# verses

text:
Ziemia była bezładną i pustą. Ciemności zalegały powierzchnię chaosu, a Duch Boży unosił się nad wodami.


text:
Nazwał zaś Bóg światłość dniem, a ciemności nazwał nocą. Wówczas nastał wieczór, a potem nastał ranek: dzień pierwszy.


text:
Potem rzekł Bóg: "Niech powstanie sklepienie w pośrodku wód i niech rozdzieli jedne wody od drugich".


text:
Uczynił więc Bóg sklepienie i oddzielił wody, które są pod sklepieniem, od wód, które są nad sklepieniem. I stało się tak.


text:
Potem rzekł Bóg: "Niech się zbiorą wody spod nieba na jedno miejsce i niech się ukaże suchy ląd". I stało się tak.


text:
Potem rzekł Bóg: "Niech ziemia wyda trawę, rośliny wytwarzające ziarno w rozmaitych odmianach oraz drzewa rodzące owoce, które mają ziarno w sobie w rozmaitych odmianach". I stało się tak.


text:
Ziemia wydała trawę, rośliny wytwarzające ziarno w rozmaitych odmianach i drzewa rodzące owoce, które mają ziarno w sobie w rozmaitych odmianach. A widział Bóg, że było dobre.


text:
Potem rzekł Bóg: "Niech się staną światła na sklepieniu niebieskim, aby oddzielały dzień od nocy i aby były znakami dla pór, dni i lat,


text:
Uczynił Bóg dwa wielkie światła: światło większe, aby rządziło dniem, i światło mniejsze, aby rządziło nocą, oraz gwiazdy.


text:
Potem rzekł Bóg: "Niech się zaroją wody rojem istot żywych, a istoty skrzydlate niech latają nad ziemią pod sklepieniem niebieskim".


text:
Stworzył Bóg ogromne potwory morskie i wszelkie istoty żywe w rozmaitych odmianach, wszelkie istoty skrzydlate w rozmaitych odmianach. A widział Bóg, że było dobre.


text:
Wtedy pobłogosławił im Bóg, mówiąc: "Bądźcie płodne, rozmnażajcie się i napełniajcie wody w morzach, a istoty skrzydlate niech się mnożą na ziemi".


text:
Potem rzekł Bóg: "Niech wyda ziemia istoty żywe w różnorakich odmianach: bydło, ziemiopłazy i dzikie zwierzęta". I stało się tak.


text:
Uczynił Bóg dzikie zwierzęta, bydło i wszelkie ziemiopłazy w różnorakich odmianach. I widział Bóg, że było dobre.


text:
Potem rzekł Bóg: "Uczyńmy człowieka na obraz nasz, jako podobieństwo nasze. Niech panują [ludzie] nad istotami morskimi i skrzydlatymi istotami powietrznymi, bydłem, wszystkimi dzikimi zwierzętami oraz nad wszelkim ziemiopłazem".


text:
Stworzył mężczyznę i niewiastę. Pobłogosławił ich też Bóg, mówiąc: "Bądźcie płodni, rozmnażajcie się, napełniajcie ziemię i ujarzmiajcie ją. Władajcie istotami morskimi, istotami powietrznymi i wszystkimi ziemiopłazami".


text:
potem rzekł Bóg: "Oto daję wam wszystkie rośliny wytwarzające ziarno, które rosną po całej ziemi, oraz wszystkie drzewa, których owoce mają w sobie ziarno, aby służyły wam za pokarm.


text:
Wszystkim też dzikim zwierzętom i wszystkim istotom powietrznym, i wszystkim ziemiopłazom, co posiadają życie w sobie, daję na pokarm wszelkie rośliny". I stało się tak.


text:
I widział Bóg, że wszystko, co uczynił, było bardzo dobre. Wówczas nastał wieczór, a potem ranek: dzień szósty.


text:
Dokonał zaś Bóg w dniu siódmym dzieła swojego, które stworzył. I odpoczął w dniu siódmym po całym dziele dokonanym przez siebie.


text:
Błogosławił też Bóg dniowi siódmemu i uświęcił go, albowiem odpoczął weń po całym dziele, które stworzył.


text:
a Takie są oto dzieje nieba i ziemi, dotyczące ich stworzenia. 4b Gdy Jahwe Bóg uczynił ziemię i niebo,


text:
Jahwe bowiem nie spuścił deszczu na ziemię i nie było człowieka, który by uprawiał ziemię i dobywał wody kanału i zraszał całą ziemię.


text:
Wtedy Jahwe Bóg ulepił człowieka z gliny ziemi i tchnął w nozdrza jego dech życia, i stał się człowiek istotą żywą.


text:
I wywiódł Jahwe Bóg z ziemi wszelkie drzewa urocze na wejrzenie, a [których owoce] smaczne w spożywaniu, drzewo też życia w pośrodku ogrodu i drzewo poznania dobrego i złego.


text:
Nazwa rzeki trzeciej jest Hiddekel, który płynie ku wschodowi Assuru. Rzeką zaś czwartą jest Eufrat.


text:
I rzekł Jahwe Bóg: "Niedobrze jest człowiekowi być samemu, uczynię mu pomoc, która by odpowiadała jemu".


text:
I ulepił Jahwe Bóg z ziemi wszelkie zwierzęta polne i wszelkie ptactwo niebieskie i przyprowadził je do Adama, by zobaczył, jak je nazwie. Wszystko bowiem, czym nazwał istoty żywe, takie winno mieć imię.


text:
I nadał Adam imiona wszelkiemu bydłu, ptactwu niebieskiemu, wszelkim zwierzętom polnym, ale dla człowieka nie znalazł pomocy, która by jemu odpowiadała.


text:
I zesłał Jahwe Bóg głęboki sen na Adama, że zasnął. Wtedy wziął Jahwe jedno żebro jego i zamknął ciałem miejsce jego.


text:
Wówczas zawołał Adam: "Tym razem ta jest kość z kości moich i ciało z ciała mego, a winna się nazywać mężatką, bo z męża jest ona wzięta.


text:
Dlatego opuści mężczyzna ojca swego i matkę swoją, a przyłączy się do żony swej i będą jednym ciałem".


text:
A wąż był chytrzejszy niż inne zwierzęta polne, które stworzył Jahwe Bóg, i odezwał się do niewiasty: "Czyż naprawdę powiedział Bóg: Nie spożywajcie z żadnego drzewa ogrodu?"


text:
Tylko powiedział Bóg: Nie spożywajcie, a nawet nie dotykajcie drzewa, które jest w środku ogrodu, abyście nie pomarli".


text:
ale wie Bóg, że skoro tylko spożyjecie z niego [owoc], otworzą się wam oczy i będziecie jako Bóg, znający dobro i zło".


text:
A niewiasta patrząc, że smaczny był [owoc] drzewa i przyjemny dla oczu, [godny] pożądania, dlatego wzięła owoc z niego i jadła, i dała też mężowi swemu, który był razem z nią, i jadł.


text:
I otworzyły się oczy obojga i poznali, że są nagimi, i spletli liście figowe i poczynili sobie zasłony.


text:
A gdy usłyszeli głos Jahwe Boga, który w powiewie dziennym przechodził przez ogród, ukryli się Adam i jego żona przed Jahwe Bogiem między drzewami ogrodu.


text:
Ten zaś odpowiedział: "Twój głos usłyszałem w ogrodzie i uląkłem się, bo nagi jestem i skryłem się".


text:
Teraz zaś zapytał: "Kto ci powiedział, że nagi jesteś? Czy nie jadłeś z drzewa, z którego zakazałem ci spożywać?"


text:
Wtedy powiedział Jahwe Bóg do niewiasty: "Dlaczego to uczyniłaś?" A niewiasta odpowiedziała: "Wąż mnie skusił i zjadłam".


text:
I rzekł Jahwe Bóg do węża: "Ponieważ to uczyniłeś, przeklęty będziesz pomiędzy wszelkim bydłem i wszelkim dzikim zwierzem. Na brzuchu twoim czołgać się będziesz i gliną żywić się będziesz przez wszystkie dni życia twego.


text:
Nieprzyjaźń ustanawiam między tobą i niewiastą, między potomstwem twoim, a potomstwem jej, ono zdepcze ci głowę, a ty zranisz mu piętę".


text:
Do niewiasty zaś rzekł: "Wielce pomnożę dolegliwości brzemienności twojej. W bólach rodzić będziesz dzieci, a do męża twego [będzie cię skłaniać] pożądliwość twoja, a on panować będzie nad tobą".


text:
A do Adama rzekł: "Ponieważ usłuchałeś głosu żony twojej i zjadłeś z drzewa, z którego zabroniłem ci spożywać [mówiąc]: Nie będziesz jadł z niego, dlatego niech będzie przeklęta ziemia z powodu ciebie, w utrapieniu będziesz się z niej żywił przez wszystkie dni życia twego.


text:
W pocie oblicza twego będziesz spożywał chleb, aż powrócisz do ziemi, bo z niej jesteś wzięty, bo jesteś gliną i w glinę się obrócisz".


text:
I powiedział Jahwe Bóg: "Oto stał się człowiek jako jeden z nas co do wiedzy dobrego i złego. A teraz może wyciągnie rękę swoją i weźmie też z drzewa życia i spożyje, aby żył na wieki".


text:
Jahwe wejrzał na Abla i na jego ofiarę, a na Kaina i jego ofiarę nie spojrzał, dlatego rozgniewał się Kain, a jego twarz pochyliła się [ku ziemi].


text:
Jeżeli dobrze będziesz postępował, czyż nie wzniesiesz [twarzy twojej]? Jeśli zaś źle będziesz postępował, to grzech jako demon przy bramie, a jego skłonność będzie przeciw tobie, ale ty winieneś panować nad nim".


text:
I rzekł Kain do Abla, brata swego: "Wyjdźmy w pole". A gdy byli w polu, Kain rzucił się na Abla, brata swego, i zabił go.


text:
Wtedy zapytał Jahwe Kaina: "Gdzie jest brat twój, Abel?" I odpowiedział: "Nie wiem. Czyż jestem stróżem brata mego?"


text:
Przeklęty będziesz na ziemi, która otwarła swe wnętrze, aby wchłonąć krew brata twego, [przelaną twoją ręką].


text:
Oto wypędzasz mnie dzisiaj z tej ziemi daleko od twego oblicza. Tułaczem i zbiegiem będę na ziemi i ktokolwiek mnie spotka, odbierze mi życie".


text:
A Jahwe powiedział mu: "O nie! Ktokolwiek zabiłby Kaina, poniesie siedmiokrotną karę". Dał też Jahwe znak Kainowi, aby ktoś, kto go spotka, nie zabijał go.


text:
A Kain poznał żonę swoją i poczęła, i urodziła Henocha. Ten zbudował miasto i dał mu nazwę od [imienia] syna swego.


text:
Henochowi urodził się Irad, a Iradowi Mawiael. Mawiaelowi urodził się Matusael, a Matusaelowi urodził się Lamech.


text:
Sella zaś zrodziła Tubal-Kaina, wykuwającego wszelkie przedmioty z miedzi i żelaza. Siostrą Tubal-Kaina była Naama.


text:
Powiedział zaś Lamech do swych żon: "Słuchajcie głosu mego, żony Lamecha, weźcie do uszu mowę moją: Zabiję męża za zranienie mię oraz młodzieńca za pobicie mnie.


text:
Adam poznał jeszcze żonę swoją i urodziła mu syna, i nazwała imię jego Set [mówiąc]: "Dał mi potomstwo w miejsce Abla, którego zabił Kain".


text:
Adam mając sto trzydzieści lat zrodził [syna] na podobieństwo swoje, jako swój obraz i dał mu imię Set.


text:
I dał mu imię Noe, mówiąc: "Ten nas pocieszy w pracach i trudach rąk naszych na ziemi, którą przeklął Jahwe".


text:
wówczas widzieli synowie Boży córki ludzkie, że były urodne, wzięli sobie z nich żony, jakie wybrali.


text:
Rzekł Bóg: "Nie pozostanie duch mój w człowieku, bo ciałem jest, będą zaś dni jego sto dwadzieścia lat".


text:
Olbrzymi zaś byli na ziemi w owych dniach, a także potem, gdy pobrali synowie Boży córki ludzkie i zrodziły potężnych, sławnych od wieku mężów.


text:
Powiedział wówczas Jahwe: "Wygubię z powierzchni ziemi ludzi, których stworzyłem, od człowieka aż do bydła, płazów, ptaków niebieskich, gdyż żałuję, że [to wszystko] stworzyłem".


text:
Oto historia Noego. Noe był człowiekiem sprawiedliwym i nieskazitelnym wśród ludzi swojego pokolenia i chodził Noe z Bogiem.


text:
Rzekł wówczas Bóg do Noego: "Koniec wszystkiego ciała. Postanowiłem to, gdyż całą ziemię napełnili bezprawiem. Wygładzę ich przeto z ziemi.


text:
Uczyń sobie arkę z drzewa gofer i podziel ją na przegrody oraz pomaż ją z wewnątrz i z zewnątrz smołą.


text:
Tak ją zaś powinieneś zbudować: długość arki będzie trzysta łokci, jej szerokość pięćdziesiąt łokci, a jej wysokość trzydzieści łokci.


text:
Uczynisz okno w arce, na łokieć uczynisz je od wierzchu jego. Drzwi zaś uczynisz na boku arki i uczynisz pierwsze, drugie i trzecie piętro.


text:
Ja oto ześlę na ziemię potop, aby wyniszczyć pod niebem wszelkie ciało, które posiada dech życia: wszystko, co jest na ziemi, zginie.


text:
Lecz z tobą chcę zawrzeć przymierze. Wejdź do arki razem z twymi synami, z twą żoną i z żonami twych synów.


text:
Ze wszystkich istot żywych, ze wszystkich zwierząt weźmiesz do arki z wszelkiego [gatunku], abym go zachował przy życiu; niech zaś to będzie samiec i samica.


text:
Z każdego też gatunku ptactwa i z każdego gatunku bydła, z każdego gatunku płazów ziemi po parze z wszystkiego wejdą z tobą, aby się zachowały przy życiu.


text:
Weźmiesz z sobą każdej potrawy, którą się spożywa i zgromadź ją przy sobie, aby służyła na pokarm tobie i im".


text:
Rzekł Jahwe do Noego: "Wejdź do arki ty i cały dom twój, ponieważ widziałem ciebie samego sprawiedliwym wpośród całego pokolenia.


text:
Ze wszystkich zwierząt czystych weźmiesz po siedmioro, samca i samicę, a ze zwierząt nieczystych weźmiesz po dwoje, samca i samicę.


text:
Także z ptactwa niebieskiego weźmiesz po siedmioro, samca i samicę, dla zachowania potomstwa na ziemi.


text:
Jeszcze bowiem siedem dni, a będę spuszczał deszcz na ziemię przez czterdzieści dni i czterdzieści nocy i zniszczę z powierzchni ziemi wszystkie byty, które uczyniłem".


text:
I wszedł Noe do arki i synowie jego, i żona jego, i żony synów jego [chroniąc się] przed wodami potopu.


text:
Ze zwierząt czystych i ze zwierząt, które nie są czystymi, i z ptactwa, i z wszelkiego płazu ziemskiego


text:
W sześćsetnym roku życia Noego, w miesiącu drugim, siedemnastym dniu miesiąca wszystkie źródła wielkiego oceanu wytrysły, a okna niebieskie otwarły się.


text:
w tym to właśnie dniu wszedł Noe do arki a z nim Sem, Cham, Jafet: jego synowie i żona Noego, i żony synów jego.


text:
Oni i wszystkie istoty żywe według gatunku, wszelkie bydło według gatunku i wszelkie płazy pełzające po ziemi według gatunku, i wszystko latające według gatunku, wszelki ptak skrzydlaty.


text:
I weszły samiec i samica ze wszystkich istot żywych, jak to rozkazał Bóg Noemu, a Jahwe zamknął arkę za nimi.


text:
I był potop przez czterdzieści dni na ziemi, a wody wzrastały i unosiły arkę, i wznosiła się ponad ziemią.


text:
I wyginęło wszelkie ciało, które pełza po ziemi, z ptactwem, ze zwierzętami domowymi, ze zwierzętami dzikimi i ze wszystkimi płazami, które pełzają po ziemi, i ze wszystkimi ludźmi.


text:
I wygładził [wszystko], od człowieka aż do zwierząt domowych, od płazów aż do ptactwa niebieskiego. Wszystko zostało zgładzone i nie pozostał nikt, jak tylko Noe i ci, co byli z nim w arce.


text:
Pamiętał Bóg o Noem i o wszelkich zwierzętach, i o wszelkim bydle, które było z nim w arce. I zesłał Bóg wiatr na ziemię i obniżyły się wody.


text:
Wody opadały coraz bardziej, aż do dziesiątego miesiąca. W pierwszym dniu tego miesiąca ukazały się szczyty gór.


text:
Gołębica nie znalazła dla siebie miejsca na wypoczynek, toteż wróciła do arki, gdyż woda była na całej powierzchni ziemi. A wyciągnąwszy rękę swą uchwycił ją i wniósł do arki.


text:
Gołębica wróciła wieczorem, trzymając świeżą gałązkę oliwną w dziobie. Poznał wówczas Noe, że ustąpiły wody z ziemi.


text:
Jednak czekał jeszcze siedem dni następnych i wypuścił gołębicę, ale tym razem nie powróciła do niego.


text:
W sześćset pierwszym roku, w pierwszym [dniu] miesiąca pierwszego wyschły wody na ziemi. Noe usunął przykrycie arki i ujrzał, że ziemia obeschła.


text:
I zwierzęta wszelkiego gatunku, które są z tobą, ptaki i bydło, i płazy pełzające po ziemi, i niech się rozradzają i mnożą na ziemi".


text:
Wyszły też z arki wszystkie zwierzęta, wszystkie płazy i wszystkie ptaki, i wszystko, co się porusza na ziemi, jeden gatunek po drugim.


text:
Wówczas Noe zbudował ołtarz dla Jahwe, a wziąwszy ze wszystkiego bydła czystego i ze wszystkiego ptactwa czystego ofiarował je na ołtarzu.


text:
A Jahwe wdychał woń przyjemną, i powiedział Jahwe do siebie: "Nie przeklnę już więcej ziemi po raz drugi z powodu człowieka, gdyż myśl serca ludzkiego jest zła od jego młodości, i nie ukarzę już po raz drugi istot żyjących, jak to uczyniłem:


text:
Niech mają lęk i strach przed wami wszystkie zwierzęta dzikie i wszystkie ptaki niebieskie, z wszystkim, co się rusza na ziemi, z wszystkimi rybami morskimi; są oddane w ręce wasze.


text:
Wszystko, co się rusza i co żyje, niech wam służy za pokarm. Oddaję wam to wszystko tak samo, jak [dałem] zieloną trawę.


text:
Ale i o waszą krew ze względu na wasze dusze będę się o nią dopytywał. Będę się o nią dopytywał od każdego zwierzęcia, a tym bardziej od człowieka. Z ręki męża, brata jego, będę się dopytywał o duszę człowieka.


text:
Kto przeleje krew człowieka, tego krew musi być przelana przez człowieka, bo na obraz Boży stworzyłem [człowieka].


text:
oraz ze wszystkimi istotami żywymi, które są z wami, i między ptakami, między zwierzętami domowymi i między zwierzętami dzikimi; z wami wszystkimi i ze wszystkimi dzikimi zwierzętami.


text:
Zawrę przymierze z wami i żadne ciało nie będzie już nigdy zniszczone przez wody potopu, i nie będzie już nigdy potopu, który by spustoszył ziemię".


text:
Rzekł potem Bóg: "Taki znak będzie przymierza, które ustanawiam między mną a wami, które jest z wami i wszystkimi istotami żyjącymi na wieczne pokolenia.


text:
I będę pamiętał o moim przymierzu między mną a między wami i wszelką istotą żyjącą. Wody potopu nie zniszczą już żadnego ciała.


text:
Łuk będzie na obłoku i gdy spojrzę na niego, przypomnę sobie przymierze wieczne, jakie jest między Bogiem a istotami żyjącymi, jakie są na ziemi".


text:
I rzekł Bóg do Noego: ,Taki jest znak przymierza, jakie zawarłem pomiędzy mną a wszelkim ciałem, które jest na ziemi".


text:
Cham, ojciec Kanaana, ujrzawszy nagość ojca swego, powiedział o tym swym braciom, którzy byli poza [namiotem].


text:
Wtedy Sem i Jafet wzięli płaszcz, a rozciągnąwszy na swych ramionach, weszli tyłem [do namiotu] i przykryli nagość swego ojca. Nie odwracali zaś swej twarzy, aby nie widzieć nagości ojca swego.


text:
Niech da Bóg Jafetowi dużą przestrzeń i niech on zamieszka w namiotach Sema, a Kanaan niech będzie mu sługą!"


text:
Od nich odłączyły się wyspy narodów. [To są synowie Jafeta] w krainach swoich, każdy według języka swego, według rodów swoich w narodach swoich.


text:
To są synowie Chama według swoich rodów i według swoich języków, w swoich krajach i wśród swoich narodów.


text:
A Semowi narodzili się również synowie. Jest on ojcem wszystkich synów Hebera i starszym bratem Jafeta.


text:
Heberowi narodziło się dwóch synów: imię jednego Peleg, gdyż za jego życia podzielono ziemię, imię zaś brata jego Joktan.


text:
Oto rody synów Noego według pokoleń ich w narodach swoich. A z nich rozproszyły się po potopie narody na ziemi.


text:
I powiedzieli do siebie: "Weźmy się do wyrobu i wypalania cegieł". A cegła ta winna im zastąpić kamień, smoła ziemna winna im zastąpić wapno.


text:
I powiedzieli jeszcze do siebie: "Zbudujmy miasto i wieżę, której szczyt będzie w niebiosach, i uczyńmy sobie sławę, abyśmy się nie mogli rozproszyć po całej ziemi".


text:
I rzekł Jahwe: "Oto wszyscy są jednym ludem i mają jedną mowę. Jeśli wykonają to rozpoczęte dzieło, to nic nie będzie później dla nich niemożliwe wykonać, cokolwiek postanowią.


text:
Dlatego miejsce to otrzymało nazwę Babel, gdyż pomieszał tu Jahwe mowę wszystkich ludzi, i rozproszył ich Jahwe z tego miejsca po całej ziemi.


text:
Abram zaś i Nachor pojęli żony. Imię żony Abrama było Saraj, zaś imię żony Nachora było Melcha, córka Harana, ojca Melchy i Jeschy.


text:
Tare wziął Abrama, syna swego, i Lota, syna Harana, swego wnuka i Saraj, synową swoją, żoną Abrama, swego syna, i wyprowadził ich z Ur Chaldejczyków, aby ich zaprowadzić do ziemi Kanaan. Przyszedłszy zaś do Haranu, zamieszkali w tej miejscowości.


text:
I rzekł Jahwe do Abrama: "Wyjdź z ziemi twojej, z plemienia twojego, i z domu twego [i idź] do ziemi, którą ci ukażę.


text:
Uczynię cię ludem wielkim, będą błogosławił tobie i wywyższę imię twoje i staniesz się błogosławieństwem.


text:
Będę [bowiem] błogosławił tym, którzy ciebie będą błogosławić, a będę przeklinał tych, którzy tobie będą złorzeczyć i będą błogosławione w tobie wszystkie ludy ziemi".


text:
I poszedł Abram, jak mu rozkazał Jahwe, a z nim poszedł i Lot, Abram miał siedemdziesiąt pięć lat, gdy wyszedł z Haranu.


text:
Abram zabrał Saraj, żonę swoją, i swego bratanka Lota oraz całą majętność, jaką posiadał, wraz ze służbą, jaką nabył w Haranie, i wyruszył do ziemi kananejskiej. I przybył do Kanaanu.


text:
Abram przeszedł przez całą tę ziemię aż do Sychem i aż do dębu More; a Kananejczycy mieszkali w tej ziemi.


text:
Wtedy ukazał się Abramowi Jahwe i powiedział: "Dam tę ziemię twemu potomstwu". I zbudował ołtarz dla Jahwe, który mu się ukazał.


text:
A przeniósłszy się stamtąd na wzgórze na wschód pod Betel, rozbił namiot między Betel od zachodu a między Haj od wschodu, a zbudowawszy [też] ołtarz, wzywał imienia Jahwe.


text:
Kiedy [zaś] nastał głód w tym. kraju, udał się Abram do Egiptu, aby tam pozostać przez jakiś czas, gdyż panował wielki głód w kraju.


text:
Kiedy zbliżał się do granic Egiptu, powiedział Abram do Saraj, swej żony: "Wiem, że jesteś bardzo piękną niewiastą.


text:
Gdy cię zobaczą Egipcjanie, powiedzą: oto jego żona. Potem zabiją mnie, a ciebie zostawią przy życiu.


text:
Ujrzeli również Saraj dworzanie faraona i wychwalali jej piękność przed faraonem. Zabrane przeto niewiastę do pałacu faraona.


text:
I dobrze się powodziło Abramowi ze względu na [Saraj]. Otrzymał bowiem owce, woły, osły, niewolników i niewolnice, oślice i wielbłądy.


text:
Wezwał przeto faraon Abrama i rzekł: "Dlaczego to uczyniłeś, i czemu nie powiedziałeś mi, że ona jest żoną twoją?


text:
Dlaczego mówiłeś: to moja siostra, tak że wziąłem ją sobie za żonę? A teraz - oto twoja żona, zabierz ją i idź!"


text:
Dał też faraon rozkaz swoim dworzanom, a oni go odprowadzili wraz z żoną i wszystkim jego dobytkiem.


text:
A wędrując od Negebu aż do Betel, zatrzymał się w miejscu, gdzie poprzednio rozbił namiot między Betel a Haj.


text:
Powstał tedy spór między pasterzami trzód Abrama a pasterzami trzód Lota. Kananejczycy i Ferezejczycy mieszkali wtedy w tej ziemi.


text:
Wówczas tak się odezwał Abram do Lota: "Niech nie będzie sporu między mną a tobą oraz między moimi pasterzami a twoimi, gdyż jesteśmy krewnymi.


text:
Czyż nie cała ziemia jest przed nami? Odłącz się przeto ode mnie. Jeśli pójdziesz w lewo, ja pójdę w prawo, a jeśli ty pójdziesz w prawo, ja w lewo pójdę".


text:
Lot podniósł swe oczy i ujrzał, że cała okolica Jordanu aż do Soaru była dobrze nawodniona, jak ogród Jahwe i ziemia egipska. [Była zaś taka], zanim nie zniszczył jeszcze Jahwe Sodomy i Gomory.


text:
Po odejściu Lota powiedział Jahwe do Abrama: "Spojrzyj w dal i popatrz z tego miejsca, na którym stoisz, na północ, na południe, na wschód i na zachód.


text:
I rozmnożę potomstwo twoje jako proch ziemi. Jak nie można zliczyć prochu ziemi, tak niezliczone będzie potomstwo twoje.


text:
Abram zwinął namiot i udał się do dębów Mamre, które są koło Hebronu. Tutaj zbudował ołtarz dla Jahwe.


text:
W czasach Amrafela, króla Sinearu, Ariocha, króla Ellassaru, Kedorlaomera, króla Elamu, i Tideala, króla ludów, zdarzyło się,


text:
że wszczęli wojnę z Berą, królem Sodomy, z Birszą, królem Gomory, z Szinabem, królem Adamy, i z Szemeberem, królem Sebojimu, i z królem [miasta] Bali, czyli Soaru.


text:
Toteż w czternastym roku przybył Kedorlaomer wraz z innymi królami. Pokonali Refaimów w Astarot-Karnaim, Zuzimów w Ham i Emimów w Szawe-Kirjataim,


text:
Następnie zawróciwszy, przybyli do źródła Mispat, czyli do Kadesz, i pobili książąt Amalecytów i Amorytów mieszkających w Haseson-Tamar.


text:
Wyruszywszy wtedy król Sodomy, król Gomory, król Adamy, król Sebojimu i król Bali, czyli Soaru, ustawili się do walki na dolinie Siddim,


text:
z Kedorlaomerem, królem Elamu, Tidealem, królem ludów, Amrafelem, królem Sinearu, i Ariochem, królem Ellassaru: czterej królowie [walczyli] z pięcioma [królami],


text:
A na dolinie Siddim było wiele kopalni smoły, gdzie wpadli podczas ucieczki królowie Sodomy i Gomory, a inni uciekli w góry.


text:
[Nieprzyjaciele] zabrali całe mienie [mieszkańców] Sodomy i Gomory oraz wszelką ich żywność i odeszli.


text:
Pewien zbieg doniósł o tym Abramowi Hebrajczykowi, mieszkającemu w pobliżu dębu Amorejczyka Mamre, brata Eszkola i Anera, sprzymierzeńca Abrama.


text:
Gdy Abram dowiedział się, że jego bratanek został uprowadzony, kazał zgromadzić się wyćwiczonym ludziom swego domu w [liczbie] trzystu osiemnastu mężczyzn i urządził pościg aż do Dan.


text:
Rozdzieliwszy się następnie nocą, uderzył na nich ze swymi ludźmi, pokonał ich i ścigał aż do Hoby, która leży na północ od Damaszku.


text:
Odzyskał z powrotem zabrany dobytek, a także Lota, bratanka swego, z jego majątkiem oraz niewiastami i sługami.


text:
Kiedy [Abram] wracał po zwycięstwie nad Kedorlaomerem i królami, którzy z nim byli, wyszedł naprzeciw niego król Sodomy na nizinę Szawe, czyli na nizinę królewską.


text:
Pobłogosławił Abrama i powiedział: "Niech będzie błogosławiony Abram przez Najwyższego Boga, który stworzył niebo i ziemię.


text:
Niech będzie błogosławiony Najwyższy Bóg, który dał w twe ręce twoich nieprzyjaciół". Abram dał mu dziesięcinę ze wszystkiego.


text:
Abram powiedział do króla Sodomy: "Podnoszę moje ręce do Jahwe, Najwyższego Boga, który stworzył niebo i ziemię,


text:
Nic dla mnie! Jedynie to, co zjedli moi ludzie i tę część, która się należy mężom, którzy ze mną byli na wyprawie, Aner, Eszkol i Mamre winni sobie zabrać.


text:
Po tych wypadkach rzekł Jahwe do Abrama w widzeniu: "Nie bój się, Abramie. Jam jest dla ciebie tarczą, a zapłata twoja będzie bardzo wielka".


text:
I rzekł Abram: "Panie Boże, dlaczegoż dopuszczasz na mnie, że żyję bezdzietny, a skutkiem tego mojego domu spadkobiercą będzie ten Damasceńczyk Eliezer?"


text:
A Jahwe mu rzekł: "Nie tamten będzie twoim spadkobiercą, lecz [ten], który z ciebie się narodzi, ten weźmie spadek po tobie".


text:
Potem wyprowadził go na dwór i rzekł: "Spójrz w górę na niebo i policz gwiazdy, jeśli zdołasz je zliczyć. Tak będzie liczne potomstwo twoje".


text:
I rzekł do niego: "Ja jestem Jahwe, który cię wywiodłem z Ur Chaldejczyków, aby ci dać ziemią tę w posiadanie".


text:
I rzekł do niego: "Weź mi jałówką trzechletnią, kozą i barana trzechletniego, i synogarlicą, i gołąbką".


text:
I wziął to wszystko, i rozciął przez środek, i położył jedną część naprzeciw drugiej, ale ptactwa nie rozcinał.


text:
I rzekł [Bóg] do Abrama: "Wiedz, że gośćmi będą potomkowie twoi w kraju, który będzie należał do nich i zrobią z nich niewolników i będą ich uciskać przez czterysta lat.


text:
[Twoi potomkowie] czwartego pokolenia powrócą tu dopiero, ponieważ w tym czasie dopełni się nieprawość Amorytów".


text:
Gdy słońce zaszło, nastała ogromna ciemność i ukazał się słup dymu i pochodnie ognia, który wydobywał się między owymi częściami ofiarnymi.


text:
Tegoż samego dnia zawarł Jahwe przymierze z Abramem mówiąc: "Potomstwu twojemu dam tę ziemię, od rzeki Egiptu aż po rzekę wielką, rzekę Eufrat:


text:
I rzekła Saraj do Abrama: "Skoro Jahwe nie pozwolił mi zostać matką, dlatego żyj z moją służącą, a może w ten sposób otrzymam dziecię". I posłuchał Abram głosu Saraj.


text:
Saraj, żona Abrama, wzięła Hagar, Egipcjankę, swoją służącą, przy końcu dziesiątego roku pobytu Abrama w ziemi kananejskiej i dała ją Abramowi, mężowi swojemu, za żonę.


text:
Wtedy Saraj rzekła do Abrama: "Krzywda uczyniona mnie, ciebie [dotyka]. Przecież to ja dałam ci służącą moją za żonę, a gdy poznała, że poczęła, wzgardziła mną. Niechaj Jahwe rozsądzi między mną a tobą".


text:
Abram rzekł do Saraj: "Oto twoja służąca jest w twoich rękach; uczyń z nią, co ci się wydaje słuszne". Wtedy Saraj upokarzała ją, i uciekła daleko od niej.


text:
I rzekł: "Hagar, sługo Saraj, skąd to przyszłaś i dokąd idziesz?" I odrzekła: "Uciekłam od swojej pani Saraj".


text:
Anioł Jahwe powiedział jej też: "Rozmnożę wielce potomstwo twoje, iż nie będzie go można zliczyć, gdyż będzie tak liczne".


text:
I powiedział jej jeszcze anioł Jahwe: "Oto poczęłaś i porodzisz syna i dasz mu imię Ismael, ponieważ wejrzał Jahwe na twoje upokorzenia.


text:
I będzie on człowiekiem żyjącym na stepie, a jego ręka przeciw każdemu, a ręka wszystkich przeciwko niemu. Zamieszka zaś naprzeciw wszystkich swoich braci".


text:
I dała nazwę [Bogu], który do niej przemawiał: "Tyś El-roj!", gdyż powiedziała: "Tutaj patrzałam na widzącego mnie".


text:
Gdy Abram miał dziewięćdziesiąt dziewięć lat, objawił mu się Jahwe i rzekł do niego: "Ja jestem Bóg twój, chodź przed obliczem moim i bądź doskonałym,


text:
Dlatego imię twoje odtąd nie będzie Abram, lecz będziesz się nazywał Abraham, ponieważ cię ustanowiłem ojcem wielu narodów.


text:
? utwierdzę przymierze moje między mną, a między tobą i potomstwem twym po tobie w pokoleniach jego i [sprawię], że będzie ono przymierzem wiecznym, i będę ci ojcem i potomstwu twemu po tobie.


text:
I dam ci i potomstwu twemu po tobie ziemię, w której teraz jesteś przybyszem, całą ziemię Kanaan w posiadanie wieczne, i będę im Bogiem".


text:
A to jest przymierze moje, które macie zachować między mną a między wami i między potomkami twoimi po tobie, że musi się poddać obrzezaniu każdy mężczyzna z was.


text:
Dlatego każde dziecię ośmiodniowe rodzaju męskiego będzie obrzezane u was w pokoleniach waszych: tak dziecko z domu waszego, jak i niewolnicy kupieni od jakiegokolwiek cudzoziemca, który nie jest z tego narodu.


text:
Musi być obrzezany urodzony w domu twoim i kupiony za pieniądze twoje, i będzie przymierze moje przymierzem wiecznym w ciałach waszych.


text:
A gdyby ktoś nieobrzezany nie chciał wypełnić przykazania tego na ciele swoim, taki człowiek ma być odłączony od ludu swego jako gwałciciel mojego przymierza".


text:
Albowiem pobłogosławię ją i z niej także dam ci syna i pobłogosławią ją, że rozkrzewi się w narody i królowie od niej pochodzić będą".


text:
Wtedy Abraham upadł na twarz, śmiał się i myślał w sercu swoim: "Czyż człowiekowi stuletniemu urodzi się syn, albo czy Sara dziewięćdziesięcioletnia urodzi?"


text:
A Bóg odrzekł: "Jednak Sara będzie matką twojego syna i nazwiesz imię jego Izaak, i zawrę przymierze z nim, i będzie [ono] przymierzem wiecznym jego potomków po nim.


text:
A co się [tyczy] Ismaela również wysłucham cię: Oto pobłogosławiłem go i uczynię go płodnym i rozmnożę go bardzo. Dwunastu książąt będzie pochodziło od niego i rozkrzewię go w naród wielki.


text:
Abraham zaś wziął Ismaela, syna swego, i wszystkie sługi swoje i każdego niewolnika kupionego rodzaju męskiego z mężów domu swego, i obrzezał ich tego samego dnia, w którym rozmawiał z nim Bóg.


text:
Potem ukazał się [Abrahamowi] Jahwe w pobliżu dębu Mamre. [Abraham] siedział przed wejściem do namiotu podczas [największego] żaru dziennego.


text:
Podniósł oczy swe i ujrzał trzech mężów, stojących naprzeciwko niego. Ledwo ich spostrzegł, pobiegł szybko naprzeciw nich od wejścia do namiotu i skłonił się przed nimi ku ziemi.


text:
Przyniosę wam kawał chleba; pokrzepcie serca swoje, skoro przechodzicie koło sługi waszego i dopiero potem pójdziecie dalej". Odrzekli: "Uczyń, jak powiedziałeś".


text:
Wówczas Abraham udał się spiesznie do namiotu Sary i rzekł: "Prędko rozczyń trzy miary pszennej mąki i upiecz placków".


text:
Następnie pobiegł Abraham do trzody i wybrał tłuste i piękne cielę i kazał słudze swemu zaraz je przyprowadzić.


text:
Po czym wziąwszy masło, mleko i cielę już przyrządzone, postawił jedzenie przed nimi. Stał zaś przy nich pod drzewem, a oni jedli.


text:
Wówczas [jeden z nich] powiedział: "Od dziś za rok przyjdę znów do ciebie. Twoja żona Sara będzie miała wtedy syna". Sara podsłuchiwała tego [za zasłoną] u wejścia do namiotu, gdyż była za jego plecami.


text:
A Abraham i Sara byli już starzy i w bardzo podeszłym wieku. Sara nie miewała już tego, co zdarza się niewiastom.


text:
Toteż Sara zaśmiała się cicho i pomyślała sobie: "Teraz po zestarzeniu się będę zażywała rozkoszy, gdy mój pan jest już starcem?"


text:
A Jahwe rzekł do Abrahama: "Dlaczegoż to Sara zaśmiała się i pomyślała: "Czyż rzeczywiście mogę ja jeszcze być matką, gdy się już zestarzałam?"


text:
Czyż jest coś niemożliwego dla Jahwe? Tak o tej samej porze za rok przyjdę do ciebie, a Sara będzie miała wówczas syna".


text:
Wtedy Sara zaprzeczyła: "Nie śmiałam się", gdyż była przerażona. Lecz [on] powiedział: "Śmiałaś się".


text:
Przecież Abraham ma się stać [ojcem] wielkiego i potężnego narodu. W nim będą błogosławione wszystkie narody ziemi.


text:
Jego wybrałem, ażeby nakazał synom swoim, oraz domowi swojemu po sobie strzec drogi Jahwe przez pełnienie sprawiedliwości i sądu, ażeby spełnił Jahwe to, co obiecał Abrahamowi".


text:
Chcę iść a zobaczyć, czy rzeczywiście tak postępują, jak brzmi skarga, która do nieba przyszła. A jeśli nie [postępują], to się przekonam".


text:
A jeśli jest w mieście pięćdziesięciu sprawiedliwych, czy ich zgładzisz? Czy nie przebaczysz tej miejscowości ze względu na pięćdziesięciu niewinnych, którzy się w niej znajdują?


text:
Precz z postępowaniem w ten sposób, aby ginął niewinny wraz z winnym i aby był ten sam koniec niewinnego jak i winnego. Precz z takim działaniem! Czyż jest możliwe, aby sędzia całej ziemi nie wykonywał sprawiedliwości?"


text:
Odpowiedział Jahwe: ,Jeśli znajdę w Sodomie pięćdziesięciu sprawiedliwych mieszkańców, to przebaczę całej tej miejscowości ze względu na nich".


text:
Ale jeśli braknie do pięćdziesięciu sprawiedliwych pięciu, czy dla braku pięciu [sprawiedliwych] zniszczysz całe miasto?" On odpowiedział: "Nie zniszczę, jeśli znajdę czterdziestu pięciu".


text:
Abraham pytał dalej: "Ale jeśli znajdzie się tylko czterdziestu?" Odpowiedział: "Nie zniszczę, jeśli znajdę czterdziestu".


text:
I znów powiedział: "Nie chciej się gniewać, Panie, że postawię pytanie. A jeśli znajdzie się trzydziestu?" I odpowiedział: "Nie zniszczę, jeśli znajdę trzydziestu".


text:
I rzekł znów Abraham: "Odważyłem się jeszcze przemawiać do mojego Pana, ale jeśli znajdzie się tam dwudziestu?" Odpowiedział: "Nie zniszczę dla dwudziestu".


text:
I rzekł: "Niech się nie gniewa mój Pan, a jeszcze raz zapytam: A jeśli się znajdzie dziesięciu?" Odpowiedział: "Nie zniszczę i dla dziesięciu".


text:
I przybyli dwaj aniołowie do Sodomy, gdy Lot siedział w bramie Sodomy. Gdy Lot ujrzał [ich], powstał, wyszedł na ich spotkanie i skłonił się twarzą ku ziemi.


text:
I rzekł: "Moi panowie, bardzo proszę, wejdźcie do domu swego sługi, przenocujcie i umyjcie nogi swoje, a wcześnie rano pójdziecie w drogę swoją". Ale oni odrzekli: "Nie. Przenocujemy się na ulicy".


text:
Ale znów tak bardzo nalegał na nich, że poszli z nim i weszli do jego domu. Tu kazał przygotować im posiłek i napiec placków niekwaszonych, a oni jedli.


text:
Jeszcze zaś nie położyli się spać, gdy ludzie miasta, ludzie Sodomy, otoczyli dom od młodzieńca do starca, wszyscy ludzie, aż do ostatniego.


text:
I zawołali Lota i rzekli mu: "Gdzie są mężowie, którzy weszli do ciebie na nocleg? Wyprowadź ich do nas, abyśmy ich poznali!"


text:
Mam dwie córki, które nie poznały męża, wyprowadzę je do was i uczynicie z nimi, co się wam spodoba. Nie czyńcie jednak nic złego tym, którzy [weszli] pod cień dachu mojego".


text:
Oni krzyczeli: "Usuń się stąd!" I mówili: "Przyszedł tutaj jako cudzoziemiec, a teraz chciałby być rozjemcą. Teraz tobie uczynimy większe zło aniżeli im. I targnęli się na męża [mianowicie] na Lota i zbliżyli się, aby drzwi wyłamać.


text:
Mężów zaś stojących u wejścia domu dotknęli taką ślepotą, od najmłodszego do najstarszego, iż trudzili się na próżno, aby znaleźć wejście.


text:
I rzekli mężowie do Lota: "Kogo masz tutaj jeszcze? Zięcia? Wyprowadź z tego miejsca synów twoich i córki twoje, i kogokolwiek masz ze swoich w mieście.


text:
Idziemy bowiem zniszczyć tę miejscowość, gdyż wielki krzyk [przyszedł] do Jahwe przeciwko niej, i wysłał nas Jahwe, aby ją zniszczyć".


text:
Wyszedł tedy Lot i powiedział do swoich zięciów, którzy mieli pojąć jego córki: "Wstawajcie, wyjdźcie z tego miasta, gdyż ma zniszczyć Jahwe to miasto". Lecz zięciom jego wydało się, iż żartuje.


text:
Skoro nastał świt, przynaglali aniołowie Lota, mówiąc: "Wstań, weźmij żonę swoją i dwie córki swoje, które tutaj są, byś czasem nie zginął z powodu grzechu miasta".


text:
Gdy się wahał, uchwycili mężowie jego rękę, rękę jego żony i rękę obu jego córek przez życzliwość dla niego i wyprowadzili za miasto.


text:
A gdy ich wywiedli za miasto, rzekli: "Zachowaj swe życie, nie oglądaj się wstecz za siebie i nie zatrzymuj się w całej okolicy, ratuj się na górze, abyś nie zginął".


text:
oto sługa twój znalazł łaskę w oczach twoich i okazałeś mi wielkie miłosierdzie pozwalając mi żyć. Lecz ja nie mogę szukać zbawienia na górze, aby nieszczęście nie dotknęło mnie i abym nie umarł.


text:
Oto miasto bliskie jest, aby tam uciekać. Jest ono tak małe! Tam chciałbym uciekać! To jest tak małe! Chciałbym pozostać przy życiu".


text:
I rzekł do niego: "I w tej sprawie okazuję ci łaskę, gdyż nie będzie zniszczone to miasto, o którym wspomniałeś.


text:
Spiesz się, ratuj się tam, gdyż nie mogę nic uczynić, dopóki tam nie wejdziesz". Oto dlaczego nazwano to miasto imieniem Soar.


text:
A gdy spojrzał na Sodomę i Gomorę i gdy spojrzał na całą okolicę dookoła, wtedy zobaczył, jak podnosi się dym z ziemi, jakby dym z pieca.


text:
Gdy zniszczył Bóg miasta okoliczne, wspomniał Bóg na Abrahama i wybawił Lota od zguby, gdy zniszczył miasta, w których mieszkał Lot.


text:
Jednak Lot potem opuścił Soar i zamieszkał w górach z dwoma swoimi córkami, ponieważ lękał się pozostawać w tym mieście. I zamieszkał w grocie on i jego dwie córki.


text:
Wtedy rzekła starsza do młodszej: ,Ojciec nasz jest stary i nie ma innego mężczyzny na ziemi, który by żył z nami według zwyczaju istniejącego na całej ziemi.


text:
Upiły przeto swego ojca winem na noc, a starsza położyła się przy ojcu swoim. On nie wiedział, kiedy się kładła ani kiedy wstała.


text:
Nazajutrz starsza rzekła do młodszej: "Wczoraj ja spałam z moim ojcem. Upijmy go znów winem na noc i położysz się przy nim, abyśmy miały potomstwo choć z ojca naszego".


text:
Upiły znów ojca winem na noc, a młodsza położyła się przy swoim ojcu. On zaś nie wiedział, kiedy się kładła i kiedy wstała.


text:
A młodsza porodziła syna i dała mu imię Ben-Ammi. To jest ojciec synów Ammona, żyjących do obecnego dnia.


text:
Wyruszył Abraham stamtąd na południe kraju i zamieszkał między Kadesz i Sur, a potem przybył do Gerary.


text:
Abraham opowiadał [tu] o swej żonie Sarze: "To jest moja siostra", i [dlatego] posłał [po nią] Abimelech, król Gerary, każąc przyprowadzić sobie Sarę.


text:
Ale Bóg przyszedł do Abimelecha we śnie podczas nocy i rzekł doń: "Oto umrzesz z powodu niewiasty zabranej, gdyż jest zamężną".


text:
A Abimelech nie zbliżył się do niej, [dlatego] rzekł: "Panie mój, czyż wygubisz również i [mój] lud niewinny?


text:
Czyż to on nie powiedział mi: "To siostra moja?" A czyż i ona nie mówiła: "To jest brat mój?" Uczyniłem to tedy w niewinności serca mego i czystymi rękoma".


text:
I powiedział mu jeszcze we śnie Bóg: "Ja wiem, że uczyniłeś to w niewinności serca swego, i dlatego strzegłem cię przed grzechem przeciwko mnie i nie pozwoliłem ci dotknąć się jej.


text:
A teraz zwróć tę niewiastę mężowi, ponieważ jest prorokiem, i będzie się modlił za ciebie, abyś żył. A jeślibyś nie chciał jej zwrócić, wiedz, że umrzesz ty i twoi bliscy".


text:
A natychmiast ze świtem Abimelech zwołał zebranie wszystkich swoich sług i opowiedział wszystkie słowa Boga w ich obecności, i przerazili się bardzo mężowie.


text:
I wezwał Abimelech Abrahama i powiedział doń: "Co uczyniłeś nam? Czym uchybiłem przeciwko tobie, że sprowadziłeś na mnie i na moje królestwo wielki grzech? Postąpiłeś ze mną tak, jak nie powinieneś postąpić".


text:
Abraham odpowiedział: "Myślałem, że nie mają ludzie tutaj bojaźni Boga, dlatego zabiją mnie z powodu mojej żony.


text:
Zresztą jest ona rzeczywiście siostrą moją, gdyż jest córką ojca mojego, choć nie jest córką mojej matki, a mimo to jest i moją żoną.


text:
Gdy zaś Bóg kazał mi wyruszyć z domu ojca mojego na wędrówkę, to powiedziałem do niej: "Bądź tak dobra i mów tam o mnie, dokąd przyjdziemy: Ten jest bratem moim"".


text:
A do Sary zaś rzekł: "Oto dałem bratu twemu tysiąc srebrników, to niech będzie zasłoną oczu dla wszystkich, którzy są z tobą, że jesteś w całej tej sprawie usprawiedliwioną".


text:
I modlił się Abraham do Boga, a Bóg uzdrowił Abimelecha, żonę jego i służebnice jego, aby mogły rodzić.


text:
Potem dodała: ,Któż mógłby powiedzieć Abrahamowi, że Sara będzie karmiła dziecię? I oto porodziłam syna w swojej starości".


text:
Dziecię podrosło i zostało odłączone od piersi. Abraham wyprawił wielką ucztę w dniu, gdy został odłączony od piersi Izaak.


text:
Sara ujrzała syna Hagar, Egipcjanki, którego zrodziła Abrahamowi, że naśmiewa się z jej syna Izaaka.


text:
I powiedziała do Abrahama: "Wyrzuć tę służącą i jej syna, gdyż nie będzie syn tej służącej dziedzicem razem z moim synem Izaakiem".


text:
Lecz Bóg rzekł do Abrahama: "Niechaj nie będzie w oczach twych złe, co dotyczy tego chłopca i tej służącej. Posłuchaj tego, co Sara ci powiedziała, gdyż tylko od Izaaka zwać się będzie potomstwo twoje.


text:
Abraham wstał rano i wziął chleb i bukłak wody i dał Hagar, a wkładając na barki dziecię, wydalił ją. Ona odeszła i błąkała się po pustyni Beerseba.


text:
a sama poszła usiąść naprzeciw w odległości rzutu łuku, mówiąc: "Nie mogę patrzeć na śmierć dziecięcia". A gdy ona siedziała naprzeciwko, podniosła głos i płakała.


text:
A Bóg wysłuchał głosu dziecięcia, a anioł Boży zawołał na Hagar z nieba, mówiąc doń: "Co ci, Hagar? Nie bój się, gdyż Bóg wysłuchał głosu dziecka tam leżącego.


text:
Potem otworzył jej oczy i ujrzała studnię z wodą. Poszła do niej i napełniła bukłak wodą, dając pić chłopcu.


text:
I zdarzyło się w owym czasie, że Abimelech i Pikol, dowódca jego wojska, powiedzieli w ten sposób do Abrahama: "Bóg jest z tobą w tym wszystkim, co czynisz.


text:
Przeto przysięgnij mi na Boga, że nie zdradzisz ani mnie, ani mego potomstwa, lecz tak samo życzliwie będziesz się odnosił do mnie i do tej ziemi, na którą przybyłeś, jak ja odniosłem się do ciebie".


text:
Abimelech rzekł: "Nie wiem, kto to uczynił, gdyż ty nie powiadomiłeś mnie o tym, a ja nic o tym nie słyszałem do tej chwili".


text:
Odpowiedział: "Te siedem jagniąt musisz przyjąć ode mnie, abym miał dowód, że ja wykopałem tę studnię".


text:
Zawarli tedy przymierze w Beersebie. Później Abimelech i Pikol, dowódca, wrócili do ziemi filistyńskiej.


text:
Po tych wydarzeniach wystawił Bóg Abrahama na próbą. Rzekł [bowiem] do niego: "Abrahamie!" On rzekł: "Oto jestem".


text:
I rzekł [Bóg]: "Weź swego syna jedynego, którego miłujesz, Izaaka, i idź do ziemi Moria i tam złóż go na ofiarę na jednym z pagórków, jaki ci wskażę".


text:
Nazajutrz wczesnym rankiem wstał Abraham, osiodłał swego osiołka, zabrał ze sobą dwóch służących i Izaaka, swego syna, zabrał drzewa do [spalenia] ofiary, a następnie wybrał się w drogę do miejscowości, którą mu Bóg wskazał.


text:
I rzekł wtedy do swych służących: "Pozostańcie tutaj z osiołkiem! Ja zaś i syn [mój] pójdziemy tam, aby się pokłonić [Bogu], a potem wrócimy do was".


text:
Abraham wziąwszy drwa [do spalenia] ofiary, włożył je na syna swego Izaaka. Wziął zaś do swej ręki ogień i nóż, po czym oddalili się obaj.


text:
W czasie drogi Izaak rzekł do Abrahama, swego ojca: "Ojcze mój". On rzekł: "Słucham, synu mój!" On rzekł: "Oto ogień i drwa, ale gdzie jest baranek [na spalenie go] w ofierze?"


text:
Abraham odpowiedział: "Synu mój! [Sam] Bóg upatrzy sobie baranka [na spalenie go] w ofierze". I szli dalej obaj.


text:
A gdy przyszli na to miejsce, które Bóg wskazał, Abraham postawił tam ołtarz. Złożył na nim drwa, związał Izaaka i położył go na ołtarzu na drwach.


text:
Powiedział [mu]: "Nie wyciągaj ręki na chłopca i nie czyń mu nic [złego]! Teraz poznałem, że boisz się Boga, bo nie odmówiłeś mu swego syna jedynego".


text:
Abraham podniósł oczy i ujrzał baranka uwikłanego rogami w krzaku. Podszedł tedy i wziął go, i złożył na ofiarę całopalną zamiast swego syna.


text:
Abraham dał temu miejscu nazwę: Jahwe Jireh. Stąd mówi się po dziś dzień: "Na wzgórzu ukaże się Jahwe".


text:
mówiąc: "Przysięgam na samego siebie, wyrocznia to Jahwe, ponieważ uczyniłeś to, iż nie odmówiłeś, mi twego syna jedynego,


text:
dlatego będę ci błogosławił i rozmnożę potomstwo twoje, jak gwiazdy na niebie i jak piasek, który jest na brzegu morza. Potomstwo twoje zdobędzie bramę swych nieprzyjaciół.


text:
i zmarła Sara w Kirjat-Arba, czyli w Hebronie, w ziemi Kanaan. Abraham przyszedł opłakiwać Sarą i nad nią łzy ronić.


text:
"Jestem cudzoziemcem przebywającym wśród was. Dajcie mi na własność grób pośrodku was, abym mógł pochować moją zmarłą [żonę] przede mną".


text:
"Posłuchaj nas, panie! Uchodzisz wśród nas za księcia Boga. Pochowaj swą zmarłą [żonę] w jednym z naszych grobów wybranym przez ciebie. Nikt bowiem z nas nie odmówi ci swego grobu, abyś mógł pochować swą zmarłą".


text:
I tak do nich przemówił: "Jeśli takie jest wasze życzenie, abym złożył do grobu moją zmarłą, to posłuchajcie mnie i wstawcie się u Efrona, syna Sochara,


text:
ażeby dał mi swą grotę Makpela, która się znajduje na krańcu jego pola, i aby mi ją sprzedał na własność za dobrą cenę na grób pośrodku was".


text:
Efron Hetyta odpowiedział Abrahamowi wobec tych, którzy wchodzili przez bramy do miasta: "Nie, panie. Posłuchaj mnie. Całe pole ci daję, a i grotę, która znajduje się na nim, również ci daję, na oczach synów mojego ludu daję ci ją, pochowaj w niej swą zmarłą".


text:
I tak odpowiedział Efronowi wobec ludności miejscowej: "Obyś chciał mię posłuchać. Dam ci pieniądze za pole, przyjmij je ode mnie, a ja dopiero wtedy pochowam moją zmarłą".


text:
"Słuchaj, panie! Ziemia [warta jest] czterysta sykli srebra. Cóż to jest dla mnie i dla ciebie? Pochowaj swoją zmarłą".


text:
Abraham słuchał Efrona i odważył Abraham Efronowi tyle srebra, ile zażądał wobec synów Heta, czterysta syklów srebra, jakie były w zwyczajnym obiegu.


text:
Tak pole Efrona i grota, jaka się na nim znajduje wraz ze wszystkimi drzewami, jakie są na polu dookoła wszystkich jego granic,


text:
stały się własnością Abrahama w obecności synów Heta i wobec wszystkich wchodzących przez bramę do miasta.


text:
Potem pochował Abraham swoją żonę Sarę w grocie na polu Makpela w kierunku Mamre, czyli w Hebronie w ziemi Kanaan.


text:
Tak to pole wraz z grotą, która się na nim znajduje, przeszło od synów Heta do Abrahama, jako jego posiadłość dla chowania [zmarłych].


text:
Abraham rzekł do swego sługi, najstarszego w swoim domu, który zarządzał tym, co posiadał: "Włóż rękę twoją pod biodro moje,


text:
a ja cię zaprzysięgnę na Jahwe, Boga nieba i Boga ziemi, że nie weźmiesz niewiasty dla syna mojego z córek kananejskich, wśród których mieszkam,


text:
Sługa zaś powiedział doń: ,A może żadna niewiasta nie zechce ze mną przyjechać do tego kraju. Czy winienem wtedy zawieść syna twego do tego kraju, który opuściłeś?"


text:
Jahwe, Bóg nieba, który wywiódł mnie z domu mojego ojca i z kraju mojej rodziny, powiedział do mnie i przysiągł: "Dam tę ziemię potomstwu twemu". On przeto pośle swego anioła przed tobą, abyś mógł stamtąd przywieźć żonę dla syna mojego.


text:
Jeśliby zaś żadna niewiasta nie chciała przyjechać z tobą, będziesz zwolniony z tej składanej przysięgi, ale jedynie nie waż się tam wracać z moim synem".


text:
Później wziął sługa dziesięć wielbłądów spośród wielbłądów swego pana i wybrał się w drogę, wioząc różne kosztowności swego pana. Pojechał zaś do Aram-Naharajim, do miasta Nachora.


text:
Pozwolił wielbłądom uklęknąć przy studni poza miastem, gdy nastała pora wieczorna i czas czerpania wody.


text:
I rzekł: "Jahwe, Boże mojego pana Abrahama. Spraw to dzisiaj i okaż łaskawość mojemu panu Abrahamowi.


text:
Niechaj się to zdarzy, że młoda dziewczyna, do której powiem: "Nachylże twój dzban, abym mógł się napić!" A ona zaś odpowie: "Pij ty, i wielbłądy twoje napoję", to będzie ta, którą przeznaczasz słudze twemu Izaakowi. Ja zaś przez to poznam, że okazałeś łaskę mojemu panu".


text:
Nie skończył jeszcze modlić się, a oto nadeszła Rebeka, córka Batuela, syna Milki, żony Nachora, brata Abrahama. Miała dzban na swoim ramieniu.


text:
Była zaś bardzo piękną dziewczyną i żaden mężczyzna jej jeszcze nie poznał. Ona to zeszła do studni, napełniła swój dzban i powracała.


text:
Następnie szybko pochyliła swój dzban i wylała wodę do koryta. Pobiegła następnie czerpać wodę i czerpała dla wszystkich jego wielbłądów.


text:
Ten zaś człowiek patrzył na nią w milczeniu, pragnąc poznać, czy Jahwe uczyni skuteczną jego podróż, czy też nie.


text:
Gdy zaś wielbłądy przestały pić, wyjął ten człowiek złoty kolczyk wartości pół sykla i dwie złote bransolety na rękę wartości dziesięciu sykli.


text:
Potem zaś zapytał: "Czyją jesteś córką? Racz mi to powiedzieć! Czy jest w domu ojca twego miejsce, gdzie byśmy mogli zatrzymać się na noc?"


text:
I rzekł: "Bądź błogosławiony Jahwe, Boże mojego pana Abrahama, który nie odmówiłeś mi łaski i swej wierności mojemu panu. To Jahwe prowadził mnie aż do domu brata mojego pana!"


text:
Rebeka miała brata imieniem Laban. Ten to Laban pobiegł do tego człowieka [który znajdował się] za miastem przy studni.


text:
Widział bowiem kolczyk i bransolety na rękach swej siostry i słyszał słowa, które opowiadała Rebeka, mówiąc: ,Tak mi powiedział ten człowiek!" Zbliżył się do tego człowieka stojącego z wielbłądami przy studni.


text:
I rzekł doń: "Pójdź, błogosławiony przez Jahwe! Czemu to stoisz tu na drodze? Oto przygotowałem dom i miejsce dla twych wielbłądów".


text:
Poszedł więc ten człowiek do domu [Labana] i rozjuczył wielbłądy. I dano słomy i paszy wielbłądom, a wody do obmycia nóg jego i do obmycia nóg jego ludzi, którzy byli z nim.


text:
Gdy później postawiono przed tym człowiekiem posiłek, rzekł: "Nie będę spożywał, aż nie powiem tego, co mam powiedzieć!" Rzekł [Laban]: "Mów!"


text:
Jahwe obficie pobłogosławił mojemu panu, i stał się zamożny. Jahwe dał mu owce i woły, srebro, złoto, sługi i służące, wielbłądy i osły.


text:
Mój pan zaprzysiągł mnie, mówiąc: "Nie weźmiesz żony dla syna mojego spośród córek Kananejczyków, w których kraju przebywam.


