# verses

text:
a On pogrążony w udręce jeszcze goręcej się modlił. I wystąpił na Nim pot podobny do kropel krwi, które spływały na ziemię.


text:
Gdy to jeszcze mówił, oto [nadszedł] motłoch, a ten, którego nazywano Judaszem, jeden z Dwunastu, szedł na jego czele. Zbliżył się do Jezusa, aby Go ucałować.


text:
Potem zwrócił się Jezus do tych, którzy przyszli po Niego, arcykapłanów, dowódców straży świątynnej i starszych: - Jak na zbója wyszliście z mieczami i kijami.


text:
Codziennie z wami przebywałem w świątyni, a nie podnieśliście swych rąk na mnie, ale to jest wasza godzina i panowanie ciemności.


text:
Zobaczyła go jednak jakaś służąca, gdy siedział przy ogniu, przyjrzała się mu uważnie i oznajmiła: - On też był razem z Nim.


text:
Krótko potem ktoś inny go zobaczył i powiedział: - Ty też jesteś jednym z nich. Piotr zaś odrzekł: - Człowiecze, nie jestem.


text:
Po upływie mniej więcej godziny ktoś inny uporczywie twierdził: - Rzeczywiście, on także był z: Nim, bo nawet jest Galilejczykiem.


text:
Piotr wszakże zaparł się: - Człowiecze, nie wiem, co mówisz. Wtedy gdy to jeszcze mówił, zapiał kogut,


text:
Pan zaś odwrócił się i spojrzał na Piotra. Piotr uprzytomnił sobie słowa Pana, gdy Ten mu zapowiedział: "Dzisiaj, zanim zaczną piać koguty, zaprzesz się mnie trzy razy",


text:
Gdy już nastał dzień, zebrali się starsi ludu, arcykapłani oraz uczeni, i przywiedziono Go przed ich Radę.


text:
Wtedy zawołali wszyscy: - Więc ty jesteś Synem Bożym? On zaś im odpowiedział: - Tak, jak mówicie. Ja jestem Nim.


text:
a tam zaczęli Go tak oskarżać: - Przekonaliśmy się, że on buntuje nasz naród, że zabrania płacić cesarzowi podatki i głosi, że jest Mesjaszem, królem.


text:
Ale oni nalegali mówiąc: - Podburza lud, bo naucza w całej Judei, od Galilei, gdzie rozpoczął, aż dotąd.


text:
a gdy się dowiedział, że jest spod władzy Heroda, posłał Go do Heroda, który w tym czasie również przebywał w Jerozolimie.


text:
Herod zaś, zobaczywszy Jezusa, ucieszył się bardzo, od dłuższego bowiem czasu pragnął Go ujrzeć, gdyż wiele o Nim słyszał i spodziewał się, że zobaczy jakiś znak przez Niego zdziałany.


text:
Wtenczas wzgardził Nim Herod wraz ze swoją strażą, a na urągowisko ubrał Go w lśniąco białą szatę i odesłał do Piłata.


text:
i powiedział do nich: - Sprowadziliście mi tego człowieka [pod zarzutem], że buntuje lud, a oto ja wobec was przesłuchałem Go i nie znalazłem w tym człowieku nic z tego, o co Go oskarżacie.


text:
A nawet i Herod, bo odesłał Go do nas. Zatem nie uczynił On nic takiego, co by na śmierć zasługiwało.


text:
Po raz trzeci więc odezwał się do nich: - Ale co złego On uczynił? Wszak nic w Nim nie znalazłem, co by na śmierć zasługiwało, ubiczuję Go więc, a potem uwolnię.


text:
obdarzył więc wolnością tego, którego za rozruchy i za mord wtrącono do więzienia i o którego się dopominali; Jezusa zaś wydał ich woli.


text:
Gdy Go wyprowadzili, zatrzymali niejakiego Szymona z Cyreny, który wracał z pola, i włożyli na niego krzyż, aby go niósł za Jezusem.


text:
Jezus odwrócił się do nich i powiedział: - Córki jerozolimskie, nie płaczcie nade mną, raczej same nad sobą płaczcie i nad swoimi dziećmi.


text:
Nadchodzą bowiem dni, w których powiedzą: "Szczęśliwe niepłodne łona, które nie rodziły, i piersi, które nie karmiły".


text:
Gdy przybyli na miejsce zwane Trupią Głową, ukrzyżowali Go tam, a także złoczyńców, jednego po prawej, a drugiego po lewej [Jego] stronie.


text:
Jezus zaś modlił się: - Ojcze, odpuść im, bo nie wiedzą, co czynią. Potem dzieląc się Jego szatami, rzucili los.


text:
Lud stał i przyglądał się, przełożeni zaś urągali Mu: - Innym niósł ratunek, niech [teraz] sam siebie ratuje, jeżeli jest Mesjaszem, wybrańcem Boga.


text:
Jeden z ukrzyżowanych złoczyńców bluźnił przeciwko Niemu: - Czyż ty nie jesteś Mesjaszem? Ratuj sam siebie i nas.


text:
Ale drugi skarcił go i powiedział: - To ty jeszcze się nawet Boga nie lękasz, choć cię spotyka ta sama kara?


text:
Co do nas, to sprawiedliwie [zostaliśmy ukarani], odbieramy bowiem słuszną zapłatę za to, cośmy czynili, ale On nic złego nie uczynił.


text:
Wtedy Jezus zawołał wielkim głosem: - Ojcze, w Twoje ręce oddaję mego ducha. Gdy to wymówił oddał ducha.


text:
Setnik zaś widząc, co się stało, oddał cześć Bogu w słowach: - Rzeczywiście, ten człowiek był sprawiedliwy.


text:
Z dala zaś stali wszyscy Jego znajomi, a także niewiasty, które razem z Nim przyszły z Galilei, które patrzyły na to.


text:
Nie wyraził on zgody ani na wyrok, ani na ich uczynki. [Pochodził] z miasta judzkiego Arymatei i oczekiwał królestwa Bożego.


text:
zdjął je [z krzyża], owinął w prześcieradło i złożył w grobie wykutym [w skale], w którym jeszcze nikogo nie pochowano.


text:
Niewiasty, które Mu towarzyszyły i szły za Nim z Galilei, obejrzały grób i w jaki sposób zostało złożone Jego ciało.


text:
Potem wróciły i przygotowały wonne zioła i olejki, w szabat jednak odpoczywały zgodnie z przykazaniem.


text:
Pierwszego dnia po szabacie, wczesnym rankiem, poszły do grobu niosąc wonne olejki, które przygotowały.


text:
Zalęknione, schyliły twarze ku ziemi, a oni przemówili do nich: - Dlaczego szukacie żyjącego pomiędzy umarłymi?


text:
"Trzeba, żeby Syn Człowieczy był wydany w ręce grzeszników i był ukrzyżowany, i trzeciego dnia zmartwychwstał".


text:
Były to: Maria Magdalena, Joanna i Maria, matka Jakuba. Inne [niewiasty] razem z nimi także opowiadały o tym Apostołom,


text:
Piotr jednak wstał, pobiegł do grobu, schyliwszy się, dostrzegł same tylko płótna i wrócił do siebie, dziwiąc się temu, co się stało.


text:
Tego samego dnia dwóch z nich szło do wsi, zwanej Emaus, oddalonej o sześćdziesiąt stadiów od Jeruzalem,


text:
a jeden z nich, imieniem Kleofas, zapytał Go: - Czy ty jedyny z przebywających w Jeruzalem nie wiesz, co się tam dokonało w tych dniach?


text:
Zapytał ich: - Cóż takiego? Odpowiedzieli Mu: - [Nie wiesz] o Jezusie z Nazaretu, który był prorokiem potężnym w czynach i w słowie wobec Boga i wobec całego ludu,


text:
A myśmy żywili nadzieję, że On oswobodzi Izraela. Teraz już po tym wszystkim upływa trzeci dzień, jak się to stało.


text:
Nadto jeszcze niektóre z naszych niewiast wprawiły nas w zdumienie. Wczesnym rankiem poszły do grobu


text:
i nie znalazły Jego ciała, a po powrocie oznajmiły, że miały widzenie aniołów, którzy mówili, że On żyje.


text:
Niektórzy z naszych poszli do grobu i znaleźli tak, jak opowiadały niewiasty, Jego jednak nie ujrzeli.


text:
Powiedział do nich: - O, jak bezmyślni jesteście i jak serca wasze są nieskore, by uwierzyć w to wszystko, co przepowiedzieli prorocy.


text:
Potem, począwszy od Mojżesza i wszystkich proroków, wyjaśniał im, co we wszystkich Pismach było o Nim.


text:
Powstrzymywali Go jednak mówiąc: - Pozostań z nami, bo wieczór nadchodzi i dzień się chyli ku zachodowi. Wszedł więc, aby z nimi pozostać.


text:
Wtedy też mówili jeden do drugiego: - Czyż serca nasze nie pałały, gdy w drodze do nas przemawiał i objaśniał nam Pisma?


text:
Natychmiast też powstali i udali się z powrotem do Jeruzalem; tam znaleźli zebranych Jedenastu i ich towarzyszów,


text:
Powiedział więc do nich: - Dlaczego jesteście zmieszani i dlaczego wątpliwości wkradają się do waszych serc?


text:
Obejrzyjcie moje ręce i nogi. To jestem ja. Dotykajcie mnie i przekonajcie się. Duch nie ma ciała ani kości, a widzicie, że ja mam.


text:
Gdy jeszcze nie dowierzali z radości i dziwili się, zapytał ich: - Czy macie tutaj coś do zjedzenia?


text:
Potem przemówił do nich: - To są moje słowa, które wam powiedziałem, kiedy jeszcze byłem z wami: "Trzeba, żeby się spełniło wszystko, co jest napisane o mnie w Prawie Mojżeszowym, u Proroków i w Psalmach".


text:
i wszystkim narodom ma być głoszona w imię Jego pokuta i odpuszczenie grzechów, począwszy od Jeruzalem.


text:
a oto ja ześlę na was Tego, którego obiecał mój Ojciec, wy zaś przebywajcie w mieście, aż zostaniecie wyposażeni mocą z wysoka.


text:
Wszystkim jednak, co Go przyjęli, dało moc, by się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w Jego imię,


text:
A Słowo stało się ciałem i zamieszkało między nami. I ujrzeliśmy Jego chwałę, chwałę jako Jednorodzonego od Ojca, [który jest] pełen łaski i prawdy.


text:
Jan daje o Nim świadectwo i woła: "Był Nim Ten, o którym powiedziałem: "Ten, co po mnie przychodni, stał się większy niż ja, bo był przede mną"".


text:
Takie jest świadectwo Jana, kiedy Żydzi z Jerozolimy posłali do niego kapłanów i lewitów z zapytaniem: "Kim ty jesteś?"


text:
Zapytali go: "Cóż więc? Czy jesteś Eliaszem?" I odrzekł: "Nie jestem". "Czy jesteś prorokiem?" Odpowiedział: "Nie".


text:
Powiedzieli więc do niego: "Kim jesteś? Chcemy bowiem dać odpowiedź tym, co nas posłali. Co mówisz sam o sobie?"


text:
Odrzekł: "Jestem głosem wołającego na pustyni: Prostujcie drogę Pana", jak powiedział prorok Izajasz.


text:
Pytali go, mówiąc do niego: "Dlaczego więc chrzcisz, jeśli nie jesteś Chrystusem ani Eliaszem, ani prorokiem?"


text:
Następnego dnia widzi Jezusa przychodzącego do niego i mówi; ""Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata".


text:
Jest On Tym, o którym powiedziałem: "Po mnie przychodzi mąż, który przewyższył mnie, bo był wcześniej ode mnie".


text:
A ja Go nie znałem, ale Ten, który mnie posłał, bym udzielał chrztu wodą, powiedział mi: "Ten, nad kim zobaczysz Ducha zstępującego i pozostającego na Nim, udziela chrztu Duchem Świętym".


text:
Jezus zaś obrócił się i gdy zobaczył, że idą za Nim, powiedział im: "Czego szukacie?" Oni powiedzieli do Niego: "Rabbi (to znaczy w tłumaczeniu "Nauczycielu"), gdzie mieszkasz?"


text:
Powiedział im: "Chodźcie, to zobaczycie". Poszli więc i zobaczyli, gdzie mieszka. Tego dnia pozostali u Niego; było wtedy około godziny dziesiątej.


text:
Spotkał on najpierw swego brata Szymona i powiedział do niego: "Znaleźliśmy Mesjasza" (co w przekładzie oznacza: Chrystusa).


text:
Zaprowadził go do Jezusa. Wejrzawszy na niego, Jezus powiedział: "Ty jesteś Szymonem, synem Jana - będziesz się nazywał Kefas (to znaczy Piotr)".


text:
Następnego dnia zamierzał [Jezus] pójść do Galilei i spotkał Filipa. Powiedział do niego Jezus: "Chodź za Mną".


text:
Spotkał Filip Natanaela i powiedział do niego: "Znaleźliśmy Tego, o którym Mojżesz pisał w Prawie i Prorocy: Jezusa, syna Józefa z Nazaretu".


text:
Powiedział do niego Natanael: "Czy może być co dobrego z Nazaretu?" Filip odrzekł mu: "Chodź i zobacz".


text:
Jezus zobaczył Natanaela, gdy szedł do Niego, i powiedział o nim: "Spójrz, to prawdziwy Izraelita, w którym nie ma podstępu".


text:
Natanael powiedział Mu: "Skąd mnie znasz?" W odpowiedzi Jezus rzekł do niego: "Widziałem ciebie, nim Filip cię zawołał, gdy byłeś pod drzewem figowym".


text:
Jezus rzekł mu w odpowiedzi: "Wierzysz dlatego, że ci powiedziałem: "Widziałem cię pod drzewem figowym"? Zobaczysz większe rzeczy niż to".


text:
Następnie powiedział do niego: "Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: zobaczycie otwarte niebo i aniołów Bożych wstępujących i zstępujących na Syna Człowieczego".


text:
Stało tam sześć kamiennych dzbanów, służących do żydowskich oczyszczeń; miały one pojemność po dwie lub trzy metrety.


text:
Gdy gospodarz wesela spróbował wody, która stała się winem, nie wiedział, skąd się ono wzięło; wiedzieli zaś słudzy, którzy czerpali wodę. Zawołał więc gospodarz pana młodego


text:
i powiedział do niego: "Każdy człowiek stawia najpierw dobre wino, a gdy już sobie podpiją - gorsze. Ty zachowałeś dobre wino aż do tej chwili".


text:
Taki początek znaków uczynił Jezus w Kanie Galilejskiej: objawił swą chwałę, a Jego uczniowie uwierzyli w Niego.


text:
Następnie On, Jego Matka, bracia i uczniowie odeszli do Kafarnaum i przebywali tam przez niewiele dni.


text:
Zrobiwszy sobie bicz z powrozów, wyrzucił wszystkich ze świątyni, również owce i woły, rozrzucił pieniądze bankierów, a stoły ich poprzewracał.


text:
Do sprzedawców zaś gołębi powiedział: "Zabierzcie to stąd! Nie róbcie z domu mojego Ojca miejsca handlu!"


text:
Powiedzieli Żydzi: "Przez czterdzieści lat budowano tę świątynię, a Ty ją chcesz wznieść w ciągu trzech dni?"


text:
Gdy więc zmartwychwstał, przypomnieli sobie uczniowie, że to powiedział, i uwierzyli Pismu i słowu, które Jezus oznajmił.


text:
Kiedy zaś przebywał w czasie Paschy, w dzień święta, w Jerozolimie, wielu uwierzyło w Jego imię, widząc znaki, jakie czynił.


text:
Przyszedł on do Niego nocą i powiedział Mu: "Rabbi, wiemy, że przyszedłeś jako nauczyciel od Boga. Nikt bowiem nie może czynić takich znaków, jak Ty, gdyby Bóg nie był z nim".


text:
Jezus mu odpowiedział: "Zaprawdę, zaprawdę mówię tobie: Jeśli ktoś nie narodzi się powtórnie, nie może zobaczyć królestwa Bożego".


text:
Powiedział do Niego Nikodem: "Jak może się człowiek narodzić, skoro jest starcem? Nie może [przecież] powtórnie wejść do łona matki i narodzić się?"


text:
Jezus odpowiedział: "Zaprawdę, zaprawdę mówię tobie, jeśli ktoś nie narodzi, się z wody i Ducha, nie może wejść do królestwa Bożego.


text:
Wiatr wieje, gdzie chce; słyszysz jego szum, lecz nie widzisz, skąd przychodzi ani dokąd zdąża. Tak dzieje się z każdym, co się narodził z Ducha".


text:
Zaprawdę, zaprawdę mówię tobie, że to, co wiemy, i o tym, co widzieliśmy, świadczymy, ale nie przyjmujecie naszego świadectwa.


text:
Skoro wam oznajmiłem to co ziemskie i nie wierzycie, to jakże uwierzycie, gdy będę wam mówił o sprawach niebieskich?"


text:
Tak bowiem Bóg ukochał świat, że dał Jednorodzonego swego Syna, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, lecz miał życie wieczne.


text:
A sąd polega na tym, że światło przyszło na świat, ludzie zaś bardziej umiłowali ciemność niż światło, gdyż uczynki ich były przewrotne.


text:
Każdy bowiem, kto czyni zło, nienawidzi światła i nie dąży ku światłu, by nie napiętnowano jego uczynków.


text:
Kto natomiast postępuje według prawdy, zdąża ku światłu, aby się okazało, że jego uczynki zostały spełnione w Bogu.


text:
Także Jan chrzcił w pobliżu Salim. Ponieważ było tam wiele wody, [ludzie] przychodzili i przyjmowali chrzest;


text:
Przyszli wtedy do Jana i powiedzieli do niego: "Nauczycielu, Ten który był u ciebie po drugiej strome Jordanu, o którym dałeś świadectwo, obecnie udziela chrztu i wszyscy idą do Niego".


text:
Wy sami możecie (mi) być świadkami, że powiedziałem: "Ja nie jestem Chrystusem, lecz zostałem posłany przed Nim".


text:
Kto ma oblubienicę, jest oblubieńcem; przyjaciel zaś oblubieńca, stojąc i słysząc go, cieszy się wielce z głosu oblubieńca. Taka sama radość mnie napełniła.


text:
Kto przychodzi z wysoka, jest ponad wszystkimi. Kto z ziemi pochodzi, jest ziemski i mówi na sposób ziemski. Ten, który przychodzi z nieba, jest ponad wszystkimi.


text:
Kto wierzy w Syna, ma życie wieczne. Kto zaś nie jest posłuszny Synowi, nie ujrzy życia, lecz ciąży na nim gniew Boży.


text:
Gdy tedy Pan dowiedział się, że faryzeusze usłyszeli, iż Jezus więcej uczniów zyskuje i chrzci niż Jan -


text:
Przybył więc do miejscowości samarytańskiej, zwanej Sychar, w pobliżu posiadłości, którą Jakub dał swemu synowi, Józefowi.


text:
Była tam zaś studnia Jakuba. Jezus zmęczony wędrówką usiadł sobie koło studni; było wtedy około godziny szóstej.


text:
Niewiasta samarytańska odrzekła Mu: "Jakże Ty, będąc Żydem, prosisz mnie, niewiastę samarytańską, bym Ci. dała pić?" Żydzi bowiem nie utrzymują kontaktów z Samarytanami.


text:
Jezus odpowiedział jej: "Gdybyś znała dar Boży i [wiedziała], kim jest Ten, co ci mówi "daj mi pić", raczej ty poprosiłabyś, a dałby ci wody żywej".


