xch'ay ti hech yaloj ti Diose ti sun. 


text:
Lec ti hech i'albatic sc'opilale, xachiic. Hech yu'un ¿c'u yu'un chavalic ti ho'on ti jtoy jba ti stojol ti Diose yu'un ho'on Snich'onun ti Diose ti xichie? Yu'un ho'on ac'bilun cabtel yu'un ti Jtote hech yu'un ti nital li' ti balumile. 


text:
Mi ja' yabtel ti Jtote ti jpas ti chavilique, ch'unic me manchuc mi mu xach'umbun jc'op ho'oni. Yu'un mi chach'unic ti ja' yabtel ti Jtote ti jpase hech chana'ic ti jun oyun xchi'uc ti Jtote ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech yu'un yan vuelta c'an stsaquic ti Jesuse. Mu'yuc bu ihu' yu'unic yu'un laj sq'uej sba batel ti ora ti Jesuse. 


text:
<pb/>Yan vuelta nibatutic xchi'uc ti Jesuse lum ti jech uc'um Jordán ti bu lic yac' ich'ho' ti Juane. Te nihalejtutic xchi'uc ti Jesuse. 


text:
C'alal te oyuntutic, ep jchi'iltac ital ti stojol ti Jesuse. Hech laj yalic: ―Manchuc mi muc spas jchop o abtel ti Juane, melel ti c'u che'el laj yalbe sc'opilal ti jchi'iltic li'to ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti much'utic italique, oy ep much'utic laj xch'unic ti ja' Jcoltavanej ti Jesuse.<pb/>


text:
Itsaqui ti chamel jun jchi'iltutic, Lázaro sbi. Ja' Betania sbi ti slumal ti Lázaroe. Ja' ti biq'uit jteclum te ti estado Judea, ja' te nacajtic ti cha'vo' antsetique, ja' ti Maríae xchi'uc ti Martae. Yuts yalal sbaic. 


text:
Ja' ono'ox ti María ti patil lic smalbe perfume ti yacan ti Cajvaltique, ti lic scusbe yacan ti stsotsil sjole. Ti much'u tsacbil ti chamele, ja' ti Lázaroe, ja' ximel ti Maríae. 


text:
Hech yu'un ti yixleltac ti Lázaroe laj stac ti iq'uel ti Jesuse. ―Cajval, tsacbil ti chamel ti Lázaroe ti c'ux ti avo'ntone ―xchi c'otel ti much'u laj stac batele. 


text:
<pb/>C'alal laj ya'i ti Jesuse, hech laj yal: ―Yu'un ti itsacat ti chamele, mu yu'unuc ja' sventa j'ech'el chcham o. Ja' sventa no'ox ch-ac'at ti pasel ti muc' ti Diose. Ja' no'ox yu'un hech chi'ac'at ti pasel ti muc' ti ho'on ti Snich'onun ti Diose ―xchi. 


text:
Ti Jesuse manchuc mi c'ux ti yo'nton ti Martae xchi'uc ti smuque xchi'uc ti Lázaroe, ti c'alal laj ya'i ti tsacbil ti chamel ti Lázaroe, chib to c'ac'al te nihalejtutic te ti bu ono'ox oyuntutique. 


text:
Patil ti Jesuse hech lic yalbuntutic ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique: ―Sutucutic batel ti Judea yan vuelta ―xiyutuntutic. 


text:
<pb/>Ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique hech lic calbetutic: ―Maestro, ja'to no'ox c'an yac'bot ton ti jchi'iltique. ¿Mi te chabat yan vuelta? ―xcututic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj yac'bun jna'tutic ti c'u x'elan yabtel ti Diose. Hech laj yalbuntutic: ―P'isbil lajcheb ora jujun c'ac'al ti yac'oj ti Diose. Ti much'u chanav ti c'ac'altic mu sp'osi yacan yu'un oy to ti squeval ti c'ac'ale. 


text:
Ja'uc mi i'ic'ub ti osile, ja' laj sta yorail ti tsp'osi yacan yu'un itup' xa ti squeval ti c'ac'ale ―xiyutuntutic. Hech laj yac'bun jna'tutic ti ja'to mi laj sta yorail yu'un ti Diose ti chmilate, ja'to xu' yu'un ti jchi'iltaque. 


text:
<pb/>Patil hech laj yalbuntutic uc: ―Ivay xa ti quermanotique, ja' ti Lázaroe. Ho'oni chba jtij liquel yu'un vayal xa ―xiyutuntutic. 


text:
<pb/>Hech lic calbetutic, ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique: ―Cajval, mi vayale, ja' sna'oj chlic stuc ―xichitutic. 


text:
<pb/>Hech laj yal ti Jesuse yu'un icham xa ti Lázaroe. Ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique laj jcuytutic ti chcux no'ox yo'nton yu'un ti vayale. 


text:
Nichim no'ox co'nton yu'un mu teucutic. Yu'un ja' sventailuc ti mu teucutique yu'un hech chach'unic. Batic che'e, ba jq'ueltic ―xiyutuntutic ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti jun jchi'iltutic ti abtele ja' ti Tomas sbie, ja' ti vats xcututique, hech lic yalbuntutic: ―Batic, co'ol ac'o chamucutic xchi'uc ―xiyutuntutic. Ja' sc'opilal oy cha'cusesel ti jventa jtuc, oy cuxlejal sbatel osil ti jventa jtuc, xchi ti Jesuse 


text:
Ep ti jchi'iltaque ti italic, tal smuc'ubtasbeic yo'ntonic ti Martae xchi'uc ti Maríae yu'un ti icham xa ti ximele. 


text:
Ti Martae c'alal laj ya'ibe sc'opilal ti chtal ti Jesuse, tal snup ti be. Ti Maríae te nacal icom ti sna. 


text:
Ti Martae hech hul yalbe ti Jesuse: ―Cajval, ti li'ucoti ti c'alal itsacat ti chamel ti jximele, muc xcham ti hechuque. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Martae: ―Jna' ti chcha'cuxi loq'uel ti ch'en ti slajebal c'ac'al c'alal chcha'cuxiic scotolic ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Oy cha'cusesel ti jventa jtuc. Oy cuxlejal sbatel osil ti jventa jtuc. Ti much'utic chixch'unun ti ho'on Jcoltavanejun yu'une, manchuc mi chlaj yip ti sbec'tale, ja' cuxul sbatel osil. 


text:
Scotol ti much'utic chcuxi sbatel osile, ja' ti much'utic chixch'unun ti ho'on Jcoltavanejun yu'une, j'ech'el mu'yuc xa sc'opilal ti ch'ayel chbatique. ¿Mi hech ach'unoj? ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Martae: ―Hech, Cajval. Jch'unoj ti ho'ot ti Jcoltavanejote, ti ho'ot Snich'onot ti Diose, ti ho'ot hech ono'ox ac'opilal ti chatal li' ti balumile ―xchi. Ja' sc'opilal ti i'oc' ti Jesuse 


text:
<pb/>C'alal hech laj yal ti Martae, ba yic' tal ti smuque, ja' ti Maríae. Mucul no'ox c'ot yalbe: ―Ital xa ti Maestroe. Ja' chayic'ot ―xchi. 


text:
Mu to chihultutic xchi'uc ti Jesuse te ti biq'uit jteclum. Ti Maríae te hul stauntutic ti ora ti bu laj scomesuntutic xchi'uc ti Jesuse ti Martae. 


text:
Hech yu'un ti jchi'iltaque ti te xchi'inojic ti sna ti Maríae yu'un tal smuc'ubtasbeic yo'ntonic, c'alal laj yilic ti iloc' talel ti ora ti Maríae, laj sts'acliic talel uc. Hech laj yalic: ―Yu'un chba oc'uc ti bu mucul ti ximele ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Maríae c'alal ihul ti stojol ti Jesuse, laj sq'uelbe sat, lic spatan sba ti lum te ti stojol. Hech laj yalbe: ―Cajval, ti li'ucoti ti c'alal itsacat ti chamel ti jximele, muc xcham ti hechuque ―xchi. 


text:
<pb/>C'alal laj yil ti Jesuse ch-oc' ti Maríae, ch-oq'uic uc ti jchi'iltaque ti te xchi'inojic tale, mu xtun laj ya'i ti hech oy li' ti balumile. 


text:
Hech lic sjac'be: ―¿Bu laj amuquic comel? ―xchi. Hech i'albat yu'unic: ―Ba jq'ueltic, Cajval ―x'utat. 


text:
Hech yu'un hech lic yalbe sbaic ti jchi'iltaque: ―Q'uelo avil, c'ux ti yo'nton ti Lázaroe ―xut sbaic. 


text:
<pb/>Oy much'utic hech laj yalic: ―Ti lajuc sc'ane, laj scolta ti Lázaroe ti hechuque, hech yu'un muc xcham. Yu'un xu' yu'un tsjambe sat ti much'u ma'sate ―xchiic. Ja' sc'opilal ti icha'cusesat loq'uel ti ch'en ti Lázaroe 


text:
<pb/>C'alal nic'otutic xchi'uc ti Jesuse ti bu ti ch'ene, oy palta laj ya'i ti yo'nton yan vuelta yu'un ti hech oye. Ti ch'ene ja' pujul. Ton ti smac sti'e. 


text:
Ti Jesuse hech laj yal: ―Loq'ueso ti tone ―xchi. Hech i'albat ti Jesuse yu'un ti Martae, ja' ti yixlel ti Lázaro ti ichame: ―Cajval, tu xa yu'un xchanibal xa c'ac'al mucul ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Laj calbot ti mi chach'une, hech chaq'uel ti jelaven sp'ijil ti Diose, xacut ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech yu'un laj sloq'uesic ti ton ti smacojbe sti' ti ch'ene yo' bu mucul ti ánimae. Ti Jesuse laj sq'uel muel vinajel. Hech lic sc'opon Dios: ―Tote, hocol avalbun ti chatsacbun jc'op. 


text:
Jna' ti scotol c'ac'al chatsacbun jc'op. Hech chcal yu'un ac'o ya'yic ti much'utic nopol va'ajtic li'to yu'un hech chch'unic ti ho'ot laj atacun talele ―xchi. 


text:
<pb/>Hech iloc' tal ti animae. Bech'bil sc'ob yacan ti poc'. Pixbil sjol ti paño. Ti Jesuse hech laj yalbe ti crixchanoetique: ―Jitumbo, ac'o batuc ―xchi. Ja' sc'opilal ti lic xchapambeic sc'opilal yu'un tsmilic ti Jesuse (Mt. 26:1‑5; Mr. 14:1‑2; Lc. 22:1‑2) 


text:
<pb/>Hech yu'un ep ti jchi'iltaque ti te xchi'inojic tal ti Maríae, laj xch'unic ti ja' Jcoltavanej ti Jesuse c'alal laj sq'uelic ti hech laj xcha'cuses ti anima ti Jesuse. 


text:
Ti much'utic muc xch'unique mu xtun laj yilic, ba yalbeic ti fariseoetique ti ep ti much'utic ich'umbat sc'op ti Jesuse yu'un ti laj xcha'cuses ti animae. 


text:
Hech yu'un ti totil paleetique xchi'uc ti fariseoetique laj stsobic tal scotol ti xchi'iltac ti abtele. Hech laj yalic: ―¿C'usi chcutic? Ep señailetic tspas ti vinic ti chcaltique. 


text:
Ac'o spas hech, mi xijchie, hech chch'unic scotol jchi'iltic ti ja' Jcoltavanej cu'untique. Hech tstiq'uic ti ajvalil. Hech yu'un chlic sjol ti totil ajvalil ti te ti Romae. Hech tstac talel yajsoldado. Hech chtal spasic pleito li' ti jlumaltique, hech chismilucutic jcotoltic ―xchiic. 


text:
<pb/>Te oy jun xchi'il ti abtel, Caifás sbi. Ja' yorail ochem ti totil pale ti habil lume. Hech laj yal: ―Ho'oxuque, mu xana'ic. 


text:
Mu xava'ibeic sjam ti ja' lec mi chcham cu'untic jun no'ox jchi'iltic. Ja' mu xtun mi chijcham jcotoltic ―xchi. 


text:
<pb/>Mu stucuc no'ox hech laj yal. Yu'un ochem ti totil pale ti habil lume, hech yu'un ich'amumbat ye yu'un ti Diose yu'un hech laj yalbe sc'opilal ti Jesuse ti ja' jq'uexoltutic chcham yu'un jcotoltutic, ho'ontutic ti judiountutique. 


text:
Ma'uc no'ox chcham cu'untutic ho'ontutic ti judiountutique, ja' chcham yu'un scotol yol xnich'nab ti Diose ti buc no'ox oyic ti sjoylejal balumil, hech jun no'ox chijc'otucutic jcotoltic. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Jesuse muc xac' sba ti q'uelel ti stojol ti jchi'iltaque, ho'ontutic ti co'ol judiountutic xchi'uque. Hech yu'un laj jq'uej jbatutic batel xchi'uc ti Jesuse ti yan balumil nopol xil sbaic xchi'uc ti xocol balumile. Te nic'otutic ti jteclum Efraín sbi. Te nihalejtutic xchi'uc ti Jesuse ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique. 


text:
<pb/>Po'ot xa tsta yorail q'uin cu'untutic. Ja' ti q'uin Pascua sbie c'alal ti jna'tutic ti c'u che'el icoltaat loq'uel ti Egipto ti vo'one ti antiguo jtatamoltutique. Yu'un po'ot xa ti q'uine, oy ep ti jchi'iltaque icajbatic te ti Jerusalén yu'un te chba scaj'ac' sbaic ti lecubtasel yu'un hech lec ac'o ilatuc yu'un ti Diose ti yorail ti q'uine. 


text:
C'alal ic'otic ti Jerusalén, laj ya'ibeic smantal ti totil paleetique xchi'uc ti fariseoetique ti mi oy much'u yiloj bu oy ti Jesuse, jamal ac'o yalic ti much'u yiloje yu'un chich' tsaquel ti Jesuse. Hech yu'un lic sa'ic ti Jesuse ti crixchanoetique. Scotolic ti much'utic te xa oyic ti templo te ti Jerusalén, hech lic sjac'be sbaic: ―¿C'usi chanopic? ¿Mi mu xtal ti q'uin xana'? ―xut sbaic. Ja' sc'opilal ti Jesuse.<pb/>


text:
Vaquib xa c'ac'al tsc'an tsta yorail q'uin Pascua. Nic'otutic xchi'uc ti Jesuse te ti jteclum Betania yo' bu nacal ti Lázaroe, ja' ti icha'cusesat loq'uel ti ch'en yu'un ti Jesuse. 


text:
Laj yic'untutic ti ve'el ti Martae xchi'uc ti Jesuse. Ti Lázaroe laj xchi'inuntutic ti naclej ti mesa xchi'uc ti Jesuse xchi'uc yantic. 


text:
Ti Maríae laj yich' tal o'lol kilo perfume, nardo sbi. Toyol stojol ti nardoe. Tal smalbe ti yacan ti Jesuse. Ti Maríae laj stsac ti sjole, hech lic scusbe yacan ti stsotsil sjol. Ti sjunul sna ipuc yic' ti perfumee. 


text:
Te oy uc ti jun jchi'il ti abtele, ja' ti Judas sbie. Ja' snich'on Simon Iscariote. Ja' ti much'u ta xa xac' entrecal ti Jesuse. Hech laj yal ti Judase: 


text:
<pb/>―Ti lajuc xchon avi perfume li'to, oxib ciento denariotaq'uin iloc' stojol ti hechuque. Ja' lec ti lajuc yac'be me'onetic ti taq'uine ―xchi ti Judase. 


text:
<pb/>Yu'un ti hech laj yale, mu yu'unuc c'ux ti yo'nton ti me'onetique. Ja' no'ox yu'un j'elec'. Ja' sventainoj ti sbolsail jtaq'uintutique xchi'uc ti Jesuse. Ja' laj yelc'anilan jujuti' ti jtaq'uintutique ti te laj jtiq'uilantutic ti sbolsaile. 


text:
Ti Jesuse hech lic yalbe ti Judase: ―Mu me xaval hech. Ja' sventa yorail jmuquel ti sq'uejojbun perfume avi to. 


text:
Scotol c'ac'al achi'inojic ti me'onetique. Ho'oni mu scotoluc c'ac'al chajchi'inoxuc ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti lic xchapambeic sc'opilal yu'un tsmilic ti Lázaroe ti totiletique 


text:
<pb/>Ti jchi'iltaque ti te xa stsoboj sbaic ti Jerusalén, laj ya'yic ti te xa nihultutic ti Betania xchi'uc ti Jesuse. Hech yu'un italic. Ma'uc no'ox tal sq'uelic ti Jesuse. Ja' tal sq'uelic uc ti Lázaroe, ja' ti icha'cusesat loq'uel ti ch'en yu'un ti Jesuse. 