text:
On zaś rzekł: "Jahwe, któremu służyłem, pośle swojego anioła z tobą i uczyni skuteczną twoją podróż, i weźmiesz żonę dla mojego syna spośród mojej rodziny i z domu mojego ojca.


text:
Wtedy będziesz zwolniony od tej przysięgi, jeśli przybędziesz do mojej rodziny. I jeśliby ci nie dali [żony dla Izaaka], wtedy będziesz zwolniony od tej przysięgi".


text:
Przyszedłszy zaś do studni modliłem się: Jahwe, Boże mojego pana Abrahama, racz uczynić skuteczną moją podróż, jaką odbywam.


text:
Oto stoję obok źródła wody, niechaj się mi zdarzy, że młoda dziewczyna, do której powiem: Nachylże dzban, abym mógł się napić,


text:
a ona zaś odpowie: Pij ty, i wielbłądy twoje napoję, to będzie ta, którą Jahwe przeznacza słudze, synowi mego pana.


text:
Nie skończyłem jeszcze modlić się serdecznie, a oto nadeszła Rebeka. Miała zaś dzban na ramieniu. Ona to zeszła do studni i zaczerpnęła [wody]. I rzekłem jej: Zechciej mi dać pić!


text:
Ona szybko pochyliła swój dzban i rzekła: "Pij! Napoję też i twe wielbłądy!" Piłem i napoiła także moje wielbłądy.


text:
Potem zapytałem: "Czyją jesteś córką?" Ona zaś odpowiedziała: "Jestem córką Batuela, syna Nachora, którego urodziła mu Milka". Wtedy podarowałem kolczyk do jej nosa i bransolety na jej ręce.


text:
Następnie upadłem na kolana, oddałem pokłon Jahwe i błogosławiłem Jahwe, Boga mojego pana Abrahama, który prowadził mnie dobrą drogą, abym mógł wziąć za żonę córkę brata pana mojego, dla jego syna.


text:
Dlatego teraz powiedzcie mi, czy zechcecie okazać łaskę i wierność mojemu panu. Jeśli zaś nie, to powiedzcie mi, a ja się zwrócę na prawo albo na lewo".


text:
Na to Laban i Batuel tak odpowiedzieli: ,Skoro Jahwe tak pokierował tą sprawą, my nie możemy powiedzieć tak lub nie.


text:
Oto masz przed sobą Rebekę. Weź ją z sobą i wracaj! Niechaj będzie żoną syna twojego pana, jak to postanowił Jahwe!"


text:
Później wyjął sługa przedmioty srebrne i przedmioty złote oraz różne szaty i dał je Rebece. Dał też bogate dary jej bratu oraz matce.


text:
I jedli i pili, on i jego ludzie, a później udali się na spoczynek. Gdy zaś powstali rano, tak powiedział [sługa]: "Pozwólcie mi jechać do mojego pana!"


text:
Lecz brat i matka rzekli: "Niechaj dziewczyna pozostanie z nami przez jakiś czas, choćby przez dziesięć dni, zanim odjedzie".


text:
Wtedy znów odpowiedział [sługa]: "Nie zatrzymujcie mię! Jahwe uczynił skuteczną moją podróż. Pozwólcie mi odjechać i powrócić do mojego pana".


text:
I błogosławili Rebece w ten sposób: "Siostro nasza, niechaj potomstwo twoje będzie niezliczone i niechaj posiądzie bramy nieprzyjaciół".


text:
Rebeka powstała ze swymi służącymi, wsiadły na wielbłądy i ruszyły w drogę za owym mężem. Tak to sługa zabrał Rebekę i odjechał.


text:
Gdy wyszedł Izaak, aby się przejść przed wieczorem, podniósł oczy swoje i ujrzał, że zbliżają się wielbłądy.


text:
I zapytała sługę: "Kto jest ten człowiek, który idzie przez pole na nasze spotkanie?" Sługa odrzekł: "To jest mój pan". Wówczas wziąwszy zasłonę zakryła się nią.


text:
Izaak wprowadził Rebekę do swego namiotu i pojął Rebekę za żonę. A umiłowawszy ją pocieszył się Izaak po śmierci swej matki.


text:
A synom innych żon, jakie miał Abraham, dał jeszcze za swojego życia podarki i kazał im jechać na wschód, daleko od Izaaka, swego syna, na wschód [od Kanaanu].


text:
I zachorował Abraham i umarł w szczęśliwej starości, już stary i syt [życia], i został dołączony do swych przodków.


text:
Jego synowie, Izaak i Ismael, złożyli go do grobu w grocie Makpela na polu Efrona, syna Sochara, Hetejczyka, które leży naprzeciw Mamre.


text:
Oto imiona synów Ismaela, czyli imiona ich potomków: Nebajot, pierworodny syn Ismaela, Kedar, Adbeel, Mibsam,


text:
Liczba zaś lat Ismaela, jaką przeżył, wynosiła sto trzydzieści siedem lat. Potem zachorował i umarł, i został dołączony do swoich przodków.


text:
Jego potomkowie zamieszkali w okolicy od Hawila do Sur, które leży naprzeciw Egiptu, na drodze do Assur. Rozprzestrzeniali się mimo sprzeciwu wszystkich innych spokrewnionych plemion.


text:
Izaak miał czterdzieści lat, gdy pojął za żonę Rebekę, córkę Batuela Aramejczyka z Paddan-Aram, siostrę Labana Aramejczyka.


text:
Izaak modlił się do Jahwe za swoją żonę, ponieważ była niepłodna. I wysłuchał go Jahwe, i poczęła jego żona Rebeka.


text:
I poruszyły się niemowlęta w łonie jej, i rzekła: "Jeżeli tak, to po co [ja żyję]?" I poszła radzić się Jahwe.


text:
Wtedy powiedział Jahwe do niej : "Dwa narody są w łonie twoim. I dwa plemiona we wnętrzu twoim. Jeden naród przewyższy drugi, Starszy służyć będzie młodszemu".


text:
I narodził się pierwszy, a był czerwony [pokryty] cały jakby płaszczem z uwłosienia. A dano mu imię Ezaw.


text:
Wnet potem narodził się jego brat, trzymając ręką piętę Ezawa, a dano mu imię Jakub. W czasie ich urodzenia miał Izaak sześćdziesiąt lat.


text:
I wyrosły dzieci. Ezaw stał się człowiekiem znającym się na myślistwie, człowiekiem stepu, a Jakub stał się człowiekiem spokojnym i mieszkał pod namiotem.


text:
I powiedział Ezaw do Jakuba: "Daj mi trochę z tej potrawy czerwonej, ponieważ jestem bardzo głodny". Z tej to przyczyny nadano mu imię Edom.


text:
I powiedział Jakub: "Przysięgnij mi teraz!" I złożył mu przysięgę i sprzedał Jakubowi uprawnienia pierworodztwa.


text:
Jakub dał Ezawowi chleba i ugotowaną potrawę, a Ezaw najadł się, napił, a potem wstał i odszedł. W ten sposób utracił uprawnienia pierworodztwa.


text:
I nastał głód na ziemi, podobny do tego poprzedniego, jaki miał miejsce za dni Abrahama, i poszedł Izaak do Gerary do Abimelecha, króla Filistynów.


text:
Przebywaj w tej ziemi, a ja będę z tobą i błogosławić ci będę, gdyż tobie i potomstwu twemu dam całą tę ziemię i dotrzymam przysięgi, jaką złożyłem Abrahamowi, twojemu ojcu.


text:
Rozmnożę potomstwo twoje jako gwiazdy na niebie i dam potomstwu twojemu całą tę ziemię, a w potomstwie twoim będą błogosławione wszystkie narody ziemi,


text:
Gdy ludzie tej okolicy pytali go o niewiastę, odpowiadał: "To jest moja siostra!" Bał się zaś powiedzieć: "To jest moja żona". Lękał się, żeby ludzie tej okolicy nie zabili go z powodu Rebeki, gdyż była piękną.


text:
Gdy przebywał tam przez dłuższy czas, zdarzyło się, że Abimelech, król Filistynów, patrząc przez okno, dojrzał Izaaka uśmiechającego się do Rebeki jako do żony.


text:
I wezwał Abimelech Izaaka, i powiedział mu: "Bez wątpienia to jest twoja żona! Jak mogłeś powiedzieć: "To jest moja siostra"?" Odpowiedział Izaak: "Powiedziałem w ten sposób z obawy, abym nie umarł z powodu niej".


text:
I powiedział Abimelech: "Cóżeś nam uczynił? Mało [brakowało], a ktoś z ludu żyłby z twoją żoną i sprowadziłbyś na nas przestępstwo".


text:
I wydał Abimelech rozporządzenie, mówiąc: "Ktokolwiek odważyłby się dotknąć tego męża i jego żony, poniesie śmierć".


text:
Wszystkie studnie, które wykopali słudzy jego ojca za dni Abrahama, jego ojca, zamknęli Filistyni i zasypali ziemią.


text:
I zabrał się Izaak do odkopania studzien z wodą, jakie wykopano za dni Abrahama, jego ojca, a które po śmierci Abrahama pozasypywali Filistyni. I nadał im te same nazwy, jakie im nadał jego ojciec.


text:
Pasterze z Gerary wszczęli wtedy kłótnię z pasterzami Izaaka i mówili: "To nasza woda!" Nadał przeto [Izaak] tej studni nazwę Esek, ponieważ kłócili się z nim o nią.


text:
Potem odszedł stąd i znów wykopał studnię, i nie wszczęli już z nim kłótni o nią. I dał jej nazwę Rehobot, i powiedział: ,Teraz Jahwe dał nam wiele przestrzeni, abyśmy się mogli rozmnożyć w tej ziemi".


text:
A Jahwe ukazał się mu w tej nocy mówiąc: "Jestem Bogiem Abrahama, twego ojca! Nie bój się, gdyż ja jestem z tobą, będę udzielał ci błogosławieństwa i rozmnożę potomstwo twoje z powodu Abrahama, mojego sługi".


text:
I zbudował tam ołtarz, i wzywał imienia Jahwe. Rozbił tu swój namiot, a słudzy Izaaka wykopali tu studnię.


text:
I przybył Abimelech z Gerary do niego a wraz z nim Ahuzzat, przyjaciel jego, i Pikol, dowódca jego wojska.


text:
Izaak zapytał ich: "Po co przyszliście do mnie? Przecież nienawidziliście mnie i zmusiliście mię do odejścia od was".


text:
Odrzekli: "Poznaliśmy, że Jahwe był z tobą, i powiedzieliśmy: Niech będzie zgoda między nami, czyli między tobą i nami. Chcemy przeto zawrzeć przymierze z tobą!


text:
Nie czyń nam nic złego, jak i my nie wyrządziliśmy tobie zła, ale jedynie wyświadczaliśmy ci dobro i odesłaliśmy cię w pokoju. Teraz bądź błogosławiony przez Jahwe!"


text:
Wczesnym zaś rankiem powstali i złożyli sobie nawzajem przysięgę, później pożegnał ich Izaak, i rozstali się w zgodzie.


text:
W tym samym dniu słudzy Izaaka przyszli doń z wiadomością, że wykopali studnię, mówiąc: "Znaleźliśmy wodę!"


text:
Ezaw, mając lat czterdzieści, pojął za żonę Judytę, córkę Beeri, Hetyty, i Basemat, córkę Elona, Hetyty.


text:
Gdy się Izaak zestarzał, a oczy jego osłabiły się tak bardzo, że nie mógł widzieć, wezwał starszego swego syna Ezawa i powiedział mu: , Synu mój!" A on odrzekł mu: "Oto jestem!"


text:
Potem sporządzisz mi z niej potrawę, jaką ja lubię, i przyniesiesz mi ją, i będę ją jadł, aby cię dusza moja pobłogosławiła, zanim umrę".


text:
A Rebeka posłyszała, co mówił Izaak do Ezawa, syna swego. Ezaw odszedł w pole, aby upolować zwierzynę i przynieść ją [ojcu].


text:
I rzekła Rebeka do syna swego Jakuba, mówiąc: "Oto słyszałam słowa, z jakimi się zwrócił do Ezawa, brata twego:


text:
"Przynieś mi zwierzynę i przygotuj mi z niej potrawę, i będę ją jadł, aby cię dusza moja pobłogosławiła przed Jahwe, zanim umrę".


text:
Idź do trzody i przynieś mi stamtąd dwa tłuste koziołki, a uczynię z nich potrawę dla ojca twojego, którą lubi.


text:
Wtedy powiedział Jakub Rebece, matce swej: "Oto Ezaw, mój brat, jest człowiekiem owłosionym, ja natomiast jestem człowiekiem nieowłosionym.


text:
Jeśli dotknie mnie ojciec, to będę w oczach jego uchodził za oszusta i sprowadzę na siebie przekleństwo, a nie błogosławieństwo".


text:
I odrzekła mu matka jego: "Na mnie [niech spadnie] przekleństwo twoje, synu mój! Posłuchaj głosu mojego, idź i przynieś mi [koziołki]".


text:
Potem Rebeka wzięła najkosztowniejsze szaty swego starszego syna Ezawa, jakie były w domu, i ubrała w nie Jakuba, młodszego syna swego.


text:
A [Jakub] wszedłszy do ojca swego, powiedział: "Ojcze mój!" A on odpowiedział: "Oto jestem! Ktoś ty, synu mój?"


text:
Odpowiedział Jakub ojcu swojemu: "Jam jest Ezaw, twój syn pierworodny. Wykonałem twoje polecenie. Podnieś się przeto, usiądź i spożywaj [potrawę] ze zwierzyny, aby mi pobłogosławiła dusza twoja".


text:
I powiedział Izaak do swojego syna: "W jakiż sposób tak szybko znalazłeś [zwierzynę], synu mój?" A on odpowiedział: "To Jahwe, twój Bóg, pozwolił mi ją napotkać!"


text:
Wówczas rzekł Izaak do Jakuba: "Zbliż się, abym cię mógł dotknąć, synu mój [i poznać], czy to ty jesteś syn mój Ezaw, czy też nie!"


text:
Jakub zbliżył się do Izaaka, ojca swego, a ten go dotknął i powiedział: "Głos [twój] jest głosem Jakuba, ale ręce [twe] są rękami Ezawa".


text:
I nie rozpoznał go, gdyż ręce jego były owłosione jak ręce Ezawa, jego brata, i udzielił mu błogosławieństwa.


text:
I rzekł: "Podaj mi, synu, bym spożył potrawę ze zwierzyny i aby cię błogosławiła dusza moja". I podał mu, i jadł, i przyniósł mu też wino, i pił.


text:
I zbliżył się, i ucałował go, a gdy poczuł zapach szat jego, pobłogosławił go i powiedział: "Oto zapach syna mego jako zapach pola, które pobłogosławił Jahwe.


text:
Niech ci służą ludy i padają przed tobą narody! Bądź panem twoich braci, i niech padają przed tobą synowie matki twojej. Niech będą przeklęci, którzy cię przeklinają, i niech będą błogosławieni, którzy cię błogosławią!"


text:
Gdy Izaak skończył błogosławić Jakuba, i zaledwie Jakub odszedł od Izaaka, ojca swego, wrócił Ezaw, brat jego, z polowania.


text:
Przygotował również potrawę i przyniósł ją ojcu swemu, i powiedział do niego: "Niechże wstanie mój ojciec i spożyje [potrawę] ze zwierzyny syna swego, aby mi pobłogosławiła dusza twoja!"


text:
I powiedział doń ojciec jego: "Kto ty jesteś?" A on odpowiedział: "Jam jest syn twój pierworodny Ezaw".


text:
Przeraził się niezwykle Izaak, mówiąc: "Któż był ten, który ułowił zwierzynę i przyniósł [potrawę] z niej? Zjadłem ją, zanim przyszedłeś, i udzieliłem mu błogosławieństwa, aby był błogosławiony!"


text:
Gdy usłyszał Ezaw te słowa ojca swego, krzyknął krzykiem wielkim i gorzkim, mówiąc ojcu swemu: "Pobłogosław także i mnie, mój ojcze!"


text:
I rzekł [Ezaw]: "Czyż nie słusznie dano mu imię Jakub, gdyż oszukał mię już dwa razy! Odebrał mi pierworodztwo, a teraz zabrał mi błogosławieństwo!" I dodał [Ezaw]: "Czyż nie zachowałeś dla mnie błogosławieństwa?"


text:
Odpowiadając Izaak Ezawowi, powiedział: "Oto ustanowiłem go panem nad tobą i dałem mu wszystkich braci za sługi, zaopatrzyłem go w zboże i wino! Cóż mogę uczynić dla ciebie, mój synu?"


text:
Wtedy odpowiedział Ezaw do ojca swego, mówiąc: "Czyż tylko jedno błogosławieństwo masz, mój ojcze? Pobłogosław również i mnie, mój ojcze!" Potem Ezaw podniósł głos swój i zapłakał.


text:
"Oto mieszkanie twoje będzie bardzo daleko od żyznej ziemi, i daleko od rosy niebieskiej [spadającej] z góry, z miecza twego żyć będziesz i bratu twemu służyć będziesz. Później jednak, gdy zapragniesz, zrzucisz jarzmo z twojej szyi".


text:
Znienawidził Ezaw Jakuba z powodu błogosławieństwa, którego mu udzielił ojciec jego, i powiedział Ezaw w sercu swoim: "Zbliżają się dni żałoby ojca mego i zabiję wtedy Jakuba, brata mojego".


text:
Gdy doniesiono Rebece słowa Ezawa, jej syna pierworodnego, wezwała Jakuba, swego syna młodszego, i powiedziała do niego: "Oto Ezaw, brat twój, pragnie się zemścić na tobie i zabić cię.


text:
A gdy się odwróci gniew brata twego od ciebie i gdy zapomni, co mu uczyniłeś, poślę i wezwę cię stamtąd. Czemu to mam was tracić obydwu w jednym dniu?"


text:
Powiedziała Rebeka do Izaaka: "Zbrzydło mi życie z powodu córek Heta. Jeśli Jakub weźmie również żonę z córek Heta, z córek tej ziemi, to nie mam po co żyć".


text:
Izaak wezwał Jakuba, pobłogosławił go i dał mu rozkaz, mówiąc: "Nie bierz sobie za żonę żadnej z córek Kananejczyków.


text:
Wstań i idź do Paddan-Aram, do domu Batuela, ojca twojej matki, i weź sobie za żonę jedną z córek Labana, brata twojej matki.


text:
A Bóg wszechmogący niech cię obsypie swoimi błogosławieństwami i uczyni cię płodnym i licznym, abyś stał się [ojcem] licznych narodów.


text:
I niech tobie użyczy błogosławieństwa Abrahamowego, i potomstwu twemu, byś posiadł ziemię twoich wędrówek, którą przyrzekł Bóg Abrahamowi".


text:
Tak to Izaak wysłał Jakuba, i odszedł do Paddan-Aram do Labana, syna Batuela, Aramejczyka, brata Rebeki, matki Jakuba.


text:
Ezaw wiedział, że Izaak pobłogosławił Jakubowi i wysłał go do Paddan-Aram, aby wziął sobie tam żonę, a błogosławiąc go, dał mu rozkaz, mówiąc: "Nie bierz sobie za żonę żadnej z córek Kananejczyków".


text:
I poszedł Ezaw do Ismaela, i wziął sobie za żonę, poza swoimi żonami, Mahalatę, córkę Ismaela, syna Abrahama, siostrę Nebajota.


text:
Przybył na pewne miejsce i pozostał tu na noc, gdyż słońce już zaszło. Wziął zaś jeden z kamieni tego miejsca i położył sobie pod głowę, i położył się spać.


text:
Miał wtedy taki sen: Oto drabina stała na ziemi, a wierzchołkiem sięgała nieba, i oto aniołowie Boży wstępowali i zstępowali po niej.


text:
I oto Jahwe stanął przed nim i powiedział: "Jestem Jahwe, Bóg ojca twego Abrahama i Bóg Izaaka. Ziemię, na której leżysz, dam tobie i potomstwu twemu.


text:
Potomstwo twoje stanie się liczne jak proch ziemi i rozprzestrzenisz się na zachód i na wschód, na północ i na południe; w potomstwie twoim będą błogosławione wszystkie pokolenia ziemi.


text:
Oto ja będę z tobą i będę cię strzegł wszędzie, gdziekolwiek pójdziesz, i sprowadzę cię do tej ziemi, gdyż cię nie opuszczę, aż nie uczynię tego, co ci przyrzekłem".


text:
I zląkł się [Jakub], i powiedział: "O, jak straszne jest to miejsce. To nic innego, jak dom Boga i brama niebios".


text:
Jakub powstał wczesnym rankiem, wziął kamień, który miał pod głową, postawił go jako stele i wylał oliwę na jego wierzch.


text:
I uczynił Jakub ślub, mówiąc: "Jeśli będzie Bóg ze mną i będzie mię strzegł w czasie podróży, którą odbywam, i da mi chleb do jedzenia i szaty do ubrania się,


text:
A kamień ten, który postawiłem jako stelę, będzie domem Boga, i z tego wszystkiego, co mi dasz, złożę dziesięcinę dla ciebie".


text:
I ujrzał studnię na polu, a przy niej leżące trzy stada owiec. Z tej studni pojono trzodę, a kamień wielki zamykał otwór studni.


text:
Gdy się zeszły wszystkie trzody, odsuwano kamień znad otworu studni i pojono owce, a potem przesuwano kamień z powrotem na otwór studni, na jego miejsce.


text:
Potem zapytał: "Czy zdrowy?" Odpowiedzieli mu: "Zdrowy. A oto nadchodzi Rachela, córka jego, z owcami".


text:
Wtedy rzekł [Jakub]: "Jeszcze dużo dnia i nie pora przeto na spędzanie trzód, napójcie tedy owce i wypędźcie je na pastwiska!"


text:
Odrzekli: "Nie możemy ich [poić], dopóki nie zbiorą się wszystkie trzody, wtedy odsunie się kamień znad otworu studni, i wówczas napoimy owce".


text:
Gdy jeszcze z nimi rozmawiał, nadeszła Rachela z owcami, należącymi do jej ojca. Była bowiem pasterką.


text:
Zaledwie Jakub ujrzał Rachelę, córkę Labana, brata swej matki, i owce Labana, brata swej matki, pobiegł, odsunął kamień i napoił owce Labana, brata swoje] matki.


text:
Gdy Jakub powiedział Racheli, że jest krewnym jej ojca i synem Rebeki, pobiegła donieść o tym swojemu ojcu.


text:
Gdy Laban usłyszał tę wiadomość o Jakubie, synu swojej siostry, wybiegł na jego spotkanie, wziął go w ramiona i zabrał do swego mieszkania. Jakub opowiedział Labanowi wszystkie swe sprawy.


text:
A Laban mówił do niego: "Zaiste jesteś kością moją i ciałem moim!" Zamieszkał u niego Jakub cały miesiąc.


text:
Potem rzekł Laban do Jakuba: "Czyż dlatego, że jesteś moim krewnym, będziesz mi służył za darmo? Powiedz mi, jaka ci się należy zapłata?"


text:
Rano zobaczył Jakub, że ma [za żonę] Lię. Rzekł przeto do Labana: "Cóż to uczyniłeś? Czyż nie służyłem u ciebie za Rachelę? Dlaczego mię oszukałeś?"


text:
Mieszkaj z tą przez tydzień, a potem dam ci także i tamtą, ale będziesz za nią służył u mnie jeszcze przez siedem lat".


text:
Jakub zgodził się na to i mieszkał przez tydzień z tamtą, a Laban dał mu Rachelę, swoją córkę, za żonę.


text:
Jakub żył także z Rachelą i miłował Rachelę więcej niż Lię. I służył u Labana jeszcze przez siedem lat.


text:
Poczęła Lia i urodziła syna, i nazwała imię jego Ruben, mówiąc: "Wejrzał Jahwe na moje upokorzenie, teraz mój mąż będzie mnie miłował".


text:
I poczęła znowu, i porodziła syna, mówiąc: "Wysłuchał mnie Jahwe, ponieważ byłam odsuniętą i dał mi jeszcze to [dziecię]". I dała mu imię Symeon.


text:
Potem znów poczęła i porodziła syna, mówiąc: "Tym razem mój mąż przywiąże się do mnie, gdyż mu dałam trzech synów". I dlatego dała mu imię Lewi.


text:
I jeszcze raz poczęła, i zrodziła syna, mówiąc: "Tym razem będę sławić Jahwe". I dała mu dlatego imię Juda. Wtedy przestała rodzić.


text:
Rachela, widząc że nie może dać Jakubowi potomstwa, zazdrościła swej siostrze i mówiła do Jakuba: "Daj mi dzieci, bo inaczej umrę".


text:
Jakub wybuchnął gniewem i rzekł do Racheli: "Czyż ja jestem na miejscu Boga i czy ja obdarzam cię potomstwem?"


text:
Wtedy rzekła: "Mam służącą Bilhę, żyj z nią, a porodzi na moich kolanach i przynajmniej w ten sposób będę miała syna".


text:
Rachela rzekła: "Bóg rozsądził moją sprawę, gdyż wysłuchał mojego głosu i dał mi syna". I nadała mu imię Dan.


text:
Rachela rzekła: "Wiodłam nadludzką walkę z siostrą moją i odniosłam nad nią zwycięstwo!" I nadała mu imię Neftali.


text:
Lia rzekła: ,Na moje błogosławieństwo, gdyż niewiasty będą mię zwać błogosławioną!" I nadała mu imię Aser.


text:
W czasie żniw, kiedy zbierano zboże, wyszedł Ruben na pole i znalazł mandragory, i przyniósł je matce swojej Lii. Wtedy Rachela rzekła: "Daj mi mandragory syna twego".


text:
Ona jej odrzekła: "Czy ci jeszcze mało, że mi zabrałaś mego męża i chcesz mi jeszcze zabrać mandragory syna mego?" Wtedy Rachela rzekła: "Niech więc spocznie z tobą tej nocy za mandragory twego syna".


text:
A gdy Jakub wracał wieczorem z pola, wyszła Lia na jego spotkanie i rzekła mu: "Do mnie przyjdź, bo nabyłam cię za mandragory mego syna". I spoczął z nią tej nocy.


text:
I rzekła Lia: "Dał mi Bóg nagrodę za to, że oddałam moją służącą mężowi". I nadała synowi imię Issachar.


text:
I rzekła Lia: "Obdarzył mię Bóg pięknym darem". Teraz będzie już mieszkał mój mąż ze mną, bo mu zrodziłam sześciu synów". I nadała synowi imię Zabulon.


text:
W tym czasie, gdy Rachela zrodziła Józefa, rzekł Jakub do Labana: "Pozwól mi odejść i wrócić do ziemi rodzinnej.


text:
Laban powiedział: "Jeśli znalazłem łaskę u ciebie [zostań]. Przekonałem się bowiem, że Jahwe błogosławił mi dzięki tobie".


text:
Miałeś niewiele, gdy przybyłem do ciebie. Odkąd zaś jestem u ciebie, pomnożył się [twój dobytek] znacznie, gdyż Jahwe ci błogosławił. Jednak teraz wypada również, abym myślał o swojej rodzinie".


text:
Wtedy Laban rzekł: "Cóż mam ci dać?" A Jakub odrzekł: "Nic nie musisz mi dawać, ale spełnij jedynie moją prośbę, a będę pasł dalej twoją trzodę i będę się nią opiekował.


text:
Chciałbym dziś obejść całą twą trzodę i wybrać z niej wszystkie jagnięta cętkowane, pstre i wszystkie jagnięta czarne wśród baranów oraz wszystkie [jagnięta] pstre i cętkowane pośród kóz. Taka byłaby moja zapłata.


text:
Moje prawo przemówi za mną wtedy, gdy przyjdziesz, abyś obliczył moją zapłatę. Wszystkie [jagnięta], które nie są pstre i cętkowane między kozami i nie są czarne między baranami, będą rzeczą ukradzioną w moim posiadaniu".


text:
I jeszcze w tym samym dniu oddzielił kozły pocętkowane i pstre oraz wszystkie kozy cętkowane i pstre, czyli wszystkie, które miały cokolwiek białego, i wszystkie czarne barany, i dał je swoim synom.


text:
I wyznaczył drogę trzech dni między tą [trzodą] a między [trzodą] Jakuba, i pasł Jakub resztę trzody Labana.


text:
I nazbierał Jakub gałązek topolowych, migdałowych i klonowych, i obdarł je z kory, tak że ukazała się białość na gałązkach.


text:
I położył obdarte gałązki w korytach z wodą, gdzie pojono i gdzie przychodziła trzoda pić, aby je miała trzoda przed oczyma, gdy przyszła do wodopoju.


text:
Owce zaś [białe] oddzielił . Jakub w trzodzie Labana i umieścił je na przedzie trzody prążkowanej i czarnej, swoje natomiast stada trzymał osobno i nie łączył z trzodą Labana.


text:
Kiedy poczynały trzody najmocniejsze, wówczas kładł Jakub gałązki w korytach przed oczyma trzody, aby poczynały przed tymi gałązkami.


text:
Nie kładł zaś owych gałązek, ilekroć trzoda była wątła. Tak to wątłe trzody przypadły Labanowi, a mocne Jakubowi.


text:
W taki sposób człowiek ten wzbogacił się bardzo i miał dużo trzody, sług i służących, wielbłądów i oślic.


text:
Jakub słyszał, jak synowie Labana mówili: "Jakub zabrał wszystko, co było naszego ojca, i z tego, co było naszego ojca, dorobił się całego tego majątku".


text:
Wtedy to Jahwe rzekł do Jakuba: "Wracaj do ziemi twych ojców i do rodziny twojej, a ja będę z tobą".


text:
I powiedział do nich: "Widzę po twarzy ojca waszego, że nie jest on teraz wobec mnie taki, jak dawniej, lecz Bóg mojego ojca jest ze mną.


text:
Ojciec wasz oszukiwał mnie i zmieniał mi dziesięć razy zapłatę, ale Bóg nie pozwolił wyrządzić mi krzywdy.


text:
Gdy bowiem powiedział w ten sposób: "Pstre [owce] będą twoją zapłatą", to cała trzoda rodziła pstre.


text:
W czasie gdy trzoda miała począć, podnosiłem oczy moje i widziałem we śnie barany pstre, cętkowane i krasę, które wskakiwały na owce.


text:
A on mówił: "Podnieś oczy twoje i przypatrz się, jak wszystkie barany, które wskakiwały na owce, są pstre, cętkowane i krasę, gdyż widzę, jak z tobą postępują!


text:
Ja jestem Bóg [który ukazałem ci się] w Betel, gdzie namaściłeś stelę i gdzie złożyłeś mi ślub. Teraz wstań, opuść tę ziemię i wracaj do swej ziemi rodzinnej"".


text:
Rachela i Lia odpowiadając, rzekły: "Czyż mamy jeszcze jakiś udział i jakieś dziedzictwo w majętności naszego ojca?


text:
Toteż wszelkie mienie, które Bóg zabrał ojcu naszemu, należy do nas i do naszych synów. Czyń tedy to, co ci rozkazał uczynić Bóg!"


text:
Zabrał z sobą także swoją trzodę i całą majętność, jaką nabył, a mianowicie [trzodę, jaką nabył w Paddan-Aram], wracając do Izaaka, ojca swego w ziemi Kanaan.


text:
Uciekł tedy ze wszystkim, co należało do niego, a przeprawiwszy się przez rzekę [Eufrat] zdążał ku górze Galaad.


text:
Wziął tedy [Laban] swych braci, czyniąc pościg za nim przez siedem dni, i dosięgnął go na górze Galaad.


text:
I przybył Bóg do Labana Aramejczyka we śnie nocnym, mówiąc doń: "Strzeż się, abyś nie powiedział przeciw Jakubowi ani dobrze, ani źle".


text:
Laban dosięgnął Jakuba. Jakub rozbił namiot na jednej górze, a Laban ze swymi braćmi rozbił namiot na drugiej górze Galaad.


text:
Laban rzekł do Jakuba: "Cóż uczyniłeś? Zwiodłeś mię i uprowadziłeś moje córki, jakoby mieczem pojmane!


text:
Czemu skrycie uciekłeś i czemu oszukałeś mię? Czemu nie oznajmiłeś mi, a odesłałbym cię z weselem i ze śpiewem, z bębnami i z cytrami.


text:
A teraz jest w mojej mocy uczynić ci zło, ale Bóg ojca twego powiedział do mnie wczoraj, mówiąc: "Strzeż się, abyś nie powiedział przeciw Jakubowi nic przykrego".


text:
U kogo zaś znajdziesz bogi twe, nie będzie żył! Wobec braci naszych szukaj, co jest u mnie twego i zabierz to sobie". Jakub nie wiedział, że Rachela skryła [bogi].


text:
Laban wszedł do namiotu Jakuba, później do namiotu Lii i do namiotu dwóch służących i nie znalazł nic. Wyszedł tedy z namiotu Lii i wszedł do namiotu Racheli.


text:
Rachela wzięła bogów i włożyła je do siodła wielbłąda i usiadła na nich. Laban przeszukał cały namiot, ale nie znalazł nic.


text:
Ona rzekła do swego ojca: "Niechaj się nie gniewa mój pan, że nie mogę przed tobą powstać, gdyż przyszło na mnie to, co się przydarza niewiastom!" Przeszukał i nie znalazł bogów.


text:
Wówczas Jakub rozgniewał się na Labana, mówiąc doń: "Jakiż to mój występek i jaki to mój grzech, że z taką zapalczywością goniłeś za mną?


text:
Przeszukując wszystkie moje sprzęty, cóżeś to znalazł z twoich rzeczy? Połóż tu przed braćmi moimi i przed braćmi twoimi, aby rozsądzili między nami dwoma!


text:
Oto dwadzieścia lat byłem u ciebie, twoje owce i twoje kozy nie były bezpłodne, nie jadłem baranów z trzody twojej.


text:
Nie przynosiłem ci poszarpanych od zwierząt, ale sam nagradzałem wszelką szkodę, gdyż domagałeś się [wynagrodzenia] z mojej ręki czy to za skradzione we dnie, czy skradzione w nocy.


text:
Przez dwadzieścia lat byłem w twoim domu; służyłem ci czternaście lat za dwie twoje córki, a sześć lat za trzodę, zmieniałeś dziesięć razy moją zapłatę.


text:
Jeśliby Bóg ojca mojego, Bóg Abrahama i Bóg Izaaka nie był ze mną, to byś wypuścił mię teraz z próżnymi rękoma. Bóg wejrzał na moją nędzę i na utrudzenie rąk moich i zganił cię w ostatnią noc".


text:
Laban odpowiedział tak Jakubowi: "Córki twoje są moimi córkami, a synowie twoi są moimi synami, trzoda twoja jest moją trzodą. Cóż więc mogę uczynić dzisiaj córkom moim oraz ich dzieciom, które zrodziły?


text:
I rzekł Laban: "Kopiec ten jest dzisiaj świadectwem między mną a tobą!" I dlatego to dano mu imię Galaad


text:
oraz Mispa, gdyż powiedział: "Niech Jahwe sądzi między mną a tobą, gdy będziemy ukryci jeden przed drugim.


text:
Jeśli będziesz trapił moje córki i jeśli pojmiesz inne żony oprócz moich córek, nie będzie nikogo oprócz nas, ale wiedz, że Bóg będzie świadkiem między mną a tobą!"


text:
Świadkiem będzie ten kopiec i świadkiem będzie ta stela, że nie przejdę obok ciebie i obok tego kopca, i obok tej steli, oraz że i ty nie przejdziesz obok mnie i obok tego kopca, i obok tej steli, aby uczynić zło.


text:
Niech Bóg Abrahama i Bóg Nachora [Bóg ojców ich] rozsądzi między nami". Wówczas Jakub złożył przysięgę na Lęk swego ojca Izaaka.


text:
Później Jakub złożył ofiarę na górze i zaprosił braci do spożycia chleba. I spożywali chleb i spędzili noc na górze.


text:
Laban wstał wczesnym rankiem i ucałował swoich synów i swe córki, pobłogosławił je i odszedł. I powrócił Laban do siebie.


text:
I dał rozkaz, mówiąc: "Tak powiecie mojemu panu Ezawowi: Tak mówi twój sługa Jakub: "U Labana przebywałem i pozostawałem u niego aż dotąd.


text:
Mam woły, osły, trzodę, sługi i służące. Wysyłam poselstwo przed moim panem, aby znaleźć łaską w oczach twoich"".


text:
Wysłańcy powróciwszy do Jakuba, rzekli mu: "Przyszliśmy do twojego brata Ezawa, lecz on idzie naprzeciw ciebie, a ma przy sobie czterystu ludzi".


text:
Jakub zląkł się bardzo i przestraszył. Później podzielił ludzi swych na dwa hufce oraz trzodę i bydło, tudzież wielbłądy,


text:
Wówczas rzekł Jakub: "Boże mojego ojca Abrahama i Boże mojego ojca Izaaka, Jahwe, któryś powiedział: "Powróć do swej ziemi ojczystej i uczynię ci dobrze!"


text:
Mniejszy jestem niż wszelkie zmiłowanie twoje i wierność twoja, której dochowałeś słudze twemu, gdyż przekroczyłem ten Jordan mając jedynie laskę, a teraz mam dwa hufce.


text:
Uwolnij mię z ręki mojego brata Ezawa, gdyż mam lęk przed nim, aby przyszedłszy nie pobił mię, nie oszczędzając ani matki, ani dzieci.


text:
Oto tyś powiedział: "Ja ci uczynię dobrze i rozmnożę potomstwo twoje jako piasek morski, którego nie można policzyć, gdyż jest nieprzeliczony!""


text:
Tutaj spędził noc, a potem wziął z tego, co nadeszło z jego mienia, na podarek dla Ezawa, swego brata:


text:
trzydzieści wielbłądzic karmiących z ich młodymi, czterdzieści krów i dziesięć wołów, dwadzieścia oślic i dziesięć osłów.


text:
A powierzając w ręce swych sług każdą trzodę z osobna, rzekł do swych sług: "Idźcie przede mną i zachowajcie odstęp między każdą trzodą".


text:
Potem dał rozkaz pierwszemu, mówiąc: "Gdy Ezaw, mój brat, spotka cię i zapyta, mówiąc: "Od kogo jesteś i dokąd idziesz? Do kogo należy to, co jest przed tobą?"


text:
Odpowiesz: "Sługi twego Jakuba. To jest podarek, który posyła mojemu panu Ezawowi, i oto on sam idzie za nami"".


text:
"Tak powiecie: "Oto sługa twój, Jakub, idzie za nami!"" Mówił bowiem: "Uspokoję go darami, które mię uprzedzają. Toteż, gdy ujrzę jego twarz, może podniesie moją twarz"


text:
I powstał [Jakub] podczas owej nocy i wziął obydwie swe żony i obydwie [ich] służące i jedenastu swych synów, i przekroczył bród Jabboku.


text:
I ujrzał, że nie przezwyciężył go, i uderzył w jego staw biodrowy, i rozluźnił się staw biodrowy Jakuba w mocowaniu się z nim.


text:
I rzekł: "Nie zatrzymuj mię, ponieważ wschodzi jutrzenka". I odpowiedział mu: "Nie będę cię zatrzymywał, o ile tylko mi pobłogosławisz".


text:
I rzekł: "Nie będziesz się więcej nazywał Jakub, lecz Izrael, ponieważ walczyłeś z Bogiem i z ludźmi i zwyciężyłeś".


text:
I zapytał się Jakub, mówiąc: "Wyjaw imię twoje". I rzekł mu: "Dlaczego pytasz o imię moje?" I pobłogosławił mu tamże.


text:
I dał Jakub miejscu temu nazwę Penuel [mówiąc]: "Zobaczyłem Boga twarzą w twarz, a ocalała dusza moja".


text:
Jakub podniósł swe oczy i ujrzał, że Ezaw przybył z czterystu ludźmi. Rozdzielił swe dzieci między Lię, Rachelą i obie służące.


text:
A podniósłszy oczy swe, ujrzał niewiasty i dzieci i zapytał: "Któż to są ci twoi [ludzie]?" A on odpowiedział: "To są dzieci, które dał Bóg słudze twemu".


text:
I rzekł Ezaw: "Dla kogo są te wszystkie stada, które spotkałem?" Odpowiedział: "Chciałem znaleźć łaskę w oczach mojego pana".


text:
Na to powiedział Jakub: "Ależ nie! Jeśli tylko znalazłem łaskę w oczach twoich, weź, proszę, ten dar dla siebie, gdyż widziałem oblicze twoje, jak się patrzy na oblicze Boga, i odniosłeś się do mnie przyjaźnie.


text:
Przyjmijże podarunek mój, jaki posłałem, gdyż Bóg jest łaskaw dla mnie, i jestem zamożny". Tak długo nalegał na niego, aż przyjął.


text:
[Jakub] odpowiedział: "Mój pan widzi, że dzieci moje są jeszcze wątłe i że mam owce i krowy, które karmią. Jeśli przez jeden dzień pędziłbym je zbyt szybko, to wyginie cała trzoda.


text:
Niechże mój pan jedzie przed sługą swoim, a ja będę powoli jechał za trzodą idącą przede mną i za krokiem dzieci moich, aż przyjdę do mojego pana, do Seiru.


text:
A Ezaw rzekł: "Pozwól, że pozostawię tobie kilku moich ludzi". [Jakub] zaś odpowiedział: "Na co? Obym znalazł jedynie łaskę w oczach mojego pana!"


text:
Jakub powędrował do Sukkot, gdzie zbudował sobie mieszkanie oraz szałas dla swej trzody, i dlatego miejscu temu nadano nazwę Sukkot.


text:
Jakub przybył szczęśliwie do miasta Sychem w ziemi Kanaan po swoim powrocie z Paddan-Aram i zatrzymał się w pobliżu miasta.


text:
Potem nabył trochę ziemi od synów Hemora, ojca Sychema, za sto kesitów i rozbił na niej swój namiot.


text:
Wówczas ujrzał ją Sychem, syn Hemora Hiwwity, księcia tej ziemi, porwał ją, położył się z nią i dokonał gwałtu.


text:
I przylgnęła dusza jego do Dyny, córki Jakuba, i rozmiłowawszy się w dziewczęciu, mówił czule do tegoż dziewczęcia.


text:
Jakub dowiedział się o zgwałceniu swej córki Dyny. Jego synowie przebywali na polu z trzodą, toteż milczał Jakub aż do ich powrotu.


text:
Synowie Jakuba wrócili z pola, i słysząc o tym, zasmucili się i rozgniewali bardzo, że tę nikczemność uczynił [Sychem] wobec Izraela, leżąc z córką Jakuba, jak się nie postępuje.


text:
Wówczas Hemor rzekł do nich: "Sychem, syn mój, przylgnął swą duszą ku siostrze waszej. Dajcie mu ją za żonę.


text:
I będziecie mieszkać z nami, a ziemia ta będzie należała do was; pozostańcie tu, poruszajcie się swobodnie i osiadajcie na niej".


text:
Rzekł też Sychem do ojca jej i braci: "Obym mógł znaleźć łaskę w oczach waszych! Dam wam, czego zażądacie.


text:
Nałóżcie wysokość wiana i upominku, a dam wam, cokolwiek zechcecie, dajcie mi [tylko] to dziewczę za żonę".


text:
Synowie Jakuba odpowiedzieli podstępnie Sychemowi i Hemorowi, ojcu jego, dlatego że zgwałcił ich siostrę Dynę.


text:
Rzekli im: "Nie możemy spełnić tej prośby i nie możemy dać siostry naszej mężowi nieobrzezanemu, bo to obelżywa rzecz u nas.


text:
Tylko pod tym warunkiem zgodzimy się, jeśli chcecie być do nas podobni, i obrzezany zostanie wśród was każdy mężczyzna.


text:
Wówczas będziemy dawać wam córki nasze, a pojmiemy córki wasze; będziemy mieszkać z wami i będziemy jednym ludem.


text:
Nie odkładał tedy młodzieniec wypełnienia tego warunku, bo rozmiłował się w córce Jakuba i był bardzo szanowany w całym domu ojca swego.


text:
"Ludzie ci miłują pokój, niechże więc mieszkają w tej ziemi i niech wędrują po niej, gdyż ziemia nasza jest dość przestronna dla nich; córki ich pojmiemy sobie za żony, a córki nasze wydamy za nich.


text:
Ale tylko pod tym warunkiem zgadzają się ci ludzie mieszkać z nami, byśmy byli jednym ludem, że zostanie obrzezany wśród nas każdy mężczyzna, podobnie jak i oni są obrzezani.


text:
Trzoda ich, majętność ich i wszystko bydło czyż nie [będzie] nasze? Na to tylko [zgódźmy się], a będą mieszkać z nami".


text:
I usłuchali Hemora i Sychema, syna jego, wszyscy wychodzący z bramy miasta swego, i obrzezali się wszyscy mężczyźni wychodzący z bramy miasta swego.


text:
I stało się dnia trzeciego, gdy cierpieli [największy] ból, wzięli dwaj synowie Jakuba, Symeon i Lewi, bracia Dyny, każdy miecz swój i weszli śmiało do miasta, i zamordowali wszystkich mężczyzn.


text:
Wówczas rzekł Jakub do Symeona i Lewiego: ,Zasmuciliście mnie i przynieśliście mi wstyd wobec mieszkańców tej ziemi: wobec Kananejczyków i Ferezejczyków. Mamy [tylko] niewielką liczbę ludzi, toteż gdy wystąpią przeciwko mnie i uderzą na mnie, zginę ja i ród mój".


text:
Rzekł Bóg do Jakuba: "Wstąp do Betel i tam zamieszkaj. Wznieś tam ołtarz Bogu, który ci się ukazał, gdy uciekałeś przed twoim bratem, Ezawem".


text:
Rzekł wówczas Jakub do swoich domowników i do wszystkich, którzy byli z nim: "Porzućcie bogi cudze, które macie; oczyśćcie się i zmieńcie szaty.


text:
Pójdziemy bowiem do Betel i tam zbuduję ołtarz Bogu, który mnie wysłuchał w czasie mej niedoli i wspomagał w czasie podróży, gdziekolwiek byłem".


text:
Oddali więc Jakubowi wszystkie cudze bogi, które posiadali, oraz kolczyki, które nosili w uszach, i Jakub zakopał je pod dębem w pobliżu Sychem.


text:
A gdy wyruszyli w drogę, padł wielki strach na okoliczne miasta, tak że nikt nie ścigał synów Jakuba.


text:
zbudował tam ołtarz i nazwał to miejsce ,Bóg z Betel"; tu bowiem ukazał się mu Bóg, kiedy uciekał przed swym bratem.


text:
Wtedy to zmarła Debora, piastunka Rebeki i pochowano ją w pobliżu Betel pod dębem, który dlatego otrzymał nazwę: Dąb Płaczu.


text:
I rzekł Bóg do niego: "Imię twe jest Jakub! Odtąd nie będą cię zwać Jakubem, dlatego że będziesz miał imię Izrael". I tak to otrzymał imię Izrael.


text:
Potem Bóg rzekł do niego: "Ja jestem Bóg Wszechmogący. Bądź płodny i rozmnażaj się. Niechaj powstanie z ciebie wiele narodów i niechaj królowie zrodzą się z ciebie.


text:
A Jakub postawił stelę na tym miejscu, gdzie Bóg do niego mówił. I złożył na nim ofiarę z płynów, wylewając nań oliwę.


text:
Po wyruszeniu z Betel, gdy mieli jeszcze sporo drogi do miasta Efrata, Rachela zaczęła rodzić. Miała zaś poród bardzo ciężki.


text:
Ona umierając, w ostatniej chwili swego życia, nazwała swego syna Ben-oni, lecz ojciec dał mu imię Beniamin.


text:
A gdy przebywał w tej okolicy, zdarzyło się, że Ruben zbliżył się do Bilhy, do żony ojca swego, i obcował z nią; Izrael dowiedział się o tym. Synów Jakuba było dwunastu.


text:
Synowie Zilpy, służącej Lii: Gad i Aser. Są to synowie Jakuba, którzy mu się narodzili w Paddan-Aram.


text:
A potem Jakub przybył do swego ojca Izaaka, do Mamre, do Kirjat-Arba, czyli Hebronu, gdzie [niegdyś] mieszkał Abraham, a potem również Izaak.


text:
Izaak, będąc już starym i sytym życia, został przyłączony do swego ludu. I pochowali go jego synowie Ezaw i Jakub.


text:
Ezaw pojął żony swoje z córek kananejskich: Adę, córkę Elona Hetejczyka, i Oholibamę, córkę Any, syna Sibeona Huryty,


text:
Oholibama urodziła Jehusa, Jahelama i Korego. Ci są synowie Ezawa, którzy urodzili się jemu w ziemi kananejskiej.


text:
Potem wziął Ezaw żony swoje i swoich synów i córki, i wszystkich ludzi z domu swego, i wszystko, co posiadał, i zwierzęta, i wszystek nabytek, który zdobył w ziemi Kanaan, i poszedł do ziemi Seir od oblicza Jakuba, brata swego.


text:
Mieli bowiem posiadłości dużo i nie mogli z sobą mieszkać, i nie mogła ziemia pomieścić ich razem z powodu ich trzód.


text:
A Temna była konkubiną Elifaza, syna Ezawa, i urodziła Elifazowi Amaleka. Oto synowie Ady, żony Ezawa.


text:
A byli ci synowie Oholibamy, córki Any, córki Sibeona, żony Ezawa. Urodziła ona Ezawowi Jehusa, Jahelama i Korego.


text:
Ci są książęta synów Ezawowych; synowie Elifaza, pierworodnego Ezawowego: książę Teman, książę Omar, książę Sefo, książę Kenaz,


text:
I oto synowie Raguela, syna Ezawa: książę Nahat, książę Zera, książę Samma, książę Miza. Oto są książęta Raguela w ziemi Edom, oto są synowie Basemat, żony Ezawa.


text:
I oto synowie Oholibamy, żony Ezawa: książę Jehus, książę Jahelam, książę Kore. Oto są książęta Oholibamy, córki Any, żony Ezawa.


text:
A oto synowie Sibeona: Aja i Ana. Ten [to jest] Ana, który znalazł wody ciepłe na pustyni, gdy pasł osły Sibeona, ojca swojego.


text:
Umarł Husam, i królował na jego miejsce Adad, syn Bedada, [który] pokonał Madianitów na polu Moab, a imię miasta jego Awit.


text:
I umarł Balanan, syn Akbora, i królował na jego miejsce Adar, a imię miasta jego Fau i imię żony jego Meetabel, córka Matredy, [syna] Mezaaba.


text:
A oto imiona książąt Ezawa według ich pokoleń, według ich miejsc i według ich imion: książę Tamna, książę Alwa, książę Jetet,


text:
książę Magdiel, książę Hiram. Oto książęta z mieszkających w ziemi ich własności. Ten Ezaw jest ojcem Edomitów.


text:
Oto historia Jakuba. Józef będąc młodzieńcem osiemnastoletnim pasał trzodę ze swymi braćmi, a synami Bilhy i Zilpy, które były żonami jego ojca. I doniósł Józef ojcu swemu o złej opinii, jaką posiadali.


text:
Izrael miłował bardziej Józefa niż innych swych synów, bo mu się urodził w jego starości, i dlatego sprawił mu tunikę z rękawami.


text:
A jego bracia widząc, że ich ojciec miłuje go więcej niż innych swych synów, znienawidzili go tak dalece, że nie mogli nawet rozmawiać z nim spokojnie.


text:
oto gdyśmy byli zajęci wiązaniem snopów na polu, podniósł się mój snop i powstał. A wówczas odwróciły się snopy wasze i składały hołd snopowi mojemu".


text:
I rzekli doń bracia jego: "Czyż będziesz królował nad nami i rządził nami?" ? znienawidzili go jeszcze bardziej z powodu tych jego snów.


text:
Miał jeszcze inny sen i opowiedział także o nim braciom swoim. "Śniło mi się jeszcze, że słońce, księżyc, jedenaście gwiazd hołd mi składało".


text:
Gdy opowiedział o tym ojcu swemu i braciom swoim, zganił go ojciec, mówiąc: "Cóż to za sen, który miałeś? Czyż to ja, matka twoja i bracia twoi przyjdziemy do ciebie i upadniemy na ziemię w hołdzie dla ciebie?"


text:
Izrael rzekł do Józefa: "Wiesz, że bracia twoi pasą trzodę w Sychem. Chodźże, gdyż chcę cię posłać do nich". A on odrzekł: "Jestem gotów".


text:
I powiedział: "Idź, proszę cię, zobacz, jak się powodzi braciom twoim i jak się chowa trzoda i przynieś mi o tym wiadomość".


text:
I odpowiedział ten człowiek: "Oni odeszli stąd, gdyż ich słyszałem, jak mówili: "Pójdziemy do Dotain"". Poszedł Józef za braćmi i znalazł ich w Dotain.


text:
Zabijmy go i wrzućmy do studni, a powiemy, że dzikie zwierzę pożarło go, i ujrzymy, że bez znaczenia są jego sny".


text:
Następnie powiedział do nich Ruben: ,Nie rozlewajcie krwi, ale wrzućcie go do tej studni, która jest na pustyni, a nie podnoście na niego swej ręki. [Mówił zaś dlatego], aby wyratować go z ich ręki i oddać go ojcu.


text:
Zaledwie zbliżył się Józef do swoich braci, ściągnęli z Józefa tunikę z rękawami, którą miał na sobie.


text:
Potem usiedli, aby spożyć posiłek. Podniósłszy zaś swe oczy, ujrzeli karawanę Ismaelitów, nadchodzącą z Galaadu. Wielbłądy zaś ich były obładowane wonnościami, balsamem, gumą pachnącą. Jechali oni do Egiptu.


text:
Juda rzekł wówczas do swych braci: "Co za zysk będziemy mieli, jeśli zabijemy brata naszego, a jego krew ukryjemy.


text:
Sprzedajmy go raczej Ismaelitom i nie podnośmy rąk naszych przeciwko niemu, gdyż jest naszym bratem i naszym ciałem". I usłuchali go bracia jego.


text:
Wtedy nadeszli madianiccy kupcy, a [bracia] wyciągnąwszy Józefa ze studni, sprzedali go Ismaelitom za dwadzieścia srebrników, a ci zawieźli go do Egiptu.


text:
Potem kazali posłańcowi zanieść tę tunikę z rękawami swojemu ojcu i powiedzieć mu: "Znaleźliśmy to, zobacz, prosimy cię, czy to jest tunika twego syna, czy też nie".


text:
Oglądnąwszy ją [Jakub] zawołał: "Ach to jest tunika mojego syna. Pożarł go dziki zwierz, Józef poszarpany na kawałki".


text:
Na próżno trudzili się wszyscy synowie jego i wszystkie córki pocieszyć go, ale nie mógł się uspokoić, lecz nieustannie powtarzał: "Już niepocieszony pójdę do grobu za moim synem". Płakał za nim jego ojciec.


text:
Zdarzyło się zaś w tym to czasie, że Juda odłączył się od swych braci i udał się do pewnego człowieka z Odollam, który nazywał się Hira.


text:
Tam Juda ujrzał córkę pewnego Kananejczyka, który nazywał się Sua. Pojął ją za żonę i mieszkał z nią.


text:
Wówczas Juda rzekł do Onana: "Mieszkaj z żoną twego brata i spełniaj z nią obowiązek małżeński, oraz daj potomstwo bratu twemu".


text:
Lecz Onan wiedział, że to potomstwo nie będzie należało do niego, toteż ilekroć obcował z żoną brata swego, wypuszczał na ziemię nasienie, aby nie dać potomstwa bratu swemu.


text:
Wówczas Juda rzekł do Tamar, swej synowej: "Pozostań jako wdowa w domu ojca twego, aż syn mój, Sela, urośnie". Mówił zaś dlatego, iż się lękał, aby nie umarł także i on, jak i jego bracia. I odeszła Tamar, i zamieszkała w domu ojca swego.


text:
Po upływie dłuższego czasu umarła córka Suy, żona Judy. Gdy Juda pocieszył się [po tej stracie], poszedł ze swoim przyjacielem Hirą z Odollam do strzygących jego owce w Tamna.


text:
Zdjęła ona wówczas swe wdowie szaty i zakryła się zasłoną, a zakrywszy się, usiadła przy wejściu do Enaim, przy drodze do Tamny. Widziała bowiem, że Sela już dorósł, i nie otrzymała go za męża.


text:
Pochylił się do niej na drodze i rzekł: "Pozwól, proszę cię, abym żył z tobą". Nie wiedział, że to była jego synowa. Ona zaś odpowiedziała mu: "Cóż dasz mi za to, że ci zezwolę, abyś mógł obcować ze mną?"


text:
On jej na to powiedział: "Poślę ci koziołka z mej trzody". Ona na to rzekła: "Dobrze, ale musisz dać najpierw zastaw do tego czasu, aż mi go [koziołka] przyślesz".


text:
Na to on powiedział: "Jakiż zastaw mam ci dać?" Ona zaś odpowiedziała: "Pierścień, wstęgę i laskę, która jest w ręku twoim". Dał jej to, aby mógł obcować z nią. Poczęła wówczas z niego.


text:
Juda posłał jej koziołka przez przyjaciela z Odolam, aby odebrał zastaw od tej niewiasty, ale nie odnalazł jej.


text:
Pytał się on ludzi okolicznych: "Gdzie jest nierządnica, która siedziała przy drodze do Enaim". A oni odpowiedzieli mu: "Nie było tam nierządnicy".


text:
Powrócił wtedy do Judy i rzekł: "Nie znalazłem nierządnicy, a także ludzie okoliczni powiedzieli mi, że nie ma w tamtej okolicy nierządnicy".


text:
Juda na to powiedział: "Niechże ma mój zastaw. Nie będę przedmiotem jej wzgardy. Posłałem jej koziołka, i nie mogłeś jej odszukać".


text:
Po trzech miesiącach doniesiono Judzie: "Tamar, twoja synowa, dopuściła się nierządu i przez to zaszła w ciążę". Na to Juda powiedział: "Wyprowadźcie ją na spalenie".


text:
Gdy ją zaś prowadzono, posłała do swego teścia wiadomość: "Zaszłam w ciążą od tego człowieka, którego własnością są te przedmioty". I dodała: "Zbadaj przeto, do kogo należy pierścień, wstęga i laska".


text:
Kiedy zaś Juda rozpoznał [swoje rzeczy], zawołał: "Sprawiedliwsza jest ona ode mnie, gdyż nie dałem jej Seli, mojemu synowi, za żonę". Odtąd już nie obcował z nią więcej.


text:
Gdy zaczęła rodzić, wyciągnęło rękę jedno dziecię, wówczas położna przywiązała nitkę czerwoną do jego ręki mówiąc: "To urodzi się pierwsze".


text:
Gdy jednak to [dziecię] cofnęło swą rękę, wówczas urodził się jego brat. I rzekła: "Czemu uczyniłeś przejście?". I dano mu imię Fares.


text:
Gdy Józef został przywieziony do Egiptu, kupił go Putyfar, urzędnik faraona, pierwszy kucharz, Egipcjanin, od Ismaelitów, którzy go tutaj przywieźli.


text:
Widział zaś jego pan, że Jahwe był z nim i Jahwe pomagał mu we wszystkim, cokolwiek by czynił, aby się powiodło.


text:
Znalazł przeto łaskę u niego i był do jego usług, ustanawiając go przełożonym nad całym swym domem, i powierzył mu wszystko, co posiadał.


text:
Odkąd zaś ustanowił go przełożonym nad domem swoim i nad wszystkim, co posiadał, błogosławił Jahwe domowi Egipcjanina z powodu Józefa, a błogosławieństwo Jahwe rozciągało się na to wszystko, co posiadał w domu i na polu.


text:
Oddał w ręce Józefa wszystko, co posiadał, nie zajmując się żadną inną sprawą, jak tylko pokarmem, który się spożywa. Miał zaś Józef piękną postać i piękny wygląd.


text:
Potem zdarzyło się, iż żona pana jego zwróciła swe oczy na Józefa i powiedziała doń: ,Połóż się ze mną".


text:
Lecz on odmówił i powiedział do żony swego pana: "Oto pan mój nie zajmuje się żadną sprawą w swoim domu, ale powierzył mi wszystko, co posiada.


text:
Nie ma nikogo innego w tym domu, kto by był większy ode mnie, gdyż niczego mi nie zabrania, jak tylko ciebie, ponieważ jesteś jego żoną. Jakże bym mógł uczynić tak wielkie zło i zgrzeszyć przeciw Bogu?"


text:
Mimo że w ten sposób mówiła do Józefa dzień po dniu, nie zgodził się, aby się położyć z nią i aby żyć z nią razem.


text:
I zdarzyło się pewnego dnia, że wszedł do domu, aby wykonywać swą pracę, i że nie było żadnej osoby w tym domu.


text:
Pochwyciła go za suknię, mówiąc: "Połóż się ze mną". Lecz on pozostawił suknię swoją w jej ręku, a sam uciekł i wyszedł z domu.


text:
zawołała wszystkich domowników i tak im powiedziała: "Patrzcie, oto sprowadzono tu nam Hebrajczyka, aby swawolił ze mną. Przyszedł do mnie, aby się położyć ze mną, ale ja krzyczałam głośno.


text:
Gdy słyszał, że ja podniosłam głos i krzyczałam, zostawił suknię swą przy mnie, a sam uciekł i wyszedł z domu".


text:
Wówczas opowiedziała o tej sprawie w ten sposób: "Niewolnik, Hebrajczyk, którego sprowadziłeś, przyszedł do mnie, aby poswawolić ze mną.