text:
Niewiasta mówi do Niego: "Panie, nie masz przecież czym czerpać, a studnia jest głęboka; skąd więc masz wodę żywą?


text:
Czy jesteś większy niż nasz ojciec Jakub, który dał nam studnię i pił z niej on sam, jego synowie oraz jego trzody?


text:
Kto by zaś pił wodę, którą Ja mu dam, nie będzie pragnął na wieki; bo woda, którą mu dam, stanie się w nim źródłem wody tryskającej ku życiu wiecznemu".


text:
Niewiasta mówi do Niego: "Panie, daj mi tej wody, bym nie odczuwała pragnienia i nie przychodziła tu czerpać".


text:
W odpowiedzi rzecze do Niego niewiasta: "Nie mam męża". Mówi jej Jezus: "Dobrze powiedziałaś "nie mam męża".


text:
Pięciu bowiem mężów miałaś, a ten, którego teraz masz, nie jest twoim mężem. To powiedziałaś zgodnie z prawdą".


text:
Nasi przodkowie oddawali Bogu cześć na tej górze, wy zaś mówicie, że w Jerozolimie jest miejsce, w którym należy oddawać cześć".


text:
Jezus odrzekł jej: "Wierz mi, niewiasto, że nadchodzi godzina, kiedy nie będziecie oddawali czci Ojcu ani na tej górze, ani w Jerozolimie.


text:
Lecz nadchodzi godzina, a nawet już jest, kiedy prawdziwi czciciele będą Ojcu cześć oddawać w duchu i prawdzie. Ojciec pragnie mieć takich właśnie czcicieli.


text:
Powiedziała Mu niewiasta: "Wiem, że przyjdzie Mesjasz, zwany Chrystusem. Gdy On przyjdzie, wszystko nam oznajmi".


text:
Tymczasem nadeszli uczniowie Jego, dziwiąc się, że rozmawia z niewiastą. Jednak żaden z nich nie zapytał: "O co Ci chodzi?" albo "Dlaczego z nią rozmawiasz?"


text:
"Chodźcie zobaczyć człowieka, który powiedział mi wszystko, co uczyniłam. Może to On jest Chrystusem?"


text:
Czy nie mówicie: "Jeszcze potrwa cztery miesiące, a przyjdą żniwa"? Oto mówię wam: "Podnieście oczy i spójrzcie na pola, że bieleją ku żniwom".


text:
Już otrzymuje żniwiarz zapłatę i zbiera plon na życie wieczne, tak że cieszy się siewca wraz ze żniwiarzem.


text:
Posłałem was żąć to, nad czym nie napracowaliście się; inni się natrudzili, wy zaś weszliście w ich trud".


text:
Wielu zaś Samarytan z tego miasta uwierzyło w Niego na słowo niewiasty, która oświadczyła: "Powiedział mi wszystko, co uczyniłam".


text:
Do niewiasty zaś mówili: "Już nie z powodu twego opowiadania wierzymy, sami bowiem usłyszeliśmy i przekonaliśmy się, że On; naprawdę jest Zbawicielem świata".


text:
Gdy jednak przyszedł do Galilei, przyjęli Go Galilejczycy. Widzieli bowiem wszystko to, co uczynił w czasie świąt w Jerozolimie, ponieważ i oni udali się na święto.


text:
Poszedł więc znów do Kany Galilejskiej, gdzie przemienił wodę w wino. Był tam pewien dostojnik królewski, którego syn chorował w Kafarnaum.


text:
Gdy usłyszał, że Jezus przybył z Judei do Galilei, udał się do Niego i prosił, by wstąpił i uzdrowił jego syna; był bowiem już bliski śmierci.


text:
Powiada mu Jezus: "Idź, syn twój żyje". Uwierzył człowiek słowu, które mu Jezus powiedział, i poszedł.


text:
Zapytał ich więc o godzinę, w której mu się polepszyło. Powiedzieli mu: "Wczoraj o siódmej godzinie opuściła go gorączka".


text:
Zrozumiał wtedy ojciec, że nastąpiło to w tej godzinie, kiedy powiedział do niego Jezus: "Syn twój żyje"; i uwierzył on sam i wszyscy jego domownicy.


text:
W Jerozolimie zaś znajduje się przy [bramie] Owczej sadzawka, zwana po hebrajsku Betesda, mająca pięć krużganków.


text:
W nich leżało mnóstwo chorych, niewidomych, chromych i wycieńczonych, (oczekując na poruszenie wody.


text:
Od czasu do czasu zstępował Anioł do sadzawki i poruszał wodę. Kto zaś pierwszy wszedł do sadzawki po poruszeniu wody, odzyskiwał zdrowie, niezależnie ód choroby, na jaką cierpiał).


text:
Gdy Jezus zobaczył go leżącego i poznał, że już przez długi czas czekał, mówi do niego: "Chcesz być zdrowy?"


text:
Chory odpowiedział Mu: "Panie, nie mam nikogo, kto by mnie wprowadził do sadzawki, gdy poruszy się woda. Nim ja dojdę, schodzi ktoś inny przede mną".


text:
Potem spotkał go Jezus w świątyni i powiedział mu: "Oto wyzdrowiałeś. Już nie grzesz, żeby cię coś gorszego nie spotkało".


text:
Z tego powodu Żydzi starali się Go tym bardziej zabić; nie tylko bowiem naruszał szabat, ale i Boga nazywał swoim Ojcem, czyniąc się równym Bogu.


text:
W odpowiedzi Jezus mówił do nich: "Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Syn nie może nic czynić od siebie, jeśliby nie widział, że i Ojciec czyni. Cokolwiek bowiem On czyni, to czyni i Syn w podobny sposób.


text:
Bo Ojciec miłuje Syna i ukazuje Mu to, co sam czyni; ukaże Mu także jeszcze większe czyny niż te, aby was podziw ogarnął.


text:
Albowiem tak jak Ojciec wskrzesza zmarłych i przywraca do życia, tak również Syn przywraca do życia tych, których chce.


text:
aby wszyscy oddawali cześć Synowi, tak jak oddają cześć Ojcu. Kto nie czci Syna, ten nie czci i Ojca, który Go posłał.


text:
Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Kto słucha mojego słowa i wierzy Temu, kto Mnie posłał, ma życie wieczne i nie idzie na sąd, lecz przeszedł ze śmierci do życia.


text:
Zaprawdę, zaprawdę mówię wam, że nadchodzi godzina, a nawet obecnie jest, że zmarli usłyszą głos Syna Bożego, a ci, co usłyszą, będą żyć.


text:
Niech was to nie dziwi, bo nadchodzi godzina, kiedy wszyscy, co spoczywają w grobach, usłyszą Jego głos.


text:
Ci, których uczynki były dobre, wyjdą na zmartwychwstanie życia, ci zaś, którzy źle czynili, zmartwychwstaną na sąd.


text:
Ja nie mogę nic czynić sam z siebie. Sądzę tak, jak słyszę, a sąd mój jest sprawiedliwy, bo nie zabiegam o swoją wolę, ale o wolę Tego, który Mnie posłał.


text:
Lecz Ja mam większe świadectwo niż Jana: moje dzieła, które Ojciec Mi zlecił wypełnić. Te właśnie dzieła, które czynię, dają o Mnie świadectwo, że Ojciec Mnie posłał.


text:
Ojciec, który Mnie posłał, On dał: o Mnie świadectwo. Nie słyszeliście nigdy Jego głosu ani nie widzieliście Jego oblicza.


text:
Przyszedłem w imieniu swego Ojca i nie przyjmujecie Mnie. Gdyby ktoś inny przyszedł w swoim własnym imieniu, przyjęlibyście go.


text:
Jakże możecie wierzyć, jeśli odbieracie chwałę jeden od drugiego, nie staracie się zaś o chwałę, która pochodzi od Jedynego Boga?


text:
Nie myślcie, że chcę was oskarżyć przed Ojcem. Oskarżycielem waszym jest Mojżesz, w którym pokładacie nadzieję.


text:
Gdy Jezus popatrzył dookoła i zobaczył, że przybywa do Niego wielka rzesza ludzi, zapytał Filipac: "Gdzie możemy kupić tyle chleba, aby ich nakarmić?".


text:
"Jest tutaj chłopiec, który ma pięć jęczmiennych chlebów i dwie ryby; ale cóż to jest dla tak wielu?".


text:
Jezus polecił im: "Każcie ludziom usiąść". W miejscu tym rosło dużo trawy. Usiedli więc, a liczba samych mężczyzn wynosiła około pięciu tysięcy.


text:
Jezus natomiast wziął chleby, odmówił modlitwę dziękczynnąa, a następnie przekazał je siedzącym. Podobnie postąpił z rybami; dał im tyle, ile tylko chcieli.


text:
Kiedy zaś nasycili się, powiedział uczniom: "Zbierzcie pozostałe resztki, aby nic się nie zmarnowało".


text:
Zebrali więc okruchy z pięciu chlebów jęczmiennych i napełnili dwanaście koszy tym, co pozostało po spożywających.


text:
Ludzie, którzy widzieli dokonany przez Jezusa znak, zaczęli mówić: "On rzeczywiście jest tym prorokiem, który miał przyjść na świat".


text:
Jezus, wiedząc, że ludzie mają zamiar Go pochwycić i ustanowić królem, oddalił się i sam udał się znowu na górę.


text:
wsiedli do łodzi i popłynęli do Kafarnaumb, na drugą stronę jeziora. Zapadł zmrok, a Jezus jeszcze do nich nie dotarł.


text:
Gdy, wiosłując, przepłynęli około dwudziestu pięciu lub trzydziestu stadiówc, dostrzegli idącego po jeziorze Jezusa, który zbliżył się do łodzi. I ogarnął ich lęk.


text:
Nazajutrz ludzie, którzy pozostali po drugiej stronie jeziora, spostrzegli, że była tam tylko jedna łódź. Widzieli też, że Jezus nie wszedł do łodzi z uczniami, lecz że odpłynęli sami.


text:
Tymczasem z Tyberiady przybyły inne łodzie w pobliże miejsca, gdzie spożyto chleb, nad którym Pan odmówił modlitwę dziękczynną.


text:
Gdy więc ludzie zauważyli, że nie ma tam Jezusa ani Jego uczniów, wsiedli do łodzi i popłynęli do Kafarnauma w poszukiwaniu Jezusa.


text:
Jezus im odpowiedział: "Uroczyście zapewniam wasb: Szukacie Mnie nie dlatego, że zobaczyliście znaki, lecz dlatego, że najedliście się chleba do syta.


text:
Zabiegajcie nie o taki pokarm, który ulega zniszczeniu, lecz o ten, który przetrwa na życie wieczne, a który da wam Syn Człowieczyc. Na Nim bowiem Bóg Ojciec wycisnął swoją pieczęćd".


text:
Wtedy Jezus oświadczył im: "Na tym właśnie polega dzieło Boże, abyście uwierzyli w Tego, którego On posłał".


text:
Jezus im odrzekł: "Uroczyście zapewniam was: To nie Mojżesz dał wam chleb z nieba. Prawdziwy chleb z nieba daje wam mój Ojciec.


text:
Jezus oznajmił im wówczas: "To Ja jestem chlebem życia. Dlatego ten, kto przychodzi do Mnie, nie będzie już głodny. I ten, kto we Mnie wierzy, nie będzie już nigdy odczuwał pragnienia.


text:
Wolą zaś Tego, który Mnie posłał, jest to, abym z powierzonych Mi ludzi nie tylko nikogo nie stracił, lecz wzbudził ich do życia w dniu ostatecznym.


text:
Taka jest bowiem wola mego Ojca, aby każdy, kto widzi Syna i wierzy w Niego, miał życie wieczne oraz abym go wskrzesił w dniu ostatecznym".


text:
I pytali: "Czy to nie jest Jezus, syn Józefa? Czyż nie znamy Jego ojca i matki? Jakim więc prawem mówi teraz: "Zstąpiłem z nieba"?".


text:
Nikt nie może przyjść do Mnie, jeśli go nie przyciągnie mój Ojciec, który Mnie posłał, a Ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym.


text:
Przecież Prorocy zapisali: Wszyscy staną się uczniami Bożymi. Każdy, kto posłuchał Ojca i przyjął Jego naukę, przychodzi do Mnie.


text:
Ja jestem chlebem żywym, który zstąpił z nieba. Ktokolwiek będzie spożywał ten chleb, będzie żył na wieki. Chlebem, który Ja dam, jest moje ciało za życie świataa".


text:
Wtedy Żydzi zaczęli się sprzeczać między sobą, pytając: "Jak On może nam dać swoje ciało do jedzenia?".


text:
Jezus więc oświadczył: "Uroczyście zapewniam was: Jeśli nie będziecie spożywali ciała Syna Człowieczego i pili Jego krwi, nie będziecie mieli życia w sobie.


text:
Podobnie jak Mnie posłał Ojciec, który żyje, i jak Ja żyję dzięki Ojcu, tak również ten, kto Mnie spożywa, będzie żył dzięki Mnie.


text:
To jest właśnie chleb, który zstąpił z nieba; inny od tego, jaki jedli przodkowie i pomarli. Kto spożywa ten chleb, będzie żył na wieki".


text:
Wielu z grona Jego uczniów, którzy to usłyszeli, twierdziło: "Ta nauka jest trudna do przyjęcia. Któż może tego słuchać?".


text:
Jezus świadom, że Jego uczniowie oburzają się na to, co mówił, zwrócił się do nich: "Tak was to gorszy?


text:
To Duch daje życie - ciało nie przydaje się na nic. Słowa, które wam powiedziałem, są właśnie Duchem i życiem.


text:
Wśród was są jednak tacy, którzy nie wierzą". Jezus bowiem od początku wiedział o tych, którzy nie wierzyli, oraz o tym, który miał Go zdradzić.


text:
I dodał: "Dlatego właśnie powiedziałem wam: "Nikt nie może przyjść do Mnie, jeśli Ojciec mu tego nie da"".


text:
Na to odparł Szymon Piotr: "Panie, do kogo mielibyśmy pójść? Przecież Ty masz słowa życia wiecznego.


text:
Powiedział to zaś o Judaszuc, synu Szymona Iskarioty, który miał Go zdradzić, mimo iż był jednym z Dwunastu.


text:
Następnie wędrował Jezus po Galilei. Nie chciał bowiem chodzić po Judei, ponieważ Żydzi starali się Go zabić.


text:
Powiedzieli więc do Niego Jego bracia: "Odejdź stąd i udaj się do Judei, aby Twoi uczniowie zobaczyli dzieła, jakich dokonujesz.


text:
Nikt bowiem nie czyni czegokolwiek w ukryciu, sam starając się być na widoku. Jeśli takie rzeczy czynisz, ujawnij się wobec świata".


text:
Świat nie może was nienawidzić, Mnie natomiast nienawidzi, bo świadczę o nim, iż jego uczynki są przewrotne.


text:
Wśród ludu wiele rozprawiano o Nim. Jedni mówili: "jest dobry", inni zaś mówili: "przeciwnie, tylko lud wprowadza w błąd".


text:
eśli ktoś chce czynić Jego wolę, rozpozna, czy nauka ta pochodzi od Boga, czy też mówię sam od siebie.


text:
Ten, który mówi sam od siebie, zabiega o własną chwałę. Kto jednak zabiega o chwałę Tego, który Go posłał, ten jest prawdomówny i nie ma w nim nieprawości.


text:
Czy to nie Mojżesz nadał wam Prawo? Ale nikt z was nie zachowuje Prawa. Dlaczego staracie się Mnie zabić?"


text:
Przecież Mojżesz nakazał wam obrzezanie - nie pochodzi ono od Mojżesza lecz od przodków - i w dzień szabatu poddajecie człowieka obrzezaniu.


text:
Jeśli przyjmuje człowiek obrzezanie w dzień szabatu, aby nie przekroczyć Prawa Mojżeszowego, [to dlaczego] oburzacie się na Mnie, że całego człowieka uzdrowiłem w dzień szabatu?


text:
Lecz wiemy o Nim, skąd pochodzi, gdy zaś przyjdzie Chrystus, nikt nie będzie wiedział, skąd pochodzi".


text:
Jezus wołał więc nauczając w świątyni: "I znacie Mnie, i wiecie, skąd pochodzę. Nie przyszedłem sam od siebie, lecz prawdomówny jest Ten, który Mnie posłał, ale wy Go nie znacie.


text:
Starali się Go pochwycić, nikt jednak nie wyciągnął ręki przeciw Niemu, bo jeszcze nie nadeszła Jego godzina.


text:
Wielu spośród ludu uwierzyło w Niego. Mówili oni: "Gdy przyjdzie Chrystus, czy więcej uczyni znaków niż te, które On uczynił?"


text:
Faryzeusze usłyszeli, że lud tak rozprawia o Nim. Posłali więc arcykapłani i faryzeusze służbę, by Go pojmała.


text:
Jezus powiedział wtedy: "Jeszcze przez niedługi czas jestem z wami i odchodzę do Tego. który Mnie posłał.


text:
Żydzi mówili więc między sobą: "Dokąd On chce pójść, że my nie będziemy mogli Go znaleźć? Czy chce udać się do rozproszenia helleńskiego i Greków nauczać?


text:
Co oznacza słowo, które powiedział: "Będziecie Mnie szukać i nie znajdziecie" oraz "gdzie Ja jestem, wy nie możecie pójść"?"


text:
W ostatnim zaś wielkim dniu święta Jezus stał i wołał: "Jeśli ktoś jest spragniony, niech przyjdzie do Mnie i niech pije!


text:
To powiedział o Duchu, którego mieli otrzymać ci, co w Niego uwierzyli. Bo jeszcze nie mieli Ducha, ponieważ Jezus nie został jeszcze uwielbiony.


text:
Czyż Pismo nie powiedziało, że Chrystus przyjdzie z rodu Dawida i z Betlejem, miejscowości, w której był Dawid?"


text:
Przyszli więc słudzy do arcykapłanów i faryzeuszów, ci zaś powiedzieli im: "Dlaczego Go nie przyprowadziliście?"


text:
W odpowiedzi odrzekł mu: "Czy ty także jesteś z Galilei? Zbadaj Pisma i zobacz, że nie może powstać Prorok z Galilei".


text:
O świcie udał się znów do świątyni, cały zaś lud przychodził do Niego, a On, usiadłszy, nauczał ich.


text:
Uczeni w Piśmie i faryzeusze przyprowadzają niewiastę, którą zastano na cudzołóstwie, i stawiają ją pośrodku.


text:
Mówili to, wystawiając Go na próbę, aby móc Go oskarżyć. Jezus jednak pochylił się i palcem pisał po ziemi.


text:
Gdy jednak uporczywie [Go] pytali, podniósł się i powiedział do nich: "Kto z was jest wolny od grzechu, niech pierwszy rzuci na nią kamień".


text:
Gdy oni to usłyszeli, odchodzili jeden po drugim, począwszy od starszych, tak że pozostał sam [Jezus] i stojąca pośrodku niewiasta.


text:
Ona zaś odrzekła: "Nikt, Panie". Jezus powiedział wtedy: "Ja także cię nie potępiam. Idź i odtąd już nie grzesz".


text:
Jezus przemówił do nich znów słowami: "Ja jestem światłem świata. Kto idzie za Mną, nie będzie chodził w ciemności, lecz będzie miał światło życia".


text:
Faryzeusze powiedzieli wtedy do Niego: "Ty sam o sobie świadczysz, Twoje świadectwo nie jest prawdziwe".


text:
Jezus odrzekł im w odpowiedzi: "Jeżeli Ja nawet sam wydaję świadectwo o sobie, moje świadectwo jest prawdziwe, bo wiem skąd przyszedłem i dokąd odchodzę. Wy zaś nie wiecie, skąd przychodzę albo dokąd odchodzę.