text:
Ti c'alal italic mu to xch'unic ti ja' Jcoltavanej ti Jesuse. Ti c'alal isutic batele, laj xa xch'unic ti ja' ti Jcoltavaneje yu'un laj yilic ti icuxi xa ti Lázaroe. Hech yu'un ti totil paleetique lic xchapambeic sc'opilal yu'un tsmilic uc ti Lázaroe. Ja' sc'opilal ti cajal ti burro i'och ti Jerusalén ti Jesuse (Mt. 21:1‑11; Mr. 11:1‑11; Lc. 19:28‑40) 


text:
<pb/>Ti yoc'omal ti jchi'iltaque ti te stsoboj sbaic scotolic te ti Jerusalén yu'un italic xa ti q'uin, laj ya'yic ti chtal ti Jerusalén ti Jesuse. 


text:
Hech yu'un scotolic laj stuch'ic xan. Iloq'uic tal ti jteclum. Stuch'ojic tal ti sc'obic ti xane, tal snupic ti be. Tsots ic'opojic talel. Hech laj yalic: ―Li' xa oy ti Jcoltavanej cu'untique. Jun no'ox yutsil ti itacat xa tal yu'un ti Cajvaltic Diose. Ja' ch-och ti ajvalil cu'untic ho'ucutic ti yelnich'onucutic ti Israele ―xchiic. Ja' sc'opilal ti Jesuse. 


text:
Ho'oxuc ti te nacaloxuc ti Jerusalene, mu me xaxi'ic.<pb/>Chtal ti ajvalil avu'unique.<pb/>Cajal ti burro chtal, ti xchie. Ja' sc'opilal ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique, muc xca'ibetutic sjam c'alal hech laj spas ti Jesuse. Ja'to c'alal isut batel ti vinajel ti Jesuse, ja'to laj jna'tutic ti hech ono'ox ts'ibabil comel sc'opilale, hech yu'un ti hech ipasatic ti muc' yu'un ti jchi'iltaque. 


text:
Yu'un ti tal nupvanuc ti be ti jchi'iltaque yu'un laj ya'ibeic sc'opilal ti Jesuse ti laj xcha'cuses ti Lázaroe. Ja' i'albatic yu'un ti much'utic laj xchi'inic ti Jesuse c'alal laj xcha'cuses loq'uel ti ch'en ti Lázaroe. 


text:
Hech yu'un hech lic yalbe sbaic ti fariseoetique: ―Q'uelo avil, mu xu' cu'untic. Ep jchi'iltic tsts'acliic ti Jesuse chavil ―xut sbaic. Ja' sc'opilal ti oy grecia viniquetic sc'an sc'oponic ti Jesuse 


text:
<pb/>Oy grecia viniquetic chtalilanic ti q'uin uc. Co'ol chch'unic hech chaj c'u che'el jch'unojtutic ono'oxe, ho'ontutic ti judiountutique. Hech yu'un tal yac'beic smoton Dios ti q'uin uc. 


text:
Ja' laj sc'oponic ti Felipee, ja' jchi'il ti abtel ti liquem tal ti jteclum Betsaida sbi, te oy ti estado Galilea. Hech laj yalbe vocol ti stojol: ―Tote, co'nton jc'opontutic ti Jesuse ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Felipee ba yalbe ti Andrese. Hech yu'un hech xcha'va'alic tal yalbeic ti Jesuse. 


text:
Hech yu'un ti Jesuse hech lic yalbe ti xcha'va'alique: ―Ista xa yorail ti chvinaj ti ac'bilun cabtel sventa scotol crixchanoetic, ho'on ti co'ol crixchanoucutique. 


text:
Melel ti c'usi chacalbeique, persa chimilat yu'un hech ep ti much'utic ch-ac'bat xcuxlejalic sventa sbatel osil. Ja' hech chaj c'u che'el jp'ej sat trigo ti mi mu xich' muquel ti lum, stuc no'ox oy. Ja'uc mi chich' muquel ti lum, ep chlic satinuc. 


text:
Ja' no'ox hechoxuc uc ti ho'oxuque. Ti much'u tsots sc'opilal cha'i ti xcuxlejal li' ti balumile, ja' chch'ay. Ti much'u mu tsotsuc sc'opilal cha'i ti xcuxlejal li' ti balumile, ti chich' vocol o chmilat ti jventae, ja' chcuxi sbatel osil. 


text:
Scotol ti much'utic tsc'an chtun cu'une, ac'o sts'acliun. Hech chc'o xchi'inucun ti naclej te ti vinajel. Yu'un ti much'u chtun cu'une, ja' tspasat ti muc' yu'un ti Jtote. Ja' sc'opilal persa chimilat ti cruz, ho'on ti co'ol crixchanoucutique, xchi ti Jesuse 


text:
<pb/>’Manchuc mi vocol chca'i ti jpas, mu xcalbe ti Diose: Tote, coltaun yu'un hech mu xquich' vocol ti ora to, mu xichi ti stojol. Yu'un ja' sventail ti nital li' ti balumile, yu'un tal chamucun. 


text:
Tote, ac'o pasatuc ti muc' ti abie ―xchi tsc'opon Dios ti Jesuse. Ti Diose hech lic stac'be sc'op, hech ic'opoj te ti vinajel: ―Cac'oj xa ti pasel ti muc' ti jbie. Yan vuelta chcac' ti pasel ti muc' ti jbie ―xchi. 


text:
<pb/>Ti jchi'iltaque ti te va'ajtique, laj ya'yic ti tsots chc'opoj te ti vinajel. Oy much'u laj yalic: ―Ch-avan chavuc ―xchiic. Oy yan laj yalic: ―Ch'ul'abat ic'oponat yu'un ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Yu'un ti tsots laj sc'oponun ti Jtote, mu yu'unuc ac'o jna' ho'oni yu'un ti laj stsacbun jc'op ti Jtote. Yu'un ac'o xana'ic ti ho'oxuque ti chistsacbun jc'op ti Jtote. 


text:
Yorail xa ti ora to ti ch-ich'bat sc'op yu'un smulic ti crixchanoetique ti much'utic mu ono'ox sc'an chixch'unune. Yorail xa ti ora to ti chpojbat yabtel ti pucuje ti ja' sventainojbe yo'ntonic scotol crixchanoetic. 


text:
Ti ho'one yu'un ti chicham ti cruze, hech chtalic scotol crixchanoetic ti jtojol ti much'utic chch'unic ti ho'on Jcoltavanejun yu'unique ti sjoylejal balumil ―xchi ti Jesuse. 


text:
Hech itac'av ti jchi'iltaque: ―Ca'yojbetutic sc'opilal ti Cristoe te ts'ibabil ti sun ti Diose. Chal ti sbatel osil oy ti Cristoe, ja' ti Jcoltavanej cu'untique. Mi ho'ot Cristoote, ¿c'u yu'un hech chaval: “Persa chimilat ti cruz, ho'on ti co'ol crixchanoucutique”, ti xachie? ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Hech chaj c'u che'el ti much'u chanav batel ti be yu'un j'oc' xa no'ox sac ti osile hech yu'un chac'be yipal naca me ic'ubuc osil yu'un. Yu'un mi i'ic'ub ti osile mu sna' bu chbat. Ja' no'ox hech uc ho'oni j'oc' xa no'ox li'oyun chajchanubtasoxuc. Hech yu'un ch'umbucun jc'op yu'un yorail to chach'unic. Yu'un hech chacolic sbatel osil. 


text:
Yo'to li' jchi'inojoxuque ch'unic ti ho'on Jcoltavanejun avu'unic hech yol snich'on Dios chac'otic ti mero melel ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti ep muc xu' yu'unic chch'umbeic sc'op ti Jesuse ti judioetique C'alal laj yo'nton laj yal hech ti Jesuse, laj sq'uej sba. 


text:
Hech ic'ot sc'op ti Isaíase, ja' ti j'alc'op yu'un ti Diose. Hech ono'ox laj sts'iba:<pb/>Cajval, ti much'utic laj calbe ac'ope, mu sc'an xch'unic.<pb/>Mu spas ti muc' ti ho'ot laj xa acoltae, ho'ot ti jelaven ap'ijile, Cajval, ti xchie. 


text:
Macbil satic yu'un ti Diose.<pb/>Tsatsubtasbil yo'ntonic yu'un ti Diose naca me yilic, naca me c'otuc ti yo'ntonic, naca me sutes yo'ntonic, naca me colucuc cu'un, ti xchie. Ja' sc'opilalic. 


text:
Hech laj yal ti Isaíase yu'un i'ac'bat xa sq'uel ti jelaven sp'ijil ti Cristoe. Hech yu'un ti hech laj xcholbe sc'opilale. 


text:
<pb/>Manchuc mi muc xch'unic ep ti jchi'iltaque, oy totiletic cu'untutic laj xch'unic ti ja' Jcoltavanej ti Jesuse. Mu jamaluc laj yalic ti xch'unojique naca me tenatuc loq'uel ti templo yu'un ti xchi'iltac ti abtele. 


text:
Ma'uc tsots sc'opilal ti yo'ntonic ti lec chc'ot sc'opilalic yu'un ti Diose. Ja' no'ox tsots sc'opilal ti yo'ntonic ti lec chc'ot sc'opilalic yu'un ti xchi'iltac ti abtele. Ja' sc'opilal ti ch-ich'bat sc'op ti much'utic mu xch'umbeic sc'op ti Jesuse 


text:
<pb/>Ti Jesuse lic sc'opon yan vuelta ti jchi'iltaque. Tsots ic'opoj, hech laj yalbe: ―Scotol ti much'u xch'unoj ti ho'on Jcoltavanejun yu'unique xch'unoj ti laj stacun talel ti Jtote. 


text:
Ho'oni luz c'otemun avu'unic ho'oxuc ti li'oyoxuc ti balumile. Scotol ti much'u xch'unoj ti ho'on Jcoltavanejun yu'unique, p'ijubenic xa hech chojtiquinic ti Diose. 


text:
Ti much'u chiya'ibun jc'ope, mi mu xixch'umbun ti jc'ope, mu xquich'be sc'op ti ora to. Ho'oni mu yu'unuc tal quich'be sc'op crixchanoetic. Ja' tal jcolta ti crixchanoetique. 


text:
Ti much'u mu xispasucun ti muq'ue ja' chc'ot yorail ti ch-ich'bat sc'op ti slajebal c'ac'al. Ja' ch-ich'bat sc'op yu'un ti jc'ope. Ja' chich'ic castigo yu'un ti muc xch'unique. 


text:
Mu jtucuc jc'op ti chcale. Ti Jtote ti laj stacun talele, ja' laj yalbun ti c'usi chcale, ti c'usi chitac'ave. 


text:
Ja' sventa cuxlejal sbatel osil ti smantale. Ti c'u che'el chcale, ja' sc'op ti Jtote hech chaj c'u che'el laj spasun ti mantal ―xchi ti Jesuse.<pb/>


text:
Jutuc xa sc'an tsta yorail q'uin Pascua. Sna' ti Jesuse ti ic'ot xa yorail ti chloc' batel li' ti balumile, ti tsut batel ti stojol ti Jtotic Diose. Ep laj sc'uxubinuntutic ho'ontutic ti laj xa yu'uninuntutic li'i. Mu p'isbiluc c'ux laj ya'yuntutic. 


text:
<pb/>Te jtsoboj jbatutic yu'un chive'tutic xchi'uc ti Jesuse. Ti Judase, ja' ti snich'on Simon Iscariotee, i'albat xa ti yo'nton yu'un ti pucuje ti ja' ta xa xac' entrecal ti Jesuse. 


text:
Ti Jesuse sna'oj ti ja' ac'bil sventain spasel scotol yu'un ti Jtotic Diose. Sna' ti c'u che'el itacat tal yu'un ti Jtotic Diose, ja' no'ox hech chcha'ic'at sutel ti stojol. 


text:
Manchuc mi loq'uem tal ti stojol ti Diose, ilic ti Jesuse, laj sloq'ues jlom ti sc'u'e, hech lic smac xch'ut ti poc'. 


text:
Laj sq'ueb ho' ti poquet, lic spocbun cacantutic ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique. Laj scusbun cacantutic ti poc', ja' ti smac xch'ute. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti c'alal ic'ot ti stojol ti Simon Pedroe, ti Pedroe hech lic yalbe: ―Cajval, mu sjamuc ti chapocbun cacan ho'oti ―xchi. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Ti hech ti jpase, mu ti orauc chava'ibe sjam. Patil chava'ibe sjam ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Pedroe hech laj yalbe: ―Mu xcac' ti chapocbun cacan o ―xut. Hech itac'av ti Jesuse: ―Mi muc xajpoque, mu'yucot ti jtojol ―xchi. 


text:
<pb/>Itac'av ti Simon Pedroe, hech laj yalbe: ―Cajval, mu me ja'uc no'ox cacan chapocbun. Pocbun jc'ob jol uc ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Ti much'u atinem xae mu sc'an ti chpocbat scotol. Ta yutsil mi chpocbat yacane. Pocbil xa scotol chc'ot obi ―xut―. Ho'oxuque pocbil avo'ntonic xa. Ja' no'ox mu acotoluc pocbil avo'ntonic ―xiyutuntutic. 


text:
<pb/>Sna'oj ti Jesuse ti ja' ch-ac'van entrecal ti Judase. Ja' sventail ti hech laj yalbuntutic: “Mu acotoluc pocbil avo'ntonic”, ti xchie. 


text:
<pb/>C'alal laj spocbun cacantutic jcotoltutic, laj xcha'lap sc'u'. Inaqui yan vuelta ti mesa ti Jesuse. Hech laj sjac'buntutic: ―¿Mi xana'ic c'u yu'un ti hech laj jpocboxuc avacanique? ―xiyutuntutic―. 


text:
Maestro, Cajval, xavutucun ti jtojol. Lec ti hech chavalbucune yu'un melel ti hechun ti atojolique. 


text:
Ho'on ti Avajvalucune, ho'on ti Maestroun avu'unique laj jpocbot avacanic. Hechucoxuc me uc, mu me xatoy abaic, ac'o abaic ti abatinel ti stojol ti avermanotaque. 


text:
Ti hech laj jpasboxuc avilic, yu'un hech me xapasilanic o ti ho'oxuque hech chaj c'u che'el laj jpasboxuc. 


text:
Melel ti c'usi chacalbeique, ti much'u abate mu lecuc mi tscuy ti más tsots yabtel yich'oj hech mu xu' tspas hech chaj c'u che'el tspas ti yajvale. Ti much'u chtacat batel ti mantale mu lecuc mi tscuy ti más tsots yabtel yich'oj hech mu xu' tspas hech chac c'u che'el tspas ti much'u itacat batel yu'une. 


text:
Laj xa ava'yic xa. Mi hech chapasique, hech nichim no'ox avo'ntonic yu'un chayac'bot bendición ti Diose. 


text:
<pb/>’Mu acotoluc hech ac'opilalic. Xacojtiquinoxuc, ho'oxuc ti t'ujbiloxuc cu'un yu'un chacholbucun ti jc'ope. Oy jun achi'uc ti laj jt'uj ti mu xich' ti bendicione. Yu'un ti hech laj jt'uj uque, yu'un hech tsts'aqui ti sc'op ti Diose hech chaj c'u che'el ts'ibabil: “Ti much'u co'ol chive' xchi'uque, ja' chiscontrainun”, ti xchie. Ja' jc'opilal. 


text:
Ja' yu'un ti chajcaj'alboxuque, ja' yu'un ac'o xana'ic c'alal hech chc'ot ti pasel ti ho'on Jcoltavanejun hech chaj c'u che'el calojboxuc. 


text:
Melel ti c'usi chacalbeique, ti much'u chaspasot ti muc' ho'oxuc ti chajtacoxuc batele, ho'on chispasun ti muc' uc. Yu'un ti chispasun ti muq'ue, ja' tspas ti muc' uc ti Jtote ti laj stacun talele ―xiyutuntutic ti Jesuse. Ja' sc'opilal laj yac' ti na'el ti Jesuse ti ja' ch-ac'at entrecal yu'un ti Judase (Mt. 26:20‑25; Mr. 14:17‑21; Lc. 22:21‑23) 


text:
<pb/>C'alal laj xa yal hech ti Jesuse, vocol ihu' yu'un laj yalbuntutic: ―Melel ti c'usi chacalbeique, oy jun achi'uquic chiyac'un entrecal ―xiyutuntutic. 


text:
<pb/>Hech yu'un ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique laj jq'uelbe jba jsatutic. Muc jna'tutic much'u sc'opilal. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Ja' ti much'u ti jts'ajbe vaj chcac'be ―xiyutun. Hech yu'un laj sts'aj ti vaje, laj yac'be ti Judase, ja' ti snich'on Simon Iscariotee. 


text:
C'alal laj stsac ti vaje ti Judase, hech iventaimbat yo'nton yu'un ti Satanase. Ti Jesuse hech lic yalbe ti Judase: ―Ti c'usi chapase, paso me ti ora ―xut. 