text:
Gdy jego pan usłyszał te słowa, jakie powiedziała doń jego żona, mówiąc: "Tak to postąpił ze mną twój niewolnik", zapłonął wielkim gniewem.


text:
I kazał pan Józefa pochwycić i wrzucić go do więzienia, gdzie przebywali więźniowie króla. Józef znalazł się w więzieniu.


text:
Lecz Jahwe był i tu z Józefem i roztaczał nad nim swą łaskawość, czyniąc go miłym w oczach przełożonego więzienia.


text:
Przełożony więzienia bowiem zlecił Józefowi wszystkich więźniów, którzy byli w więzieniu. Wszystko, co tam wykonywano, wykonywało się z jego rozkazu.


text:
Przełożony więzienia nie wglądał w to, co było w jego rękach, gdyż Jahwe był z nim i Jahwe sprawił, że wszystko, cokolwiek czynił, miało pomyślny skutek.


text:
Potem zdarzyło się, że podczaszy i piekarz króla Egiptu dopuścili się przewiny przeciwko swemu panu, królowi Egiptu.


text:
Faraon rozgniewał się na tych swoich urzędników i na pierwszego podczaszego, i na pierwszego piekarza.


text:
Oddał ich przeto pod nadzór do domu pierwszego kucharza, do więzienia, w którym przebywał jako więzień i Józef.


text:
Obaj ci [dworzanie] mieli sen, ale każdy z nich miał inny sen tej samej nocy. Inne też znaczenie miał sen podczaszego, a inne - piekarza króla Egiptu, przebywających w więzieniu.


text:
Gdy Józef przyszedł do nich rano i ujrzał, że byli przygnębieni, zapytał urzędników faraona, którzy wraz z nim przebywali w więzieniu:


text:
Odrzekli mu: "Mieliśmy sen, a nie ma tu nikogo, kto by nam go mógł wyjaśnić". A na to rzekł Józef: "Czyż nie jedynie do Boga należą takie wyjaśnienia? Opowiedzcie mi przeto [wasze sny]".


text:
A krzew ten miał trzy gałązki, które skoro tylko wypuściły pączki, okryły się kwieciem i [wydały] grona dojrzałych winnych jagód.


text:
I znów miałem w ręku moim puchar faraona, a wziąwszy winne jagody, wyciskałem je do pucharu faraona i podałem puchar faraonowi.


text:
Za trzy dni zaś faraon podniesie twoją głowę i przywróci cię na dawne stanowisko, abyś podawał puchar faraonowi swoją ręką tak, jak dawniej, gdy byłeś jego podczaszym.


text:
Jeśli zaś przypomnisz sobie o mnie, gdy ci się będzie dobrze powodziło i jeśli raczysz zachować dla mnie życzliwość, to wspomnij o mnie faraonowi i dopomóż mi wyjść z tego miejsca.


text:
Skrycie bowiem zabrano mnie z kraju Hebrajczyków, a nie uczyniłem nic takiego, iż należało mnie wtrącić do tego więzienia".


text:
Widząc zaś pierwszy piekarz, że dał pomyślne wyjaśnienie, powiedział do Józefa: "Także i ja we śnie moim [widziałem] trzy kosze białego chleba na mojej głowie.


text:
A w koszu, który był na samym wierzchu, znajdowało się wszelkiego rodzaju pieczywo, przygotowane przez piekarza dla faraona, a ptactwo wyjadało je z kosza, który był na mojej głowie".


text:
Za trzy dni zaś faraon podniesie głowę twoją do góry i powiesi cię na drzewie, a ptaki będą pożerać twe ciało".


text:
Po trzech dniach obchodzono dzień narodzin faraona. Urządził on ucztę dla całego dworu i podniósł głowę swego pierwszego podczaszego i głowę swego pierwszego piekarza pośrodku swych dworzan.


text:
Potem przywrócił pierwszemu swemu podczaszemu jego dawne stanowisko, aby podawał puchar do ręki faraona;


text:
I oto znów wyszło siedem innych krów z Nilu, brzydkich i chudych, i zatrzymały się obok tamtych krów nad brzegiem Nilu.


text:
I połknęły te puste kłosy siedem kłosów zdrowych i pełnych. I przebudził się faraon i oto [poznał], że to był sen.


text:
I było jego serce zaniepokojone rano, dlatego wezwał przez posłańców wszystkich wróżbiarzy egipskich i wszystkich mędrców i opowiedział im faraon swoje sny, a nie było nikogo, kto by mógł je wytłumaczyć faraonowi.


text:
Faraon rozgniewał się na swoje sługi i oddał mnie i pierwszego piekarza pod nadzór do domu pierwszego kucharza.


text:
Oto w tej samej nocy mieliśmy sen, ja i on, obaj mieliśmy sen, który zawierał dla każdego inne znaczenie.


text:
A był tam z nami młody Hebrajczyk, niewolnik pierwszego kucharza, i opowiedzieliśmy mu [nasze sny], i dał nam obydwom wytłumaczenie naszych snów, jakie mieliśmy.


text:
Jakie nam dał tłumaczenie, tak się też stało: mnie przywrócono na dawne stanowisko, a jego powieszono".


text:
Faraon przez posłańca wezwał do siebie Józefa. Wypuszczono go natychmiast z więzienia, ogolono i zmieniono jego szaty. Potem udał się do faraona.


text:
Faraon powiedział do Józefa: "Miałem sen i nie ma nikogo, kto by mi mógł dać jego wytłumaczenie. Ale słyszałem, jak mówiono o tobie, że skoro tylko usłyszysz sen, to zaraz umiesz dać jego wytłumaczenie".


text:
Józef odpowiedział na to faraonowi: "Nie ja, ale Bóg da odpowiedź, która będzie zbawienną dla ciebie, faraonie".


text:
A siedem innych krów wyszło za nimi, i były nędzne, bardzo brzydkie i chude, jakich nie widziałem w całym kraju egipskim.


text:
A chociaż weszły do ich brzucha, to nie można było poznać, że weszły do ich brzucha, gdyż wygląd ich był taki sam, jak poprzednio. Wtedy się przebudziłem.


text:
I połknęły puste kłosy siedem kłosów pełnych. Opowiedziałem o tym wróżbiarzom, ale nikt nie zdołał dać mi wytłumaczenia".


text:
Józef rzekł do faraona: "Sen faraona jest jednym [snem]. Oznajmił przez nie Bóg faraonowi, co uczyni.


text:
Siedem tłustych krów to siedem lat, a siedem kłosów pełnych to też siedem łat. Jest to bowiem jeden i ten sam sen.


text:
Siedem krów brzydkich i chudych, które wyszły po tamtych, są siedmioma latami, a siedem kłosów pustych i spalonych przez wiatr wschodni to też siedem lat głodu.


text:
Po nich zaś nadejdzie siedem lat głodu i zapomni się zupełnie o urodzaju w kraju egipskim, gdyż głód będzie niszczył kraj.


text:
Nie będzie się już wiedziało o urodzajach w kraju z powodu głodu, który nadejdzie, gdyż będzie on bardzo dotkliwy.


text:
Ponieważ zaś sen powtórzył się faraonowi dwa razy, to [znaczy], że Bóg już to postanowił i wnet to Bóg wykona.


text:
Teraz przeto winien sobie faraon upatrzyć męża zdolnego i mądrego i postawić go nad krajem egipskim.


text:
Winien też faraon ustanowić przełożonych nad tym krajem, którzy będą pobierać piątą część zbiorów kraju egipskiego podczas siedmiu lat urodzaju.


text:
I nagromadzą wszelaką żywność podczas tych lat urodzajnych, które przyjdą, i na zlecenie faraona pozbierają zboże w miastach dla ich wyżywienia, i będą go strzec.


text:
W ten sposób winna być przechowana żywność dla kraju na siedem lat głodu, które przyjdą na Egipt, aby kraj nie wyginął z głodu".


text:
Faraon w ten sposób powiedział do swych dworzan: "Czyż znajdzie się mąż taki jak ten, który by miał w sobie ducha Bożego?"


text:
Potem powiedział faraon do Józefa: ,Ponieważ Bóg pouczył cię o tym wszystkim, dlatego nie ma mądrzejszego i roztropniejszego od ciebie.


text:
Ty będziesz przeto [przełożonym] nad domem moim, a na mój rozkaz złoży ci hołd cały mój lud. Przewyższę cię jedynie ja sam przez mój tron".


text:
Wtedy zdjął faraon pierścień ze swej ręki i włożył go na rękę Józefa, i kazał go przybrać w bisiory i włożyć na jego szyję łańcuch złoty.


text:
I kazał mu zasiąść na najlepszy rydwan, jaki miał po swoim [rydwanie], i polecił wołać przed nim: "Abrek". W ten sposób został [Józef] ustanowiony przełożonym nad całą ziemią egipską.


text:
Potem powiedział faraon do Józefa: ,Ja jestem faraonem, ale bez twego pozwolenia nikt nie podniesie ani ręki, ani nogi w całej tej ziemi egipskiej".


text:
Faraon nadał też Józefowi imię Safenat-Paneach. I dał mu za żonę Asenat, córkę Potifera, kapłana z On. Wtedy to Józef zaczął objeżdżać całą ziemię egipską.


text:
Józef miał trzydzieści lat, gdy stanął przed faraonem, królem Egiptu. Wyszedłszy Józef od faraona zwiedził całą ziemią egipską.


text:
Gromadził przeto żywność przez siedem lat pomyślnych, jakie miała ziemia egipska, i składał żywność w miastach, gromadząc w każdym mieście żywność z pól okolicznych.


text:
Józef nagromadził tyle zboża, ile jest piasku w morzu, aż przestano je zliczać, gdyż było bez liczby.


text:
Przed nadejściem lat głodu urodziło się Józefowi dwóch synów, których mu porodziła Asenat, córka Potifera, kapłana z On.


text:
Józef nadał starszemu imię Manasses: "Gdyż Bóg pozwolił mi zapomnieć o moim nieszczęściu i o wszystkim w domu ojca mojego".


text:
wówczas nadeszło siedem lat głodu, jak to zapowiedział Józef. I był głód na całej ziemi, ale w całej ziemi egipskiej był chleb.


text:
Gdy potem w całej ziemi egipskiej nastał głód, wówczas wołał lud do faraona o chleb, a faraon mówił do całego Egiptu: "Idźcie do Józefa, a co wam powie, to czyńcie".


text:
Głód ogarnął całą ziemię, i otwarł Józef wszystkie spichrze, sprzedając zboże Egipcjanom, w miarę jak głód wzrastał w ziemi egipskiej.


text:
Przychodzili ludzie z całej ziemi do Egiptu, aby kupować zboże od Józefa, gdyż wzmagał się głód na całej ziemi.


text:
Gdy Jakub dowiedział się, że jest zboże w Egipcie, powiedział do synów swoich: "Czego wypatrujecie?"


text:
Potem powiedział: ,Słyszałem, że jest zboże w Egipcie. Jedźcież tam i zakupcie zboża dla nas, abyśmy żyli, a nie pomarli".


text:
Nie posłał zaś Jakub Beniamina, brata Józefa, z innymi jego braćmi, gdyż myślał sobie: ,Może mu się przydarzyć jakieś nieszczęście".


text:
Przybyli tedy synowie Izraela po zakup zboża razem z innymi, gdyż głód srożył się w ziemi kananejskiej.


text:
Józef rządził krajem [egipskim] i sprzedawał zboże wszystkim mieszkańcom tego kraju. Gdy także przybyli bracia Józefa, padli przed nim twarzą na ziemię.


text:
Józef, zobaczywszy braci swoich, poznał ich, ale sam nie dał się im poznać. Zapytał ich surowo: "Skąd przybywacie?" Oni odpowiedzieli: "Z ziemi kananejskiej po zakup zboża".


text:
Wtedy Józef przypomniał sobie sny, jakie miał o nich, i rzekł do nich: "Jesteście szpiegami. Przybyliście po to, aby wypatrzyć tajemnice kraju".


text:
Wszyscy jesteśmy synami tego samego męża i jesteśmy uczciwymi ludźmi. Twoi słudzy nie są szpiegami".


text:
Na to rzekli: "Twoi słudzy byli dwunastoma braćmi. Byliśmy synami jednego męża z Kanaanu, najmłodszy pozostał przy ojcu, a jednego już nie ma".


text:
Oto próba, jakiej się was podda. Na życie faraona! Nie wyjedziecie stąd, aż przyjedzie tu wasz brat najmłodszy.


text:
Wyślijcie przeto jednego z was, aby przywiózł brata waszego, a was wtrącę do więzienia. W ten sposób wyjaśni się, czy zawierały prawdę wasze słowa. A jeśli nie, to na życie faraona [przysięgam], jesteście szpiegami".


text:
Po trzech dniach w ten znów sposób powiedział Józef do nich: ,Uczyńcie to, a pozostaniecie przy życiu. Boję się Boga.


text:
Jeśli jesteście uczciwi, to jeden z was pozostanie w więzieniu, a wy zabierzcie zboże, aby zapobiec głodowi waszych rodzin.


text:
Potem przywiedźcie do mnie najmłodszego brata, aby się okazało, że zawierały prawdę wasze słowa. Nie umrzecie, jeśli to uczynicie".


text:
Wtedy zaczęli mówić jeden do drugiego: ,Zaiste, wyrządziliśmy krzywdę naszemu bratu, gdyż patrząc na jego utrapienie, gdy wołał o litość, nie wysłuchaliśmy go".


text:
Wtedy Ruben tak się odezwał: "Czyż nie mówiłem wam, aby nie popełniać tej zbrodni przeciw temu młodzieńcowi? Lecz nie chcieliście mnie słuchać. Teraz domaga się zapłaty jego krew".


text:
[Józef] oddalił się od nich i wypłakał się, później zaś, powróciwszy do nich, rozmawiał z nimi. A wziąwszy Symeona spośród nich, kazał go związać na ich oczach.


text:
Następnie Józef rozkazał, aby napełniono zbożem ich wory, aby włożono do wora każdego z nich pieniądze i aby dano im na drogę żywność. I wykonano ten rozkaz.


text:
Gdy jeden z nich otworzył w gospodzie swój wór, ażeby dać pożywienie swojemu osłu, ujrzał pieniądze swe na wierzchu wora [ze zbożem].


text:
Powiedział wtedy do braci swoich: "Zwrócono mi moje pieniądze. Oto znajdują się one w moim worze ze zbożem". Wówczas przestało im bić serce, gdyż tak się przerazili. Mówili zaś do siebie: "Oto, co nam uczynił Bóg".


text:
Po powrocie do swego ojca Jakuba, do ziemi Kanaan, opowiedzieli wszystko, co się im przydarzyło, mówiąc mu:


text:
Było nas dwunastu braci, synów naszego ojca, jednego nie ma, a najmłodszy jest obecnie przy ojcu w ziemi Kanaan.


text:
Wtedy odpowiedział nam człowiek, który jest rządcą tego kraju: "Przez to poznam, że jesteście uczciwi: Zostawcie jednego brata waszego u mnie, a sami jedźcie, zabierając z sobą zboże potrzebne do ochrony przed głodem rodzin waszych.


text:
Przyprowadźcie zaś do mnie najmłodszego brata, abym poznał, że nie jesteście szpiegami, ale uczciwymi ludźmi. Wtedy uwolnią waszego brata i wrócicie do waszej ziemi"".


text:
Gdy zaczęli opróżniać swe wory, każdy znalazł w worze swoim sakiewkę z pieniędzmi. Gdy zaś ujrzeli oni i ich ojciec swoje sakiewki, przerazili się bardzo.


text:
Powiedział do nich wtedy Jakub, ich ojciec: "Pozbawiacie mię dzieci. Józefa już nie ma, nie ma też i Symeona, a teraz pragniecie zabrać Beniamina. Tak to spadają na mnie wszystkie te sprawy".


text:
Ruben powiedział wtedy do swego ojca: "Możesz kazać zabić obu moich synów, jeśli nie przywiozę go tobie. Oddaj go w moje ręce, a ja go wrócę tobie".


text:
Odpowiedział [Jakub]: "Nie może pojechać syn mój z wami, ponieważ brat jego nie żyje i on sam pozostał przy życiu. Gdyby jego spotkało nieszczęście w czasie podróży, na którą się wybieracie, to sprawicie, że ja, starzec, wstąpię w smutku do grobu".


text:
A gdy wyczerpały się zapasy zboża, które przywieźli z Egiptu, rzekł do nich ich ojciec: "Jedźcie jeszcze raz i zakupcie trochę żywności".


text:
Wtedy tak odezwał się Juda: "Ten mąż oświadczył nam surowo i uroczyście: "Nie będziecie mogli oglądać mojego oblicza bez waszego brata".


text:
Jeśli zaś nie jesteś gotów wysłać, to nie możemy jechać, ponieważ ten mąż powiedział do nas: "Nie będziecie mogli oglądać mojego oblicza bez waszego brata"".


text:
Powiedzieli mu: "Sam ten mąż dopytywał się dokładnie o nas, o rodziny nasze, pytając: "Czy żyje jeszcze ojciec wasz? Czy macie brata?" Dawaliśmy zaś odpowiedzi na jego pytania. Bo czyż mogliśmy przypuszczać, że powie: "Przywiedźcie z sobą brata waszego"".


text:
Potem powtórnie rzekł Juda do swego ojca Izraela: "Poślij ze mną młodzieńca tego, a zaraz pojedziemy, abyśmy uratowali życie i nie pomarli my, ty oraz nasze dzieci.


text:
Ja ręczę za niego. Ode mnie możesz domagać się odpowiedzialności. Jeśli nie przywiózłbym go do ciebie z powrotem i nie stawił go przed twoim obliczem, to gotów jestem być obwiniony przez całe moje życie.


text:
Wówczas powiedział do nich ich ojciec Izrael: "Jeśli się tak sprawa przedstawia, uczyńcie w ten sposób: Zabierzcie do worów waszych najcenniejsze płody tej ziemi. Zanieście w darze temu człowiekowi trochę wonnej żywicy, trochę miodu, balsamu, gumy pachnącej, owoców i migdałów.


text:
Weźcie z sobą podwójną sumę pieniędzy, zabierając z sobą także i te pieniądze, jakie włożono na wierzch do worów waszych; być może, była to pomyłka.


text:
Bóg wszechmogący niechaj dopomoże wam znaleźć łaskawość u tego męża, aby wam pozwolił powrócić z bratem waszym i Beniaminem, a ja pozostanę zupełnie pozbawiony dzieci".


text:
Wzięli tedy mężowie dary i podwójną sumę pieniędzy, oraz Beniamina i śpiesznie pojechali do Egiptu, i stanęli przed obliczem Józefa.


text:
Gdy Józef zobaczył, że Beniamin był z nimi, powiedział do przełożonego nad swoim domem: "Wprowadź tych mężów do mojego domu, każ zabić jakąś zwierzynę i przygotować ją, gdyż ci mężowie spożyją ze mną posiłek w południe".


text:
Przerazili się wielce ci mężowie, gdy ich wprowadzono do domu Józefa i mówili [do siebie]: ,Zapewne z powodu pieniędzy, jakie włożono do naszych worów poprzednim razem, teraz nas prowadzą. Rzucą się na nas i napadną na nas, aby wziąć nas do niewoli razem z naszym dobytkiem".


text:
Gdyśmy przybyli do gospody i otwarli nasze wory, każdy z nas znalazł pieniądze na wierzchu naszego wora. A były to nasze pieniądze, dobrze odważone, i przynieśliśmy je z powrotem z sobą.


text:
I przynieśliśmy również z sobą i inne pieniądze, aby zakupić pożywienia. My nie wiemy, kto nam pieniądze włożył do naszych worów".


text:
On zaś rzekł: "Bądźcie spokojni, nie lękajcie się, to Bóg wasz, Bóg ojca waszego dał wam skarb do worów waszych. Wasze pieniądze wróciły do mnie". Potem kazał przywieść do nich Symeona.


text:
Wprowadził zaś ten mąż [przybyłych] mężów do domu Józefa i dał im wody, aby obmyli nogi swoje, następnie dał też paszę dla ich osłów.


text:
Oni zaś przygotowali podarki, oczekując przybycia Józefa w południe, gdyż dowiedzieli się, że mieli razem z nim spożyć posiłek.


text:
Gdy Józef wrócił do domu, złożyli mu swe podarki, jakie mieli w swych rękach, i upadli przed nim na ziemię.


text:
On pytał o zdrowie, a potem rzekł: "Czy zdrowy jest wasz stary ojciec, o którym wspominaliście mi? Czy jeszcze żyje?"


text:
Oni odrzekli: "Twój sługa, nasz ojciec, cieszy się dobrym zdrowiem i dotąd żyje". Potem poklękali i rzucili się [na ziemię].


text:
Podniósł swe oczy [Józef] i ujrzał Beniamina, swego brata, syna swej matki. I powiedział: "Czy to brat wasz najmłodszy, o którym wspominaliście mi?" Potem powiedział: "Oby Bóg otaczał cię swoją łaską, mój synu".


text:
Przerwał nagle rozmowę Józef, gdyż się wzruszyło serce jego na widok brata. Zaczynając zaś łzy ronić, poszedł do swego pokoju i tam się wypłakał.


text:
I podano dla niego osobno, a osobno dla nich, również osobno dla Egipcjan, którzy jedli z nim. Egipcjanie bowiem nie mogą jeść razem z Hebrajczykami, albowiem byłoby to wstrętem dla Egipcjan.


text:
Usiedli zaś naprzeciw niego pierworodny na podstawie prawa pierworodztwa, najmłodszy na podstawie znów swej młodości, a patrząc jeden na drugiego, zdumieli się ci mężowie.


text:
Potem kazał im zanieść dania, które były przed nim. Danie dla Beniamina było pięć razy większe od dań innych [jego braci]. Ucztowali wtedy i pili z nim.


text:
Później [Józef] dał rozkaz przełożonemu domu swego: "Napełnij wory tych mężów żywnością, ile jej tylko zdołają zabrać, i włóż każdemu na wierzch jego wora pieniądze.


text:
Mój zaś puchar, srebrny puchar, włóż na wierzch wora najmłodszego [z tych mężów] razem z pieniędzmi za zboże". I uczynił według poleceń Józefa.


text:
Po ich wyjściu z miasta, gdy nie odjechali jeszcze daleko, rzekł Józef do przełożonego swego domu: "Wstań, biegnij za tymi mężami, a gdy ich dobiegniesz, powiedz" im: "Dlaczego oddajecie mi złem za dobro.


text:
Dlaczego skradliście mi srebrny puchar, z którego mój pan pije i dokonuje wróżby. Czyniąc to, postąpiliście niegodziwie"".


text:
Oni mu odrzekli: ,.Dlaczego pan mówi w ten sposób. Dalekie to jest od nas, sług twoich, byśmy mieli dokonać takiego czynu.


text:
Wszak pieniądze, które znaleźliśmy w naszych worach, przywieźliśmy do ciebie z ziemi Kanaan. Jakżeż przeto moglibyśmy się dopuścić kradzieży złota albo srebra z domu swego pana.


text:
Ten przeto z twoich sług, u którego odnajdzie się ta rzecz, poniesie śmierć, a my staniemy się niewolnikami pana".


text:
I odpowiedział: "Dobrze, stanie się według waszych słów. Jedynie ten, u którego znajdzie się [puchar], stanie się moim niewolnikiem, wy zaś wszyscy nie poniesiecie kary".


text:
On zaś przeszukiwał [wory], zaczynając od najstarszego z nich, a kończąc na najmłodszym. I znalazł wreszcie puchar w worze Beniamina.


text:
Juda i jego bracia weszli do domu Józefa. Ten tu jeszcze przebywał. I padli wszyscy przed nim na twarz.


text:
I powiedział do nich Józef: "Coście uczynili, czy nie wiecie, że taki człowiek jak ja zna się na wróżbie?"


text:
Wówczas Juda powiedział: "Cóż powiemy, mój panie? Cóż powiemy, aby się usprawiedliwić. To Bóg dopatrzył się winy u sług twoich. I oto będziemy wszyscy niewolnikami naszego pana. My i ten, u którego znaleziono puchar".


text:
Lecz ten rzekł: "Dalekie jest to ode mnie, abym miał tak postąpić. Jedynie ten, u którego znaleziono puchar, będzie moim niewolnikiem. Wy zaś wszyscy wracajcie w pokoju do waszego ojca".


text:
Wówczas Juda zbliżył się do niego: "Pozwól, panie, że sługa twój powie słowo do uszu mojego pana. I niech się nie zapala gniew twój przeciw słudze twemu, aczkolwiek jesteś naprawdę jako faraon.


text:
Powiedzieliśmy panu: "Mamy ojca staruszka i najmłodszego brata, który urodził się w jego starości. Brat zaś jego umarł, toteż pozostał on sam jeden po tej samej matce i dlatego jest ulubieńcem swojego ojca".


text:
Odpowiedzieliśmy panu mojemu, iż nie może chłopiec opuścić ojca swojego, gdyż jeśliby opuścił swojego ojca, ten umarłby niechybnie.


text:
Wtedy to powiedziałeś do swych sług: "Jeśli nie przyjedzie z wami wasz najmłodszy brat, nie ujrzycie więcej mojego oblicza".


text:
Jeśli weźmiecie mi i tego, i spotka go nieszczęście, spowodujecie, że ja, starzec, zejdę ze smutkiem do grobu".


text:
Jeślibym teraz powrócił do twojego sługi, naszego ojca, a nie byłoby wśród nas młodzieńca, z którego duszą jest złączona jego dusza,


text:
i nie widziałby go z nami, umrze niechybnie. Twoi zaś słudzy spowodują, że starzec, sługa twój, zejdzie ze smutkiem do grobu.


text:
Ponieważ ja, sługa twój, poręczyłem za tego młodzieńca u mojego ojca, mówiąc: Jeśli nie przywiozę go do ciebie z powrotem, to będę winny na zawsze wobec mojego ojca.


text:
Dlatego teraz, ja, twój sługa, chcę być niewolnikiem mojego pana, aby młodzieniec mógł wrócić ze swoimi braćmi.


text:
Jakże bowiem mógłbym przybyć do mojego ojca, gdyby młodzieńca nie było ze mną. Czyż mógłbym patrzeć na nieszczęście, jakie spotkało mojego ojca?"


text:
Wtedy Józef, nie mogąc się opanować wobec stojących około niego, zawołał: "Wyjdźcie stąd wszyscy!" A gdy już nie było nikogo, Józef dał się poznać swym braciom.


text:
Później wybuchnął tak głośnym płaczem, że słyszeli go nawet nie tylko Egipcjanie, ale i domownicy faraona.


text:
Józef rzekł do braci: "Ja jestem Józef. Czy żyje jeszcze ojciec mój?" A bracia jego nie mogli dać mu odpowiedzi, gdyż się przerazili jego widokiem.


text:
Józef rzekł do swych braci: "Zbliżcie się do mnie". A gdy się przybliżyli, rzekł: ,Ja jestem Józef, brat wasz, któregoście sprzedali Egipcjanom.


text:
Teraz jednak nie smućcie się. Niech zniknie gniew w oczach waszych, że sprzedaliście mię tutaj. Dla zachowania was przy życiu posłał mnie Bóg przed wami.


text:
Przeto Bóg mię wysłał przed wami, gdyż chciał was uczynić tą resztą, która by się zachowała przy życiu na ziemi dla wielkiego wybawienia.


text:
Przeto nie wy, ale Bóg wysłał mię tutaj, abym się stał ojcem faraona, rządcą całego jego domu i kraju egipskiego.


text:
Spiesznie wracajcie do mojego ojca i powiedzcie mu: "Bóg ustanowił mię rządcą całego kraju. Bezzwłocznie przyjeżdżaj do mnie.


text:
Zamieszkasz w ziemi Gessen, w pobliżu mnie, ty sam, twoje dzieci, wnuki, twoje trzody, twoje bydło oraz wszystko, co posiadasz.


text:
Tam cię będę żywił [bo jeszcze pięć lat będzie trwał głód], abyś nie zubożał ani ty, ani twój dom, ani żadna rzecz, która przynależy do ciebie".


text:
Opowiedzcie też ojcu mojemu o wszelkiej chwale, jakiej zażywam w Egipcie, i o wszystkim, coście widzieli, i spiesznie przywiedźcie ojca mojego tutaj".


text:
Wieść rozeszła się po domu faraona i mówiono: "Bracia Józefa przyjechali". I sprawiła ona radość faraonowi i jego sługom.


text:
Faraon rzekł do Józefa: "Powiedz braciom twoim: "Uczyńcie tak: Objuczcie zwierzęta wasze i jedźcie do ziemi Kanaan.


text:
I zabierzcie ojca waszego i rodziny wasze, i przyjeżdżajcie do mnie, a dam wam dobrą ziemię w Egipcie, i będziecie się żywić płodami tej ziemi".


text:
A ty daj im takie zlecenie: "Uczyńcie tak: Weźcie sobie z egipskiego kraju wozy dla dzieci waszych i dla żon waszych. Zabierzcie ojca waszego i przybywajcie.


text:
Oczy zaś wasze niech nie żałują sprzętów, gdyż wszystko, co jest najlepsze w egipskim kraju, będzie należało do was"".


text:
I uczynili tak synowie. Izraela. Józef dał im wozy według zlecenia faraona i dał im też żywność na drogę.


text:
Ponadto każdemu z nich dał odświętne ubranie, a Beniaminowi dał trzysta sykli srebrnych i pięć odświętnych ubrań.


text:
Dla ojca swego posłał dziesięć osłów objuczonych najlepszymi płodami Egiptu i dziesięć oślic objuczonych zbożem, chlebem i żywnością na drogę dla ojca.


text:
I oznajmili mu: "Józef żyje i rządzi całym krajem egipskim". Serce jego pozostawało nieczułe, gdyż im nie chciał wierzyć.


text:
Gdy mu jednak powtórzyli wszystkie słowa Józefa, jakie do nich wypowiedział, i gdy mu pokazali wozy, jakie Józef przysłał dla przewiezienia go, ożył powoli Jakub, ich ojciec.


text:
Izrael wyruszył z tym wszystkim, co posiadał, i przybył do Beerseby, gdzie złożył ofiary Bogu swojego ojca Izaaka.


text:
I znów rzekł do niego: "Jestem Bogiem twojego ojca, nie bój się jechać do Egiptu, gdyż tam uczynię cię wielkim ludem.


text:
Potem opuścił Jakub Beersebę, a synowie Izraela powieźli Jakuba, ojca swojego, z dziećmi swoimi i żonami swoimi, na wozach przysłanych przez faraona dla ich przewiezienia.


text:
Zabrali z sobą bydło swoje i wszelkie swoje mienie, jakie nabyli w ziemi Kanaan. Tak wybrali się do Egiptu Jakub i cała jego rodzina z nim.


text:
Jego synowie i synowie jego synów, jego córki i córki jego córek, i całe potomstwo jego wybrało się z nim do Egiptu.


text:
A takie są imiona synów Izraela, którzy przybyli do Egiptu, a mianowicie Jakuba i jego synów: Ruben, najstarszy syn Jakuba.


text:
Synowie Judy: Her, Onan, Sela, Fares i Zarach. Her i Onan umarli w ziemi Kanaan. Synami Faresa byli: Hesron i Hamul.


text:
Oto synowie Lii, których urodziła Jakubowi w Paddan-Aram wraz z Dyną, córką jego. Wszystkich jego synów i jego córek było trzydzieści trzy osoby.


text:
Tacy są synowie Zilpy, którą podarował Laban Lii, swej córce. Zrodziła ona Jakubowi szesnaście osób.


text:
I urodzili się Józefowi synowie w kraju egipskim, synowie, których zrodziła mu Asenat, córka Potifera, kapłana z On: Manasses i Efraim.


text:
Tacy są synowie Bilhy, którą podarował Laban Racheli, swej córce. Zrodziła ona Jakubowi siedem osób.


text:
Wszystkich osób, które przybyły do Egiptu z Jakubem i były jego potomstwem, nie licząc żon synów Jakuba, było sześćdziesięciu sześciu mężczyzn.


text:
A synów Józefa, którzy mu się urodzili w Egipcie, było dwóch. Wszystkich tedy osób z rodziny przybyłych do Egiptu było siedemdziesiąt osób.


text:
A Judę posłał [Jakub] przed sobą do Józefa, aby mu wskazał [drogę] do Gessen. A potem przybyli do ziemi Gessen.


text:
A Józef zaprzągł swój rydwan i wyjechał na powitanie swojego ojca Izraela w Gessen. A gdy mu się ukazał, rzucił się na szyję jego i płakał długo na jego szyi.


text:
Józef rzekł do braci swoich i do domu swojego ojca: "Pójdę, doniosę faraonowi i powiem mu: "Moi bracia i rodzina mojego ojca, która mieszkała w Kanaanie, przybyli do mnie.


text:
Gdy was wezwie faraon i zapyta: "Jakie jest wasze zajęcie?" powiecie: "Twoi słudzy byli hodowcami bydła od młodości aż dotąd. Takimi my jesteśmy, i takimi byli ojcowie nasi".


text:
A [powiecie tak], abyście mogli mieszkać w ziemi Gessen, gdyż obrzydzeniem dla Egipcjan są wszyscy pasterze trzód".


text:
Józef, przyszedłszy powiadomić faraona, powiedział: "Ojciec mój i bracia moi z trzodami swoimi, bydłem swoim oraz z tym, co posiadają, przybyli z ziemi Kanaan i są w ziemi Gessen".


text:
Faraon rzekł do braci: ,Jakie wasze zatrudnienie?" Oni zaś rzekli faraonowi: "Twoi słudzy są pasterzami trzody. Tym my jesteśmy, czym byli i nasi ojcowie".


text:
I powiedzieli jeszcze faraonowi: "Przybyliśmy na pobyt w tym kraju, gdyż nie ma [u nas] paszy dla trzody sług twoich, bo jest ciężki głód w ziemi Kanaan. A teraz chcieliby słudzy twoi zamieszkać w Gessen".


text:
Kraj Egiptu masz do dyspozycji i w najlepszej części [kraju] osadź ojca twego i braci twoich. Niech zamieszkają w ziemi Gessen, a jeśli wiesz, że są między nimi ludzie dzielni, to ich ustanów nadzorcami trzody mojej".


text:
A Jakub odpowiedział faraonowi: "Czas mojego pielgrzymowania wynosi sto trzydzieści lat. Krótkie i smutne były lata mojego życia i nie osiągnęły jeszcze lat życia ojców moich i długości ich pielgrzymowania".


text:
Józef osiedlił przeto ojca swojego i braci swoich, dając im na własność ziemię Ramzes, najlepszą część w kraju egipskim, jak to polecił uczynić faraon.


text:
Józef zaopatrywał ojca swojego i braci swoich oraz cały dom ojca swojego w chleb stosownie do liczby dzieci.


text:
Nie było chleba na całej ziemi i głód był dotkliwy. I kraj egipski, i cała ziemia Kanaan były dotknięte głodem.


text:
Wówczas to Józef pozbierał za sprzedane zboże wszelkie pieniądze, jakie były w kraju egipskim i w ziemi kananejskiej i złożył je w skarbcu faraona.


text:
Gdy zaś zabrakło pieniędzy w kraju egipskim i w ziemi kananejskiej, wówczas przychodzili wszyscy Egipcjanie i mówili: "Daj nam chleba, dlaczego mamy ginąć przed tobą z braku pieniędzy".


text:
Odpowiedział Józef: "Oddajcie mi swoje trzody, a ja dam wam w zamian chleb, choć nie macie pieniędzy".


text:
I przyprowadzili swoje trzody do Józefa, a Józef dawał im chleb w zamian za konie, trzodę, bydło i osły.


text:
Po skończeniu zaś tego roku przychodzili do niego i roku następnego i mówili: "Nie jest tajne naszemu panu, że wyczerpały się nasze pieniądze, a bydło [przeszło] do naszego pana. Mamy jeszcze dla ciebie samych siebie i ziemię naszą.


text:
Dlaczego mamy ginąć przed tobą my i nasze ziemie. Kup tedy nas i nasze ziemie za chleb i będziemy zarówno my, jak i nasze ziemie niewolnikami faraona. Daj nam zboża, abyśmy mogli zachować się przy życiu i nie umrzeć i aby ziemia nie zamieniła się w pustynię".


text:
Tak to Józef nabył wszystką ziemię egipską dla faraona, gdyż Egipcjanie sprzedawali swe pola, ponieważ głód zmusił ich do tego. Cała tedy ziemia [egipska] przeszła na własność faraona.


text:
Jedynie ziemi przynależnej do kapłanów nie nabył [Józef], gdyż faraon dał przywilej kapłanom, żeby się żywili na podstawie tego przywileju, jaki otrzymali od faraona. Toteż nie sprzedali swoich posiadłości.


text:
Józef mówił do ludu: "Oto nabyłem was dzisiaj i waszą ziemią dla faraona. Oto jest zboże na zasiew. Zasiejcie je w ziemię.


text:
Gdy nadejdzie czas żniwa, dajcie piątą część faraonowi, a cztery części będą dla was na obsianie pola, na pożywienie dla was oraz tych, którzy są w domach waszych, oraz na pożywienie waszych dzieci".


text:
I odrzekli mu: "Ocaliłeś nasze życie, gdyż znaleźliśmy łaskę w oczach naszego pana. Zostaniemy [chętnie] niewolnikami faraona".


text:
A Józef ustanowił prawo, które trwa aż po obecny dzień w kraju egipskim, że [daje się] faraonowi piątą część. Jedynie bowiem ziemia kapłańska nie jest własnością faraona.


text:
A Izrael mieszkał w kraju egipskim, w ziemi Gessen. I wzięli ją w posiadanie, rozmnożyli się i stali się bardzo liczni.


text:
Jakub żył siedemnaście lat w kraju egipskim, a długość życia Jakuba wynosiła sto czterdzieści siedem lat.


text:
A Izrael był bliski śmierci, wezwał swego syna Józefa i powiedział do niego: "Jeśli znalazłem łaskę w oczach twoich, połóż rękę swoją pod biodro moje i oświadcz mi życzliwość i wierność, że mnie nie pochowasz w Egipcie.


text:
Lecz jeśli zasnę z moimi ojcami, przeniesiesz mnie do Kanaanu i pochowasz mnie w ich grobie". I rzekł [Józef]: "Uczynię według słowa twego".


text:
A [Izrael] rzekł: "Przysięgnij mi!" I przysiągł mu, a Izrael rzucił się twarzą na wezgłowie swego łoża.


text:
Potem zdarzyło się, że doniesiono Józefowi: "Oto ojciec twój jest chory". I przywiódł z sobą dwóch synów, Manassesa i Efraima.


text:
Oznajmiono Jakubowi i powiedziano mu: "Oto syn twój przybył do ciebie". Izrael zebrawszy swe siły usiadł na łożu.


text:
Jakub powiedział do Józefa: "Bóg Wszechmocny ukazał mi się w Luz, w ziemi Kanaan i pobłogosławił mi,


text:
i powiedział do mnie: "Oto ja cię uczynię płodnym i rozmnożę, i uczynię cię licznym narodem, i dam ten kraj potomstwu twemu na wiekuistą własność".


text:
A teraz obaj twoi synowie, zrodzeni w Egipcie przed moim tu przyjściem, moimi będą. Tak Efraim i Manasses, jak i Ruben czy Symeon, moimi będą.


text:
Te zaś dzieci, które ci się urodziły po nich, będą twoimi i zwać się będą imionami swych braci w ich dziedzictwie.


text:
Co do mnie, gdy wracałem z Paddan, Rachela umarła w ziemi Kanaan przy drodze do Efraty. I tam złożyłem ją przy drodze do Efraty, tj. w Betlejem".


text:
A Józef rzekł ojcu: "To są moi synowie, których dał mi tu Bóg". Wówczas powiedział [Jakub]: "Przybliż ich do mnie, proszą cię, abym im mógł pobłogosławić".


text:
A oczy Izraela osłabiły sie z powodu starości tak bardzo, iż nie mógł już dobrze widzieć. Józef tedy zbliżył ich do niego, a on ich ucałował i uściskał.


text:
Izrael rzekł potem do Józefa: "Nie sądziłem, abym cię miał jeszcze widzieć, a oto teraz Bóg pozwala mi oglądać także twoje potomstwo".


text:
Później Józef wziął obu: Efraima po swej prawicy, czyli po lewicy Izraela, a Manassesa po swej lewicy, czyli po prawicy Izraela, zbliżając ich do niego.


text:
Izrael wyciągnął swą rękę prawą i umieścił ją na głowie Efraima, który był młodszym, i umieścił swą lewą rękę na głowie Manassesa, krzyżując swoje ręce, choć Manasses był starszy.


text:
Potem pobłogosławił ich, mówiąc: "Boże, przed którym chodzili nasi ojcowie Abraham i Izaak, Boże, któryś był moim pasterzem od urodzenia aż po dzień obecny,


text:
Aniele, któryś mnie uchronił od wszelkiego złego, pobłogosław tych młodzieńców. Niech będą nazwani moim imieniem jako i imieniem moich ojców Abrahama i Izaaka, i oby się stali licznymi i rozmnożyli się pośrodku tego kraju".


text:
Józef widząc, że ojciec jego położył swą prawą rękę na głowie Efraima, co się mu nie podobało, wziął tedy rękę ojca swego, aby ją podnieść z głowy Efraima na głowę Manassesa.


text:
Józef rzekł do swego ojca: "Nie tak, mój ojcze, gdyż ten jest pierworodny, połóż przeto swą prawą rękę na jego głowie".


text:
Jednakże ojciec sprzeciwił się temu, mówiąc: "Ja wiem, mój synu, ja wiem dobrze, on także stanie się pokoleniem i stanie się potężny, ale brat jego młodszy stanie się potężniejszym od niego, a potomstwo jego stanie się pokoleniem jeszcze liczniejszym".


text:
A błogosławiąc ich wówczas, mówił: "Przez was Izrael będzie się błogosławił: "Oby Bóg uczynił ci jako Efraimowi i jako Manassesowi"". Tak to postawił Efraima przed Manassesem.


text:
Później Izrael rzekł do Józefa: "Oto ja już wnet umrę. Bóg będzie z wami i On wam dopomoże powrócić do kraju waszych ojców.


text:
Tobie zaś dam [wówczas] więcej niż braciom twoim, okolicę górzystą, którą zabiorę z ręki Amorejczyka mieczem moim i łukiem moim".


text:
Jakub, wezwawszy swych synów, powiedział: "Zbliżcie się, a opowiem wam, co się wam przydarzy w ostatnich czasach.


text:
Ruben, tyś moim pierworodnym, siłą moją i pierwociną mojej mocy, wybijający się godnością i odznaczający siłą.


text:
Kipisz, jak woda, nie wywyższysz się, gdyż wszedłeś do łoża ojca swego, znieważyłeś moje łoże przez swe wejście doń.


text:
Dusza moja nie będzie uczestniczyła w ich zebraniach, serce zaś moje nie przyłączy się do ich zgromadzeń, gdyż w gniewie swoim pozabijali ludzi,


text:
Przeklęty jest ich gniew, gdyż jest gwałtowny, i ich szał, gdyż jest okrutny. Rozdzielę ich w Jakubie i rozproszę w Izraelu.


text:
Judo, ciebie wychwalać będą bracia twoi. Ręka twoja na karku twoich nieprzyjaciół, synowie ojca twego kłaniać się będą tobie.


text:
Juda jest szczenięciem lwa! Od łupu, synu mój, odszedłeś. Położył się, odpoczywa jak lew, i jako lwica. Któż go podrażni?


text:
Nie będzie odjęte berło od Judy, ani laska spośród nóg jego, dopóki nie nadejdzie Šîloh, który posłuch mieć będzie pośród narodów.


text:
Przywiąże osiołka do winnej latorośli, a źrebię oślicy do winnej gałązki. Wypierze w winie szaty swoje, a we krwi jagód winnych ubranie swoje.


text:
Zabulon zamieszka nad brzegami morza, i rozłoży się nad przystaniami okrętów, a granica jego aż do Sydonu.


text:
I ujrzał, że odpoczynek jest miły, a ziemia przyjemna, wyciągnął barki swe do dźwigania, i poddał się ciężarowi robotnika.


text:
Niech będzie Dan wężem na drodze, żmiją na ścieżce, co kąsa stopy konia, że pada jeździec z niego na plecy.


text:
Józef jest gałązką urodzajną, gałązką urodzajną nad źródłami, gałęzie jego przechylają się poza mur.


text:
lecz ich łuk został złamany przez mocarza, a mięśnie ich ramion nadwyrężone przez ręce mocarza Jakuba, przez imię Skały Izraela.


text:
Dzięki Bogu ojca twego, który ci też pomoże, dzięki Bogu Wszechmocnemu, który ci pobłogosławi: błogosławieństwami niebios z góry, błogosławieństwami głębin morskich, błogosławieństwami piersi i żywota,


text:
błogosławieństwami kłosów i kwiatów, błogosławieństwami gór odwiecznych. Urodzaje pagórków wiecznych, niech one zstąpią na głowę Józefa, i na czoło księcia braci swoich.


text:
To są wszystkie dwanaście pokoleń Izraela. Oto, co powiedział im ojciec ich, gdy ich błogosławił, a błogosławił ich każdego oddzielnym błogosławieństwem.


text:
Później dał im zlecenie, mówiąc: "Chciałbym być przyłączony do moich przodków, pochowajcie mnie przeto przy ojcach moich, w grocie na polu Efrona Hetejczyka,


text:
w grocie znajdującej się na polu Makpela, naprzeciw Mamre, w ziemi Kanaan, na polu, które kupił Abraham od Efrona Hetejczyka na rodzinny grób.


text:
Tam pochowano Abrahama i Sarę, żonę jego, tam pochowano Izaaka i Rebekę, żonę jego, tam też pochowałem i Lię.


text:
Gdy Jakub skończył dawać synom zlecenia, złożył swe nogi na łożu i skonał, i został dołączon do ojców.


text:
Po upływie czterdziestu dni, gdyż tyle dni trwało namaszczenie, opłakiwali go Egipcjanie przez dni siedemdziesiąt.


text:
Gdy przeminęły dni żałoby po nim, rzekł Józef w ten sposób do domowników faraona: ,Jeśli znalazłem łaskę w waszych oczach, to powiedzcie tak do uszu faraona:


text:
"Ojciec mój powiedział w ten sposób, zaprzysięgając mnie: oto umieram, pochowaj mnie w grobie moim, który wykopałem w ziemi Kanaan". Chciałbym tedy pojechać [do Kanaanu] i pochować mojego ojca. Po wykonaniu tego zaraz powrócę".


text:
I pojechał Józef pochować swojego ojca, i pojechali z nim wszyscy słudzy faraona, starsi domu jego i wszyscy starsi ziemi egipskiej.


text:
Cały dom Józefa, bracia jego i dom ojca jego. Pozostały w ziemi Gessen jedynie dzieci, trzody i bydło.


text:
I przybyli do Goren Atad, który się znajduje po drugiej stronie Jordanu. Tutaj urządzili wielką i uroczystą lamentację, a [Józef] obchodził potem przez siedem dni żałobę po swoim ojcu.


text:
Mieszkający w tej okolicy Kananejczycy widzieli tę uroczystość żałobną w Goren Atad i mówili: "Uroczystość żałobna u Egipcjan". Przeto nazwano miejscowość tę Abel Misraim, a znajduje się ona po drugiej stronie Jordanu.


text:
Ponieśli go synowie jego do Kanaanu i pochowali w grocie Makpela, którą kupił Abraham wraz z polem od Efrona Hetejczyka na grób rodzinny, naprzeciw Mamre.


text:
Po złożeniu swego ojca do grobu powrócił Józef do Egiptu ze swoimi braćmi i ze wszystkimi, którzy pojechali z nim na pogrzeb swego ojca.


text:
Bracia Józefa widząc, że umarł ich ojciec, rzekli: "Na pewno Józef z nieprzyjaźnią odniesie się do nas i zechce postąpić z nami tak, jak my jemu uczyniliśmy".


text:
"Powiedzcie Józefowi: Daruj swoim braciom zbrodnię i grzech, jakich się dopuścili przeciw tobie". Teraz przeto daruj występek nam, którzy czcimy Boga ojca twego". A Józef rozpłakał się [gdy zwrócono się] doń z takimi słowami.


text:
Wyście zamierzali zło przeciwko mnie, a Bóg postanowił uczynić z tego dobro, aby dokonać tego, co się zdarzyło w tym dniu: zachować przy życiu liczny lud.


text:
Nie obawiajcie się, ja będę żywił was i wasze dzieci". Potem ich pocieszał i rozmawiał z nimi serdecznie.


text:
Widział zaś Józef u Efraima dzieci trzeciego pokolenia, dzieci Makira, syna Manassesa, [które] zrodziły się na kolanach Józefa.


text:
Potem rzekł Józef braciom swoim: "Umieram, ale nawiedzi was Bóg i wyprowadzi was z tego kraju do ziemi, którą obiecał pod przysięgą Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi".


text:
Józef zobowiązał wówczas braci pod przysięgą: "Gdy Bóg was nawiedzi, to zabierzcie stąd moje kości".


text:
Oto imiona synów Izraela, którzy razem z Jakubem przybyli do Egiptu. Każdy zaś przyszedł z swoją rodziną:


text:
A synowie Izraela rozradzali się, pomnażali się, potężnieli i umacniali się coraz bardziej, tak że napełnił się nimi cały kraj.


text:
Wydajmy przeciw niemu zarządzenie, ażeby się przestał rozmnażać. W wypadku bowiem wojny mógłby się połączyć z naszymi wrogami w walce przeciw nam, aby wyjść z tego kraju".


text:
Ustanowiono nad Izraelem przełożonych robót, aby go uciskali ciężkimi pracami. Budowano wówczas dla faraona miasta na składy: Pitom i Ramzes.


text:
Ale im więcej uciskano Izraela, tym bardziej rozmnażał się i rozrastał, co jeszcze potęgowało nienawiść do synów Izraela.


text:
i czynili im życie nieznośne przez uciążliwą pracę przy glinie i cegle oraz przez różne prace na polu. Do tych wszystkich prac przymuszano ich nielitościwie.


text:
I powiedział król Egiptu do położnych Hebrajczyków, z których jedna nazywała się Sifra, a druga Pua, mówiąc im:


text:
"Jeśli będziecie przy porodach niewiast hebrajskich, to patrzcie na płeć noworodka. Jeśli będzie chłopiec, to winniście go zabić, a jeśli dziewczynka, to zostawcie ją przy życiu".


text:
Lecz [położne] lękały się Boga i nie wykonały rozkazu króla Egiptu, pozostawiając przy życiu nowo narodzonych chłopców.


text:
I wezwał król Egiptu położne, mówiąc do nich: "Czemu tak czynicie i czemu pozostawiacie chłopców przy życiu?"


text:
One odpowiedziały faraonowi: "Niewiasty Hebrajczyków nie są podobne do niewiast Egipcjan. Zdrowe są one, toteż rodzą wcześniej, zanim zdoła przybyć do nich położna".


text:
Faraon wydał wtedy całemu narodowi rozkaz: "Wszystkich nowo narodzonych chłopców Hebrajczyków należy wyrzucić do rzeki, a pozostawić przy życiu dziewczęta".


text:
A nie mogąc ukrywać go dłużej, wzięła kosz z papirusu, powlekła go żywicą i smołą, a włożywszy weń dziecię, umieściła w sitowiu na brzegu rzeki.


text:
I zeszła ku rzece córka faraona, aby się wykąpać, a jej służebne przechadzały się nad brzegiem rzeki. Gdy spostrzegła kosz pośrodku sitowia, posłała służebną, aby go przyniosła.


text:
A otworzywszy [kosz], zobaczyła dzieciątko płaczące. Ulitowała się nad nim mówiąc: "Jest to mały Hebrajczyk".


text:
Siostra dziecięcia rzekła wtedy do córki faraona: "Chcesz, a pójdę poszukać wśród kobiet Hebrajczyków karmicielki, która by wykarmiła ci to dziecię?"


text:
Córka faraona tak jej powiedziała: "Weź to dziecię i wykarm je dla mnie, a ja dam tobie za to zapłatę". Wówczas niewiasta zabrała dziecię i wykarmiła je.


text:
Gdy chłopiec podrósł, zaprowadziła go do córki faraona, i był dla niej jak syn. Dała mu imię Mojżesz, mówiąc: "bo wydobyłam go z wody".


text:
Pewnego dnia Mojżesz, już dorosły, poszedł odwiedzić swych rodaków i zobaczył, jak ciężko pracują. Ujrzał też Egipcjanina katującego pewnego Hebrajczyka, jego rodaka.


text:
Rozejrzał się więc na wszystkie strony, a widząc, że nie ma nikogo, zabił Egipcjanina i ukrył go w piasku.


text:
I przyszedł znowu nazajutrz, gdy dwaj Hebrajczycy kłócili się z sobą. I rzekł do napastnika: "Czemu bijesz twego rodaka?"


text:
A ten mu odpowiedział: "Któż cię ustanowił naszym przełożonym i rozjemcą? Czy chcesz mię zabić, jak zabiłeś Egipcjanina?" Przeląkł się Mojżesz i pomyślał: "Z całą pewnością sprawa się ujawniła".


text:
Faraon usłyszał o tej sprawie i usiłował stracić Mojżesza. Uciekł tedy Mojżesz przed faraonem i udał się do kraju Madian, i zatrzymał się tam przy studni.


text:
A kapłan Madianitów miał siedem córek, i przyszły czerpać wodę i napełniły koryto, aby napoić trzodę swego ojca.


text:
Odpowiedziały: "Egipcjanin obronił nas przed pasterzami i naczerpał też wody dla nas i dla naszej trzody".


text:
Rzekł wówczas do córek: "A gdzie on jest, i czemu pozostawiłyście tego człowieka? Zawołajcie go, aby przyszedł pożywić się chlebem".


text:
Po długim czasie umarł król Egiptu. Synowie Izraela narzekali na swoją ciężką pracę i jęczeli, a narzekanie na ciężką pracę dochodziło do Boga.


text:
Gdy Mojżesz pasał owce teścia swego Jetry, kapłana Madianitów, zawiódł pewnego razu owce w głąb pustyni i przyszedł do góry Bożej Horeb.


text:
Wtedy ukazał mu się anioł Jahwe w płomieniu ognia w środku krzewu. I widział, jak krzew płonął ogniem, a nie spłonął od niego.


text:
Rzekł wtedy Mojżesz: "Zbliżę się, aby ujrzeć lepiej to dziwne zjawisko, dlaczego nie spala się krzew".


text:
Gdy zaś Jahwe ujrzał, że [Mojżesz] się zbliżał, aby [lepiej] mógł ujrzeć, zawołał doń Bóg: "Mojżeszu, Mojżeszu!" On zaś odpowiedział: "Oto jestem".


text:
Rzekł mu: "Nie zbliżaj się tu. Zdejm sandały z swoich nóg, gdyż miejsce, na którym stoisz, jest ziemią świętą".


text:
Powiedział jeszcze [Jahwe]: "Jam jest Bogiem ojca twego, Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba". Mojżesz zasłonił oblicze swe, bał się bowiem ujrzeć Boga.


text:
Jahwe mówił: "Dosyć napatrzyłem się udręce ludu mego w Egipcie i nasłuchałem się narzekań jego na ciemięzców, znam tedy dobrze jego uciemiężenie.


text:
Zstąpiłem, aby go wyrwać z jarzma egipskiego i wyprowadzić z tej ziemi do ziemi żyznej i przestronnej, do ziemi, która opływa mlekiem i miodem, na miejsce Kananejczyka, Hetyty, Amoryty, Ferezyjczyka, Chiwity i Jebuzyty.


text:
Teraz oto doszło wołanie synów Izraela do mnie, bo też naocznie przekonałem się o cierpieniach, jakie im zadają Egipcjanie.


text:
A Mojżesz odrzekł Bogu: "Kimże jestem, bym miał iść do faraona i wyprowadzić synów Izraela z Egiptu?"


text:
A On [Bóg] powiedział: "Ja będę z tobą. Znakiem zaś dla ciebie, że jesteś powołany, będzie to, że po wyprowadzeniu ludu tego z Egiptu oddasz pokłon Bogu na tej górze".


text:
Mojżesz zaś rzekł Bogu: "Oto pójdę do synów Izraela i powiem im: Bóg ojców naszych posłał mię do was. Lecz gdy oni mnie zapytają, jakie jest Jego imię, to cóż im mam powiedzieć?"


text:
Odpowiedział Bóg Mojżeszowi: "JESTEM, KTÓRY JESTEM". I dodał: "Tak powiesz synom Izraela: "Jam jest" posłał mię do was".


text:
Mówił dalej Bóg do Mojżesza: "Jahwe, Bóg ojców waszych, Bóg Abrahama, Bóg Izaaka i Bóg Jakuba przysłał mnie do was. To jest imię moje na wieki i to jest moje zawołanie na najdalsze pokolenia.


text:
Idź, a gdy zbierzesz starszych Izraela, powiesz im: Objawił mi się Bóg ojców waszych, Bóg Abrahama, Bóg Izaaka i Bóg Jakuba i powiedział: Nawiedziłem was i [ujrzałem], co wam uczyniono w Egipcie.


text:
Postanowiłem tedy wywieść was z ucisku w Egipcie i [zaprowadzić] do ziemi Kananejczyka, Hetyty, Amoryty, Ferezyjczyka, Chiwity i Jebuzyty, czyli do ziemi opływającej mlekiem i miodem.


text:
I usłuchają słów tych. I pójdziesz razem ze starszymi z Izraela do króla Egiptu i powiecie mu: Jahwe, Bóg Hebrajczyków, objawił się nam. Pozwól nam odbyć drogę trzech dni poprzez pustynię, abyśmy złożyli ofiary Bogu naszemu Jahwe.


text:
Ja zaś wiem dobrze, że król Egiptu nie pozwoli wam wyjść inaczej z Egiptu, jak tylko [zmuszony] ręką przemożną.


text:
Sprawię też, że Egipcjanie okażą życzliwość ludowi temu, tak iż nie pójdziecie z niczym, gdy będziecie wychodzić.


text:
Każda bowiem niewiasta poprosi od swej sąsiadki i od pani domu swego srebrnych i złotych naczyń oraz szat. Nałożycie to na synów i córki wasze i złupicie Egipcjan".


text:
Na to powiedział Mojżesz: "A jeśli nie uwierzą i nie usłuchają słów moich i powiedzą, że Jahwe nie ukazał mi się wcale?"


text:
Wtedy rozkazał: "Rzuć ją na ziemię". A on rzucił ją na ziemię, i zamieniła się w węża. Mojżesz zaś uciekał przed nim.


text:
Jahwe powiedział wtedy do Mojżesza: "Wyciągnij rękę swą i chwyć go za ogon". I wyciągnął swą rękę i uchwycił go, i stał się znów laską w ręku jego.


text:
"[Tak uczyń], aby uwierzyli, że ukazał się tobie Jahwe, Bóg ojców ich, Bóg Abrahama, Bóg Izaaka i Bóg Jakuba". .


text:
Ponownie rzekł doń Jahwe: "Włóż rękę swą w zanadrze twoje!" I włożył rękę w zanadrze swoje, a gdy ją wyjął, była pokryta trądem, "białym jak śnieg.


text:
I rzekł znów: "Włóż swoją rękę w zanadrze!" I włożył ją ponownie w zanadrze, a gdy ją po chwili wyciągnął, była taka jak [reszta] ciała.


text:
"Tak tedy, jeśli nie uwierzą i nie przyjmą świadectwa pierwszego znaku, uwierzą świadectwu drugiego znaku.


text:
A gdyby nawet nie uwierzyli tym dwom znakom i nie zważali na mowę twoją, wówczas zaczerpniesz wody z Nilu i wylejesz na suchą ziemię; a woda zaczerpnięta z Nilu stanie się krwią na ziemi".


text:
I rzekł Mojżesz do Jahwe: "Wybacz, Panie, ale ja nie jestem wymowny od wczoraj i przedwczoraj, a nawet od czasu, gdy do mnie przemawiasz, Twego sługi. Ociężały usta moje i język mój zesztywniał".


text:
Jahwe zaś odrzekł: "Kto dał człowiekowi usta? Kto czyni go niemym albo głuchym, widzącym albo ślepym, czyż nie Ja, Jahwe?


text:
I rozgniewał się Jahwe na Mojżesza, mówiąc: "Czyż nie masz brata twego Aarona, lewity? Wiem, że on ma łatwość przemawiania. Oto teraz wyszedł na twoje spotkanie, a ujrzawszy cię szczerze się ucieszy.


text:
Ty będziesz mówił doń i przekażesz te słowa w usta jego. Ja zaś będę przy wargach twoich i jego, i pouczę was, co winiliście czynić.


text:
Zamiast ciebie on do ludu mówić będzie, on dla ciebie będzie ustami, a ty będziesz dlań jakby Bogiem.


text:
I odszedł Mojżesz, a wróciwszy do teścia swego Jetry, powiedział do niego: "Pozwól mi iść z powrotem do braci moich, którzy są w Egipcie, aby zobaczyć, czy są jeszcze przy życiu". Jetro powiedział do Mojżesza: "Idź w pokoju".


text:
Jahwe powiedział do Mojżesza w Madian: "Wracajże do Egiptu, gdyż umarli wszyscy ci, którzy czyhali na twe życie".