text:
Jeżeli zaś mimo to osądzam, sąd mój jest prawdziwy, bo nie sam jestem, ale Ja i Ojciec, który Mnie posłał.


text:
Mówili więc do Niego: "Gdzie jest Twój Ojciec?" Jezus odpowiedział: "Nie znacie ani Mnie, ani mojego Ojca. Gdybyście Mnie znali, znalibyście także mojego Ojca".


text:
Słowa te wypowiedział nauczając w świątyni przy skarbcu. Nikt zaś Go nie pojmał, bo jeszcze nie nadeszła Jego godzina.


text:
I znów powiedział do nich: "Ja odchodzę i będziecie Mnie szukać, a w waszych grzechach pomrzecie. Dokąd Ja odchodzę, wy nie możecie pójść".


text:
Mówił więc im: "Wy jesteście z niskości, Ja zaś jestem z wysoka; wy jesteście z tego świata, Ja zaś nie jestem z tego świata.


text:
Mówili więc do Niego: "Kim Ty jesteś?" Jezus powiedział im: "Od początku [jestem] tym, który do was mówię".


text:
Wiele mam jeszcze o was do powiedzenia i do sądzenia. Lecz Ten, który Mnie posłał, jest prawdziwy, Ja zaś mówię do świata to, co usłyszałem od Niego".


text:
Jezus powiedział im: "Kiedy wywyższycie Syna Człowieczego, wtedy poznacie, że Ja jestem i że nie czynię niczego od siebie, lecz jak nauczył Mnie Ojciec, to mówię.


text:
Ten zaś, który Mnie posłał, jest ze Mną. Nie pozostawił Mnie samego, bo zawsze czynię to, co Jemu się podoba".


text:
Jezus mówił więc do Żydów, którzy w Niego uwierzyli: "Jeśli wytrwacie w mojej nauce, jesteście naprawdę moimi uczniami


text:
Odpowiedzieli Mu: "Jesteśmy potomstwem Abrahama i nigdy nie byliśmy w niczyjej niewoli. Dlaczego mówisz: "staniecie się wolnymi"?"


text:
Jezus odpowiedział im: "Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: Każdy, kto popełnia grzech, jest niewolnikiem grzechu.


text:
Wiem, że jesteście potomstwem Abrahama. Mimo to staracie się Mnie zabić, bo nie jesteście podatni na moją naukę.


text:
W odpowiedzi rzekli do Niego: "Abraham jest naszym Ojcem". Jezus mówi im: "Gdybyście byli potomkami Abrahama, spełnialibyście uczynki Abrahama.


text:
Teraz zaś staracie się Mnie zabić, Mnie, co oznajmiłem wam prawdę, którą słyszałem od Boga. Tego Abraham nie uczynił.


text:
Wy wypełniacie uczynki swego ojca". Powiedzieli wtedy do Niego: "My nie z cudzołóstwa jesteśmy zrodzeni. Mamy jednego Ojca - Boga".


text:
Jezus powiedział im: "Gdyby Bóg był waszym Ojcem, miłowalibyście Mnie. Ja bowiem wyszedłem i przychodzę od Boga; przyszedłem nie sam od siebie, lecz On Mnie posłał.


text:
Wy jako ojca macie diabła i chcecie postępować [według] pożądliwości waszego ojca. On był zabójcą od początku i nie obstawał przy prawdzie, bo nie ma w nim prawdy. Ilekroć wypowiada kłamstwo, mówi według swojej natury, bo jest kłamcą i ojcem kłamstwa.


text:
W odpowiedzi rzekli Żydzi do Niego: "Czy nie słusznie mówimy, że jesteś Samarytaninem i masz złego ducha?"


text:
Powiedzieli do Niego Żydzi: "Teraz poznaliśmy, że masz złego ducha. Abraham i prorocy pomarli. Ty zaś mówisz: "Jeśli kto będzie przestrzegał mojej nauki, nigdy nie zazna śmierci".


text:
Czy jesteś większy niż Ojciec nasz Abraham, który umarł? Także prorocy pomarli. Kim się sam czynisz?"


text:
Jezus odpowiedział: "Gdybym sam siebie uwielbiał, chwała moja byłaby niczym. Jest [jednak] mój Ojciec, który Mnie uwielbia; mówicie o Nim, że jest naszym Bogiem.


text:
Nie poznaliście Go, Ja zaś Go znam. Gdybym powiedział, że Go nie znam, byłbym podobnym wam kłamcą. Ale znam Go i przestrzegam Jego słów.


text:
Uczniowie Jego pytali: "Nauczycielu, kto zgrzeszył, on sam czy jego rodzice, że urodził się niewidomy?"


text:
Jezus odpowiedział: "Ani on nie zgrzeszył, ani jego rodzice, ale mają się w nim objawić czyny Boże".


text:
Trzeba nam wypełniać dzieła Tego, który Mnie posłał, dopóki jest dzień. Nadchodzi noc, kiedy nikt nie będzie mógł działać.


text:
i powiedział do niego: "Idź obmyć się w sadzawce Siloam" (co oznacza "Posłany"). Poszedł więc, omył się i przyszedł widząc.


text:
Sąsiedzi i ci, co go przedtem widywali żebrzącego, mówili: "Czy to nie jest ten, który siedzi i żebrze?"


text:
Jedni mówili: "To jest on", inni zaś mówili: "Nie, jest tylko podobny do niego". On jednak sam mówił: "Tak, to ja jestem".


text:
On odpowiedział: "Człowiek imieniem Jezus uczynił błoto, pomazał mi oczy i powiedział: "Idź do Siloam, obmyj się!" Poszedłem więc i po obmyciu się odzyskałem wzrok".


text:
Znów wypytywali go faryzeusze, jak odzyskał wzrok. On zaś powiedział im: "Położył mi błoto na oczy, obmyłem się i widzę".


text:
Niektórzy więc z faryzeuszów mówili: "Człowiek ten nie jest od Boga, ponieważ nie zachowuje szabatu". Inni zaś mówili: "Jakże może człowiek grzeszny czynić takie znaki?" Doszło do rozłamu między nimi.


text:
Mówią więc znów do niewidomego: "Co sądzisz o Nim, skoro ci wzrok przywrócił?" On zaś rzekł: "To prorok".


text:
Żydzi nie uwierzyli, że był on niewidomy i przejrzał, dopóki nie przywołali rodziców tego, który odzyskał wzrok.


text:
Wypytywali ich, mówiąc: "Czy to jest wasz syn, o którym mówicie, że urodził się niewidomy? Jakże więc teraz widzi?"


text:
Nie wiemy zaś, w jaki sposób teraz widzi, ani nie wiemy, kto otworzył mu oczy. Zapytajcie jego samego, jest pełnoletni, sam o sobie może powiedzieć".


text:
Rodzice jego tak powiedzieli, bo się bali Żydów. Żydzi bowiem już postanowili: "Gdyby ktokolwiek uznał Go za Chrystusa, miał być usunięty z synagogi".


text:
Powtórnie zawołali człowieka, który był niewidomy, i powiedzieli do niego: "Oddaj cześć Bogu. Wiemy, że ten człowiek jest grzesznikiem".


text:
On zaś odpowiedział: "Nie wiem, czy jest grzesznikiem. Jedno wiem: byłem niewidomym, a teraz widzę".


text:
Odpowiedział im: "Mówiłem już wam, ale nie przyjęliście do wiadomości. Po co chcecie powtórnie słyszeć? Czy i wy chcecie stać się Jego uczniami?"


text:
W odpowiedzi człowiek ten powiedział do nich: "Właśnie to dziwne, że nie wiecie skąd [On] jest, a jednak otworzył mi oczy.


text:
Wiemy, że Bóg nie wysłuchuje grzeszników, ale jeśli ktoś się boi Boga i wypełnia Jego wolę, to tego wysłuchuje.


text:
Jezus usłyszał, że precz go wyrzucili, i kiedy go spotkał, powiedział (do niego): "Czy wierzysz w Syna Człowieczego"?


text:
Jezus zaś powiedział: "Przyszedłem na sąd na ten świat, aby niewidomi przejrzeli, a widzący stali się niewidomi".


text:
Gdy to usłyszeli niektórzy faryzeusze, co byli przy Nim, powiedzieli do Niego: "Czy i my jesteśmy niewidomi?"


text:
Jezus powiedział im: "Gdybyście byli niewidomi, nie mielibyście grzechu. Teraz zaś mówicie: "Widzimy", a więc grzech wasz trwa".


text:
"Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: kto nie wchodzi do owczarni przez bramę, lecz się inną wdziera drogą, ten jest złodziejem i zbójcą.


text:
Jemu to otwiera odźwierny, a owce słuchają jego głosu. Swoje owce woła on po imieniu i wyprowadza je.


text:
Ja jestem bramą. Jeśli ktoś wchodzi przeze Mnie, dozna zbawienia: będzie wchodził i wychodził oraz znajdzie pastwisko.


text:
Złodziej przychodzi tylko, by ukraść, zabić i zniszczyć. Ja przyszedłem, ażeby miały życie, by [je] miały obficie.


text:
Najemnik zaś i ten, kto nie jest pasterzem, do którego owce nie należą, gdy widzi nadchodzącego wilka, porzuca owce i ucieka; wilk zaś porywa je i rozprasza.


text:
Mam też inne owce, które nie są z tej owczarni. Także te muszę przyprowadzić i będą słuchać mojego głosu; i stanie się jedna owczarnia i jeden pasterz.


text:
Nikt Mi go nie odbiera, lecz. oddaję je dobrowolnie. Mam władzę je oddać i mam władzę je znów wziąć. Takie polecenie otrzymałem od swego Ojca".


text:
Inni mówili: "To nie są słowa opętanego przez złego ducha. Czy zły duch jest w stanie otworzyć oczy niewidomemu?"


text:
Żydzi otoczyli Go i mówili doń: "Jak długo będziesz nas trzymał w niepewności? Jeśli jesteś Chrystusem, powiedz nam otwarcie!"


text:
Jezus odpowiedział im: "Powiedziałem wam, ale nie wierzycie. Czyny, które spełniam w imię mojego Ojca, one dają o Mnie świadectwo.


text:
Mój Ojciec, cokolwiek Mi dał, jest większy od wszystkiego; i nikt nie jest w stanie wyrwać z ręki Ojca.


text:
Odpowiedział im Jezus: "Wiele dobrych czynów okazałem wam od Ojca, za który z tych czynów chcecie Mnie kamienować?"


text:
Żydzi odrzekli Mu: "Za dobry czyn nie chcemy Cię kamienować, ale za bluźnierstwo i dlatego, że będąc człowiekiem czynisz siebie Bogiem".


text:
Jeśli nazwało ono bogami tych, do których skierowane zostało słowo Boże - a Pisma nie można odrzucić -


text:
wy mówicie o Tym, którego Ojciec uświęcił i posłał na świat: "Bluźnisz!", a to dlatego że powiedziałem: "Jestem Synem Bożym"?


text:
Jeśli zaś wypełniam, to nawet gdybyście Mnie nie wierzyli, wierzcie czynom, abyście wiedzieli i poznali, że Ojciec jest we Mnie, a Ja w Ojcu".


text:
Wielu przyszło do Niego i mówiło: "Jan nie uczynił wprawdzie żadnego znaku, jednak prawdą było wszystko, co on o Nim powiedział".


text:
Maria zaś była tą, która namaściła, Pana wonnym olejkiem, wytarła nogi Jego swoimi włosami; jej to brat, Łazarz, chorował.


text:
Gdy Jezus [to] usłyszał, powiedział: "Choroba ta nie prowadzi ku śmierci, ale ku chwale Bożej, aby Syn Boży doznał chwały przez nią".


text:
Jezus odpowiedział: "Czy dzień nie ma dwunastu godzin? Jeśli ktoś chodzi za dnia, nie potknie się, bo widzi światło tego świata.


text:
To powiedział, potem zaś zwraca się do nich: "Nasz przyjaciel Łazarz zasnął, ale idę, by go zbudzić".


text:
Lecz z powodu was - abyście mogli uwierzyć - cieszę się, że Mnie tam nie było. Ale udajmy się do niego".


text:
Jezus powiedział jej: "Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem. Kto wierzy we Mnie, choćby umarł, będzie żył.


text:
Po tych słowach odeszła i potajemnie zawołała swoją siostrę Marię, donosząc: "Jest Nauczyciel, woła cię".


text:
Gdy więc Żydzi, którzy byli z nią w domu i pocieszali ją, zobaczyli, że Maria spiesznie wstała i wyszła, poszli za nią, przypuszczając, iż idzie do grobowca, by tam płakać.


text:
Gdy Maria przyszła na miejsce, gdzie był Jezus, zobaczywszy Go, rzuciła Mu się do nóg i powiedziała do Niego: "Panie, gdybyś tu był, nie umarłby mój brat".


text:
Gdy więc Jezus zobaczył, jak płakała ona i Żydzi, którzy z nią szli, okazał wewnętrzne wzruszenie i rozterkę.


text:
Niektórzy z nich mówili: "Czy Ten, który otworzył oczy niewidomemu, nie mógł sprawić, by tamten nie umarł?"


text:
Jezus mówi: "Odwalcie kamień!" Marta, siostra zmarłego, mówi: "Panie, już cuchnie, bo już od czterech dni [leży]!"


text:
Odwalili więc kamień. Jezus wzniósł oczy ku górze i powiedział: "Ojcze, dziękuję Tobie, że wysłuchałeś Mnie.


text:
Wiedziałem wprawdzie, że zawsze Mnie wysłuchujesz. Powiedziałem jednak dla otaczającego ludu, aby uwierzyli, że Ty Mnie posłałeś".


text:
Zmarły zaś wyszedł z nogami i rękoma powiązanymi opaskami i twarzą owiniętą chustą. Jezus mówi im: "Rozwiążcie go i pozwólcie mu odejść".


text:
Wielu Żydów spośród tych, którzy przyszli do Marii i zobaczyli, co uczynił [Jezus], uwierzyło w Niego.


text:
Wobec tego arcykapłani i faryzeusze zwołali Radę i mówili: "Co mamy czynić? Ten człowiek bowiem czyni wiele znaków.


text:
Jeśli Go tak pozostawimy, wszyscy uwierzą w Niego; a wtedy przyjdą Rzymianie i zabiorą nam świątynię i naród".


text:
Jeden z nich, imieniem Kajfasz, będąc w tym roku arcykapłanem, powiedział do nich: "Wy nic nie wiecie


text:
ani nie bierzecie pod rozwagę, że lepiej będzie dla was, żeby jeden człowiek umarł za naród, niż miałby cały naród zginąć".


text:
Powiedział zaś to nie od siebie, lecz będąc arcykapłanem w tym roku, wypowiedział proroctwo, że Jezus miał umrzeć za naród.


text:
Jezus zaś już nie chodził jawnie wśród Żydów, lecz odszedł stamtąd do miejsca na pograniczu pustyni, do miasta zwanego Efraim; tam właśnie przebywał z uczniami.


text:
Zbliżała się Pascha żydowska i wielu jeszcze przed Paschą ciągnęło z okolicy do Jerozolimy, by się oczyścić.


text:
Szukali więc Jezusa i mówili między sobą, stojąc w świątyni: "Jak wam się wydaje, czyżby nie miał: przyjść na święto?"


text:
Arcykapłani zaś i faryzeusze wydali nakaz, że gdyby ktoś wiedział, gdzie się [Jezus] znajduje, ma donieść, aby Go można było pojmać.


text:
Na sześć dni przed Paschą przybył Jezus do Betanii, gdzie przebywał Łazarz, którego wskrzesił z martwych.


text:
Maria więc wzięła funt wonnego olejku, prawdziwego drogocennego nardu, i namaściła nogi Jezusa i osuszyła Jego nogi swymi włosami.


text:
To powiedział nie dlatego, że troszczył się o ubogich, ale że był złodziejem i że mając trzos, wykradał to, co do niego wkładano.


text:
Liczny tłum Żydów dowiedział się, że [Jezus] tam przebywa, i poszli nie tylko z powodu Jezusa, lecz aby zobaczyć Łazarza, którego wskrzesił z martwych.


text:
Następnego dnia gdy wielki tłum, który przybył na święto, usłyszał, że Jezus przychodzi do Jerozolimy,


text:
wziął gałązki palmowe, wyszedł Mu naprzeciw i wołał: Hosanna! Błogosławiony, który przychodzi w imię Pańskie i król Izraela!


text:
Najpierw nie zrozumieli tego Jego uczniowie, ale gdy Jezus został uwielbiony, przypomnieli sobie, że tak o Nim napisano i że tak Mu uczynili.


text:
Przyszli oni do, Filipa z Betsaidy Galilejskiej i wypytywali go, i mówili: "Panie, chcemy zobaczyć Jezusa".


text:
Zaprawdę, zaprawdę mówię wam, jeśli ziarno pszenicy, które wpadło w ziemię, nie obumrze, pozostaje samo. Jeśli zaś obumrze, przynosi obfity plon.


text:
Kto jest przywiązany do swego życia - traci je, kto ma swoje życie w nienawiści na tym świecie, zachowa je na życie wieczne.


text:
Jeśli ktoś chce Mi służyć, niech idzie za Mną, a gdzie Ja jestem, tam będzie i mój sługa. Jeśli ktoś Mi służy, Ojciec będzie Go darzył czcią".


text:
Teraz moja dusza doznała wstrząsu. Co więc mam powiedzieć? "Ojcze, wybaw Mnie od tej godziny"? Lecz właśnie na tę godzinę przyszedłem!


text:
Tłum zaś odpowiedział Mu: "My słyszeliśmy z Prawa, że Chrystus trwa na wieki. Jakże więc mówisz, że Syn Człowieczy musi być podwyższony? Któż to jest ten Syn Człowieczy?"


text:
Jezus odpowiedział im: "Jeszcze przez krótki czas światło jest wśród was. Chodźcie, dopóki macie światło, by was ciemności nie ogarnęły. Ten, który w ciemnościach chodzi, nie wie, dokąd idzie.


text:
Skoro macie światło, wierzcie w światło, abyście byli synami światłości". To powiedział Jezus i odszedł, i ukrył się przed nimi.


text:
aby wypełniła się zapowiedź proroka Izajasza, który powiedział: Panie, kto uwierzy na nasz głos? a ramią Pańskie komu się objawiło?


text:
Oczy ich dotknął ślepotą, serce ich uczynił otępiałe, by nie widzieli oczami, nie rozumieli sercem i nie nawrócili się, i bym ich nie uzdrowił.


text:
Mimo to wielu z przywódców uwierzyło w Niego, lecz z powodu faryzeuszów nie przyznawali się, żeby ich nie wykluczono z synagogi.


text:
Jezus zaś zawołał tymi słowami: "Kto we Mnie wierzy, nie we Mnie wierzy, ale w Tego, który Mnie posłał.


text:
A jeśli ktoś słucha moich słów, ale ich nie przestrzega, nie Ja go osądzam. Nie przyszedłem bowiem, aby sądzić świat, lecz aby świat zbawić.


text:
Kto Mnie odrzuca i nie przyjmuje moich słów, ma swego sędziego. Słowo, jakie wypowiedziałem, ono osądzi go w dzień ostateczny.


text:
Wiem także, że Jego przykazanie jest życiem wiecznym. Cokolwiek więc głoszę, głoszę tak, jak Mi Ojciec powiedział".


text:
Przed świętem Paschy Jezus wiedział, że nadeszła Jego godzina, aby z tego świata przeszedł do Ojca. Skoro umiłował swoich na świecie, do końca ich umiłował.