text:
<pb/>Ti jayvo'untutic ti te nacaluntutic ti mesae, mi junuc mu laj jna'tutic c'u yu'un hech laj yalbe. 


text:
Yu'un ja' sventainoj ti sbolsail ti jtaq'uintutique ti Judase, hech laj jcuytutic ti i'albat yu'un ti Jesuse: Mano c'usi chtun cu'untic yu'un ti yorail ti q'uine, xchi laj jcuytutic. Oy laj jcuytutic ti i'albat yu'un ti Jesuse ti oy c'usi ac'o yac'be ti me'onetique. 


text:
C'alal laj xa sve' ti vaje ti Judase, ti ora iloc' batel. Ic' xa osil. Ja' sc'opilal ti laj yal ach' mantal ti Jesuse 


text:
<pb/>C'alal iloc' xa batel ti Judase, hech lic yalbuntutic ti Jesuse: ―Ti ora to ti Diose chiyac'un ti pasel ti muc' ho'on ti co'ol crixchanoucutique. Ja' tspasat ti muc' uc ti Diose ti jventa. 


text:
Yu'un ti tspasat ti muc' ti Diose ti jventae, ja' no'ox hech chi'ac'at ti pasel ti muc' uc yu'un ti Diose. Ti ora to chi'ac'at ti pasel ti muc' yu'un ti Diose. 


text:
Col jnich'nab, j'oc' xa no'ox chajchi'inoxuc. Chasa'ucun. Hech chaj c'u che'el laj calbe ti jchi'iltique, ja' no'ox hech chacalbeic. Ti bu chibate, te mu to xu' chachi'inucun batel. 


text:
Ach' mantal chacalbeic, c'ux me xava'i abaic. Hech chaj c'u che'el c'uxot ti co'nton, ja' no'ox hechoxuc uc, c'ux me xava'i abaic. 


text:
Hech tsna'ic scotol crixchanoetic ti cajchanc'opoxuc ti ho'oxuque mi c'ux xava'i abaique ―xiyutuntutic ti Jesuse. Ja' sc'opilal ta ono'ox xamucun ti avo'nton, x'utat ti Pedroe yu'un ti Jesuse (Mt. 26:31‑35; Mr. 14:27‑31; Lc. 22:31‑34) 


text:
<pb/>Ti Simon Pedroe hech lic sjac'be: ―Cajval, ¿bu chabat? ―xchi. Hech itac'av ti Jesuse: ―Ti bu chibate, mu xu' chachi'inun batel ti ora to. Patil to chatal ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Pedroe hech laj sjac'be: ―Cajval ¿c'u yu'un mu xu' chajchi'inot batel ti ora to? Mi hech chc'ot ti pasel chichame, hech obi ―xchi. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Mu xac'an chacham. Melel ti c'usi chacalbee, c'alal yorail ch-oc' quelem laj xa amucun ti avo'nton oxib vuelta ―x'utat yu'un ti Jesuse.<pb/>


text:
Ti Jesuse hech laj yalbuntutic ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique: ―Mu me xchibaj avo'ntonic. Ch'uno ti chascoltaoxuc ti Jtote. Ch'uno ti chajcoltaoxuc uc. 


text:
<pb/>Ti Tomase hech lic yalbe: ―Cajval, mu jna'tutic bu chabat. ¡Bu ba c'an jna'tutic c'u che'el xu' chic'otutic ti chavale! ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Mi chac'an chac'otic ti bu oy ti Jtote, ja' tsc'an chach'unic ti ho'on Jcoltavanejun avu'unique. Yu'un ho'on chcojtiquin ti Jtote, hech yu'un melel ti c'u che'el laj xa calboxuc sc'opilal. Yu'un ti much'u chch'un ti ho'on Jcoltavanejun yu'unique, ho'on ti jventa ti chcuxiic sbatel osile. Ti much'u mu xispasucun ti muq'ue mu xu' chojtiquin ti Jtote. 


text:
Yu'un muc xavojtiquinucun, hech yu'un mu to chavojtiquin ti Jtote. Ti ora to yac'oj sba chavojtiquin yu'un ti laj calboxuque ―xiyutuntutic. 


text:
<pb/>Ti Felipee hech lic yalbe: ―Cajval, ac'bun jq'uelbetutic sat ti Jtotic Diose hech ti jtoj co'ntontutic ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Ep c'ac'al jchi'inojoxuc. ¿Mi mu to chavojtiquinun? Felipe. Ti much'utic laj xa sq'uelbun ti jsate, laj xa sq'uelbe sat uc ti Jtotic Diose. ¿C'u yu'un hech chavalbun: “Ac'bun jq'uelbetutic sat ti Jtotic Diose”, xavutun? 


text:
¿Mi mu ach'unojuc ti jun oyun xchi'uc ti Jtote? Ti c'usi chacalbe ava'yique, mu ho'ucun jc'op ti chcale. Ja' yac'oj sba ch-abtej ti co'nton ti Jtote. 


text:
Ch'uno ti jun oyun xchi'uc ti Jtote. Mi mu xc'ot ti avo'ntonic ti hech chaj c'u che'el laj cal li'to, ch'unic me ti c'utic abtelal cac'oj jba ti jpase. 


text:
<pb/>’Melel ti c'usi chacalbeique, mi chach'unic ti chajcoltaoxuque, co'ol chapasic jchop o abteletic hech chaj c'u che'el ti jpas ho'oni. Más ech'em to chlic apasic c'alal mi nisut xa batel ti stojol ti Jtote. 


text:
Yu'un ti ach'unojbun ti jc'ope, hech yu'un hech chac'ambeic ti Diose. Hech yu'un ho'on chacac'boxuc scotol ti c'utic chac'ambee. Hech jun no'ox yutsil chc'ot sc'opilal ti Jtote yu'un ti hech chajcoltaoxuque, ho'on ti Snich'onune. 


text:
Yu'un ti ach'unojbun ti jc'ope, hech yu'un hech chac'ambucune. Hech yu'un chacac'boxuc. Ja' sc'opilal ti i'albatic ti chtal ventainatuc yu'un ti Ch'ul Espíritue 


text:
Ti jc'ambe ti Jtote ac'o yac'boxuc ti Ch'ul Espíritue yu'un chascoltaoxuc. Ja' chaxchi'inoxuc sbatel osil. Oy ti sventa uc ti c'op ti ja' melele. Ti crixchanoetique mu xu' chich'ic ti Ch'ul Espíritue yu'un mu xch'unic ti oye yu'un mu sna'ic c'u che'el ch-abtej. Ho'oxuque c'alal chtal ti Ch'ul Espíritue chavojtiquinic yu'un chaxchi'inoxuc. Ja' tsnain avo'ntonic o. 


text:
Ti crixchanoetic ti li'oyic ti balumile jun chib xa no'ox c'ac'al chisq'uelbucun jsat. Mi jutuc mu xa xisq'uelbun jsat yan vuelta. Ho'oxuque chavililanucun yu'un chavilic ti cabtele. Yu'un ti chicha'cuxi ho'oni, hech chavich'ic ti ach' cuxlejale. Hech yu'un hech xu' chavilun yu'un chavilic ti cabtele. 


text:
C'alal mi i'och xa ti avo'ntonic ti Ch'ul Espíritue, hech chc'ot ti avo'ntonic ti jun oyun xchi'uc ti Jtote, ti oyoxuc ti jtojole, ti oyun ti avo'ntonique. 


text:
Ti much'u chch'un ti jmantale ti ya'yoje, ja' c'uxun ti yo'nton obi. Ti much'u c'uxun ti yo'ntone hech c'ux x'a'yat yu'un ti Jtote. C'ux xca'i ti co'nton uc. Hech más yac'oj sba chiyojtiquinun ―xiyutuntutic ti Jesuse. 


text:
<pb/>Hech ijac'bat yu'un ti Judase, ma'uc ti Judas Iscariotee, ja' ti yan Judase: ―Cajval, ¿c'u yu'un ja' no'ox chavac' aba ti q'uelel ti jtojoltutic ti ho'ontutique? ¿C'u yu'un mu xavac' aba ti q'uelel ti stojol scotol crixchanoetic? ―xchi. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Ti much'u c'uxun ti yo'ntone, ja' chixch'umbun jc'op. C'ux x'a'yat yu'un ti Jtote. Chtal jchi'intutic. Teuntutic ti yo'nton. 


text:
Ti much'u mu c'uxucun ti yo'ntone, yu'un mu ono'ox xixch'umbun jc'op. Mu ho'ucun jc'op ti yac'oj sba chacalboxuque. Ja' sc'op ti Jtote, ja' ti laj stacun talele. 


text:
Laj xa jc'ambe ti Jtote yu'un ac'o stac talel ti Ch'ul Espíritue yu'un chascoltaoxuc. Scotol chaxchanubtasoxuc. Scotol chayac'boxuc ana'ic ti hech chaj c'u che'el calojboxuque. 


text:
<pb/>’Chajmuc'ubtasboxuc comel avo'ntonic. Mu hechuc chasmuc'ubtasoxuc avo'ntonic ti crixchanoetic li' ti balumile. Chacac'boxuc smuc'ul avo'ntonic hech chaj c'u che'el smuc'ul co'nton ho'oni. Hech yu'un mu me xchibaj avo'ntonic. Mu me xaxi'ic. 


text:
Laj xa calboxuc ti chibate. Laj xa calboxuc ti chtal jcha'chi'inoxuc. Ti c'uxucun ti avo'ntonique, nichim no'ox avo'ntonic ti hechuque yu'un chisut batel ti stojol ti Jtote. Más tsots yabtel yich'oj ti Jtote, mu tsotsuc cabtel quich'oj ho'oni. 


text:
Laj caj'alboxuc yu'un yo'to mu to chibat. Yu'un hech mu xchibaj avo'ntonic ti jtojol c'alal chibate. 


text:
<pb/>’Mu'yuc xa tiempo yu'un ep chajc'oponoxuc. Yu'un j'oc' xa tsc'an chtal staun ti pucuje, ja' ti sventainojbe yo'ntonic scotol crixchanoetic li' ti balumile. Mu xu' yu'un chistsalun. 


text:
Ja' no'ox ti jpas hech chaj c'u che'el laj spasun ti mantal ti Jtote. Hech tsna'ic ti crixchanoetique ti c'ux ti co'nton ti Jtote. Licanic, batic che'e ―xiyutuntutic ti Jesuse.<pb/>


text:
Ti Jesuse hech laj yalbuntutic uc ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique: ―Ho'oni hech chaj c'u che'el jtec uvate'. Ti Jtote hech chaj c'u che'el jchabiej'uvate'. 


text:
Scotol ti much'utic chtal ti jtojole ja' hech chac c'u che'el sc'obc'ob ti jtec uvate'e. Ti much'u chtal ti jtojole ti mu spas ti c'usi lec chil ti Jtote, ja' hech chaj c'u che'el sc'ob ti uvate'e ti mu xac' sate. Ti sc'ob ti uvate'e ti mu xac' sate ja' tsp'asat loq'uel yu'un ti jchabiej'uvate'e. Ja' no'ox hech mu xc'anat yu'un ti Jtote ti much'u mu sc'an spas ti c'usi lec chil ti Jtote. Ja'uc ti much'u chtal ti jtojole ti tspas ti c'usi lec chil ti Jtote, más yac'oj sba chlecubtasat yu'un ti Jtote hech chaj c'u che'el chlecubtasat ti sc'ob ti uvate'e yu'un ti jchabiej'uvate'e. Ti jchabiej'uvate'e tsjec loq'uel ti bu mu xtun chile yu'un sc'an ti ech'em ac'o yac' sat. 


text:
Teanic ti jtojol. Ac'o teucun ti avo'ntonic. Na'ic me, ti manchuc stsacoj sba xchi'uc smuc'ul ti sc'ob ti te'e, mu xu' satin stuc ti sbiq'uitc'ob ti te'e. Hechoxuc uc, mu xu' avu'unic chapasic ti c'usi leque mi mu teucoxuc ti jtojole. 


text:
<pb/>’Ho'oni hech chaj c'u che'el smuc'ul ti uvate'e. Ho'oxuque hech chaj c'u che'el ti sbiq'uitc'ob ti uvate'e. Hech yu'un mi chacomic ti jtojole, te oyun ti avo'ntonique, hech xu' chapasilanic ti c'usi lec chil ti Jtote. Yu'un ti manchuc jchi'inojoxuque mu'yuc c'usi xu' avu'unic ti hechuque. 


text:
Ti much'u mu sc'an xch'un ti jmantale ti mu sc'an chcom ti jtojole, ja' hech chaj c'u che'el sc'ob ti te'e ti mu xac' sate ti chjecat loq'uele. Ti sc'ob ti te'e ti ijecat loq'uele hech yu'un chtaquij. Patil chlic yich' tsobel, chtenatic ochel ti c'oc'. Te chc'ac'. 


text:
<pb/>’Mi chacomic ti jtojole, mi chavac' ti avo'ntonic ti jc'ope, xu' chac'ambeic ti Diose scotol ti c'usi tsc'an ti avo'ntonique. Hech cha'ac'batic. 


text:
Mi chapasilanic ti c'usi leque, ja' tspasat ti muc' ti Jtote. Hech chavaq'uic ti q'uelel ti ho'oxuc cajchanc'opoxuque. 


text:
Hech chaj c'u che'el c'uxun ti yo'nton ti Jtote, ja' no'ox hech c'uxoxuc ti co'nton uc. Teanic ti jtojol, hech c'ux chaca'yic. 


text:
Mi scotol chach'umbun ti jmantale, hech c'ux chaca'yic hech chaj c'u che'el c'ux chiya'yun ti Jtote yu'un scotol jch'unojbe smantal. 


text:
Hech yu'un hech laj xa calboxuc yu'un hech nichim no'ox avo'ntonic scotol c'ac'al hech chaj c'u che'el nichim no'ox co'nton ho'oni. Hech lec nichim no'ox avo'ntonic. 


text:
Ti much'u chac' sba ti milel yu'un ti much'utic más c'ux cha'i sba xchi'uque, ja' ep chc'uxubinvan obi. Ja' hech ti jpas ho'oni. Ja' tsc'an ti hech avo'ntonic uque. 


text:
Ho'oxuque co'ol nijc'otucutic xa, yu'un laj xa cac'boxuc ana'ic scotol ti c'utic ca'yoj ti stojol ti Jtote. Ti much'u abate muc un ch-albat yu'un ti yajvale ti c'u che'el tsnop scotol. Ja'uc ti ho'one laj xa calboxuc scotol hech yu'un mu xa cabatucoxuc. 


text:
Ho'oxuque muc xat'ujucun. Ho'oxuque ho'on laj jt'ujoxuc. Hech chaj c'u che'el i'ac'bat yabtel yu'un ti Diose ti uvate'etique yu'un ac'o yac' sat, ja' no'ox hech chacac'boxuc avabtelic yu'un chavaq'uic ti q'uelel ti yabtel Dios ti avo'ntonic. Ti uvate'e oy yorail chac' sat. Ja'uc ti ho'oxuque, mu'yuc yorail ti chavaq'uilan ti q'uelel ti yabtel Dios ti avo'ntonique. Ja' scotol ora. Yu'un ach'unojbun ti jc'ope hech yu'un scotol ti c'usi chac'ambeic ti Jtote, ja' chayac'boxuc. 


text:
Hech chajpasoxuc ti mantal: C'ux me xava'i abaic. Ja' sc'opilal chayilintaoxuc ti crixchanoetique, x'utatic 


text:
<pb/>’Mi chayilintaoxuc ti crixchanoetique, mu me xchibaj avo'ntonic. Na'ic me ti ho'on jbael laj yilintaun. 


text:
Ti jtosuc to avo'ntonic xchi'uc ti crixchanoetique c'ux chaya'yoxuc ti hechuque. Ho'oxuque mu xa co'oluc avo'ntonic xchi'uc yu'un laj xa quic'oxuc ti jtojol. Hech yu'un chayilintaoxuc ti crixchanoetique. 


text:
Na'ic me ti mu tsotsuc yabtel yich'oj ti abat no'oxe. Ja' tsots yabtel yich'oj ti yajval ti abate, xacutoxuc. Laj yilbajinun ho'oni, hech yu'un ja' no'ox hech chayilbajinoxuc ho'oxuque. Muc xixch'umbun ti jc'ope, hech yu'un ja' no'ox hech mu xaspasboxuc ti muc' ac'opic uc. 


text:
Ho'on ti jventa ti scotol hech chaspasboxuc yu'un mu xojtiquinic ti Jtote, ja' ti laj stacun talele. 


text:
<pb/>’Ti manchuc ti nitale ti tal jc'opone, muc xvinaj ti oy smulique ti hechuque. Ja'uque yu'un ti nitale hech yu'un mu xu' chalic ti mu'yuc ti smulique. 