text:
Wziął Mojżesz żonę swą i synów swoich, wsadził ich na osła i powracał do ziemi egipskiej. Wziął też Mojżesz laskę Boga z sobą.


text:
Jahwe rzekł do Mojżesza: "Gdy będziesz zbliżał się do Egiptu, pamiętaj o władzy czynienia wszelkich cudów, w jaką cię wyposażyłem, i okaż ją przed faraonem. Ja zaś uczynię upartym jego serce, że nie zechce zezwolić na wyjście ludu.


text:
Mówię ci: Pozwól wyjść synowi mojemu umiłowanemu, aby mi służył; bo jeśli zwlekać będziesz z wysłaniem, to ja ześlę śmierć na syna twego pierworodnego"".


text:
Sefora wzięła ostry kamień i odcięła napletek syna swego i dotknęła nim nóg Mojżesza, mówiąc: "Oblubieńcem krwi jesteś ty dla mnie".


text:
Do Aarona powiedział Jahwe: "Wyjdź na pustynią naprzeciw Mojżesza". Wyszedł tedy, a gdy go spotkał w pobliżu góry Boga, ucałował go.


text:
Mojżesz opowiedział Aaronowi o wszystkich słowach Jahwe, który go posłał, oraz o wszystkich cudach, które polecił mu wykonać.


text:
powiedział Aaron wszystko to, co Jahwe mówił Mojżeszowi, ten zaś wykonywał w ich obecności cudowne znaki.


text:
I uwierzył lud, gdy słyszał, że Jahwe nawiedził synów Izraela i wejrzał na ich ucisk. A pochyliwszy się ku ziemi, oddali pokłon.


text:
Potem udali się Mojżesz i Aaron do faraona i powiedzieli mu: "Tak powiedział Jahwe, Bóg Izraela: "Pozwól wyjść ludowi mojemu, aby urządzili uroczystość na pustyni ku mojej czci"".


text:
Faraon odpowiedział: "Któż jest Jahwe, abym musiał usłuchać jego rozkazu i zezwolić Izraelowi na wyjście? Nie znam Jahwe i nie wypuszczę Izraela".


text:
Rzekli: "Bóg Hebrajczyków ukazał się nam. Pozwól przeto nam iść trzy dni drogą na pustynię i złożyć ofiarę Jahwe, Bogu naszemu, by nas nie nawiedził zarazą lub mieczem".


text:
Na to odpowiedział im król Egiptu: "Dlaczegoż to, Mojżeszu i Aaronie, chcecie odwieść lud od pracy? Idźcie co prędzej do waszych robót".


text:
"Nie będziecie dostarczać więcej ludowi słomy do wyrabiania cegły, jak poprzednio. Odtąd niech sami starają się o słomę.


text:
Wyznaczycie zaś im tę samą ilość cegieł, jaką wyrabiali dotąd, nic im nie zmniejszając, gdyż są leniwi. Wołają przeto: "Pójdźmy złożyć ofiarę naszemu Bogu".


text:
Praca tych ludzi musi się stać cięższa, aby się nią zajęli, a nie skłaniali się ku fałszywym wieściom".


text:
Wyszli tedy dozorcy ludu nad robotami razem z pisarzami i ogłosili ludowi: "Tak rozkazał faraon: "Nie dostarczę wam więcej słomy, n Sami ro­zejdźcie się i zbierajcie słomę, gdzie ją możecie znaleźć. Mimo to nic nie będzie odjęte z nakazanych świadczeń"".


text:
Dozorcy zaś robót przynaglali i mówili: "Winniście wykonać w każdym dniu codzienną swą pracę jak wtedy, gdy słomę wam Dostarczano".


text:
Bito pisarzy spo­śród synów Izraela, których dozorcy faraona ustanowili nad nimi, mówiąc: "Czemu nie wykonaliście powinności waszej dostarczenia cegieł ani wczoraj, ani dzisiaj?"


text:
Pisarze zaś spośród synów izraelskich przybyli do faraona i na­rzekali mówiąc: "Czemu w ten sposób postępujesz z twoimi sługami?


text:
Nie daje się teraz słomy sługom twoim i mówi się nam: "Róbcie cegły". I oto słudzy twoi są bici, i winę przypisuje się ludowi".


text:
Fa­raon im odpowiedział: "Jesteście leniwi, tak leniwi. I dlatego mówicie: "Chcemy wyjść, gdyż chcemy złożyć ofiarę Jahwe".


text:
Położenie synów izraelskich stało się rozpaczliwe z powodu rozkazu: "Nie zmniejszajcie nic z dziennego wyrobu cegieł".


text:
I powiedzieli do nich: "Niechaj wejrzy Jahwe na was i osądzi, gdyż uczyniliście nas znienawidzonymi faraonowi i jego dworzanom. Wy to podaliście miecz w rękę ich, aby nas zabijali".


text:
Wtedy Mojżesz zwrócił się do Jahwe i powiedział: "Czemu zezwoliłeś wyrządzić zło temu ludowi? Czemu wysłałeś mię?


text:
Wszak od tej chwili, gdym poszedł do faraona, by przemawiać w Twoim imieniu, gorzej się obchodzi z tym ludem, a Ty nic nie czynisz dla wybawienia tego ludu".


text:
Jahwe rzekł wtedy do Mojżesza: "Teraz ujrzysz, co uczynię faraonowi. [Zmuszony] ręką przemożną zezwoli im wyjść i przez tę rękę przemożną wypuści ich z swego kraju".


text:
Ja objawiłem się Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi jako Bóg Wszechmocny, ale imienia mego, Jahwe, nie objawiłem im.


text:
Ponadto ustanowiłem też przymierze moje z nimi, że im dam kraj Kanaan, kraj ich wędrówek, gdzie przebywali jako przybysze.


text:
Ja także usłyszałem jęk synów izraelskich, których Egipcjanie obciążyli robotami, i wspomniałem na moje przymierze.


text:
Przeto powiedz synom izraelskim: "Ja jestem Jahwe! Uwolnię was od jarzma egipskiego i wybawię was z niewoli, i wyswobodzę was wyciągniętym ramieniem i surowymi karami.


text:
I wezmę sobie was za mój lud, i będę wam Bogiem, i przekonacie się, że Ja Jahwe, Bóg wasz, uwolniłem was spod jarzma egipskiego.


text:
Potem Ja was wyprowadzę do ziemi, którą obiecałem pod przysięgą Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi. Zaiste, Ja Jahwe, dam ją wam na własność"".


text:
Mojżesz oznajmił te słowa synom Izraela, którzy nie chcieli ich słuchać z powodu udręki ducha i z powodu ciężkich robót.


text:
Mojżesz wymawiał się przed Jahwe mówiąc: "Jeśli synowie izraelscy nie chcą mię słuchać, jakże faraon będzie słuchał mnie, który się jąkam?"


text:
Jahwe powiedział do Mojżesza i Aarona i dał im rozkaz do Izraelitów i do faraona, króla Egiptu, aby pozwolił wyjść Izraelitom z ziemi egipskiej.


text:
Oto naczelnicy rodów: synowie Rubena, pierworodnego Izraela, Henoch i Pallu, Hesron i Karmi; to są rodziny Rubena.


text:
Oto imiona synów Lewiego z ich rodzinami: Gerson, Kehat i Merari. Lata życia Lewiego wynosiły sto trzydzieści siedem lat.


text:
Synowie Kehata: Amram i Jishar, Hebron i Uziel. Czas życia Kehata wynosił sto trzydzieści trzy lata.


text:
Amram pojął za żonę Jokebed, ciotkę swoją, która mu urodziła Aarona i Mojżesza. Lata życia Amrama wynosiły sto trzydzieści lat.


text:
Aaron pojął za żonę Elżbietę, córkę Aminadaba, siostrę Nachszona, która mu zrodziła Nadaba, Abihu, Eleazara i Itarnara.


text:
Eleazar, syn Aarona, pojął za żonę jedną z córek Putiela, i ona urodziła mu Pinchasa. To są ojcowie rodów lewickich według ich rodzin.


text:
Oto są ci właśnie Aaron i Mojżesz, do których rzekł Jahwe: "Wyprowadzicie synów Izraela z Egiptu według ich zastępów".


text:
powiedział mu wtedy Jahwe: "Ja jestem Jahwe! Powiedz faraonowi, królowi Egiptu, wszystko, co ci powiedziałem".


text:
Jahwe odpowiedział Mojżeszowi: "Oto ja uczynię cię jakby Bogiem faraona, a Aaron, brat twój, będzie prorokiem twoim.


text:
Ty powiesz mu wszystko, co ci rozkażę, a Aaron, brat twój, będzie przemawiał do faraona, ażeby uwolnił synów Izraela z ziemi egipskiej.


text:
Faraon nie usłucha was, toteż wyciągnę rękę moją nad Egiptem i wywiodę z Egiptu moje zastępy, mój lud, synów Izraela z pośrodka nich, wśród wielkich kar.


text:
I poznają Egipcjanie, że ja jestem Jahwe, gdy wyciągnę rękę moją przeciw Egiptowi i wyprowadzę z pośrodka nich synów Izraela".


text:
"Jeśli faraon powie wam tak: "Uczyńcie cud na świadectwo", wtedy powiesz Aaronowi: "Weź laskę i rzuć ją przed faraonem, a przemieni się w węża"".


text:
Mojżesz i Aaron przybyli do faraona i uczynili tak, jak nakazał Jahwe. I rzucił Aaron laskę swoją przed faraonem i sługami jego, a zamieniła się w węża.


text:
Faraon wówczas kazał przywołać mędrców i czarowników, a wróżbici egipscy uczynili to samo dzięki swym tajemnym sztukom.


text:
Idź do faraona rano, gdy wyjdzie nad wodę, pospiesz na jego spotkanie nad brzeg Nilu. Weź do ręki swej laskę, która zamieniła się w węża.


text:
Powiedz mu: "Jahwe, Bóg Hebrajczyków, posłał mnie do ciebie z rozkazem: Uwolnij lud mój, by mi służył na pustym! Oto dotąd nie posłuchałeś mnie.


text:
Tak teraz polecił Jahwe, abyś poznał, że ja jestem Jahwe. Oto uderzę laską, którą mam w ręce, wody Nilu, a zamienią się w krew.


text:
Ryby Nilu poginą, a Nil wydawać będzie przykrą woń, tak że Egipcjanie nie będą mogli pić wody z Nilu"".


text:
Jahwe powiedział do Mojżesza: "Mów do Aarona: "Weź laskę swoją i wyciągnij rękę twą na wody Egiptu, na jego rzeki i na jego kanały, i na jego stawy, i na wszelkie jego zbiorowiska wód, a zamienią się w krew". I będzie krew w całej ziemi egipskiej, w naczyniach drewnianych i kamiennych".


text:
Mojżesz i Aaron uczynili tak, jak rozkazał Jahwe. Aaron podniósł laskę i uderzył nią wody Nilu w obecności faraona i sług jego. Woda Nilu zamieniła się w krew.


text:
Ryby rzeki wyginęły, a Nil zaczął wydawać przykrą woń, tak że Egipcjanie nie mogli pić wody z Nilu. Krew była w całym kraju egipskim.


text:
Lecz to samo uczynili czarownicy egipscy swoim zaklęciem. Zatwardziło się wiec serce faraona, i nie usłuchał ich, jak to był zapowiedział Jahwe.


text:
Jahwe rzekł do Mojżesza: "Powiedz Aaronowi: "Wyciągnij ręką twoją i laskę na rzeki, kanały i stawy, i wprowadź żaby do ziemi egipskie j".


text:
Zawołał tedy faraon Mojżesza z Aaronem i rzekł: "Proście Jahwe, żeby usunął żaby ode mnie i od ludu mego, a wypuszczę lud, aby złożył ofiarę Jahwe".


text:
Odpowiedział Mojżesz faraonowi: "Powiedz mi, kiedy mam prosić za ciebie, za sługi twoje i za lud twój, by Jahwe oddalił żaby od ciebie i od domów twoich, aby tylko pozostały w Nilu".


text:
Odpowiedział: "Jutro". I rzekł Mojżesz: "Stanie się według słowa twego, abyś poznał, że nie ma innego, jak tylko Jahwe, Bóg nasz.


text:
Potem odeszli Mojżesz z Aaronem od faraona, a Mojżesz błagał Jahwe o wypełnienie obietnicy, jaką w sprawie żab uczynił faraonowi.


text:
Gdy faraon zauważył, że ustąpił ucisk, odmienił swoje postanowienie i nie usłuchał Mojżesza i Aarona, co też zapowiedział Jahwe.


text:
I rzekł Jahwe do Mojżesza: "Powiedz Aaronowi: "Wyciągnij laską swoją i uderz proch ziemi, aby zamienił się w komary na całej ziemi egipskiej"".


text:
I uczynili tak. Aaron wyciągnął rękę swoją i laskę i uderzył proch ziemi. Komary pokryły ziemię i bydło, cały proch ziemi w kraju egipskim zamienił się w komary.


text:
Lecz to samo starali się uczynić czarownicy swymi zaklęciami, by sprowadzić komary, ale nie zdołali tego. Przyszły komary na ziemię i na zwierzęta.


text:
Wówczas rzekli czarownicy do faraona: "Palec to Boży", ale serce faraona pozostało nieustępliwe i nie usłuchał ich, co też przedtem zapowiedział Jahwe.


text:
Rzekł Jahwe do Mojżesza: "Wstań rano, by spotkać się z faraonem, gdy będzie wychodził nad wodę. Powiesz mu: "To rzecze Jahwe: Wypuść lud mój, by mi służył.


text:
Jeżeli nie wypuścisz ludu mego, oto ja ześlę muchy na ciebie, na sługi twoje, na lud twój i na domy twoje, tak że domy Egipcjan zostaną napełnione muchami, a nawet ziemia, na której będą.


text:
Lecz oddzielę w tym dniu ziemię Gessen, którą zamieszkuje lud mój, a nie będzie tam much, byś wiedział, że ja, Jahwe, rządzę w całym kraju.


text:
I uczynił tak Jahwe, i sprowadził mnóstwo much do domu faraona, do domów sług jego i na całą ziemię egipską. Kraj został zniszczony przez muchy.


text:
Odpowiedział Mojżesz: "Nie wypada postąpić w ten sposób, ponieważ obrazą dla Egipcjan byłaby nasza ofiara Jahwe, Bogu naszemu, gdybyśmy złożyli na ofiarę to, co w oczach Egipcjan jest niedozwolone. Czy przeto nie ukamienowaliby nas?


text:
Odpowiedział faraon: "Ja poślę was na pustynię, byście złożyli ofiarę Jahwe, Bogu waszemu, tylko nie oddalajcie się zbytnio i wstawcie się za mną".


text:
Odpowiedział Mojżesz: "Oto ja, gdy wyjdę od ciebie, będę prosił Jahwe, a jutro muchy usuną się od faraona, od sług jego i od ludu jego, tylko niech faraon nie oszukuje nas więcej i pozwoli ludowi złożyć ofiarę Jahwe".


text:
Jahwe zaś uczynił według próśb Mojżesza i usunął muchy od faraona, sług jego i od ludu jego. Nie pozostała ani jedna.


text:
I rzekł Jahwe do Mojżesza: "Idź do faraona i powiedz mu: "Tak powiedział Jahwe, Bóg Hebrajczyków: Uwolnij lud mój, aby mi służył.


text:
oto ręka Jahwe porazi bydło twoje na polu, konie, osły, wielbłądy, krowy i owce, i będzie bardzo wielka zaraza.


text:
I wykonał to Jahwe nazajutrz, i wyginęło wszelkie bydło Egipcjan, a z bydła Izraelitów nie zginęło nic.


text:
Faraon posłał [na zwiady], i oto nie zdechło z bydła izraelskiego nic. Jednak serce faraona było zatwardziałe, i nie puścił ludu.


text:
Rzekł Jahwe do Mojżesza i Aarona: "Weźcie pełne ręce sadzy z pieca, a Mojżesz niech rzuci ją przed faraonem,


text:
a pył będzie się unosił nad całym krajem egipskim i sprawi u człowieka i u bydła w całej ziemi egipskiej wrzody i pryszcze".


text:
Wzięli tedy sadze z pieca i stanęli przed faraonem, a Mojżesz rzucił je ku niebu i powstały wrzody i pryszcze na ludziach i zwierzętach.


text:
Czarownicy nie mogli stanąć przed Mojżeszem z powodu wrzodów, bo mieli czarownicy wrzody jako i inni Egipcjanie.


text:
Ale Jahwe uczynił nieustępliwym serce faraona, tak iż nie usłuchał ich, co zapowiedział Jahwe Mojżeszowi.


text:
I rzekł Jahwe do Mojżesza: "Wstań rano i idź do faraona i powiedz mu: "To mówi Jahwe, Bóg Hebrajczyków: Wypuść lud mój, aby mi służył,


text:
ponieważ tym razem ześlę wszystkie moje plagi na ciebie samego, na sługi twoje i na lud twój, abyś poznał, że nie ma równego mi na całej ziemi.


text:
Bo już teraz mógłbym wyciągnąć rękę swoją i dotknąć ciebie i lud twój zarazą, byś został usunięty z ziemi.


text:
Lecz dlatego zostawiłem cię przy życiu, byś zobaczył siłę moją i by Imię moje zostało rozsławione po całej ziemi.


text:
oto jutro o tej porze spuszczę bardzo wielki grad, jakiego jeszcze w Egipcie nie było od dnia jego powstania aż dotąd.


text:
A teraz poślij po twoje bydło i po wszystko, co masz na polu, gdyż każdy człowiek i każde zwierzę znalezione na polu, a nie ukryte w domu, zginie, gdy na nich grad spadnie"".


text:
Jahwe rzekł do Mojżesza: "Wyciągnij rękę swoją do nieba, by spadł grad na całą ziemię egipską, na człowieka, na bydło, na wszelką trawę polną na ziemi egipskiej".


text:
I wyciągnął Mojżesz laskę swoją do nieba, a Jahwe zesłał grad i grzmot, i spadł ogień na ziemię. Jahwe spuścił również grad na ziemię egipską.


text:
I powstał grad i błyskawice z gradem na przemian tak ogromne, że nie było takich na całej ziemi egipskiej od czasu, gdy [Egipt] stał się narodem.


text:
I spadł grad na całą ziemię egipską, na wszystko, co było na polu. Grad zniszczył ludzi, zwierzęta i wszelką trawę polną, oraz złamał każde drzewo na polu.


text:
Polecił tedy faraon, by zawołano Mojżesza i Aarona, i rzekł do nich: "Zgrzeszyłem tym razem. Jahwe jest sprawiedliwy, a ja i lud mój jesteśmy winni.


text:
Odpowiedział mu Mojżesz: "Gdy wyjdę z miasta, wyciągnę dłonie swoje do Jahwe. Grzmoty ustaną, a gradu nie będzie więcej, byś poznał, że do Jahwe należy ziemia.


text:
Wyszedł więc Mojżesz od faraona do miasta i wyciągnął dłonie swoje do Jahwe, i ustały grzmoty i grad. Także deszcz nie padał już na ziemię.


text:
Gdy faraon zobaczył, że ustał deszcz, grad i grzmot, zaczął grzeszyć i stało się znów twarde serce jego i sług jego.


text:
I pozostało tak twarde serce faraona, iż nie wypuścił Izraelitów, co też zapowiedział Jahwe przez Mojżesza.


text:
I rzekł Jahwe do Mojżesza: "Idź do faraona, ponieważ uczyniłem twardym serce jego i jego sług, abym mógł czynić znaki swoje wśród nich,


text:
i abyś opowiadał dzieciom twoim i wnukom twoim, co zdziałałem w Egipcie. A cuda moje czyniłem między nimi, aby wiedzieli, że ja jestem Jahwe".


text:
Mojżesz i Aaron przybyli do faraona i rzekli, do niego: "Tak powiedział Jahwe, Bóg Hebrajczyków: "Dokądże będziesz zwlekał z upokorzeniem się przede mną? Wypuść lud mój, aby mi służył.


text:
Okryje ona ziemię, że nie będzie można widzieć ziemi, i pożre resztę, która została uratowana i pozostała po gradzie. Zniszczy też wszelkie drzewa, które rosną na polach waszych.


text:
Napełni domy twoje, domy wszystkich sług twoich i domy wszystkich Egipcjan, czego nie widzieli ojcowie twoi ani dziadkowie twoi od dnia, gdy się ukazali na ziemi, aż do dnia tego"". Potem odwrócił się i wyszedł od faraona.


text:
A słudzy faraona rzekli do niego: "Jak długo [jeszcze] będzie ten dla nas nieszczęściem? Wypuść ludzi, aby służyli Jahwe, Bogu swemu. Czy nie rozumiesz, że ginie Egipt?"


text:
Zawołano Mojżesza i Aarona napowrót do faraona, a ten rzekł do nich: "Idźcie, służcie Jahwe, Bogu waszemu. Którzy to są, co mają iść?"


text:
Mojżesz odpowiedział: "Pójdziemy z naszymi dziećmi i starcami, z synami i córkami, z owcami i bydłem; pójdziemy, bo mamy obchodzić święto Jahwe".


text:
Odpowiedział im: "Niech Jahwe tak będzie z wami, jak ja was i dzieci wasze wypuszczę. Patrzcie, jakie złe są wasze zamierzenia.


text:
Nie tak! Idźcie sami mężowie i służcie Jahwe, jak tegoście się domagali". I wypędzono ich sprzed oblicza faraona.


text:
Rzekł Jahwe do Mojżesza: "Wyciągnij rękę swoją na ziemię egipską, aby ściągnęła szarańcza do ziemi egipskiej i pożarła wszelką roślinę ziemi, wszystko, co pozostało po gradzie".


text:
I wyciągnął Mojżesz laskę swoją na ziemię egipską, a Jahwe sprowadził wiatr wschodni, który wiał przez cały dzień i całą noc. Rano wiatr wschodni przyniósł szarańczę.


text:
Szarańcza przyleciała na całą ziemię egipską i spuściła się na cały kraj egipski tak licznie, że tyle szarańczy nie było dotąd ani nie będzie nigdy.


text:
I pokryła powierzchnię całej ziemi. I ciemną stała się ziemia od szarańczy w takiej ilości. [Szarańcza] pożarła wszelką trawę ziemi i wszelki owoc z drzewa, który pozostał po gradzie, i nie pozostało nic zielonego na drzewach i na roślinności polnej w całej ziemi egipskiej.


text:
Co rychlej kazał faraon zawołać Mojżesza i Aarona i rzekł: "Zgrzeszyłem przeciwko Jahwe, Bogu waszemu i przeciwko wam.


text:
A teraz proszą, przebaczcie i tym razem grzech mój, a błagajcie Jahwe, Boga waszego, by usunął ode mnie przynajmniej tą śmierć".


text:
Jahwe sprowadził wiatr zachodni, bardzo gwałtowny, który uniósł szarańczę i wrzucił ją do Morza Czerwonego. W całej ziemi egipskiej nie pozostała w ogóle szarańcza.


text:
rzekł Jahwe do Mojżesza: "Wznieś rękę swoją do nieba, a stanie się ciemność w ziemi egipskiej [tak gęsta], że można będzie dotknąć ciemności".


text:
Wyciągnął Mojżesz rękę swoją do nieba i stała się ciemność gęsta w całej ziemi egipskiej przez trzy dni.


text:
Jeden drugiego nie widział i nikt nie mógł wstać z miejsca swego przez trzy dni. Ale Izraelici wszyscy mieli światło w swoich mieszkaniach.


text:
Zawołał faraon Mojżesza i rzekł: "Idźcie, służcie Jahwe, tylko owce i bydło wasze zostanie. Dzieci wasze również mogą iść z wami".


text:
Odpowiedział Mojżesz: "Tak- że ty musisz w ręce nasze dać ofiary uwielbienia, byśmy mogli ofiarować je Jahwe, Bogu naszemu.


text:
Również bydło nasze pójdzie z nami, nie zostanie nawet kopyto, ponieważ z niego weźmiemy na ofiarę Jahwe, Bogu naszemu; a sami nie wiemy, z czego złożyć ofiarę Jahwe, aż tam przyjdziemy".


text:
I rzekł faraon: "Odejdź ode mnie! Strzeż się i nie zjawiaj się więcej w mojej obecności! Skoro się tylko zjawisz przede mną, umrzesz".


text:
Jahwe rzekł do Mojżesza: "Jeszcze jedną plagę ześlę na faraona i na Egipt. Potem uwolni was stąd. A uwolni was całkowicie, nawet was wszystkich stąd wypędzi.


text:
Oznajmij to ludowi, ażeby każdy mężczyzna u sąsiada swego i każda niewiasta u sąsiadki swej wypożyczyli przedmioty srebrne i złote".


text:
A Jahwe zjednał ludowi łaskę w oczach Egipcjan. Mojżesz także zażywał w kraju egipskim wielkiej czci tak u sług faraona, jak i u ludu.


text:
A pomrą wszyscy pierworodni w ziemi egipskiej od pierworodnego syna faraona, siedzącego na swym tronie, aż do pierworodnego niewolnicy, która jest zajęta przy żarnach, i wszelkie pierworodne bydła domowego.


text:
Wtedy w całej ziemi egipskiej będzie wielkie narzekanie, jakiego nie było nigdy i jakiego nie będzie więcej.


text:
U synów izraelskich nie zaszczeka ani pies, czy to na człowieka, czy to na bydlę, abyście poznali, że Jahwe uczynił różnicę między Egipcjanami a Izraelitami.


text:
Wtedy przyjdą wszyscy słudzy twoi do mnie i złożą mi pokłon i powiedzą: Wyjdź ty i wszystek lud twój, który idzie za tobą. I potem wyjdę"". Mojżesz płonąc gniewem wyszedł od faraona.


text:
Jahwe rzekł do Mojżesza: "Nie usłucha was faraon, aby stały się liczniejsze cuda w ziemi egipskiej".


text:
Mojżesz i Aaron wykonali wszystkie cudowne znaki przed faraonem. Lecz Jahwe uczynił twardym serce faraona, i wzbraniał się wypuścić synów Izraela ze swego kraju.


text:
Powiedzcie całemu zgromadzeniu Izraela tak: "Dziesiątego dnia tego miesiąca niech postara się każdy o jagnię dla rodziny, o jagnię dla domu.


text:
Jeśliby zaś rodzina była za mała [dla spożycia] jagnięcia, to niech się postara o nie razem z swym sąsiadem, który mieszka najbliżej jego domu, by była odpowiednia liczba osób. Liczyć zaś będziecie dla [spożycia] jagnięcia wedle tego, co każdy może spożyć.


text:
Będziecie go strzec aż do czternastego dnia tego miesiąca, a wtedy zabije je całe zebrane zgromadzenie Izraela między dwoma wieczorami.


text:
I podczas tej nocy spożyją mięso pieczone w ogniu, spożyją je z chlebem niekwaszonym i gorzkimi ziołami.


text:
Nie będziecie spożywać z niego nic surowego ani ugotowanego w wodzie, lecz upieczone na ogniu z głową, nogami i wnętrznościami.


text:
Nie może nic pozostać zeń na następny dzień. Cokolwiek zostanie z niego na następny dzień, w ogniu spalicie.


text:
Tak zaś spożywać je będziecie: biodra wasze będą przepasane, sandały na nogach waszych, laska w ręku waszym. Spożywać będziecie pospiesznie i z bojaźnią, gdyż jest to Pascha na cześć Jahwe.


text:
W tej nocy Ja przejdę przez Egipt, zabiją wszystko pierworodne w ziemi egipskiej od człowieka aż do bydła i odbędę sąd nad wszystkimi bogami Egiptu. Ja Jahwe.


text:
Krew będzie wam służyła na oznaczenie domów, w których będziecie. Gdy ujrzę krew, przejdę obok i nie będzie pośród was plagi niszczycielskiej, gdy będę karał ziemię egipską.


text:
Dzień ten będzie dla was dniem pamiętnym i obchodzić go będziecie jak święto dla uczczenia Jahwe. Po wszystkie pokolenia w tym dniu świętować będziecie na zawsze.


text:
Przez siedem, dni spożywać będziecie chleb niekwaszony. Już w pierwszym dniu usuniecie wszelki kwas z domów waszych, bo kto by jadł kwaszone potrawy od dnia pierwszego do dnia siódmego, wyłączony będzie z Izraela.


text:
W pierwszym dniu będziecie mieli święte zebranie i tak samo w dniu siódmym. Nie będziecie wtedy wykonywać żadnej pracy. Będzie wam tylko wolno przygotować pożywienie.


text:
Przestrzegać będziecie święta Przaśników, gdyż w tym dniu wyprowadziłem wasze zastępy z ziemi egipskiej. Przestrzegajcie tego dnia jako ustanowionego na zawsze w wszystkich waszych pokoleniach.


text:
Czternastego dnia miesiąca pierwszego od wieczora winniście spożywać chleb niekwaszony aż do wieczora dwudziestego pierwszego dnia tego miesiąca.


text:
Przez siedem dni nie znajdzie się w domach waszych żaden kwas, bo kto by spożył coś kwaszonego, winien być wyłączony z społeczności Izraela, tak przybysz, jak i zrodzony w kraju.


text:
Mojżesz zwołał wszystkich starszych Izraela i rzekł do nich: "Odłączcie i weźcie jagnię dla waszych rodzin i ofiarujcie Paschę.


text:
Weźcie gałązkę hyzopu i zanurzcie ją w krwi, która jest w naczyniu, i krwią z naczynia skropcie próg i oba odrzwia. Aż do rana nie powinien nikt z was wychodzić przed drzwi swego domu.


text:
A gdy Jahwe przejdzie, aby porazić Egipcjan, a zobaczy krew na progu i na odrzwiach, to ominie Jahwe takie drzwi i nie pozwoli niszczycielowi wejść do takich domów, aby [was] zabijał.


text:
tak im odpowiecie: "To jest ofiara Paschy na uczczenie Jahwe, który w Egipcie ominął domy Izraelitów. Poraził Egipcjan, a domy nasze ocalił"". Lud tedy schylił się i ukłonił się głęboko.


text:
Synowie Izraela poszli i wypełnili [przepis]. Jak rozkazał Jahwe Mojżeszowi i Aaronowi, tak uczynili.


text:
O północy Jahwe pozabijał wszystko pierworodne Egiptu: od pierworodnego syna faraona, siedzącego na swym tronie, aż do pierworodnego tego, który był zamknięty w więzieniu, a także wszelkie pierworodne z bydła.


text:
I wstał faraon jeszcze w nocy, a z nim wszyscy jego dworzanie i wszyscy Egipcjanie. I podniósł się wielki krzyk w Egipcie, gdyż nie było domu, w którym nie byłoby umarłego.


text:
I jeszcze w nocy kazał faraon, wezwać Mojżesza i Aarona i powiedział: "Wstańcie, wyruszajcie z pośrodka mojego ludu, tak wy, jak i synowie Izraela! Idźcie i służcie Jahwe według waszego pragnienia.


text:
Synowie Izraela uczynili według tego, jak im nakazał Mojżesz, i wypożyczali od Egipcjan przedmioty srebrne i złote, oraz szaty.


text:
Jahwe wzbudził życzliwość u Egipcjan dla Izraelitów, i pożyczyli im. I w ten sposób złupili Egipcjan.


text:
I wyruszyli synowie Izraela z Ramzes ku Sukkot w liczbie około sześciuset tysięcy mężów pieszych, prócz dzieci.


text:
Z ciasta, które wynieśli z Egiptu, wypiekli niekwaszone placki, ponieważ się nie zakwasiło. Wypędzeni z Egiptu bez najmniejszej zwłoki, nie zdołali przygotować nawet zapasów na drogę.


text:
I oto tego samego dnia, po upływie czterystu trzydziestu lat, wyszły wszystkie zastępy Jahwe z ziemi egipskiej.


text:
W czasie tej nocy czuwał Jahwe nad wyjściem synów Izraela z ziemi egipskiej. Dlatego noc ta winna być czuwaniem na cześć Jahwe dla wszystkich synów Izraela po wszystkie pokolenia.


text:
Jahwe powiedział do Mojżesza i Aarona: "Takie będzie prawo dotyczące Paschy: Żaden cudzoziemiec nie może brać udziału w jej spożyciu.


text:
W jednym i tym samym domu winna być spożyta Pascha. Nie można wynieść z tego domu żadnego kawałka mięsa na zewnątrz. Kości nie będziecie łamać z niego.


text:
Jeśliby cudzoziemiec przebywający u ciebie chciał obchodzić Paschę dla uczczenia Jahwe, to musisz obrzezać wpierw wszystkich męskich potomków jego domu, i wtedy dopiero dopuścić go możesz do obchodzenia Paschy, gdyż wtedy będzie miał prawa tubylców. Żaden jednak nieobrzezany nie może spożywać Paschy.


text:
"Poświęćcie mi wszystko pierworodne. U synów Izraela do mnie należeć będą pierwociny łona macierzyńskiego - zarówno człowiek, jak i zwierzę".


text:
Mojżesz powiedział do ludu: "Pamiętajcie o dniu tym, gdyście wyszli z Egiptu, z domu niewoli, gdyż potężną ręką wywiódł was Jahwe stamtąd. W tym to dniu nie wolno jeść chleba kwaszonego.


text:
Gdy zaś Jahwe wprowadzi cię do kraju Kananejczyka, Hetyty, Amoryty, Chiwity, Jebuzyty, jak przyrzekł pod przysięgą ojcom, że da im ziemię mlekiem i miodem płynąca, wtedy winieneś obchodzić to święto w tym samym miesiącu.


text:
Przez siedem dni będziesz jadł chleb niekwaszony, a w dniu siódmym będzie dla ciebie święto ku czci Jahwe.


text:
Jedynie niekwaszony chleb można jeść w czasie tych siedmiu dni i nie będzie można ujrzeć u ciebie chleba kwaszonego, ani nie będzie można ujrzeć żadnego innego kwasu w twoich granicach.


text:
W dniu tym będziesz opowiadał synowi twojemu mówiąc: "To się czyni dla tego, co uczynił Jahwe dla mnie w czasie wyjścia z Egiptu".


text:
I będzie ci jako znak na ręce twojej i jako przypomnienie między oczyma twoimi, aby prawo Jahwe było zawsze w ustach twoich, gdyż ręką potężną wywiódł cię Jahwe z Egiptu.


text:
I będziesz zachowywał to postanowienie w oznaczonym czasie rok w rok, u gdy Jahwe wprowadzi cię do kraju Kananejczyka, jak to przysiągł ojcom twoim i da tobie.


text:
I oddasz wszelkie pierwociny łona matki dla Jahwe, i wszelki pierwszy płód bydła, jaki będzie u ciebie; co jest rodzaju męskiego, należy do Jahwe.


text:
Lecz pierworodny płód osła wykupisz jagnięciem, a jeślibyś nie chciał wykupić, to musisz mu złamać kark. Pierworodnych ludzi z synów twych wykupisz.


text:
Gdy cię syn zapyta w przyszłości: "Co oznacza ten zwyczaj?" - odpowiesz mu: "Jahwe ręką mocną wywiódł nas z Egiptu, z domu niewoli.


text:
Gdy faraon wzbraniał się uwolnić nas, Jahwe wybił wszystko, co pierworodne w ziemi egipskiej, zarówno pierworodne z ludzi, jak i z bydła, dlatego ofiaruję Jahwe męskie pierwociny łona matki i wykupuję pierworodnego mego syna".


text:
Ten obrzęd będzie jakby znak na ręce twojej, i jakby przypomnienie między twymi oczyma, że Jahwe potężną ręką wywiódł cię z Egiptu".


text:
Gdy faraon uwolnił lud, nie wiódł go Bóg drogą [prowadzącą] do ziemi filistyńskiej, chociaż była najkrótsza. Powiedział bowiem Bóg: "Żeby lud na widok czekających go walk nie żałował i nie wrócił do Egiptu".


text:
Prowadził tedy Bóg lud okrężną drogą pustynną ku Morzu Czerwonemu, a synowie Izraela wyszli uzbrojeni z ziemi egipskiej.


text:
Zabrał też Mojżesz z sobą kości Józefa, gdyż ten przysięgą zobowiązał synów Izraela mówiąc: "Wspomoże was niezawodnie Bóg, a wówczas zabierzcie stąd kości moje z sobą".


text:
A Jahwe szedł przed nimi podczas dnia jako słup obłoku, by ich prowadzić należytą drogą, podczas nocy zaś jako słup ognia, aby im świecić, żeby mogli podróżować zarówno we dnie, jak i w nocy.


text:
"Rozkaż synom Izraela: Niech zawrócą i niech rozbiją obóz pod Pi-hachirot pomiędzy Migdol a morzem, naprzeciw Baal-Sefon. Rozbijcie namioty naprzeciw tego miejsca nad morzem.


text:
Uczynię twardym serce faraona, i urządzi pościg za wami. Wtedy okażę potęgę moją nad faraonem i nad całym wojskiem jego. Poznają wówczas Egipcjanie, że Ja jestem Jahwe". I uczynili w ten sposób.


text:
Gdy doniesiono królowi Egiptu o ucieczce ludu, zmieniło się usposobienie faraona i jego sług, i rzekli: "Cóżeśmy uczynili pozwalając Izraelowi opuścić naszą służbę!"


text:
Wziął sześćset wozów wyborowych oraz [wybrał] z wszystkich innych wozów egipskich, a na każdym z nich byli dzielni wojownicy.


text:
Jahwe uczynił nieustępliwym serce faraona, króla Egiptu, który uczynił pościg za synami Izraela. Ci jednak wyszli cało dzięki potężnej pomocy.


text:
Egipcjanie tedy ścigali ich i dopędzili obozujących nad morzem - wszystkie konie i wozy faraona, jeźdźcy i całe wojsko jego - pod Pi-hachirot naprzeciw Baal-Sefon.


text:
A gdy się zbliżył faraon, synowie Izraela podnieśli swe oczy, a ujrzawszy że Egipcjanie ciągną za nimi, zostali ogarnięci wielkim strachem. Synowie Izraela podnieśli głośne wołanie do Jahwe.


text:
Rzekli do Mojżesza: "Czyż brakowało grobów w Egipcie, że nas tu przyprowadziłeś, abyśmy pomarli na pustyni? Cóż za usługę wyświadczyłeś nam przez to, że wyprowadziłeś nas z Egiptu?


text:
Czyż nie mówiliśmy ci wyraźnie w Egipcie: Zostaw nas w spokoju, chcemy służyć Egipcjanom? Lepiej bowiem nam było służyć im, niż umierać na tej pustyni''.


text:
Mojżesz odpowiedział ludowi: "Nie bójcie się! Pozostańcie na swoim miejscu, a zobaczycie zbawienie Jahwe, które zgotuje nam dzisiaj. Egipcjan, których widzicie teraz, nie będziecie już nigdy więcej oglądać.


text:
Ty zaś podnieś swą laskę i wyciągnij rękę twoją nad morze i rozdziel je na dwoje, a wejdą synowie Izraela w środek na suchą ziemię.


text:
Ja natomiast uczynię nieustępliwymi serca Egipcjan, że pójdą za wami. Wtedy okażę moją potęgę wobec faraona, całego wojska jego, wozów i wszystkich jeźdźców jego.


text:
A gdy okażę moją potęgę wobec faraona, jego wozów i jeźdźców, wtedy poznają Egipcjanie, żem ja jest Jahwe".


text:
Anioł Boży, który szedł na przedzie wojsk izraelskich, zmienił miejsce i szedł na ich tyłach. Słup obłoku również przeszedł z przodu i zajął ich tyły,


text:
stając między wojskiem egipskim a wojskiem izraelskim. I tam był obłok ciemnością, tu zaś oświecał noc. I nie zbliżyli się jedni do drugich przez całą noc.


text:
Mojżesz wyciągnął rękę swą nad morzem, a Jahwe cofnął wody gwałtownym wiatrem wschodnim, który wiał przez całą noc i uczynił morze suchą ziemią. Wody się rozstąpiły,


text:
a synowie Izraela szli przez środek morza po suchej ziemi, mając mur z wód po prawej i po lewej stronie.


text:
Egipcjanie ścigali ich. Wszystkie konie faraona, jego wozy i jeźdźcy ciągnęli za nimi w środek morza.


text:
O świcie spojrzał Jahwe z kolumny ognia i kolumny obłoku na wojsko egipskie i zmusił ich do ucieczki.


text:
I połamał koła ich wozów, tak że z wielką trudnością mogli się naprzód posuwać. Egipcjanie krzyknęli: "Uciekajmy przed Izraelem, bo Jahwe walczy za nich z Egipcjanami".


text:
A Jahwe rzekł do Mojżesza: "Wyciągnij rękę twą nad morze, aby wody zalały Egipcjan, ich wozy i jeźdźców".


text:
Wyciągnął Mojżesz rękę swą nad morze, które o brzasku dnia wróciło na swoje miejsce. Egipcjanie uciekając biegli naprzeciw falom, i pogrążył ich Jahwe w pośrodku morza.


text:
Powracające fale zatopiły wozy i jeźdźców całego wojska faraona, które weszło w morze ścigając synów Izraela. Nie ocalał z nich ani jeden.


text:
W tym to dniu wybawił Jahwe Izraela z rąk Egipcjan. I widzieli Izraelici martwych Egipcjan na brzegu morza.


text:
Gdy Izraelici widzieli wielkie dzieło, którego dokonał Jahwe wobec Egipcjan, lękali się Jahwe i uwierzyli Mu oraz Jego słudze Mojżeszowi.


text:
Wtedy Mojżesz i synowie Izraela razem z nim śpiewali taką pieśń chwały ku czci Jahwe: "Będę śpiewał pieśń chwały na cześć Jahwe, Który wspaniale swą potęgę okazał, Gdy konia i jeźdźca jego Pogrążył w morskiej przepaści.


text:
Jahwe jest moją mocą i moją chlubą! Jemu zawdzięczam moje ocalenie. On Bogiem moim, uwielbiać Go będę, On Bogiem ojca mego, wywyższać Go będę,


text:
Pod tchnieniem Twoich nozdrzy spiętrzyły się wody, Żywioły płynne stanęły jak wały, W pośrodku morza zakrzepły głębiny.


text:
Mówił nieprzyjaciel: "Będę ścigał, pochwycę, Zdobycz podzielę, duszę mą nasycę, Miecza dobędę, ręką moją ich zetrę".


text:
Któż jest pośród bogów równy Tobie, Jahwe, W blasku świętości któż Ci jest podobny, Straszliwy w czynach, cuda Działający!


text:
Przerazili się wtedy książęta Edomu, Wodzów Moabu ogarnęła bojaźń, Truchleją z trwogi mieszkańcy Kanaanu.


text:
Strach i przerażenie owładnęły nimi. Wobec siły ramienia Twego zamilkli jak kamień, Aż przejdzie lud Twój, o Jahwe, Aż przejdzie lud, któryś sobie nabył.


text:
Wyprowadziłeś ich i osadziłeś na górze Twego dziedzictwa, W miejscu, które uczyniłeś, Jahwe, swym mieszkaniem.


text:
Gdy weszły w morze konie faraona z wozami i jeźdźcami, Jahwe przywiódł na nich z powrotem fale morskie, Synowie zaś Izraela przeszli suchą nogą morze".


text:
Miriam prorokini, siostra Aarona, wzięła bębenki w rękę swoją, a wszystkie niewiasty szły za nią w pląsach i uderzały w bębenki.


text:
A Miriam przyśpiewywała im: "Śpiewajmy pieśń chwały na cześć Jahwe, Który swą potęgę okazał, Gdy konie i jeźdźców ich Pogrążył w morskie głębiny".


text:
Mojżesz polecił Izraelitom wyruszyć od Morza Czerwonego, i szli w kierunku pustyni Sur. Podróżowali trzy dni poprzez pustynię, a nie znaleźli wody.


text:
I przybyli potem do [miejscowości] Mara i nie mogli pić wód, gdyż były gorzkie; przeto nadano temu miejscu nazwę Mara.


text:
Mojżesz wołał do Jahwe, a Jahwe wskazał mu drewno. I wrzucił je do wody, i stały się wody słodkie. Tam Jahwe ustanowił dlań prawa i rozporządzenia, i tam go doświadczał.


text:
I powiedział: "Jeśli wiernie słuchał będziesz głosu Jahwe, Boga twego, i będziesz wykonywał to, co jest słuszne w oczach Jego; jeśli będziesz dawał posłuch Jego przykazaniom i strzegł wszystkich praw Jego, to nie ukarzę cię żadną z tych plag, jakie zesłałem na Egipt, bo ja, Jahwe, chcę być twym lekarzem".


text:
Potem przybyli do Elim, gdzie było dwanaście źródeł i siedemdziesiąt palm. Tutaj to rozbili namioty nad wodą.


text:
Następnie wyruszyli z Elim. Przybyło zaś całe zgromadzenie synów Izraela na pustynię Sin, położoną między Elim a Synajem, piętnastego dnia drugiego miesiąca od ich wyjścia z ziemi egipskiej.


text:
Synowie Izraela mówili im: "Obyśmy pomarli z rąk Jahwe w ziemi egipskiej, gdyśmy, zasiadali przed garnkami mięsa i jadali chleb do sytości! Wyprowadziliście nas na tę pustynię, aby głodem umorzyć całą tę rzeszę".


text:
Jahwe powiedział wówczas do Mojżesza: "Oto ześlę wam chleb z nieba na kształt deszczu. I będzie wychodził lud i każdego dnia będzie zbierał według potrzeby dziennej. Chcę ich także doświadczyć, czy pójdą za moimi rozkazami, czy też nie.


text:
Lecz w dniu szóstym zrobią zapas tego, co przyniosą, a będzie to podwójna ilość tego, co będą zbierać codziennie".


text:
Mojżesz i Aaron powiedzieli do społeczności synów Izraela: "Tego wieczora ujrzycie, że to Jahwe wyprowadził was z ziemi egipskiej.


text:
A rano ujrzycie chwałę Jahwe, gdyż usłyszał On, że szemrzecie przeciw Jahwe. Czymże my jesteśmy, że szemrzecie przeciw nam?"


text:
Mojżesz powiedział: "Wieczorem Jahwe da wam mięso do jedzenia, a rano chleb do sytości, gdyż słyszał Jahwe szemranie wasze przeciw Niemu. Czymże bowiem my jesteśmy? Nie szemraliście przeciwko nam, ale przeciw Jahwe!"


text:
Mojżesz rzekł do Aarona: "Powiedz całemu zebraniu synów Izraela: "Zbliżcie się do Jahwe, gdyż słyszał wasze szemrania"".


text:
w czasie przemowy Aarona do całego zgromadzenia synów Izraela spojrzeli ku pustyni i ukazała się im chwała Jahwe w obłoku.


text:
"Słyszałem szemranie synów Izraela. Powiedz im tak: "Między dwoma wieczorami będziecie jeść mięso, a rano nasycicie się chlebem. Poznacie wtedy, że ja, Jahwe, jestem Bogiem waszym"".


text:
Rzeczy wiście wieczorem przyleciały przepiórki i zakryły obóz, a nazajutrz rano warstwa rosy leżała dokoła obozu.


text:
Gdy się warstwa rosy uniosła ku górze, wówczas na pustyni leżało coś drobnego, ziarnistego, niby szron na ziemi.


text:
Na widok tego synowie Izraela pytali się wzajemnie: "Co to jest?" - gdyż nie wiedzieli, co to było. Wtedy powiedział do nich Mojżesz: "To jest chleb, który daje wam Jahwe na pokarm.


text:
To zaś polecił wam Jahwe: Każdy z was zbierze dla siebie według swej potrzeby, gomor na głowę. Każdy z was przyniesie według liczby osób, które należą do jego namiotu".


text:
Gdy mierzyli swój zbiór gomorem, to ten, który zebrał wiele manny, nie miał nic zbywającego, kto zaś za mało zebrał, nie miał żadnego braku. Okazało się, że każdy zebrał według swych potrzeb.


text:
Niektórzy nie posłuchali Mojżesza i pozostawili trochę na następne rano. Jednak manna gniła, psuła się i wydawała woń nieznośną. I rozgniewał się na nich Mojżesz.


text:
Zbierali przeto każdego rana mannę, każdy według swych potrzeb. Lecz gdy słońce goręcej świeciło, topniała.


text:
W szóstym zaś dniu zbierali podwójną ilość pożywienia, dwa gomory na każdego poszczególnego. I przybyli wszyscy przełożeni zgromadzenia i donieśli to Mojżeszowi.


text:
A on rzekł do nich: "Oto, co Jahwe chciał wam powiedzieć: "Dniem spoczynku świętym, szabatem poświęconym Jahwe jest dzień jutrzejszy". Upieczcie, co chcecie upiec, i ugotujcie, co chcecie ugotować. Wszystko zaś, co wam zbywa, odłóżcie na dzień następny".


text:
I odłożyli na następny dzień według rozkazu Mojżesza. I nie wydawała nieznośnego zapachu ani też nie tworzyły się w niej robaki.


text:
Mojżesz powiedział: "Jedzcie to dzisiaj, albowiem dzisiaj jest szabat ku czci Jahwe! Dzisiaj nie znajdziecie tego na polu.


text:
Wówczas Jahwe powiedział do Mojżesza: "Jakże długo jeszcze będziecie się wzbraniali zachowywać moje nakazy i moje prawa?


text:
Patrzcie! Jahwe nakazał wam szabat i dlatego w szóstym dniu dał wam pokarm na dwa dni. Każdy przeto z was pozostanie w domu! Żaden z was niech w dniu siódmym nie opuszcza swego miejsca zamieszkania".


text:
Dom Izraela nadał [temu pokarmowi] nazwę manna. Była ona biała jak ziarno kolendra i miała smak placka z miodem.


text:
Mojżesz rzekł: "Oto, co rozkazał Jahwe: "Napełnijcie gomor i przechowajcie go dla waszych późniejszych pokoleń, aby ujrzeli pokarm, którym żywiłem was na pustyni po wyprowadzeniu z ziemi egipskiej"".


text:
Mojżesz rzekł do Aarona: "Weź naczynie i napełnij je gomorem manny, i złóż ją przed Jahwe, aby przechować ją dla waszych późniejszych pokoleń".


text:
Aaron wziął naczynie napełnione gomorem manny, jak to Jahwe nakazał Mojżeszowi, i położył mannę dla przechowania przed Świadectwem.


text:
Synowie Izraela jedli mannę przez czterdzieści lat, aż przybyli do ziemi zamieszkałej. Jedli mannę, aż przybyli do granic ziemi Kanaan.


text:
Cała społeczność synów Izraela wyruszyła na rozkaz Jahwe z pustym Sin, aby przebyć dalsze etapy. Potem rozbili obóz w Rafidim, gdzie lud nie miał wody do picia.


text:
I kłócił się lud z Mojżeszem mówiąc: "Daj nam wody do picia!" Mojżesz odpowiedział im: "Czemu kłócicie się ze mną? I czemu kusicie Jahwe?"


text:
Ale lud pragnął tam wody i dlatego szemrał przeciw Mojżeszowi i mówił: "Czy po to wyprowadziłeś nas z Egiptu, aby nas, nasze dzieci i nasze bydło wydać na śmierć z pragnienia?"


text:
Mojżesz wołał wtedy do Jahwe i mówił: "Co mam uczynić z tym ludem? Niewiele [brakuje], a ukamienują mnie!"


text:
Oto Ja stanę przed tobą na skale, na Horebie. Uderzysz w skałę, a wypłynie z niej woda, i lud zaspokoi swe pragnienie". Mojżesz uczynił tak na oczach starszyzny izraelskiej.


text:
I nazwał miejsce to Massa i Meriba, ponieważ tutaj kłócili się synowie izraelscy i kusili Jahwe mówiąc: "Czy też Jahwe jest rzeczywiście w pośrodku nas, czy nie?"


text:
Mojżesz powiedział wtedy do Jozuego: "Wybierz nam mężów i wyrusz z nimi jutro rano na walkę z Amalekitami. Ja stanę na szczycie góry z laską Boga w ręku".


text:
Jozue spełnił polecenie Mojżesza i wyruszył na walkę ż Amalekitami. Mojżesz, Aaron i Hur wyszli na szczyt góry.


text:
Jak długo Mojżesz trzymał ręce podniesione do góry, Izrael miał przewagę. Gdy zaś ręce opuszczał, miał przewagę Amalekita.


text:
Gdy ręce Mojżesza zdrętwiały, wzięli kamień i podłożyli podeń, i usiadł na nim. Aaron i Hur podparli zaś jego ręce, jeden z tej, a drugi z tamtej strony. W ten sposób aż do zachodu słońca były ręce jego stale wzniesione wysoko.


text:
Jahwe powiedział wtedy do Mojżesza: "Zapisz to na pamiątkę w księgę i wyryj to w pamięci Jozuego, że Ja zgładzę pamięć o Amalekicie pod niebem".


text:
gdyż mówił: "Podniósł rękę na tron Jahwe, dlatego jest w wojnie z Amalekita z pokolenia w pokolenie".


text:
Gdy teść Mojżesza, kapłan madianicki Jetro, usłyszał opowiadanie o tym wszystkim, co Bóg uczynił dla Mojżesza i dla Izraela, jego ludu, że Jahwe wyprowadził Izraelitów z Egiptu,


text:
Drugi zaś miał imię Eliezer, gdyż: "Bóg mojego ojca był dla mnie pomocą i wyratował mię od miecza faraona".


text:
Jetro, teść Mojżesza, przyszedł z synami i żoną jego do Mojżesza na pustynię, gdzie obozował wówczas pod górą Bożą.


text:
I polecił donieść Mojżeszowi: "Ja Jetro, twój teść, zdążam do ciebie z żoną twoją i z oboma twoimi synami".


text:
Wyszedł Mojżesz naprzeciw teścia, pokłonił się mu i ucałował go. Potem wypytywali się wzajemnie o powodzenie i udali się do obozu.


text:
Mojżesz opowiedział swemu teściowi wszystko, co Jahwe uczynił faraonowi i Egipcjanom przez wzgląd na Izraela, oraz o wszystkich trudach, jakie ponieśli w czasie podróży, i jak Jahwe przychodził im z pomocą.


text:
I powiedział Jetro: "Niech będzie uwielbiony Jahwe, który was ocalił z rąk Egipcjan i z rąk faraona, i wybawił lud z niewoli egipskiej.


text:
Teraz wyznaję, że Jahwe jest większy niż wszyscy inni bogowie, gdyż w ten sposób ukarał tych, co się pysznili nimi".


text:
Następnie Jetro, teść Mojżesza, złożył Bogu całopalenia i ofiary. Aaron i wszyscy starsi z Izraela przyszli i brali udział z teściem Mojżesza w uczcie przed Bogiem.


text:
Gdy teść Mojżesza widział te liczne jego zajęcia z ludem, powiedział doń: "Czemu ty sam się zajmujesz sprawami ludu? Dlaczego sam zasiadasz [na sąd], a cały lud musi stać przed tobą od rana do wieczora?"


text:
Jeśli mają spór, to przychodzą do mnie i ja rozstrzygam pomiędzy stronami, oznajmiam prawa i przepisy Boże".


text:
Zamączysz siebie i lud, który przy tobie stoi, gdyż taka praca jest dla ciebie za ciężka, i sam jej nie możesz podołać!


text:
Teraz posłuchaj rady, jaką ci daję, a Bóg niechaj będzie z tobą: Sam bądź przedstawicielem swego ludu przed Bogiem i przedstawiaj Bogu jego sprawy.


text:
Pouczaj go dokładnie o przepisach i prawach i pouczaj go o drodze, jaką winien chodzić, i o uczynkach, jakie winien spełniać.


text:
A wyszukaj sobie z całego ludu dzielnych, bojących się Boga i nieprzekupnych mężów, którzy się brzydzą niesprawiedliwym zyskiem, i ustanów ich przełożonymi już to nad tysiącem, już to nad setką, już to nad pięćdziesiątką i nad dziesiątką,


text:
aby mogli sądzić lud w każdym czasie. Ważniejsze sprawy winni tobie przedkładać, sprawy jednak mniejszej wagi sami winni załatwiać. Odciążysz się w ten sposób, gdyż z tobą poniosą ciężar.


text:
Jeśli tak uczynisz, a Bóg cię do tego skłoni, podołasz, a także lud ten zadowolony powróci do siebie".


text:
Wybrał sobie Mojżesz z całego Izraela mężów dzielnych i ustanowił ich kierownikami ludu, przełożonymi nad tysiącem, stu, pięćdziesięcioma i dziesięcioma,


text:
aby wyroki wydawali ludowi w każdym czasie, a tylko ważniejsze wypadki przedkładali Mojżeszowi, wszystkie lżejsze natomiast sami rozstrzygali.


text:
Było to w trzecim miesiącu od wyjścia synów Izraela z Egiptu, w tym samym dniu przybyli [Izraelici] na pustynię Synaj.


text:
Wyruszyli z Rafidim, a po przybyciu na pustynię Synaj rozbili obóz na pustyni. Izrael obozował tam naprzeciw góry.


text:
Mojżesz wstąpił wtedy do Boga, a Jahwe zawołał na niego z góry i powiedział: "Tak powiesz domowi Jakuba i to oznajmisz synem Izraela;


text:
"Wyście widzieli, co uczyniłem Egiptowi, jak niosłem was na skrzydłach orlich i przywiodłem was do mnie.


text:
Jeśli pilnie słuchać będziecie głosu mego i strzec przymierza mego, będziecie szczególną moją własnością pośród wszystkich narodów, gdyż do mnie należy cała ziemia.


text:
Wtedy cały lud jednogłośnie powiedział: "Uczynimy wszystko, co Jahwe rozkazał". Mojżesz przekazał Jahwe słowa ludu.


text:
Jahwe rzekł do Mojżesza: "Oto Ja przyjdę do ciebie w gęstym obłoku, aby lud słyszał, gdy będę rozmawiał z tobą, i uwierzył tobie na zawsze". A Mojżesz oznajmił Jahwe słowa ludu.


text:
Jahwe powiedział do Mojżesza: "Idź do ludu i każ się im przygotować dziś i jutro. Niech wypiorą szaty swoje


text:
i niech będą gotowi na trzeci dzień, bo dnia trzeciego zstąpi Jahwe w oczach całego ludu na górę Synaj.


text:
Oznacz ludowi granice dokoła góry i powiedz mu: "Strzeżcie się wstępować na górę i dotykać jej podnóża, gdyż kto by się dotknął góry, będzie ukarany śmiercią".


text:
Lecz i kto by dotknął jej ręką swą, winien być ukamienowany lub przebity strzałą. Człowiek ani bydlę nie może być zachowane przy życiu. Gdy zaś zagrzmi trąba, wtedy , niech podejdą pod górę".


text:
Trzeciego dnia rano rozległy się grzmoty z błyskawicami, a gęsty obłok rozpostarł się nad górą i rozległ się głos potężnej trąby, tak że cały lud przebywający w obozie trząsł się ze strachu.


text:
Góra zaś Synaj była cała spowita dymem, gdyż Jahwe wstąpił na nią w ogniu, i uniósł się dym z niej jakoby z pieca, i cała góra bardzo się trzęsła.


text:
Głos trąby się przeciągał i stawał się coraz donioślejszy. Mojżesz mówił, a Bóg odpowiadał mu wśród grzmotów.


text:
Jahwe rzekł do Mojżesza: "Zstąp na dół i upomnij lud surowo, aby się nie zbliżali do Jahwe, chcąc Go zobaczyć, gdyż wielu z nich przypłaciłoby to życiem.


text:
Także kapłani, którzy mogą kiedy indziej zbliżać się do Jahwe, winni się trzymać z dala, aby ich Jahwe nie pobił".


text:
Wtedy rzekł Mojżesz do Jahwe: "Lud nie będzie śmiał podejść do góry Synaj, gdyż zakazałeś mu to surowo, mówiąc: "Oznacz ludowi granicę około góry i ogłoś ją za świętą"".


text:
Teraz Jahwe powiedział doń: "Idź, zstąp na dół, a potem przyjdź ty i Aaron z tobą. Kapłani i lud nie mogą przejść granicy, aby wstąpić do Jahwe, bo by ich ukarał".


text:
Nie będziesz czynił żadnej rzeźby ani żadnego obrazu tego, co jest na niebie wysoko, ani tego, co jest na ziemi nisko, ani tego, co jest w wodach pod ziemią!


text:
Nie będziesz się kłaniał przed nimi i nie będziesz im służył, ponieważ ja Jahwe, twój Bóg, jestem Bogiem zazdrosnym, który karzę występek ojców na synach do trzeciego i czwartego pokolenia,


text:
Nie będziesz wzywał imienia Jahwe, Boga twego, do czczych rzeczy, gdyż Jahwe nie pozostawi bezkarnie tego, który wzywa jego imienia dla czczych rzeczy.


text:
Dzień zaś siódmy jest szabatem ku czci Jahwe, Boga twego. Nie możesz przeto w dniu tym wykonywać żadnej pracy ani ty sam, ani syn twój, ani twój niewolnik, ani twoja służąca, ani twoje bydło, ani cudzoziemiec, który mieszka pośród twych bram.


text:
Gdyż w sześciu dniach uczynił Jahwe niebo, ziemię, morze oraz wszystko, co jest w nich, w siódmym zaś dniu odpoczął. Dlatego pobłogosławił Jahwe dzień szabatu i uznał go za święty.


text:
Nie będziesz pożądał domu bliźniego twego. Nie będziesz pożądał żony bliźniego twego, ani jego niewolnika, ani jego niewolnicy, ani jego wołu, ani jego osła, ani żadnej rzeczy, która należy do bliźniego twego".