text:
Już w czasie odbywającej się uczty diabeł podsunął Judaszowi Iszkariocie, synowi Szymona, myśl, by Go zdradził.


text:
Następnie wlał wody do misy i zaczął obmywać nogi uczniów i wycierać prześcieradłem, którym się przepasał.


text:
Mówi do Niego Piotr: "Nie, nigdy mi nie będziesz umywał nóg!" Jezus odpowiedział mu: "Jeśli cię nie obmyję, nie będziesz miał współuczestnictwa ze Mną".


text:
Jezus powiada mu: "Ten, kto jest obmyty, nie potrzebuje się myć, lecz jest cały czysty. Wy jesteście czyści, ale nie wszyscy".


text:
Gdy więc umył ich nogi, przywdział swe szaty i zasiadł znów [przy stole]. Powiedział im: "Czy rozumiecie, co wam uczyniłem?


text:
Jeżeli więc Ja, będąc Panem i Nauczycielem, umyłem wam nogi, także wy powinniście umywać nogi jeden drugiemu.


text:
Nie o was wszystkich [to] mówię. Wiem, których wybrałem. Chodzi jednak o to, by się wypełniło Pismo: Ten, kto spożywa ze mną chleb, podniósł przeciw mnie swą piętę.


text:
Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: "Ktokolwiek przyjmuje tego, kogo Ja wyślę, Mnie przyjmuje. Kto zaś Mnie przyjmuje, przyjmuje Tego, który Mnie posłał".


text:
Gdy Jezus to powiedział, wzruszył się do głębi i stwierdził: "Zaprawdę, zaprawdę mówię wam, że jeden z was Mnie zdradzi".


text:
Jezus odpowiada: "Jest to ten, dla którego umaczam kawałek [chleba] i podam (mu)". Gdy umoczył więc kawałek [chleba], (wziął i) podał Judaszowi Iszkariocie, synowi Szymona.


text:
A po spożyciu kawałka [chleba] zaraz wstąpił w niego szatan. Jezus mówi więc do niego: "Co masz czynić, uczyń prędzej".


text:
Ponieważ Judasz miał trzos, niektórzy myśleli, że Jezus polecił mu: "Zakup to, czego nam na święto potrzeba", albo żeby dał coś ubogim.


text:
Gdy zaś wyszedł, mówi Jezus: "Teraz Syn Człowieczy otrzymał chwałę, a w Nim otrzymał chwałę także Bóg.


text:
(Jeżeli Bóg otrzymał w Nim chwałę), Bóg również otoczył Go chwałą w samym sobie i niezadługo otoczy Go chwałą.


text:
Dzieci, już niedługo jestem z wami. Będziecie Mnie szukać, a jak poprzednio powiedziałem Żydom: "Dokąd Ja idę, wy nie możecie pójść", tak i wam mówię.


text:
Daję wam nowe przykazanie, abyście się wzajemnie miłowali. Tak jak Ja was umiłowałem, tak i wy macie się miłować nawzajem.


text:
Po tym wszyscy poznają, że jesteście moimi uczniami, jeżeli będziecie okazywali sobie nawzajem miłość".


text:
Mówi do Niego Szymon Piotr: "Panie, dokąd odchodzisz?" Odpowiedział mu Jezus: "Nie możesz pójść za Mną tam, dokąd odchodzę; pójdziesz za Mną jednak później".


text:
Odpowiada Jezus: "Chcesz za Mnie oddać swe życie? Zaprawdę, zaprawdę mówię tobie, nim kogut zapieje, trzykrotnie się Mnie zaprzesz".


text:
W domu mojego Ojca jest wiele miejsc pobytu. Gdyby tak nie było, powiedziałbym wam; idę bowiem przygotować wam miejsce.


text:
Gdy zaś pójdę i przygotuję wam miejsce, znów przyjdę i zabiorę was do siebie, abyście byli tam, gdzie i Ja jestem.


text:
Jezus mówi mu: "Ja jestem drogą, prawdą i życiem. Nikt nie przychodzi do Ojca, jak tylko przeze Mnie.


text:
Jezus mówi do niego: "Przez tak długi czas jestem z wami i nie. poznaliście Mnie? Filipie, kto Mnie zobaczył, zobaczył Ojca. Jakże mówisz: "Pokaż nam Ojca"?


text:
Czy nie wierzysz, że Ja jestem w Ojcu, a Ojciec we Mnie? Słowa, które Ja wam mówię, nie mówię od siebie. Ojciec, który jest we Mnie, dokonuje swych dzieł.


text:
Wierzcie Mi, że Ja jestem w Ojcu, a Ojciec we Mnie. W przeciwnym wypadku wierzcie z powodu samych dzieł.


text:
Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: "Kto we Mnie wierzy, będzie i on spełniał dzieła, które Ja czynię; będzie spełniał nawet większe od nich, bo Ja idę do Ojca.


text:
Ducha Prawdy, którego świat nie może przyjąć, bo ani Go nie widzi, ani nie zna. Wy znacie Go, ponieważ przebywa u was i będzie z wami.


text:
Już niedługo, a świat Mnie więcej nie ujrzy, wy zaś ujrzycie Mnie, albowiem Ja żyję i wy będziecie żyć.


text:
Kto ma moje przykazania i zachowuje je, ten Mnie miłuje. Tego zaś, kto Mnie miłuje, tego i Ojciec mój miłuje, i Ja będę Go miłował, i objawię siebie jemu".


text:
Mówi do Niego Juda, ale nie Iszkariota: "Panie, co się stało, że chcesz objawić siebie nam, a nie światu?"


text:
W odpowiedzi rzekł mu Jezus: "Jeśli kto Mnie miłuje, zachowa moje słowo, a mój Ojciec będzie go miłował. Przybędziemy do niego i będziemy u niego przebywać.


text:
Kto Mnie nie miłuje, nie zachowuje moich słów. Nauka zaś, którą słyszycie, nie jest moją, lecz Ojca, który Mnie posłał".


text:
Pocieszyciel zaś, Duch Święty, którego Ojciec pośle w moim imieniu, On was pouczy o wszystkim i przypomni wam wszystko, co wam powiedziałem.


text:
Pozostawiam wam pokój, mój pokój daję wam; nie tak jak świat daję [go] wam. Niech trwoga ani niepokój nie ogarniają waszego serca.


text:
Słyszeliście, że powiedziałem wam: "Odchodzę i przyjdę do was". Gdybyście miłowali Mnie, cieszylibyście się, że udaję się do Ojca; mój Ojciec jest bowiem większy ode Mnie.


text:
Jednak niech świat pozna, że miłuję Ojca i tak czynię, jak Ojciec mi polecił. Wstańcie, odejdźmy stąd!".


text:
Każdą latorośl, która nie przynosi owocu we Mnie, odcina; każdą zaś, która przynosi owoc, oczyszcza, aby przynosiła więcej owocu.


text:
Pozostańcie we Mnie, Ja zaś w was. Podobnie jak latorośl nie może przynosić sama ze siebie owocu, jeżeli nie pozostaje złączona z winnym krzewem, tak i wy, jeśli nie pozostaniecie w łączności ze Mną.


text:
Ja jestem winnym krzewem, wy zaś latoroślami. Kto we Mnie trwa, a Ja w nim, ten przynosi wiele owocu, ponieważ beze Mnie nic nie możecie uczynić.


text:
Jeśli ktoś we Mnie nie trwa, zostanie wyrzucony jak latorośl i uschnie. Zbiorą ją, wrzucą do ognia i spłonie.


text:
Jeśli wytrwacie we Mnie, i moje słowa będą w was trwać; proście, o cokolwiek chcecie, a spełni się wam.


text:
Jeśli będziecie zachowywać moje przykazania, wytrwacie w mojej miłości, tak jak Ja zachowałem polecenie mojego Ojca i trwam w Jego miłości.


text:
Już nie nazywam was sługami, bo sługa nie wie, co czyni jego pan. Nazwałem was przyjaciółmi, bo oznajmiłem wam wszystko, cokolwiek usłyszałem od swego Ojca.


text:
Nie wy Mnie wybraliście, lecz Ja wybrałem was i ustanowiłem, byście poszli i przynosili owoc. Wasz owoc zaś niech będzie trwały, aby mój Ojciec dał wam, o cokolwiek poprosilibyście w moje imię.


text:
Gdybyście byli ze świata, świat miłowałby was jako swoich. Ponieważ jednak nie jesteście ze świata, ale Ja wybrałem was ze świata, dlatego świat was nienawidzi.


text:
Przypomnijcie sobie słowo, które do was powiedziałem: "sługa nie jest większy od swego pana". Jeśli Mnie prześladowali, także was będą prześladować. Jeżeli mojej nauki przestrzegali, również i waszej będą przestrzegać.


text:
Ale to wszystko będą czynić przeciw wam z powodu mojego imienia, bo nie znają Tego, który Mnie posłał.


text:
Gdybym nie przyszedł i nie powiedział im, nie mieliby grzechu. Teraz zaś nie mają wytłumaczenia dla swego grzechu.


text:
Gdybym nie dokonał wśród nich uczynków, których nikt inny nie mógłby dokonać, nie mieliby grzechu. Teraz zaś, gdy zobaczyli, znienawidzili i Mnie, i mojego Ojca.


text:
Gdy przyjdzie Pocieszyciel, którego Ja wam poślę od Ojca, Duch prawdy, który od Ojca pochodzi, On będzie dawał świadectwo o Mnie.


text:
Wykluczą was z synagog. Nawet nadchodzi godzina, że kiedy kto was zabije, będzie uważał, iż oddaje cześć Bogu.


text:
To bowiem wam powiedziałem, abyście pamiętali o tym, gdy nadejdzie ich godzina, że Ja wam powiedziałem. Nie mówiłem wam o tym od początku, ponieważ byłem z wami.


text:
Lecz Ja mówię wam prawdę: lepiej jest dla was, że Ja odejdę. Bo jeślibym nie odszedł, Pocieszyciel nie przyjdzie do was. Jeśli zaś odejdę, poślę Go do was.


text:
Gdy zaś On przyjdzie, Duch Prawdy, poprowadzi was ku całkowitej prawdzie. Nie będzie mówił sam od siebie, lecz co usłyszy, powie, i oznajmi wam to, co ma nadejść.


text:
Wszystko to, co ma Ojciec, jest moje. Dlatego powiedziałem, że bierze z tego co moje i obwieści wam.


text:
Niektórzy uczniowie Jego mówili między sobą: "Cóż oznacza to, co nam mówi: "już niedługo, a nie zobaczycie Mnie, i znów po niedługim czasie będziecie Mnie widzieć?" oraz "odchodzę do Ojca"?"


text:
Jezus wiedząc, że chcą Go zapytać, powiedział im: "Zastanawiacie się między sobą nad tym, że powiedziałem: "niedługo, a nie zobaczycie Mnie, i znów niedługo, a będziecie Mnie widzieć"?


text:
Zaprawdę, zaprawdę mówię wam: wy będziecie płakać i smucić się, świat zaś będzie się weselił. Będziecie się smucić, lecz wasz smutek zamieni się w radość.


text:
Gdy niewiasta ma rodzić, smuci się, bo nadeszła jej godzina. Ale gdy urodzi dziecię, już nie pamięta o bólu, gdyż cieszy się, że się człowiek narodził na świat.


text:
Teraz więc wy się smucicie; lecz znów was zobaczę i serce wasze rozraduje się, a waszej radości nikt wam nie odbierze.


text:
W tym dniu nie będziecie Mnie o nic pytać. Zaprawdę, zaprawdę mówię wam, o cokolwiek prosilibyście Ojca w moje imię, da wam.


text:
Mówiłem wam o tym w przypowieściach. Nadchodzi godzina, kiedy już nie będę wam mówił w przypowieściach, lecz otwarcie oznajmię wam o Ojcu.


text:
Teraz wiemy, że wiesz wszystko i nie trzeba, by Cię ktoś zapytywał; dlatego wierzymy, że wyszedłeś od Boga".


text:
Oto nadchodzi godzina i nawet [już] nadeszła, że się rozproszycie każdy w swoją stronę, a Mnie zostawicie samego. Ale nie jestem sam, bo Ojciec jest ze Mną.


text:
Powiedziałem wam to, abyście mieli pokój we Mnie. Na świecie spotka was ucisk, ale miejcie odwagę! Ja zwyciężyłem świat!"


text:
Gdy to wyrzekł Jezus, podniósł swe oczy ku niebu i powiedział: "Ojcze, nadeszła godzina. Uwielbij swego Syna, aby Syn Cię uwielbił,


text:
stosownie do władzy, jaką Mu dałeś nad wszelkim ciałem, żeby wszystkiemu, co Mu dałeś, udzielił życia wiecznego.


text:
To zaś jest życie wieczne, by poznali Ciebie, jedynego, prawdziwego Boga, i Jezusa Chrystusa, którego posłałeś.


text:
Objawiłem Twoje imię ludziom, których Mi dałeś ze świata. Twoimi byli i Mnie ich dałeś, a Twoją naukę zachowali.


text:
Bo słowa, które Mi zleciłeś, przekazałem im, oni zaś przyjęli [je]. Rzeczywiście zrozumieli, że od Ciebie wyszedłem, i uwierzyli, że Ty Mnie posłałeś.


text:
Już nie jestem na świecie, lecz oni są na świecie; Ja zaś idę do Ciebie. Ojcze święty, zachowaj ich w swoim imieniu, które Mi dałeś, aby byli jedno, jak i My jesteśmy.


text:
Podczas gdy byłem z nimi, Ja zachowywałem ich w Twoim imieniu, które Mi dałeś, i ustrzegłem [ich]. Nikt z nich nie zginął, z wyjątkiem syna zatracenia, aby się wypełniło Pismo.


text:
Dałem im Twoją naukę, a świat ich znienawidził, bo nie są ze świata, tak jak Ja. nie jestem ze świata.


text:
aby wszyscy byli jednością: tak jak Ty, Ojcze, we Mnie, a Ja w Tobie, niech oni będą (jednością) w Nas, żeby świat uwierzył, że Ty Mnie posłałeś.


text:
Ja w nich, a Ty we Mnie. Niech stanowią doskonałą jedność, aby świat poznał, że Ty Mnie posłałeś i że umiłowałeś ich tak jak Mnie.


text:
Ojcze, to co mi dałeś, chciałbym, żeby i oni byli ze Mną tam, gdzie Ja jestem, żeby ujrzeli moją chwałę, którą Mi dałeś; umiłowałeś Mnie bowiem przed stworzeniem świata.


text:
Sprawiedliwy Ojcze! Świat Cię nie poznał, Ja zaś Ciebie poznałem i oni poznali, że Ty Mnie posłałeś.


text:
Objawiłem im Twoje imię i [jeszcze] objawię, aby miłość, którą Mnie umiłowałeś, była w nich i [abym] Ja był w nich".


text:
Gdy Jezus to powiedział, wyszedł ze swoimi uczniami za potok Cedron. Znajdował się tam ogród, do którego wszedł On wraz ze swoimi uczniami.


text:
Miejsce to znał także Judasz, który miał Go zdradzić, ponieważ Jezus często się tam spotykał ze swoimi uczniami.


text:
Judasz. więc, zebrawszy kohortę oraz służbę od arcykapłanów i faryzeuszów, przyszedł tam z latarniami, pochodniami i bronią.


text:
Jezus tymczasem wiedząc wszystko, co Go miało spotkać, wyszedł i powiedział do nich: "Kogo szukacie?"


text:
Odpowiedzieli Mu: "Jezusa z Nazaretu". Mówi im (Jezus): "Ja jestem". Stał zaś z nimi i Judasz, który miał Go zdradzić.


text:
Odpowiedział Jezus: "Powiedziałem wam, że Ja jestem. Jeśli więc Mnie szukacie, pozwólcie tym odejść".


text:
W ten sposób miały się spełnić słowa, które powiedział: "Nie utraciłem żadnego z tych, których Mi dałeś".


text:
Wtedy Szymon Piotr, który miał miecz, wydobył go, uderzył sługę arcykapłana i odciął mu prawe ucho; sługa miał na imię Malchos.


text:
Jezus powiedział do Piotra: "Schowaj miecz do pochwy. Czy mam nie pić kielicha, który Mi dał Ojciec?"


text:
i zaprowadzili najpierw do Annasza. Był on bowiem teściem Kajfasza, który tego roku sprawował urząd arcykapłana.


text:
Za Jezusem zaś szedł Szymon Piotr i inny uczeń. Arcykapłan znał tego ucznia; wszedł też razem z Jezusem na dziedziniec arcykapłana.


text:
Piotr zaś stał na zewnątrz przy bramie. Wyszedł więc ów inny uczeń znany arcykapłanowi, porozmawiał z odźwierną i wprowadził Piotra.


text:
Służąca zaś przy bramie mówi do Piotra: "Czy ty także należysz do uczniów tego człowieka?" On odpowiada: "Nie należę".


text:
Służba i straż stała i grzała się przy rozpalonym ognisku; było bowiem zimno. Wraz z nimi stał i grzał się Piotr.


text:
Jezus odpowiedział mu: "Przemawiałem jawnie wobec świata. Nauczałem zawsze w synagodze i w świątyni, gdzie zbierają się wszyscy Żydzi; niczego nie mówiłem potajemnie.


text:
Dlaczego Mnie pytasz? Zapytaj tych, którzy słyszeli, co im mówiłem. Oto oni wiedzą, co Ja powiedziałem".


text:
Gdy On to powiedział, jeden ze stojących przy Nim sług spoliczkował Jezusa, mówiąc: "Tak odpowiadasz arcykapłanowi?"


text:
Jezus odpowiedział mu: "Jeśli źle powiedziałem, udowodnij, że źle; jeżeli dobrze, dlaczego Mnie bijesz?"


text:
Szymon Piotr stał tymczasem i grzał się. Powiedzieli więc do niego: "Czy także ty należysz do Jego uczniów?" On zaprzeczył i powiedział: "Nie należę".


text:
Jeden ze sług arcykapłana, krewny tego, któremu Piotr odciął ucho, mówi: "Czy nie widziałem cię w ogrodzie razem z Nim?"


text:
Zaprowadzili więc Jezusa od Kajfasza do pretorium. Było to wczesnym rankiem. Oni jednak nie weszli do pretorium, by nie ulec skażeniu i móc spożywać Paschę.


text:
Piłat wyszedł wtedy do nich na zewnątrz i powiedział: "Jaką skargę wnosicie przeciw temu człowiekowi?"


text:
Piłat powiedział im: "Weźcie Go sobie i osądźcie (Go) według swojego prawa". Żydzi powiedzieli do niego: "Nie wolno nam nikogo zabić".


text:
W ten sposób miały się spełnić słowa Jezusa, które wypowiedział określając, jaką śmiercią miał umrzeć.


text:
Piłat wszedł więc znów do pretorium, zawołał Jezusa i powiedział do Niego: "Ty jesteś królem żydowskim?"


text:
Jezus odpowiedział: "Moje królestwo nie jest z tego świata. Gdyby moje królestwo było z tego świata, moi słudzy walczyliby, abym nie został wydany Żydom. Teraz zaś królestwo moje nie jest stąd".


text:
Piłat więc powiedział Mu: "To jednak jesteś królem?" Jezus odpowiedział: "Tak, jestem królem. Po to narodziłem się i po to przyszedłem na świat, aby świadczyć o prawdzie. Każdy, kto opowiada się za prawdą, słucha mojego głosu".


text:
Piłat powiedział do Niego: "Co to jest prawda?" Gdy to wypowiedział, znów wyszedł do Żydów i powiedział im: "Nie znajduję w Nim żadnej winy.