text:
Ti manchuc laj cac'be sq'uelic ti jchop o abteletique ti mu'yuc much'u yan xu' tspas heche, muc xvinaj ti oy smulique. Ja'uque yu'un ti laj xa sq'uelbun cabteltutic xchi'uc ti Jtote, mu xu' chalic ti mu'yuc ti smulique. Yu'un ja' no'ox más laj yilintauntutic. 


text:
Hech its'aqui ti hech chaj c'u che'el ts'ibabil comel ti sun ti Diose ti yich'ojique: “Hovil ti chiyilintaucune, mu'yuc jmul”, ti xchie. Ja' jc'opilal. 


text:
<pb/>’C'alal mi ihul xa ti Ch'ul Espíritue ti ja' ti jtac yal tal yu'un chascoltaoxuque, ja' melel ti c'u che'el chayalboxuque yu'un te chloc' tal ti stojol ti Jtote. Ja' chixcholbun jc'opilal. 


text:
’Laj xa calboxuc ava'yic ti chayilintaoxuc ti crixchanoetique yu'un hech mu xchibaj avo'ntonic ti c'alal mu xa li'ucune. 


text:
Chastenoxuc loq'uel ti temploetic ti jchi'iltique, ho'ucutic ti co'ol judioucutic xchi'uque. Tsta yorail ti chasmilic yu'un ja' yabtel Dios tspasbeic tscuyic. 


text:
Hech laj xa calboxuc yu'un ti c'alal chlic yilbajinoxuque chana'ic ti hech laj calboxuc comele. Muc xacalboxuc hech ti c'alal laj quic'oxuc ti jtojole yu'un ta to xajchi'inoxuc. Ja' sc'opilal ti Ch'ul Espíritue ti chac' ti na'el ti c'u x'elan yo'nton ti Cajvaltique 


text:
<pb/>’Ta xa xisut batel ti stojol ti Jtote ja' ti laj stacun talele. Ho'oxuque, mi junuc muc xajac'bun ti c'u yu'un ti chisut batele. 


text:
Melel ti c'usi chacalbeique, yu'un ja' avutsilalic ti chisut batel ti vinajele. Yu'un mi mu xisut batele, mu xtal ti Ch'ul Espíritue ti chascoltaoxuque. Pero mi nibate, ja' ti jtac talel ti atojolic. 


text:
C'alal chtal, chac'be sna'ic scotol crixchanoetic ti oy smulique. Chac'be sna'ic ti ho'one ti mu'yuc jmule. Chac'be sna'ic ti toj chchapan scotol ti Diose. 


text:
Chac'be sna'ic ti yu'un toj co'nton ti ho'one, hech yu'un ti ni'ic'at xa muel ti stojol ti Jtote, hech mu xa xisq'uelbun jsat li' ti balumile. 


text:
Chac'be sna'ic ti melel ti toj chchapan scotol ti Diose yu'un chapambil xa ti chich' castigo sbatel osil ti totil yu'unique, ja' ti pucuje, ja' ti mozoimbilic yu'une. 


text:
<pb/>’Oy to ep jc'an chacalboxuc. Ja' yan to vuelta cha'ac'bat ava'yic yu'un mu xlaj c'otuc ti avo'ntonic scotol ti ora to. 


text:
Pero c'alal chtal ti Ch'ul Espíritue ti oy ti sventa uc ti c'op ti ja' melele, ja' chayalboxuc ti c'utic melele. Ma'uc sc'op stuc chchol. Ja' chchol scotol ti c'usi ch-albat yu'un ti Jtote. Chayac'boxuc ana'ic scotol ti c'utic chc'ot ti pasele. 


text:
Scotol ti c'usi oy yu'un ti Jtote, ja' co'ol cu'un xchi'uc. Ja' sventail ti laj calboxuc ava'yic ti sventainoj xcholel jc'opilal ti Ch'ul Espíritue. Hech chayac'boxuc ana'ic jc'opilal, xichi. Ja' sc'opilal j'oc' no'ox chavich'ic mul, patil nichim no'ox avo'ntonic o, x'utatic 


text:
<pb/>’J'oc' xa no'ox chaq'uelbun jsat. Jun chib c'ac'al mu xaq'uelbun jsat. Patil chaq'uelbun jsat yan vuelta. Patil chisut batel ti stojol ti Jtote ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Oy cha'vo' oxvo'untutic ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique hech laj jac'be jbatutic: ―¿C'usi sjam ti chijyalbucutique: J'oc' xa no'ox chaq'uelbun jsat. Jun chib c'ac'al mu xaq'uelbun jsat. Patil chaq'uelbun jsat yan vuelta. Patil chisut batel ti stojol ti Jtote, ti xijyutucutique? ―xcut jbatutic―. 


text:
<pb/>Sna'oj stuc ti Jesuse ti hech ti jc'an ti jac'betutique ti c'usi sjame. Hech yu'un hech laj yalbuntutic: ―Jna' ti chajac'be abaic c'u yu'un laj cal: “J'oc' xa no'ox chaq'uelbun jsat. Jun chib c'ac'al mu xaq'uelbun jsat. Patil chaq'uelbun jsat yan vuelta”, ti xacutique. 


text:
Melel ti c'usi chacalbeique, ho'oxuque cha'oq'uic, chavich'ic mul. Ja'uc ti crixchanoetique nichim no'ox yo'ntonic. Ho'oxuque j'oc' no'ox chavich'ic mul, patil nichim no'ox avo'ntonic o. 


text:
Chana'ic hech chaj c'u che'el ti ants ti chcol ti alajele. Oy svocol yu'un ista xa yorail. Mi icol xa ti alajel, ich'ay ti yo'nton ti c'ux laj ya'i. Nichim no'ox yo'nton patil yu'un oy xa yol. 


text:
Ja' no'ox hech ti ho'oxuque chavich'ic mul ti ora to. Li' ti chib oxib c'ac'ali chaq'uelbun jsat yan vuelta, hech nichim no'ox avo'ntonic o. Mu'yuc xa much'u xu' chayac'boxuc ich'mul yan vuelta. 


text:
<pb/>’C'alal chaq'uelbun jsat hech chaj c'u che'el laj xa calboxuque, mu'yuc xa c'usi chajac'bun yu'un ic'ot xa ti pasel ti c'u che'el laj calboxuque. Melel ti c'usi chacalbeique, yu'un ti ach'unojbun ti jc'ope, hech yu'un jun avo'ntonic c'ambeic ti Jtotic Diose ti c'usi chac'anique, hech chayac'boxuc. 


text:
Mu to oyuc c'usi chac'ambeic ti Jtotic Diose yu'un ti ach'unojbun xa ti jc'ope. C'ambo, hech cha'ac'batic. Hech nichim no'ox avo'ntonic mu'yuc palta chava'yic. Ja' sc'opilal tsalbil xa cu'un scotol ti c'utic oy li' ti balumile, xchi ti Jesuse 


text:
<pb/>’Mu jamaluc laj jc'oponoxuc. Tsta yorail ti jamal chajc'oponoxuc, ti jamal chacalboxuc ava'yic sc'opilal ti Jtotic Diose. 


text:
C'alal mi laj xa sta yorail ti jamal laj xa ava'yic sc'opilal ti Jtotic Diose, hech yu'un atuquic chac'ambeic c'usi chac'ambeic ti Jtotic Diose yu'un ti ach'unojbun ti jc'ope. Mu persauc ho'on chajc'amboxuc ti stojol ti Jtotic Diose. 


text:
Yu'un c'uxoxuc xa ti yo'nton ti Jtotic Diose. C'ux chaya'yoxuc yu'un c'uxun ti avo'ntonic. Yu'un ach'unojic ti niloc' tal ti stojol ti Jtotic Diose. 


text:
Melel ti niloc' tal ti stojol ti Jtotic Diose. Nihul li' ti balumile. Hech yu'un tana to ti jcomes ti balumile, yu'un chisut batel ti stojol ti Jtotic Diose ―xiyutuntutic ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique hech laj calbetutic: ―Muc unuc mu jamaluc laj avalbuntutic. Jamal laj xa avalbun ca'itutic. 


text:
Laj xa jna'tutic ti chana' scotol. Yu'un laj ana' ti oy c'usi ti jc'an ti jac'tutic c'alal mu to chajac'botutic. Hech yu'un jch'unojtutic xa ti naloc' tal ti stojol ti Diose ―xcututic. 


text:
Yu'un li' xa ti j'oq'ui chacomesucun. Ja' chapuc abaic batel. Pero mu comesbilucun yu'un xchi'inojun ti Jtotic Diose. 


text:
Ti c'u yepal laj xa calboxuque yu'un hech nichim no'ox avo'ntonic ti jventa manchuc mi chavich'ilanic vocol li' ti balumile. Yu'un tsalbil xa cu'un scotol ti c'utic oy li' ti balumile, hech yu'un ja' no'ox hech tstsal avu'unic ti jventa ―xiyutuntutic ti Jesuse.<pb/>


text:
C'alal laj yal hech ti Jesuse, laj sq'uel muel vinajel. Hech laj sc'opon Dios: ―Tote, ista xa yorail ti chc'ot ti pasel cu'un hech chaj c'u che'el achapanoj. Hech yu'un ac'un ti pasel ti muc' yu'un hech chacac'ot ti pasel ti muc' uc, ho'on ti Anich'onune. 


text:
Yu'un laj xa avac'bun jventain scotol crixchanoetic ti jaylajuntos li' ti balumile, ti c'u yepal ti i'och xa ti jventa avu'une, ja' chcac'be xcuxlejalic sbatel osil. 


text:
Ja' chcuxiic sbatel osil yu'un xayojtiquinot ti ho'ot no'ox Diosot atuc ti mu'yuc yan, yu'un xiyojtiquinun uc ti ho'on Jcoltavanejun yu'unique ti ho'ot laj atacun talele. 


text:
<pb/>’Laj xa cac'ot ti pasel ti muc' ti stojol scotol crixchanoetic. Ihu' xa cu'un ti cabtele ti laj avac'bun jpase. 


text:
Ti ora to, tote, ac'un xa ti pasel ti muc' te ti atojol co'ol hech chaj c'u che'el oyun ono'ox ti pasel ti muc' te ti atojol c'alal mu to pasemuc ti balumile. 


text:
<pb/>’Laj xa cac'be yojtiquinot ti viniquetic li'to ti oyic ti jventa avu'une. Jbael laj at'uj ho'oti, patil laj avac'bun jventain. Hech yu'un laj xa yac' ti yo'ntonic ti ac'ope. 


text:
Laj xa sna'ic ti ho'ot ti aventa ti ihu' xa cu'un scotol ti c'usi laj jpase, scotol ti c'usi laj cale. 


text:
Laj xa calbe ya'yic scotol ti ac'ope ti laj avalbune. Laj xa sna'ic ti melel ti niloc' tal ti atojole. Xch'unojic xa ti ho'ot laj atacun talele. 


text:
<pb/>’Chajc'oponot yu'unic. Ma'uc chajc'oponot yu'un scotol crixchanoetic. Ja' chajc'oponot yu'unic scotol ti much'utic ti oyic ti jventa avu'une ti ja' t'ujbilic avu'une yu'un ac'o coluc sbatel osil. 


text:
Scotol ti much'utic oyic ti jventae, oyic ti aventa uc. Scotol ti much'utic oyic ti aventae, oyic ti jventa uc. Chiyac'ucun ti pasel ti muc'. 


text:
<pb/>’Ja' stuquic chcomic li' ti balumile yu'un ta xa xisut tal ti atojol. Tote, mu'yuc mulil ti atojol. Hech yu'un xu' avu'un chachabibun scotol ti much'utic ti oyic ti jventa avu'une, yu'un hech mu stsalat yu'un ti mulil li' ti balumile. Yu'un ti chachabie, hech yu'un jtos yo'ntonic hech chaj c'u che'el jtos co'ntontic. 


text:
C'alal ti li'to jchi'inoj jba xchi'uc ti jayvo' avac'ojbun ti jventae, laj cac'be xchan hech chaj c'u che'el chac'an. Laj jchabi. Mi junuc muc xch'ay cu'un, ta to xists'acliucun scotolic. Ja' no'ox stuc ti much'u sc'opilal ch'ayel chbate, ja' mu xa xists'acliun. Hech chc'ot ti pasel ti ac'ope hech chaj c'u che'el ts'ibabil comel ti ahun. 


text:
<pb/>’Ta xa xital ti atojol, tote. C'alal li'to jchi'uc hech chajc'oponot ti stojolic yu'un hech lec nichim no'ox yo'ntonic hech chaj c'u che'el nichim no'ox co'nton. 


text:
Laj xa calbe ya'yic ti ac'ope. Ch-ilintaatic yu'un ti crixchanoetique. Yu'un mu xa co'oluc yo'ntonic hech chaj c'u che'el ti crixchanoetique hech chaj c'u che'el mu co'oluc co'nton xchi'uc ti crixchanoetique. 


text:
Ma'uc chajc'ambot yu'un ti chavic'bun loq'uel li' ti balumile. Ja' chajc'ambot ti chachabibune yu'un hech mu stsalat yu'un ti pucuje. 


text:
Yu'un mu xa co'oluc yo'ntonic hech chaj c'u che'el ti crixchanoetique hech chaj c'u che'el mu co'oluc co'nton xchi'uc ti crixchanoetique. 


text:
Hech chaj c'u che'el laj atacun talel li' ti balumile yu'un tal calbe ti ac'ope, ja' no'ox hech ti jtac batel uc yu'un chba yalbe ti ac'ope ti crixchanoetique. 


text:
<pb/>’Ma'uc no'ox chajc'oponot yu'unic. Ja' chajc'oponot uc yu'un scotol ti much'utic chixch'umbucun jc'op ti sventaic. 


text:
Chajc'ambot ti ac'o me jtosuc yo'ntonic scotolic hech chaj c'u che'el jtos co'ntontic. Hech chaj c'u che'el te oyot ti co'nton, te oyun ti avo'nton, ja' no'ox hech ac'o te oyuc ti co'ntontic scotolic. Hech chch'unic scotol crixchanoetic ti ho'ot laj atacun talele. 


text:
Laj xa cac'be yutsil yo'ntonic hech chaj c'u che'el ti yutsil co'nton laj avac'bune yu'un hech jtos yo'ntonic hech chaj c'u che'el jtos co'ntontic. 


text:
Ho'on te oyun ti yo'ntonic. Ho'ot te oyot ti co'nton. Hech jtos yo'ntonic chc'otic ti mero melel hech tsna'ic scotol crixchanoetic ti ho'ot laj atacun talele. Hech tsna'ic uc ti c'ux ti avo'nton ti much'utic chaxch'umbot ac'ope hech chaj c'u che'el c'uxun ti avo'nton uc. 


text:
<pb/>’Tote, ti jc'an ti ac'o xixchi'inucun sbatel osil ti bu oyune ti c'u yepal avac'ojbun ti jventae yu'un hech chisq'uelun ti c'u che'el pasbilun ti muc' avu'un. Melel ti c'uxun ti avo'ntone c'alal mu to pasemuc ti balumile. 


text:
Toj avo'nton, tote. Ti crixchanoetique mu xayojtiquinot. Ho'oni xacojtiquin. Ti jayvo' li'to xayojtiquinot uc yu'un xch'unojic xa ti ho'ot laj atacun talele. 


text:
Laj xa cac'be yojtiquinot. Más ta to xcac'be yojtiquinot yu'un hech chaj c'u che'el lum ep c'uxun ti avo'ntone, ja' no'ox hech ac'o sc'uxubin sbaic uc. Yu'un mi c'ux cha'i sbaic, te oyun ti yo'ntonic ―xchi laj sc'opon Dios ti Jesuse.<pb/>


text:
C'alal laj yo'nton laj sc'opon Dios ti Jesuse, niloc'tutic batel xchi'uc ti Jesuse xchi'uc ti ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique. Nijelavtutic batel ti jech uc'um. Cedrón sbi ti uc'ume. Nic'otutic ti bu ts'umbil olivate'etic. Ja' stac' lo'el. Te ni'ochtutic ti yolon ti olivate'etic xchi'uc ti Jesuse. 


text:
Ti Judase, ja' ti chac' entrecal ti Jesuse, yiloj ti bu oy ti ts'umbil olivate'etique yu'un te nic'otilantutic xchi'uc ti Jesuse jcotoltutic ti yajchanc'opuntutique. 


text:
Hech yu'un ti Judase laj yic' tal soldadoetic xchi'uc ti yajmayoletic yu'un ti totil paleetique, xchi'uc fariseoetic. Italic yich'ojic tal stojic xchi'uc sc'oq'uic xchi'uc yespadaic. 


text:
Scotol sna'oj ti Jesuse c'usi chc'ot ti pasel ti stojol. Hech yu'un inopej batel. Hech laj sjac'be: ―¿Much'u chasa'ic? ―xchi. 