text:
Wtedy wszystek lud, słysząc grzmoty i błyskawice oraz głos trąby i widząc górę dymiącą, przeląkł się i drżał, i stał z daleka.


text:
I mówili do Mojżesza: "Mów ty z nami, a my będziemy; cię słuchać! Ale Bóg niech nie przemawia do nas, abyśmy nie pomarli!"


text:
Mojżesz rzekł do ludu: "Nie bójcie się! Bóg po to przybył, aby was doświadczyć i napełnić was lękiem, żebyście nie grzeszyli".


text:
Rzekł nadto Jahwe do Mojżesza: "Tak powiesz synom Izraela: "Wy sami widzieliście, że z nieba do was przemawiałem.


text:
Uczynisz mi ołtarz z ziemi i będziesz składał mi na nim ofiary uwielbienia i pojednania z trzody twojej i z bydła twego na każdym miejscu, gdzie każę ci wspominać moje imię. Przyjdę do ciebie i będę ci błogosławił.


text:
A gdy uczynisz mi ołtarz z kamieni, to nie buduj go z kamieni ciosanych, bo zbezcześcisz go, gdy przyłożysz doń swoje dłuto.


text:
Jeśli nabędziesz hebrajskiego niewolnika, będzie ci służył sześć lat, w siódmym roku zwolnisz go bez wynagrodzenia.


text:
Lecz jeśli jego pan dał mu żonę, która zrodziła mu synów i córki, żona jak i dzieci będą należeć do pana, a on odejdzie sam.


text:
A jeśliby niewolnik oświadczył wyraźnie: "Miłuję mojego pana, moją żonę i moje dzieci i nie chcę odejść wolny",


text:
wówczas zaprowadzi go pan przed Boga i zawiedzie do drzwi albo do bramy, i przekłuje mu pan ucho jego szydłem, i będzie niewolnikiem jego na zawsze.


text:
Jeśliby ktoś sprzedał swoją córkę w niewolę za niewolnicę, nie odejdzie, jak odchodzą [inni] niewolnicy.


text:
A jeśliby nie spodobała się panu, który przeznaczył ją dla siebie, i chciał ją sprzedać, to nie może jej sprzedać obcemu narodowi, gdyż byłoby to zdradą wobec niej.


text:
Jeśli zaś przeznaczył ją synowi swojemu, to niech uczyni z nią, jak prawo nakazuje obejść się z córkami.


text:
Ale jeśliś nie czyhał na to, a Bóg to dopuścił, że wpadł ci pod rękę, [na taki wypadek] wyznaczę ci miejsce, do którego będziesz mógł uciekać.


text:
Jeśli zaś ktoś posunąłby się do tego, że bliźniego zabił podstępnie, oderwiesz go nawet od ołtarza, aby ukarać śmiercią.


text:
Kto by porwał człowieka i sprzedał go, albo znaleziono go [jeszcze] w jego ręku, winien być ukarany śmiercią.


text:
Kto by w kłótni uderzył bliźniego kamieniem albo pięścią nie zabijając go, ale powodując jego leżenie w łóżku,


text:
to gdy wstanie i będzie chodził po podwórzu o lasce swojej, wówczas ten, który go uderzył, będzie wolny i tylko mu wynagrodzi przerwę w pracy i dołoży starań, żeby go wyleczyć.


text:
A jeśliby pozostali [przy życiu] jeden czy dwa dni, to nie będzie podlegał karze, gdyż są jego własnością.


text:
Gdyby mężczyźni bijąc się, w bójce uderzyli niewiastę brzemienną, i porodziłaby przedwcześnie, ale nie powstała z tego żadna szkoda dla jej zdrowia, to tylko zapłacą grzywnę, jaką na nich nałoży mąż tej niewiasty, czy też dadzą wedle ugody sędziów.


text:
Jeśliby ktoś uderzył niewolnika lub niewolnicę w oko i spowodował jego utratę, winien ich obdarzyć wolnością za oko.


text:
Również gdyby wybił ząb niewolnikowi swemu lub niewolnicy swojej, winien uczynić ich wolnymi za ząb.


text:
Jeśliby wół pobódł mężczyznę lub niewiastę, i ponieśliby śmierć, wówczas wół musi być ukamienowany, lecz nie wolno spożyć jego mięsa, właściciel zaś wołu będzie wolny od kary.


text:
Gdy jednak wół bódł i dawniej, i zwracano uwagę na to właścicielowi, a on go nie pilnował, i zabiłby mężczyznę lub niewiastę, to nie tylko wół winien być ukamienowany, ale też i właściciel jego winien ponieść śmierć.


text:
Jeśliby zaś pobódł chłopca lub dziewczynę, to też winno się postąpić według [takiego samego] przepisu.


text:
Gdyby zaś wół zabódł niewolnika lub niewolnicę, jego właściciel winien wypłacić ich panu trzydzieści sykli srebrnych, wół zaś będzie ukamienowany.


text:
Jeśliby ktoś zostawił cysternę odkrytą, albo jeśliby ktoś wykopał cysternę, a nie pokrył jej, i wpadłby tam wół lub osioł,


text:
właściciel cysterny winien dać właścicielowi bydlęcia odszkodowanie w pieniądzach, a zwierzę będzie należało do niego.


text:
Gdyby wół jednego właściciela uderzył wołu innego właściciela, i zabiłby go, wówczas sprzedadzą wołu i podzielą się zapłatą za niego, i podzielą się też zabitym wołem.


text:
Lecz gdyby było wiadome, że wół ten bódł od dawna, i nie strzegł go jego właściciel, wówczas odda wołu za wołu, a zabity będzie należał do niego.


text:
Gdyby pochwycił ktoś złodzieja w czasie włamywania się [w nocy] i pobił go tak, żeby umarł, nie będzie winien krwi.


text:
Ale gdyby to uczynił po wschodzie słońca, będzie winien krwi. Złodziej poniesie karę. Jeśli nic nie ma, czym by zapłacił, to należy go sprzedać za taką samą sumę, jaką skradł.


text:
Jeśli to, co ukradł, znajdzie się u niego żywe, czy to wół, czy osioł, czy owca, odda w podwójnej ilości.


text:
Jeśliby ktoś wypasł pole lub winnicę i wypuścił bydło, niszcząc cudze pole, wówczas wynagrodzi tym, co ma najlepszego w swojej winnicy.


text:
Jeśli powstanie ogień i napotka ciernie [ogrodzenia] i spali stertę zboża albo stojące na pniu zboże, albo pole, wówczas [ten, co wzniecił pożar], winien wynagrodzić szkody.


text:
Jeśliby ktoś dał drugiemu pieniądze lub przedmioty wartościowe na przechowanie, i zostałoby to skradzione w domu tego człowieka, a złodziej zostanie wykryty, winien wypłacić dwukrotne odszkodowanie.


text:
Jeśliby nie wykryto złodzieja, to wówczas stawi się właściciel domu przed Bogiem [i przysięgnie], że nie wyciągnął raki po dobro drugiego.


text:
We wszelkiej sprawie poszkodowania dotyczącego wołu, osła, owcy, odzieży, jakiejkolwiek zguby, o której powie, że to jego własność, sprawa ta winna być przedłożona Bogu, a którego Bóg uzna winnym, ten zwróci drugiemu w podwójnej ilości.


text:
Jeśliby ktoś powierzył drugiemu pieczę nad osłem, wołem, owcą lub nad jakimkolwiek innym zwierzęciem, a ono padło lub okaleczyło się, lub zostało uprowadzone, a nie ma na to świadka,


text:
to sprawę między obiema stronami rozstrzygnie przysięga na imię Jahwe, że [przechowujący] nie wyciągnął ręki po dobro drugiego, i właściciel przyjmie, co pozostało, i nie będzie żądał odszkodowania.


text:
Jeśli zostało owo [bydlę] rozszarpane przez jakieś dzikie zwierzę, to przyniesie je na dowód i nie musi uiszczać odszkodowania.


text:
Gdyby ktoś wynajął od drugiego [zwierzę], a ono się okaleczyło lub padło w nieobecności właściciela, winien uiścić odszkodowanie.


text:
Gdy jednak stało się to w obecności właściciela, to nie będzie dawał odszkodowania, zwłaszcza jeśli było wynajęte, bo dał cenę wynajmu.


text:
Jeśli ktoś uwiódł dziewicę jeszcze nie zaręczoną i obcował z nią, zapłaci rodzinie opłatę składaną przy zaślubinach i pojmie ją sobie za żonę.


text:
Jeśliby ojciec nie zgodził się oddać mu jej, wówczas winien zapłacić tyle, ile wynosi opłata składana przy zaślubinach.


text:
Nie będziesz gnębił i nie będziesz uciskał cudzoziemców, bo wy sami byliście cudzoziemcami w ziemi egipskiej.


text:
Jeśli pożyczysz pieniądze ubogiemu mego ludu, żyjącemu obok ciebie, to nie będziesz postępował wobec niego jak lichwiarz i nie każesz mu płacić sobie odsetek.


text:
bo jest to jedyna jego szata i jedyne okrycie jego ciała podczas snu. I jeśliby się żalił do mnie, usłyszę go, bo jestem litościwy.


text:
Nie będziesz ociągał się z oddaniem pierwocin ze zbiorów twoich i z winnicy twojej. I oddasz mi twego pierworodnego syna.


text:
To samo uczynisz z pierworodnym z bydła i trzody. Przez siedem dni będzie przy matce swojej, a dnia ósmego oddasz je mnie.


text:
Będziecie dla mnie ludźmi świętymi. Nie będziecie spożywać mięsa zwierzęcia rozszarpanego przez dzikie zwierzęta, ale je rzucicie psom.


text:
Nie będziesz rozgłaszał fałszywych wieści i nie dołożysz ręki, ażeby ż niesprawiedliwymi ludźmi świadczyć na korzyść bezprawia.


text:
Nie łącz się z wielkim tłumem, aby wyrządzić zło. A zeznając w sądzie, nie stawaj po stronie tłumu, aby przechylić wyrok.


text:
Jeśli ujrzysz, że osioł twego wroga upadł pod ciężarem, nie ominiesz, ale razem z nim. przyjdziesz mu z pomocą.


text:
Oddalisz sprawę kłamliwą i nie wydasz wyroku śmierci na niewinnego i sprawiedliwego, bo Ja nie uniewinnię nieprawego.


text:
Nie będziesz przyjmował podarków, ponieważ podarki zaślepiają dobrze widzących i są zgubą spraw słusznych.


text:
Nie będziesz uciskał cudzoziemców, gdyż znacie życie cudzoziemców, bo sami byliście cudzoziemcami w Egipcie.


text:
a siódmego pozwolisz jej leżeć odłogiem i nie będziesz czynił zbioru, aby mogli jeść ubodzy z twego ludu, a resztę zjedzą dzikie zwierzęta. Tak też postąpisz z twoją winnicą, i z twoim ogrodem oliwnym.


text:
Sześć dni będziesz pracował, a dnia siódmego zaprzestaniesz pracy, aby odpoczął twój wół i osioł, i odetchnął syn twojej niewolnicy i cudzoziemiec.


text:
Przestrzegajcie wszystkiego, co wam powiedziałem, a imienia bogów obcych nie wymieniajcie, by nikt nie słyszał ich z ust waszych.


text:
Obchodząc święto przaśników będziesz jadł, jak ci to nakazałem, przez siedem dni chleb z niekwaszonej mąki, w oznaczonym dniu miesiąca Abib, gdyż w tym miesiącu wyszedłeś z Egiptu. I nie powinniście pokazywać się wtedy z próżnymi rękami.


text:
I święto żniw pierwszych twoich zbiorów z tego, co posiałeś na roli, oraz święto zbiorów na końcu roku, gdy pozbierasz z pola wszystko.


text:
Nie będziesz składał krwi mojej ofiary z chlebem kwaszonym, i nie będziesz przechowywał do rana tłuszczu mojej świątecznej ofiary.


text:
Przyniesiesz do domu Jahwe, Boga twego, pierwociny z płodów ziemi. I nie będziesz gotował koźlęcia w mleku jego matki.


text:
Oto ja posyłam anioła przed tobą, aby cię strzegł w czasie twej drogi i doprowadził cię do miejsca, które ci wyznaczyłem.


text:
Szanuj go i bądź uważny na jego słowa. Nie sprzeciwiaj się mu w niczym, gdyż nie przebaczy waszych przewinień, bo imię moje jest w nim.


text:
Jeśli będziesz wiernie słuchał jego głosu i wykonywał to wszystko, co ci polecam, będę nieprzyjacielem twoich nieprzyjaciół i będę odnosił się wrogo do odnoszących się tak do ciebie.


text:
Mój anioł poprzedzi cię i zaprowadzi do Amoryty, Hetyty, Ferezyjczyka, Kananejczyka, Chiwity, Jebuzyty, i Ja ich wygładzę.


text:
Nie będziesz się kłaniał bogom ich i nie będziesz im służył. Nie będziesz postępował według ich postępków, lecz zburzysz zupełnie i bezlitośnie połamiesz w kawałki ich święte słupy.


text:
Będziecie oddawać cześć Jahwe, Bogu waszemu, gdyż pobłogosławi waszemu posiłkowi i waszemu napojowi i oddali od ciebie wszelką chorobę.


text:
Żadna kobieta w twoim kraju nie będzie miała przedwczesnego porodu i żadna nie będzie bezdzietna. Liczbę dni twojego życia uczynię pełną.


text:
Lęk wzbudzę przed tobą oraz wprawię w przerażenie wszelki lud, do którego przyjdziesz. Sprawię, że będą uciekać przed tobą wszyscy twoi nieprzyjaciele.


text:
Nie wypędzą go przed tobą w jednym roku, aby kraj nie stał się pustynią i nie rozmnożył się w nim dziki zwierz na twoją szkodę.


text:
Będę ich wyrzucał stopniowo przed tobą, gdy się staniesz liczniejszym, byś mógł zająć całkowicie ten kraj, który jest twoim dziedzictwem.


text:
Ustanowię granice twego kraju od Morza Czerwonego do morza filistyńskiego, od pustyni aż do Rzeki. Oddam w ręce wasze mieszkańców tego kraju, a ty ich przepędzisz spośród was.


text:
Nie mogą mieszkać w twoim kraju, gdyż przywiedliby cię do grzechu przeciw mnie. Mógłbyś służyć ich bogom, co byłoby dla ciebie zgubą"".


text:
I rzekł [Jahwe] do Mojżesza: "Wstąp do Jahwe, ty, Aaron, Nadab, Abihu i siedemdziesięciu ze starszych Izraela i oddajcie pokłon z daleka.


text:
Wrócił Mojżesz i obwieścił ludowi wszystkie słowa Jahwe i wszystkie jego zlecenia. Wtedy lud cały odpowiedział jednogłośnie: "Wszystkie słowa, jakie powiedział Jahwe, wypełnimy".


text:
Spisał tedy Mojżesz wszystkie słowa Jahwe. Nazajutrz wcześnie rano zbudował ołtarz u stóp góry i postawił dwanaście słupów, stosownie do liczby dwunastu pokoleń Izraela.


text:
Wtedy wziął księgę Przymierza i czytał ją głośno ludowi, i oświadczyli: "Wszystko, co powiedział Jahwe, uczynimy i będziemy posłuszni".


text:
Mojżesz wziął krew i pokropił nią lud, mówiąc: "Oto krew Przymierza, które Jahwe zawarł z wami na podstawie wszystkich tych słów".


text:
Ujrzeli Boga Izraela, a pod jego stopami jakoby jakieś dzieło z szafirowych kamieni, świecących jak samo niebo.


text:
Na wybranych synów Izraela nie podniósł swej ręki, mogli przeto patrzeć na Boga. Potem jedli i pili.


text:
Jahwe rzekł do Mojżesza: "Wstąp do mnie na górę i pozostań tam, a dam ci tablice kamienne, prawa i przykazania, które napisałem, aby ich pouczyć".


text:
Powiedział zaś tak do starszyzny: "Pozostańcie tu aż wrócimy do was. Oto macie Aarona i Hura. Kto miałby jakąś sprawę do załatwienia, zwrócić się może do nich".


text:
Chwała Jahwe spoczęła na górze Synaj, i okrywał ją obłok przez sześć dni. W siódmym dniu [Jahwe] przywołał Mojżesza z pośrodka obłoku.


text:
Mojżesz wszedł w środek obłoku i wstąpił na górę. I pozostał Mojżesz na górze przez czterdzieści dni i przez czterdzieści nocy.


text:
"Powiedz synom Izraela, aby zebrali dla mnie daninę. Od każdego człowieka, którego skłoni do tego serce, przyjmijcie dla mnie daninę.


text:
Budowę zaś przybytku i robotę wszelkich jego sprzętów wykonają całkowicie według wzoru, jaki ci ukażę.


text:
I uczynią arkę z drzewa akacjowego; jej długość będzie wynosiła dwa i pół łokcia; jej wysokość półtora łokcia i jej szerokość półtora łokcia.


text:
Uczynisz do niej cztery pierścienie ze złota i przymocujesz je do czterech jej krawędzi, dwa pierścienie do jednego jej boku, i dwa do drugiego jej boku.


text:
I uczynisz przebłagalnię ze szczerego złota; długość jej wynosić będzie dwa i pół łokcia, szerokość zaś półtora łokcia.


text:
Jednego cheruba uczynisz na jednym końcu, a drugiego cheruba na drugim końcu przebłagalni. Uczynicie Cherubów na końcach górnych.


text:
Cheruby będą miały rozpostarte swe skrzydła ku górze i zakryją swymi skrzydłami przebłagalnię, twarze zaś swe będą miały zwrócone jeden ku drugiemu. I ku przebłagalni będą zwrócone twarze Cherubów.


text:
Tam będę spotykał się z tobą i sponad przebłagalni i spośród Cherubów, którzy są ponad arką przymierza, będę z tobą rozmawiał o wszystkich przykazaniach, które dam za twoim pośrednictwem synom Izraela.


text:
Uczynisz też stół z drzewa akacjowego; jego długość będzie wynosić dwa łokcie, jego szerokość jeden łokieć, a jego wysokość półtora łokcia.


text:
Uczynisz następnie cztery pierścienie złote i przyprawisz je do czterech końców, gdzie się znajdują jego nogi.


text:
Blisko listwy będą się znajdować cztery pierścienie do włożenia w nie drążków z drzewa akacjowego do przenoszenia stołu.


text:
A zrobisz te drążki z drzewa akacjowego i pokryjesz je złotem. I będziesz za ich pomocą przenosił stół.


text:
Uczynisz także misy i czasze, dzbanki i kubki do składania ofiar płynnych. Ze szczerego złota uczynisz je.


text:
Zrobisz też świecznik ze szczerego złota. Z tej samej bryły wykuj świecznik wraz z jego podstawą i jego trzonem; jego kielichy, pąki i kwiaty uczynisz z tej samej bryły.


text:
Sześć ramion będzie wychodzić z jego boków; trzy ramiona świecznika z jednego jego boku i trzy ramiona świecznika z drugiego jego boku.


text:
I będą na jednym ramieniu trzy kielichy kształtu kwiatów migdałowych z pąkami i kwiatami i trzy kielichy na drugim ramieniu z pąkami i kwiatami kształtu kwiatów migdałowych.


text:
A pąk jeden będzie przed dwoma wychodzącymi z niego ramionami i pąk jeden przed dwoma [następnymi] ramionami świecznika. Tak [niech będzie] pod sześcioma ramionami wychodzącymi ze świecznika.


text:
Pąki te i ramiona będą wychodzić z samego świecznika i będą wykonane z tej samej bryły szczerego złota.


text:
I uczynisz siedem lamp, i ustawisz te lampy w ten sposób, ażeby oświecały tę stronę, która jest przed nimi.


text:
Uczynisz przybytek z dziesięciu tkanin: uczynisz go z kręconego bisioru, z fioletowej i czerwonej purpury, z karmazynu, z cherubami wykonanymi przez biegłego tkacza.


text:
Długość poszczególnej tkaniny winna wynosić dwadzieścia osiem łokci, a szerokość cztery łokcie; wszystkie zaś tkaniny winny mieć jednakowe wymiary.


text:
Pięć tkanin będzie powiązanych z sobą - jedna z drugą, podobnie drugie pięć tkanin będzie powiązanych z sobą, jedna z drugą.


text:
I przyszyjesz wstążki z fioletowej purpury na brzegach jednej tkaniny, gdzie winna być spięta, i tak też uczynisz na brzegach ostatniej tkaniny, gdzie winna być spięta.


text:
Pięćdziesiąt zaś wstążek przyszyjesz do jednej tkaniny i pięćdziesiąt wstążek przyszyjesz do drugiej tkaniny w miejscu, w którym mają być spięte, tak żeby wstążki były przyszyte naprzeciw siebie.


text:
Ponadto przyszyjesz pięćdziesiąt złotych kółek i zwiążesz tkaniny przy pomocy tych kółek, i będzie stanowił przybytek jedną całość.


text:
Następnie uczynisz nakrycie przybytku z koziej sierści, a uczynisz je z jedenastu [mniejszych] nakryć.


text:
Długość jednego nakrycia będzie wynosiła trzydzieści łokci, a szerokość jednego nakrycia cztery łokcie i [wszystkie] jedenaście nakryć będą miały jednakowe wymiary.


text:
Powiążesz z sobą pięć nakryć osobno, a pozostałe sześć osobno. Jednakże szóste nakrycie, które ma wisieć u wejścia do przybytku, złożysz we dwoje.


text:
I przyszyjesz pięćdziesiąt wstążek na brzegach jednego nakrycia w miejscu, w którym mają być spięte.


text:
Ponadto przyszyjesz pięćdziesiąt miedzianych kółek i nałożysz kółka na wstążki i w ten sposób zwiążesz nakrycia przybytku z sobą, że utworzą jedną całość.


text:
Połowa zaś jednego przykrycia, które zbywa przy namiocie, będzie zwisać na tylnej stronie przybytku.


text:
Z tego zaś, co zbywa z długości przykryć, będzie zwisać jeden łokieć po obu stronach przybytku i tak będzie mu służyło za przykrycie.


text:
Oprócz tego uczynisz nakrycie na namiot ze skór baranów, farbowanych na czerwono, i w końcu nakrycie na wierzch ze skór delfinów.


text:
Każda deska będzie miała dwa czopy osadzone jeden naprzeciw drugiego; tak zrobisz przy wszystkich deskach przybytku.


text:
[Deski] będą przystawały szczelnie do siebie u dołu, a u góry równie szczelnie będą połączone za pomocą jednego pierścienia, i tak będzie także z deskami przy obu innych narożnikach.


text:
i pięć poprzeczek na drugą stronę przybytku, pięć też poprzeczek na tylną, zachodnią ścianę przybytku.


text:
Deski pokryjesz złotem, a pierścienie do osadzania drewnianych wiązań zrobisz ze złota i pokryjesz poprzeczki złotem.


text:
Zrobisz też zasłonę z fioletowej i czerwonej purpury, z karmazynu i z kręconego bisioru, z cherubami wyhaftowanymi przez biegłego tkacza.


text:
I powiesisz ją na czterech słupach z drzewa akacjowego, pokrytych złotem. Haczyki do zasłony będą ze złota, a cztery podstawy ze srebra.


text:
Powiesisz zaś zasłonę na kółkach i umieścisz wewnątrz poza zasłoną arkę Świadectwa, i będzie oddzielała zasłona [miejsce] Święte od Najświętszego.


text:
Umieścisz przed zasłoną stół i naprzeciw stołu na południowej stronie przybytku świecznik, stół zaś umieścisz na stronie północnej.


text:
Każesz też sporządzić zasłonę przy wejściu do przybytku z fioletowej i czerwonej purpury, z karmazynu i kręconego bisioru, wykonaną przez farbiarza.


text:
I powiesisz też przy wejściu do przybytku zasłonę na pięciu słupach z drzewa akacjowego i pokryjesz je złotem, i będą haczyki do niej ze złota, a pięć podstaw z miedzi.


text:
I zbudujesz ołtarz z drzewa akacjowego, mający pięć łokci długości a pięć łokci szerokości. Ołtarz będzie więc kwadratowy, a wysoki na trzy łokcie.


text:
I uczynisz rogi w czterech narożnikach ołtarza, a będą. wystawały z niego wzwyż, i pokryjesz go miedzią.


text:
I zrobisz popielnice do zsypywania zatłuszczonego popiołu, oraz łopatki, kociołki, widełki i panewki. Wszystkie te przybory wykonasz z miedzi.


text:
Z miedzi też wykonasz kratę dla niego [ołtarza] w formie siatki, a nad tą siatką na czterech rogach zrobisz cztery pierścienie.


text:
A będzie się wkładało drążki te do pierścieni i będą one po obu bokach ołtarza w czasie przenoszenie go.


text:
Zbudujecie następnie dziedziniec przybytku; po stronie południowej ku południowi zasłony dziedzińca z kręconego bisioru będą sto łokci długie,


text:
Tak samo po strome północnej zasłony będą sto łokci długie, a ponadto dwadzieścia słupów, dwadzieścia podstaw z miedzi, oraz haczyki i klamry ze srebra.


text:
Na szerokości dziedzińca po stronie zachodniej zasłona będzie miała pięćdziesiąt łokci, a do tego dziesięć słupów i dziesięć podstaw.


text:
Zasłony zaś na drugą ścianę boczną będą wynosić piętnaście łokci, a do tego trzy słupy i trzy podstawy.


text:
Przy wejściu na dziedziniec dasz zasłony na dwadzieścia łokci z fioletowej i czerwonej purpury, karmazynu, z bisioru kręconego robotą barwioną, a do tego cztery słupy i cztery podstawy.


text:
Wszystkie słupy dokoła dziedzińca winny być zaopatrzone w srebrne klamry; haczyki zaś będą ze srebra, a podstawy z miedzi.


text:
Długość dziedzińca będzie wynosiła sto łokci, szerokość pięćdziesiąt łokci, a wysokość pięć łokci [z zasłonami] z kręconego bisioru i z podstawami miedzianymi.


text:
Wszystkie naczynia przybytku do jakiegokolwiek użytku i wszelkie jego paliki, i wszystkie paliki dziedzińca będą z miedzi.


text:
I rozkażesz synom Izraela, aby przynieśli do świecznika oliwę czystą, wyciśniętą z oliwek, dla ciągłego podtrzymywania światła


text:
w przybytku spotkania, na zewnątrz zasłony, która jest przed Świadectwem. Aaron zaś wraz z synami swymi będą mieli obowiązek przygotować ją, aby płonęła przed Jahwe od wieczora do rana. Takie jest prawo wieczne przez wszystkie pokolenia dla wszystkich synów Izraela.


text:
I rozkaż bratu twemu Aaronowi i jego synom [wybranym] spośród synów Izraela zbliżyć się do ciebie, aby mi służyli jako kapłani: Aaron i Nadab, Abihu, Eleazar i Itamar, synowie Aarona.


text:
Pomów z wszystkimi wybitnymi rękodzielnikami, których wyposażyłem w zmysł piękna, aby zrobili szaty dla Aarona, by wyświęcony służył mi w nich jako kapłan.


text:
Oto szaty, jakie winni zrobić: pektorał, efod, suknia wierzchnia, tunika wyszywana, tiara i pas. I zrobisz te szaty dla Aarona, brata twego, i dla synów jego, aby mi służyli jako kapłani.


text:
I zrobią efod z nici złotych i fioletowej i czerwonej purpury, karmazynu oraz kręconego bisioru, jako dzieło biegłych w wyszywaniu.


text:
A przepaska efodu, która się na nim winna znajdować, ma być wykonana tak samo z nici złotych, z fioletowej i czerwonej purpury, z karmazynu i kręconego bisioru.


text:
Sześć imion na jednym kamieniu, a sześć imion pozostałych na kamieniu drugim, według porządku ich urodzenia.


text:
Jak rytownik wykuwa pieczęcie, tak wykuj i ty na obu kamieniach imiona synów Izraela i osadź je w złote oprawy.


text:
Dwa te kamienie umieścisz na obu naramiennikach efodu jako kamienie pamięci o synach Izraela. I będzie nosił Aaron ich imiona na obu naramiennikach dla pamięci przed Jahwe.


text:
Dwa też łańcuszki z czystego złota przygotujesz, jako kręcone plecionki, i wykonane plecionki osadzisz w obszyciach.


text:
Uczynisz też pektorał dla zasięgania wyroczni, i wykonają go wybitni tkacze w ten sam sposób jak efod, z nici złotych, z fioletowej i czerwonej purpury, z karmazynu i z kręconego bisioru.


text:
a wreszcie w czwartym rzędzie chryzolit, onyks i jaspis. Będą osadzone w oprawie ze złota w odpowiednich rzędach.


text:
Kamienie te otrzymają nazwy imion dwunastu synów Izraela i na nich będą wyryte na wzór pieczęci imiona dwunastu pokoleń.


text:
Uczynisz też do pektorału dwa złote pierścienie i przyprawisz oba te pierścienie na obu górnych końcach pektorału.


text:
Oba zaś [drugie] końce obydwu plecionek przyszyjesz do obu opraw i przywiążesz do przedniego naramiennika efodu.


text:
Potem wykonasz jeszcze dwa inne pierścienie i przyszyjesz je na dwóch dolnych końcach pektorału na jego brzegu na stronie wewnętrznej zwróconej do efodu.


text:
W końcu wykonasz jeszcze dwa inne złote pierścienie i przyszyjesz je do obu naramienników efodu na zewnętrznej stronie u dołu, w miejscu spięcia efodu z pasem.


text:
Potem zwiąże się pierścienie pektorału z pierścieniami efodu sznurem z fioletowej purpury, tak żeby pektorał leżał na przepasce efodu i nie mógł się przesunąć z swego miejsca na efodzie.


text:
W ten sposób Aaron będzie nosił imiona synów Izraela, [wypisane] na pektorale rozstrzygnięć, na swym sercu, gdy będzie wchodził do miejsca najświętszego, aby pamiętał ustawicznie przed Jahwe.


text:
Do pektorału rozstrzygnięć włożysz urim i tummim, aby były na sercu Aarona, gdy będzie wchodził przed oblicze Jahwe. I tak będzie nosił Aaron zawsze na sercu swoim do zasięgania wyroczni dla synów Izraela przed obliczem Jahwe.


text:
I będzie miała w środku otwór na głowę i obszywkę dokoła otworu, jak przy otworze pancerza, aby się nie rozdarła.


text:
Na dolnych jej krajach wokoło przy- szyjesz jabłka granatu z fioletowej i czerwonej purpury oraz z karmazynu, i dzwonki złote pomiędzy nimi dokoła.


text:
I będzie miał ją na sobie Aaron podczas pełnienia służby, aby słyszano dźwięk, gdy będzie wchodził do sanktuarium przed oblicze Jahwe i gdy będzie wychodził, aby nie umarł.


text:
I zrobisz też diadem ze szczerego złota i wyrzeźbisz na nim, jak się rzeźbi na pieczęci: "Poświęcony Jahwe".


text:
I zwiążesz go sznurem z fioletowej purpury, tak żeby był na tiarze i żeby na przedniej stronie tiary był umieszczony.


text:
I będzie na czole Aarona, ponieważ poniesie Aaron uchybienia popełnione przy ofiarach, które będą składać synowie Izraela za uzyskanie darów świętych. A będzie na czole jego ciągle dla zjednania mu łaski w oczach Jahwe.


text:
I ubierzesz w nie Aarona, brata twego, i synów jego razem z nim, namaścisz ich, wprowadzisz ich w urzędowanie i poświęcisz ich, aby mi służyli jako kapłani.


text:
I będą je nosić Aaron i jego synowie, ile razy będą wchodzić do przybytku zebrania lub będą się zbliżać do ołtarza dla spełnienia służby w miejscu świętym, aby nie ściągnęli na siebie grzechu i nie pomarli. To jest rozporządzenie na wieki dla niego i dla potomków jego po nim.


text:
W ten zaś sposób postąpisz, gdy będziesz wyświęcał ich na kapłanów: weźmiesz młodego cielca i dwa baranki bez skazy,


text:
i chleby niekwaszone, i ciasto niekwaszone zaczynione na oliwie, i placki niekwaszone namaszczone oliwą. A upieczesz to z najpiękniejszej mąki pszennej.


text:
Potem weźmiesz szaty i ubierzesz Aarona w tunikę, w suknię, w efod, w pektorał, i przepaszesz go pasem efodu.


text:
oraz przepaszesz ich pasem i okryjesz głowy ich mitrami, i będzie należało do nich kapłaństwo na mocy nieodwołalnego prawa. I wprowadzisz w urzędowanie Aarona i jego synów.


text:
I przywiedziesz młodego cielca przed namiot spotkania, i położy Aaron i jego synowie race swe na głowie cielca.


text:
Wziąwszy zaś z krwi jego pomaścisz palcem wskazującym rogi ołtarza, a resztę krwi wylejesz u podstawy ołtarza.


text:
A pozbierawszy tłuszcz, który pokrywa wnętrzności i przeponę nad wątrobą, i obie nerki i tłuszcz, który jest na nich, spalisz to na ołtarzu.


text:
Lecz mięso cielca i jego skórę i wnętrzności spalisz w ogniu poza obozem. Jest to ofiara przebłagalna.


text:
I podzielisz barana na części, i obmywszy wnętrzności jego i nogi położysz je na innych jego częściach i na głowie.


text:
I spalisz całego barana na ołtarzu. Jest to ofiara uwielbienia dla Jahwe, woń przyjemna przez ogień dla Jahwe.


text:
I zabijesz barana, a wziąwszy nieco jego krwi namaścisz nią wierzch ucha prawego Aarona i wierzch ucha prawego jego synów, i wielkie palce ich prawej ręki i nogi, i pokropisz krwią ołtarz wokoło.


text:
I weźmiesz z krwi, która jest na ołtarzu, i z oleju do namaszczania, i pokropisz Aarona i jego szaty i jego synów i ich szaty, aby był poświęcony razem z swoimi szatami, a z nim także jego synowie i szaty jego synów.


text:
I weźmiesz z barana tłuszcz i ogon, i tłuszcz pokrywający wnętrzności, i przeponę wątroby, i obie nerki, i tłuszcz, który jest na nich, i prawe udo, bo to jest baran wyświęcenia.


text:
Weźmiesz też bochen chleba i ciasto na oliwie zaczynione oraz placek jeden z kosza przaśników, które są przed Jahwe.


text:
Weźmiesz to potem z rąk ich i spalisz na ołtarzu uwielbienia jako woń przyjemną przed Jahwe. Jest to ofiara przez ogień dla Jahwe.


text:
I weźmiesz mostek z barana, ofiarowanego na wyświęcenie Aarona, i wykonasz z nim obrzęd kołysania, i przypadnie tobie w udziale.


text:
I oddzielisz mostek poruszany i łopatkę podnoszoną, i to, co było poruszane, i co było podnoszone z barana, jako ofiary wyświęcenia, oraz co przynależy do Aarona, i co przynależy do jego synów.


text:
Ma to przypaść Aaronowi i jego synom w udziale po wieczne czasy jako należność od synów Izraela. Jest to bowiem ofiara podniesienia, a ofiara podniesienia należy się im od synów Izraela z ofiar dziękczynienia, jako unoszona z nich dla Jahwe.


text:
A szaty święte Aarona będą oddane po nim jego synom, i będą w nie ubrani, gdy będą namaszczeni i wprowadzeni w urzędowanie.


text:
Przez siedem dni będzie je wdziewał ten z jego synów, który zostanie po nim kapłanem i będzie wchodził do namiotu spotkania, aby pełnić służbę świętą w świętym przybytku.


text:
I będzie spożywał Aaron i jego synowie mięso barana i chleb, który jest w koszu przy wejściu do namiotu spotkania.


text:
I będą jeść to, co było zadośćuczynieniem za nich, aby ich wprowadzić w urzędowanie i oddzielić. Nikt zaś z obcych nie będzie tego jadł, gdyż jest to rzecz święta.


text:
A jeśli pozostanie coś z mięsa wyświęcenia lub z chleba do rana, wówczas należy to spalić w ogniu i nie można tego jeść, bo jest to rzecz święta.


text:
I postąpisz z Aaronem i z synami jego zupełnie tak, jak ci poleciłem: przez siedem dni będzie trwało wprowadzenie w urząd.


text:
I cielca na ofiarę przebłagalną złożysz każdego dnia na zadośćuczynienie i oczyścisz ołtarz przez tę ofiarę przebłagalną, i namaścisz go, aby go uświęcić.


text:
Przez siedem dni będziesz czynił przebłaganie nad ołtarzem i będziesz go poświęcał, i stanie się bardzo święty, i cokolwiek dotknie się ołtarza będzie również święte.


text:
Do jednego baranka [dodasz] efę najczystszej mąki, zmieszanej z czwartą częścią hina szlachetnej oliwy, a jako ofiarę płynną złożysz wino w ilości czwartej części hina.


text:
A drugiego barana ofiarujesz między dwoma wieczorami z taką samą ofiarą z pokarmów i taką samą ofiarą płynów jak rano, jako woń przyjemną na ofiarę przez ogień dla Jahwe.


text:
To będzie ustawiczna ofiara uwielbienia składana z pokolenia w pokolenie u wejścia do namiotu spotkania przed Jahwe, gdzie będę się spotykał z tobą, aby rozmawiać.


text:
I poznają, że ja, Jahwe, jestem Bogiem, który wyprowadziłem was z ziemi egipskiej, i mieszkam w pośrodku was, ja Jahwe, wasz Bóg.


text:
Jego długość będzie wynosiła jeden łokieć i jeden jego szerokość, i będzie kwadratowy, a wysokości będzie miał dwa łokcie, i będą wychodziły z niego rogi.


text:
I przykryjesz go szczerym złotem, jego wierzch i jego boki wokoło, i jego rogi; uczynisz na nim złoty wieniec dokoła.


text:
Poniżej zaś wieńca na dwóch bokach uczynisz dwa pierścienie na drążki, którymi będzie się go przenosić.


text:
Postawisz go zaś przed zasłoną, która wisi przed arką Świadectwa, przed przebłagalnią, która jest nad Świadectwem, gdzie będę spotykał się z tobą.


text:
Każdego zaś ranka będzie spalał Aaron na nim wonne kadzidło, gdy będzie przysposabiał do świecenia lampy.


text:
A gdy Aaron zapali między dwoma wieczorami lampy, zapali również kadzidło, które będzie [spalane] ustawicznie przed Jahwe wobec wszystkich pokoleń waszych.


text:
Nie możecie na nim ofiarować zwyczajnego kadzidła ani też składać ofiary uwielbienia, ani ofiary z pokarmów. Nie możecie też na nim wylewać żadnej ofiary z płynów.


text:
Na jego rogach winien Aaron raz w roku dokonać obrzędu przebłagalnego krwią ofiary przebłagalnej, która za grzech będzie złożona. Winien on też raz w roku dokonać na nim obrzędu przebłagalnego za pokolenia wasze. Świętością będzie on dla Jahwe".


text:
"Gdy będziesz liczył synów izraelskich, by dokonać ich spisu, każdy da okup za życie swe Jahwe przy spisie, aby nie spadło na nich nieszczęście.


text:
To zaś winni dać podlegli spisowi: pół sykla według wagi przybytku świętego [czyli dwadzieścia ger na jeden sykl] na ofiarę Jahwe.


text:
Bogaty nie będzie zwiększał, a ubogi nie będzie zmniejszał wagi pół sykla, aby złożyć ofiarą dla Jahwe na zadośćuczynienie za swe życie.


text:
A wziąwszy te pieniądze jako zadośćuczynienie od synów Izraela, obrócisz je na służbę w namiocie spotkania, i będą one na pamiątkę synom Izraela przed Jahwe jako ofiara zadośćuczynienia za ich życie".


text:
"I uczynisz kadź miedzianą z podstawą również miedzianą do obmyć, i umieścisz ją między przybytkiem a ołtarzem, i nalejesz do niej wody.


text:
Zanim wejdą do przybytku spotkania, muszą się obmyć w wodzie, ażeby nie umrzeć. Tak samo, gdy się będą zbliżać do ołtarza, aby pełnić służbę i aby spalać w ogniu ofiarę dla Jahwe,


text:
muszą obmyć ręce swe i nogi, aby nie pomarli. I będzie to prawo zawsze obowiązywało jego [tj. Aarona] i jego potomstwo po wszystkie czasy".


text:
"Weźmij sobie najlepsze korzenie: pięćset sykli obficie płynącej mirry, połowę tego, to jest dwieście pięćdziesiąt sykli wonnego cynamonu, i tyleż, to jest dwieście pięćdziesiąt sykli wonnej trzciny,


text:
I uczynisz z tego święty olej do namaszczania. Będzie to maść wonna, zrobiona tak, jak robi sporządzający wonności.


text:
i stół, oraz wszystkie jego naczynia, a także świecznik z wszystkimi przyrządami należącymi do niego, ołtarz kadzenia


text:
Nie wolno go wylewać na ciało jakiegoś człowieka i nie wolno go sprzedać w takim połączeniu, gdyż jest świętym i świętym będzie dla was".


text:
Ktokolwiek zaś sporządziłby w takim połączeniu i wylewałby go na nieuprawnionego, winien być wykluczony ze swego ludu".


text:
I znów powiedział Jahwe do Mojżesza: "Weźmij sobie wonności: żywicę pachnącą, muszelki i galbanum pachnące i czyste kadzidło, niech będą w równej ilości.


text:
Miesza jąć je uczynisz z tego kadzidło wonne, zrobione tak, jak się robi wonności, posolone, święte.


text:
Zetrzesz na proszek części jego i położysz przed Świadectwem w namiocie spotkania, . gdzie Ja będę spotykał się z tobą, i będzie to dla was rzecz święta.


text:
Kadzidła w ten sposób przygotowanego nie będziecie robić dla siebie, gdyż poświęcone jest ono dla Jahwe.


text:
I napełniłem go duchem Bożym, mądrością i rozumem, i umiejętnością wykonywania wszelkiego rodzaju prac,


text:
A dodam mu Oholiaba, syna Achisamecha z pokolenia Dana. Napełniłem umysł wszystkich rękodzielników mądrością, aby mogli wykonać to, co ci rozkazałem:


text:
i olej do namaszczania, i kadzidło wonne dla przybytku świętego. Wszystko to winieneś uczynić według rozkazu, jaki otrzymałeś ode mnie".


text:
"Powiedz synom Izraela: "Przestrzegajcie pilnie szabatów moich, gdyż to jest znak między mną a wami dla wszystkich waszych pokoleń, i po tym można poznać, że Ja jestem Jahwe, który was uświęciłem.


text:
Przeto zachowujcie szabat, który winien być dla was świętością. I ktokolwiek by go znieważał, będzie ukarany śmiercią, i każdy, kto by wykonywał pracę w tym dniu, będzie wyłączony z mego ludu.


text:
Przez sześć dni macie wykonywać pracę, ale dzień siódmy będzie szabatem, dniem zupełnego wstrzymania się od pracy, poświęconym Jahwe, i dlatego ktokolwiek by wykonywał pracę w dniu szabatu, winien być ukarany śmiercią.


text:
Synowie Izraela winni pilnie przestrzegać szabatu jako obowiązku i przymierza wiecznego w pokolenia.


text:
To będzie znak wiekuisty między mną a między synami Izraela, bo w sześciu dniach Jahwe stworzył niebo i ziemię, a w siódmym dniu odpoczął i wytchnął"".


text:
Gdy skończył rozmawiać z Mojżeszem na górze Synaj, dał mu dwie tablice świadectwa, tablice kamienne, napisane palcem Bożym.


text:
A gdy lud widział, że Mojżesz opóźniał swój powrót z góry, zebrał się przed Aaronem i powiedział do niego: "Uczyń nam Boga, który by szedł przed nami, bo nie wiemy, co się stało z Mojżeszem, tym mężem, który nas wyprowadził z ziemi egipskiej".


text:
Aaron powiedział im: "Pozdejmujcie złote kolczyki, które są w uszach waszych niewiast, waszych synów i waszych córek, i przynieście je do mnie".


text:
A wziąwszy je z ich rąk nakazał je przetopić i uczynić z tego posąg cielca. I powiedzieli: "Izraelu, oto Bóg twój, który cię wyprowadził z ziemi egipskiej".


text:
A widząc to Aaron, kazał postawić ołtarz przed nim i powiedział: "Jutro będzie uroczystość ku czci Jahwe".


text:
A wstawszy wcześnie rano, złożyli ofiary uwielbienia i przywiedli ofiary pojednania. I usiadł lud, aby jeść i pić, i wstali, by się bawić.


text:
Jahwe rzekł wówczas do Mojżesza: "Zstąp na dół, bo sprzeniewierzył się lud twój, który wyprowadziłeś z ziemi egipskiej.


text:
Bardzo szybko odwrócili się od drogi, którą im zaleciłem i utworzyli sobie posąg cielca ulany z metalu i złożyli mu ofiary, mówiąc: "Izraelu, oto Bóg twój, który cię wyprowadził z ziemi egipskiej".


text:
Zostaw mnie przeto w spokoju, aby rozpalił się gniew mój na nich. Ich wyniszczą, a ciebie uczynię wielkim ludem".


text:
Mojżesz jednak zaczął usilnie błagać Jahwe, Boga swego, i mówić: "Dlaczego, Jahwe, płonie gniew twój przeciw ludowi twemu, który wyprowadziłeś z ziemi egipskiej siłą wielką i ramieniem przemożnym?


text:
Czemu to mają mówić Egipcjanie, że w złym zamiarze wyprowadziłeś ich, chcąc ich wygubić w górach i wygładzić z powierzchni ziemi? Odwróć zapalczywość twego gniewu i zaniechaj zła, jakie chcesz zesłać na twój lud.


text:
Pamiętaj na Abrahama, Izaaka i Izraela, twoje sługi, którym przysiągłeś na samego siebie mówiąc do nich: "Uczynię potomstwo wasze tak liczne jak gwiazdy niebieskie, i całą ziemię, o której mówiłem, dam twoim potomkom, i posiądą ją na wieki"".


text:
Mojżesz zaś zszedł z góry z dwiema tablicami Świadectwa w swym ręku, a tablice były zapisane na obu stronach, na jednej i na drugiej stronie zapisane.


text:
A tenże odpowiedział: "To nie okrzyk zwycięzców ani też jęki pokonanych, ale głos śpiewów się rozlega".


text:
A Mojżesz zbliżył się do obozu i ujrzał cielca i tańce. Rozpalił się wówczas gniew Mojżesza i rzucił z rąk swoich tablice, i potłukł je u podnóża góry.


text:
A porwawszy cielca, którego uczynili, spalił go w ogniu, starł na proch, rozsypał w wodzie i kazał ją pić synom Izraela.


text:
I powiedział Mojżesz do Aarona: "Cóż ci uczynił ten lud, że sprowadziłeś na niego tak wielki grzech?"


text:
A Aaron odpowiedział: "Niech się nie rozpala gniew twój na mnie, bo wiesz sam, że ten lud jest skłonny do złego.


text:
Powiedzieli do mnie: "Uczyń nam Boga, który by szedł przed nami, gdyż nie wiemy, co się stało z Mojżeszem, z tym mężem, który nas wyprowadził z ziemi egipskiej".


text:
Wtedy rzekłem do nich: Kto ma złoto, niech je zdejmie z siebie. I złożyli mi je, i wrzuciłem w ogień, i tak powstał cielec".


text:
I ujrzał Mojżesz, że lud był ogołocony, gdyż Aaron zezwolił na ogołocenie, na pośmiewisko wobec nieprzyjaciół.


text:
Zatrzymał się Mojżesz w bramie obozu i zawołał: "Kto wierny Jahwe, do mnie!" A wówczas przyłączyli się doń wszyscy synowie Lewiego.


text:
I rzekł do nich: "Tak mówi Jahwe, Bóg Izraela: "Każdy z was niechaj przypasze miecz do swego boku. Przejdźcie tam i z powrotem od jednej bramy do drugiej, i każdy z was niechaj zabija swego brata, każdy swego przyjaciela i każdy swego krewnego"".


text:
Mojżesz powiedział wówczas do nich: "Poświęciliście ręce wasze dla Jahwe, ponieważ każdy z was był przeciw swojemu synowi, przeciw swemu bratu. Oby Jahwe użyczył wam dzisiaj błogosławieństwa".


text:
Następnego dnia zaś tak powiedział Mojżesz do ludu: "Popełniliście ciężki grzech, ale teraz wstąpię do Jahwe, może otrzymam przebaczenie za wasz grzech".


text:
I poszedł Mojżesz do Jahwe, i powiedział: "Oto zgrzeszył lud ten wielkim grzechem, gdyż uczynił sobie Boga ze złota.


text:
Jednak przebacz im ten grzech! A jeśli nie, to wymaż mię natychmiast z księgi twej, którą zapisałeś".


text:
Idź teraz i prowadź ten lud, gdzie ci rozkazałem, a anioł mój pójdzie przed tobą. Nadejdzie dzień, gdy Ja się pomszczę i ukarzę ich grzech".


text:
Potem zaś rzekł Jahwe do Mojżesza: "Idź i wyrusz stąd ty i lud, który wyprowadziłeś z ziemi egipskiej, do ziemi, którą obiecałem pod przysięgą Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi w tych słowach: "Potomstwu twojemu dam ją".


text:
I wyślę przed tobą anioła i wypędzę Kananejczyka, Amorytę, Hetytę, Ferezyjczyka, Chiwitę i Jebuzytę.


text:
I zaprowadzę cię do ziemi opływającej w mleko i w miód, ale sam nie pójdę z tobą, by cię nie wytępić po drodze, ponieważ jesteś ludem twardego karku".


text:
Wtedy rzekł Jahwe do Mojżesza: "Powiedz synom Izraela: "Jesteście ludem twardego karku, i jeślibym przez jedną chwilę szedł w pośrodku ciebie, zgładziłbym cię. Wyrzuć przeto ozdoby twe, a Ja zobaczę, co mam uczynić z tobą"".


text:
Mojżesz zaś wziął namiot i rozbił poza obozem, daleko od obozu, i nazwał go namiotem spotkania. A wszelki człowiek chcąc się zwrócić do Jahwe szedł do namiotu spotkania, który był poza obozem.


text:
Ile zaś razy Mojżesz szedł do namiotu, cały lud stawał przy wejściu do swych namiotów i patrzał na Mojżesza, aż wszedł do namiotu.


text:
Ile zaś razy Mojżesz wszedł do namiotu, zstępował słup obłoku i stawał u wejścia do przybytku, i wtedy [Jahwe] rozmawiał z Mojżeszem.


text:
Cały lud widział, że słup obłoku stawał u wejścia do namiotu. Cały lud wstawał i kłaniał się, każdy u wejścia do swego namiotu.


text:
A Jahwe rozmawiał z Mojżeszem twarzą w twarz, jak się rozmawia z przyjacielem. Potem wracał Mojżesz do obozu, sługa zaś jego Jozue, syn Nuna, młodzieniec, nie oddalał się z wnętrza namiotu.


text:
Mojżesz rzekł znów do Jahwe: "Oto kazałeś mi wyprowadzić ten lud, a nie pouczyłeś mię, kogo poślesz ze mną, a jednak powiedziałeś do mnie: "Znam cię po imieniu i znalazłeś łaskę w oczach moich".


text:
Jeśli znalazłem łaskę w oczach Twoich, daj mi poznać twe zamiary, abym poznał, żem znalazł łaską w Twoich oczach. Wejrzyj na ten lud, który jest Twoim ludem".


text:
Po czym poznam, że znaleźliśmy łaskę w oczach Twoich, jak i lud mój, jeśli nie po tym, że pójdziesz z nami, gdyż przez to będziemy wyróżnieni z wszystkich narodów, które są na ziemi".


text:
Jahwe odpowiedział Mojżeszowi: "Uczynię to, o co prosisz, ponieważ znalazłeś łaskę w oczach moich, a Ja cię znam po imieniu".


text:
[Jahwe] odpowiedział: "Ja ukażę ci mój majestat i ogłoszę przed tobą imię Jahwe, gdyż Ja wyświadczam łaskę, komu chcę i miłosierdzie, komu mi się podoba".


text:
I znowu rzekł: "Nie będziesz mógł oglądać mojego oblicza, gdyż żaden człowiek nie może oglądać mojego oblicza i pozostać przy życiu".


text:
Gdy przechodzić będzie chwała moja, postawię cię w rozpadlinie skały i położę rękę moją na tobie, aż przejdę.


text:
Jahwe rzekł do Mojżesza: "Wyciosa j sobie dwie tablice z kamienia podobne do pierwszych, które potłukłeś, a na tych tablicach wypisz znów słowa, które były na pierwszych tablicach.


text:
Nikt nie może wstąpić z tobą i nikt nie może pokazać się na górze. Również trzoda i stada nie mogą wypasać się na zboczach góry".


text:
Mojżesz wyciosał dwie tablice kamienne jak pierwsze, a wstawszy rano, wstąpił na górą z dwiema tablicami kamiennymi, jak mu to rozkazał Jahwe.


text:
Przeszedł Jahwe przed jego oczyma, a Mojżesz wołał: "Jahwe, Jahwe, Boże miłosierny i litościwy, wspaniałomyślny, bogaty w życzliwość i wierność,


text:
zachowujący swą łaskę w tysiączne pokolenia, przebaczający niegodziwość, niewierność, grzech, lecz nie pozostawiający go bez ukarania, ale zsyłający kary za niegodziwość ojców na synów i wnuków aż do trzeciego i czwartego pokolenia".


text:
mówiąc: "Jeśli znalazłem łaską w oczach Twoich, Panie mój, niech pójdzie Pan w pośrodku nas. Są oni wprawdzie ludem twardego karku, ale przebaczysz winy nasze i grzechy nasze i uczynisz nas swoim dziedzictwem".


text:
Jahwe odpowiedział: "Oto ja zawieram przymierze wobec całego ludu twego, i uczynię cuda, jakich nie było na całej ziemi i u żadnych narodów, i ujrzy cały lud, wśród którego przebywasz, że dzieła Jahwe, które ja uczynię z tobą, są straszne.


text:
Przestrzegaj tego, co ja dzisiaj rozkazuję tobie, a ja wypędzę przed tobą Amorytę, Kananejczyka, Hetytę, Ferezyjczyka, Chiwitę i Jebuzytę.


text:
Strzeż się zawierać przymierze z mieszkańcami kraju, do którego idziesz, byście nie wpadli w sidła i zażyłość.


text:
Natomiast zburzcie ich ołtarze, skruszcie czczone przez nich słupy i wyrąbcie pale, którym cześć oddają.


text:
Nie będziesz zawierał przymierzy z mieszkańcami tego kraju, aby gdy będą cudzołożyć z bogami obcymi i składać ofiary bogom swoim, nie zaprosili cię do spożywania z ich ołtarza.


text:
A także nie możesz brać ich córek za żony dla swych synów, aby one cudzołożąc z obcymi bogami nie przywiodły twoich synów do cudzołóstwa z bogami obcymi.


text:
Zachowaj święto chlebów niekwaszonych; przez siedem dni będziesz jadł chleby niekwaszone, jak to ci poleciłem. A uczynisz to w czasie oznaczonym, czyli w miesiącu Abib, gdyż wtedy wyszedłeś z Egiptu.


text:
Pierworodne zaś osła wykupisz głową owcy, a jeślibyś nie wykupił, to złamiesz mu kark. Wykupisz też pierworodnego syna swego, i niech się nie ukażą przede mną z pustymi rękami.


text:
Ja bowiem wypędzę narody sprzed oblicza twego i rozszerzę granice twoje, i nikt nie będzie napadał na twój kraj, gdy ty trzy razy w roku pójdziesz, aby pokazać się przed obliczem Jahwe, Boga twego.


text:
Krwi moich ofiar nie powinieneś składać razem z kwasem, i nic z ofiary paschalnej nie powinno pozostawać na drugi dzień.


text:
Najlepsze z pierwocin ziemi twojej winieneś przynieść do domu Jahwe, Boga twego. Nie będziesz gotował koźlęcia w mleku jego matki".


text:
Jahwe rzekł do Mojżesza: "Napisz te słowa, gdyż na podstawie tych słów zawarłem przymierze z tobą i z Izraelem".


text:
I był tam u Jahwe czterdzieści dni i czterdzieści nocy, i nie jadł chleba i nie pił wody. I napisał na tablicach słowa przymierza - dziesięć słów.


text:
Gdy Mojżesz zstępował z góry Synaj z dwiema tablicami świadectwa w ręku, nie wiedział, że promieniała skóra jego twarzy na skutek jego rozmowy z Jahwe.


text:
Gdy Aaron i synowie Izraela zobaczyli Mojżesza z dala i ujrzeli, że skóra jego twarzy promienieje, bali się zbliżyć do niego.


text:
A gdy Mojżesz ich przywołał, przyszli Aaron i wszyscy przywódcy zgromadzenia przyszli do niego, a Mojżesz rozmawiał z nimi.


text:
Potem przyszli także i synowie Izraela, i dawał im polecenia, powierzone mu przez Jahwe na górze Synaj.


text:
Ilekroć Mojżesz wchodził przed oblicze Jahwe na rozmowę z Nim, zdejmował zasłonę aż do wyjścia. Gdy zaś wyszedł, opowiadał synom Izraela to, co mu rozkazał Jahwe.


text:
I wtedy to synowie Izraela mogli widzieć twarz Mojżesza, że promienieje skóra na twarzy Mojżesza. A Mojżesz znów nakładał zasłonę na twarz, póki nie wszedł na rozmowę z Nim.


text:
Mojżesz zebrał całe zgromadzenie synów Izraela i powiedział do nich: "Oto prawa, które Jahwe nakazał wam wypełnić:


text:
Sześć dni będziesz wykonywał pracę, ale dzień siódmy będzie dla was świętym szabatem odpoczynku dla Jahwe; ktokolwiek zaś pracowałby w tym dniu, ma być ukarany śmiercią.


text:
Tak przemówił następnie Mojżesz do całego zgromadzenia synów Izraela: "Oto prawa, która wydał Jahwe, mówiąc:


text:
"Złóżcie z dóbr waszych dary dla Jahwe". Każdy zaś winien złożyć w darze dla Jahwe złoto, srebro, miedź,


text:
ołtarz kadzenia z drążkami, olejek do namaszczania, pachnące kadzidło i zasłonę na wejście do przybytku;


text:
ołtarz całopalenia z miedzianą kratą na nim, z drążkami i należącymi do niego sprzętami, kadź z jej podstawą;


text:
szaty z drogocennej tkaniny do służby w świętym przybytku, święte szaty dla Aarona kapłana i szaty dla synów jego, kapłanów.


text:
Wnet jednak wszyscy, których skłoniło serce i duch ochoczy, przynieśli dary dla Jahwe na budowę namiotu spotkania i na wszelką służbę w nim oraz na święte szaty.


text:
Przyszli mężczyźni i kobiety, wszyscy ochoczego serca, przynosząc spinki, kolczyki, pierścienie, naszyjniki i wszelkie przedmioty ze złota; wszyscy złożyli dla Jahwe dary ze złota.


text:
A także fioletową i czerwoną purpurę, karmazyn, bisior i sierść kozią przynosili wszyscy, którzy je znaleźli u siebie.


text:
Każdy, kto chciał złożyć dary ze srebra czy z miedzi, przynosił te dary dla Jahwe, a każdy, kto posiadał drzewo akacjowe przydatne na coś do świętej służby, przynosił je również w darze.


text:
Wszystkie zaś kobiety biegłe w tej pracy przędły własnoręcznie przędziwo na fioletową i czerwoną purpurę, karmazyn i bisior.


text:
Wszyscy synowie Izraela, mężczyźni i kobiety, których skłoniło serce do składania darów [niezbędnych j do wykonywania tego, co Jahwe nakazał wykonać przez pośrednictwo Mojżesza, przynieśli to dla Jahwe dobrowolnie.


text:
Wówczas Mojżesz przemówił do synów Izraela: "Oto Jahwe powołał imiennie Besaleela, syna Uriego a wnuka Hura z pokolenia Judy,


text:
oraz robót nad przystosowaniem kamieni do ozdoby i nad obróbką drzewa [potrzebnego] do wykonania wszelkich zamierzonych dzieł.


text:
Napełnił ich mądrością umysłu do wykonania wszelkich prac, zarówno kamieniarskich, jak i tkackich, oraz farbowania fioletowej i czerwonej purpury, karmazynu, bisioru, a wreszcie [zwyczajnych prac] tkackich, tak że mogą sporządzać wszelkie przedmioty, a zarazem obmyślać ich plany.


text:
Besaleel, Oholiab i wszyscy mężczyźni biegli, którym Jahwe dał mądrość, rozum do poznania, niech wykonają wszelkie prace przy budowie świętego przybytku według wszystkich poleceń Jahwe".


text:
Następnie wezwał Mojżesz Besaleela, Oholiaba i wszystkich biegłych w rzemiośle, których serce obdarzył Jahwe mądrością, wszystkich tych, których serce skłaniało do pójścia do pracy przy wykonaniu dzieła.


text:
Ci zaś przejęli od Mojżesza wszelkie dary, jakie znieśli synowie Izraela na dzieło budowy świętego przybytku, aby je wykonać; ponadto znosili im każdego dnia dalsze, dobrowolne dary.


text:
Wtedy przystąpili do Mojżesza jak jeden mąż wszyscy biegli rzemieślnicy, wykonujący wszelkie prace przy budowie świętego przybytku,


text:
i tak powiedzieli do Mojżesza: "Lud przynosi wiele więcej, niż potrzeba do wykonania prac, które zlecił wykonać Jahwe".