text:
Jest u was zwyczaj, bym uwolnił wam jednego [skazańca] na Paschę. Chcecie więc, bym wam uwolnił króla żydowskiego?"


text:
Żołnierze zaś upletli koronę z cierni i włożyli Mu na głowę; także narzucili na Niego purpurowy płaszcz


text:
Piłat wyszedł znów na zewnątrz i powiedział do nich: "Oto prowadzę wam Go na zewnątrz, abyście wiedzieli, że nie znajduję w Nim żadnej winy".


text:
Wyszedł więc Jezus na zewnątrz w cierniowej koronie i w purpurowym płaszczu. Powiedział im [Piłat]: "Oto człowiek!"


text:
Gdy Go zobaczyli arcykapłani i słudzy, zawołali: "Ukrzyżuj, ukrzyżuj!" Powiada im Piłat: "Sami weźcie Go i ukrzyżujcie, ja bowiem nie znajduję w Nim winy".


text:
Żydzi odpowiedzieli mu: "My mamy Prawo, a według Prawa powinien umrzeć, bo uczynił się Synem Bożym".


text:
Piłat powiedział wtedy do Niego: "Nie chcesz mówić do mnie? Czy nie wiesz, że mam władzę Cię uwolnić i mam władzę ukrzyżować Cię?"


text:
Jezus odpowiedział mu: "Nie miałbyś żadnej władzy nade Mną, gdyby ci jej nie dano z góry. Dlatego ten, który wydał Mnie tobie, ma większy grzech".


text:
Odtąd Piłat starał się Go uwolnić. Żydzi jednak krzyczeli: "Jeśli Go uwolnisz, nie jesteś przyjacielem cesarza. Każdy, kto się czyni królem, przeciwstawia się cesarzowi".


text:
Gdy Piłat usłyszał te słowa, wyprowadził Jezusa na zewnątrz i zasiadł na trybunale w miejscu zwanym Litostrotos, po hebrajsku zaś Gabbata.


text:
Ci zaś zakrzyknęli: "Precz! Precz! Ukrzyżuj Go!" Powiedział im Piłat: "Waszego króla mam ukrzyżować?" Arcykapłani odpowiedzieli: "Nie mamy żadnego króla oprócz cesarza".


text:
Piłat zaś kazał napisać tytuł [kary] i umieścić na krzyżu. Było tam napisane: "Jezus Nazarejczyk, król żydowski".


text:
Napis ten czytało wielu Żydów, bo miejsce, gdzie ukrzyżowano Jezusa, leżało blisko miasta, i był sporządzony po hebrajsku, po łacinie i po grecku.


text:
Arcykapłani żydowscy mówili Piłatowi: "Nie pisz: "Król żydowski", ale że "powiedział: Jestem królem żydowskim".


text:
Gdy więc żołnierze ukrzyżowali Jezusa, wzięli Jego szaty i podzielili na cztery części, dla każdego żołnierza po jednej, oraz tunikę. Tunika zaś nie była szyta, ale całkowicie tkana od góry do dołu.


text:
Powiedzieli więc jeden do drugiego: "Nie rozdzierajmy jej, lecz rzucajmy losy o nią, czyją ma być. W ten sposób miały się wypełnić słowa Pisma: Rozdzielili między siebie moje szaty, a o moją suknię los rzucili Żołnierze właśnie to uczynili.


text:
Obok krzyża Jezusa stała Jego Matka oraz siostra Jego Matki, Maria, żona Kleofasa, i Maria Magdalena.


text:
Gdy Jezus zobaczył Matkę i stojącego obok ucznia, którego miłował, powiedział Matce: "Niewiasto, oto twój syn".


text:
Ponieważ był to dzień Przygotowania, Żydzi nie chcieli pozostawiać ciał na krzyżu na szabat, zwłaszcza że był to wielki dzień szabatu. Poprosili więc Piłata, żeby kazał ukrzyżowanym połamać golenie i usunąć ich.


text:
Przybyli więc żołnierze i pierwszemu połamali golenie oraz drugiemu, który był ukrzyżowany wraz z Nim.


text:
Ten zaś, który widział, daje świadectwo. Jego świadectwo jest prawdziwe i on wie, że mówi prawdę, abyście i wy wierzyli.


text:
Potem Józef z Arymatei, który był uczniem Jezusa, potajemnie jednak z bojaźni przed Żydami, poprosił Piłata, by mógł zabrać ciało Jezusa. Piłat wyraził zgodę. Poszedł więc i zabrał Jego ciało.


text:
Przybył także Nikodem, który przyszedł przedtem do Niego w nocy, przynosząc około stu funtów mieszaniny mirry i aloesu.


text:
Wzięli więc ciało Jezusa i przewiązali je opaskami wraz z wonnościami, według przyjętego u Żydów zwyczaju grzebania.


text:
Na miejscu zaś, gdzie ukrzyżowano [Jezusa],. znajdował się ogród. W ogrodzie tym był nowy grobowiec, w którym. jeszcze nikogo nie złożono.


text:
Pierwszego zaś dnia tygodnia Maria Magdalena udała się do grobowca wcześnie rano, gdy jeszcze było ciemno, i zobaczyła kamień odwalony od grobowca.


text:
Pobiegła więc i przyszła do Szymona Piotra i do drugiego ucznia, którego Jezus miłował. Powiedziała im: "Zabrali Pana z grobowca i nie wiemy, gdzie Go położyli".


text:
chusta zaś, która była na Jego głowie, nie leżała razem z opaskami, lecz zwinięta na osobnym miejscu.


text:
i zobaczyła dwóch aniołów w białych szatach, siedzących tam, gdzie złożono ciało Jezusa, jednego u głowy, a drugiego u nóg.


text:
Oni powiedzieli do niej: "Niewiasto, dlaczego płaczesz?" Powiedziała im: "Zabrali mojego Pana i nie wiem, gdzie Go złożyli".


text:
Gdy to powiedziała, obróciła się za siebie i ujrzała stojącego Jezusa, ale nie wiedziała, że jest to Jezus.


text:
Jezus powiedział do niej: "Niewiasto, dlaczego płaczesz? Kogo szukasz?" Ona zaś przypuszczając, że jest to ogrodnik, powiedziała do niego: "Panie, jeżeli ty Go zabrałeś, powiedz, gdzie Go złożyłeś, a ja Go wezmę".


text:
Jezus powiedział do niej: "Mario!" Ona odwracając się rzekła do Niego po hebrajsku: "Rabbuni!" - co znaczy "Nauczycielu".


text:
Jezus powiedział do niej: "Nie zatrzymuj Mnie, jeszcze bowiem nie wstąpiłem do Ojca. Idź do swoich braci i powiedz im: "Wstępuję do mojego Ojca i waszego Ojca, mojego Boga i waszego Boga".


text:
Późnym wieczorem tego samego pierwszego dnia tygodnia, gdy drzwi w miejscu pobytu uczniów były z bojaźni przed Żydami zamknięte, przyszedł Jezus, stanął pośrodku i powiedział do nich: "Pokój wam!"


text:
Inni uczniowie mówili mu: "Widzieliśmy Pana". On jednak powiedział im: "Jeśli nie zobaczę na Jego rękach śladów gwoździ i nie włożę swego palca w miejsce gwoździ, a ręki do Jego boku, nie uwierzę".


text:
A po ośmiu dniach Jego uczniowie byli znów wewnątrz [domu], a Tomasz wraz z nimi. Jezus wszedł, mimo że drzwi były zamknięte, stanął pośrodku i powiedział: "Pokój wam!"


text:
Następnie rzekł do Tomasza: "Podnieś tutaj swój palec i zobacz moje ręce; podnieś swą rękę i włóż do mojego boku, a nie bądź niedowiarkiem, lecz wierzącym!"


text:
Jezus powiedział do niego: "Uwierzyłeś, bo ujrzałeś Mnie. Błogosławieni, którzy nie zobaczyli, a uwierzyli".


text:
To zaś napisano, abyście uwierzyli,. że Jezus jest Chrystusem, Synem Bożym, i abyście wierząc, mieli życie w Jego imię.


text:
Byli [tam] razem Szymon Piotr, Tomasz, zwany Didymos, Natanael z Kany Galilejskiej, synowie Zebedeusza i dwaj inni spośród Jego uczniów.


text:
Szymon Piotr powiedział do nich: "Idę łowić ryby". Odpowiedzieli mu: "My także idziemy z tobą". Poszli i wsiedli do łodzi, ale nic nie złowili tej nocy.


text:
On zaś powiedział im: "Zarzućcie sieć z prawej strony łodzi, a znajdziecie". Zarzucili więc i nie mogli jej już wyciągnąć z powodu wielkiej ilości ryb.


text:
Ten uczeń, którego Jezus miłował, powiedział do Piotra: "To jest Pan!" Gdy Szymon Piotr usłyszał, że jest to Pan, zarzucił na siebie wierzchnią szatę - był bowiem nagi - i rzuci! się do morza.


text:
Inni uczniowie przybyli łodzią, ciągnąc sieć z rybami. Nie było to bowiem daleko od brzegu, zaledwie około dwustu łokci.


text:
Szymon Piotr poszedł i wyciągnął na ląd sieć napełnioną stu pięćdziesięciu trzema rybami. A chociaż ich tyle było, nie zerwała się sieć.


text:
Jezus powiedział im: "Chodźcie się posilić". Żaden z uczniów nie odważył się zapytać Go: "Kim jesteś?" Wiedzieli bowiem, że jest On Panem.


text:
Gdy się posilili, Jezus powiedział do Szymona Piotra: "Szymonie, synu Jana, miłujesz Mnie bardziej niż ci?" Mówi Mu: "Tak, Panie, Ty wiesz, że Cię miłuję". Powiada mu: "Paś moje baranki".


text:
Powtórnie powiedział do niego: "Szymonie, synu Jana, miłujesz Mnie?" Mówi Mu: "Tak, Panie, wiesz, że Cię miłuję". Powiada mu: "Paś moje owce".


text:
"Po raz trzeci powiedział do niego: "Szymonie, synu Jana, miłujesz Mnie?" Zasmucił się Piotr, że powiedział mu po raz trzeci "miłujesz mnie?" Mówi Mu więc: "Panie, Ty wiesz wszystko, wiesz, że Cię miłuję". Powiada mu: "Paś moje owce".


text:
"Zaprawdę, zaprawdę mówię tobie: Gdy byłeś młodszy, przepasywałeś sobie [szatę] i chodziłeś, gdzie chciałeś. Kiedy zaś się zestarzejesz, wyciągniesz swoje ręce i kto inny cię przepasze, i poprowadzi, dokąd nie chcesz".


text:
To zaś powiedział zaznaczając, jaką śmiercią miał uwielbić Boga. Gdy to powiedział, rzekł do niego: "Pójdź za Mną".


text:
Piotr odwracając się ujrzał idącego za sobą ucznia, którego Jezus miłował, a który spoczywał przy Jego piersi podczas uczty, i powiedział: "Panie, kto jest tym, który ma Cię zdradzić?"


text:
Wśród braci rozeszła się ta wieść, że uczeń ten nie umrze. Jezus jednak nie powiedział mu, że nie umrze, ale: "Jeżeli chcę" aby on pozostał, aż przyjdę - co tobie do tego?"


text:
Jest to ten uczeń, który świadczy o tym i który napisał to; wiemy zaś, że jego świadectwo jest prawdziwe.


text:
Również wiele jest innych rzeczy, których dokonał Jezus. Gdyby je spisać każdą z osobna, sądzę, że świat nie pomieściłby ksiąg, które należałoby napisać.


text:
W pierwszej księdze opowiedziałem, Teofilu, o wszystkim, co Jezus uczynił był i czego nauczał od początku


text:
aż do dnia, w którym, gdy przez Ducha Świętego pouczył wybranych przez siebie Apostołów, wzięty był do nieba.


text:
Im też po swojej męce ukazał się jako żyjący, dając im tego liczne dowody, zjawiając sie. wobec nich przez dni czterdzieści i pouczając o Królestwie Bożym.


text:
A gdy ich zgromadził, nakazał im, aby nie odchodzili z Jerozolimy, ale oczekiwali obietnicy Ojca, o której słyszeliście - mówił - z ust moich;


text:
ale otrzymacie moc Ducha Świętego, kiedy zstąpi na was, i będziecie mi świadkami w Jerozolimie i w całej Judei, i Samarii, i aż po krańce ziemi.


text:
I gdy oni pilnie patrzyli za oddalającym się ku niebu, oto stanęli przy nich dwaj mężowie w białych szatach,


text:
którzy rzekli: Mężowie galilejscy, czemu stoicie zapatrzeni w niebo? Oto Jezus, który spośród was wzięty jest do nieba, przyjdzie tak, jakoście go widzieli idącego ku niebu.


text:
Wówczas wrócili do Jerozolimy z góry, zwanej Oliwną, leżącej w pobliżu Jerozolimy w odległości drogi szabatowej.


text:
A gdy tam przybyli, weszli do wieczernika, gdzie też pozostali: Piotr i Jan, Jakub i Andrzej, Filip i Tomasz, Bartłomiej i Mateusz, Jakub Alfeuszów i Szymon Zelota i Juda Jakubów.


text:
Wszyscy oni trwali jednomyślnie na modlitwie wraz z niewiastami, Maryją, Matką Jezusa, i z braćmi jego.


text:
A w one dni powstał Piotr wpośród braci, a był tam poczet osób zebranych około stu dwudziestu, i rzekł:


text:
Mężowie bracia! Musiało się wypełnić Pismo, jako Duch Święty w nim przepowiedział przez usta Dawida o Judaszu, który stał się przewodnikiem tych, co pojmali Jezusa.


text:
Ten tedy nabył pole z zapłaty uzyskanej za niegodziwość, a rzuciwszy się głową na dół, rozpękł się na dwoje i wypłynęły wszystkie wnętrzności jego.


text:
I stało się to wiadome wszystkim mieszkańcom Jerozolimy, tak że i pole owo nazwano w ich własnym języku Hakeldama, to jest pole krwi.


text:
Napisane jest bowiem w księdze Psalmów: Niech mieszkanie jego stanie się pustkowiem i niech się nie znajdzie nikt, kto by w nim zamieszkał, a urząd jego niech zabierze inny (Ps 68, 26; 108, 8)


text:
Trzeba tedy, aby jeden z tych mężów, którzy się z nami zbierali przez cały czas, kiedy Pan Jezus przebywał między nami,


text:
począwszy od chrztu Janowego aż do dnia, w którym został od nas wzięty do nieba, stał się wraz z nami świadkiem jego zmartwychwstania.


text:
aby zajął miejsce w tym apostolskim posługiwaniu, któremu sprzeniewierzył się Judasz, aby pójść własną drogą.


text:
I stał się z nagła z nieba szum, jak by zerwał się gwałtowny wicher i napełnił cały dom, gdzie siedzieli.


text:
I ukazały się im rozdzielone języki w kształcie jakoby ognia i jeden spoczął na każdym z nich z osobna.


text:
I wszyscy napełnieni byli Duchem Świętym i poczęli mówić obcymi językami, jako im Duch [Święty] mówić dozwalał.


text:
A przebywali w Jerozolimie Żydzi, mężowie nabożni pochodzący ze wszystkich krajów, jakie są pod niebem.


text:
Gdy tedy rozległ się ten szum, zbiegło się mnóstwo ludzi i ogarnęła ich trwoga, bo każdy słyszał ich przemawiających w swoim języku.


text:
Toteż wielce zdumiewali się wszyscy i mówili zdziwieni: Czyż ci wszyscy, którzy mówią, nie są Galilejczykami?


text:
Żydzi i prozelici, Kreteńczycy i Arabowie - słyszymy ich mówiących w naszych językach o wielkich sprawach Bożych?


text:
Zdumiewali się tedy wielce wszyscy, a nie wiedząc, co sądzić, mówili jeden do drugiego: Cóż to ma znaczyć?


text:
A powstawszy Piotr wraz z jedenastoma podniósł głos swój i przemówił do nich: Mężowie z Judei i wszyscy mieszkańcy Jerozolimy! Niech słowa moje dotrą do uszu waszych i niechże wam to będzie wiadome:


text:
Stanie się w ostateczne dni - mówi Pan - ześlę Ducha mojego na każdego człowieka, a synowie wasi, jak i córki wasze będą prorokowali, młodzieńcy wasi widzenia mieć będą, a starcy wasi będą śnili we śnie.


text:
I stanie się, że każdy zbawienia dostąpi, ktokolwiek imienia Pańskiego wzywać będzie (Joel 2, 28-32).


text:
Mężowie izraelscy! Posłuchajcie tych słów: Jezusa Nazareńskiego, męża, którego Bóg wskazał wam przez cuda, dziwy i znaki, jakie uczynił przez niego wśród was, jako i sami wiecie,


text:
tego to, gdy według zakreślonego z góry postanowienia i przejrzenia Bożego został wydany, wyście przez ręce złoczyńców przybili do krzyża i zgładzili.


text:
Ale Bóg go wskrzesił, zachowując od cierpień otchłani, albowiem było niemożliwe, aby nad nim zapanowała.


text:
Dawid bowiem mówi o nim: Miałem Pana zawsze przed oczyma mymi, bo jest po mojej prawicy, abym się nie zachwiał.


text:
Mężowie bracia! Wolno mi śmiało powiedzieć wam o patriarsze Dawidzie, że umarł i był pogrzebany, a grób jego zachował się u nas aż po dzień dzisiejszy.


text:
Będąc jednak Prorokiem i wiedząc, że Bóg uroczyście zaręczył mu, iż jego potomek zasiądzie na tronie jego,


text:
w widzeniu proroczym mówił o zmartwychwstaniu Chrystusa: albowiem ani nie pozostał w otchłani, ani ciało jego nie uległo zniszczeniu.


text:
Prawicą tedy Bożą wywyższony, otrzymał obietnicę Ducha Świętego od Ojca i zesłał go, jako sami widzicie i słyszycie.


text:
Albowiem Dawid nie wstąpił do nieba, a jednak powiada: Rzekł Pan do Pana mego: Zasiądź po prawicy mej,


text:
Niech tedy wie najpewniej cały dom Izraela, że i Panem, i Chrystusem uczynił go Bóg, tego Jezusa, któregoście wy ukrzyżowali.


text:
Słysząc to przejęli się w sercu żalem i rzekli do Piotra i pozostałych Apostołów: Cóż mamy czynić, mężowie bracia?


text:
A Piotr do nich: Czyńcie, mówi, pokutę i niechaj każdy z was ochrzci się w imię Jezusa Chrystusa na odpuszczenie grzechów waszych, a otrzymacie dar Ducha Świętego.


text:
Obietnica to bowiem dla was i dla synów waszych i dla wszystkich, co są daleko, których przywoła Pan Bóg nasz.


text:
Wielu też innymi słowy zaklinał ich i zachęcał mówiąc: Ratujcie się spośród tego przewrotnego narodu.


text:
Ci zaś, którzy przyjęli jego słowa, zostali ochrzczeni i przyłączyło się dnia onego około trzech tysięcy dusz.


text:
Codziennie także przebywali jednomyślnie w świątyni, po domach zaś łamiąc chleb pożywali pokarmy z weselem i w prostocie serca,


text:
chwaląc Boga i zyskując łaskę u całego ludu. A Pan każdego dnia pomnażał ich liczbę tymi, którzy mieli być zbawieni.


text:
I właśnie wnoszono pewnego człowieka chromego od urodzenia: umieszczano go codziennie przy bramie świątyni zwanej "Piękną", aby prosił o jałmużnę wchodzących do świątyni.


text:
A Piotr rzekł: Nie mam złota ani srebra, ale co mam, to ci daję: W imię Jezusa Chrystusa Nazareńskiego, chodź.