text:
<pb/>Hech itac'avic: ―Ja' ti jsa'tutic ti Jesuse ti liquem tal ti Nazarete ―xchiic. Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Ho'on ―xchi. Te va'al uc ti Judase, ja' ti chac' entrecal ti Jesuse. 


text:
C'alal laj yal hech ti Jesuse, ho'on ti xchie, hech nacnacchac iloq'uic ti jtsacvanejetique. Hech ip'ajic ti lum. 


text:
Yan vuelta hech ijac'batic yu'un ti Jesuse: ―¿Much'u chasa'ic? ―xchi. Hech itac'avic: ―Ja' ti jsa'tutic ti Jesuse ti liquem tal ti Nazarete ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Laj xa calboxuc ava'yic: Ho'on, xichi chava'i. Yu'un jtuc no'ox ti chasa'ucune, hech yu'un ac'o batuc avi viniquetic li'to ―xchi ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ti hech laj yale, yu'un hech chc'ot ti pasel ti hech chaj c'u che'el laj yal ono'oxe: “Ti jayvo' ti avac'ojbun ti jventae, mi junuc muc xch'ay cu'un”, ti xchi ono'oxe. 


text:
Yich'oj yespada ti Simon Pedroe. Hech yu'un laj sloq'ues, laj syajesbe yabat ti totil palee. Laj sbojbe loq'uel xchiquin ti sbats'ic'ob. Malco sbi ti abate. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe ti Pedroe: ―Tic'o ochel ti sna ti avespadae. Mi hech chapase, mu xquich' vocol hech chaj c'u che'el tsc'an ti Jtote ―xchi. Ja' sc'opilal ti va'al ti stojol ti totil pale ti Jesuse (Mt. 26:57‑58; Mr. 14:53‑54; Lc. 22:54) 


text:
<pb/>Hech yu'un ti capitane xchi'uc ti yajsoldadoe xchi'uc ti yajmayoletic ti paleetique laj stsaquic ti Jesuse. Laj xchuquic batel. 


text:
Jbael laj yiq'uic batel sva'anic ti stojol ti totil pale, Anas sbi. Ti Anase ja' sni' ti Caifase. Ja' ti biq'uit ni'ile ochem ti totil pale ti sventa habil ti c'alal icham ti Jesuse. 


text:
Mu yanuc ti Caifase. Ja' ono'ox ti laj yal ja' lec mi chcham cu'untic jun no'ox vinic. Ja' mu xtun mi chijcham jcotoltic, ti xchi ono'oxe, ti xut ti xchi'iltac ti abtele. Ja' sc'opilal ti Pedroe ti i'och batel ti yamaq'uil sna ti totil palee (Mt. 26.69‑70; Mr. 14:66‑68; Lc. 22:55‑57) 


text:
<pb/>Ho'on xchi'uc ti Simon Pedroe laj jts'aclitutic batel ti Jesuse. Ho'oni xiyojtiquinun ti totil palee. Hech yu'un laj jchi'in ochel ti Jesuse te ti yamaq'uil sna ti totil palee. 


text:
Ti Pedroe va'al icom ti fuera nopol ti'na. Yu'un ojtiquimbilun te ti sna ti totil palee, hech yu'un ba jc'opon ti jchabiejti'nae yu'un ac'o ochuc ti Pedroe. Hech yu'un laj yotes ti Pedroe. 


text:
Tseb ti jchabiejti'nae. Ja' laj sjac'be ti Pedroe: ―¿Mi ma'uc yajchanc'opot uc ti vinique? ―xchi. ―Mu ho'ucun ―xchi xtac'av ti Pedroe. 


text:
<pb/>Te va'ajtic ti abatetic yu'une xchi'uc ti mayoletic yu'une. Spasojic sc'oc' yu'un oy sic. Ac'al ti sc'oq'uique. Te chc'atinic ti c'oc'. Te va'al uc ti Pedroe. Te chc'atin ti c'oc' uc. Ja' sc'opilal ti ja' primero i'ich'bat sc'op yu'un ti totil palee ti Jesuse (Mt. 26:59‑66; Mr. 14:55‑64; Lc. 22:66‑71) 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech ijac'bat yu'un ti totil palee: ―¿Jayvo' avajchanc'op? ―x'utat―. ¿C'usi c'opal ti chavac' ti a'yele? ―x'utat. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Jamal laj jc'opon scotol crixchanoetic. Scotol c'ac'al nichanubtasvan ti biq'uit temploetic xchi'uc ti muc'ta templo yo' bu tstsobilan sbaic scotol ti jchi'iltique. Mu muculuc nichanubtasvan. 


text:
¿C'u yu'un ho'on chajac'bun? Jac'bo ava'i much'utic ya'yojic c'usi laj jcholbe. Sna'ic c'usi laj calbe ya'yic ―xchi. 


text:
<pb/>C'alal laj yal hech ti Jesuse, imajvan ti jun abat ti te va'ale. ―¿C'u yu'un hech chatac'be sc'op ti totil palee? ―x'utat. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Mi chopol ti jc'ope, alo ca'itic ti bu chopole. Mi lec ti jc'ope, ¿c'u yu'un chamajun? ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Anase, ja' ti más totil palee, chucul xa laj stac batel ti Jesuse ti stojol ti totil palee ti ja'to no'ox i'och ti habil avi lume, ja' ti Caifase. Ja' sc'opilal ti Pedroe ti laj smuc ti yo'nton ti Jesuse (Mt. 26:71‑75; Mr. 14:69‑72; Lc. 22:58‑62) 


text:
<pb/>Ti Pedroe te va'al chc'atin ti c'oc'. Hech ijac'bat yu'un ti much'utic te co'ol chc'atinic xchi'uque: ―¿Mi ma'uc yajchanc'opot uc? ―x'utat. Ti Pedroe laj smuc ti yo'nton: ―Mu ho'ucun ―xchi. 


text:
<pb/>Te oy jun yabat ti totil palee. Ja' yermano ti ip'asbat loq'uel xchiquin yu'un ti Pedroe. Hech laj sjac'be: ―¿Mi mu ho'ucot ti achi'inoj ti vinique yo' bu ts'umbil ti olivate'etique? ―x'utat. 


text:
<pb/>Ti Pedroe yan vuelta laj smuc ti yo'nton. Ja' yorail ch-oc' quelem. Ja' sc'opilal ti iva'anat ti stojol Pilato ti Jesuse (Mt. 27:1‑2, 11‑14; Mr. 15:1‑5; Lc. 23:1‑5) 


text:
<pb/>Iloc' ti stojol ti Caifase ti Jesuse. I'ic'at batel ti stojol ti gobernadore yu'un chchapambat sc'opilal te ti sna. Ja' Pretorio sbi. Ja' te chchapambat sc'opilal crixchanoetic scotol c'ac'al. Sob to mu to tsacub ti osile. Ti paleetique xchi'uc ti xchi'iltaque muc x'ochic ti Pretorio. Mu stac' tscap sbaic xchi'uc yanlum crixchano yu'un q'uin xa yu'unic. Yu'un mu to tsti'ic ti ch'iom carnero yu'un ti q'uin Pascuae. 


text:
Hech yu'un iloc' tal ti Pilatoe, ja' ti gobernadore. Hech laj sjac'be: ―¿C'usi smul avi vinic li'to? ―xchi. Ja' sc'opilal ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ti Pilatoe hech laj yalbe: ―Iq'uic batel ho'oxuque. Ich'bo sc'op yu'un smul ti sventa ti mantaletic avu'unique ―xut. Hech i'albat yu'un ti paleetique: ―Mu xu' chcac'tutic ti milel ho'ontutic. Ja' avabtel ho'oti ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti hech i'och ti sc'ob ti Pilato ti Jesuse, yu'un hech chc'ot sc'op ti Jesuse ti cruz chmilat. Yu'un ti romaetic ti cruz chmilvanic. 


text:
Hech yu'un ti Pilatoe icha'och nixtoc ti bu chchapanvane. Laj yic' tal ti stojol ti Jesuse. Hech laj sjac'be: ―Ti jc'an chca'i mi ho'ot ajvalilot yu'un ti achi'iltaque, ho'oxuc ti judioxuque ―xut. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―¿Mi yu'un atuc hech laj anop, mi yu'un oy much'u laj yalbot yu'un ti hech chajac'bune? ―xchi. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Pilatoe: ―Ho'oni mu jventauc, mu judioucun. Ti achi'iltaque xchi'uc ti totil paleetique ja' laj yac'ot entrecal ti jc'ob. ¿C'usi apasoj? ―x'utat. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Ti much'u laj yac'bun cabtel yu'un ti jpas mantal, mu crixchanoticuc. Ti crixchanoticuque, laj xa scoltaucun ti cabate ti hechuque. Hech muc xi'och ti sc'ob ti jchi'iltaque. Hech muc xital ti atojol uc. Ja'uque, mu crixchanouc laj yac'bun cabtel ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Pilatoe hech laj yalbe: ―Hech yu'un ajvalilot che'e ―xchi. Hech itac'av ti Jesuse: ―Ajvalilun. Ja' sventail ti tal anucun li' ti balumile yu'un ti jchol ti c'op ti ja' melele. Scotol ti much'utic sc'an cha'yic ti c'usi melele, ja' chiya'ibun jc'op ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Pilatoe hech laj sjac'be: ―¿C'u che'el ti jna' ti bu melele? ―xchi. Ja' sc'opilal ti ichapambat sc'opilal ti Jesuse yu'un chmilat ti cruz (Mt. 27:15‑31; Mr. 15:6‑20; Lc. 23:13‑25) C'alal laj xa yal hech ti Pilatoe, iloc' yan vuelta. Ba sc'opon yan vuelta ti paleetique. Hech laj yalbe ya'yic: ―Mu jtabe smul ―xchi―. 


text:
Yu'un nopen chava'yic ti chajcoltabe loq'uel jun jchuquel ti yorail q'uin Pascua, hech yu'un ¿mi ja' chac'anic ti chajcoltabe batel ti much'u ajvalil avu'unique, ho'oxuc ti judiooxuque? ―xut. 


text:
<pb/>Tsots itac'avic scotolic: ―¡Ma'uc avi to! ¡Coltao ti Barrabase! ―xchiic. Ti Barrabase, ja' j'elec'.<pb/>


text:
Hech yu'un ti Pilatoe laj yal mantal ti ac'o yich' acial ti Jesuse. Hech yu'un ti soldadoetique lic yac'beic acial ti Jesuse. 


text:
Patil laj spech'ic ch'ix. Laj yac'beic ti sjol. Laj slapbeic nat sc'u'. Yoxyoxtic x'elan ti c'u'ile hech chaj c'u che'el tslapic totil ajvaliletic. 


text:
Hech laj slabanic ti Jesuse: ¡Viva! ¡Ho'ot ajvalilot mati yu'un ti judioetique! ―xchiic. Laj yaq'uilambeic majel ti sat. 


text:
<pb/>Yan vuelta iloc' talel ti Pilatoe. Hech laj yalbe ti jchi'iltaque: ―Q'uelo avil chquic' loq'uel tal ti jva'an ti atojolic yu'un chana'ic ti mu jtabe smul ―xchi. 


text:
<pb/>C'alal iloc' tal ti Jesuse, oy xa pech'bil ch'ix ti sjol. Slapoj xa loq'uel tal c'u'il. Yoxyoxtic ti c'u'ile. Ti Pilatoe hech laj yalbe ti jchi'iltaque: ―¡Q'uelo avilic c'u x'elan ti vinique! ―xchi. Ja' sc'opilal ti Jesuse. 


text:
<pb/>C'alal laj yilic ti Jesuse ti totil paleetique xchi'uc ti mayoletique tsots lic yavtaic ti Pilatoe: ―¡Milo ti cruz, milo ti cruz! ―xchiic. Hech itac'av ti Pilatoe: ―Iq'uic batel, milic ti cruz ho'oxuque. Ho'oni mu jtabe smul ―xchi. 


text:
<pb/>Hech itac'avic ti jchi'iltaque: ―Ho'ontutique oy mantal cu'untutic. Chal ti mantal cu'untutique ti persa chcham ti much'u Snich'on Dios scuyoj sbae ―xchiic. 


text:
<pb/>Ti Pilatoe chi' ono'ox yu'un ti c'usi chc'ot ti pasel yu'un ti Jesuse. Hech yu'un más ixi' yu'un laj ya'i ti Snich'on Dios scuyoj sba ti xchiique. 


text:
Hech icha'sutic ochel ti Pretorio ti Pilatoe xchi'uc ti Jesuse. Hech lic sjac'be ti Jesuse: ―¿Bu liquemot tal? ―xut. Muc xtac'av ti Jesuse yu'un sna' ti hovil ti tsjaq'uilane. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Pilatoe hech laj yalbe ti Jesuse: ―¿C'u yu'un mu xatac'bun jc'op? ¿Mi yu'un mu xana' ti oy cabtel ho'oni? Xu' chacac' ti milel ti cruz. Xu' chajcolta batel ―xchi. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―Ti manchuc yac'ojbot avabtel ti Diose ti te oy ti vinajele, mu'yuc avabtel ti jtojol. Hech yu'un ja' más tsots smulic ti totiletic ti laj yac'ucun ti ac'obe ―xchi. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Pilatoe sc'an tscolta batel ti Jesuse. Hech yu'un ti jchi'iltaque tsots laj yavtaic: ―Mi chacolta batel avi vinic li'to, yu'un mu yabatucot César mi hech chapase. Scotol ti much'u ajvalil tscuy sbae, ja' tscontrain ti Cesare ―x'utat. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Pilatoe c'alal laj ya'ibe sc'op ti jchi'iltaque, hech yu'un laj yal mantal ti ac'o ic'atuc loq'uel tal ti amac' ti Jesuse. Oy pasbil snacleb ti gobernadore te ti o'lol amac', pasbil ti ton. Te chal ti c'u che'el chchapanat ti much'utic chich' chapanel yu'une. Ja' Gabata sbi ti hebreo c'op ti bu chnaquie. Hech yu'un te ba nacluc ti Pilatoe. 


text:
C'alal te ba nacluc ti Pilatoe, ista xa van o'lol c'ac'al. Ja' mero sc'ac'alil ti q'uin Pascuae. C'alal inaqui xa ti Pilatoe hech lic yalbe ti jchi'iltaque: ―¡Q'uelo avil ti ajvalil avu'unique! ―xchi. Ja' sc'opilal ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ti jchi'iltaque hech laj yavtaic ti Pilatoe: ―¡Ac'o milatuc, ac'o milatuc, ac'o ba milatuc ti cruz! ―xchiic. Ti Pilatoe hech laj sjac'beic: ―¿Mi lec mi chcac' ti milel ti cruz ti ajvalil avu'unique? ―xut. Hech itac'av ti totil paleetique: ―Ma'uc ajvalil cu'untutic lume. Ja' ajvalil cu'untutic stuc ti Cesare ―xchiic. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Pilatoe laj xch'un hech chaj c'u che'el laj sc'an ti jchi'iltaque. Laj yal mantal ti ac'o milatuc ti cruz ti Jesuse. Hech yu'un ti soldadoetique laj yiq'uic batel ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti ijipanat ti cruz ti Jesuse (Mt. 27:32‑44; Mr. 15:21‑32; Lc. 23:26‑43) 


text:
<pb/>Hech yu'un ti soldadoetique laj yac'be sq'uech scruz ti Jesuse. Hech ibatic ti bu Baquel Jolal sbi. Gólgota sbi ti hebreo c'op. 


text:
Hech lic sjipanic ti cruz ti Jesuse xchi'uc yan cha'vo'. Jun ti jujujech xocon scruz ti Jesuse. Te cacal ti o'lol scruz ti Jesuse. 


text:
Ti Pilatoe laj yac' ti ts'ibael te'. Laj yac'be yu'un ac'o spaq'uic ti jol cruz. “JA' JESÚS LI'TO JA' TI LIQUEM TAL TI NAZARETE. JA' TI TOTIL AJVALIL YU'UN TI JUDIOETIQUE”, xchi sbi ts'ibabil. 


text:
Ep ti jchi'iltaque laj sq'uelic ti c'u che'el ts'ibabile yu'un te no'ox ti ti' jteclum Jerusalén ti bu ijipanat ti cruz ti Jesuse. Ts'ibabil sbi ti hebreo c'op xchi'uc ti griego c'op xchi'uc ti latin c'op. 


text:
Ti totil paleetic cu'untutique ho'ontutic ti co'ol judiountutic xchi'uque, c'alal laj yilic ti c'u che'el ts'ibabile, hech ba yalbeic ti Pilatoe: ―“Ja' ti totil ajvalil yu'un ti judioetique”, xchi. ¿C'u yu'un hech laj avac' ti ts'ibael? “Ho'on totil ajvalilun yu'un ti judioetique”, xchi laj avac' ti ts'ibael ti hechuque ―xchiic. 