text:
Wówczas Mojżesz wydał rozkaz, który ogłoszono po obozie: "Ani mężczyźni, ani kobiety niech już nie znoszą darów na święty przybytek". Zaprzestał tedy lud znoszenia darów.


text:
Wszyscy najbieglejsi spośród pracowników wybudowali przybytek z dziesięciu tkanin z kręconego bisioru, z fioletowej i czerwonej purpury, z karmazynu z cherubami wyhaftowanymi przez biegłego tkacza.


text:
Długość poszczególnych tkanin wynosiła dwadzieścia osiem łokci, a szerokość cztery łokcie; wszystkie zaś tkaniny posiadały jednakowe wymiary.


text:
Pięć tkanin zostało powiązanych z sobą jedna z drugą, podobnie drugie pięć tkanin zostało powiązanych jedna z drugą.


text:
I przyszyto wstążki z fioletowej purpury na brzegach jednej tkaniny, gdzie winna być spięta, i tak też uczyniono na brzegach ostatniej tkaniny, gdzie winna być spięta.


text:
Pięćdziesiąt wstążek przyszyto do jednej tkaniny i pięćdziesiąt wstążek do drugiej tkaniny w miejscu, gdzie mają być spięte, tak iż wstążki były przyszyte naprzeciw siebie.


text:
Ponadto przyszyto pięćdziesiąt złotych kółek i związano tkaniny przy pomocy tych kółek, tak że przybytek stanowił jedną całość.


text:
Zrobiono również nakrycie z koziej sierści dla przybytku, a uczyniono je z jedenastu [mniejszych] nakryć.


text:
Długość jednego nakrycia wynosiła trzydzieści łokci, a szerokość jednego nakrycia cztery łokcie, i te jedenaście nakryć miały jednakowe wymiary.


text:
I przyszyto pięćdziesiąt wstążek na brzegach jednego nakrycia w miejscu, w którym mają być spięte i pięćdziesiąt wstążek na brzegach drugiego nakrycia w miejscu, w którym mają być spięte.


text:
Ponadto przyszyto pięćdziesiąt sprzączek z miedzi i w ten sposób związano [nakrycia] przybytku, że utworzyły jedną całość.


text:
Oprócz tego uczyniono nakrycie na namiot ze skór baranich farbowanych na czerwono i wreszcie nakrycie na wierzch ze skór delfinów.


text:
Każda deska miała dwa czopy osadzone jeden naprzeciw drugiego; tak zrobiono u wszystkich desek przybytku.


text:
i czterdzieści podstaw srebrnych sporządzonych pod te dwadzieścia desek, na każdą deskę dwie podstawy na oba jej czopy.


text:
Przystawały one szczelnie do siebie u dołu, a u góry równie szczelnie połączone były z sobą przy pomocy wiązania; tak też uczyniono z deskami na obu innych narożnikach.


text:
I tak było w ścianie tylnej przybytku osiem desek, a podstaw srebrnych szesnaście, czyli po dwie podstawy na każdą deskę.


text:
I zrobiono również poprzeczki z drzewa akacjowego do powiązania desek, pięć na jedną stronę przybytku,


text:
a pięć poprzeczek do desek drugiej ściany przybytku i pięć poprzeczek na tylną, czyli zachodnią ścianę przybytku.


text:
Poprzeczkę umieszczoną w pośrodku desek sporządzono w ten sposób, że przechodziła od końca do końca.


text:
Deski pokryto złotem, a pierścienie do osadzenia drewnianych wiązań zrobiono ze złota, i poprzeczki pokryto złotem.


text:
Zrobiono też zasłonę z fioletowej i czerwonej purpury, z karmazynu i kręconego bisioru z cherubami wyhaftowanymi przez biegłego tkacza.


text:
I powieszono ją na czterech słupach z drzewa akacjowego, pokrytych złotem. Haczyki do nich wykonano ze złota, a cztery podstawy zrobiono z miedzi.


text:
I zbudował Besaleel arkę z drzewa akacjowego, której długość wynosiła dwa i pół łokcia, jej zaś szerokość i wysokość półtora łokcia.


text:
Uczynił do niej cztery pierścienie ze złota i [przymocował] je do czterech jej rogów: dwa pierścienie do jednego jej boku i dwa pierścienie do drugiego jej boku.


text:
I uczynił przebłagał- nie ze szczerego złota, a długość jej wynosiła dwa i pół łokcia, szerokość zaś jej półtora łokcia.


text:
jednego cheruba na jednym końcu, a drugiego cheruba na drugim końcu przebłagalni. Wykonał cheruby razem z przebłagalnią na obu jej bokach.


text:
Cheruby miały twarze zwrócone jeden ku drugiemu, i ku przebłagalni były [zwrócone] twarze Cherubów. Miały zaś rozpostarte swe skrzydła ku górze, zakrywając swymi skrzydłami przebłagalnię.


text:
Zrobił też stół z drzewa akacjowego, którego długość wynosiła dwa łokcie, jego szerokość jeden łokieć i jego wysokość półtora łokcia.


text:
Uczynił następnie cztery złote pierścienie i przyprawił te pierścienie do czterech końców, gdzie się znajdują cztery jego nogi.


text:
Blisko listwy znajdowały się pierścienie do włożenia w nie drążków z drzewa akacjowego do przenoszenia stołu.


text:
Uczynił także ze szczerego złota naczynia do stołu, misy i czasze, dzbanki i kubki do składania ofiar płynnych.


text:
Zrobił też świecznik ze szczerego złota, z tego samego złota wykuł ten świecznik wraz z jego podstawą i trzonem; jego kielichy oraz pąki i kwiaty były zrobione z tej samej bryły.


text:
Sześć ramion wychodziło z jego boków, trzy ramiona świecznika z jednego jego boku i trzy ramiona świecznika z drugiego jego boku.


text:
I znajdowały się na jednym ramieniu trzy kielichy kształtu kwiatów migdałowych z pąkami i kwiatami i trzy kielichy kształtu kwiatów migdałowych na drugim ramieniu z pąkami i kwiatami.


text:
A pąk jeden był pod dwoma wychodzącymi z niego ramionami i jeden pąk pod dwoma [następnymi] jego ramionami. Tak było pod sześcioma ramionami wychodzącymi ze świecznika.


text:
Potem wystawił z drzewa akacjowego ołtarz do spalania kadzidła; jego długość wynosiła jeden łokieć i jeden jego szerokość, i był kwadratowy, a wysokości miał dwa łokcie.


text:
Przykrył go szczerym złotem, jego wierzch i jego boki wokoło, i jego rogi; uczynił na nim złoty wieniec dokoła.


text:
Poniżej zaś tego wieńca na dwóch jego bokach umieścił dwa złote pierścienie na drążki, za pomocą których się go przenosi.


text:
I zbudował ołtarz z drzewa akacjowego, mający piąć łokci długości i pięć łokci szerokości. Ołtarz był czworoboczny, a trzy łokcie wysoki.


text:
Z miedzi też wykonał kratę do ołtarza w formie siatki, poniżej jego krawędzi od dołu aż do połowy wysokości.


text:
I włożył te drążki do pierścieni znajdujących się po bokach ołtarza, aby go nimi przenosić. Uczynił zaś go [ołtarz] z desek, tak aby wewnątrz był wydrążony.


text:
I uczynił umywalnię miedzianą z podstawą również miedzianą, wykonaną z lusterek niewiast pełniących służbę przy wejściu do namiotu.


text:
Następnie zbudował dziedziniec przybytku po strome południowej ku południowi, zasłony dziedzińca były z kręconego bisioru, długie sto łokci,


text:
Tak samo po stronie północnej zasłony były długie sto łokci, a ponadto [uczyniono] dwadzieścia słupów, dwadzieścia podstaw z miedzi oraz haczyki i klamry ze srebra.


text:
Po stronie zachodniej zasłona miała pięćdziesiąt łokci, a do tego [uczyniono] dziesięć słupów i dziesięć podstaw.


text:
Zasłony na jedną ścianę boczną wy- nosiły piętnaście łokci, a do tego miały trzy słupy i trzy podstawy.


text:
Zasłony zaś na drugą ścianę boczną wynosiły piętnaście łokci, a do tego miały też trzy słupy i trzy podstawy.


text:
a podstawy do słupów były z miedzi, haczyki zaś przy słupach oraz ich klamry ze srebra, także głowice ich były pokryte srebrem.


text:
Zasłona u wejścia na dziedziniec była z fioletowej i czerwonej purpury, karmazynu i z kręconego bisioru, robota różnobarwna, i miała dwadzieścia łokci szerokości i pięć łokci wysokości, zgodnie z rozmiarami [innych] zasłon dziedzińca.


text:
Cztery słupy do niej i ich podstawy były wykonane z miedzi, a haczyki przy nich, pokrycie ich głowic oraz klamry były ze srebra.


text:
Oto obliczenie wydatków na przybytek: na przybytek świadectwa, który na rozkaz Mojżesza wybudowali lewici, pełniąc swą służbę pod nadzorem kapłana Itamara, syna Aarona arcykapłana.


text:
A Besaleel, syn Uriego, wnuk Hura z pokolenia Judy, wykonał wszystko, co mu rozkazał Jahwe przez Mojżesza,


text:
a z nim [pracował] Oholiab, syn Achisamecha z pokolenia Dana, jako wybitny snycerz, tkacz i farbiarz fioletowej i czerwonej purpury, karmazynu oraz bisioru.


text:
Zużyli zaś wszystkiego złota na roboty przy budowie świętego przybytku dwadzieścia dziewięć talentów z ofiar i siedemset trzydzieści syklów według wagi sykla przybytku świętego.


text:
A srebra od spisanych w zgromadzeniu było sto talentów i tysiąc siedemset siedemdziesiąt piąć syklów według wagi sykla przybytku.


text:
Pół sykla na głowę według wagi sykla przybytku pobierano od wszystkich, którzy podlegali spisowi, począwszy od lat dwudziestu i wzwyż, czyli od sześciuset trzech tysięcy pięciuset pięćdziesięciu mężczyzn.


text:
Sto talentów srebra zużyto na wykucie podstaw do świętego przybytku i podstaw do zasłon, sto talentów na sto podstaw, czyli po talencie na jedną podstawę.


text:
Z tysiąca siedmiuset siedemdziesięciu pięciu talentów zrobiono haczyki do słupów, pokrycie na ich głowice oraz pierścienie.


text:
Ulano z niej podstawy do bramy wejściowej do przybytku spotkania, ołtarz miedziany z kratą miedzianą na nim oraz wszelki sprzęt ołtarza,


text:
podstawy dziedzińca, podstawy do bramy na dziedziniec, wszystkie paliki przybytku i wszystkie paliki dziedzińca.


text:
Zrobili też szaty święte do [pełnienia] służby w świętym przybytku z fioletowej i czerwonej purpury oraz z karmazynu. Zrobili również szaty święte dla Aarona, jak to polecił uczynić Jahwe Mojżeszowi.


text:
I zrobił efod [z nici] ze złota, z fioletowej i czerwonej purpury, karmazynu oraz z kręconego bisioru.


text:
Wykuli przeto cienkie blaszki ze złota i pocięli je na nitki, aby je można wpleść sposobem hafciarskim w fioletową i czerwoną purpurę, w karmazyn oraz w bisior.


text:
A przepaska efodu, która się na nim znajduje, była wykonana tak samo [z nici] ze złota, z fioletowej i czerwonej purpury, z karmazynu i z kręconego bisioru, jak to nakazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
Obrobili też dwa szlachetne onyksy, osadzone w złote oprawy, z wykutymi na nich na wzór pieczęci imionami synów Izraela.


text:
Umieścił je na obu naramiennikach efodu jako kamienie pamięci o synach Izraela, jak przykazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
Uczynił też pektorał wykonany przez wybitnych tkaczy w ten sam sposób jak efod [z nici] ze złota, z fioletowej i czerwonej purpury, z karmazynu i z kręconego bisioru.


text:
wreszcie w czwartym rzędzie chryzolit, onyks i jaspis. Były osadzone w [oprawach] ze złota w odpowiednich rzędach.


text:
Kamienie te miały na sobie imiona dwunastu synów Izraela i miały wyryte na wzór pieczęci imiona dwunastu pokoleń.


text:
Uczynili też do pektorału dwie złote oprawy i dwa złote pierścienie, i przyprawiono oba te pierścienie na obu końcach pektorału.


text:
W końcu wykonali jeszcze dwa inne złote pierścienie i przyszyli je do obu naramienników efodu na zewnętrznej stronie, w miejscu spięcia efodu z pasem.


text:
Potem związali pierścienie pektorału z pierścieniami efodu sznurem z fioletowej purpury, tak ażeby pektorał leżał na przepasce efodu i nie mógł się przesunąć z swego miejsca na efodzie, jak przykazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
I miała w środku otwór na głowę z obszywką dokoła otworu, jak przy otworze pancerza, aby się nie rozdarła.


text:
Dzwonek złoty i jabłko granatu następowały na przemian dokoła na dolnym kraju sukni, przywdziewanej w czasie pełnienia służby, jak to przykazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
oraz pas z bisioru kręconego, z fioletowej i czerwonej purpury, wykonany przez wyszywających, jak przykazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
I zrobili też diadem ze szczerego złota i wyrzeźbili na nim, jak się rzeźbi na pieczęci: "Poświęcony Jahwe".


text:
I przywiązali go sznurem z fioletowej purpury tak, aby był na tiarze, i żeby na przedniej stronie tiary był umieszczony, jak przykazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
Tak wykonano wszelką robotę około budowy przybytku spotkania. Synowie Izraela wykonali zaś wszystko tak, jak to nakazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
I oddali przybytek Mojżeszowi wraz z namiotem i sprzętami, jak kółka, deski, poprzeczki, słupy, podstawy,


text:
nakrycia, jedne ze skór baranich farbowanych na czerwono, a drugie ze skór delfina, oraz zakrywającą zasłoną,


text:
świecznik ze szczerego złota z lampami ustawionymi w szeregu oraz z wszystkimi przyborami należącymi do niego i olej do świecznika,


text:
ołtarz miedziany wraz z kratą miedzianą i drążkami oraz wszystkie jego przybory, kadź i jej podstawę.


text:
Zasłony dziedzińca, słupy i podstawy do nich, zasłony przy wejściu do dziedzińca i paliki oraz wszystkie sprzęty potrzebne do służby w przybytku i w namiocie spotkania.


text:
Szaty urzędowe do wystawnej służby w świętym przybytku, szaty święte dla Aarona kapłana i szaty dla jego synów kapłanów.


text:
Wniesiesz także stół i położysz na nim to, co ma być położone, oraz wniesiesz świecznik i postawisz na nim lampy.


text:
Ustawisz również ołtarz złoty do spalania kadzidła przed arką Świadectwa i powiesisz zasłonę przy wejściu do przybytku.


text:
Wtedy weźmiesz olej namaszczenia i namaścisz przybytek i wszystko, co w nim jest; poświęcisz go i wszystkie jego sprzęty, i będzie święty.


text:
Następnie ubierzesz Aarona w szaty święte i namaścisz go, i poświęcisz go, aby mi służył jako kapłan.


text:
Potem namaścisz ich, jak namaściłeś ich ojca, aby mi służyli jako kapłani. Przez to zaś namaszczenie przetrwa kapłaństwo w ich pokoleniach na wieki".


text:
A postawił Mojżesz przybytek, założył podstawy, ustawił dach, umieścił poprzeczki oraz ustawił słupy.


text:
I rozciągnął namiot nad przybytkiem, i przykrył go przykryciem namiotu z góry, jak to nakazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
Następnie wziął Świadectwo i położył je w arce, włożył też drążki do pierścieni arki i przykrył z wierzchu przebłagalnię.


text:
Wniósł następnie arkę do przybytku i zawiesił zasłonę zakrywającą i okrył nią arkę Świadectwa, jak nakazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
Ołtarz zaś całopalenia postawił przed wejściem do wnętrza przybytku spotkania i ofiarował na nim ofiary krwawe i bezkrwawe, jak nakazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
przed wchodzeniem do przybytku spotkania i przystąpieniem do ołtarza, jak to nakazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
Wreszcie urządził dziedziniec wokoło przybytku i ołtarza, a przy wejściu zawiesił zasłonę. W ten to sposób Mojżesz dokonał dzieła.


text:
I nie mógł Mojżesz wejść do namiotu spotkania, bo spoczywał na nim obłok i chwała Jahwe wypełniała przybytek.


text:
Obłok bowiem Jahwe we dnie zakrywał przybytek, a w nocy błyszczał jak ogień w oczach całego domu izraelskiego w czasie całej ich wędrówki.


text:
"Mów do synów Izraela i powiedz im: Jeśliby ktoś z was chciał złożyć ofiarę dla Jahwe ze zwierząt domowych, to z bydła albo z trzody możecie złożyć wasze ofiary.


text:
Jeśliby całopaleniem była jego ofiara i z bydła, to cielca bez skazy winien przywieść przed wejście do przybytku spotkania, ofiarując go dla pozyskania sobie upodobania u Jahwe.


text:
I zabije cielca przed Jahwe, a synowie Aarona zaniosą krew i skropią tą krwią dookoła ołtarza, znajdującego się przy wejściu do przybytku spotkania.


text:
A potem położą synowie Aarona, kapłani, na drwa złożone na ogniu płonącym na ołtarzu takie części: głowę i tłuszcz.


text:
A obmywszy wnętrzności i golenie w wodzie, spali to wszystko kapłan na ołtarzu. Jest to ofiara całopalenia, ofiara spalana przez ogień, woń przyjemna dla Jahwe.


text:
Jeśliby zaś z trzody była jego ofiara, to winien przywieść na ofiarę całopalenia baranka lub kozła bez wady.


text:
I zabije go po północnej stronie ołtarza, przed Jahwe, i wyleją synowie Aarona, kapłani, krew jego dookoła ołtarza.


text:
I poćwiartuje go na części, i wraz z głową i tłuszczem położy go kapłan na drwa złożone na ogniu płonącym na ołtarzu.


text:
A obmywszy wnętrzności i golenie jego w wodzie, ofiaruje to wszystko i spali na ołtarzu. Jest to ofiara całopalenia, ofiara spalana przez ogień, woń przyjemna dla Jahwe.


text:
Jeśliby zaś z ptaków była jego ofiara na całopalenie dla Jahwe, to z synogarlic albo z gołąbków będzie ta ofiara.


text:
I winien ją przynieść kapłan przed ołtarz, i naderwie im szyję i po wycieknięciu krwi naprzeciw ołtarza, spali na ołtarzu.


text:
A usunąwszy wole z zawartością jego, musi je na wschodnią stronę ołtarza, gdzie wysypuje się popiół.


text:
I nadłamie im skrzydła nie odrywając ich, spali je kapłan na ołtarzu na drwach, które są na ogniu. Jest to ofiara całopalenia, ofiara spalana przez ogień, woń przyjemna dla Jahwe.


text:
Jeśliby ktoś chciał złożyć ofiarę mączną dla Jahwe, to ofiara jego winna być z najlepszej mąki pszennej, którą winien polać oliwą i posypać wonnym kadzidłem.


text:
I winien ją [tj. ofiarę] zanieść synom Aarona, kapłanom. Potem winien wziąć stąd pełną garść tej mąki pszennej wraz z oliwą i wszystko kadzidło, a kapłan winien spalić na ołtarzu to, co jest pamiątką. Jest to ofiara spalana przez ogień na woń przyjemną dla Jahwe.


text:
A co pozostanie z tej ofiary, przypadnie Aaronowi i jego synom. Jest to rzecz najświętsza z ofiar spalanych przez ogień dla Jahwe.


text:
Jeśli chciałbyś złożyć w ofierze mącznej z tego, co upieczone zostało w piecu, to ciastka będą z mąki pszennej, niekwaszonej, rozrobione na oliwie albo placki niekwaszone, polane oliwą.


text:
Jeśliby zaś twoja ofiara mączna była z tego, co upieczone zostało na blasze, to winna być sporządzona z wyborowej mąki pszennej niekwaszonej, rozrobiona na oliwie.


text:
Jeśliby wreszcie twoja ofiara mączna była z tego, co upieczone zostało na patelni, to winna być mąka pszenna rozrobiona oliwą.


text:
I winieneś przynieść dla Jahwe ofiarą przygotowaną z tych przedmiotów, i winieneś ją oddać kapłanowi, a on złoży na ołtarzu.


text:
Kapłan winien podnieść z tej ofiary mącznej to, co ma być pamiątką, i spalić to na ołtarzu. Jest to ofiara [spalana przez ogień] na woń przyjemną dla Jahwe.


text:
A co pozostanie z tej ofiary, przypadnie Aaronowi i jego synom. Jest to rzecz najświętsza z ofiar [spalanych] przez ogień dla Jahwe.


text:
Wszelka ofiara, jaką będziecie składać dla Jahwe, nie może być przygotowana z jakiejś rzeczy zakwaszonej, gdyż ani kwasu, ani miodu nie możecie składać na ofiarę [spalaną] przez ogień dla Jahwe.


text:
Możecie je składać w ofierze dla Jahwe jako pierwociny, ale nie mogą być złożone na ołtarzu jako woń przyjemna.


text:
Wszelki dar składany w ofierze winieneś posolić solą i nie możesz dopuścić, aby w twej ofierze brakowało soli przymierza z Bogiem twoim. Każdą z twych ofiar winieneś złożyć ze solą.


text:
Jeśli chciałbyś składać ofiarę dla Jahwe z pierwocin, to winna być ona z kłosów uprażonych na ogniu, albo z roztartego świeżego zboża, i to złożysz na ofiarę z twych pierwocin.


text:
Kapłan winien spalić to, co jest pamiątką i z roztartego świeżego zboża, i z oliwy oraz wszystko kadzidło. Jest to ofiara [spalana] przez ogień dla Jahwe.


text:
Jeśliby ofiarą biesiadną była jego ofiara i jeśliby z bydła chciał ją złożyć, to może przywieść przed Jahwe albo cielca, albo jałowicę, ale bez wady.


text:
I winien położyć rękę swą na głowę tej ofiary i zabić ją u wejścia do przybytku spotkania, a synowie Aarona, kapłani, winni wylać krew dookoła ołtarza.


text:
I winien na ofiarę spalaną przez ogień dla Jahwe złożyć z ofiary biesiadnej tłuszcz, który pokrywa wnętrzności, i wszystek tłuszcz, który znajduje się na wnętrznościach;


text:
ponadto obie nerki z tłuszczem, który do nich przylega i który jest na lędźwiach. Winien też usunąć przeponę, która jest nad wątrobą i nad nerkami.


text:
A synowie Aarona winni to spalić na ołtarzu po ofierze całopalenia na drwach położonych na ogniu. Jest to ofiara spalana przez ogień na woń przyjemną dla Jahwe.


text:
Jeśliby zaś z trzody był jego dar na ofiarę biesiadną dla Jahwe, to może przyprowadzić samca lub samicę, ale bez wady.


text:
I winien położyć rękę swą na głowie tej ofiary i zabić ją przed przybytkiem spotkania, a synowie Aarona winni wylać krew dookoła ołtarza.


text:
I winien przynieść z ofiary biesiadnej na ofiarę spalaną przez ogień dla Jahwe tłuszcz, a cały ogon aż do kręgosłupa winien oddzielić, jak i tłuszcz, który pokrywa wnętrzności i który znajduje się na wnętrznościach;


text:
ponadto obie nerki z tłuszczem, który do nich przylega, i który jest na lędźwiach. Winien też oddzielić przeponę, która jest nad wątrobą i nerkami.


text:
I winien położyć ręką swą na jej głową i zabić ją przed przybytkiem spotkania, a synowie Aarona winni wylać krew dokoła ołtarza.


text:
I winien przynieść z ofiary biesiadnej na ofiarą spalaną przez ogień dla Jahwe tłuszcz, który pokrywa wnętrzności, i wszystek tłuszcz, który znajduje się na wnętrznościach;


text:
ponadto obie nerki z tłuszczem, który do nich przylega i który jest na lędźwiach. Winien też usunąć przeponą, która jest nad wątrobą i nerkami.


text:
A kapłan winien to spalić na ołtarzu. Jest to pokarm spalany przez ogień w ofierze na woń przyjemną dla Jahwe. Wszelki tłuszcz przynależy do Jahwe.


text:
To jest rozporządzenie wieczyste dla wszystkich pokoleń waszych we wszelkich miejscach zamieszkania, że nie możecie spożywać ani żadnego tłuszczu, ani też [pić] żadnej krwi".


text:
"Powiedz synom Izraela w ten sposób: Jeśli ktoś nieświadomie dopuści się grzechu przeciw jednemu z przykazań Jahwe i postąpi tak, jak się nie powinno postępować, i wykona jedną z tych [czynności zakazanych],


text:
a jeśli to będzie kapłan namaszczony, który dopuści się grzechu i stanie się przez to winny cały naród, wtedy winien za swój grzech, którego się dopuścił, złożyć dla Jahwe przebłagalną ofiarę z cielca bez wady.


text:
A winien przywieść tego cielca przed wejście do przybytku spotkania, przed oblicze Jahwe, gdzie winien włożyć swoją rękę na głowę cielca, a potem zabić cielca przed Jahwe.


text:
Następnie winien kapłan namaszczony wziąć trochę z krwi tego cielca i zanieść ją do przybytku spotkania.


text:
A zanurzywszy kapłan palec swój w tej krwi, winien pokropić nią przed obliczem Jahwe w kierunku zasłony przybytku.


text:
Z kolei winien kapłan namaścić tą krwią rogi ołtarza kadzenia przed Jahwe w przybytku spotkania, a wszystką pozostałą krew cielca winien wylać u podstaw ołtarza całopalenia, który stoi u wejścia do przybytku spotkania.


text:
Następnie winien oddzielić wszelki tłuszcz cielca, ofiary za grzech, a mianowicie tłuszcz, który pokrywa wnętrzności, i wszelki tłuszcz, który jest na wnętrznościach,


text:
obie nerki i tłuszcz, który jest na nich i który znajduje się na lędźwiach, a przeponę nad wątrobą i nerkami winien oddzielić,


text:
czyli całego cielca, winien wynieść za obóz, na miejsce czyste, gdzie się wysypuje popiół z tłuszczów, i winien je spalić na ogniu z drew; na miejscu wysypywania popiołów winien to spalić.


text:
A jeśli cała społeczność izraelska zbłądziła nieświadomie, a będzie to zakryte przed oczyma zebrania, co uczyniła przeciw jakiemuś przykazaniu Jahwe, a czego nie powinno się czynić, stanie się odpowiedzialną.


text:
Gdy później pozna grzech, jakiego się dopuściła, wtedy winno całe ze branie złożyć cielca na ofiarę, przywodząc go przed przybytek spotkania.


text:
A starsi społeczności winni włożyć ręce swe na głowę cielca przed Jahwe i winni zabić cielca przed Jahwe,


text:
Z kolei winien namaścić tą krwią rogi ołtarza, który jest w przybytku spotkania, a wszystką pozostałą krew cielca winien wylać u podstaw ołtarza całopalenia, który stoi u wejścia do przybytku spotkania.


text:
I winien postąpić z tym cielcem tak, jak postąpił z cielcem ofiarowanym za grzech, a kapłan dokona nad nimi obrzędu przebłagania i będzie im przebaczone.


text:
I winien cielca wynieść z obozu i spalić, jak spalił poprzedniego cielca. Jest to bowiem ofiara za grzech społeczności.


text:
A jeśli książę zgrzeszy i uczyni coś nieświadomie przeciw jakiemuś przykazaniu Jahwe, Boga swego, czego nie powinno się czynić, stanie się winnym,


text:
lub gdy później zwróci mu ktoś uwagę na grzech, jakiego się dopuścił, wtedy winien złożyć w ofierze kozła bez wady.


text:
I winien włożyć rękę swą na głowę kozła i winien go zabić na miejscu, gdzie zabija się zwierzęta na ofiarę całopalenia przed Jahwe. Jest to ofiara za grzech.


text:
Potem winien kapłan wziąć trochę krwi z tej ofiary za grzech na palec swój i winien namaścić nią rogi ołtarza całopalenia, a wszystką pozostałą krew winien wylać u podstaw ołtarza całopalenia.


text:
Następnie winien spalić wszelki tłuszcz na ołtarzu całopalenia, jak [spalił] tłuszcz ofiary biesiadnej. W ten to sposób kapłan winien dokonać nad nim obrzędu przebłagania za jego grzech i będzie mu przebaczony.


text:
A jeśli ktoś z ludu ziemi zgrzeszy nieświadomie, czyniąc coś przeciw jakiemuś przykazaniu Jahwe, czego się nie powinno czynić, stanie się winnym,


text:
gdy później zwróci mu ktoś uwagę na grzech, jakiego się dopuścił, wtedy winien złożyć w ofierze kozę bez wady za grzech popełniony.


text:
I winien włożyć rękę swą na głowę ofiary za grzech i winien zabić tę ofiarę za grzech na miejscu [zabijania] ofiar całopalenia.


text:
Potem winien kapłan wziąć trochę jej krwi na palec swój i winien namaścić rogi ołtarza całopalenia, a wszystką pozostałą krew winien wylać u podstaw ołtarza.


text:
Następnie winien usunąć wszelki tłuszcz, jak się usuwa tłuszcz z ofiar biesiadnych. I winien go kapłan spalić na ołtarzu na woń przyjemną dla Jahwe. W ten to sposób winien dokonać kapłan na nim obrzędu przebłagania i będzie mu odpuszczone.


text:
Potem winien kapłan wziąć trochę krwi z ofiary za grzech na palec swój i winien namaścić rogi ołtarza całopalenia, a wszystką pozostałą krew wylać u podstaw ołtarza całopalenia.


text:
Następnie winien usunąć wszelki tłuszcz, jak się usuwa tłuszcz barani z ofiar biesiadnych. I winien go spalić kapłan na ołtarzu na ogniu ofiar Jahwe. W ten sposób winien dokonać kapłan nad nim obrzędu przebłagania za jego grzech, jaki popełnił, i będzie mu odpuszczone.


text:
A jeśliby ktoś zgrzeszył, gdyż słyszał głos zaklęcia, aby był świadkiem, bo albo sam widział, albo wiedział o tym, a nie chciał świadczyć, weźmie na siebie winę;


text:
albo jeśli ktoś dotknie się jakiejś rzeczy nieczystej, czy to padliny nieczystego zwierzęcia dzikiego, czy to padliny nieczystego bydlęcia domowego, czy też padliny nieczystego płazu, a byłoby to zakryte przed nim, to stanie się on nieczysty i winny;


text:
albo jeśli ktoś dotknie się jakichś nieczystości człowieka, a dotyczy to wszelkich jego nieczystości, którymi się ktoś może splamić, a byłoby to zakryte przed nim, to, gdy się dowie o tym, stanie się winnym;


text:
albo jeśli ktoś przysięgnie nierozważnie [jedynie] wargami, [nie zastanawiając się], czy spowoduje zło czy dobro, a byłoby to zakryte przed nim, to, gdy się dowie o tym, stanie się winnym jedynie tych rzeczy;


text:
a na przebłaganie za grzech, którego się dopuścił, winien złożyć w ofierze jakąś samicę z trzody, owcę albo kozę. I dokona kapłan nad nim obrzędu przebłagania za jego grzech.


text:
A jeśliby nie mógł nabyć wymaganej trzody, to może złożyć w ofierze dla Jahwe za grzech, który popełnił, parę synogarlic albo parę gołębi, jednego [ptaka] na ofiarę za grzech, a drugiego na całopalenie.


text:
Winien je oddać kapłanowi, który najpierw, składając ofiarę za grzech, naderwie jej szyję z boku, nie urywając jej,


text:
aby krwią z tej ofiary za grzech pokropić bok ołtarza, a resztę tej krwi winien wycisnąć u podstaw ołtarza. Jest to ofiara za grzech.


text:
Drugiego zaś [ptaka] winien złożyć na ofiarę całopalenia według przepisów. I dokona kapłan obrzędu przebłagania za grzech, i będzie mu przebaczone.


text:
A jeśliby ktoś nie mógł nabyć pary synogarlic lub pary gołębi, to winien złożyć w ofierze za grzech dziesiątą część efy wybornej mąki pszennej, ale nie może dolać do niej oliwy ani nie może położyć kadzidła, gdyż to jest ofiara za grzech.


text:
I winien ją oddać kapłanowi, a kapłan weźmie z niej pełną garść i spali ją na ołtarzu jako pamiątkę na ofiarach spalanych przez ogień dla Jahwe.


text:
I dokona kapłan obrzędu przebłagania za grzech jego, jaki popełnił przeciw jednemu z przykazań, i będzie mu przebaczone. I przypadnie reszta kapłanowi, jak przy [zwyczajnej] ofierze mącznej".


text:
"Jeśli ktoś dopuści się przestępstwa i zgrzeszy nieuważnie [postępując] z rzeczami świętymi Jahwe, to powinien na wynagrodzenie złożyć Jahwe barana bez wady ze swej trzody, wartości kilku syklów według wagi sykla przybytku, na ofiarę za przewinę.


text:
A za grzeszne postąpienie z rzeczami świętymi winien dać wynagrodzenie i doda jeszcze piątą część, i odda to kapłanowi, a kapłan dokona obrzędu przebłagania zań przez barana i będzie mu przebaczone.


text:
A jeśli ktoś zgrzeszy i uczyni coś przeciw jednemu z przykazań Jahwe, czego nie wolno czynić, a nie wie o tym, gdy uświadomi sobie winę, poniesie za to karę.


text:
Powinien przeto do kapłana przyprowadzić barana bez wady ze swej trzody, wartości zwyczajnej, na ofiarę za przewinę, a kapłan dokona obrzędu przebłagania zań, za grzech, jaki popełnił, nie wiedząc o tym, i będzie mu przebaczone.


text:
"Nakaż Aaronowi i jego synom tak: To jest prawo ofiary całopalenia. Ofiara całopalenia winna być spalana na palenisku ołtarza [płonącego] przez całą noc aż do rana, a ogień ołtarza ma być utrzymany w płomieniu.


text:
A kapłan winien wdziać swą lnianą tunikę i spodnie lniane włożyć na swe ciało, i usunąć popiół z ołtarza, na którym spalił ogień ofiarę całopalenia, i złożyć go na boku ołtarza.


text:
A winien zdjąć te szaty swoje i przywdziać inne ubranie, gdy musi wynieść popiół spalony poza obóz, na miejsce czyste.


text:
A ogień ołtarza ma być utrzymywany w płomieniu i nie może wygasać i winien każdego poranka zapalać na nim drwa, a potem kłaść na nie ofiarę całopalenia i spalać tłuste części ofiar biesiadnych.


text:
To jest prawo ofiary mącznej, którą synowie Aarona winni złożyć przed Jahwe na przedniej stronie ołtarza.


text:
I weźmie stąd garść pełną wyborowej mąki pszennej na ofiarę bezkrwawą i oliwy oraz wszystko kadzidło, które leży na ofierze, i spali na ołtarzu jako woń przyjemną i jako pamiątkę dla Jahwe.


text:
Resztę zaś z tego winni spożyć Aaron i jego synowie. W formie zaś chlebów niekwaszonych winna być spożyta; na miejscu świętym, w przedsionku przybytku spotkania winni ją spożyć.


text:
Nie można piec z kwasem części, jakie daję z moich ofiar spalanych przez ogień. To jest rzecz najświętsza jak [i część] z ofiar za grzech i ofiar za przewinę.


text:
Każdy męski potomek spośród synów Aarona według postanowienia dla pokoleń waszych może jeść z ofiar spalanych przez ogień dla Jahwe. Ktokolwiek się z tym zetknie, świętym będzie".


text:
"To jest ofiara Aarona i jego synów, jaką winni złożyć w dniu, w którym został on namaszczony: jedną dziesiątą część efy wyborowej mąki pszennej, jako ustawiczną ofiarę mączną, połowa z tego rankiem, a połowa wieczorem.


text:
Na blasze winna być wymieszana z oliwą i wyrobiona. Przyniósłszy ją, na kawałki połamiesz, i tak ją winieneś ofiarować Jahwe na miłą woń.


text:
A kapłan ten i ktoś z jego synów, namaszczony w miejsce jego, uczyni tak samo. Jest to wieczne prawo. Dla Jahwe winno to być w całości spalone.


text:
"Nakaż Aaronowi i jego synom tak: To jest prawo ofiary za grzech. Na miejscu, gdzie się zabija ofiarę całopalenia, winno się też zabijać i ofiarę za grzech przed obliczem Jahwe. Jest to bowiem rzecz najświętsza.


text:
Kapłan, który będzie składał ofiarę za grzech, spożyje z niej w miejscu świętym w przedsionku przybytku spotkania.


text:
Ktokolwiek by dotknął się jej mięsa, stanie się święty, a jeżeliby coś z krwi trysnęło na jego ubranie, winien wyprać na miejscu świętym to, na które ona trysnęła.


text:
A gliniane naczynie, w którym ubranie było gotowane, winno być rozbite, a jeśli było gotowane w naczyniu miedzianym, naczynie winno być wyskrobane i wodą obmyte.


text:
Jednak z ofiar za grzech, których krew wnosi się do przybytku spotkania, aby dokonać przebłagania w miejscu świętym, nie wolno spożywać, ale winno się je spalić w ogniu.


text:
Na miejscu, gdzie ubijacie ofiarę całopalenia, winiście ubijać i ofiarę za przewinę, a krwią jej [kapłan] winien skropić dokoła ołtarza.


text:
Wszystkie jej tłuste części winien złożyć w ofierze: ogon i tłuszcz, który pokrywa wnętrzności, i wszystek tłuszcz, który jest na wnętrznościach,


text:
obie nerki i tłuszcz, który jest na nich i który się znajduje na lędźwiach, a przeponę nad wątrobą i nerkami winien oddzielić.


text:
Każdy męski potomek kapłanów może ją spożywać. Na miejscu świętym można ją spożywać, jest to rzecz bardzo święta.


text:
Jak ofiara za grzech, tak i ofiara za przewinę mają jedno prawo. Przypada ona kapłanowi, który dokonuje przez nią obrzędu przebłagania.


text:
A kapłan, który składa czyjąś ofiarę całopalenia, otrzymuje skórę z ofiary całopalenia, jaką złożył. Dla tego kapłana, dla niego ona będzie.


text:
A wszelka ofiara mączna, która jest upieczona w piecu, i wszystko, co jest przygotowane na patelni i na płycie metalowej, należy się kapłanowi, który to składa w ofierze, dla niego to będzie.


text:
A każda ofiara mączna zarobiona oliwą lub sucha będzie dla wszystkich synów Aarona, zarówno dla jednego, jak i dla drugiego.


text:
Jeśliby składał ją na ofiarę pochwalną, wówczas winien złożyć wraz z ofiarą pochwalną niekwaszone ciasta zarobione oliwą i niekwaszone cienkie placki posmarowane oliwą, oraz wyborową mąkę pszenną jako ciasto pomieszane z oliwą.


text:
Obok ciast z zakwaszonego chleba winien on złożyć swój dar ofiarny wraz ze swoją pochwalną ofiarą biesiadną.


text:
I winien złożyć jedno z każdego daru ofiarnego jako daninę podniesienia dla Jahwe; dla kapłana, który kropi krwią ofiary biesiadne, dla niego to będzie.


text:
Mięso pochwalnej ofiary biesiadnej winno być spożyte w dniu złożenia tej ofiary, a nie powinno się pozostawić nic z niego aż do rana.


text:
A jeśliby jego dar ofiarny był ofiarą ślubowaną lub dobrowolną, to w dniu składania tej ofiary winna ona być spożyta i w dniu następnym można z niej spożyć resztę.


text:
A jeśliby jadł z mięsa ofiary biesiadnej w dniu trzecim, nie będzie to przyjemne, a ofiarowującemu ją nie będzie policzona, ale obrzydliwą będzie, a ten, kto ją będzie spożywał, poniesie karę.


text:
A mięsa, które się styka z czymś nieczystym, nie można spożywać, ale się je winno spalić, może zaś każdy spożywać czyste mięso.


text:
Kto by jadł mięso z ofiary biesiadnej, które należy do Jahwe, a byłby w stanie nieczystości, winien być wyłączony ze swego ludu.


text:
A kto by dotknął się jakiejkolwiek nieczystości, nieczystości człowieka czy nieczystości by dla lub jakiejś obrzydliwej nieczystości, i jadł z mięsa ofiary biesiadnej, należącej do Jahwe, taka osoba będzie wykluczona z grona swego ludu".


text:
Nie możecie też spożywać tłuszczu padliny i rozszarpanego zwierzęcia. Może ono służyć do wszelkiego użytku, ale nie możecie go spożywać.


text:
Ktokolwiek spożywałby tłuszcz zwierzęcia, które ofiaruje się Jahwe, jako ofiarę spalaną przez ogień, winien być wyłączony ze swego ludu.


text:
A żadnej krwi nie możecie spożywać we wszelkich waszych miejscach zamieszkania, ani z ptaków, ani z bydła domowego.


text:
"Mów w ten sposób do synów Izraela: Ktokolwiek chce złożyć dla Jahwe ofiarę biesiadną, winien złożyć dar dla Jahwe ze swej ofiary biesiadnej.


text:
Jego ręce złożą w ofierze spalany przez ogień tłuszcz razem z mostkiem i wykonasz nim obrzęd kołysania przed Jahwe.


text:
Albowiem mostek kołysania i udo podnoszenia wziąłem Ja od synów Izraela z ich ofiar biesiadnych i dałem je Aaronowi, kapłanowi, i jego synom. Jest to trwałe uprawnienie dla synów Izraela".


text:
To jest dział Aarona i dział jego synów w ofiarach spalanych przez ogień dla Jahwe, od dnia, kiedy on kazał im przystąpić i objąć urząd kapłański.


text:
Ten [to dział] nakazał Jahwe dawać im od dnia, gdy ich namaścił spośród synów Izraela. Jest to wieczne uprawnienie dla ich rodów.


text:
Takie jest prawo ofiary całopalenia, ofiary mącznej, ofiary za grzech, ofiary za przewinę, ofiary wyświęcenia i ofiary biesiadnej,


text:
które Jahwe przekazał Mojżeszowi na górze Synaj w dniu, gdy polecił synom Izraela składać ofiary Jahwe na górze Synaj.


text:
"Weź Aarona, a z nim jego synów oraz szaty i olej do namaszczenia i młodego cielca na ofiarę przebłagania i dwa barany oraz kosz z chlebem niekwaszonym.


text:
Potem ubrał go w tunikę, przepasał go pasem, wdział nań suknię, włożył nań efod, umocnił go pasem efodu i dobrze mu go ułożył.


text:
Z kolei włożył na głowę jego tiarę i umieścił na tiarze, na przedniej jej stronie, przepaskę złotą, diadem święty, jak ta Jahwe nakazał Mojżeszowi.


text:
Potem wziął Mojżesz olej do namaszczenia i namaścił przybytek i wszystko, co w nim się znajdowało, i poświęcił je.


text:
Później skropił nim [tj. olejem] ołtarz siedem razy i namaścił ołtarz i wszystkie jego sprzęty, kadź i jej podstawę, i poświęcił je.


text:
Z kolei kazał się zbliżyć Mojżesz synom Aarona i ubrał ich w tunikę, przepasał ich pasem i okrył im głowy mitrą, jak rozkazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
Potem kazał przywieść cielca, jako ofiarę za grzech, i położył Aaron i synowie jego ręce swe na głowę cielca [stanowiącego] ofiarę za grzech.


text:
A gdy go zabili, wówczas Mojżesz wziął krew jego i pomaścił palcem wskazującym rogi ołtarza dokoła i oczyścił ołtarz, a resztę krwi wylał u podstawy ołtarza i poświęcił go, dokonując na nim obrzędu przebłagania.


text:
A pozbierawszy tłuszcz, który pokrywa wnętrzności i przeponę nad wątrobą i obie nerki, i tłuszcz, który jest na nich, spalił Mojżesz na ołtarzu.


text:
Skórę zaś z cielca, jego mięso i wnętrzności spalił w ogniu poza obozem, jak rozkazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
Potem kazał przywieść barana [przeznaczonego na] całopalenie, i położyli Aaron i jego synowie ręce swe na głowę tego barana.


text:
A wnętrzności i golenie obmył w wodzie, spalił Mojżesz całego barana na ołtarzu. Jest to ofiara całopalenia przez ogień na woń przyjemną dla Jahwe, stosownie do rozkazu, jaki otrzymał Mojżesz od Jahwe.


text:
A potem kazał przywieść drugiego barana wyświęcenia i położyli Aaron i jego synowie ręce swe na głowę barana.


text:
I zabił barana, a wziąwszy Mojżesz nieco krwi, namaścił wierzch prawego ucha Aarona i wielki palec prawej jego ręki i wielki palec prawej jego nogi.


text:
Następnie kazał się zbliżyć synom Aarona, a wziąwszy Mojżesz nieco krwi, namaścił wierzch ich prawych uszu i wielkie palce ich prawych rąk i wielkie palce ich prawych nóg. I pokropił Mojżesz krwią ołtarz wokoło.


text:
A wziąwszy tłuszcz i ogon, i tłuszcz pokrywający wnętrzności i przeponę, wątrobę i obie nerki, i tłuszcz, który jest na nich, i prawe udo,


text:
a z kosza bochen przaśników, które są przed Jahwe, wziął bochen jeden niekwaszony i ciasto na oliwie zaczynione oraz placek jeden i położył nad tłuszczem i nad prawym udem.


text:
I położył to wszystko na dłonie Aarona i na dłonie jego synów, i dokonał obrzędu kołysania przed Jahwe.


text:
I wziął je potem Mojżesz z rąk ich, i spalił na ołtarzu całopalenia, jako ofiarę wyświęcenia i jako woń przyjemną. Jest to ofiara spalana przez ogień dla Jahwe.


text:
Potem wziął Mojżesz mostek z barana ofiarowanego na wyświęcenie i wykonał nim obrzęd kołysania przed Jahwe, i przypadł Mojżeszowi w udziale, jak rozkazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
I wziął Mojżesz z oleju do namaszczania i krwi, która była na ołtarzu, i pokropił Aarona i jego szaty, jego synów i szaty jego synów. I poświęcił Aarona i jego szaty, jego synów i szaty jego synów.


text:
Potem rzekł Mojżesz do Aarona i jego synów: "Ugotujcie mięso przy wejściu do namiotu spotkania. I będziecie je tam spożywać i chleb wyświęcenia, który jest w koszu, jak to mi zostało nakazane: Aaron i jego synowie winni to spożyć.


text:
Od wejścia przybytku spotkania nie możecie się oddalić przez siedem dni, aż do dnia, kiedy zostaniecie wprowadzeni w urząd, gdyż przez siedem dni będzie was wyświęcał.


text:
Jak on w dniu dzisiejszym uczynił, tak Jahwe polecił [dalej] czynić, aby uczynić za was przebłaganie.


text:
I tak winniście pozostać przy wejściu do przybytku spotkania dniem i nocą przez siedem dni i powinniście przestrzegać polecenia Jahwe, abyście nie pomarli, gdyż taki mi dano rozkaz".


text:
i powiedział do Aarona: "Weź młodego cielca z bydła twego na ofiarę za grzech i barana na ofiarę całopalenia, oba bez wady zwierzęta, i zaprowadź je przed Jahwe.


text:
I powiesz tak do synów Izraela: Weźcie kozła na ofiarę za grzech, a cielca i barana, oba jednoroczne i bez wady zwierzęta, na ofiarę całopalenia.


text:
Ponadto złożycie wołu i barana jako ofiarę biesiadną, zabijając je przed Jahwe. A także ofiarę bezkrwawą: ciasto zaczynione oliwą, gdyż dzisiaj Jahwe chce się wam objawić".


text:
I przywiedli to, co Mojżesz nakazał, przed przybytek zebrania, a cała społeczność zbliżyła się i stanęła przed Jahwe.


text:
Wtedy powiedział Mojżesz do Aarona: "Przybliż się do ołtarza i złóż swą ofiarę za grzechy swe i całopalenia, i dokonaj obrzędu przebłagania za siebie i za lud, i złóż ofiarę ludu i dokonaj przebłagania zań, jak nakazał Jahwe".


text:
Przynieśli zaś synowie Aarona krew do niego, a on zanurzywszy swój palec we krwi, namaścił nią rogi ołtarza, a [resztę] wylał u podstawy ołtarza.


text:
Tłuszcz zaś i nerki oraz wątrobę z żółcią spalił na ołtarzu, jako ofiarę przebłagania, jak rozkazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
Następnie zabił ofiarę całopalenia, a synowie Aarona przynieśli mu krew i pokropili nią dokoła ołtarza.


text:
Teraz kazał przywieść ofiarę ludu, a wziąwszy kozła [przeznaczonego na] ofiarę za grzech ludu, zabił go i złożył na ofiarę za grzech jak pierwszą [ofiarę].


text:
Następnie kazał przynieść ofiarę mączną, a napełniwszy dłoń swą wyborową mąką pszenną, spalił ją na ołtarzu, niezależnie od rannej ofiary całopalenia.


text:
Później zabił wołu i kozła na ofiarę biesiadną za lud, a synowie Aarona przynieśli mu krew i skropili nią dokoła ołtarza.


text:
Co się tyczy tłustych części wołu i barana, a mianowicie ogona i tłuszczu, który pokrywa wnętrzności, i tłuszczu, który jest na wątrobie, i obie nerki,


text:
Potem podniósł Aaron rękę swą ku ludowi i pobłogosławił go, i zstąpił na dół, gdyż złożył ofiarę za grzech, całopalenia, biesiadną.


text:
A Mojżesz i Aaron weszli do przybytku spotkania i wyszli znowu błogosławiąc lud, a chwała Jahwe ukazała się wszystkiemu ludowi.


text:
Wyszedł ogień od Jahwe i spalił ofiarę całopalenia [złożoną] na ołtarzu i części tłuste, a cały lud widząc, cieszył się, upadając na oblicze.


text:
Synowie Aarona, Nadab i Abihu, wzięli swe kadzielnice i włożyli do nich ogień, i wsypali nań kadzidło, i przynieśli przed Jahwe ogień obcy, co im zakazał Jahwe.


text:
Mojżesz zaś rzekł do Aarona: ,To jest to, co Jahwe myślał, gdy powiedział: Okazuję się jako święty tym, którzy zbliżają się do mnie i okazuję moją chwałę całemu swemu ludowi". Aaron zaś milczał.


text:
Potem przywołał Mojżesz Misaela i Elzafana, synów Uriego, krewnych Aarona, i powiedział do nich: "Idźcie tam i wynieście braci waszych z przybytku na jakieś miejsce poza obozem".


text:
Mojżesz zaś powiedział do Aarona, do Eleazara i Itamara, synów jego: "Nie powinniście rozpuszczać w nieładzie waszych włosów i rozrywać waszych szat, abyście nie pomarli i aby nie spadł gniew na całe zgromadzenie. Wasi bracia natomiast, cały dom Izraela, mogą opłakiwać klęskę spalenia, jaką Jahwe zapalił.


text:
A od wejścia do przybytku spotkania nie możecie się oddalić, abyście nie pomarli. Olej namaszczenia Jahwe jest na was". I nie oddalali się, stosownie do nakazu Mojżesza.


text:
,Wina i moszczu nie możesz pić ani ty sam, ani twoi synowie, którzy są z tobą, gdy wchodzicie do przybytku spotkania, abyście nie pomarli. To jest prawo na wieki dla pokoleń waszych,


text:
i aby pouczało ono synów Izraela wszelkich przepisów, jakie ogłosił Jahwe, Bóg wasz, przez Mojżesza".


text:
Mojżesz powiedział do Aarona i do pozostałych synów jego, Eleazara i Itamara: ,Weźcie pozostałą część ze spalanej ofiary mącznej dla Jahwe i spożywajcie chleby niekwaszone obok ołtarza, gdyż to jest rzecz bardzo święta.


text:
Winniście zaś spożyć to na miejscu świętym, albowiem to jest cząstka przypadająca tobie i cząstka przypadająca synom twoim z ofiar spalanych dla Jahwe. Takie im dano rozkazanie.


text:
I mostek kołysany i udo podniesione winniście spożyć na miejscu czystym ty i synowie twoi, i córki twoje z tobą, albowiem to jest cząstka przypadająca dla ciebie i cząstka przypadająca dla synów twoich z ofiar synów Izraela.


text:
Udo podniesione i mostek kołysany winny być razem przyniesione z częściami tłustymi przeznaczonymi na ofiarę przez ogień, aby uczynić nimi obrzęd kołysania przed Jahwe. One winny przypaść tobie i twym synom, którzy są u ciebie, jako trwałe uprawnienie, jak nakazał Jahwe.


text:
Usilnie wypytywał się Mojżesz o kozła [przeznaczonego na] ofiarę za grzech i oto [dowiedział się, że] był spalony. Rozgniewał się przeto na Eleazara i Itamara, pozostałych synów Aarona, i powiedział:


text:
"Dlaczego nie zjedliście ofiary za grzech w miejscu świętym? Jest to przecież rzecz bardzo święta, którą dał wam Jahwe, aby usunąć grzech społeczności przez dokonanie przebłagania za grzech przed Jahwe.


text:
Krew nie była wnoszona do przybytku, dlatego winniście ją złożyć w miejscu świętym, stosownie do mego nakazu".


text:
Aaron rzekł do Mojżesza: "Dziś złożyli oni ofiarę za grzech i całopalenia przed Jahwe, a potem zdarzyło się mnie czynić podobnie. Jeśli bym jadł ofiarę za grzech dziś, czyż byłoby to dobre przed oczyma Jahwe?"


text:
"Powiedzcie w ten sposób do synów Izraela: Takie to zwierzęta możecie jeść ze wszystkich zwierząt lądowych:


text:
Nie możecie zaś jeść z przeżuwających i mających rozwidlone kopyta: wielbłąda, który przeżuwa, ale nie ma rozwidlonych kopyt i dlatego będzie dla was nieczysty.


text:
Wreszcie dzik, który wprawdzie ma rozwidlone kopyta i rozdzielone racice, ale nie przeżuwa i dlatego będzie dla was nieczysty.


text:
Możecie zaś jeść to wszystko, co żyje w wodzie i co ma płetwy i łuski, zarówno [to, co przebywa] w wodzie mórz czy rzek, to możecie jeść.


text:
To zaś, co nie ma płetw i łusek zarówno w morzach, jak i w potokach, ze wszystkich małych zwierząt wodnych i ze wszystkich wielkich zwierząt żyjących w wodzie, będzie dla was obrzydliwością.


text:
Spośród zaś ptaków będzie dla was obrzydliwością i nie możecie spożywać jako obrzydliwe: orła, gryfa, sępa,


text:
Takie zaś owady skrzydlate możecie spożywać, które chodzą na czterech [nogach], ale mają dłuższe tylne nogi, którymi skaczą po ziemi.


text:
Te z nich możecie jeść, a mianowicie szarańczę arbe, w rozmaitych jej odmianach, szarańczę solam w jej różnych odmianach, szarańczę chargol w jej różnych odmianach, szarańczę horgol w jej różnych odmianach i szarańczę chegab w jej różnych odmianach.


text:
A przez te [zwierzęta] stajecie się nieczystymi; ktokolwiek dotknąłoy się ich padliny, stanie się nieczysty aż do wieczora,


text:
jak ktokolwiek niósłby coś z ich padliny, musi wyprać swe ubranie i będzie nieczysty aż do wieczora.


text:
Wszelkie zwierzęta, które mają rozwidlone kopyta i nie rozdzielają racic oraz nie przeżuwają, będą wam nieczyste i ktokolwiek by się ich dotknął, stanie się nieczysty.


text:
A wszelkie [zwierzęta], które chodzą na przednich nogach, spośród tych, które mają cztery nogi, będą nieczyste dla was i ktokolwiek dotknąłby się ich padliny, będzie nieczysty aż do wieczora,


text:
jak i ktokolwiek wziąłby coś z ich padliny, musi wyprać swe ubranie i będzie nieczysty aż do wieczora. Będą one was czynić nieczystymi.


text:
Takie zaś będą nieczyste dla was spośród płazów pełzających po ziemi: kret i mysz, jaszczurka w jej różnych odmianach,


text:
Przez te spośród wszystkich płazów staniecie się nieczystymi i ktokolwiek dotknąłby się ich padliny, stanie się nieczysty aż do wieczora.


text:
A wszystko, na co by upadło coś z ich padliny, stanie się nieczyste: wszelkie naczynie z drzewa, czy ubranie, czy skóra, czy wór, czy jakikolwiek inny przedmiot sporządzony do wykonania na nim jakiejś pracy, musi być wrzucony do wody i pozostanie nieczysty aż do wieczora, i stanie się dopiero wtedy czysty.


text:
A wszelkie naczynie gliniane, do którego wnętrza wpadłoby coś z padliny, stanie się zanieczyszczone i winno być stłuczone.


text:
Wszelki pokarm, jaki się zwykle spożywa, [ugotowany] na wodzie [z takiego naczynia] zaczerpniętej, będzie nieczysty. Wszelki też napój, jaki się zwykło czerpać, stanie się w takim naczyniu nieczysty.


text:
A wszystko, na co upadnie coś z ich padliny, stanie się nieczyste: czy to piec piekarski, czy kuchnia, i winno być zniszczone, gdyż stało się nieczyste i będziecie je uważać za nieczyste.


text:
Jednak źródło czy cysterna, gdzie się gromadzą wody, pozostaną czyste, ale kto się dotknął padliny [znajdującej się w wodzie], stanie się nieczysty.


text:
Jeżeli coś z waszego bydła, co wam mogło służyć za pokarm padło, to ten, który się dotyka tej padliny, będzie nieczysty aż do wieczora.


text:
Kto zaś zjadł coś z tej padliny, musi uprać swe ubranie i będzie nie czysty aż do wieczora, kto by wreszcie niósł tę padlinę, musi też uprać swe ubranie i będzie nieczysty aż do wieczora.


text:
Wszystko, co na brzuchu się czołga, i wszystko, co chodzi na czterech [nogach], oraz to, co ma więcej nóg, i wszystkie płazy, które pełzają na ziemi, nie może być spożywane, gdyż te zwierzęta są obrzydliwością.


text:
Nie możecie czynić sami siebie obrzydliwością przez wszystkie te płazy, które pełzają, i nie możecie się czynić nieczystymi przez nie.


text:
Albowiem ja jestem Jahwe, Bóg wasz, i winniście się uświęcać i być świętymi, gdyż ja jestem święty, i nie powinni się czynić nie czystymi przez szarańczę, która pełza po ziemi.


text:
Albowiem ja jestem Jahwe, który was wywiodłem z Egiptu, aby być Bogiem waszym. I winniście być świętymi, bo ja jestem święty.


text:
To jest prawo dotyczące bydła, ptaków i innych istot, które żyją w wodzie, i innych istot, które pełzają po ziemi.


text:
Abyście umieli rozróżniać między nieczystymi i czystymi, między zwierzętami, które można spożywać, a zwierzętami, których nie można spożywać".


text:
"Mów w ten sposób do synów Izraela: Jeśli kobieta pocznie i zrodzi chłopca, będzie nieczysta przez siedem dni, jak przez czas swego zanieczyszczenia z powodu miesięcznej słabości będzie nieczysta.


text:
Przez trzydzieści trzy dni oczyszczania się jej krwi winna pozostawać w domu i nie może się dotknąć niczego świętego, i nie może iść do miejsca świętego, aż się skończą dni jej oczyszczenia.


text:
A jeśli zrodzi dziewczynkę, będzie nieczysta przez czternaście dni, jak przez czas swego zanieczyszczenia z powodu miesięcznej słabości, a potem winna przez sześćdziesiąt sześć dni pozostać w domu z powodu oczyszczania się jej krwi.


text:
Gdy się zaś skończą dni oczyszczania po [urodzeniu] czy to chłopca czy dziewczynki, winna złożyć kapłanom baranka jednorocznego w ofierze całopalnej i gołąbka albo synogarlicę w ofierze przebłagalnej za grzech przy wejściu do przybytku spotkania.


text:
I złoży je w ofierze [kapłan] przed Jahwe i dokona obrzędu oczyszczenia, aby była znów czysta od płynięcia swej krwi. To jest prawo dla kobiety, która porodziła chłopca czy dziewczynkę.


text:
A jeśli nie może postarać się o baranka, wówczas weźmie dwie synogarlice albo dwa młode gołąbki, jedno na ofiarę całopalną, a jedno na ofiarę przebłagalną za grzech, i dokona kapłan obrzędu oczyszczenia i będzie czysta".


text:
"Jeśli jakiś człowiek będzie miał na skórze swego ciała nabrzmienie lub ranę, albo plamę, która się może rozwinąć na skórze jego ciała w chorobę trądu, winien być zaprowadzony do Aarona, kapłana, lub do jego synów, kapłanów.


text:
I winien oglądnąć kapłan schorzenie na skórze jego ciała i czy włosy na schorzeniu nie stały się białe, i czy rana nie wydaje się być głębszą od skóry ciała, gdyż to byłby trąd. Gdy to zobaczy kapłan, winien go uznać za nieczystego.


text:
A gdyby to była jedynie biała plama skóry jego ciała i jeśliby nie wydawała się być głębszą od skóry, i jeśliby włosy na niej [rosnące] nie stały się białe, wówczas winien kapłan oddzielić dotkniętego [tą chorobą] na siedem dni.