text:
Poznawali go bowiem, jak to on dla jałmużny siedział przy "Pięknej" bramie świątyni. I ogarnęło ich zdumienie i podziw dla tego, co się z nim stało.


text:
A gdy on trzymał się Piotra i Jana, zbiegł się cały lud zdumiony do nich, do krużganku, zwanego Salomonowym.


text:
Co widząc Piotr przemówił do ludu: Mężowie izraelscy! Cóż się temu dziwicie, albo czemu się nam przypatrujecie, jakbyśmy to własną mocą czy pobożnością sprawili, że on chodzi?


text:
Bóg Abrahama, i Izaaka i Jakuba, Bóg ojców naszych uwielbił syna swego, Jezusa, któregoście wy wydali i zaparli się przed Piłatem, gdy ten sądził, że należy go uwolnić.


text:
A przez wiarę w imię jego, ten, którego widzicie i znacie, został umocniony i wiara przez niego uzyskana dała mu zdrowie zupełne wobec was wszystkich.


text:
Tak to Bóg spełnił to, co był zapowiedział przez usta wszystkich Proroków, że Chrystus jego miał cierpieć.


text:
który ma przebywać w niebie aż do czasu odnowienia wszechrzeczy, co przepowiedział Bóg od wieków przez usta świętych Proroków swoich.


text:
Wszak Mojżesz powiedział: Proroka wam wzbudzi Pan Bóg nasz spośród braci waszych, jako i ja jestem. Słuchać go będziecie we wszystkim, co wam powie.


text:
I stanie się, że każdy, kto by nie słuchał owego Proroka, wykorzeniony będzie spośród narodu (Powt Pr 18, 15. 19).


text:
I wszyscy Prorocy, od Samuela, i kolejno po nim następujący, którzy prorokowali, zapowiadali te dni.


text:
Wyście synami Proroków i przymierza, które Bóg zawarł z ojcami waszymi mówiąc do Abrahama: I błogosławione będą w potomstwie twoim wszystkie narody ziemi (Rodz 22, 18).


text:
Wam też najpierw, Bóg wskrzesiwszy syna swego, posłał go, aby wam pobłogosławił, żeby się każdy nawrócił od nieprawości swojej.


text:
Wielu zaś z tych, którzy "słyszeli tę mowę, uwierzyło, a liczba ich wynosiła około pięciu tysięcy mężów.


text:
jeżeli nas dzisiaj badają w sprawie dobrodziejstwa względem człowieka chorego, przez które on odzyskał zdrowie,


text:
to niech wam wszystkim i całemu ludowi izraelskiemu wiadome będzie, że przez imię Jezusa Chrystusa Nazareńskiego, któregoście wy ukrzyżowali, a którego Bóg wskrzesił z martwych, za sprawą tego imienia właśnie stoi on zdrowy przed wami.


text:
I w żadnym innym nie masz zbawienia, albowiem nie masz żadnego innego imienia pod niebem, danego ludziom, w którym mielibyśmy być zbawieni.


text:
Widząc tedy odwagę Piotra i Jana, a wiedząc, że to ludzie nieuczeni i prości, zdumiewali się i poznali, że to oni byli z Jezusem.


text:
i mówiąc: Cóż mamy począć z tymi ludźmi? Bo że jawny cud został przez nich uczyniony, wiadomo wszystkim mieszkańcom Jerozolimy i nie możemy temu zaprzeczyć.


text:
Ale aby się to bardziej nie rozgłaszało między ludem, zabrońmy im pod karą, aby więcej do nikogo z ludzi w imię to nie przemawiali.


text:
Piotr jednak i Jan odpowiadając rzekli do nich: Sami osądźcie, czy wobec Boga słuszne jest bardziej słuchać was aniżeli Boga?


text:
A oni zagroziwszy im wypuścili ich, nie wiedząc, jak by ich ukarać, a to ze względu na lud. Wszyscy bowiem wysławiali Boga za to, co się stało.


text:
Ci zaś, usłyszawszy to, jednomyślnie wznieśli głos do Boga mówiąc: Panie, Ty, któryś stworzył niebo i ziemię, morze i wszystko, co w nich jest,


text:
Ty za sprawą Ducha Świętego powiedziałeś przez usta Dawida, sługi swego: Czemu wzburzyły się narody, a ludy próżne knują zamysły?


text:
Powstali królowie ziemscy i książęta stanęli społem przeciw Panu i przeciw Chrystusowi jego (Ps 2, 1-2).


text:
Albowiem złączyli się istotnie w tym mieście Herod i Piłat Poncjusz z poganami i ludami izraelskimi przeciw świętemu synowi twemu, Jezusowi, któregoś Ty namaścił,


text:
podczas gdy Ty twą rękę wyciągniesz, aby uzdrawiać i czynić cuda i znaki w imię świętego syna twojego, Jezusa.


text:
A gdy się modlili, zatrzęsło się miejsce, gdzie byli zebrani i napełnieni byli wszyscy Duchem Świętym i głosili słowo Boże z odwagą.


text:
A mnóstwo wierzących miało jedno serce i jedną duszę i nikt z nich tego, cokolwiek miał, swoim nie nazywał, ale wszystko mieli wspólne.


text:
Apostołowie zaś z wielką mocą świadczyli o zmartwychwstaniu Pana Jezusa, a łaska wielka była w nich wszystkich,


text:
bo nie było między nimi nikogo w niedostatku. Albowiem ci, którzy posiadali rolę albo domy, sprzedawali je i przynosili zapłatę za to, co sprzedali,


text:
I rzekł Piotr: Ananiaszu, czemu szatan opętał serce twoje, abyś skłamał Duchowi Świętemu i ujął sobie z zapłaty za rolę?


text:
Czyż nie sprzedana nie była twoja, a coś za nią otrzymał, czyż nie należało do ciebie? Czemuś postępek taki dopuścił do serca swego? Nie ludziom skłamałeś, ale Bogu.


text:
Ananiasz tedy posłyszawszy te słowa padł i skonał. I strach wielki zdjął wszystkich, którzy tego słuchali.


text:
I rzekł do niej Piotr: Powiedz mi, czy za tyle sprzedaliście rolę? A ona odpowiedziała: Tak, za tyle.


text:
Piotr tedy do niej: Czemuście się ułożyli między sobą, aby kusić Ducha Pańskiego? Oto w drzwiach nogi tych, co pogrzebali męża twego, a wyniosą i ciebie.


text:
I natychmiast padła u stóp jego i skonała. A gdy młodzieńcy weszli, znaleźli ją martwą i wynieśli i pogrzebali koło męża jej.


text:
A przez ręce Apostołów działy się wśród ludu liczne znaki i cuda. I przebywali wszyscy zgodnie w krużganku Salomonowym.


text:
że [nawet] na ulice wynoszono chorych i kładziono na noszach i łożach, aby przynajmniej cień przechodzącego Piotra padł na którego z nich.


text:
A zbiegało się wielu z okolicznych miast Jerozolimy, przynosząc chorych i dręczonych przez duchy nieczyste i wszyscy odzyskiwali zdrowie.


text:
Powstawszy tedy arcykapłan i wszyscy, co przy nim byli, to jest sekta saduceuszów, zawrzeli zawiścią,


text:
Usłyszawszy to weszli z brzaskiem dnia do świątyni i zaczęli nauczać. A gdy nadszedł arcykapłan i ci, co z nim byli, zwołali Sanhedryn i całą starszyznę synów Izraela, posyłając do więzienia, aby ich przyprowadzono.


text:
mówiąc: Więzienie znaleźliśmy wprawdzie zamknięte z całą starannością i strażników stojących przy drzwiach, po otwarciu jednak nie znaleźliśmy wewnątrz nikogo.


text:
Słysząc taką wieść dowódca straży świątynnej i przedniejsi kapłani nie mogli pojąc, co się z nimi stać mogło:


text:
A nadszedłszy ktoś doniósł im: Oto mężowie, których wtrąciliście do więzienia, stoją w świątyni i nauczają lud.


text:
Wtedy dowódca straży odszedł ze sługami i przyprowadził Apostołów nie używając siły; obawiali się bowiem ukamienowania przez lud.


text:
mówiąc: Surowośmy wam zakazali, abyście nie nauczali w to imię. A oto całą Jerozolimę napełniliście nauką waszą i chcecie ściągnąć na nas krew tego człowieka.


text:
Jego to Bóg wywyższył prawicą swoją, jako Pana i Zbawiciela, by skłonił Izraela do pokuty i dał mu odpuszczenie grzechów.


text:
A my jesteśmy świadkami tych rzeczy, o których mówimy, i Duch Święty, którego Bóg dał wszystkim, co mu są posłuszni.


text:
Powstał jednak w Sanhedrynie faryzeusz jeden, imieniem Gamaliel, uczony w Prawie, poważany przez cały lud. Polecił usunąć ludzi na pewien czas


text:
Nie tak dawno powstał Teodas i twierdził, że jest kimś. I przyłączyło się do niego około czterystu ludzi. A jednak zabity był i wszyscy, którzy mu uwierzyli, rozproszyli się, znikając bez śladu.


text:
Potem w czasie spisu ludności wystąpił Judasz Galilejczyk i uwiódł lud za sobą. I on zginął i wszyscy, którzy mu zaufali, zostali rozproszeni.


text:
A przeto i teraz powiadam wam, zaniechajcie tych ludzi, i puśćcie ich. Albowiem jeśli od ludzi wyszła ta myśl albo ta sprawa, wniwecz się obróci.


text:
Jeśli jednak z Boga jest, nie zdołacie ich zniszczyć, aby się snadź nie okazało, że z Bogiem walczycie.


text:
A przywoławszy Apostołów polecili ich wychłostać i zabroniwszy im przemawiać w imię Jezusa, wypuścili ich.


text:
Codziennie też nie zaprzestawali nauczania w świątyni i po domach, głosząc dobrą nowinę o Jezusie Chrystusie.


text:
A we dni one, gdy liczba uczniów wzrastała, zaczęli szemrać helleniści przeciw Żydom, że przy codziennym udzielaniu pomocy zaniedbywano ich wdowy.


text:
Toteż dwunastu zwoławszy rzeszę uczniów, rzekło: Nie jest słuszne, abyśmy zaniedbywali słowo Boże, a obsługiwali stoły.


text:
Upatrzcie tedy, bracia, spomiędzy siebie siedmiu mężów, cieszących się uznaniem, pełnych Ducha Świętego i mądrości, których będziemy mogli wyznaczyć do tej sprawy.


text:
I podobała się ta mowa całemu zgromadzeniu. I wybrali Szczepana, męża pełnego wiary i Ducha Świętego, Filipa, Prochora, Nikanora, Tymona, Parmenasa i Mikołaja, prozelitę z Antiochii.


text:
A słowo Boże wzrastało i mnożyła się wielce liczba uczniów w Jerozolimie; a nawet bardzo wielu kapłanów przyjmowało wiarę.


text:
Tedy wystąpili niektórzy z synagogi, zwanej [synagogą] Wyzwoleńców, Cyrenejczyków i Aleksandryjczyków i tych, którzy byli z Cylicji i Azji, aby rozprawiać ze Szczepanem.


text:
Wtedy podstawili mężów mówiących: słyszeliśmy, jak wypowiadał on słowa bluźniercze przeciw Mojżeszowi i Bogu.


text:
A tak podburzyli lud, starszych i uczonych w Piśmie, że rzuciwszy się nań, porwali go i przywiedli przed Sanhedryn.


text:
Postawili też fałszywych świadków, którzy mówili: Ten człowiek nie przestaje mówić przeciw temu miejscu świętemu i Prawu.


text:
Albowiem słyszeliśmy go mówiącego, że ów Jezus Nazareński zburzy to miejsce i zmieni ustawy, które nam nadał Mojżesz.


text:
A patrząc nań pilnie wszyscy, którzy zasiadali w Sanhedrynie, widzieli oblicze jego niby oblicze anielskie.


text:
A on odpowiedział: Mężowie bracia i ojcowie, słuchajcie! Bóg chwały ukazał się ojcu naszemu, Abrahamowi, gdy był w Mezopotamii, zanim zamieszkał w Haranie


text:
Wtedy wyszedł z ziemi chaldejskiej i zamieszkał w Haranie. A stamtąd po śmierci ojca jego przeniósł go do tej ziemi, w której wy teraz mieszkacie.


text:
A nie dał mu jej w posiadanie nawet na jedną piędź, ale przyobiecał, że da ją w posiadłość jemu, a po nim jego potomstwu, chociaż [wówczas] nie miał syna.


text:
I mówił do niego Bóg: potomkowie jego wygnańcami będą na obczyźnie i podbiją ich w niewolę i uciskać będą przez czterysta lat,


text:
a naród, któremu oni jako niewolnicy służyć będą, ja sądzić będę - powiedział Bóg. A potem wyjdą i będą mi służyć na tym miejscu.


text:
I dał mu przymierze obrzezania. I tak zrodził Izaaka i obrzezał ósmego dnia, a Izaak Jakuba, a Jakub dwunastu patriarchów.


text:
i wyrwał go ze wszystkich jego ucisków i dał mu łaskę i mądrość w oczach faraona, króla Egiptu, a ten ustanowił go zwierzchnikiem Egiptu i całego domu swego.


text:
A Józef posławszy [ludzi] sprowadził ojca swego Jakuba i całą rodzinę w liczbie siedemdziesięciu pięciu osób.


text:
I przeniesiono ich do Sychem i złożono w grobowcu, który za cenę srebra kupił Abraham od synów Hemora w Sychem.


text:
A gdy przybliżył się czas obietnicy danej od Boga Abrahamowi, rozrodził się lud i rozmnożył w Egipcie,


text:
Ten używając podstępu przeciw rodowi naszemu, ciemiężył ojców naszych [zmuszając], iżby wyrzucali niemowlęta swoje, aby nie zostawały przy życiu.


text:
A kiedy skończył lat czterdzieści, powstała w jego sercu myśl, aby odwiedzić braci swoich, synów Izraela.


text:
I ujrzawszy jednego, którego krzywdzono, przyszedł mu z pomocą i pomścił skrzywdzonego, zabijając Egipcjanina.


text:
A nazajutrz, gdy spór wiedli z sobą, zjawił się wśród nich i usiłował ich pogodzić mówiąc: Mężowie, braćmi jesteście, czemu krzywdzicie jeden drugiego?


text:
Lecz ten, który krzywdził bliźniego, odepchnął go mówiąc: Któż cię ustanowił panem i sędzią nad nami?


text:
A gdy upłynęło lat czterdzieści, ukazał mu się na pustyni góry Synaj Anioł w płomieniu krzaka gorejącego.


text:
Ujrzawszy to, Mojżesz zdumiał się tym widokiem. A gdy przystąpił, aby się mu przypatrzyć, rozległ się głos Pański:


text:
Jam jest Bóg ojców twoich, Bóg Abrahama, Izaaka i Jakuba. A przeraziwszy się Mojżesz nie śmiał nawet spojrzeć.


text:
I rzekł mu Pan: Zdejmij sandały z nóg twoich, albowiem miejsce, na którym stoisz, ziemia święta jest.


text:
Napatrzyłem się na ucisk ludu mego w Egipcie, słyszałem jego wzdychanie i zstąpiłem, aby ich wybawić. A teraz pójdź, poślę cię do Egiptu.


text:
Tego to Mojżesza, którego się wyparli mówiąc: Któż cię ustanowił panem i sędzią? - tego Bóg jako pana i wybawiciela wysłał z pomocą Anioła, który ukazał mu się był w krzaku.


text:
Ten ich wyprowadził czyniąc cuda i znaki w ziemi egipskiej i w Morzu Czerwonym i na pustyni przez lat czterdzieści.


text:
Ten to Mojżesz rzekł do synów izraelowych: Proroka wzbudzi wam Bóg spośród braci waszych, jako mnie wzbudził.


text:
On to przebywając na pustyni z ojcami naszymi i z Aniołem, który do niego mówił na górze Synaj, otrzymał wobec zgromadzonych słowa żywota, aby je wam przekazać.


text:
Ale ojcowie nasi nie chcieli mu być posłuszni, odepchnęli go i sercem swoim zwracali się ku Egiptowi


text:
mówiąc do Aarona: Uczyń nam bogów, którzy, pójdą przed nami. Nie wiemy bowiem, co się stało z owym Mojżeszem, który nas wywiódł z ziemi egipskiej.


text:
Tedy odwrócił się Bóg i dozwolił, że oddawali cześć ciałom niebieskim, jako napisane jest w Księdze Proroków: Czyście mnie składali ofiary i dary na pustyni przez lat czterdzieści, o domie Izraela?


text:
I czyż nie obnosiliście namiotu Molocha i gwiazdy bożka Refana, posągi, któreście sobie uczynili, aby im bić pokłony? Dlatego przeniosą was poza Babilon (Am 5, 25-27).


text:
Przybytek świadectwa mieli ojcowie nasi na pustyni, jako rozkazał im ten, który polecił Mojżeszowi, aby go uczynił według wzoru, który widział.


text:
A wziąwszy go ojcowie nasi wnieśli go za Jozuego do posiadłości pogan, których Bóg wygnał sprzed oblicza ojców naszych aż do dni Dawida.


text:
Niebiosa są mi stolicą, a ziemia podnóżkiem stóp moich. Cóż za dom zbudujecie mi - mówi Pan, albo gdzież jest miejsce odpocznienia mego?


text:
Twardego karku, nieobrzezanych serc i uszu, wy zawsze się sprzeciwiacie Duchowi Świętemu, jak ojcowie wasi, tak i wy.


text:
Któregoż to z Proroków nie prześladowali ojcowie wasi? Wszak zabili tych, którzy przepowiadali przyjście Sprawiedliwego, którego wy teraz staliście się zdrajcami i mordercami,


text:
A będąc pełen Ducha Świętego i patrząc w niebo, ujrzał chwałę Bożą i Jezusa stojącego po prawicy Bożej.


text:
I wyrzuciwszy go poza miasto kamienowali, a świadkowie złożyli szaty swoje u stóp młodzieńca, zwanego Szawłem.


text:
A padłszy na kolana wołał głosem wielkim: Panie, nie policz im grzechu tego. A gdy to powiedział, zasnął w Panu. Szaweł zaś zgadzał się na zabicie jego.


text:
I wybuchło w owym czasie wielkie prześladowanie kościoła w Jerozolimie, a wszyscy z wyjątkiem Apostołów rozpierzchli się po ziemiach Judei i Samarii.


text:
A Szaweł burzył kościół wchodząc do domów, wywlekając mężczyzn i niewiasty i wtrącając ich do więzienia.


text:
I rzesze chętnie i zgodnie skłaniały się do tego, co im powiadał Filip, słuchając go i widząc cuda, które czynił.


text:
Duchy nieczyste bowiem z wielu tych, którzy je mieli, wychodziły wołając głosem wielkim; wielu też sparaliżowanych i chromych odzyskiwało zdrowie.


text:
A mąż pewien, imieniem Szymon, który dotychczas zajmował się czarnoksięstwem, zwodził lud Samarii i podawał się za kogoś wielkiego.


text:
Gdy tedy uwierzyli Filipowi głoszącemu Ewangelię o Królestwie Bożym i imieniu Jezusa Chrystusa, zarówno mężczyźni, jak i niewiasty przyjmowali chrzest.


text:
Sam Szymon także uwierzył, a skoro przyjął chrzest, całym sercem przystał do Filipa. A widząc znaki i cuda wielkie, które się działy, zdumiewał się wielce.


text:
A Apostołowie, którzy byli w Jerozolimie, usłyszawszy, że Samaria przyjęła słowo Boże, wysłali do nich Piotra i Jana.