text:
<pb/>C'alal ijipanat ti cruz ti Jesuse yu'un ti soldadoetique, laj xch'acbe sbaic ti sc'u' spoc' ti Jesuse. Jujulic laj yich'ic ti chanvo'ique. Jlic laj spas sobril, ja' ti sc'u'e, ja' ti túnica sbie, ti mu'yuc sts'isbenale. Jlic no'ox jalbil ti poq'ue. 


text:
Hech yu'un hech laj yalbe sbaic ti soldadoetique: ―Mu jatic avi to. Jpastic al ti jq'ueltic much'u chc'ot ti sventa ti sc'u'e ―xchiic. Hech ono'ox ic'ot ti pasel ti sc'op ti Diose hech chaj c'u che'el ts'ibabil comel ti sun. Hech chal: “Chch'acbe sbaic jc'u' jpoc'. Tspasic al tsq'uelic ti much'u chc'ot ti sventa ti jc'u'e”, ti xchi ono'ox sc'opilale. Hech ono'ox laj spasic ti soldadoetique. 


text:
<pb/>Te ti nopol yolon scruz te va'al ti sme' ti Jesuse xchi'uc ti smuc ti sme'e, ja' María sbi uc. Ja' Cleofas sbi ti smalale. Te xchi'uc uc ti Maríae ja' ti liquem tal ti Magdalae. 


text:
Ho'on ti yajchanc'opun ti Jesuse ti lum c'uxun ti yo'ntone, ja' no'ox hechun uc, te jchi'inoj ti sme' ti Jesuse. Hech yu'un c'alal laj yiluntutic ti Jesuse, hech laj yalbe ti sme'e: ―Me'e, ja' avol chc'ot lume ―xchi. 


text:
<pb/>Hech lic yalbun ti Jesuse: ―Ja' ame' chc'ot ti jme'e ―xiyutun. Hech yu'un laj quic' batel ti jna ti sme' ti Jesuse. Te ba jchi'in o. Ja' sc'opilal ti icham ti Jesuse (Mt. 27:45‑56; Mr. 15:33‑41; Lc. 23:44‑49) 


text:
<pb/>Ti Jesuse laj sna' ti scotol ic'ot xa ti pasel hech chaj c'u che'el ts'ibabil ti sc'op ti Diose. Ja' slajeb ti hech iyal: ―Taquin co'nton chca'i ―xchi. 


text:
<pb/>Te vaxal jun taza vinagre. Poj ti vinagree. Hech yu'un lic sts'ajic ti vinagre esponja. Ti esponjae ja' chuch'. Laj sliquic muel ti hisopote'. Laj stic'be ti ye ti Jesuse. 


text:
Ti Jesuse laj sts'uts'un ti vinagree. Hech laj yal: ―Ihu' xa cu'un ―xchi. Laj snijan sba. Hech iloc' ti xch'ulele. Ja' sc'opilal ti ixembat xocon ti Jesuse 


text:
<pb/>Yu'un ja' ti jcux co'ntontutic ti yoc'omale ho'ontutic ti judiountutique, hech yu'un ti totiletic cu'untutique mu sc'anic ti chcom stacopalic ti cruz. Yu'un hech ono'ox tsots sc'opilal chc'otilan cu'untutic jujun sabado yu'un ja' yorail chc'ot ti muc'ta q'uin Pascua cu'untutique. Hech yu'un laj sc'ambeic ti Pilatoe ac'o yich' c'asbel yacanic, yu'un hech chchamic ti ora, hech xu' chloc' stacopalic ti cruz. 


text:
Hech yu'un ital ti soldadoetique. C'ot sc'asbe yacan ti june. Ja' no'ox hech laj sc'asbe yacan ti jun xchi'ile, ja' ti co'ol ijoc'anatic ti cruz xchi'uc ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ti jun soldadoe laj xembe xocon ti lanza ti Jesuse. Ti ora iloc' xch'ich'el xchi'uc ya'lel sbec'tal. 


text:
Ho'on laj quil ti c'u che'el icham ti Cajvaltique. Melel chcal yu'un hech chana'ic uc ti ho'oxuque. 


text:
Hech ic'ot ti pasel yu'un tsts'aqui ti c'u che'el ts'ibabil comel ti sun ti Diose: “Mi jch'ixuc mu xpejbat sbaquel”, ti xchi ono'ox sc'opilale. 


text:
Hech ts'ibabil comel uc ti sun ti Diose: “Ta ono'ox xiyilucun ti xembil jxocon yu'unique”, ti xchi ono'ox sc'opilale. Ja' sc'opilal ti imucat ti Jesuse (Mt. 27:57‑61; Mr. 15:42‑47; Lc. 23:50‑56) 


text:
<pb/>Oy jun jchi'iltutic, José sbi. Liquem tal ti jteclum Arimatea sbi. Mucul no'ox xch'unojbe sc'op ti Jesuse yu'un chi' yu'un ti totiletique. Yu'un laj yil ti c'u che'el icham ti Jesuse, hech yu'un ba sc'opon ti Pilatoe, laj sc'ambe stacopal ti Jesuse. Ti Pilatoe laj yal mantal ti ac'o sloq'uesbe stacopal ti cruz ac'o ba smuc. 


text:
Ital uc ti Nicodemoe, ja' ti a sc'opon ti Jesuse ti ac'ubaltic. Laj yich' tal poxil mirra sbi capal ti aloetic. Oy van lajuneb xcha'vinic kilo yalal. 


text:
Laj yich'beic batel ti stacopal ti Jesuse. Laj sbech'ic batel ti saquil poc'. Te laj stic'beic batel uc ti mirrae xchi'uc ti aloetique yu'un hech mu xvinaj yic'. Ja' jtaleltutic ti jmuc jbatutic, ho'ontutic ti judiountutique. 


text:
Ti bu ijipanat ti cruz ti Jesuse te ts'umbil olivate'etic te nopol. Te yo' bu ti ts'umbil olivate'etique oy ach' ch'en. Jombil ti ton ti ch'ene yu'un ja' sventa te tsmuc sbaic. Ach' to ti ch'ene, mu to oyuc much'u yac'oj te o. 


text:
Yu'un ja' xa yorail chlic xcux yo'ntonic c'alal ch-ic'ub, yu'un nopol no'ox ti ch'ene, hech yu'un ihu' yu'unic laj stiq'uic ochel ti stacopal ti Jesuse.<pb/>


text:
Ti sba c'ac'al ti semanae, ja' ti domingoe, ic' to ic'ot ti ch'en yo' bu mucul ti Jesuse ti Maríae, ja' ti liquem tal ti Magdalae. Laj yil balch'umbil xa loq'uel ti tone ja' ti smac sti' ti ch'ene. 


text:
Hech yu'un ital ti anil tal yalbuntutic, ho'on ti lum c'uxun ti yo'nton ti Jesuse xchi'uc ti Simon Pedroe. Hech laj yalbuntutic: ―Laj xa sloq'uesic batel ti stacopal ti Cajvaltique. Mu jna'tutic bu laj yaq'uic batel ―xiyutuntutic ti Maríae. 


text:
Ho'oni ja' no'ox laj jcujan jba ti jq'uel ochel ti yut ch'ene. Laj quil te pochol ti lum ti saquil poq'ue. Muc xi'och ti yut ch'en. 


text:
C'alal ihul ti Simon Pedroe, toj i'och ti yut ch'en. Laj yil te putsq'uijem xa ti lum ti saquil poq'ue, ja' ti xpix ti sbec'tal ti Jesuse. 


text:
Patil ni'och ti yut ch'en uc, ho'on ti jbael nic'ot yo' bu ti ch'ene. C'alal laj quil c'u x'elan ti poq'ue, laj jch'un ti icha'cuxi ti Cajvaltique hech chaj c'u che'el laj yalbuntutic. 


text:
Ja'to lic ca'ibetutic sjam hech chaj c'u che'el ts'ibabil comel ti sc'op ti Diose ti persa chcha'cuxi loq'uel ti ch'en ti Cajvaltique. 


text:
Hech yu'un hech nisututic batel ti jnatutic ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique. Ja' sc'opilal ti laj yac' sba ti q'uelel ti stojol ti Maríae ti Jesuse (Mr. 16:9‑11) 


text:
<pb/>Ti Maríae te va'al icom ti ti'ch'en. Te i'oc'. C'alal yac'oj sba ch-oc' laj scujan sba laj sq'uel ochel ti yut ch'ene. 


text:
Laj yil te nacajtic cha'vo' ch'ul abatetic. Sac ti jyalel ti sc'u' spoq'uique. Te nacajtic ti bu i'ac'at comel ti stacopal ti Jesuse, jun ti sjol, jun ti yacan. 


text:
Hech i'albat ti Maríae: ―Me'e, ¿c'u yu'un cha'oc'? ―x'utat. Hech itac'av ti Maríae: ―Yu'un laj xa sloq'uesic batel ti sbec'tal ti Cajvale. Mu jna' bu laj yaq'uic ―xchi. 


text:
<pb/>C'alal laj xa yal hech ti Maríae, laj sjoyp'in sba. Laj yil te va'al jun vinic. Muc xojtiquin ti ja' ti Jesuse. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Me'e, ¿c'u yu'un cha'oc'? ¿Much'u chasa'? ―xchi. Ti Maríae laj scuy ti ja' ti jchabiej'olivate'etique, hech yu'un hech laj yalbe: ―Tote, mi ho'ot laj avich'bun batel ti sbec'tal ti Cajvale, albun xca'i bu laj avac'bun yu'un chba quich' talel ―xchi. 


text:
<pb/>Hech itac'av ti Jesuse: ―¡María! ―xchi. Hech yu'un laj sjoyp'in sba ti Maríae. Hech laj yalbe ti hebreo c'op: ―¡Raboni! ―xchi. Ho'ot Maestro, xchi c'alal jelavesbil. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Mu me xapajesun yu'un ta ono'ox xibat ti stojol ti Jtote. Batan, ba albo ya'yic ti quermanotique: Chibat ti stojol ti Jtote, ti Atotic uque. Ja' ti stojol ti Dios cu'une, ti Dios avu'unic uque, xiyutun, xavut me ti yantique ―xchi. 


text:
<pb/>Hech yu'un ti Maríae ti liquem tal ti Magdalae hech tal yalbuntutic ho'ontutic ti yajchanc'opuntutic ti Jesuse: ―Laj xa quil ti Cajvaltique ―xiyutuntutic. Laj yalbuntutic uc scotol ti c'u che'el i'albat yu'une. Ja' sc'opilal ti laj yac' sba ti q'uelel ti Jesuse te ti o'lol yut na ti stojol ti yajchanc'opetique (Mt. 28:16‑20; Mr. 16:14‑18; Lc. 24:36‑49) 


text:
<pb/>Mal xa c'ac'al ti sba c'ac'al ti semanae, ja' ti domingoe, jmacoj jbatutic ti na ho'ontutic ti yajchanc'opuntutic ti Jesuse. Yu'un nixi'tutic yu'un ti totiletic cu'untutique, ja' ti co'ol judiountutic xchi'uque, hech yu'un lec jmacojtutic ti sti' jnatutique. Ti ora no'ox ivinaj te ti o'lol yut jnatutic ti Jesuse yo' bu jtsoboj jbatutique. Hech laj yalbuntutic: ―Tal jtoj avo'ntonic ―xiyutuntutic. 


text:
<pb/>C'alal hech laj yalbuntutic ti Jesuse, laj yac'bun jq'ueltutic ti sc'obe ti xocone. Laj jna'tutic ti ja' ti Cajvaltique, hech yu'un nichim no'ox co'ntontutic jcotoltutic. 


text:
Ti Jesuse yan vuelta laj yalbuntutic: ―Tal jtoj avo'ntonic. Hech chaj c'u che'el laj stacun talel li'i ti Jtote, ja' no'ox hech chajtacoxuc batel uc hech chapasbun cabtel ―xiyutuntutic. 


text:
<pb/>C'alal hech laj yalbuntutic ti Jesuse, laj svuch'ta tal ti jtojoltutic, hech laj yalbuntutic: ―Ich'ic ti Ch'ul Espíritue ―xiyutuntutic―. 


text:
Ti much'u tsutes yo'nton yu'un ti smule, xu' chavalbe ti ich'ay xa ti smule. Ti much'u mu sc'an sutes yo'nton yu'un ti smule, xu' chavalbe ti mu ch'ayemuc ti smule ―xiyutuntutic ti Jesuse. Ja' sc'opilal ja'to ti laj yil ti Jesuse, ja'to laj xch'un ti Tomase ti icha'cuxie 


text:
<pb/>Ti Tomase mu teuc ti c'alal ital ti Jesuse. Ja' ti vats sbi cu'untutique. Ja' lajchavo'untutic xchi'uc ti Tomase ho'ontutic ti yajchanc'opuntutic ti Jesuse. 


text:
Hech yu'un hech laj calbetutic: ―Laj xa quiltutic ti Cajvaltique ―xcututic. Hech itac'av ti Tomase: ―Ja'to mi laj quil jtuque ti yav lavuxe ti sc'obe, ja'to mi laj jtic' sbic'tal jc'ob ti bu yav lavuxe, ja'to mi laj jtic' jc'ob ti xocone, ja'to ti jch'un ti icha'cuxi xae ―xiyutuntutic. 


text:
<pb/>Iloc' vaxaquib c'ac'al ti c'alal laj yac' sba ti q'uelel ti jtojoltutic ti Jesuse. Yan vuelta laj jtsob jbatutic ti na ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique. Te jchi'inoj jbatutic xchi'uc ti Tomase. Macal ti ti'nae. Hech no'ox ivinaj ti ora ti Jesuse te ti o'lol yut jnatutic yo' bu jtsoboj jbatutique. Hech laj yalbuntutic: ―Tal jtoj avo'ntonic ―xiyutuntutic. 


text:
<pb/>Hech laj yalbe ti Tomase: ―La' tic'o ac'ob li' ti jc'obi. La' q'uelo avil ti jc'obe. Xach'o tal ac'obe, tic'o ti jxocon. Mu me xchibaj avo'nton. Ch'uno me ti nicha'cuxi xae ―x'utat yu'un ti Jesuse. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Tomás, ja'to ti laj avilune, ja'to laj ach'un ti nicha'cuxi xae. Jun no'ox yutsil ti much'u chch'un ti mu yilojucune mi jutuc ―xchi ti Jesuse. Ja' sc'opilal ti c'usi sventail ti i'och ti ts'ibael li'to 


text:
<pb/>Oy to ep yan jchop o abteletic laj spas ti Jesuse ti jtojoltutic ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique muc x'och ti ts'ibael li'to. 


text:
Ja' sventail ti i'och ti ts'ibael avi yepal li'to yu'un chach'unic ti ja' Jcoltavanej cu'untic ti Jesuse, ti ja' Snich'on ti Diose. Yu'un mi hech chach'unic, hech chacuxiic sbatel osil ti sventa.<pb/>


text:
Yan vuelta laj yac' sba ti q'uelel ti jtojoltutic ti Jesuse ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique. Te laj yac' sba ti q'uelel te ti ti'nab te ti estado Galilea. Hech laj yac' sba ti q'uelel ti jtojoltutic. 


text:
Te jtsoboj jbatutic xchi'uc ti Simon Pedroe, xchi'uc ti Tomase, ja' ti vats xcututique. Xchi'uc ti Natanaele, ja' ti liquem tal ti jteclum Caná te ti estado cu'untutic, ja' ti Galileae. Xchi'uc ti cha'vo'untutique ti ja' jtotutic ti Zebedeoe. Xchi'uc yan cha'vo' jchi'iltac ti abtel. 


text:
Ti Simon Pedroe hech laj yalbuntutic: ―Chba jtsac choy ―xiyutuntutic. ―Batic, chajchi'inot batel uc ―xcututic. Hech ba jtic' jbatutic ti barco. Sjunul ac'ubal laj jsa'tutic ti choye. Muc jtatutic mi jcotuc. 


text:
<pb/>C'alal isacub ti osile, tal sva'an sba ti ti'nab ti Jesuse. Ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique muc xcojtiquintutic ti ja' ti Jesuse. 


text:
Ti Jesuse hech laj sjac'buntutic: ―Queremotic, ¿mi oy laj ataic ti choye? ―xiyutuntutic. ―Mu'yuc ―xichitutic. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbuntutic: ―Tenic ochel aleb te ti hech barco te ti abats'ic'obic. Te chataic ―xiyutuntutic. Hech yu'un c'alal laj jtentutic ochel ti jlebtutic ti ho', muc xu' cu'untutic ti jnitutic ochel ti barco yu'un nojem ti choy. 


text:
Ho'oni ti lum c'uxun ti yo'nton ti Jesuse, hech laj calbe ti Pedroe: ―¡Ja' ti Cajvaltique! ―xcut. C'alal laj ya'i ti Simon Pedroe ti ja' ti Cajvaltique, laj slap sc'u' yu'un banal. Laj sten sba ochel ti nab yu'un chba sta ti Jesuse. 