text:
I winien oglądnąć go kapłan siódmego dnia. Gdy się zaś ukaże oczom jego, że rozszerzyła się rana na skórze, wówczas winien kapłan oddzielić go powtórnie na siedem dni.


text:
I winien oglądnąć go powtórnie siódmego dnia. Gdy się zaś okaże, że rana zbielała i nie poszerzyła się rana na skórze, wówczas kapłan winien uznać go za czystego, gdyż to jest tylko wyrzut skóry. Winien jedynie wyprać ubranie swoje i będzie czysty.


text:
Jeśli zaś ów wyrzut na skórze rozszerzył się jeszcze bardziej, po oglądnięciu go przez kapłana dla uznania go za czystego, wówczas winien jeszcze raz pokazać się kapłanowi,


text:
a kapłan winien oglądnąć go. Gdy się okaże, że wyrzut na skórze poszerzył się, to kapłan winien uznać go za nieczystego, gdyż to jest trąd.


text:
a kapłan winien go oglądnąć. Gdy ukaże się nabrzmienie białe na skórze i jest ono takie, że włosy stały się białe na skórze i że urosło mięso żywe na nabrzmieniu,


text:
jest to zastarzały trąd na skórze jego ciała. Kapłan winien uznać go za nieczystego bez oddzielania go, gdyż jest nieczysty.


text:
Gdy trąd na skórze wytryśnie tak silny, że pokrywa całą skórę chorego od jego głowy aż do jego nóg, cokolwiek mogą dostrzec oczy kapłana,


text:
winien oglądnąć kapłan i gdy ujrzy, że trąd okrył całe ciało, to winien on chorego uznać za czystego, gdyż on cały zmienił się na białego i dlatego jest czysty.


text:
Kapłan winien oglądnąć żywe ciało i uznać go za nieczystego, gdyż żywe ciało jest nieczyste, ponieważ jest trądem.


text:
a kapłan winien to oglądnąć. Gdy się okaże, że rana stała się biała, to winien kapłan uznać chorego za czystego.


text:
ale na miejscu wrzodu powstanie nabrzmienie białe lub plama biało-czerwona, to powinien zjawić się u kapłana,


text:
a kapłan powinien je oglądnąć. Gdy się okaże, że jest ona niższa od skóry i że włosy na niej [rosnące] stały się białe, to winien go kapłan uznać za nieczystego, gdyż to jest trąd, który wytrysł na wrzodzie.


text:
Gdy kapłan oglądnie ją i okaże się, że włosy na niej nie są białe, i że nie jest ona niższa od skóry i jest blada, wówczas winien oddzielić go na siedem dni.


text:
Gdy się później rozszerzy na skórze, winien go kapłan uznać za nieczystego, gdyż to jest choroba [trądu].


text:
Gdy jednak plama na dawnym miejscu pozostanie bez zmiany i nie rozszerzyła się, to są tylko pozostałości po wrzodzie i winien go kapłan uznać za czystego.


text:
Albo [inny przypadek]: Gdy na ciele, na jego skórze powstanie oparzelina i część ciała objęta oparzeliną powiększy się i ukaże się jako biało-czerwona albo blada plama,


text:
winien oglądnąć ją kapłan. Gdy się okaże, że włosy na plamie stały się białe i [plama] jest głębsza od skóry, to jest trąd, który wytrysł z oparzeliny, a kapłan winien uznać go za nie czystego, ponieważ jest to choroba trądu.


text:
I jeśli oglądnie kapłan i zobaczy, że [plama] nie ma białego włosa i nie jest niższa od skóry i jest nadto blada, winien oddzielić go kapłan na przeciąg siedmiu dni.


text:
I winien go kapłan znów po siedmiu dniach oglądnąć. Gdyby się plama na skórze rozszerzyła, to kapłan winien go uznać za nieczystego, gdyż to jest choroba trądu.


text:
Gdy jednak plama pozostała na dawnym miejscu nie zmieniona i blada, to chodzi tu tylko o nabrzmiałość z oparzeliny i winien go kapłan uznać za czystego, gdyż tu chodzi jedynie o pozostałość z oparzeliny.


text:
winien ranę oglądnąć kapłan. Gdy okaże się, że jest ona niższa od skóry i że się znajdują tu płowe i słabe włosy, to winien go kapłan uznać za nieczystego, gdyż to jest choroba włosów, świerzb, trąd głowy i brody.


text:
Gdy oglądnie kapłan ranę chorych włosów i okaże się, że nie jest ona niższa od skóry, ale nie znajdują się w niej czarne włosy, wtedy winien [dotkniętego] chorobą świerzbu oddzielić na siedem dni,


text:
a w siódmym dniu winien kapłan ranę powtórnie oglądnąć. Gdy okaże się, że rana się nie zwiększyła i nie znajdują się płowe włosy, i rana nie wydaje się być głębsza od [otaczającej] ją skóry,


text:
to winien chory się ostrzyc, tylko nie powinien ostrzyc miejsca świerzbu, a kapłan winien tego chorego pozostawić na siedem dni oddzielnie.


text:
Kapłan winien świerzb w siódmym dniu znów oglądnąć. Gdy się okaże, że świerzb nie rozszerzył się na skórę, a [otaczająca] skóra nie jest głębsza, wówczas kapłan winien chorego uznać za czystego. Chory musi jednak wyprać swe ubranie i będzie czysty.


text:
winien go kapłan oglądnąć. Gdy okaże się, że choroba włosów na głowie rozszerzy, a się, to nie powinien kapłan szukać jeszcze płowych włosów, gdyż chory jest nieczysty.


text:
Gdy jednak choroba włosów oczom jego ukazuje się taka sama i wyrósł czarny włos, wówczas choroba włosów została wyleczona. Chory jest czysty. Kapłan winien uznać go za czystego.


text:
to winien je kapłan oglądnąć. Gdy się okaże, że na skórze ciała są tylko blade, białe plamy, jest to wyrzut na skórze, który wytrysnął ze skóry, a chory jest czysty.


text:
A jeśli na jego głowie od krańców oblicza wypadają włosy i stanie się z przodu [głowy] łysy, jest czysty.


text:
Gdy na jego łysinie z tyłu [głowy] czy na łysinie z przodu [głowy] ukaże się biało-czerwona plama, jest to wyrzut ospy na tylnej czy przedniej łysinie,


text:
a kapłan winien oglądnąć plamę. Gdy się okaże, że nabrzmiałość rany na tylnej czy przedniej łysinie jest biało-czerwona i wygląda jak trąd skóry ciała,


text:
jest to człowiek trędowaty i nieczysty. Kapłan winien uznać go koniecznie za nieczystego, ponieważ ma na swej głowie plamę [trądu].


text:
Co się tyczy trędowatego, który ma ranę, to powinno się podrzeć jego szaty, a włosy głowy winny swobodnie być spuszczone i brodę winno się osłonić. Ponadto winien wołać: "nieczysty, nieczysty".


text:
Przez cały czas trwania rany będzie nieczysty i winien oddzielnie mieszkać i poza obozem jest jego miejsce pobytu.


text:
czy na jakiejś tkaninie, czy na jakichś wyrobach dzianych, czy na wyszyciu na płótnie, czy na wełnie, czy na jakimś kawałku skóry, czy też na czymkolwiek ze skóry wykonanym


text:
i gdy plama na ubraniu lub na kawałku skóry, czy na tkaninie lub wyszyciu, albo na czymkolwiek ze skóry wykonanym jest żółta lub czerwona, to wtedy jest to plama trądu. Winno się ją pokazać kapłanowi,


text:
a w siódmym dniu winien plamę znowu oglądnąć. Jeżeli plama na ubraniu lub na tkaninie, czy na naszyciu, czy też na jakimś kawałku skóry lub na czymkolwiek ze skóry wykonanym rozszerzyła się, wówczas jest to trąd, który spowodował złowrogą plamę. A odnośna [rzecz] jest nieczysta.


text:
Kapłan zaś winien spalić ubranie, tkaninę, naszycie z wełny lub z płótna, czy cokolwiek inne, na czym znajdzie się plama.


text:
wówczas winien kapłan zarządzić, aby to, na czym plama się znajduje, uprano, i winno być jeszcze raz na siedem dni oddzielone,


text:
i znów oglądnąć plamę, gdy została uprana [aby się przekonać], czy plama nie zmieniła swego wyglądu i czy plama się nie rozszerzyła; wówczas jest jedynie [ów kawałek] nieczysty, i w ogniu winien być spalony, gdyż został zniszczony na jednej i na drugiej stronie.


text:
Gdy kapłan oglądnie ją na jednej i na drugiej stronie i okaże się, że plama stała się biała, gdy [to, na czym się znajduje] wyprał, oderwie tę część od ubrania, albo od skóry, albo od tkaniny czy od naszycia.


text:
Gdyby jednak [plamę] ujrzano jeszcze raz na ubraniu, na tkaninie czy wyszyciu, czy na czymkolwiek wykonanym ze skóry, wówczas byłby to przejaw trądu, i dlatego winieneś spalić w ogniu to, na czym się plama znajduje.


text:
Gdy jednak ubranie, tkanina czy wyszycie, czy cokolwiek ze skóry wykonane, cokolwiek by to było, straciło plamę, gdy je prałeś, wówczas winieneś jeszcze raz wyprać, i będzie czyste.


text:
To jest pouczenie dotyczące plam trądu na wełnianym, lub płóciennym ubraniu, czy na czymkolwiek ze skóry wykonanym, i cokolwiek by to było".


text:
"Takie jest pouczenie dotyczące trędowatego. W dniu swego oczyszczenia winien być zawiedziony do kapłana,


text:
który go winien wywieść za obóz i obejrzeć, i gdy się okaże, że rana trądu wygoiła się u trędowatego,


text:
to winien polecić kapłan, aby wziął dla oczyszczenia dwa czyste ptaki i drzewo cedrowe, szkarłat i hizop


text:
Pozostałego zaś jeszcze przy życiu ptaka i drzewo cedrowe, karmazyn i hizop winien wziąć i zanurzyć razem z żyjącym ptakiem we krwi ptaka, który został zabity nad żywą wodą.


text:
I pokropi nią oczyszczającego się z trądu siedem razy i w ten sposób go oczyści, a żyjącego ptaka winien wypuścić na wolność.


text:
Później winien oczyszczający się uprać swe ubranie i ostrzyc swe włosy i wykąpać się w wodzie. Potem dopiero będzie mógł wejść do obozu, ale wpierw musiał jeszcze pozostać przez siedem dni za obozem.


text:
Siódmego dnia winien na nowo ostrzyc wszystkie swe włosy na głowie, brodę i brwi oczu, w ogóle wszystkie swe włosy winien ostrzyc, a swe ubranie wyprać i umyć swe ciało w wodzie. W ten sposób stanie się czysty.


text:
W ósmym dniu winien wziąć dwa baranki bez wady i jedną jednoroczną owcę bez wady i trzy dziesiąte efy najlepszej mąki pszennej na ofiarę mączną, jako na oliwie zaczynione ciasto i log oliwy.


text:
A dokonujący oczyszczenia kapłan winien postawić oczyszczającego się człowieka i jego [rzeczy] przed Jahwe przy wejściu do przybytku spotkania.


text:
Potem winien kapłan wziąć jednego baranka i złożyć go w ofierze przebłagania za grzech razem z logiem oliwy, i wykonać nim przed Jahwe ceremonię kołysania.


text:
Potem winien zabić baranka w miejscu, gdzie się zabija ofiary przebłagalne i całopalne, w miejscu świętym, ponieważ jako ofiara przebłagalna za grzech tak i ofiara przebłagalna za przewinę należy do kapłana jak coś najświętszego.


text:
Kapłan winien wziąć z krwi ofiary za przewinę i winien nią pomazać wierzch ucha prawego i wielki palec prawej ręki i wielki palec prawej nogi oczyszczającego się.


text:
Potem kapłan winien pokropić swoim prawym palcem [umoczonym] w tej oliwie, która jest w jego lewej ręce, siedem razy przed Jahwe.


text:
Resztą zaś oliwy, która jest w jego ręku winien kapłan namaścić wierzch prawego ucha, wielki palec prawej ręki i wielki palec prawej nogi oczyszczającego się w miejscu [wylewania] krwi ofiary przebłagania za przewinę.


text:
Resztę oliwy, która jest jeszcze w ręku kapłana, winien on wylać na głowę oczyszczającego się i w ten sposób dokona obrzędu przebłagania przed Jahwe.


text:
Potem winien kapłan złożyć ofiarę przebłagalną za grzech i dokonać obrzędu przebłagania nad oczyszczającym się z jego nieczystości, a wreszcie złoży ofiarę całopalną.


text:
I winien złożyć na ołtarzu ofiarę całopalną razem z ofiarą mączną i kapłan winien dokonać przebłagania, i stanie się czysty.


text:
Jeżeli zaś jest on ubogi i nie może nabyć tego [do złożenia w ofierze], winien złożyć jednego baranka jako ofiarę za przewinę, i dokona obrzędu kołysania i przebłagania za siebie, a do tego dziesiątą część efy najlepszej mąki pszennej zaczynionej na oliwie, jako ofiarę pokarmową, i log oliwy.


text:
Ponadto dwie synogarlice lub dwa gołąbki, o ile może je nabyć, i będzie jeden na ofiarę przebłagalną [za grzech], a jeden na ofiarę całopalną.


text:
A powinien je przynieść w ósmym dniu swego oczyszczenia kapłanowi przy wejściu do przybytku spotkania przed Jahwe.


text:
A kapłan winien wziąć baranka na ofiarę przebłagalną za przewinę i log oliwy i winien dokonać tym kapłan obrzędu kołysania przed Jahwe.


text:
Potem winien on zabić baranka na ofiarę za przewinę. Potem weźmie kapłan z krwi ofiary przebłagania za przewinę i pomaże nią wierzch prawego ucha, wielki palec prawej ręki i wielki palec prawej nogi oczyszczającego się.


text:
Potem kapłan winien pokropić swoim prawym palcem [umoczonym] w oliwie, która jest w jego lewej ręce, siedem razy przed Jahwe.


text:
Resztą zaś winien kapłan namaścić wierzch prawego ucha, wielki palec prawej ręki i wielki palec prawej nogi oczyszczającego się, oprócz krwi ofiary przebłagania.


text:
Resztę oliwy, która jest w ręku kapłana, winien on wylać na głowę oczyszczającego się i w ten sposób dokona obrzędu oczyszczenia go przed Jahwe.


text:
na ofiarę za grzech, a drugiego [takiego ptaka] jako ofiarę całopalną razem z ofiarą mączną. Tak to kapłan winien dokonać obrzędu przebłagania przed Jahwe za oczyszczającego się.


text:
To jest pouczenie dla tego, który jest dotknięty trądem, i który nie może nabyć ofiary oczyszczenia".


text:
,Gdy przyjdziecie do ziemi Kanaan, którą wam dam w posiadanie, i gdy dotknę plamą trądu jeden dom kraju danego wam w posiadanie,


text:
wówczas winien właściciel domu udać się i oznajmić kapłanowi: Coś jakby plama [trądu] pokazała się na moim domu.


text:
Wówczas winien polecić kapłan, aby opróżniono dom, zanim tam uda się kapłan, celem oglądnięcia plamy, aby wszystko, co jest w domu, nie stało się nieczyste. Dopiero potem kapłan przyjdzie, aby oglądnąć dom.


text:
I winien oglądnąć plamę. I gdy stwierdzi, że plama na ścianach domu ma żółte albo czerwone wklęsłości, które są niższe od powierzchni ścian,


text:
W siódmym dniu winien wrócić i dokonać oględzin. Gdy się okaże, że plama poszerzyła się na ścianach domu,


text:
wówczas winien polecić kapłan, aby kamienie, na których znajduje się się plama, wyrwano i wyrzucono za miasto na jakieś nieczyste miejsce.


text:
Potem każe dom dookoła wewnątrz zeskrobać, a glinę zeskrobaną wyrzucić za miasto na jakieś nieczyste miejsce.


text:
Potem każe wziąć inne kamienie i osadzić na miejscu [dawnych] kamieni, i wziąć inną glinę i dom nią wyprawić.


text:
Jeżeli zaś plama znów się ukaże i zakwitnie na domu, mimo że kamienie wyrwano i dom wyskrobano i wyprawiono,


text:
wówczas winien znów udać się tam kapłan i dom oglądnąć. Gdy się okaże, że plama w domu się rozszerzyła, wówczas jest to złowrogi trąd domu i stał się on nieczysty.


text:
Potem winno się dom ten zburzyć, a jego kamienie, belki i wszelką glinę z domu wynieść z miasta na jakieś nieczyste miejsce.


text:
Ktokolwiek by wszedł do domu podczas tego czasu, na jaki [kapłan] zamknął dom, stałby się nieczysty aż do wieczora.


text:
Kto by spał w takim domu, winien wyprać swe ubranie, a kto by jadł w takim domu, winien też wyprać swe ubranie.


text:
A jeśliby kapłan wszedł do domu, aby go oglądnąć, i okazałoby się, że plama nie rozszerzyła się w domu potem, gdy dom otynkowano, to winien kapłan dom uznać za czysty, gdyż plama została usunięta.


text:
Potem weźmie drzewo cedrowe i hizop oraz karmazyn i [drugiego ptaka] jeszcze żyjącego, aby je zanurzyć we krwi zabitego ptaka i w żywej wodzie i winien skropić siedem razy dom, i


text:
w ten sposób dom oczyści krwią ptaka i żywą wodą, i żyjącym jeszcze ptakiem, i drzewem cedrowym, i hizopem oraz karmazynem.


text:
Potem winien wypuścić ptaka żywego poza miasto na pola. Taki to będzie obrzęd oczyszczenia domu, i stanie się czysty".


text:
dla znajomości tego, kiedy coś jest nieczyste, a kiedy coś jest czyste. To jest pouczenie dotyczące trądu.


text:
"Powiedzcie synom Izraela w ten sposób: Wszelki mężczyzna, jeśli cierpi na wycieki ze swego ciała, będzie nieczysty z powodu wycieku.


text:
Wtedy zaś zaciąga nieczystość, gdy albo następuje [częsty] wyciek, albo też gdy ma miejsce jego zatrzymanie: w obu przypadkach jest to nieczystość.


text:
Wszelkie łoże, na którym leżał cierpiący na wyciek, będzie nieczyste. Również wszelki sprzęt, na którym siedział, będzie nieczysty.


text:
Ktokolwiek dotknąłby się takiego łoża, winien uprać ubranie swe i wymyć się w wodzie, i pozostanie nieczysty aż do wieczora.


text:
Ktokolwiek też usiadłby na sprzęcie, na którym siedział cierpiący na wyciek, winien wyprać swe ubranie i wymyć się w wodzie, i będzie nieczysty aż do wieczora.


text:
Ktokolwiek także dotknąłby się ciała cierpiącego na wyciek, wypierze szaty swe i wykąpie się w wodzie, i będzie nieczysty aż do wieczora.


text:
Jeżeli splunął cierpiący na wyciek na czystego, winien on wyprać ubranie swe i wykąpać się w wodzie, i będzie nieczysty aż do wieczora.


text:
Ktokolwiek dotknąłby się czegokolwiek, co znajdowało się pod nim, będzie nieczysty aż do wieczora; również ten, który by przenosił takie rzeczy, musi wyprać swe ubranie i będzie nieczysty aż do wieczora.


text:
Każdy, kogo by dotknął cierpiący na wyciek przed obmyciem swych rąk w wodzie, winien wyprać swe ubranie i umyć samego siebie w wo dzie, i pozostanie nieczysty aż do wieczora.


text:
Każde naczynie gliniane, którego się dotknął cierpiący na wyciek, winno być stłuczone, a każdy sprzęt z drzewa winien być wymyty wodą.


text:
Gdy mężczyzna dotknięty wyciekiem chce być oczyszczony od swego wycieku, winien naliczyć siedem dni od swego oczyszczenia i wyprać swe ubranie, i wykąpać się w wodzie źródlanej, i będzie czysty.


text:
W dniu ósmym winien wziąć dwie synogarlice albo dwa gołąbki i przyjdzie przed Jahwe do wejścia przybytku spotkania i da je kapłanowi.


text:
A kapłan winien z nich złożyć ofiarę. Jeden na ofiarę za grzech, a drugi na ofiarę całopalenia. Kapłan winien przed Jahwe dokonać obrzędu oczyszczenia z wycieku.


text:
A gdy u mężczyzny nastąpił wyciek nasienia, winien wykąpać się w wodzie i będzie nieczysty aż do wieczora.


text:
Wszelkie zaś ubranie, wszelka skóra, na które spadnie nasienie, musi być w wodzie wyprane i będzie nieczyste aż do wieczora.


text:
Kobieta, z którą leżał mężczyzna, u którego nastąpił wyciek nasienia, winna się ona jak i on obmyć wodą i będzie z nim nieczysta aż do wieczora.


text:
Jeśli kobieta cierpi na wyciek, który to wyciek z jej ciała krwią jest, przez siedem dni pozostanie nieczysta z powodu miesiączkowania i kto by się jej dotknął wtedy, stanie się nieczysty aż do wieczora.


text:
I wszystko, na czym ona położy się w stanie swego zanieczyszczenia, stanie się nieczyste, i wszystko, na czym usiądzie, stanie się nieczyste.


text:
Każdy, kto by dotknął się jej łoża, musi wyprać swe ubranie i samego siebie umyć, i stanie się nieczysty aż do wieczora.


text:
Każdy zaś, który dotknie się jakiegoś sprzętu, na którym siedziała, musi wyprać ubranie swoje i samego siebie umyć, i będzie nieczysty aż do wieczora.


text:
Gdyby się coś znajdowało na łożu albo na sprzęcie, na którym siedziała, będzie ono przez to, że się dotknęło, nieczyste aż do wieczora.


text:
Gdyby jakiś mężczyzna z nią leżał, to przejdzie nań jej miesiączka i będzie on przez siedem dni nieczysty. I wszelkie łoże, na które by się położył, stanie się nieczyste.


text:
Gdy jakaś kobieta cierpi na wyciek swej krwi [krwotok] przez wiele dni i gdy nie chodzi tu o czas jej regularnego miesiączkowania, albo gdy cierpi na wyciek dłużej od czasu jej regularnego wycieku, to jest ona przez cały czas nieregularnego wycieku nieczysta, jak w czasie swego regularnego wycieku.


text:
Wszelkie łoże, na którym się ona położy podczas całego czasu jej wycieku, będzie takie, jak łoże w czasie jej regularnego wycieku. Wszelki sprzęt, na którym taka usiądzie, będzie nieczysty z powodu zanieczyszczenia [jak] przez jej regularny wyciek.


text:
Każdy, kto się tych rzeczy dotyka, musi wyprać swe ubranie, a samego siebie wymyć w wodzie i pozostanie nieczysty aż do wieczora.


text:
W ósmym dniu winna ona wziąć dwie synogarlice lub gołąbki i zanieść do kapłana do wejścia przybytku spotkania.


text:
Wówczas kapłan winien jednego [z tych ptaków] złożyć na ofiarę za grzech, a drugiego na ofiarę całopalenia. I dokona kapłan przed Jahwe obrzędu oczyszczenia z zanieczyszczającego wycieku.


text:
Tak winniście przestrzegać synów Izraela przed [działaniem] ich nieczystości, aby nie pomarli z powodu swej nieczystości, zanieczyszczając moje mieszkanie, które się wśród was znajduje".


text:
Takie jest pouczenie, dotyczące cierpiących na wyciek i tego, które mu przydarzył się wyciek nasienia, i przez co jest nieczysty.


text:
A to się tyczy [kobiety], która jest nieczysta z powodu swej [regularnej] miesiączki, i to się tyczy tego, który jest dotknięty wyciekiem, czy to mężczyzna czy kobieta, i to się tyczy mężczyzny, który leżał z nieczystą.


text:
I powiedział Jahwe do Mojżesza po śmierci dwóch synów Aarona, którzy umarli, gdy zbliżali się do Jahwe.


text:
A rzekł Jahwe do Mojżesza: "Powiedz Aaronowi, bratu twemu, aby nie wchodził w każdym czasie do miejsca najświętszego poza zasłonę przed przebłagalnią, która jest nad arką, aby nie umarł, gdy w obłoku zjawię się nad przebłagalnią.


text:
Oto jak Aaron może wchodzić do miejsca najświętszego: z krwią młodego cielca jako przebłagalną ofiarą za grzech i [z krwią] barana jako ofiarą całopalenia.


text:
Przywdzieje lnianą tunikę świętą i lniane spodnie będzie miał na swym ciele, i lnianym pasem przepasze się, i lnianą tiarę założy. Takie będą jego święte szaty, które przywdzieje po obmyciu swe go ciała.


text:
Od społeczności synów Izraela winien wziąć dwa kozły na ofiarę przebłagania za grzech i jednego barana na ofiarę całopalenia.


text:
I winien złożyć Aaron cielca w ofierze przebłagania za grzech i dokona obrzędu przebłagania za siebie i za swą rodzinę.


text:
Następnie winien Aaron przywieść kozła, na którego przypadł los dla Jahwe, i złoży go na ofiarę za grzech.


text:
A kozła, na którego przypadł los dla Azazela, winien stawić żywego przed Jahwe, aby dokonać nad nim obrzędu przebłagania za siebie, i wypuścić go do Azazela na pustynię.


text:
Potem winien przywieść Aaron swego cielca na ofiarę za grzech i dokona obrzędu przebłagania za siebie i za dom swój, i zabije cielca na ofiarę za swój grzech.


text:
Następnie winien wziąć kadzielnicę pełną rozpalonego ognia z ołtarza sprzed Jahwe oraz pełne garście wonnego kadzidła pokruszonego i winien wnieść poza zasłonę.


text:
I winien położyć to kadzidło na ogniu przed Jahwe, a dym z kadzidła zasłoni przebłagalnię, która jest nad świadectwem, i nie umrze.


text:
Następnie winien wziąć trochę krwi cielca i winien skropić raz palcem swoim nad przebłagalnią i siedem razy pokropi palcem przed przebłagalnią.


text:
Potem winien zabić kozła [przeznaczonego] na ofiarę za grzech ludu i winien zanieść krew jego poza zasłonę, i winien postąpić z tą krwią tak, jak postąpił z krwią cielca i winien pokropić nią nad przebłagalnią i przed przebłagalnią.


text:
I dokona obrzędu oczyszczenia przybytku z nieczystości synów Izraela i za przewinienia ich i za grzechy ich. Tak winien uczynić nad przybytkiem spotkania, który przebywa z nimi pośród ich nieczystości.


text:
I nie będzie nikogo z ludzi w przybytku spotkania, gdy będzie wchodził dla dokonania obrzędu oczyszczenia w miejscu najświętszym, aż do jego wyjścia. I dokona przebłagania za siebie, za swój dom i za całe zebranie Izraela.


text:
I pójdzie do ołtarza, który jest przed Jahwe, i dokona obrzędu przebłagania za siebie, i weźmie z krwi cielca i z krwi kozła, i wyleje ją na rogu ołtarza dokoła.


text:
Potem pokropi go krwią palcem swym siedem razy i oczyści go, i usunie odeń nieczystość synów Izraela.


text:
Gdy dokona obrzędu oczyszczenia miejsca najświętszego i przybytku spotkania oraz ołtarza, to zbliży się do pozostałego przy życiu kozła.


text:
I włoży Aaron obie swe ręce na głowę kozła żywego i wyzna nad nim wszystkie grzechy synów Izraela i wszystkie ich przewinienia i wszystkie ich występki, i złoży je na głowie kozła i każe wybranemu człowiekowi wypędzić go na pustynię.


text:
Wówczas wejdzie Aaron do przybytku spotkania i zdejmie szaty lniane, które przywdział, gdy wchodził do miejsca świętego, i złoży je tam.


text:
I umyje tam ciało swe w wodzie w miejscu świętym i przywdzieje szaty swe, i wyjdzie, i złoży ofiarę całopalenia, a mianowicie ofiarę całopalenia ludu, i dokona obrzędu przebłagania za siebie i za lud swój.


text:
Człowiek, który wypędzał kozła do Azazela, winien wyprać szaty swe i wymyć ciało swe w wodzie, i dopiero potem może wejść do obozu.


text:
Cielca zaś ofiary za grzech i kozła ofiary za grzech, których krew wniesiono dla dokonania obrzędu oczyszczenia miejsca najświętszego, wyniesie się poza obóz i spali się w ogniu ich skórę, mięso, jako też wnętrzności.


text:
Ten zaś, który je będzie spalał, winien wymyć swe ciało w wodzie, a potem dopiero może wrócić do obozu.


text:
A to będzie dla was prawo wieczne: W miesiącu siódmym dziesiątego dnia miesiąca umartwiajcie samych siebie i nie wykonujcie żadnej pracy, tak tubylcy, jak cudzoziemcy, którzy są wśród was.


text:
Albowiem w tym dniu dokona się przebłaganie za was, aby was uczynić czystymi z wszelkich waszych grzechów, i abyście byli czyści przed Jahwe.


text:
Będzie to dla was szabat odpocznienia i będziecie umartwiać samych siebie, gdyż to jest prawo wieczne.


text:
I dokona obrzędu przebłagania kapłan, którego się namaści i którego się wyświęci dla pełnienia obowiązków kapłańskich w miejsce jego ojca. Winien przywdziać szaty lniane, szaty święte.


text:
I będzie dokonywał obrzędu przebłagania nad miejscem najświętszym, nad namiotem spotkania, nad ołtarzem, a także za kapłana i za całe zebranie ludu.


text:
A to będzie dla was prawo wieczne, dotyczące obrzędu przebłagania raz w roku za wszystkie grzechy synów Izraela". Uczyniono tedy, jak nakazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
"Powiedz Aaronowi i synom jego oraz wszystkim synom Izraela i mów do nich: Oto słowa, jakie Jahwe polecił mi oznajmić:


text:
Wszelki człowiek z domu Izraela, który by chciał zabić wołu albo owcę, albo kozę w obozie lub poza obozem


text:
i nie przyprowadził ich (tj. zwierząt) do wejścia do przybytku spotkania, aby je Jahwe złożyć w ofierze przed mieszkaniem jego, taki człowiek winien być uznany za winnego krwi, gdyż wylał krew, i winien być wyłączony spośród swego narodu.


text:
Dlatego, gdy dotąd zabijali synowie Izraela swe zwierzęta na polach, to teraz przyprowadzać je będą do Jahwe, do wejścia przybytku spotkania, do kapłana i będą składać je w ofierze dla Jahwe, jako ofiarę biesiadną.


text:
A kapłan winien wylać krew na ołtarz Jahwe przy wejściu do przybytku spotkania i spalić tłuszcz na miłą woń dla Jahwe.


text:
I nie mogą dalej składać ofiar demonom owłosionym, za którymi chodząc, cudzołożyli. Będzie to prawo wieczne dla nich i dla ich pokoleń.


text:
Winieneś im jeszcze to powiedzieć: Wszelki człowiek z domu Izraela, jak i spośród cudzoziemców mieszkających wśród was, który by chciał złożyć ofiarę całopalenia czy jakąś [inną] krwawą ofiarę


text:
i nie chciałby jej przywieść do wejścia przybytku spotkania, aby ją złożyć Jahwe, winien być wyłączony spośród swego ludu.


text:
Ktokolwiek z domu Izraela i z cudzoziemców, którzy osiedlili się wśród was, spożywałby jakąkolwiek krew, to ja zwrócę mą twarz przeciw takiemu, kto spożywał krew,. i ja wyłączę go spośród jego ludu.


text:
Albowiem życie ciała jest we krwi. Ja dałem ją dla was do użycia na ołtarzu, abyście nią dokonywali obrzędu przebłagania za was, gdyż krew może dokonać przebłagania przez życie, jakie w niej się znajduje.


text:
Dlatego nakazałem synom Izraela: Nikt z was nie może krwi spożywać, a także cudzoziemiec, który pośród was przebywa, nie może krwi spożywać.


text:
Wszelki człowiek z synów Izraela lub z cudzoziemców, mieszkający wśród Was, który by upolował zwierzynę lub jakiegoś ptaka, które wolno spożywać, winien wylać jego krew i przykryć ją ziemią.


text:
Ponieważ życie każdego ciała jest w jego krwi, dlatego powiedziałem synom Izraela: Nie możecie spożywać krwi jakiegokolwiek ciała, gdyż życie ciała jest w jego krwi. Ktokolwiek spożywałby ją, winien być wyłączony.


text:
Ktokolwiek - czy to tubylec, czy cudzoziemiec - spożywał padlinę lub zwierzę rozszarpane, winien wyprać swe ubranie i wymyć się w wodzie, i pozostanie nieczysty aż do wieczora, i dopiero potem stanie się znów czysty.


text:
Według postępowania ziemi egipskiej, gdzie przebywaliście, nie powinniście działać, według postępowania ziemi Kanaan, dokąd was zawiodę, nie możecie działać i iść za ich obyczajami.


text:
Ale moje przepisy winniście wypełniać i moich praw winniście strzec, postępując według nich, ja jestem Jahwe, Bóg wasz.


text:
Winniście przestrzegać moich nakazów i moich przepisów, gdyż kto je wypełnia, przez nie żyje, ja jestem Jahwe.


text:
Nagości ojca twego ani nagości matki twojej nie możesz odkryć, gdyż ona jest matką twoją, i dlatego nie możesz odkryć jej nagości.


text:
Nagości siostry, córki ojca twego, albo córki twej matki, czy zrodzonej w domu czy poza domem, nie możesz odkryć.


text:
Nagości córki syna twego, albo córki twej córki, nie możesz odkrywać [ich nagości], gdyż to jest twoja nagość.


text:
Nagości siostry matki twej nie możesz odkryć, albowiem ona jest tego samego ciała, co i matka twoja.


text:
Nagości brata ojca twego nie możesz odkrywać i do żony jego nie możesz się zbliżać, bo ona jest ciotką twoją.


text:
Nagości synowej twojej nie możesz odkrywać, gdyż ona jest żoną syna twego, nagości jej nie możesz odkrywać, bo ona jest nagością ciała twego.


text:
Nagości jakiejś kobiety i jej córki nie możesz odkryć, córki twego syna i córki twej córki, nie możesz pobrać, aby ich nagość odkryć, bo one są krewnymi, byłoby to hańbą.


text:
Nie możesz wziąć siostry żony twej, jako zazdrosnej jej rywalki, aby odkryć jej nagość za życia tamtej.


text:
Żadnemu z twoich dzieci nie pozwolisz przechodzić przez ogień do Molocha; nie możesz bezcześcić imienia Boga twego, ja jestem Jahwe.


text:
Z żadnym zwierzęciem nie możesz obcować, gdyż stałbyś się przez to nieczysty. Również kobieta nie może stawać przed zwierzęciem, aby z nim obcować, bo byłoby to okropnością.


text:
Nie możecie się tymi rzeczami zanieczyszczać, gdyż tymi rzeczami zanieczyszczały się ludy, które ja przed wami przepędzę.


text:
Wy jednak przestrzegajcie nakazów moich, rozporządzeń moich i nie czyńcie tych obrzydliwości zarówno tubylcy, jak i cudzoziemcy, którzy pośrodku was mieszkają.


text:
Albowiem wszelkie te obrzydliwości czynili ludzie ziemi, jacy byli tu przed wami, i kraj stał się nieczysty.


text:
ale jedynie ci wszyscy, którzy popełnili jakieś z tych obrzydliwości, czyniąc to winni być wyłączeni spośród swego ludu.


text:
Winniście przestrzegać moich nakazów, aby się nie dopuszczać tych obrzydliwości, jakich się dopuszczano przed wami. Nie powinniście się przez nie zanieczyszczać: Ja jestem Jahwe, Bóg wasz".


text:
"Powiedz całej społeczności synów Izraela w ten sposób: Powinniście być świętymi, bo ja Jahwe, Bóg wasz, jestem święty.


text:
Powinniście mieć bojaźń przed matką swą i ojcem swym i moich szabatów winniście strzec; ja jestem Jahwe, Bóg wasz.


text:
Nie powinniście zwracać się do bożków i nie powinniście czynić sobie odlanych z metalu posągów Boga, bo ja jestem Jahwe, Bóg wasz.


text:
Jeżeli będziecie składać Jahwe ofiarę biesiadną, to składajcie ją tak, aby On miał upodobanie w was.


text:
W dniu, w którym składacie tę ofiarę, winno się ją spożyć i w następnym dniu, a co zaś pozostanie do trzeciego dnia, winno być w ogniu spalone.


text:
A jeśliby ktoś jednak jadł z niej w dniu trzecim, to będzie to rzecz obrzydliwa i nie znajdzie upodobania.


text:
A jeśliby ktoś ją spożywał, to poniesie swą winę, gdyż to, co dla Jahwe jest święte, zbezcześcił, a taka osoba winna być wyłączona ze swego ludu.


text:
Gdy będziecie mieć żniwa w ziemi waszej, to nie powinieneś żąć aż do krańców waszego pola i nie powinieneś urządzać zbiorów ze swego żniwa aż do końca.


text:
Nie powinieneś zbierać wszystkich winogron w swej winnicy, ani też zbierać spadu w twej winnicy. Ubogiemu i cudzoziemcowi winieneś to zostawić, bo ja jestem Jahwe, Bóg wasz.


text:
Nie powinniście na Moje imię przysięgać na kłamstwo, gdyż przez to zbezcześciłbyś imię Boga twego, bo ja jestem Jahwe.


text:
Nie powinieneś uciskać bliźniego swego i nie powinieneś go okradać; nie możesz zatrzymywać u siebie przez noc zapłaty najemnika aż do rana.


text:
Nie powinieneś przeklinać głuchego, a przed ślepym nie powinieneś kłaść na drodze jakiejś zapory. Winieneś lękać się Boga twego, bo ja jestem Jahwe.


text:
Nie powinniście dopuszczać się niesprawiedliwości w postępowaniu sądowym. Nie powinieneś wynosić się nad ubogiego, ani też wyróżniać bogatego, ale sprawiedliwie winieneś osądzać swego rodaka.


text:
Nie powinieneś chodzić i rozsiewać fałszywych wieści przeciw swym rodakom i nie będziesz nastawał na krew bliźniego twego: bo ja jestem Jahwe.


text:
Nie powinieneś nienawidzić brata swego w sercu swym, ale powinieneś sprawiedliwie rozsądzać sprawę swego bliźniego i nie powinieneś nakładać na niego winy.


text:
Nie powinieneś postępować z synami twojego narodu mściwie i gniewliwie, ale będziesz miłował bliźniego twego jak siebie samego, bo ja jestem Jahwe.


text:
Winniście przestrzegać moich nakazów. Nie możecie zezwolić na łączenie się ze sobą zwierząt różnego gatunku, a pola twego nie możesz obsiewać zbożem różnego gatunku, ani też tkaniny zrobionej z różnych nici nie powinieneś wdziać na siebie.


text:
Jeżeli ktoś obcował z kobietą, która jest niewolnicą przyrzeczoną [innemu mężczyźnie], ale jeszcze nie wykupioną ani obdarzoną wolnością przez niego, to winno mieć miejsce przebłaganie, ale na śmierć nie będą skazani, gdyż nie była wolną.


text:
Winien przynieść na żertwę ofiarną dla Jahwe kozła na przebłaganie za grzech do wejścia przybytku spotkania.


text:
A kapłan dokona przebłagania za niego ofiarą z kozła złożoną przed obliczem Jahwe za grzech, jakiego się dopuścił. I będzie mu darowany grzech, jaki popełnił.


text:
Gdy przyjdziecie do kraju i posadzicie różne drzewa owocowe, to winniście ich napletek, a mianowicie owoce jako napletek pozostawiać nie obcięte; przez trzy lata będą one dla was nieobrzezane i nie powinny być spożywane,


text:
Nie powinniście spożywać [mięsa] razem z krwią i nie powinniście oddawać się ani wróżbom, ani też czarom.


text:
Nie powinniście strzyc krajów waszej głowy dookoła, ani też nie powinieneś szpecić końców swej brody.


text:
Nie powinniście tatuować waszego ciała po kimś [zmarłym], ani też umieszczać na [ciele] napisów, bo ja jestem Jahwe.


text:
Nie powinieneś bezcześcić córki twej zezwalając jej na nierząd, aby się ziemia nie stała nierządna i nie napełniła się obrzydliwością.


text:
Nie powinniście zwracać się ani do wywołujących zmarłych, ani też do wróżbiarzy, aby przez nie stać się nieczystymi, bo ja jestem Jahwe, Bóg wasz.


text:
Przed człowiekiem o siwych włosach winieneś powstać, a osobę starca winieneś uszanować i winieneś bać się Boga twego, bo ja jestem Jahwe.


text:
Jak tubylca, który jest między wami, tak i cudzoziemca, który mieszka pośrodku was, winieneś miłować jak siebie samego, gdyż i wy byliście cudzoziemcami w ziemi egipskiej, bo ja jestem Jahwe, Bóg wasz.


text:
Nie powinniście dopuszczać się niesprawiedliwości w postępo waniu sądowym, w obliczaniu długości, w wadze i w mierze pojemności.


text:
Winniście mieć wagę należytą, należytą efę i należyty hin: bo ja jestem Jahwe, Bóg wasz, który wywiodłem was z ziemi egipskiej.


text:
"Mów do synów Izraela i powiesz im w ten sposób: Ktokolwiek by z synów Izraela i z cudzoziemców, którzy przebywają pośród Izraelitów, oddał jakieś ze swych dzieci Molochowi, winien być ukarany śmiercią; lud ziemi winien obrzucić go kamieniami.


text:
I ja sam obrócę moje oblicze przeciw temu człowiekowi i wykluczę go ze społeczności swego ludu, ponieważ on jedno ze swych dzieci oddał Molochowi, a przez to uczynił nieczystym mój przybytek święty i święte moje imię zbezcześcił.


text:
A jeżeliby lud ziemi zamknął swe oczy na [czyn] tego człowieka, jak jedno ze swych dzieci oddał Molochowi, i nie ukarałby go śmiercią,


text:
wówczas ja sam zwrócę moje oblicze przeciw temu człowiekowi i przeciw jego rodowi i wyłączę go i tych, którzy razem z nim oddawali się cudzołóstwu z Molochem, ze społeczności ich ludu.


text:
Ktokolwiek by bowiem złorzeczył ojcu albo matce, winien być ukarany śmiercią, bo złorzeczył ojcu czy matce, jego krew będzie na nim.


text:
Jeśliby ktoś dopuścił się cudzołóstwa z żoną bliźniego swego, winien być ukarany śmiercią, cudzołożca i cudzołożnica.


text:
Jeśliby ktoś z żoną swego ojca obcował odkrywając nagość swego ojca, winni być oboje ukarani śmiercią, ich krew [pozostanie] na nich.


text:
Jeśliby ktoś obcował z synową, winni być oboje ukarani śmiercią, gdyż dopuścili się hańby i ich krew jest na nich.


text:
Jeśliby mężczyzna obcował z mężczyzną, jak się obcuje z kobietami, obaj dopuścili się obrzydliwości, i dlatego winni być ukarani śmiercią i ich krew jest na nich.


text:
Jeśliby ktoś pojął jakąś kobietę i jej matkę, jest to zbrodnia. Winno się jego i je obydwie spalić w ogniu, aby nie pozostała zbrodnia wśród was.


text:
Jeśliby jakiś mężczyzna obcował ze zwierzęciem, winien być ukarany śmiercią, a zwierzę winniście zabić.


text:
Jeśliby też jakaś kobieta zbliżyła się do jakiegoś zwierzęcia, aby z nim obcować, winieneś kobietę i zwierzę zabić; ona winna być ukarana śmiercią, a ich krew jest na nich.


text:
Jeśli ktoś wziął swoją siostrę, córkę swego ojca albo swojej matki, i widziałby on jej nagość, a ona jego nagość widziałaby, byłoby to sromotą; winni być wyłączeni z oczu swego ludu, gdyż odkrył nagość swej siostry i musi karę ponieść.


text:
Jeśli ktoś obcował ze swoją żoną, gdy ma miesiączkę i odkrył jej nagość, źródło jej [krwi], i ona ukazała źródło swej krwi, winni obydwoje być wykluczeni spośród swego ludu.


text:
Nagości siostry matki twej i siostry ojca twego nie możesz odkrywać; gdyż przez to swe własne ciało odkrywa i muszą oni ponieść karę.


text:
Jeśli ktoś obcuje ze swą ciotką, odkrył nagość swego stryja, oboje muszą ponieść karę, żyć będą bezdzietni.


text:
Jeżeli ktoś weźmie żonę swego brata, jest to niegodziwość, gdyż odkrył nagość swego brata, oboje winni pozostać bez dzieci.


text:
Winniście strzec moich praw i moich rozporządzeń i wykonywać je, aby was nie wypluła ziemia, do której was zawiodę, abyście tam mieszkali.


text:
Nie powinniście postępować według zwyczajów ludów, które ja przepędzę przed wami, ponieważ tak czynili, dlatego mam wstręt do nich.


text:
I powiedziałem do was: Odziedziczcie tę ziemię, gdy ja dam wam ją w posiadanie, kraj mlekiem i miodem płynący. Ja jestem Jahwe, Bóg wasz, który was oddzielił od narodów.


text:
Winniście robić różnicę między czystymi i nieczystymi zwierzętami, między czystymi i nieczystymi ptakami i nie powinniście się czynić obrzydliwymi przez zwierzęta, ptaki i przez wszystko, co się na ziemi porusza, czyli przez to, co oddzieliłem i za nieczyste uznałem.


text:
Winniście być świętymi, bo ja, Jahwe, jestem święty i oddzieliłem was spośród narodów, abyście do mnie należeli.


text:
Jeśli w jakimś mężczyźnie czy kobiecie będzie mieszkał duch zmarłego czy duch wieszczby, winni być śmiercią ukarani, winno się ich ukamienować, a krew ich jest na nich".


text:
I rzekł Jahwe do Mojżesza: "Powiedz kapłanom, synom Aarona w ten sposób: Niechaj nikt z nich się nie zanieczyszcza przez zmarłego spośród swoich rodaków,


text:
Także przy swej siostrze, jeśli jest dziewicą i jest jemu bliska, a nie jest zaślubiona mężowi, może zaciągnąć nieczystość.


text:
Świętymi winni być dla swego Boga i nie zbezczeszczą imienia Boga swego, albowiem oni składają ofiary spalane, które są pokarmem dla ich Boga, i dlatego winni być święci.


text:
Nie mogą pojąć [za żonę] cudzołożnicy i kobiety zhańbionej. Nie może pojąć za żonę kobiety rozwiedzionej ze swym mężem, ponieważ kapłan jest świętym dla swego Boga.


text:
Winieneś go uważać za świętego, ponieważ ofiaruje Bogu twemu pożywienie. Świętym winien być dla ciebie, gdyż świętym jestem ja, Jahwe, który was uświęcam.


text:
Gdy się córka jakiegoś kapłana bezcześci przez nierząd, to bezcześci i swego ojca, i dlatego winno się ją spalić w ogniu.


text:
Kapłan, który między braćmi swymi jest największy i na którego głowę olej namaszczenia wylano i napełniono ręce jego przy wdziewaniu szat, nie powinien rozpuszczać swobodnie swych włosów ani też rozdzierać swych szat.


text:
Do żadnych zwłok swych krewnych nie może się zbliżyć, nawet do ojca swego i matki swojej, aby się nie mógł zanieczyścić.


text:
Nie może wydalać się ze świętego przybytku, aby nie zbezcześcić świętego przybytku Boga, gdyż ma na sobie poświęcenie, a olej namaszczenia Boga jest na nim. Ja jestem Jahwe.


text:
Wdowy, rozwiedzionej, zhańbionej i cudzołożnicy nie może pojąć, ale jedynie jakąś dziewicę spośród swego ludu może wziąć za żonę.


text:
On nie powinien bezcześcić swego potomstwa wśród swego stanu, gdyż ja jestem Jahwe, który go uświęcam".


text:
"Mów w ten sposób do Aarona; Jeśliby któryś z twych potomków we wszystkich pokoleniach miał jakąś wadę na sobie, nie może się zbliżać, aby złożyć w ofierze pożywienie Bogu,


text:
albowiem nikt, kto ma wadę, nie może się zbliżyć, czy to ślepy, czy kulawy, czy mający zeszpecony nos, ucięte ucho, czy głuchy,


text:
czy jest garbaty, karłowaty, mający jakąś plamę na oku, czy mający wyrzuty i plamy na skórze, czy przepuklinę.


text:
Jeśliby któryś z potomków Aarona kapłana miał jakąś wadę na sobie, nie może się zbliżać, aby składać ofiary spalane dla Jahwe. Ma on wadę, i dlatego nie może się zbliżać, aby ofiarować pokarm swemu Bogu.


text:
Jednak nie może zbliżać się do zasłony i nie będzie szedł do ołtarza, gdyż ma wady na sobie i mógłby święte miejsce zbezcześcić, albowiem ja jestem Jahwe, który uświęcam".


text:
"Powiedz Aaronowi i jego synom, aby się ze czcią odnosili do świętych darów, poświęconych mi przez synów Izraela, i aby nie bezcześcili świętego imienia mojego.


text:
Powiedz do nich, do wszystkich pokoleń waszych: Wszelki człowiek z waszego potomstwa, gdy ma jakąś nieczystość na sobie, nie może się zbliżać do świętych darów, które synowie Izraela poświęcili Jahwe, aby nie został odłączony ode mnie, ja jestem Jahwe.


text:
Wszelki człowiek z potomstwa Aarona, gdy ma trąd lub wyciek, nie może uczestniczyć w spożywaniu rzeczy świętych, aż się [znów] stanie czysty. Tak samo i ten, który ściągnął na siebie nieczystość przez zetknięcie się ze zmarłym, czy ten, któremu przydarzył się wyciek,


text:
czy też i ten, który stał się nieczysty przez zetknięcie się z jakimś płazem czy z człowiekiem dotkniętym jakąś nieczystością.


text:
Kto by się czegoś takiego dotknął, będzie nieczysty aż do wieczora i nie będzie spożywał rzeczy świętych, aż wykąpie się we wodzie,


text:
i o zachodzie słońca stanie się znów czysty i będzie mógł spożyć dary święte, gdyż należy mu się to pożywienie.


text:
Winni zaś strzec moich zaleceń, aby nie ściągnęli na siebie grzechu i aby nie umarli, że się zbezcześcili: ja jestem Jahwe, który ich uświęcam.


text:
Nikt z obcokrajowców nie może spożywać darów świętych: również i ten, który mieszka u kapłana, jak i najemnik nie mogą uczestniczyć w spożywaniu pokarmów świętych.


text:
Lecz jeśli kapłan nabył niewolnika za pieniądze, to może taki uczestniczyć w spożywaniu, jak i urodzeni w domu jego [niewolnicy] mogą także uczestniczyć w spożywaniu jego pokarmu.


text:
Natomiast córka jakiegoś kapłana, która poślubiła kogoś obcego, nie może uczestniczyć w spożywaniu świętych darów.


text:
Gdy jednak córka kapłańska owdowiała albo została odesłana, a jest bezdzietna, i jeśli powróciła do domu ojca, to może ona, jak za swej młodości u ojca, spożywać z pokarmów ojca, ale ktoś obcy nie może ich spożywać.


text:
Jeśli ktoś spożywał nieświadomie coś świętego, to winien on oddać piątą część i zwrócić kapłanowi świętą rzecz.


text:
a ci nie powinni ściągać na siebie winy przez pożywanie tego świętego daru, albowiem ja jestem Jahwe, który je uświęcam".


text:
"Powiedz do Aarona i jego synów i do wszystkich synów Izraela w ten sposób: Ktokolwiek z domu Izraela i z cudzoziemców [przebywających] w Izraelu chciałby złożyć ofiarę, czy to ofiarę ślubowaną czy dobrowolną, to z tego, co się składa Jahwe na ofiarę całopalenia.


text:
Te zaś, aby były przyjęte jako miłe od was, winny być bez wady, płci męskiej, tj. cielec, baran czy kozioł.


text:
Gdy ktoś składa Jahwe ofiarę biesiadną, aby wypełnić ślub lub [złożyć] ofiarę dobrowolną z bydła czy z trzód, to winien złożyć zwierzę bez wady, aby było przyjęte jako miłe dla Boga i żadnej wady nie powinno mieć.


text:
Nie możecie składać Jahwe zwierzęcia takiego, które jest ślepe czy ma połamane nogi, czy poranione, czy też takich, które mają brodawkę, świerzb, czy jakieś wyrzuty na skórze, takich nie możecie składać na całopalenie.


text:
Możesz zaś składać na ofiarę dobrowolną z bydła lub trzody zwierzę mające jakiś członek za długi lub za krótki, lecz dla wypełnienia ślubu nie będzie przyjęty z upodobaniem.


text:
Nie możecie składać ofiary ze zwierzęcia, które miałoby starte, stłuczone, wyrwane albo wyrżnięte jądra, gdyż w waszym kraju nie możecie nic takiego ofiarować.


text:
Także od cudzoziemców nie możecie kupować takich zwierząt i składać ich na ofiarę, na pokarm Boga waszego, mających takie zepsucie i taką wadę, i dlatego nie mogą być mile przyjęte od nich".


text:
,Gdy się urodzi cielę, baranek czy koźlątko, to winny pozostać przez siedem dni ze swą matką i najwcześniej w ósmym dniu mogą znaleźć upodobanie u Jahwe, jako ofiary spalane.


text:
Winniście ją spożyć w tym samym dniu i nie pozostawiać z niej nic na dzień następny. Ja jestem Jahwe.


text:
Nie powinniście bezcześcić mojego imienia świętego, abym był święty pośród synów Izraela: jestem Jahwe, który was uświęcam


text:
"Powiedz synom Izraela w ten sposób: Te są święta Jahwe, w które winniście zwoływać święte zebrania, oto moje święta:


text:
Przez sześć dni winniście wykonywać pracę, a w dniu siódmym jest szabat, święte zebranie. Żadnej pracy nie możecie wykonywać. Jest to szabat dla [czci] Jahwe we wszelkich miejscach waszego zamieszkania.


text:
W pierwszym miesiącu czternastego [dnia] miesiąca między dwoma wieczorami jest Pascha [dla czci] Jahwe.


text:
Piętnastego dnia tego miesiąca jest święto chlebów niekwaszonych dla [czci] Jahwe. A przez siedem dni winniście spożywać chleb niekwaszony.


text:
Winniście przez siedem dni składać ofiary spalane przez ogień dla Jahwe, a w dniu siódmym winno być święte zebranie, nie powinniście wykonywać żadnej pracy".


text:
"Powiedz synom Izraela w ten sposób: Jeśli przyjdziecie do ziemi, którą wam dam, i żniwo skończycie, to winniście zanieść pierwsze kiście kłosów waszych żniw do kapłana,


text:
a on winien wykonać obrzęd kołysania dla [zjednania] wam upodobania. A winien ten obrzęd kołysania wykonać w dniu po szabacie.


text:
W dniu, w którym wykonacie obrzęd kołysania, winniście złożyć ofiarę dla Jahwe - jednorocznego baranka na całopalenie,


text:
na przynależną do tego ofiarę mączną dwie dziesiąte efy mąki pszennej zmieszanej z oliwą na ofiarę spalaną dla Jahwe, jako woń uspakającą, a jako przynależną ofiarę płynną z jednej czwartej hinu wina.


text:
Chleba, prażonego ziarna ani świeżego ziarna nie będziecie spożywać do tego dnia, kiedy przyniesiecie dar dla waszego Boga. To jest wieczne postanowienie dla waszych pokoleń we wszystkich miejscach waszego zamieszkania.


text:
Od dnia po szabacie do dnia, w którym złożyliście kiść kłosów w ofierze, winniście dodać siedem szabatów, a winny być całe.


text:
Do dnia po siódmym szabacie winniście naliczyć pięćdziesiąt dni i wtedy winniście złożyć nową ofiarę mączną dla Jahwe.


text:
Ze wszystkich miejsc zamieszkania winniście złożyć w ofierze dwa chleby upieczone z dwóch dziesiątych efy mąki pszennej zakwaszonej, jako pierwociny dla Jahwe.


text:
A z chlebem winniście złożyć w ofierze siedem jednorocznych owiec bez wady, młodego cielca i dwa barany i będą na całopalenie dla Jahwe razem z przynależną ofiarą z płynów, jako ofiarę spalaną na miłą woń dla Jahwe.


text:
Winniście też złożyć kozła na ofiarę przebłagalną za grzech i dwa jednoroczne baranki jako ofiarę biesiadną.


text:
A kapłan winien nad pierwocinami chleba wykonać obrzęd kołysania przed Jahwe razem z dwoma barankami. Są one świętością dla Jahwe wyłącznie przeznaczoną dla kapłanów.


text:
Na ten dzień winniście zwołać święte zebranie - będzie to dzień dla Jahwe, i nie możecie wykonywać żadnej pracy. To jest wiecznym prawem dla waszych pokoleń we wszystkich miejscach waszego zamieszkania.


text:
Gdy macie żniwa w waszej ziemi, to nie powinniście wyżynać aż do końca swego pola. Nie powinniście też zbierać kłosów, ale je zostawić ubogim i cudzoziemcom. Ja jestem Jahwe, Bóg wasz".


text:
"Powiedz w ten sposób do synów Izraela: W miesiącu siódmym, w pierwszym dniu tego miesiąca, będziecie obchodzić uroczyste święto szabatu, przypominane dęciem rogu i świętym zebraniem.


text:
"Dziesiątego zaś dnia miesiąca tego będzie Dzień Pojednania i będzie zwołane święte zebranie. Winniście samych siebie ukorzyć przed Jahwe i złożyć ofiarę spalaną przez ogień,


text:
a ktokolwiek w tym dniu wykonywałby jakąkolwiek robotę, to taką osobę usunę ze społeczności jego ludu.


text:
Żadnej roboty nie możecie wykonywać. To jest wieczne prawo dla waszych pokoleń we wszystkich miejscach waszego zamieszkania.


text:
Będzie to dla was wielki szabat i winniście się ukorzyć; w dziewiątym dniu miesiąca wieczorem winniście [zacząć i potem] od wieczora do wieczora zachowywać szabat".


text:
,Piętnastego dnia tego siódmego miesiąca [zaczyna się] Święto Namiotów [trwające] siedem dni dla Jahwe.


text:
Przez siedem dni winniście składać ofiarę spalaną dla Jahwe. W ósmym dniu będzie dla was święte zebranie i winniście dla Jahwe złożyć ofiarę spalaną. Jest to szczególniejszy dzień, żadnej pracy nie możecie wtedy wykonywać.


text:
Takie są święta Jahwe, w które winniście zwoływać święte zebranie, aby dla Jahwe złożyć ofiary spalane, ofiarę całopalenia, ofiarę mączną, ofiary biesiadne (zebah), płynne, różne w oznaczone dnie,


text:
niezależnie od szabatu Jahwe i niezależnie od różnych osobistych darów, czyli niezależnie od waszych ofiar ślubowanych i niezależnie od waszych ofiar dobrowolnych, jakie Jahwe składacie.


text:
Jednak w piętnastym dniu siódmego miesiąca, gdy zbiór plonów ziemi będzie ukończony, winniście obchodzić święto ku czci Jahwe przez siedem dni. W pierwszym dniu jest święto wolne od pracy i w ósmym dniu jest święto wolne od pracy.


text:
Winniście w pierwszym dniu przynieść najlepsze owoce drzew i liście palmowe oraz gałęzie z drzew mirtowych i wierzb i cieszyć się przez siedem dni przed Jahwe, Bogiem waszym,


text:
i obchodzić jako święto Jahwe przez siedem dni w każdym roku. To są wieczne postanowienia dla waszych pokoleń. W siódmym miesiącu winniście to święto obchodzić.


text:
W namiotach winniście przez siedem dni mieszkać, wszyscy tubylcy z Izraela winni mieszkać w namiotach,


text:
aby się nowe pokolenia nauczyły, że ja kazałem mieszkać Izraelitom pod namiotami, gdy ich wywiodłem z ziemi egipskiej. Ja jestem Jahwe, Bóg wasz".


text:
"Rozkaż synom Izraela, aby przynosili do ciebie oliwę czystą wyciśniętą z oliwek, dla ciągłego palenia lampy


text:
w przybytku spotkania na zewnątrz zasłony, która jest przed świadectwem. Aaron zaś będzie miał obowiązek przygotować ją, aby płonęła przed Jahwe od wieczora do rana. Takie jest prawo wieczne dla wszystkich pokoleń waszych.


text:
Winieneś wziąć mąki pszennej i upiec z niej dwanaście okrągłych chlebów; z dwóch dziesiątych części [efy] winien być [upieczony] każdy chleb.


text:
Potem winieneś je położyć przed Jahwe w dwóch rzędach - po sześć w każdym rzędzie na stole sporządzonym ze szczerego złota.


text:
W każdy dzień szabatu winno się regularnie kłaść te chleby przed Jahwe. Jest to wieczyste zobowiązanie ze strony synów Izraela.


text:
Będą one należały do Aarona i jego synów. Winni je oni spożywać w świętym miejscu, gdyż to jest rzecz najświętsza. Jemu też należy się jako trwała cząstka w ofiarach spalanych dla Jahwe".


text:
Pewien syn izraelskiej kobiety, a równocześnie syn egipskiego mężczyzny, wszedł między synów Izraela i pokłócił się w obozie ów syn Izraelitki z pewnym Izraelitą.