text:
Gdy zaś ujrzał Szymon, że przez wkładanie rąk Apostołów otrzymuje się Ducha Świętego, przyniósł im pieniądze


text:
mówiąc: Dajcie i mnie taką władzę, aby każdy, na kogo włożę ręce, otrzymał Ducha Świętego. Ale Piotr rzekł do niego:


text:
Pieniądze twoje niech idą z tobą na zatracenie, iżeś sądził, że dar Boży za pieniądze może być nabyty.


text:
Nie ma dla ciebie cząstki ani żadnego udziału w tej nauce, bo serce twoje nie jest prawe przed Bogiem.


text:
Czyń zatem pokutę, abyś porzucił nieprawość twoją i błagaj Pana, a może będzie ci odpuszczone to pragnienie serca twego.


text:
A odpowiadając Szymon rzekł: Módlcie się wy za mną do Pana, aby nic z tego, coście mówili, nie przyszło na mnie.


text:
A gdy dali świadectwo słowu Pańskiemu i opowiedzieli je, wrócili do Jerozolimy, głosząc Ewangelię także w wielu wioskach samarytańskich.


text:
A Anioł Pański rzekł do Filipa, mówiąc: Wstań, a idź koło południa na drogę wiodącą z Jerozolimy do Gazy. Jest ona pusta.


text:
I powstawszy, poszedł. A oto mąż z Etiopii, rzezaniec, dostojnik królowej etiopskiej, Kandaki, który był jej podskarbim, przybył do Jerozolimy, aby pokłonić się Bogu.


text:
On zaś odpowiedział: Jakżebym mógł, jeśli mię nikt nie pouczy? I prosił Filipa, aby wszedł na wóz i usiadł przy nim.


text:
A miejsce Pisma, które czytał, było to: Jako owca na zabicie był prowadzony i jako cichy baranek przed strzygącym go, tak on nie otworzył ust swoich.


text:
W poniżeniu jego praw mu odmówiono. Ród jego któż opisać zdoła. Bo zgładzony będzie z ziemi żywot jego (Iz 53, 7-8).


text:
A gdy jechali drogą, przybyli nad wodę. I rzekł rzezaniec: Oto woda! Cóż przeszkadza, abym był ochrzczony?


text:
[I rzekł Filip: Jeśli wierzysz z całego serca, wolno ci. A odpowiadając rzekł: Wierzę, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym].


text:
A gdy wyszli z wody, Duch Pański porwał Filipa i nie widział go więcej rzezaniec, ale jechał uradowany drogą swoją.


text:
Filip zaś znalazł się w Azocie i obchodząc wszystkie miasta głosił Ewangelię, aż przybył do Cezarei.


text:
A Szaweł, dysząc wciąż groźbami i pragnieniem mordu przeciw uczniom Pańskim, przyszedł do arcykapłana


text:
i prosił go o listy do Damaszku, do synagog, aby mógł, jeśliby znalazł zwolenników tej nauki, mężów i niewiasty, uwięzić ich i przyprowadzić do Jerozolimy.


text:
A w czasie drogi zdarzyło się, że gdy przybliżał się do Damaszku, nagle ogarnęła go światłość z nieba.


text:
A mężowie, którzy z nim byli w drodze, stanęli zdumieni, bo głos wprawdzie słyszeli, ale nikogo nie widzieli.


text:
Powstał tedy Szaweł z ziemi, a otworzywszy oczy nic nie widział. I ująwszy go za ręce, wprowadzili do Damaszku.


text:
I rzekł Pan do niego w widzeniu: Ananiaszu! A on odpowiedział: Otom ja, Panie A Pan rzekł do niego: Wstań, a idź na ulicę, którą zowią Prostą a w domu Judy szukaj Tarseńczyka, zwanego Szawłem, właśnie teraz się modli.


text:
I ujrzał [Szaweł] w widzeniu męża, imieniem Ananiasza jak wchodził i wkładał nań ręce, aby wzrok odzyskał.


text:
I odpowiedział Ananiasz: Panie, słyszałem od wielu o tym człowieku, ile złego uczynił świętym twoim w Jerozolimie,


text:
I rzekł do niego Pan: Idź, albowiem on mi jest naczyniem wybranym, aby niósł imię moje przed pogan i królów i synów Izraela.


text:
I poszedł Ananiasz, i wszedł do domu, a włożywszy nań ręce, rzekł: Szawle, bracie, przysłał mnie Pan Jezus, który ci się ukazał w drodze, którąś zdążał, abyś przejrzał i został napełniony Duchem Świętym.


text:
A wszyscy, którzy go słuchali, zdumiewali się i mówili: Czy to nie ten, co w Jerozolimie prześladował wzywających tego imienia i tutaj przybył po to, aby ich w więzach zaprowadzić do najwyższych kapłanów?


text:
Szaweł jednak coraz więcej umacniał się i zdumiewał Żydów mieszkających w Damaszku dowodząc, że ten jest Chrystusem.


text:
A gdy przybył do Jerozolimy, usiłował przyłączyć się do uczniów. Ale wszyscy bali się go, nie wierząc, że jest uczniem.


text:
Barnaba jednak wziąwszy go przyprowadził do Apostołów i opowiedział im, jak w drodze widział Pana, że do niego mówił, oraz z jaką odwagą przemawiał w Damaszku w imię Jezusowe.


text:
A Kościół cieszył się pokojem w całej Judei, Galilei, i Samarii, umacniając się i żyjąc w bojaźni Pańskiej i napełniał sie pociechą Ducha Świętego.


text:
I zdarzyło się, że Piotr, obchodząc wszystkich, przybył także do świętych, którzy mieszkali w Liddzie.


text:
I spotkał tam człowieka pewnego, imieniem Eneasz, który był sparaliżowany i leżał na łożu od ośmiu lat.


text:
I rzekł mu Piotr: Eneaszu, uzdrawia cię Jezus Chrystus. Wstań i pościel sobie! I natychmiast powstał.


text:
A była w Joppie pewna uczennica, imieniem Tabita, co znaczy Dorkas. Ta była pełna dobrych uczynków i jałmużn, które czyniła.


text:
A ponieważ Lidda leży blisko Joppy, uczniowie słysząc, że przebywa tam Piotr, wysłali do niego dwóch mężów z prośbą: Nie zwlekaj, przyjdź do nas!


text:
A Piotr wstawszy poszedł z nimi. A gdy przyszedł, przywiedli go do górnej izby i otoczyły go wszystkie wdowy płacząc i pokazując mu suknie i płaszcze, które Dorkas robiła będąc wśród nich.


text:
A oddaliwszy wszystkich, Piotr padł na kolana i modlił się. I zwracając się do ciała rzekł: Tabito, wstań! A ona otworzyła oczy i ujrzawszy Piotra, usiadła.


text:
Ten około dziewiątej godziny dnia miał widzenie: ujrzał wyraźnie Anioła Bożego, jak wchodził i mówił: Korneliuszu!


text:
A on pilnie nań patrząc, strachem zdjęty, zapytał: Cóż jest, Panie? I rzekł mu: Modlitwy twoje i jałmużny twoje zachował Bóg w pamięci.


text:
A gdy odszedł Anioł, który do niego mówił, przywołał dwu domowników i żołnierza pobożnego z tych, którzy byli mu oddani,


text:
A nazajutrz gdy byli w drodze i zbliżali się do miasta, Piotr wszedł na taras około godziny szóstej, aby się modlić.


text:
widzi niebo otwarte i opuszczający się przedmiot niby wielką chustę, czterema końcami opadającą na ziemię.


text:
A gdy Piotr w duchu rozważał, co by to było za widzenie, które miał, oto mężowie, których wysłał Korneliusz, rozpytawszy się o dom Szymona stanęli u bramy.


text:
I zeszedłszy do mężów Piotr rzekł: Otom ja jest, którego szukacie. Dla jakiej to przyczyny przybyliście?


text:
A oni rzekli: Setnik Korneliusz, mąż sprawiedliwy i bogobojny, a mający uznanie u całej ludności żydowskiej, pouczony był przez Anioła świętego, aby cię zawezwać do swego domu i słów twoich wysłuchać.


text:
A nazajutrz wstał i udał się z nimi, a niektórzy bracia z Joppy towarzyszyli mu. I dnia drugiego przybył do Cezarei. Korneliusz oczekiwał ich, zwoławszy swoich krewnych i najbliższych przyjaciół.


text:
I rzekł do nich: Wy wiecie, jak niegodną jest rzeczą dla Żyda przestawać z cudzoziemcem albo do niego przychodzić, ale mnie Bóg pouczył, abym żadnego człowieka nie nazywał skalanym albo nieczystym.


text:
A Korneliusz rzekł: Już mniej więcej minęło cztery dni od chwili, gdy modliłem się w domu moim o godzinie dziewiątej, a oto stanął przede mną mąż w białym odzieniu i rzekł:


text:
Poślij przeto do Joppy i zawezwij Szymona, zwanego Piotrem. Przebywa on w gościnie u Szymona garbarza nad morzem.


text:
Natychmiast więc posłałem do ciebie, a tyś dobrze uczynił, żeś przyszedł. Teraz więc wszyscy stoimy przed tobą, aby wysłuchać wszystkiego, co ci Pan nakazał.


text:
Słowo [swe] posłał synom izraelskim zwiastując im pokój przez Jezusa Chrystusa. Ten jest Panem wszystkiego.


text:
Jak Jezus z Nazaretu, którego Bóg namaścił Duchem Świętym i mocą, przeszedł czyniąc dobrze i uzdrawiając wszystkich opanowanych przez szatana, bo Bóg był z nim.


text:
A my jesteśmy świadkami tego wszystkiego, co on czynił w krainie żydowskiej i w Jerozolimie. Jego to właśnie zabili zawiesiwszy na drzewie.


text:
nie całemu ludowi, lecz obranym przedtem przez Boga świadkom, nam, którzyśmy z nim jedli i pili po jego zmartwychwstaniu.


text:
I rozkazał nam, abyśmy głosili ludowi i świadczyli, że on jest ustanowionym przez Boga sędzią żywych i umarłych.


text:
o nim świadczą wszyscy Prorocy, że każdy, który weń wierzy, dostąpi odpuszczenia grzechów przez jego imię.


text:
i zdumieli się nawróceni Żydzi, którzy przybyli z Piotrem, że na pogan wylany został dar Ducha Świętego.


text:
Wtedy odezwał się Piotr: Czyż może ktoś wzbronić wody, aby byli ochrzczeni ci, którzy otrzymali Ducha Świętego, jako i my?


text:
Modliłem się w mieście Joppie i w zachwyceniu miałem widzenie: przedmiot jakiś, jakby chusta wielka, czterema końcami spuszczana z nieba doszła aż do mnie.


text:
Pilnie się w nią wpatrując ujrzałem czworonogi ziemskie, dzikie zwierzęta, płazy i ptactwo niebieskie.


text:
I rzekł do mnie Duch, abym szedł z nimi bez żadnego wahania. A poszło ze mną i tych sześciu braci i weszliśmy do domu onego męża.


text:
A on opowiedział nam, jak w domu swoim ujrzał Anioła, który stanął i rzekł do niego: Poślij do Joppy i wezwij Szymona zwanego Piotrem,


text:
Wspomniałem tedy na słowo Pana gdy powiedział: Jan chrzcił wodą, a wy będziecie ochrzczeni Duchem Świętym.


text:
Jeśli przeto dał im Bóg ten sam dar co i nam, którzyśmy uwierzyli w Pana Jezusa Chrystusa, to kimże ja byłem, abym mógł zabraniać Bogu?


text:
A ci, którzy się rozproszyli wskutek prześladowania, które wybuchło za Szczepana, dotarli aż do Fenicji, Cypru i Antiochii, nikomu nie głosząc nauki, jeno samym Żydom.


text:
A byli pomiędzy nimi niektórzy Cypryjczycy i Cyrenejczycy, którzy przybywszy do Antiochii, przemawiali także do Greków, głosząc dobrą nowinę o Panu Jezusie.


text:
A gdy przybył i ujrzał łaskę Boga, uradował się i zachęcał wszystkich, by szczerym sercem trwali w wierności Panu.


text:
I przez rok cały przebywali w kościele nauczając wielką rzeszę i po raz pierwszy w Antiochii nazwano uczniów chrześcijanami.


text:
I jeden z nich, imieniem Agabus, powstawszy przepowiedział natchniony przez Ducha, że nastanie głód wielki w całym świecie. To ten, który nastał za Klaudiusza.


text:
I pojmawszy go, wtrącił do więzienia i oddał czterem oddziałom, z których każdy liczył po czterech żołnierzy, aby go strzegli; zamierzał bowiem po święcie Paschy wydać go ludowi.


text:
A gdy Herod miał go już wydać, nocy owej spał Piotr między dwoma żołnierzami, skuty podwójnym łańcuchem, a strażnicy strzegli więzienia przed drzwiami.


text:
A światłość zajaśniała w celi i oto Anioł Pański ukazał się i trąciwszy Piotra w bok obudził go mówiąc: Wstań szybko! I opadły łańcuchy z rąk jego.


text:
I rzekł do niego Anioł: Opasz się i włóż sandały. I tak uczynił. I rzekł do niego: Nałóż na siebie płaszcz i pójdź za mną.


text:
A wyszedłszy podążał za nim, nie wiedząc, czy to, co się działo za sprawą Anioła, było prawdą, ale mniemał, że ma widzenie.


text:
I minąwszy pierwszą i drugą straż, przyszli do bramy żelaznej wiodącej do miasta, a ta otworzyła się im sama. Wyszedłszy przeszli jedną ulicę, i natychmiast odstąpił Anioł od niego.


text:
A Piotr przyszedłszy do siebie rzekł: Teraz wiem prawdziwie, że posłał Pan Anioła swego i wyrwał mnie z ręki Heroda oraz z tego wszystkiego, czego oczekiwał lud żydowski.


text:
A gdy to zrozumiał, poszedł do domu Marii, matki Jana, zwanego Markiem, gdzie było wielu zebranych i modlących się.


text:
I poznawszy głos Piotra z radości nie otworzyła bramy, ale pobiegła do wnętrza, aby donieść, że Piotr stoi przed bramą.


text:
Ale oni rzekli do niej: Oszalałaś! Ona jednak stanowczo zapewniała, że rzeczywiście tak jest. A oni mówili: To Anioł jego.


text:
A skinąwszy na nich ręką, aby umilkli, opowiedział im, jak go Pan wywiódł z więzienia i rzekł: Oznajmijcie to Jakubowi i braciom. I wyszedłszy oddalił się na inne miejsce.


text:
A gdy nastał dzień, powstało niemałe zamieszanie między żołnierzami, co by się stać mogło z Piotrem.


text:
I gdy Herod poszukiwał go i nie znalazł, zarządził badanie straży i nakazał, by ją wtrącono do więzienia. Sam zaś opuścił Judeę i udał się do Cezarei, gdzie zamieszkał.


text:
A miał zatarg z Tyryjczykami i Sydończykami, którzy zgodnie przybyli do niego, a pozyskawszy Blasta, podkomorzego królewskiego, prosili o pokój dlatego, że wyżywienie ich kraju zależało od woli królewskiej.


text:
i natychmiast poraził go Anioł Pański dlatego, że nie oddał czci Bogu, a stoczony przez robactwo wyzionął ducha.


text:
Barnaba zaś i Szaweł, spełniwszy zlecenia, powrócili z Jerozolimy zabierając z sobą Jana, zwanego Markiem.


text:
A do kościoła antiocheńskiego należeli Prorocy i nauczyciele, jako to: Barnaba i Szymon, zwany Niger, Lucjusz Cyrenejczyk i Manahen, który wychowywał się razem z Herodem tetrarchą, i Szaweł.


text:
Gdy tedy sprawowali służbę Pańską i pościli, rzekł [do nich] Duch Święty: Odłączcie mi Barnabę i Szawła do dzieła, do któregom ich powołał.


text:
I gdy przybyli do Salaminy, głosili słowo Boże w synagogach żydowskich. A mieli z sobą i Jana do pomocy.


text:
A przeszedłszy całą wyspę aż do Pafos, spotkali pewnego czarnoksiężnika, fałszywego proroka żydowskiego, imieniem Bariesu,


text:
który był przy prokonsulu Sergiuszu Pawle, mężu roztropnym. Ten przywoławszy Barnabę i Szawła pragnął posłuchać słowa Bożego.


text:
Ale wystąpił przeciwko nim Elymas, czarnoksiężnik (tak bowiem tłumaczy się imię jego), usiłując prokonsula odwieść od wiary.


text:
rzekł: O, ty pełny wszelkiej zdrady i wszelkiej przewrotności, synu diabelski, wrogu wszelkiej sprawiedliwości! Czyż nie przestaniesz wykrzywiać prostych dróg Pańskich?


text:
Oto teraz ręka Pańska nad tobą i będziesz ślepy, nie widząc słońca przez czas pewien. I natychmiast padł na niego mrok i ciemność, a chodząc wokoło, szukał, kto by mu rękę podał.


text:
I odpłynąwszy z Pafos Paweł i towarzysze jego przybyli do Perge w Pamfilii. Jan zaś odłączywszy się od nich wrócił do Jerozolimy.


text:
A oni minąwszy Perge dotarli do Antiochii Pizydyjskiej i wszedłszy do synagogi w dzień szabatu, zasiedli.


text:
A po przeczytaniu Prawa i Proroków przełożeni synagogi posłali do nich mówiąc: Mężowie bracia! Jeżeli macie jakie słowo zachęty dla ludu, przemówcie.


text:
Powstał tedy Paweł i nakazując ręką milczenie, rzekł: Mężowie izraelscy i wy, którzy się Boga boicie, słuchajcie.


text:
Bóg tego ludu izraelskiego wybrał ojców naszych i wywyższył lud ten, gdy przebywał na obczyźnie w ziemi egipskiej, a ramieniem potężnym wywiódł go z niej


text:
Potem zażądali króla i dał im Bóg Saula, syna Cisa, męża z pokolenia Beniamina, na łat czterdzieści.


text:
I odrzuciwszy go, powołał im na króla Dawida, o którym też sam dał świadectwo, mówiąc: Znalazłem Dawida, syna Jessego, męża według serca mojego, który we wszystkim wypełniać będzie wolę moją (1 Król 13, 14).


text:
A gdy Jan wypełnił posłannictwo swoje, mówił: Nie jestem tym, za kogo mnie uważacie, ale oto idzie za mną ten, któremu nie jestem godzien rozwiązać sandałów u nóg jego.


text:
Mężowie bracia, synowie rodu Abrahama i ci spośród was, co się Boga boją. Do nas zostało posłane słowo tego zbawienia.


text:
Mieszkańcy bowiem Jerozolimy i zwierzchnicy ich nie uznali go, a przez wyrok wypełnili słowa Proroków, czytane im w każdy szabat.


text:
że ją wypełni Bóg dla dzieci ich, wskrzeszając nam Jezusa, jak to napisane jest w Psalmie drugim: , Synem moim ty jesteś; jam dziś zrodził ciebie (Ps 2, 7).


text:
A że go wskrzesił z martwych i już nigdy nie miał ulec skażeniu, tak powiedział: Wiernie wypełnią, com święcie przyobiecał Dawidowi (Iz 55, 3).


text:
Dawid jednak przysłużywszy się swemu pokoleniu według woli Bożej zasnął, przyłączył się do ojców swoich i uległ skażeniu.


text:
Niechże wam tedy będzie wiadome, mężowie bracia, że przez niego zwiastuje się wam odpuszczenie grzechów i w tym wszystkim, z czego nie mogliście być usprawiedliwieni w Prawie Mojżesza.