text:
Ho'ontutic nixanavtutic batel ti barco jchochojtutic tal ti jlebtutique ti bu tiq'uil ti choye. Mu nomuc, nopol no'ox ti'nab. Oy van ho'vinicuc metro. 


text:
<pb/>C'alal niloc'tutic ti barco te ti ti'nab, laj quiltutic pasbil c'oc'. Chacpoman xa ti c'oq'ue. Oy choy yac'oj sba tsvo ti c'oc'. Oy vaj uc. 


text:
<pb/>Hech yu'un i'och ti barco ti Simon Pedroe. Hech laj snit loq'uel tal ti yut ho' ti jlebtutique. Nojem ti choy. Puru muc'tic choy. Oy ciento cincuenta y tres ti choye. Manchuc mi ep ti choye, muc xtuch' ti jlebtutique. 


text:
Ti Jesuse hech laj yalbuntutic: ―La' ve'anic ―xiyutuntutic. Ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique ¿much'uot? muc xichitutic xa yu'un laj cojtiquintutic xa ti ja' ti Cajvaltique. 


text:
Ti Jesuse laj stsac ti vaje, laj yac'buntutic ho'ontutic ti yajchanc'opuntutique. Laj yac'buntutic choy uc. Hech nive'tutic. 


text:
<pb/>Ja' yoxibal vuelta ti laj yac' sba ti q'uelel ti jtojoltutic ti Jesuse c'alal cha'cuxem xa loq'uel ti ch'en. Ja' sc'opilal mac'limbun scotol ti much'utic chixch'umbucun ti jc'ope, xchi ti Jesuse 


text:
<pb/>C'alal laj co'nton ve'ucuntutic, ti Jesuse hech laj sjac'be ti Simon Pedroe: ―Simón, snich'onot Jonás, c'ux chiya'yun ti achi'iltac li'to. ¿Mi ech'em c'uxun ti avo'nton ho'oti? ―xchi. Hech itac'av ti Pedroe: ―Cajval, xana' ti c'uxot ti co'ntone ―xchi. Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Mac'limbun scotol ti much'utic chixch'umbucun ti jc'ope hech ch-an yip yo'ntonic ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj xcha'jac'be nixtoc: ―Simón, snich'onot Jonás, ¿mi c'uxun ti avo'nton? ―xchi. Hech itac'av ti Pedroe: ―Cajval, xana' ti c'uxot ti co'ntone ―xchi. Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Chabibun scotol ti much'utic chixch'umbucun ti jc'ope ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj sjac'be ti yoxibal vuelta: ―Simón, snich'onot Jonás, ¿mi c'uxun ti avo'nton? ―xchi. Hech lic yich' mul ti Pedroe yu'un yoxibal xa vuelta ti hech ijac'bate ¿mi c'uxun ti avo'nton? ti xchi chjac'bate. Hech itac'av: ―Cajval, scotol oy ti avo'nton. Xana' ti c'uxot ti co'ntone ―xchi. Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Mac'limbun scotol ti much'utic chixch'umbucun ti jc'ope hech ch-an yip yo'ntonic ―xchi―. 


text:
Melel ti c'usi chacalbee, c'alal unenot to mu'yuc palta laj ava'i. Ja' atuc laj achuquilan ach'ut buc no'ox nabat. Pero chc'ot yorail c'alal namalub xa chaxchucbot ac'ob abec'tal ti te', hech chamilat ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yac'be sna' ti Pedroe ti c'u che'el chchame ti c'u che'el chac' ti pasel ti muc' ti Diose. Hech ono'ox ic'ot ti pasel ti hech icham ti Pedroe. Ti Jesuse hech laj yalbe uc ti Pedroe: ―Ho'on chats'acliun ―xchi. Ja' sc'opilal ti yajchanc'ope ti lum c'ux ti yo'nton ti Jesuse 


text:
<pb/>Ti Pedroe laj sjoyp'in sba. Laj yil ti te xa xital ti spat ho'on ti lum c'uxun ti yo'nton ti Jesuse, ho'on ti te metselun ti sts'el ti Jesuse c'alal nive'tutic c'alal hech laj jac'be ti Jesuse: “Cajval, ¿much'u chayac'ot entrecal?” ti xcute. 


text:
Ti Pedroe, c'alal laj yilun, hech laj sjac'be ti Jesuse: ―Cajval, ti jchi'il li'to, ¿c'usi sc'opilal chavalbe uc? ―xchi. 


text:
<pb/>Ti Jesuse hech laj yalbe: ―Mi ti jc'an ti cuxul chul jtae, mu aventauc. Ho'oti ts'aclinun ―x'utat. 


text:
<pb/>Hech yu'un laj ya'yic ti quermanotique ti mu xicham ho'oni. Mu xcham, mu xchiuc jc'opilal yu'un ti Jesuse. Ja' no'ox laj yal: “Mi ti jc'an ti cuxul chul jtae, mu aventauc”, xchi no'ox jc'opilal. 


text:
<pb/>Scotol ti laj xa jts'iba li'to, laj quil laj ca'i ho'on ti Juanune, ho'on ti yajchanc'opun ti Jesuse. Melel ti hech ic'ot ti pasele. 


text:
<pb/>Oy to ep c'utic yan lequil abtel laj spas ti Jesuse. Ti taca to ochuc ti ts'ibael ti jujutos ti yabtele, ep ti jyalel ti hunetique ti hechuque. Ja'uque ti c'u yepal i'och ti ts'ibaele, ta yutsil yu'un chijcol.<pb/>


text:
Ho'on Judasun, ho'on yabatun ti Jesucristoe. Ho'on yits'inun ti Santiagoe. Chajc'oponoxuc ti carta, ho'oxuc ti laj xa yic'oxuc ti stojol ti Jtotic Diose yu'un c'ux chaya'yoxuc. Ho'oxuc ti chabibiloxuc yu'un ti Jesucristoe yu'un hech mu xyanej avo'ntonic. 


text:
Ti jc'an ti más chana'ic ti laj xa avich'ic c'uxubinel yu'un ti Diose. Ti jc'an ti más chana'ic ti ja' chayac'boxuc jun avo'ntonic. Ti jc'an ti más chana'ic ti c'ux chaya'yoxuc ti Diose. Ja' sc'opilal ti nopbilal jchanubtasvanejetique (2 Pedro 2:1‑17) 


text:
<pb/>Ho'oxuc ti c'uxoxuc ti co'ntone, toyol co'nton jc'an jts'ibaboxuc sc'opilal ti jcoleltique. C'alal laj ca'i ti oy nopbilal jchanubtasvanejetic te o, hech yu'un ja' más tsots sc'opilal laj ca'i. Hech yu'un ja' laj jts'ibaboxuc ti ora yu'un hech chap'ijubic. Mu me xavaq'uic ti ja' peq'uel chcom sc'opilal ti sc'op ti Diose ti jch'unojtique. Yu'un ho'ucutic ti laj xa yic'ucutic ti stojole, laj xa yac'bucutic jventaintic ti sc'ope hech yu'un mu me xjel cu'untic. Hech yu'un tsaco me abaic ti c'op xchi'uc ti much'utic chalic sc'op Dios scuyojique, alic me ti sc'op Diose. 


text:
Yu'un oy nopbilal jchanubtasvanejetic te achi'inojic, quermanotic scuyoj sbaic. Mucul chchanubtas ti quermanotique. Mu'yuc Dios ti yo'ntonic. Tsyanejesbeic sjam ti sc'op ti Diose. Chalic ti yu'un oy yutsil yo'nton cu'untic ti Diose hech yu'un xu' ti jpastic c'usi tsc'an ti jbec'taltique. Mu spasic ti muc' ti Cajvaltic Jesucristoe, ja' ti cajvalinojtic jcotoltic. Ti Diose vo'one sna'oj ti hech chlic chanubtasvanuc, hech yu'un chapal sc'opilalic yu'un chba yich'ic castigo yu'un ti hech chlo'lavanique. 


text:
<pb/>Yu'un lec chana'ic ti c'utic ic'ot ti pasel ti vo'one, hech yu'un ja' chajt'abesboxuc ti avo'ntonic ti ora to. Ti Diose laj xc'uxubin ti antiguo jtotique hech laj scolta loq'uel ti Egipto. Pero patil c'alal te oyic ti xocol balumil laj smil ti much'utic muc xch'umbat sc'ope. Hech chaj c'u che'el laj yac'be castigo ti antiguo jtotique ti Diose, ja' no'ox hech chac'be castigo ti much'utic chyanejesbat sjam ti sc'ope. 


text:
Hech chaj c'u che'el laj yac'be castigo ti ch'ul abatetic ti muc spasic ti muc' ti yabtelique, ja' no'ox hech ch-ac'batic uc ti nopbilal jchanubtasvanejetique. Yu'un ti ch'ul abatetique laj stoy sbaic ti stojol ti Diose. Laj sp'aj ti yabtelique hech yu'un itenatic loq'uel tal ti bu utsilal. Hech te oyic ti ic' osil asta ti ora to. Chapal xa sc'opilal ti chba yich'ic castigo sbatel osil. Ja' ti yorail ti ch-ich'batic sc'op yu'un smulic scotol crixchanoetic, ja' yorail chba yich'ic castigo. 


text:
Ti Diose chac'be castigo ti much'utic nopbilal jchanubtasvanejetique hech chaj c'u che'el laj yac'be castigo ti crixchanoetic ti vo'one te ti jteclum Sodoma xchi'uc ti jteclum Gomorra xchi'uc ti yan jteclumetic te nopajtic. Scoj ti laj sp'ajbeic smantal ti Diose, imulivajic, laj xchi'in sbaic viniquetic, hech i'ac'batic castigo. Ti Diose ja' laj stembe yal tal c'oc' ti sbaic hech ic'aq'uic o, itup'ic o. Ja' no'ox hech tsta yorail chtup'ic uc ti nopbilal jchanubtasvanejetique. Chtic'atic ti c'oc' sbatel osil. 


text:
<pb/>Ti nopbilal jchanubtasvanejetique co'ol chopol tspasic hech chaj c'u che'el laj spasic ti much'utic chopol yo'ntonic ti vo'one. Yu'un ch-albatic ti svaichic tscuyic ti xu' chixtan sbec'talic, ti mu persauc chch'unic mantal, ti xu' chopol chc'opojic yu'un ti ch'ul abatetique, hech yu'un hech chchanubtasvanic. 


text:
Mu hechuc yo'ntonic hech chaj c'u che'el ti totil ch'ul abat, ja' ti Miguele, ja' ti tspas ti mantal scotol ti xchi'iltaque ti te oyic ti vinajele. Yu'un ti laj stsac sbaic ti c'op xchi'uc ti totil pucuje ti Miguele, ja' ti sc'opilal ti sbec'tal ti Moisese, ti “ja' cu'un ti sbec'tal ti Moisese”, xchi ti pucuje, ti Miguele muc stoy sba ti stojol ti pucuje. Ja' no'ox hech laj yalbe ti pucuje: “Ja' stuc chchapan ti Diose”, xchi no'ox ti Miguele yu'un laj spas ti muc' yu'un ja' ch'ul abat ono'ox ti pucuje. 


text:
Ti much'u nopbilal jchanubtasvanejetique chopol chc'opojic yu'un ti c'usi mu xojtiquinique, ja' ti Diose xchi'uc ti ch'ul abatetique. Ja'uc ti sbec'talique ja' no'ox chch'umbeic smantal ja' ti yojtiquinojique. Ja' hech chaj c'u che'el ti c'utic xcotetic ti lume. Lume mu'yuc srazón. Ja' hech chc'otic. J'ech'el chbolib o yu'un ti hech tspasilanique. 


text:
<pb/>Ta ono'ox xich'ic ep castigo yu'un co'ol yo'ntonic hech chaj c'u che'el ti Caine ti vo'one ti ja' laj xch'un ti c'usi chopol laj sc'an ti yo'ntone. Ta ono'ox xich'ic ep castigo yu'un batem ti yo'ntonic tspasic canal hech chaj c'u che'el ti Balaame ti ja' mu sc'an xch'un hech chaj c'u che'el tsc'an ti Diose yu'un scoj ti ibic'taj yo'nton yu'un taq'uin. Co'ol ch-ac'batic castigo hech chaj c'u che'el ti Coree ti ja' laj stoy sba ti stojol ti Moisese, ja' ti ac'bil yabtel yu'un ti Diose. 


text:
Ti yorail ti chapasic ti Santa Cenae yu'un ti chavac'be abaic ave'elic yu'un hech chavac' ti q'uelel ti c'ux chava'i abaic, ja' chasoquesboxuc ac'opilal yu'un ja' no'ox italic yu'un ep tal ve'uc. Mu xq'uexavic. Mu'yuc tsots sc'opilal ti yo'ntonic ti q'uin avu'unique. Hech chaj c'u che'el ti toque ti mu yu'unuc ja' chac' tal ho', ja' no'ox chnet'at batel yu'un ti iq'ue, hech yu'un mu'yuc stu cu'untic, mu yu'unuc chijyac'bucutic tal ho'. Ja' hech chaj c'u che'el ti duraznoe ti c'alal yorail chac' sat chba jq'ueltic mu'yuc jp'ejuc sat. Bulbil xa yu'un mu'yuc sat yu'un mu'yuc stu. Ja' hechic ti nopbilal jchanubtasvanejetique mi jutuc mu'yuc c'usi lec chalic. 


text:
Ti nopbilal jchanubtasvanejetique ja' hech chaj c'u che'el ti nabe ti c'alal tsots chtal ic', tsots tsyuques sba ti jyalel ja' chloc' scotol ti sc'a'epale. Ja' hechic uc ti nopbilal jchanubtasvanejetique tsots ch-abtejic ja' no'ox chaq'uic ti q'uelel scotol ti sbolil ti yo'ntonique. Ti nopbilal jchanubtasvanejetique ja' hech chaj c'u che'el tsoc c'anal ti j'oc' no'ox chvinaj chtup'. Ja' hechic uc ti nopbilal jchanubtasvanejetique, sbatel osil chbatic ti ic' osil o. 


text:
<pb/>Ja' i'albatic comel sc'opilalic uc yu'un ti Enoque ti vo'one. Ho'vo' i'ech' ox ti balumil ti totiletique, ja' ti yol snich'on ti Adane, c'alal ihul ti Enoque. Ja' no'ox tsacbil ti venta jujun snich'on jujun totil. Hech laj yal ti Enoque: “Chtal ti Cajvaltique, chchi'in tal ep ti mil ti ch'ul abatetic yu'une. 


text:
Chtal xchapambe sc'opilal scotol crixchanoetic. Chac'be castigo scotol ti much'utic mu'yuc Dios ti yo'ntonique, ja' ti chopol yabtel spasojique, ja' ti chopol ic'opojic yu'un ti Diose”, xchi ti Enoque. 


text:
Ti nopbilal jchanubtasvanejetique mu'yuc much'u lec li' ti balumile chil. Ja' no'ox batem ti yo'ntonic ti c'usi tsc'an ti sbec'talique. Ep tstoy sbaic. Tslequilc'oponic yantic yu'un hech lec ac'o ilatuc ac'o pasatuc ti muc' yu'unic. Ja' sc'opilal ti laj staq'uiic ti quermanotique ti c'usi lec tsc'an tspasique 


text:
<pb/>Ti ho'oxuque ti c'uxoxuc ti co'ntone, na'ic me ti c'u che'el laj yalic ti jcholc'opetic yu'un ti Cajvaltic Jesucristoe. 


text:
Hech laj yalic: “C'alal po'ot xa tsta yorail slajebal c'ac'al hech chlic licucuc ti much'utic mu spasic ti muc' ti sc'op ti Diose ti ja' batem ti yo'ntonic tspasic ti c'usi chopol tsc'an ti sbec'talique”, xchiic. 


text:
Ja' ti much'utic yac'oj sbaic ti parte, ja' ti spasojic ti muc' ti sbec'talique, mu'yuc bu yich'ojic ti Ch'ul Espíritue. 


text:
<pb/>Ti ho'oxuque ti c'uxoxuc ti co'ntone, tsatsubtasbo abaic avo'ntonic ti sventa ti sc'op ti Diose ti ja' jelaven yutsile. Ja'uc me ti sventa ti Ch'ul Espíritue chac'oponic Dios. 


text:
Teanic ti stojol ti Diose hech c'ux chaya'yot ti Diose. Malaic ti chavich'ic c'uxubinel yu'un ti Cajvaltic Jesucristoe yu'un chacuxiic sbatel osil. 


text:
<pb/>Tsatsubtasbo yo'ntonic ti much'utic yac'oj sba tsnopic mi chch'unic hech chaj c'u che'el chch'unic ti nopbilal jchanubtasvanejetique. 