text:
Syn Izraelitki zbluźnił imieniu [Bożemu] i złorzeczył mu. Zaprowadzili go do Mojżesza. Jego matka miała imię Selomit i była córką Dibri z pokolenia Dana.


text:
"Wyprowadź bluźniercę z obozu, a wszyscy, którzy go słyszeli, winni swe ręce położyć na jego głowie, a cała społeczność winna go kamienować.


text:
Kto by bluźnił imieniu Jahwe, musi być śmiercią ukarany przez ukamienowanie. Tak cudzoziemiec, jak i tubylec, jeśliby bluźnił temu imieniu, muszą być zabici.


text:
Jeśliby jakiś mężczyzna wyrządził szkodę swemu rodakowi, winien mu tak uczynić, jak i on jemu uczynił:


text:
złamaniem za złamanie, okiem za oko, zębem za ząb; jaką on szkodę wyrządziła tak też i jemu winno się wyrządzić.


text:
Gdy ktoś zabiłby zwierzę, musi za nie dać wynagrodzenie, ale gdy ktoś zabiłby człowieka, musi być zabity.


text:
Mojżesz powiedział Izraelitom, a ci wywiedli bluźniercę z obozu i ukamienowali. Postąpili zaś Izraelici tak, jak Jahwe nakazał Mojżeszowi.


text:
"Mów do Izraelitów i powiedz im: Kiedy wejdziecie do ziemi, którą ja wam dam, wtedy ziemia ma obchodzić szabat dla Jahwe.


text:
Sześć lat będziesz obsiewał swoje pole i sześć lat będziesz obcinał swoją winnicę i będziesz zbierał jej plony.


text:
Ale w roku siódmym będzie całkowity szabat dla ziemi, szabat dla Jahwe. Nie będziesz obsiewał pola ani obcinał winnicy twojej.


text:
Nie będziesz żął tego, co samo wyrośnie z poprzednich żniw, ani nie będziesz zbierał wolno rosnących winogron.


text:
Będzie to rok szabatowy dla ziemi. Wtedy szabat ziemi będzie służył wam za pokarm: tobie, słudze twemu, służącej twej, najemnikowi twemu i cudzoziemcom, którzy mieszkają u ciebie.


text:
Wszystko, co wyrośnie na polu, będzie służyć za pokarm także bydlętom twoim i zwierzętom, które są w twojej ziemi.


text:
Wtedy policzysz sobie siedem lat szabatowych, to jest siedem razy po siedem lat, tak że czas siedmiu lat szabatowych wyniesie ci czterdzieści dziewięć lat.


text:
Dziesiątego dnia siódmego miesiąca zatrąbisz w róg. W Dniu Pojednania zatrąbicie w róg w całej waszej ziemi.


text:
Będziecie święcić pięćdziesiąty rok i oznajmijcie uwolnienie w kraju dla wszystkich jego mieszkańców. Będzie to dla was jubileusz - i każdy z was powróci do swojej własności i do swojego rodu.


text:
Rok pięćdziesiąty będzie dla was jubileuszem. Nie będziecie siać ani żąć tego, co samo urośnie, nie będziecie zbierać nieobciętych winogron.


text:
Kiedy więc będziecie sprzedawać bliźniemu albo kupować coś od niego, nie czyńcie krzywdy jeden drugiemu.


text:
Według liczby lat, które upłynęły od jubileuszu, będziesz kupował od bliźniego twego, a on sprzeda tobie odpowiednio do ilości lat plonów.


text:
Stosownie do wyższej liczby lat, wyższą cenę zapłacisz, i stosownie do niższej liczby lat, niższą cenę zapłacisz, ponieważ to jest liczba plonów, którą ci sprzedaje.


text:
Nie będziecie wyrządzać krzywdy jeden drugiemu. Będziesz się bał Boga twego, bo Ja jestem Jahwe, Bóg wasz!


text:
Będziecie wykonywać nakazy moje i przestrzegać wyroków moich, a mieszkać będziecie w kraju bezpiecznie.


text:
Jeżeli zaś powiecie: co będziemy jedli w siódmym roku, jeżeli nie będziemy siali ani zbierali plonów?


text:
W ósmym roku będziecie siać i będziecie jeść z dawnych plonów aż do dziewiątego roku, aż do nowych plonów będziecie jedli dawne zboże.


text:
Nie wolno sprzedawać ziemi na zawsze, ponieważ ziemia należy do mnie, a wy jesteście u mnie cudzoziemcami i osadnikami.


text:
Jeżeli brat twój zubożeje i sprzeda część swojej własności, wtedy wystąpi ten, który ma względem niego prawo wykupu jako najbliższy krewny, i odkupi to, co sprzedał brat.


text:
Jeżeli jednak nie będzie w stanie dokonać wykupu, ziemia pozostanie w rękach nabywcy aż do roku jubileuszowego, w roku jubileuszowym ziemia będzie wolna i wróci do swojego właściciela.


text:
Jeżeli kto sprzeda dom mieszkalny w mieście otoczonym murami, będzie on miał prawo wykupu aż do końca roku sprzedaży, prawo wykupu będzie trwało cały rok.


text:
Jeżeli dom nie będzie wykupiony przed upływem roku, wówczas dom zbudowany w mieście otoczonym murami przejdzie na zawsze w posiadanie nabywcy i jego potomków. Nie będzie wolny w roku jubileuszowym.


text:
Ale domy wiejskie, które nie są otoczone murami, będą uważane na równi z własnością gruntową i będzie im przysługiwało prawo wykupu, a w jubileusz będą wolne.


text:
Co się odnosi do miast lewickich, do domów miejskich, to lewitom przysługuje prawo wykupu domów, które są ich własnością.


text:
Jeżeli kto kupi od lewitów dom miejski, to posiadłość ta wyjdzie z jego rąk w roku jubileuszowym, bo domy miast lewickich są ich posiadłością wśród synów Izraela.


text:
Także pastwisko położone koło ich miast nie będzie podlegało sprzedaży, ponieważ ono jest ich posiadłością wieczystą.


text:
Jeżeli brat twój zubożeje i osłabnie ręka jego, to podtrzymasz go, a żył będzie z tobą jak cudzoziemiec łub osadnik.


text:
Ja jestem Jahwe, Bóg wasz, który wyprowadziłem was z ziemi egipskiej, aby dać wam ziemię Kanaan i abym był waszym Bogiem.


text:
Jeżeli zubożeje brat twój obok ciebie i sprzeda się tobie, nie będziesz mu narzucał pracy niewolniczej.


text:
Potem wyjdzie od ciebie on wraz z dziećmi swymi i wróci do rodu swojego, do posiadłości swoich ojców.


text:
Bo oni są moimi niewolnikami, których wyprowadziłem z ziemi egipskiej, nie powinni być sprzedawani jak niewolnicy.


text:
Jeśli chodzi o twoich niewolników i twoje niewolnice, które do ciebie będą należeć, to od narodów, które są wokół was, od nich będziecie kupować tak niewolnika, jak i niewolnicę.


text:
Także dzieci cudzoziemców osiadłych wśród was będziecie kupowali i potomków ich, których zrodzili w ziemi waszej. Oni staną się waszą własnością.


text:
Zostawcie ich jako dziedzictwo synom waszym, którzy będą po was, aby ich posiadali jako własność wieczystą. Będą waszymi sługami. Ale co do braci waszych, synów Izraela, jeden z drugim nie będzie się obchodził srogo.


text:
Jeżeli wzbogaci się cudzoziemiec albo osiadły u ciebie, a brat twój zubożeje i sprzeda się cudzoziemcowi albo osiadłemu u ciebie, albo potomkowi z rodziny cudzoziemca,


text:
Także jego stryj albo syn jego stryja może go wykupić, albo ktoś z jego bliskich krewnych z jego rodziny wykupi go, albo też on sam siebie wykupi, jeżeli będzie w stanie to uczynić.


text:
Wtedy razem z tym, który go kupił, obliczy czas od roku, w którym sprzedał siebie, aż do roku jubileuszowego, a cenę sprzedaży policzy według liczby lat. Dni jego będą jak dni najemnika.


text:
Jeżeli jest jeszcze wiele lat, to odpowiednio do tego powinien odliczyć swój wykup od ceny swego kupna.


text:
A jeżeli niewiele lat pozostaje do roku jubileuszowego, to powinien je obliczyć i odpowiednio do tych lat opłaci swój wykup.


text:
Jeżeli zaś w ten sposób nie będzie wykupiony, to w roku jubileuszowym będzie wolny, on razem ze swymi dziećmi.


text:
Bo do mnie należą synowie Izraela, jako niewolnicy. Oni są moimi niewolnikami, których wyprowadziłem z ziemi egipskiej. Ja jestem Jahwe, Bóg wasz.


text:
Nie czyńcie sobie bożków ani posągów, ani też nie wznoście słupów, ani też nie umieszczajcie w ziemi waszej kamieni rzeźbionych, aby kłaniać się im, gdyż ja jestem Jahwe, Bóg wasz.


text:
Jeśli postępować będziecie według moich przykazań i jeśli zachowywać będziecie moje nakazy, wykonując je,


text:
czas młócenia sięgać będzie [czasu] winobrania, a czas winobrania trwać będzie aż do [czasu] siewu i będziecie spożywać chleb do sytości, będziecie mieszkać bezpiecznie w swoim kraju.


text:
Kraj pozostawię w pokoju i będziecie się kłaść do snu bez jakiejkolwiek obawy. Przepędzę z kraju niebezpieczne zwierzęta, a miecz nie wejdzie do waszego kraju.


text:
pięciu was przepędzi stu, a stu was przepędzi dziesięć tysięcy, wasi wrogowie wyginą od waszych mieczy.


text:
Ja jestem Jahwe, Bóg wasz, który was wywiódł z ziemi egipskiej, abyście nie byli ich niewolnikami. Ja zdruzgotałem okowy wrogiego jarzma i dałem wam możność chodzenia z głową podniesioną.


text:
jeśli wzgardzicie moimi prawami i będziecie się brzydzić moimi przykazaniami, i nie będziecie wypełniać wszystkich moich nakazów, i złamiecie moje przymierze,


text:
wtedy ja uczynię wam takie rzeczy: ukarzę was przerażeniem, wycieńczeniem i gorączką, które zniszczą wam oczy i zrujnują życie; daremnie będziecie siali wasze ziarno, bo je zjedzą wasi nieprzyjaciele.


text:
Zwrócę oblicze moje przeciwko wam i upadniecie w obliczu waszych wrogów: będą panować nad wami ci, którzy was nienawidzą, będziecie uciekać, choć nikt nie będzie was ścigał.


text:
Zupełnie daremna będzie wasza praca, ziemia wasza nie da żadnego plonu, a drzewa nie dadzą owocu swego.


text:
Jeśli będziecie postępować mi na przekór, nie chcąc mnie słuchać, ześlę na was siedmiokrotne kary z powodu waszych grzechów.


text:
Ześlę na was dzikie zwierzęta, które pozbawią was dzieci, zgładzą wasze bydło, zmniejszą zaludnienie, a drogi wasze opustoszeją.


text:
przywiodę na was miecz, kary za zerwanie przymierza; a gdy uciekniecie do waszych miast, ześlę na was zarazę i wpadniecie w ręce nieprzyjaciół.


text:
Gdy złamię oparcie dla chleba waszego, dziesięć kobiet będzie wypiekać chleb wasz w jednym piecu; będą wam zwracać wasz chleb odważony i będziecie jeść, ale nie najecie się.


text:
Zburzę wasze wyżyny i zniszczę wasze słupy; rzucę wasze trupy na trupy waszych bożków; dusza moja będzie się wami brzydziła.


text:
A was rozrzucę między narodami i dobędę na was miecza; ziemia wasza będzie opustoszała, a miasta zburzone.


text:
Wtedy uzupełniać będzie ziemia swoje szabaty przez wszystkie dni swego spustoszenia; a wy będziecie w ziemi waszych nieprzyjaciół. Wtedy odpoczywać będzie ziemia i uzupełniać swoje szabaty.


text:
Przez wszystkie dni swego spustoszenia będzie obchodzić szabat, którego nie miała w latach szabatowych, gdy wy mieszkaliście w niej.


text:
Tych zaś z was, którzy pozostaną, napełnię strachem ich serca w ziemiach nieprzyjaciół; przestraszy ich szmer lecącego liścia, będą uciekać jak przed mieczem i padać, choć nikt ich nie będzie ścigał.


text:
Będą się przewracać jeden na drugiego, jak gdyby przed mieczem, chociaż nikt nie będzie ich ścigał. Nie ostoją się przed swymi nieprzyjaciółmi.


text:
A ci, którzy z was pozostaną, zmarnieją z powodu swych grzechów, w ziemiach wrogów; także z powodu przestępstw swoich ojców zmarnieją wraz z nimi.


text:
Wtedy uznają swoje winy i winy swych ojców z powodu niewierności, których się dopuścili przeciwko mnie, postępując ze mną przekornie.


text:
Przeto i ja postąpiłem na przekór im i zawiodłem ich do kraju ich nieprzyjaciół, ażeby się ukorzyło ich serce nieobrzezane i ażeby zapłacili za swoje przestępstwo.


text:
I przypomnę sobie moje przymierze z Jakubem, jak i moje przymierze z Izraelem, a także z Abrahamem, przypomnę sobie o tym, przypomnę o kraju.


text:
Ale ziemia musi być opuszczona przez nich, ażeby uzupełniła swe szabaty, wówczas gdy będzie wyludniona spłacając przez to ich przestępstwa, dlatego że wzgardzili moim prawem i mieli w obrzydzeniu moje przykazania.


text:
Ale także i wtedy, gdy będą w kraju swych nieprzyjaciół, ja nie wzgardzę nimi i nie będę się nimi brzydził tak, aby ich zniszczyć całkowicie, zrywając moje przymierze z nimi, gdyż ja jestem Jahwe, Bóg ich.


text:
Wspomnę o nich, o przymierzu z ich przodkami, kiedy wyprowadziłem ich z ziemi egipskiej na oczach narodów, abym był ich Bogiem. Ja jestem Jahwe".


text:
Takie są postanowienia, wyroki i prawa, jakie Jahwe ustanowił między sobą a synami Izraela na górze Synaj przez pośrednictwo Mojżeszowe.


text:
"Mów do synów Izraela i powiedz im: Jeśli ktoś ślubuje Jahwe jakąś osobę, to [uczyni] według oszacowania.


text:
Takie zaś winno być oszacowanie: za mężczyznę w wieku od dwudziestu lat aż do sześćdziesięciu lat oszacowanie będzie wynosiło pięćdziesiąt syklów srebra, a syklów świętego przybytku.


text:
Za młodzieńca od pięciu do dwudziestu lat oszacowanie będzie wynosiło dwadzieścia syklów, a za dziewczynę dziesięć syklów.


text:
Za dziecko od miesiąca do pięciu lat płci męskiej oszacowanie będzie wynosić sześć syklów srebra, a płci żeńskiej trzy sykle srebra.


text:
Za osobę ponad sześćdziesiąt lat oszacowanie będzie wynosić za mężczyznę pięć syklów srebra, a za kobietę trzy sykle srebra.


text:
Jeśli ktoś będzie za ubogi, aby uiścić takie oszacowanie, stawi się go przed kapłanem, a kapłan dokona oszacowania tego, który złożył ślub, według jego możności.


text:
Jeśli chodzi o zwierzęta, które można składać dla Jahwe na ofiarę, to wszystko, co się daje dla Jahwe, będzie rzeczą świętą.


text:
Nie zmieni się ich ani nie zastąpi jednego za drugie, ani dobrego za złe, ani złego za dobre. Gdyby ktoś zamienił zwierzę za zwierzę, to samo [zwierzę] i to, za które zostało wymienione, będą czymś świętym.


text:
Lecz jeśli jest to zwierzę nieczyste, którego nie wolno składać w ofierze dla Jahwe, zawiedzie się je przed kapłana,


text:
a kapłan oszacuje je zależnie od tego, czy jest dobre, czy złe: należy się trzymać oszacowania kapłana.


text:
Jeśliby ktoś poświęcił dom swój dla Jahwe jako rzecz świętą, to kapłan oszacuje go, czy jest w dobrym czy też w złym [stanie]. Jak oszacuje kapłan, taka wartość pozostanie.


text:
Gdy poświęcający dom chciałby go odkupić, musi do oszacowanej sumy dodać piątą jej część i wtedy [znów] będzie należał doń.


text:
Jeśliby ktoś poświęcił Jahwe część pola, które jest jego dziedzictwem, to oszacowanie będzie dokonane według wysiewu zboża: za homer wysiewu jęczmienia pięćdziesiąt syklów srebra.


text:
Jeśli zaś po roku jubileuszowym poświęci swe pole, to kapłan obliczy cenę w zależności od lat, ile pozostaje do roku jubileuszowego, i potrąci to z obliczonej ceny.


text:
Jeśliby zaś ten, który poświęcił pole, chciał je wykupić, to dorzuci piątą część ceny oszacowanej i wejdzie znów w jego posiadanie.


text:
Jeśliby nie wykupił pola i jeśli to pole zostało sprzedane komuś innemu, to nie może być wykupione, bowiem należało do Jahwe.


text:
W roku bowiem jubileuszowym pole stanie się wolne i powróci do. Jahwe, i będzie rzeczą świętą. Będzie należało do kapłana.


text:
to kapłan winien dokonać jego oszacowania według liczby lat do najbliższego roku jubileuszowego i odda się jeszcze tego samego dnia sumę oszacowaną dla Jahwe jako rzecz świętą.


text:
Ponieważ pierworodne z bydła należy do Jahwe, dlatego nie należy poświęcać czy to [pierworodnego] cielca, czy barana, gdyż jest własnością Jahwe.


text:
Jeśli chodzi zaś o [pierworodne] zwierzęcia nieczystego, to je można wykupić według oszacowania, dodając piątą część. Jeśli się zaś go nie wykupuje, to się je sprzeda według oszacowanej sumy.


text:
Jedynie rzecz, którą poświęci ktoś jako cherem dla Jahwe, czy to będzie człowiek, czy bydło, czy pole jego dziedziczne, nie może być to sprzedane ani wykupione. Każde cherem jest rzeczą najświętszą dla Jahwe.


text:
Żaden człowiek, który jest poświęcony przez cherem dla Jahwe, nie może być wykupiony, ale musi być zabity.


text:
Wszelka dziesięcina z [płodów] ziemi czy to z zasiewów w ziemi, czy to z owoców drzew należy do Jahwe i jest rzeczą poświęconą dla Jahwe.


text:
Nie można robić różnicy między dobrem a złem, ani nie można zastępować jednego przez drugie, lecz jeśliby się zastąpiło, to i jedno, i drugie są rzeczami świętymi i nie można ich wykupić".


text:
A przemówił Jahwe do Mojżesza tymi słowami na pustyni Synaj w namiocie Spotkania pierwszego [dnia], drugiego miesiąca, drugiego roku po wyjściu z ziemi egipskiej:


text:
"Policzcie całe zgromadzenie synów Izraela według rodów, rodzin, licząc imiona wszystkich mężczyzn, głowę w głowę.


text:
Ty i Aaron winniście policzyć wszystkich Izraelitów zdolnych do wojska od dwudziestu lat wzwyż, według ich zastępów.


text:
Ci są wezwani z całego zgromadzenia, a byli oni książętami pokoleń swoich przodków, przełożonymi tysięcy Izraela.


text:
Zebrali potem całe zgromadzenie pierwszego [dnia] drugiego miesiąca, aby każdy wpisywał się do rejestrów według rodów i rodzin, licząc imiona wszystkich mężczyzn, głowę po głowie.


text:
Synów Rubena, pierworodnego Izraela, ich potomków według rodów i rodzin, licząc imiona, głowę po głowie, wszystkich mężczyzn od dwudziestu lat wzwyż, wszystkich zdolnych do służby wojskowej,


text:
Synów Symeona, ich potomków według rodów i rodzin, licząc imiona, głowę po głowie, wszystkich mężczyzn od dwudziestu lat wzwyż, wszystkich zdolnych do służby wojskowej,


text:
Synów Gada, ich potomków według rodów i rodzin, licząc imiona mężczyzn od dwudziestu lat wzwyż, wszystkich zdolnych do służby wojskowej,


text:
tych, których policzono z pokolenia Gada, było czterdzieści pięć tysięcy sześciuset i pięćdziesięciu.


text:
Synów Judy, ich potomków według rodów i rodzin, licząc imiona mężczyzn od dwudziestu lat i wzwyż, wszystkich zdolnych do służby wojskowej,


text:
Synów Issachara, ich potomków według rodów i rodzin, licząc imiona od dwudziestu lat i wzwyż, wszystkich zdolnych do służby wojskowej,


text:
Synów Zabulona, ich potomków według rodów i ich rodzin, licząc imiona od dwudziestu lat i wzwyż, wszystkich zdolnych do służby wojskowej,


text:
Synów Józefa - synów Efraima, ich potomków według rodów i rodzin, licząc imiona od dwudziestu lat i wzwyż, wszystkich zdolnych do służby wojskowej,


text:
Synów Manassesa, ich potomków według rodów i rodzin, licząc imiona od dwudziestu lat i wzwyż, wszystkich zdolnych do służby wojskowej,


text:
Synów Beniamina, ich potomków, według rodów i rodzin, licząc imiona od dwudziestu lat wzwyż, wszystkich zdolnych do służby wojskowej,


text:
Synów Dana, ich potomków według rodów i rodzin, licząc imiona od dwudziestu lat i wzwyż, wszystkich zdolnych do służby wojskowej,


text:
Synów Asera, ich potomków według rodów i rodzin, licząc imiona od dwudziestu lat i wzwyż, wszystkich zdolnych do służby wojskowej,


text:
Synów Neftalego, ich potomków według rodów i rodzin, licząc imiona od dwudziestu lat i wzwyż, wszystkich zdolnych do służby wojskowej,


text:
A spisano tych, których policzył Mojżesz i Aaron oraz książęta Izraela, a których było dwunastu po jednym z każdego pokolenia.


text:
A wszystkich policzonych synów Izraela według rodów od dwudziestu lat i wzwyż, wszystkich zdolnych do służby wojskowej,


text:
ale postawi się lewitów nad przybytkiem Świadectwa i nad wszystkimi jego sprzętami, oraz nad tym wszystkim, co do niego należy. Oni będą nosić przybytek i wszystkie jego sprzęty, obsługując go i jego sprzęty, rozkładając się wokół przybytku obozem.


text:
A gdy będzie wyruszał przybytek, lewici będą go rozbierać, a gdy się będzie zatrzymywał przybytek, ustawią go lewici. Jeśliby zbliżył się do przybytku ktoś obcy, będzie ukarany śmiercią.


text:
Synowie zaś Izraela będą rozbijać swe namioty, każdy przy swym obozowisku, i każdy pod swoją chorągwią, przy swoim wojsku.


text:
Lewici zaś będą obozować wokół przybytku Świadectwa, ażeby kara nie spadła na zgromadzenie synów Izraela. Lewici będą strzegli przybytku Świadectwa.


text:
"Synowie Izraela winni rozbijać namioty, każdy przy swojej chorągwi, przy znakach swoich rodzin, w pewnym oddaleniu wokół namiotu Spotkania winni się rozłożyć.


text:
Na przedniej stronie, na wschodzie rozłoży się chorągiew obozu Judy według swych zastępów, a wodzem synów Judy jest Nachszon, syn Amminadaba.


text:
Wszystkich policzonych w obozie Judy jest sto osiemdziesiąt sześć tysięcy czterystu, według ich zastępów. Oni pierwsi będą wyruszać [w drogę].


text:
Na południowej stronie będzie chorągiew obozu Rubena, według swych zastępów, a wodzem synów Rubena jest Elisur, syn Szedeura.


text:
Przy nim winno się umieścić pokolenie Symeona, a wodzem synów Symeona jest Szelumiel, syn Suriszaddaja.


text:
Wszystkich policzonych w obozie Rubena jest sto pięćdziesiąt jeden tysięcy czterystu pięćdziesięciu, według ich zastępów. Oni jako drudzy będą wyruszać [w drogę].


text:
Potem wyruszy namiot Spotkania, obóz lewitów pośród innych obozów. Jak rozbijali namioty, tak też będą wyruszać, każdy na swoim miejscu, przy swojej chorągwi.


text:
Na zachodniej stronie będzie chorągiew obozu Efraima, według swych zastępów, a wodzem synów Efraima jest Eliszama, syn Ammihuda.


text:
Przy nim winno się umieścić pokolenie Manassesa, a wodzem synów Manassesa jest Gamliel, syn Pedahsura.


text:
Wszystkich policzonych w obozie Efraima jest sto osiem tysięcy stu, według ich zastępów. Oni jako trzeci będą wyruszać [w drogę].


text:
Na północnej stronie będzie chorągiew obozu Dana, według swych zastępów, a wodzem synów Dana będzie Achijezer, syn Ammiszaddaja.


text:
Wszystkich policzonych w obozie Dana jest sto pięćdziesiąt siedem tysięcy sześciuset. Oni jako ostatni będą wyruszać [w drogę]".


text:
Oto synowie Izraela spisani według swoich rodzin. Wszyscy policzeni według swych obozów i według swych zastępów wynoszą sześćset trzy tysiące pięćset pięćdziesięciu.


text:
Synowie Izraela uczynili wszystko, co im nakazał Jahwe przez Mojżesza; obozowali według swych chorągwi i wyruszali [w drogę], każdy w swym rodzie i w swej rodzinie.


text:
Te znów są imiona synów Aarona, kapłanów namaszczonych, których on wyświęcił, aby sprawowali służbę kapłańską:


text:
Nadab i Abihu, zmarli jednak przed obliczem Jahwe, gdy ofiarowali ogień obcy, przed obliczem Jahwe na pustyni Synaj. Nie mieli oni synów, dlatego służbę kapłańską sprawowali Eleazar i Itamar, w obecności Aarona, swego ojca.


text:
A oni podejmą jego zadanie i całego zgromadzenia przed namiotem Spotkania, ażeby pełnili służbę przybytku.


text:
I mają się troszczyć o wszelkie sprzęty w namiocie Spotkania i o zadania synów Izraela [dotyczące] pełnienia służby w przybytku.


text:
A Aarona i jego synów ustanowisz, aby pełnili służbę kapłańską. Jeśliby ktoś obcy się zbliżył, poniesie śmierć".


text:
"Ja oto biorę lewitów spośród synów Izraela za wszystkich pierworodnych, którzy otwierają łono matek z synów Izraela, dlatego lewici będą należeli do Mnie.


text:
Moim jest wszystko pierworodne. W dniu, kiedy zabijałem wszystko, co było pierworodne w kraju egipskim, poświęciłem dla siebie wszystko, co jest pierworodne w Izraelu, od człowieka aż do bydła. Moimi są: Ja jestem Jahwe".


text:
"Dokonaj spisu synów Lewiego według ich rodzin i rodów: wszystkich męskich potomków, od miesiąca wzwyż".


text:
Liczba policzonych wszystkich potomków, od miesiąca wzwyż, wynosiła u nich siedem tysięcy pięciuset.


text:
A troską Gerszonitów w przybytku Spotkania było: przybytek i namiot, jego nakrycie, jak i zasłona, wisząca u wejścia do namiotu Spotkania,


text:
dalej zasłony dziedzińca, oraz zasłona wisząca u wejścia na dziedziniec, otaczający przybytek, oraz liny potrzebne do tej służby.


text:
Od Kehata pochodzi ród Amramitów, ród Jisharitów, ród Hebronitów, ród Uzzielitów. Te są właśnie rody Kehatytów.


text:
Liczba policzonych wszystkich męskich potomków od miesiąca wzwyż wynosiła u nich osiem tysięcy trzystu. Mieli oni powierzoną troskę o święty przybytek.


text:
A troską ich była: arka, stół, świecznik, ołtarze, oraz inne sprzęty przybytku, potrzebne do służby, wreszcie zasłona i jej obsługiwanie.


text:
A księciem książąt lewickich był Eleazar, syn kapłana Aarona. Miał nadzór nad tymi, którzy mieli powierzoną troskę nad świętym przybytkiem.


text:
Liczba policzonych wszystkich męskich potomków, od miesiąca wzwyż, wynosiła u nich sześć tysięcy dwustu,


text:
a księciem grupy rodów Merariego był Suriel, syn Abichaila. Rozkładali oni swe namioty na boku przybytku, od strony północnej.


text:
A powierzonym zadaniem synów Merariego było: deski przybytku, ich poprzeczki, słupy razem z podstawami i wszelki sprzęt do tego należący, i jego obsługa.


text:
Mojżesz i Aaron z synami rozkładali swe namioty przed przybytkiem, od strony wschodniej. A troską ich było pełnić służbę przy świętym przybytku, w imieniu synów Izraela. Gdyby ktoś obcy odważył się zbliżyć, winien ponieść śmierć.


text:
A lewitów policzonych, których spisał Mojżesz i Aaron na rozkaz Jahwe, męskich potomków, od miesiąca wzwyż, było dwadzieścia dwa tysiące.


text:
I znowu rzekł Jahwe do Mojżesza: "Policz wszystkich pierworodnych męskich potomków z synów Izraela, od jednego miesiąca wzwyż, i sporządź listę ich imion.


text:
A weźmiesz dla Mnie lewitów, bom ja jest Jahwe, zamiast wszystkich pierworodnych spośród synów Izraela, a także i bydło lewitów, zamiast wszystkiego pierworodnego spośród bydła synów Izraela".


text:
A liczba wszystkich pierworodnych, od miesiąca wzwyż, których policzono, wynosiła dwadzieścia dwa tysiące dwustu siedemdziesięciu trzech.


text:
"Weźmij lewitów, w miejsce wszystkich pierworodnych spośród synów Izraela, i bydło lewitów, w miejsce ich bydła, a lewici będą należeć do Mnie, bo ja jestem Jahwe.


text:
Co się tyczy wykupu za dwustu siedemdziesięciu trzech pierworodnych z synów Izraela, którzy przewyższają liczbę lewitów,


text:
Otrzymał pieniądze od pierworodnych, tysiąc trzysta sześćdziesiąt pięć syklów, według wagi sykla świętego.


text:
Mojżesz oddał pieniądze wykupu Aaronowi i jego synom, według nakazu Jahwe, jak Jahwe nakazał Mojżeszowi.


text:
od trzydziestu lat wzwyż, aż do pięćdziesięciu, wszystkich zobowiązanych do służby wojskowej, aby wykonywali pracę w namiocie Spotkania.


text:
Kiedy będzie się zwijać obóz, wejdzie Aaron z synami swoimi i zdejmą zasłonę okrywającą i owiną w nią arkę Świadectwa.


text:
Potem nałożą na nią okrycie ze skór delfinów, a na tym rozciągną tkaninę, całą z purpury fioletowej, a na wierzchu położą drążki.


text:
Również nad stołem chlebów pokładnych rozciągną tkaninę z fioletowej purpury, a potem położą misy i czasze, dzbanki i kubki do składania ofiar płynnych; i chleb nieustanny będzie zawsze na nim.


text:
I rozciągną nad nim tkaninę karmazynową, potem pokryją pokryciem ze skór delfinów, a potem położą drążki.


text:
Potem wezmą tkaninę z fioletowej purpury i okryją nią świeczniki do oświetlania wraz z lampami, szczypcami, naczyniami do knotów.


text:
Następnie owiną go - wraz z całym przynależnym sprzętem - okryciem ze skóry delfinów i umieszczą na noszach.


text:
Potem rozciągną nad ołtarzem złotym tkaninę z fioletowej purpury i osłonią go okryciem ze skóry delfinów, a wreszcie położą drążki.


text:
Następnie wezmą wszystkie sprzęty, przydatne do służby w sanktuarium, owiną je tkaniną z fioletowej purpury, okryją przykryciem ze skór delfinów i umieszczą na noszach.


text:
Położą na nim wszystkie naczynia, używane do służby przy ołtarzu: popielnicę, widełki, łopatki, kropielnice; wszystkie te sprzęty ołtarza przykryją okryciem ze skór delfina, następnie położą drążki.


text:
Przy zwijaniu obozu najpierw Aaron i jego synowie owiną najświętsze przedmioty i wszystkie przynależne od nich sprzęty, a wtedy przystąpią synowie Kehata, aby je ponieść. Nie mogą się przedmiotów świętych dotykać, aby nie umarli. Takie to zadanie jest synów Kehata w przybytku Spotkania.


text:
? Eleazar, syn Aarona kapłana, ma się troszczyć o olej do świecznika, o kadzidło wyborowe, o nieustanną ofiarę z pokarmów, o oliwę do namaszczania. Ma się troszczyć o cały przybytek i o wszystko, co w nim jest, o wszystkie święte przedmioty i naczynia, które się w nim znajdują".


text:
Ale troszczcie się o to, aby żyli i nie poumierali, gdy zbliżą się do miejsca najświętszego. Aaron i jego synowie przyjdą i wskażą każdemu, co może czynić i co dźwigać.


text:
Sami jednak [Kehatyci] nie mogą przyjść, aby popatrzeć choć przez chwilę na rzeczy święte, żeby nie pomarli"


text:
od lat trzydziestu i wyżej, do lat pięćdziesięciu, zdolnych do służby wojskowej, aby wykonywali służbę w namiocie Spotkania.


text:
Winni nosić nakrycie przybytku i sam namiot Spotkania, razem z nakryciem; okrycia ze skóry delfinów, które się kładzie na wierzchu, i zasłonę, która się znajduje przy wejściu do namiotu Spotkania.


text:
Także zasłonę dziedzińca i zasłonę przy bramie wejściowej na dziedziniec, który otacza dookoła przybytek i ołtarz, wreszcie powrozy do tego należące i wszystkie sprzęty, potrzebne do tej służby, oraz wszystko, co przy tym jest do wykonania, będą oni wykonywać.


text:
Na rozkaz zaś Aarona i jego synów będzie się odbywać cała służba Gerszonitów, dotycząca zarówno tego, co mają nosić, jak i czynić. Powierzycie ich pieczy to, co mają nosić.


text:
Takie jest zadanie rodu synów Gerszona w namiocie Spotkania. Służba ich będzie pod nadzorem Itamara, syna Aarona.


text:
od lat trzydziestu i wyżej, aż do pięćdziesięciu lat, wszystkich zdolnych do służby wojskowej, aby wykonywali służbę w namiocie Spotkania.


text:
A to jest ich zadanie [dotyczące] przenoszenia i wszelkiej służby w namiocie Spotkania. [Mają przenosić] deski na przybytek, poprzeczki, słupy, podstawy, paliki, powrozy oraz wszystek sprzęt do tego należący.


text:
Takie jest zadanie rodu synów Merariego. We wszystkich pracach w namiocie Spotkania będą podlegać Itamarowi, synowi kapłana Aarona".


text:
od trzydziestu lat i wzwyż, aż do pięćdziesięciu, wszystkich zdolnych do służby wojskowej i do służby w namiocie Spotkania.


text:
Są to spisani z rodu Kehata wszyscy, którzy mieli pełnić służbę w namiocie Spotkania, a których spisał Mojżesz i Aaron na rozkaz Jahwe, przez pośrednictwo Mojżesza.


text:
od trzydziestu lat i wzwyż, aż do pięćdziesięciu lat, wszystkich zdolnych do służby wojskowej i do służby w namiocie Spotkania.


text:
To były policzone rody synów Gerszona, wszyscy pełniący służbę w namiocie Spotkania, a których spisał Mojżesz i Aaron według rozkazu praw Mojżesza.


text:
wszystkich w wieku od lat trzydziestu do pięćdziesięciu, zdolnych do pełnienia służby wojskowej i do wykonywania prac w namiocie Spotkania.


text:
To była liczba spisanych z rodu Merariego, a spisu tego dokonali Mojżesz i Aaron na rozkaz Jahwe dany Mojżeszowi.


text:
Ogólna liczba lewitów, których spisali Mojżesz i Aaron oraz książęta izraelscy według rodów i rodzin,


text:
Na rozkaz Jahwe Mojżesz wyznaczył każdemu, coma czynić, i co dźwigać. Spisano zgodnie z rozkazem Jahwe, jaki Jahwe dał Mojżeszowi.


text:
"Rozkaż synom Izraela, aby wydalili z obozu każdego, kto zachoruje na trąd czy cierpi na. cieknięcie, czy wreszcie, kto stał się nieczysty przez [dotknięcie się] zwłok..


text:
Tak mężczyznę, jak i kobietę winniście wydalić poza obóz, usunąć ich,.aby nie zanieczyścili obozu, gdzie ja mieszkam pośród was".


text:
A synowie Izraela uczynili tak, usunęli ich poza obóz, zastosowali się synowie Izraela do rozkazu, jaki dał Jahwe Mojżeszowi.


text:
"Powiedz synom Izraela: jeśli mężczyzna lub kobieta dopuszczą się jakiegoś grzechu, jaki ludzie zwykli popełniać, i dokonają wykroczenia przeciw Jahwe, i jeśli przez to [ściągną] na siebie winę,


text:
to wyznają swe grzechy popełnione i oddadzą rzecz, ściągającą winę, według jej pełnej wartości, dodając piątą część temu, wobec kogo dopuścili się przewinienia.


text:
A jeśli taka osoba nie ma kogoś bliskiego z krewnych, któremu mogłaby oddać rzecz ściągającą winę, wówczas przypadnie ta rzecz Jahwe dla kapłana, z wyjątkiem barana ofiarowanego na ofiarę przebłagalną, aby dokonać nim obrzędu przebłagania.


text:
Czyjekolwiek wszystkie święte dary też należeć będą do niego. Cokolwiek ktoś da kapłanowi, stanie się jego własnością".


text:
"Powiedz synom Izraela tak: Jeśliby jakiegoś męża żona wiarołomnie postąpiła i dopuściła się przestępstwa przeciw niemu przez to,


text:
że ktoś z nią współżył cieleśnie, a było to zakryte przed oczyma jej męża i było tajemne, że była splamiona, a nie było żadnego świadka przeciw niej i nie była pochwycona,


text:
lub gdyby duch zazdrości napadł na niego i stałby się zazdrosny o swoją żonę, wtedy gdy ona się rzeczywiście splamiła, albo też gdyby duch zazdrości napadł na niego i stałby się zazdrosny o swoją żonę, wtedy gdy ona się nie splamiła,


text:
wówczas może on przywieść żonę swą do kapłana i przynieść w darze ofiarnym za nią dziesiątą część efy mąki jęczmiennej, nie wylewając jednak na to oliwy i nie wysypując na to kadzi-dła, ponieważ jest to ofiara zazdrości, ofiara przypomnienia przywodząca winę na pamięć.


text:
Następnie weźmie kapłan wody świętej do naczynia glinianego, a wziąwszy też kapłan pyłu, który jest na podłodze przybytku, wrzuci go do wody.


text:
I stawi kapłan tę kobietę przed oblicze Jahwe, rozwiąże jej włosy i włoży w jej ręce ofiarę przypomnienia czy ofiarę zazdrości, a w ręku swoim będzie trzymał wodę gorzką, która przynosi przekleństwo.


text:
Wtedy kapłan każe jej przysięgać, mówiąc do tej kobiety: "Jeżeli żaden inny mężczyzna nie współżył z tobą i jeżeli nie postąpiłaś wiarołomnie i nie stałaś się splamioną, gdy jesteś zaślubioną swemu mężowi, wówczas woda gorzka i powodująca przeklęte skutki nie przyniesie ci szkody.


text:
Ale przeciwnie, jeśli postąpiłaś wiarołomnie, gdy jesteś zaślubiona swemu mężowi, i jeśli stałaś się splamioną, a jakiś mężczyzna współżył z tobą oprócz twego męża -


text:
wówczas kapłan każe złożyć kobiecie przysięgę przekleństwa i powie kapłan do tej kobiety: Niechaj Jahwe ześle na ciebie to przekleństwo i tę przysięgę pośród ludu twego przez to, że sprawi Jahwe, iż biodra twoje zapadną się, a twoje łono spuchnie.


text:
A woda ta, która przekleństwo powoduje niech wniknie do twych wnętrzności i sprawi, że zapadną się biodra twe, a łono twoje spuchnie". A kobieta ta winna wówczas powiedzieć: "Amen, Amen".


text:
I poda do picia kobiecie gorzką wodę, która przynosi przekleństwo, aby ta woda, powodująca przekleństwo, wszedłszy w nią, spowodowała gorzkie skutki.


text:
A kapłan weźmie z rąk kobiety ofiarę zazdrości, dokona obrzędu kołysania przed Jahwe i złoży ją na ołtarzu.


text:
Potem weźmie kapłan garść [mąki] z ofiary jako przypomnienie i spali ją na ołtarzu, a potem poda kocie do picia wodę.


text:
I da jej do wypicia. I stanie się, jeśli się splamiła i dopuściła się przestępstwa przeciw mężowi swemu, że woda, która przynosi przekleństwo, wniknie w nią i spowoduje bolesne skutki, a jej łono spuchnie a biodra zapadną się, i będzie kobietą przeklętą pośród swego ludu.


text:
Ale przeciwnie, jeśli kobieta nie splamiła się i jest czystą, wówczas [woda] nie przyniesie jej szkody i będzie miała dzieci".


text:
Takie jest prawo zazdrości, i jeśliby kobieta zaślubiona swemu mężowi wiarołomnie postąpiła i stała się przez to splamioną,


text:
lub jeśliby duch zazdrości napadł na męża i stałby się zazdrosny o swoją żonę, wówczas stawi taką żonę przed oblicze Jahwe, a kapłan postąpi z nią według tego prawa.


text:
"Powiedz tak do synów Izraela: jeśli jakiś mężczyzna lub kobieta chcą złożyć ślub nazyreatu, aby w ten sposób poświęcić się Jahwe,


text:
to takie osoby muszą się powstrzymać od wina i oszałamiającego napoju, octu z wina i octu z upajającego napoju nie mogą używać, oraz żadnego soku z winogron nie będą pić, a także świeżych i suszonych winogron nie będą jeść.


text:
Przez cały czas trwania swego nazyreatu nie może jeść niczego, co zrobione jest z winogron, od ziarna do łupiny.


text:
Oprócz tego, przez cały czas trwania ślubu nazyreatu, dopóki nie skończą się te dni ślubu, złożonego Jahwe, brzytwa nie dotknie się jego głowy, gdyż jest święty, toteż pozwoli rosnąć swobodnie włosom swym na głowie.


text:
Nawet przy swoim zmarłym ojcu i przy swojej matce, przy swoim bracie i przy swojej siostrze nie może stawać się nieczystym, ponieważ nosi na swej głowie [znak] poświęcenia się dla swego Boga.


text:
A gdy ktoś nagle przy nim umrze, wówczas zanieczyści on swą poświęconą głowę. Powinien przeto ogolić w dniu oczyszczenia, czyli dnia siódmego, swą głowę,


text:
a ósmego dnia przyniesie dwie synogarlice albo dwa młode gołąbki do kapłana ku wejściu do namiotu Spotkania.


text:
I złoży kapłan jednego na ofiarę za grzech, a drugiego na ofiarę całopalenia, i będzie oczyszczony z tego, czym się splamił przy zwłokach zmarłego. W ten to dzień poświęcona będzie jego głowa.


text:
Poświęci się znowu dla Jahwe na czas nazyreatu i przywiedzie jednorocznego baranka na ofiarę za winę. Poprzedni czas nie będzie się mu liczył, gdyż jego poświęcenie zostało splamione.


text:
Takie to prawo nazyreatu: W dniu zakończenia się jego nazyreatu winien on przyjść ku wejściu do namiotu Spotkania,


text:
i przywieść jako dar ofiarny jednoroczne jagnię bez wady na ofiarę całopalenia oraz jednoroczną owcę bez wady, na ofiarę za grzech, i jednego barana bez wady na ofiarę biesiadną.


text:
Ponadto winien [przynieść] kosz z niekwaszonymi chlebami z mąki pszennej, rozczynionymi na oliwie, z plackami pomazanymi oliwą, łącznie z przynależną ofiarą mączną i ofiarą płynną.


text:
A z barana złoży ofiarę biesiadną dla Jahwe z koszem niekwaszonych chlebów i złoży kapłan ofiarę mączną i ofiarę z płynów.


text:
Wtedy przy wejściu do namiotu Spotkania ostrzyże nazyrejczyk swe poświęcone włosy i rzuci je w ogień, w którym płonie ofiara biesiadna.


text:
Potem kapłan weźmie ugotowaną łopatkę kozła i jedno ciasto niekwaszone z kosza i jeden niekwaszony placek z kosza, złoży je na rękach nazyrejczyka, gdy on już ostrzygł swoje poświęcenie.


text:
I dokona nimi kapłan obrzędu kołysania przed obliczem Jahwe. Jest to święty dar należny dla kapłana oprócz mostka kołysania i uda podnoszenia. Potem nazyrejczyk może pić wino.


text:
Takie jest prawo nazyrejczyka, który swój dar ofiarny ślubuje Jahwe przy swym poświęceniu, wyjąwszy to, co winien złożyć na mocy ślubu, który uczynił. Tak winien uczynić na mocy nazyreatu".


text:
Gdy ukończył Mojżesz budowę przybytku, namaścił go i poświęcił go z wszystkimi jego sprzętami; także i ołtarz wraz z wszystkim jego sprzętem namaścił i poświęcił,


text:
wówczas książęta Izraela, którzy byli głowami poszczególnych rodów, książętami pokoleń i przewodniczącymi w spisie, przynieśli swoje dary.


text:
Przyprowadzili przed oblicze Jahwe w darze sześć wozów ciężarowych, dwanaście wołów, po jednym wozie dwaj książęta i po jednym wole każdy [z książąt]. Przywiedli to przed przybytek.


text:
"Weź to od nich, aby służyło do użytku w namiocie Spotkania, i rozdaj to lewitom według wyznaczonej im pracy".


text:
A synom Kehata nic nie przydzielił, gdyż służba ich dotyczyła przedmiotów miejsca świętego, które mieli nosić na ramionach.


text:
Z okazji poświęcenia ołtarza przynieśli książęta swoje dary w dzień jego namaszczenia i złożyli je przed ołtarzem.


text:
A Jahwe rzekł do Mojżesza: "Niechaj w każdym dniu jeden z książąt przyniesie swe dary z okazji poświęcenia ołtarza".


text:
Jego dary obejmowały: srebrną misę, wagi stu trzydziestu syklów, srebrny kociołek, wagi siedemdziesięciu syklów, a syklów przybytku, oba [naczynia] napełnione pszenną mąką, zaczynioną oliwą, na ofiarę mączną;


text:
wreszcie dwa woły, pięć baranów, pięć kozłów, pięć rocznych owiec na ofiarę biesiadną. Takie były dary Nachszona, syna Amminadaba.


text:
Jego dary obejmowały: srebrną misę, wagi stu trzydziestu syklów, srebrny kociołek, wagi siedemdziesięciu syklów, a syklów przybytku, oba [naczynia] napełnione pszenną mąką, zaczynioną oliwą, na ofiarę mączną,


text:
wreszcie dwa woły, pięć baranów, pięć kozłów i pięć rocznych owiec na ofiarę biesiadną. Takie były dary Netaneela, syna Suara.


text:
Jego dary obejmowały: srebrną misę, wagi stu trzydziestu syklów, srebrny kociołek, wagi siedemdziesięciu syklów, a syklów przybytku, oba [naczynia] napełnione mąką pszenną, zaczynioną oliwą, na ofiarę mączną;


text:
wreszcie dwa woły, pięć baranów, pięć kozłów, pięć rocznych owiec na ofiarę biesiadną. Takie były dary Eliaba, syna Helona.


text:
wreszcie dwa woły, pięć baranów, pięć kozłów, pięć rocznych owiec na ofiarę biesiadną. Takie były dary Elisura, syna Szedeura.


text:
wreszcie dwa woły, pięć baranów, pięć kozłów, pięć rocznych owiec na ofiarę biesiadną. Takie były dary Szelumiela, syna Suriszaddaja.


text:
wreszcie dwa woły, pięć baranów, pięć kozłów, pięć rocznych owiec na ofiarę biesiadną. Takie były dary Eliasafa, syna Deuela.


text:
wreszcie dwa woły, pięć baranów, pięć kozłów, pięć rocznych owiec na ofiarę biesiadną. Takie były dary Eliszamy, syna Ammihuda.


text:
wreszcie dwa woły, pięć baranów, pięć kozłów, pięć rocznych owiec na ofiarę biesiadną. Takie były dary Gamliela, syna Pedahsura.


text:
Jego dary obejmowały: srebrną misę, wagi stu trzydziestu syklów, srebrny kociołek, wagi siedemdziesięciu syklów, a syklów przybytku, oba [naczynia] napełnione pszenną mąką, zaczynioną oliwą, na ofiarę bezkrwawą;


text:
wreszcie dwa woły, pięć baranów, pięć kozłów, pięć rocznych owiec na ofiarę biesiadną. Takie były dary Abidana, syna Gideoniego.


text:
wreszcie dwa woły, pięć baranów, pięć kozłów, pięć rocznych owiec na ofiarę biesiadną. Takie były dary Achijezera, syna Ammiszaddaja.


text:
wreszcie dwa woły, pięć baranów, pięć kozłów, pięć rocznych owiec na ofiarę biesiadną. Takie były dary Pagiela, syna Okrana.


text:
wreszcie dwa woły, pięć baranów, pięć kozłów, pięć rocznych owiec na ofiarę biesiadną. Takie były dary Achiry, syna Enana.


text:
Takie były dary [z okazji] poświęcenia ołtarza, w dniu jego namaszczenia, od książąt Izraela: dwanaście srebrnych mis, dwanaście srebrnych kociołków, dwanaście złotych czasz.


text:
Każda misa srebrna ważyła sto trzydzieści syklów, a każdy kociołek ważył siedemdziesiąt syklów. Wszystkie naczynia srebrne ważyły dwa tysiące czterysta syklów, według wagi przybytku.


text:
Czasz złotych, napełnionych kadzidłem, było dwanaście, każda czasza ważyła dziesięć syklów, a syklów przybytku. Wszystkie naczynia złote ważyły sto dwadzieścia [syklów].


text:
Wszystkiego bydła [przeznaczonego] na ofiarę całopalenia było: dwanaście cielców, dwanaście baranów, dwanaście rocznych owiec, z mącznymi ofiarami, oraz dwanaście kozłów na ofiarę za grzech.


text:
Wszystkiego zaś bydła [przeznaczonego] na ofiarę biesiadną było: dwadzieścia cztery cielce, sześćdziesiąt baranów, sześćdziesiąt kozłów, sześćdziesiąt rocznych owiec. Takie były dary ofiarne na poświęcenie ołtarza, na jego namaszczenie olejem.


text:
A gdy Mojżesz przyszedł do namiotu Spotkania, aby rozmawiał z Nim, usłyszał głos, mówiący do niego znad przebłagalni, która była nad arką Świadectwa, spomiędzy dwóch cherubów mówił On do niego.


text:
"Tak mów do Aarona, to mu oznajmij: gdy ustawisz lampy na przedniej stronie świecznika, siedem lamp będzie rozświecać światło".


text:
I Aaron uczynił tak: na przedniej stronie świecznika ustawił lampy, tak jak nakazał Jahwe Mojżeszowi.


text:
A takie było wykonanie świecznika: był kuty ze złota, od swej podstawy aż do swych kwiatów. Był zaś wykuty według sposobu, który ukazał Jahwe Mojżeszowi, i tak był sporządzony.


text:
A dokonasz tego oczyszczenia w ten sposób: Pokrop ich wodą oczyszczającą z grzechów, a sami ogolą całe swe ciało, wypiorą odzienie, i w ten sposób się oczyszczą.


text:
Potem wezmą cielca, a jako mączną ofiarę mąkę pszenną, zaczynioną na oliwie, drugiego zaś cielca weźmiesz na ofiarę za grzech.


text:
I każesz przybliżyć się lewitom przed namiot Spotkania i każesz się zebrać całej społeczności synów Izraela.


text:
Potem Aaron dokona wobec lewitów obrzędu kołysania przed obliczem Jahwe w imieniu Izraelitów i będą [przeznaczeni] na służbę dla Jahwe.


text:
Lewici włożą ręce swe na głowy cielców, jednego złożą na ofiarę za grzech, a drugiego na ofiarę całopalenia dla Jahwe, by uzyskać przebaczenie dla lewitów.


text:
Potem postawisz lewitów przed obliczem Aarona i przed obliczem jego synów i dokonasz obrzędu kołysania wobec nich,


text:
A potem przyjdą lewici, aby pełnić służbę w namiocie Spotkania, a ty oczyścisz ich i dokonasz im obrzędu kołysania,


text:
bo całkowicie są Moimi. Wziąłem ich spośród synów Izraela, w miejsce wszystkich pierworodnych, którzy otwierają łono matki.


text:
Albowiem do Mnie należy wszystko, co pierworodne w Izraelu, zarówno spośród ludzi, jak też i bydła, Oddzieliłem to dla siebie w tym czasie, kiedy pobiłem wszystkich pierworodnych w kraju egipskim.


text:
oddając lewitów Aaronowi i jego synom, jako przydanym spośród synów Izraela, ażeby pełnili służbę w namiocie Spotkania za synów Izraela. I będą dokonywali przebłagania za synów Izraela, ażeby nie spotkała żadna plaga synów Izraela, gdyby sami synowie Izraela zbliżyli się do świętego miejsca".


text:
Mojżesz i Aaron, oraz cała społeczność synów Izraela postąpiła tak z lewitami, jak Jahwe rozkazał Mojżeszowi postąpić z nimi. Tak też postąpili z nimi synowie Izraela.


text:
Lewici oczyścili się z grzechów i wyprali swoje szaty, a Aaron dokonał z nimi obrzędu kołysania przed obliczem Jahwe. Potem dokonał nad nimi obrzędu przebłagania, aby ich oczyścić.


text:
Teraz poszli lewici, aby pełnić służbę w przybytku Spotkania przed Aaronem i jego synami. Jak tedy rozkazał Jahwe postąpić z lewitami, tak postąpiono z nimi.


text:
"A i to dotyczy lewitów: Od dwudziestego piątego roku wzwyż, winni oni wstąpić do służby przy namiocie Spotkania,


text:
Mogą jednak pomagać braciom swoim w namiocie Spotkania przy wykonywaniu ich służby, ale sami nie mogą wykonywać tej służby. Tak winieneś postąpić z lewitami w tym, co się odnosi do [czasu] ich służby".


text:
A Jahwe rzekł w ten sposób do Mojżesza, na pustyni Synaj, pierwszym miesiącu drugiego roku od wyjścia z ziemi egipskiej:


text:
Winniście ją zaś obchodzić czternastego dnia tego miesiąca, między dwoma wieczorami, jako w wyznaczonym czasie. Macie ją święcić, wykonując wszystko według odnoszących się do tego praw i rozporządzeń".


text:
I urządzili oni Paschę na pustyni Synaj, czternastego dnia pierwszego miesiąca, pomiędzy dwoma wieczorami. Synowie Izraela wykonali wszystko, co zlecił Jahwe Mojżeszowi.


text:
A byli mężowie, którzy stali się nieczystymi przez dotknięcie się zwłok ludzkich, nie mogąc przeto w tym dniu obchodzić Paschy. Przystąpili oni do Mojżesza i Aarona tego dnia


text:
i tak powiedzieli do nich owi mężowie: "Staliśmy się nieczystymi [przez dotknięcie się] zwłok ludzkich. Czemu mamy być wykluczeni od złożenia daru ofiarnego dla Jahwe w wyznaczonym czasie razem z innymi synami Izraela?"


text:
"Powiedz w ten sposób synom Izraela: Jeśliby ktoś z was albo z waszych potomków stał się nieczysty [przez dotknięcie się], albo był w dalekiej podróży, wówczas może obchodzić Paschę dla Jahwe.


text:
A uczynią to oni w czternastym dniu drugiego miesiąca, między dwoma wieczorami, spożywając ją z chlebami przaśnymi i gorzkimi ziołami.


text:
Nie mogą zaś oni nic pozostawiać do rana, ani też żadnej kości łamać, ale winni Paschę obchodzić według wszelkich przepisów.


text:
Jeśliby zaś jakiś człowiek czysty i nie będący w podróży zaniedbał obchodzenia Paschy, taki człowiek musi być wykluczony ze swego ludu, gdyż nie złożył w wyznaczonym czasie daru ofiarnego dla Jahwe. Taki człowiek musi ponieść karę za swój grzech.


text:
A jeśliby jakiś cudzoziemiec, przebywający wśród was, chciał obchodzić Paschę dla Jahwe, winien ją obchodzić zgodnie ze wszystkimi prawami i rozporządzeniami. Jedno bowiem i to samo prawo obowiązuje tak cudzoziemców, jak i tubylców".


text:
W dniu, w którym ustawiono przybytek, zakrył obłok przybytek wraz z namiotem Świadectwa. Od wieczora aż do rana pozostawał on nad przybytkiem jakoby na kształt ognia.


text:
I jak często obłok podnosił się nad przybytkiem, wyruszali synowie Izraela, a gdzie obłok zatrzymał się, tam rozkładali się obozem.


text:
Na rozkaz Jahwe synowie Izraela wyruszali i na rozkaz Jahwe zatrzymywali się. Jak długo zaś obłok spoczywał nad przybytkiem, pozostawali w miejscu.


text:
A gdy przez wiele dni obłok spoczywał nad przybytkiem, synowie Izraela, stosując się do zaleceń Jahwe, nie wyruszali.


text:
Lecz zdarzało się, że obłok tylko na kilka dni zatrzymywał się nad przybytkiem, wtedy również na rozkaz Jahwe rozbijali obóz i na rozkaz Jahwe zwijali go.


text:
I zdarzało się, że obłok zatrzymywał się tylko od wieczora do rana, a rano obłok się podnosił, wówczas wyruszali. Czy w dzień, czy w nocy obłok podniósł się, wyruszali.


text:
Jeśli zaś obłok zatrzymywał się nad przybytkiem dwa dni, miesiąc czy dłużej, pozostawali synowie Izraela na miejscu i nie zwijali obozu, skoro zaś tylko podniósł się, wyruszali w drogę.


text:
Na rozkaz Jahwe obozowali i na rozkaz Jahwe podróżowali, przestrzegając nakazów Jahwe, jakie im dał przez Mojżesza.


text:
"Sporządź sobie dwie trąby srebrne, wykonaj je jako kutą robotę, a będą ci służyły do zwoływania zebrania i [do głoszenia nakazu] zwijania obozu.


text:
Gdy się na obu zatrąbi, to się winna zebrać cała społeczność do ciebie, przy wejściu do namiotu Spotkania.


text:
A jeśli zatrąbicie na alarm po raz wtóry, wówczas zwiną obóz ci, którzy się rozłożyli na stronie wschodniej.


text:
A jeśli zatrąbicie na alarm po raz wtóry, wówczas zwiną obóz ci, którzy rozłożyli się na stronie południowej. To trąbienie na alarm będzie ogłoszeniem nakazu zwijania obozu.


text:
Będą zaś trąbić na trąbach kapłani, synowie Aarona; będzie to dla was i dla waszych potomków prawem wiekuistym.


text:
Gdy zaś wyruszysz na wojnę w waszym kraju z nieprzyjacielem, który was uciska, wówczas macie trąbić na alarm na trąbach. Wtedy wspomni na was Jahwe, Bóg wasz, i wtedy będziecie wybawieni od nieprzyjaciół waszych.


text:
Również w dniach waszej radości, w dniach świątecznych, w dniach nowych miesięcy będziecie trąbić na trąbach i przy waszych ofiarach całopalenia, i przy waszych ofiarach biesiadnych. One będą stanowiły przypomnienie o was przed obliczem Jahwe, Boga waszego. Ja jestem Jahwe, Bóg wasz".


text:
Drugiego roku, drugiego miesiąca, dwudziestego [dnia] tego miesiąca podniósł się obłok znad przybytku Świadectwa.


text:
Wyruszyli wówczas synowie Izraela z pustyni Synaj [i szli] od postoju do postoju, a obłok zatrzymał się na pustyni Paran.


text:
Najpierw wyruszyła chorągiew obozu synów Judy, według swoich zastępów, nad jego zastępami stał Nachszon, syn Amminadaba.


text:
Potem ruszyła chorągiew obozu Rubena, według swoich zastępów, a nad jego zastępami stał Elisur, syn Szedeura.


text:
Następnie ruszyła chorągiew synów Efraima, według ich zastępów, a nad jego zastępami stał Eliaszama, syn Ammihuda.


text:
Wreszcie ruszyła chorągiew obozu synów Dana, według zastępów, zamykająca wszystkie obozy, a nad jego zastępami stał Achijezer, syn Ammiszaddaja.


text:
Rzekł Mojżesz do Hobaba, syna Raguela Madianity, swego teścia: "Mamy zamiar udać się do kraju, który Jahwe przyrzekł nam dać. Wybierz się z nami, a damy tobie nagrodę, albowiem Jahwe przyrzekł Izraelowi".


text:
A on odpowiedział: "Nie opuszczajże nas, bo znasz miejsca na pustyni, gdzie można obozować, i dlatego byłbyś dla nas oczyma.


text:
Tak tedy wyruszyli od góry Jahwe [i podróżowali] przez trzy dni, a arka przymierza szła przed nimi podczas tych trzech dni podróży, wyszukując dla nich miejsca spoczynku.


text:
Gdy arka wyruszyła, mówił Mojżesz: "Powstań, o Jahwe, i niech się rozproszą nieprzyjaciele Twoi, a ci, którzy Cię nienawidzą, niech uciekną przed Tobą".