text:
Coltao ti much'utic tsc'an xa spasic c'usi tsc'an ti sbec'talique. Repenta ta to xcol avu'unic. C'uxubino ti much'utic laj xa spasic ti c'usi tsc'an ti sbec'talique. Pero ti ho'oxuque p'ijanic me, mu me xayic'oxuc batel uc. Chabio me aba, contraino ti muliletic ti yac'oj sba tspasique. Ja' sc'opilal ti chabibilic yu'un ti Diose 


text:
<pb/>Ja' chaxchabioxuc ti Diose ti jelaven sp'ijile, hech mu xap'ajic ti mulil. Hech nichim no'ox avo'ntonic mu'yuc amulic ti c'alal chasva'anoxuc ti stojol te ti bu chquevane. 


text:
Hech ac'o pasatuc ti muc' ti Dios cu'untique ti laj xa scoltaucutic ti sventa ti Cajvaltic Jesucristoe. Ja' jelaven yutsil yo'nton. Ja' jelaven sp'ijil tspas mantal sbatel osil. Scotol smacoj c'alal ilic ti balumile, scotol smacoj ti ora to asta sbatel osil.<pb/>


text:
Totil ajvalil Teófilo, ep ti much'utic laj xa sp'ejanic ti hun ti c'utic ic'ot xa ti pasel ti jventatutic. Hech chaj c'u che'el laj yalbucun ca'itutic ti much'utic laj sq'uelic c'alal lic abtejuc ti Jesuse, ja' ti much'utic sventainojic xcholel ti sc'op ti Diose, hech laj sp'ejanic ti hun. Hech yu'un ho'on ti Lucasune, laj xa jnop ti ja' lec chajcholbot scotol ti c'usi laj xa ca'i ti sliqueb asta ti ora to yu'un laj xa ca'i scotol ti c'utic x'elan ic'ot ti pasel. Hech yu'un xmelmun chajts'ibabot scotol yu'un hech chana' ti melel ti c'u che'el nachanubtasate. Ja' sc'opilal ti xch'ul abat Dios laj yal ti ch-an ti Juane, ja' ti laj yac' ich'ho'e 


text:
<pb/>C'alal ochem ti rey te ti estado Judea ti Herodese, te oy jun pale yu'un ti judioetique, Zacarías sbi. Ep ti tos ti sbiic ti paleetique. Ja' ochem yu'un ti jtos Abías ti Zacaríase. Ti yajnil ti Zacaríase, Elisabet sbi. Ti Elisabete ja' antiguo statamol ti Aarone, ja' primero ti hech itic'at ti pale yu'un ti Diose. 


text:
Toj yo'ntonic ti xcha'va'alique laj yil ti Diose. Xch'unojbeic scotol smantal, scotol sc'op ti Cajvaltic Diose. Mu'yuc smulic laj yil ti Diose. 


text:
Mu'yuc yol snich'on yu'un mi junuc vuelta mu yilojuc yol ti Elisabete. Molme'elic xa ti xcha'va'alique. 


text:
<pb/>Yu'un ochem ti pale ti Zacaríase, hech yu'un laj sta sc'ac'alil ti ja' yorail ch-abtej te ti stojol ti Diose xchi'uc ti xchi'iltac ti abtel. Yu'un ti paleetique tsjelilan sbaic ti jaytosique. 


text:
Ti jayvo'ic ti ja' c'ac'al ch-abtejique ja' stalel tspasic al yu'un tsq'uelic ti much'u chc'ot ti sventa yu'un chba xchic' pom te ti yut templo yu'un ti Cajvaltic Diose. Ja' ic'ot ti sventa ti Zacaríase. 


text:
Scotol ti crixchanoetique te va'ajtic ti amac' yac'oj sba tsc'oponic Dios. Hech ono'ox tspasilanic scotol c'ac'al c'alal chchic' pom ti yut templo ti paleetique. 


text:
C'alal te chchic' pom ti Zacaríase, ital xch'ul abat ti Cajvaltic Diose. Va'al ihul ti sts'el ti xchic'bil pome, te ti sbats'ic'ob ti Zacaríase. 


text:
Hech i'albat yu'un ti ch'ul abate: ―Mu me xaxi', Zacarías. Laj xa stsacbot ac'op ti Diose. Ch-alaj ti Elisabete, ja' ti avajnile. Querem chac'. Juan chavac'be sbi. 


text:
Lec nichim no'ox avo'nton yu'un. Ep ti much'utic yan nichim no'ox yo'ntonic uc ti c'alal mi i'an xae. 


text:
Yu'un tsots yabtel chich' ti stojol ti Diose. Mu xuch' ya'lel sat uvate' ti yijubene, mu xuch' pox. Nojem ti yo'nton ti Ch'ul Espíritue c'alal ch-an. 


text:
Ep tsutesbat yo'ntonic yu'un ti Juane ti achi'iltaque, ho'oxuc ti yelnich'onoxuc ti Israele. Tsutesbat yo'ntonic ti stojol ti Cajvaltic Diose, ja' ti Dios cu'untique. 


text:
Ti Juane ja' chbaej yu'un ti Cajvaltique yu'un hech chchapambe yo'ntonic ti achi'iltaque. Co'ol yo'nton, co'ol sp'ijil ti Juane xchi'uc ti Elíase. Tsutesbe yo'ntonic yu'un hech co'ol chch'unic hech chaj c'u che'el laj xch'unic ti atatamolique. Tsutesbe yo'ntonic ti much'utic jp'ajmantaletic yu'un hech toj yo'ntonic chc'otic ―xchi ti ch'ul abate. 


text:
<pb/>Ti Zacaríase hech laj sjac'be ti ch'ul abate: ―¿C'u che'el ti jna' mi melel ti c'u che'el laj avalbune? Yu'un molun xa. Me'el xa ti cajnile ―xut. 


text:
<pb/>Itac'av ti ch'ul abate, hech laj yalbe: ―Ho'on Gabrielun, ho'on chi'abtej te ti mero stojol ti Diose. Ti Diose laj stacun tal yu'un tal jc'oponot yu'un chacalbot ava'i avi lequil c'op to. 


text:
A'yo me ava'i, yu'un mu xach'umbun ti jc'ope, hech yu'un chmac ave mu xloc' xac'opoj. Ja'to mi laj sta yorail chc'ot ti pasel hech chaj c'u che'el laj calbote, ja'to chjam ave. Yu'un ta me xc'ot ti pasel mi laj sta yoraile ―x'utat ti Zacaríase. 


text:
<pb/>Ti crixchanoetique te oyic ti fuera. Tsmalaic chloc' tal ti Zacaríase. Chlo'laj yo'ntonic yu'un te ihalej ti yut templo. 


text:
C'alal iloc' tal ti Zacaríase, mu xu' tsc'opon ti crixchanoetique. Hech laj sna'ic ti oy c'usi jchop o laj sq'uel te ti yut templo. Ja' no'ox laj yac' señail ti sc'ob ti c'usi ic'ot ti pasel, yu'un uma' ic'ot ti mero melel. 


text:
<pb/>C'alal its'aqui ti jayib c'ac'al ti te ch-abtej ti templo ti Zacaríase, hech isut batel ti sna. 


text:
Patil lic slic yol ti yajnile, ja' ti Elisabete. Ho'ob xa u sc'an mu x'an ti yole ti muc xloc' ti sna mi jutuc. Hech laj yal: 


text:
“Yu'un laj yil ti Cajvaltic Diose ti mu'yuc jtu ti stojol crixchanoetic, hech yu'un laj xa scoltaun, laj xa yac'bun ti cole”, xchi ti Elisabete. Ja' sc'opilal ti xch'ul abat Dios laj yal ti ch-an ti Jesuse 


text:
<pb/>C'alal slicoj xa yol vaquib u ti Elisabete, ti Diose laj stac talel ti mantal ti jteclum te ti estado Galilea ti xch'ul abate, ja' ti Gabriele. Nazaret sbi ti jteclume. 


text:
Ti Gabriele tacbil talel ti yo' bu jun soltera tseb. Mu to bu yiloj smalal ti tsebe. Jac'bil xa yu'un jun vinic, José sbi ti vinique. Ti Josee ja' antiguo statamol ti Davide. María sbi ti tsebe. 


text:
Ti ch'ul abate hech c'ot yalbe ti Maríae: ―Ho'ot t'ujbilot yu'un ti Diose. Li' achi'uc ti Cajvaltic Diose. Mu'yuc bu hech yan ants ch-ac'bat bendición hech chaj c'u che'el ho'ot ―x'utat ti Maríae yu'un ti Gabriele. 


text:
<pb/>Ti Maríae c'alal laj ya'ibe sc'op ti ch'ul abate, toj xi'el ic'ot. Lic snop ti yo'nton ti c'u che'el i'albate. 


text:
Tspasat ti muc' ti avole. Snich'on Dios ti cajal, xchiic ti crixchanoetique. Ti Cajvaltic Diose ja' chac' ochuc ti ajvalil. Ja' tstsacbe comel yabtel ti antiguo statamole, ja' ti Davide. 


text:
Sbatel osil chaspasoxuc ti mantal ho'oxuc ti yelnich'onoxuc ti Israele. Sbatel osil mu xlaj ti smantale ―xchi ti xch'ul abat ti Diose. 


text:
<pb/>Hech i'albat yu'un ti ch'ul abate: ―Chtal ti atojol ti Ch'ul Espíritu yu'un ti Diose. Ho'ot chasmacot ti Diose ti ja' jelaven sp'ijile. Hech yu'un ti olole ti ch-an avu'une, mu'yuc smul. Ja' Snich'on Dios. 


text:
Ava'i, te xa slicoj yol avuts avalal, ja' ti Elisabete. Manchuc mi yij xa, svaquibal xa u slicoj yol ti avuts avalale ti mu sta yol chalique. 


text:
<pb/>―Lec oy ―xchi xtac'av ti Maríae―. Yabatun ti Cajvaltique. Ac'o spasbun ti c'u che'el laj avalbune ―xchi xtac'av ti Maríae. Hech isut batel ti xch'ul abat ti Diose. Ja' sc'opilal ti Maríae ti ba sc'opon ti Elisabete 


text:
<pb/>Patil iloc' batel ti Maríae. Anil ibat ti jun jteclum te ti estado Judea. Te oy ti vits ti jteclume. 


text:
Ja' te oy ti sna ti Zacaríase. Te ic'ot ti Maríae. I'och ti sna, laj sc'opon ti Elisabete, ja' ti yuts yalale. 


text:
Ti Elisabete c'alal laj ya'ibe sc'op ti Maríae, tsots laj snic sba ti olole ti slicoje. Ti Elisabete iventaimbat yo'nton yu'un ti Ch'ul Espíritue. 


text:
Hech tsots lic c'opojuc, hech laj yalbe ti Maríae: ―Mu'yuc bu hech yan ants ch-ac'bat bendición hech chaj c'u che'el ho'ot. Jun no'ox yutsil ti olole ti ch-an avu'une. 


text:
Jun no'ox yutsil ti laj ach'une yu'un melel chc'ot ti pasel ti c'usi na'albat yu'un ti Cajvaltic Diose ―xchi ti Elisabete. 


text:
Manchuc mi biq'uitun ti stojol, laj yilun, ho'on ti yabatune.<pb/>“Ep i'ac'bat bendición”, xchi jc'opilal yu'un scotol crixchanoetic ti ch-ech'ic li' ti balumile.<pb/> 


text:
Laj yac' ti q'uelel ti jelaven sp'ijile.<pb/>Xu' yu'un tsjimbe yabtel ti much'utic tstoy sbaique, ja' ti much'utic p'ij scuyoj sbaique,<br/>hech mu xa xu' yu'unic ti c'utic snopojique.<pb/> 


text:
Xu' yu'un tsten loq'uel ti totile ti tsots tspas mantale.<pb/>Xu' yu'un chac'be tsots yabtel ti much'utic biq'uit ch-ilatique.<pb/> 


text:
Tsnojesbe yo'ntonic ti c'usi leque ti much'utic tsna'ic ti mu'yuc yutsil yo'ntonique.<pb/>Ja'uc ti much'utic lec yo'ntonic scuyoj sbaique mu'yuc c'usi ch-ac'batic.<pb/> 


text:
Ta xa scoltaucutic, ho'ucutic ti yelnich'onucutic ti Israele ti jayvo'ucutic ti cajvalinojtic ti Diose.<pb/>Yu'un mu xch'ay ti yo'nton ti Diose ti hech laj yalbe ti jtatamoltique, ja' ti Abrahame.<pb/>Laj yalbe ti chc'uxubinatic xchi'uc yelnich'nabtac sbatel osil, xchi ti Maríae. 


text:
<pb/>Ti Maríae te laj xchi'in sbaic oxib u xchi'uc ti Elisabete. Patil isut batel ti sna. Ja' sc'opilal ti i'an ti Juane, ja' ti laj yac' ich'ho'e 


text:
Ti svecinotaque xchi'uc ti yuts yalaltac ti Elisabete laj ya'ibeic sc'opilal ti ep ic'uxubinat yu'un ti Diose. Hech co'ol nichim no'ox yo'ntonic xchi'uc. 


text:
C'alal laj sta vaxaquib c'ac'al yanel ti snene quereme, tal yac'be yich' circuncisión ti snene quereme. Ja' ituch'bat snuculel ti sc'unil ti nene quereme. Ja' señail ti ja' yu'un Dios ic'ot o ti hech ituch'bat ti snuculele. Ti yuts yalaltaque laj scuyic ti ja' Zacarías chc'ot sbi ti snene quereme. 


text:
<pb/>Hech i'albat: ―¿C'u yu'un hech chavac'be sbi? Mu'yuc bu hech jbitic ti ho'ucutique ―x'utat ti Elisabete yu'un ti yuts yalaltaque. 


text:
<pb/>Hech yu'un lic sc'oponic ti stot ti quereme. Hech lic spasbeic yil ti sc'obic yu'un hech ac'o yal c'usi sbi tsc'an chac'be. 


text:
Ti Zacaríase hech lic sc'an te' yu'un tsts'ibaj ti te'. Hech laj sts'iba: “Juan sbi”, xchi laj sts'iba. Scotolic ich'ay yo'ntonic yu'un. 


text:
Toj xi'el ic'otic scotol ti svecinotaque. Ipuc batel sc'opilal scotol ti bu nacale te ti siquil balumil te ti Judea. 


text:
Scotol ti much'utic laj ya'ibeic sc'opilale, hech lic snopilanic ti yo'ntonic: ―¿C'u x'elan chbat avi olol lume? ―xchiic. Yu'un ti quereme xchi'inoj ti Cajvaltic Diose laj yilic. Ja' sc'opilal ti laj yal sc'op Dios ti Zacaríase 


text:
<pb/>Ti Zacaríase, ja' ti stot ti quereme, inoj ti yo'nton ti Ch'ul Espíritue. Hech laj yal ti hech chc'ot ti pasele:<pb/> 


text:
Hocol yal ti Cajvaltic Diose, ja' ti Dios cu'untique, ho'ucutic ti yelnich'onucutic ti Israele, ti chtal sq'uelucutic ho'ucutic ti t'ujbilucutic yu'une.<pb/>Chtal scoltaucutic.<pb/> 


text:
Chtal xa ti Jcoltavanej cu'untique, ja' ti scotol xu' yu'une.<pb/>Ja' ti jun yelnich'on ti Davide.<pb/>Ja' yabat ti Diose ti Davide.<pb/> 


text:
Hech chixc'uxubinucutic hech chaj c'u che'el laj yalbe ti antiguo jtotique.<pb/>Hech chvinaj ti mu xch'ay ti yo'nton ti trato ti laj spasic xchi'uc ti antiguo jtotique.<pb/> 


text:
Ja' ti j'ech'el hech laj yalbe jc'opilaltic ti jtatamoltic Abrahame ti chiscoltaucutic loq'uel ti sc'ob ti cajcontratique hech mu'yuc xi'el ti co'ntontic chcac' jbatic ti abatinel ti stojol.<pb/> 


text:
Ti ho'ote, nich'on, j'alc'opot yu'un Dios ti te oy ti vinajele chac'ot yu'un ho'ot chabaej yu'un ti Cajvaltique yu'un chachapambuntutic co'ntontutic yu'un hech ti jpastutic ti muc' ti sc'ope.<pb/> 


text:
Ho'ucutic t'ujbilucutic yu'un ti Diose, ho'ot chavac'bun jna'tutic ti chixch'aybucutic jmultic hech chijcolucutic.<pb/> 


text:
Yu'un yutsil yo'nton chixc'uxubinucutic ti Dios cu'untique, hech yu'un ta xa xistacbucutic tal ti Jcoltavanej cu'untique.<pb/>Jun no'ox yutsil ti li' chul xa ti jtojoltique.<pb/> 


text:
Mi ihul xae, ja' chjelbat yo'ntonic ti much'utic chopol yo'ntonique.<pb/>Ja' tsjin ti ch'ayel chijbatucutique.<pb/>Ja' chiscoltaucutic yu'un hech ti jtatic jun co'ntontic yu'un, xchi ti Zacaríase. 