text:
Patrzcie, szydercy, zdumiewajcie się i wniwecz się obróćcie, bo dokonywam dzieła za dni waszych, dzieła, któremu nie uwierzylibyście, gdyby wam kto o nim opowiadał (Hab 1, 5).


text:
Skoro zaś zebrani w synagodze się rozeszli, wielu Żydów i nabożnych prozelitów udało się za Pawłem i Barnabą, którzy przemawiając do nich zachęcali ich, aby wytrwali w łasce Bożej!


text:
Żydzi zaś widząc mnóstwo ludu, pełni zawiści, poczęli się sprzeciwiać temu, co mówił Paweł i bluźnić.


text:
Wtedy Paweł i Barnaba odważnie wystąpili mówiąc: Wam to przede wszystkim należało głosić słowo Boże, ale że je odrzucacie i uważacie się za niegodnych żywota wiecznego, oto zwracamy się do pogan.


text:
Tak bowiem nakazał nam Pan: Ustanowiłem cię światłością dla pogan, abyś był ku zbawieniu aż po krańce ziemi (Iz 49, 6).


text:
Słysząc to poganie radowali się i wielbili słowo Pańskie, a wszyscy przeznaczeni do żywota wiecznego uwierzyli.


text:
Żydzi wszakże podburzyli pobożne i poważane niewiasty oraz przedniejszych w mieście, wzniecili prześladowanie przeciw Pawłowi i Barnabie i wyrzucili ich z granic swoich.


text:
I stało się w Ikonium, że również weszli do synagogi żydowskiej i przemawiali tak, że uwierzyło wielkie mnóstwo Żydów i Greków.


text:
I przebywali tam przez długi czas, odważnie przemawiając ufni w Panu, który dawał świadectwo słowu łaski swojej sprawiając, że za ich wpływem działy się znaki i cuda.


text:
A znajdował się w Listrze człowiek pewien chory na bezwład nóg i chromy od urodzenia, który nigdy nie chodził.


text:
Słuchał on przemawiającego Pawła. A ten spojrzawszy nań bacznie i widząc, że ma wiarę, iż będzie uzdrowiony,


text:
A tłumy widząc, co Paweł uczynił, poczęły wołać po likaońsku: Bogowie w ludzkiej postaci zstąpili do nas.


text:
A kapłan podmiejskiej świątyni Zeusa przywiódł przed bramę woły i wieńce i zamierzał wraz z ludem złożyć ofiarę.


text:
wołając: Mężowie, czemu to czynicie? I myśmy tacy sami, jako i wy ludzie. Głosimy wam naukę, abyście się odwrócili od tych rzeczy próżnych i zwrócili do Boga żywego, który stworzył niebo i ziemię, morze i wszystko, co w nich jest.


text:
lecz nie przestał świadczyć o sobie: dobrodziejstwa czyniąc, dając deszcze z nieba i czasy urodzajne i napełniając pokarmem i radością serca wasze.


text:
A z Antiochii i z Ikonium nadeszli Żydzi i przekonawszy tłum, obrzucili Pawła kamieniami i wywlekli za miasto, mniemając, że już nie żyje.


text:
Lecz gdy obstąpili go uczniowie, powstał i wszedł do miasta, a nazajutrz odszedł z Barnabą do Derbe.


text:
W owym mieście głosili Ewangelię i pozyskali wielu uczniów, po czym wrócili do Listry, Ikonium i Antiochii,


text:
utwierdzając dusze uczniów i zachęcając do wytrwania w wierze: albowiem - mówili - poprzez wiele utrapień trzeba wejść do Królestwa Bożego.


text:
A gdy w każdym kościele wśród modlitw i postów ustanowili im kapłanów, polecili ich Panu, w którego uwierzyli.


text:
A gdy przybyli i zebrał się kościół, oznajmili, jak wielkie rzeczy Bóg przez nich uczynił i jak otworzył poganom podwoje wiary.


text:
A niektórzy przybysze z Judei nauczali braci: jeśli się nie poddacie obrzezaniu według zwyczaju Mojżeszowego, nie możecie być zbawieni.


text:
A gdy powstał zatarg i wielki spór między nimi a Pawłem i Barnabą, postanowiono, aby Paweł i Barnaba z kilkoma innymi spośród nich udali się w sprawie tego sporu do Apostołów i starszych w Jerozolimie.


text:
Posłani więc przez kościół, szli przez Fenicję i Samarię, rozgłaszając o nawróceniu pogan i radość wielką czyniąc wszystkim braciom.


text:
A gdy przyszli do Jerozolimy, przyjęci byli przez kościół, Apostołów i starszych i opowiedzieli, jak wielkie rzeczy Bóg przez nich uczynił.


text:
Ale powstali niektórzy z nawróconych ze stronnictwa faryzeuszów mówiąc, że trzeba ich poddać obrzezaniu i nakazać im zachowywać Prawo Mojżeszowe.


text:
A gdy wszczął się wielki spór, Piotr powstawszy, rzekł do nich: Mężowie bracia! Wiecie, że już od dawna Bóg spośród was wybrał mnie, aby poganie z ust moich posłyszeli słowa Ewangelii i uwierzyli.


text:
Czemuż więc teraz kusicie Boga, zamierzając na karki uczniów nałożyć jarzmo, którego ani ojcowie nasi, ani my udźwignąć nie zdołaliśmy?


text:
I umilkło całe zgromadzenie i słuchali opowiadania Barnaby i Pawła, jak wielkie znaki i cuda uczynił Bóg przez nich wśród pogan.


text:
Szymon opowiedział, jak to przede wszystkim sam Bóg chciał spomiędzy pogan wybrać lud imieniu swemu.


text:
Aby pozostali ludzie szukali Pana i wszystkie narody, wśród których wzywane jest imię moje, mówi Pan, który to sprawia,


text:
ale polecić im, aby się powstrzymywali od rzeczy splugawionych przez bałwochwalcze ofiary, od nierządu, od tego, co zdławione, i od krwi.


text:
Mojżesz bowiem od dawien dawna ma w każdym mieście takich, którzy głoszą [Prawo] jego w synagogach, czytając je w każdy szabat.


text:
Wówczas postanowili Apostołowie i starsi wraz z całym Kościołem wybrać spomiędzy siebie mężów i wysłać ich z Pawłem i Barnabą do Antiochii [a mianowicie]: Judę, zwanego Barsabaszem, i Sylasa, mężów przedniej szych pomiędzy braćmi.


text:
Za ich pośrednictwem wysłano więc pismo: Apostołowie i starsi bracia przesyłają pozdrowienia braciom pochodzącym z pogan w Antiochii, Syrii i Cylicji.


text:
Ponieważ słyszeliśmy, że niektórzy bez naszego upoważnienia wyszedłszy od nas niepokoją was przez nauki i wprowadzają w zamieszanie dusze wasze,


text:
postanowiliśmy na wspólnym zebraniu wybrać i wysłać do was mężów z najdroższymi nam Barnabą i Pawłem,


text:
Albowiem zdało się Duchowi Świętemu i nam, by nie nakładać na was żadnego innego ciężaru nad to, co jest konieczne;


text:
abyście się powstrzymywali od mięsa ofiarowanego bałwanom, od krwi, od tego, co zdławione, i od nierządu. Rzeczy tych się wystrzegając, dobrze uczynicie. Bywajcie zdrowi.


text:
A po kilku dniach rzekł Paweł do Barnaby: Wróćmy, a odwiedzimy braci we wszystkich miastach, w których głosiliśmy słowo Pańskie, jak się też mają.


text:
Paweł jednak mniemał, że tego, który odstąpił od nich w Pamfilii i nie uczestniczył w ich pracy, nie należy brać z sobą.


text:
Przybył także do Derbe i do Listry. A był tam uczeń pewien, imieniem Tymoteusz, syn nawróconej niewiasty, Żydówki, i ojca Greka.


text:
Paweł chciał, aby udał się z nim w podróż i biorąc go poddał obrzezaniu ze względu na Żydów, którzy na tych ziemiach mieszkali. Wszyscy bowiem wiedzieli, że ojciec jego był Grekiem.


text:
A gdy przechodzili przez miasta, zalecali [braciom] zachowywać postanowienia, które powzięli Apostołowie i starsi w Jerozolimie.


text:
I miał Paweł widzenie nocne: stanął przed nim Macedończyk jakiś i błagał mówiąc: Przepraw się do Macedonii i przybądź nam z pomocą.


text:
I zaraz po tym widzeniu usiłowaliśmy udać się do Macedonii, przekonani, że Bóg nas wezwał, abyśmy głosili im Ewangelię.


text:
Stąd zaś do Filippów, które są miastem pierwszego okręgu Macedonii i kolonią. I zostaliśmy w tym mieście dni kilka.


text:
A w dzień szabatu wyszliśmy poza bramę, nad rzekę, gdzie - jak sądziliśmy - odbywały się modlitwy i usiadłszy rozmawialiśmy z niewiastami, które się zebrały.


text:
I słuchała niewiasta pewna, imieniem Lidia, z miasta Tiatyry, prozelitka sprzedająca purpurę. Pan otworzył jej serce tak, że skłaniała się do tego, co mówił Paweł.


text:
A gdy była ochrzczona, ona i dom jej, prosiła mówiąc: Jeśli mnie uważacie za wierną Panu, wejdźcie do domu mego i zamieszkajcie. I ulegliśmy jej naleganiom.


text:
A zdarzyło się, kiedyśmy szli na modlitwę, że wyszło naprzeciw nam dziewczę pewne, mające ducha wieszczego, które przez wróżby przynosiło wielki zysk swoim panom.


text:
Ono to idąc za Pawłem i za nami wołało mówiąc: Ci ludzie są sługami Boga Najwyższego i zwiastują wam drogę zbawienia.


text:
I to czyniła przez wiele dni. Lecz Paweł zniecierpliwiony tym odwrócił się i rzekł do ducha: Rozkazuję ci w imię Jezusa Chrystusa, abyś z niej wyszedł. I wyszedł w tejże chwili.


text:
A widząc jej panowie, że przepadła nadzieja ich zysku, pojmali Pawła i Sylasa i powlekli ich na rynek przed władze.


text:
Nagle powstało wielkie trzęsienie ziemi, że się zatrzęsły posady więzienia. I otworzyły się natychmiast wszystkie bramy, a więzy opadły ze wszystkich.


text:
A strażnik więzienia, ocknąwszy się ze snu i ujrzawszy drzwi więzienia otwarte, dobył miecza i chciał się zabić sądząc, że więźniowie pouciekali.


text:
I gdy wprowadził ich do domu swego, zastawił im stół i weselił się z całym domem swoim, że uwierzył w Boga.


text:
I oznajmił strażnik więzienia te słowa Pawłowi: Pretorowie przysłali, aby was wypuścić. Teraz przeto wyjdźcie i odejdźcie w pokoju.


text:
Paweł zaś rzekł do nich: Publicznie, bez sądu, nas Rzymian wychłostawszy, wtrącili do więzienia, a teraz nas potajemnie wypuszczają? Nie! Niech sami przyjdą


text:
Paweł tedy według swego zwyczaju wszedł do nich i przez trzy szabaty rozprawiał z nimi na temat Pisma świętego,


text:
wywodząc i wykazując, że Chrystus musiał cierpieć i zmartwychwstać. Tym Chrystusem jest [mówił] Jezus, którego ja wam głoszę.


text:
I uwierzyli niektórzy z nich i przyłączyli się do Pawła i Sylasa, a wśród nich wielka liczba pobożnych Greków, a i niewiast przedniejszych niemało.


text:
Ale Żydzi, zdjęci zawiścią, dobrali sobie z motłochu co najgorszych i wznieciwszy zamieszanie podburzyli miasto. Naszli też dom Jazona usiłując stawić ich przed ludem.


text:
A gdy ich nie znaleźli, zawlekli Jazona i niektórych z braci do przełożonych miasta wołając: Oto ci, co wzburzają cały świat, przybyli i tutaj,


text:
a przyjął ich Jazon. Wszyscy oni występują przeciw dekretom cesarskim, głosząc, że jest inny król, Jezus.


text:
Bracia zaś natychmiast w nocy wysłali Pawła i Sylasa do Berei. A gdy tam przybyli, udali się do synagogi żydowskiej.


text:
A ci byli szlachetniejszego serca od Tesaloniezan i przyjęli słowo z całym zapałem i codziennie badali Pismo, czy tak się rzeczy mają.


text:
A gdy się dowiedzieli Żydzi z Tesaloniki, że Paweł także w Berei głosi słowo Boże, przybyli tam, judząc i podburzając lud.


text:
A ci, którzy towarzyszyli Pawłowi, doprowadzili go aż do Aten. I otrzymawszy zlecenia dla Sylasa i Tymoteusza, aby jak najrychlej przybyli do niego, odjechali.


text:
Paweł zaś czekając na nich w Atenach, burzył się wewnętrznie na widok miasta oddanego bałwochwalstwu.


text:
Rozprawiał więc w synagodze z Żydami i prozelitami, a na rynku codziennie z tymi, których tam spotykał.


text:
A niektórzy z filozofów epikurejskich i stoickich ścierali się z nim. Jedni więc mówili: Cóż tedy chce powiedzieć ten bajarz? A drudzy: Zdaje się, że jest zwiastunem nowych bóstw, bo głosił [im] Jezusa i zmartwychwstanie.


text:
Toteż chwycili go i zaprowadzili na Areopag mówiąc: Czy nie moglibyśmy się dowiedzieć, jakąż to nową naukę głosisz?


text:
Bo jakieś nieznane rzeczy wkładasz w uszy nasze. Chcemy przeto dowiedzieć się, o co właściwie chodzi. -


text:
A wszyscy Ateńczycy i zamieszkali tam przybysze żadną się inną rzeczą nie zajmowali, jeno albo opowiadaniem, albo słuchaniem czegoś nowego.


text:
Paweł tedy stanąwszy w pośrodku Areopagu rzekł: O, Ateńczycy, we wszystkim widzę was wysoce pobożnymi.


text:
Przechodząc bowiem i patrząc na świętości wasze, znalazłem też ołtarz, na którym było napisane: Nieznanemu Bogu. Co tedy nie znając czcicie, to ja wam zwiastuję.


text:
Bóg, który stworzył świat i wszystko, co na nim jest, będąc Panem nieba i ziemi, nie mieszka w świątyniach ręką uczynionych,


text:
ani nie odbiera posługi z rąk ludzkich, jak gdyby czegoś potrzebował, bo sam daje wszystkim życie, tchnienie i wszystko.


text:
On to uczynił, że od jednego [człowieka pochodzący] cały rodzaj ludzki zamieszkuje na całym obszarze ziemi. Zakreślił też wolą swoją czasy właściwe i granice ich zamieszkania,


text:
Albowiem w nim żyjemy i ruszamy się, i istniejemy, jak to i niektórzy z waszych poetów powiedzieli: Z jego bowiem rodu jesteśmy.


text:
Będąc tedy rodem Bożym nie powinniśmy sądzić, że bóstwo jest podobne do złota, srebra czy kamienia - wytworu sztuki i myśli ludzkiej.


text:
Jeżeli Bóg był pobłażliwym dla czasów nieświadomości, to obecnie nakazuje ludziom, aby wszyscy i wszędzie czynili pokutę.


text:
Bo wyznaczył dzień, w którym będzie sądził świat w sprawiedliwości przez męża, którego przeznaczył na to, dając tego dowód wszystkim, wskrzeszając go z martwych.


text:
A usłyszawszy o zmartwychwstaniu, jedni się naśmiewali, a drudzy mówili: Innym razem słuchać cię o tym będziemy.


text:
Niektórzy jednak mężowie przyłączyli się do niego i uwierzyli, a wśród nich był też Dionizy Areopagita, niewiasta, imieniem Damaris, i inni z nimi.


text:
I spotkał tam pewnego Żyda, imieniem Akwila, rodem z Pontu, który niedawno przyjechał był z Italii, i Pryscyllę, żonę jego, dlatego że Klaudiusz wydał nakaz, by wszyscy Żydzi Rzym opuścili, i przyłączył się do nich.


text:
A że uprawiał to samo rzemiosło, zamieszkał u nich i pracował. Zajmowali się bowiem wyrobem namiotów.


text:
A gdy przybyli z Macedonii Sylas i Tymoteusz, Paweł usilnie oddał się nauczaniu, dowodząc Żydom, że Jezus jest Chrystusem.


text:
Ale kiedy oni sprzeciwiali się i bluźnili, otrząsnąwszy swe szaty, rzekł do nich: Krew wasza na głowę waszą, jam nie winien, od tej chwili pójdę do pogan.


text:
I odszedłszy stamtąd, wstąpił do domu pewnego prozelity, imieniem Tytus Justus, którego dom stał przy synagodze.


text:
A zwierzchnik synagogi, Kryspus, uwierzył w Pana z całym domem swoim, wielu też z Koryntian słuchając uwierzyło i przyjmowało chrzest.


text:
bom ja jest z tobą i nikt nie targnie się na ciebie, aby ci miał uczynić co złego, albowiem wiele ludu mam ja w tym mieście.


text:
A gdy Gallio został prokonsulem Achai, Żydzi jednomyślnie powstali przeciw Pawłowi i przywiedli go przed trybunał


text:
Gdy Paweł chciał już usta otworzyć, Gallio rzekł do Żydów: Gdyby chodziło o jakie bezprawie albo jakiś czyn występny, o Żydzi, należycie zająłbym się wami.


text:
Ale gdy się spieracie o słowa, nazwy i prawo wasze, sami tego pilnujcie; ja sędzią tych rzeczy być nie chcę.


text:
A wszyscy Grecy porwawszy Sostenesa, zwierzchnika synagogi, bili go przed trybunałem, a Gallio wcale na to nie zważał.


text:
Paweł zaś przemieszkawszy tam jeszcze wiele dni i pożegnawszy się z braćmi, odpłynął do Syrii wraz z Pryscyllą i Akwilą. W Kenchrach ostrzygł sobie głowę: bowiem złożył ślub.


text:
A kiedy przybył do Cezarei, udał się do kościoła [w Jerozolimie] i pozdrowiwszy go, wyruszył do Antiochii.


text:
A zabawiwszy tam pewien czas, puścił się w podróż, obchodząc po kolei krainę galacką i Frygię i umacniając wszystkich uczniów.


text:
Znał on już drogę Pańską i przemawiając z wielką żarliwością nauczał wiernie tego, co dotyczy Jezusa, a wiedział tylko o chrzcie Jana.


text:
I począł odważnie przemawiać w synagodze. Gdy go posłyszeli Pryscylla i Akwila, zajęli się nim i wyłożyli mu dokładniej drogę Bożą.


text:
A gdy postanowił wyruszyć do Achai, bracia zachęcali go i napisali do uczniów, aby go przyjęli. On zaś po przybyciu bardzo pomagał tym, co uwierzyli z całym oddaniem.


text:
A gdy Apollo bawił w Koryncie, Paweł obszedłszy wyżej położone kraje, przybył do Efezu, i spotkawszy niektórych uczniów


text:
rzekł do nich: Czy otrzymaliście Ducha Świętego, gdyście wiarę przyjęli? A oni mu odpowiedzieli: Nawet nie słyszeliśmy, że jest Duch Święty.


text:
Rzekł tedy Paweł: Jan udzielał chrztu pokuty i mówił ludowi, żeby wierzyli w tego, który za nim idzie, to jest w Jezusa.


text:
A wszedłszy do synagogi, odważnie przemawiał przez trzy miesiące, rozprawiając i przekonując o Królestwie Bożym.


text:
A gdy niektórzy trwali w uporze i nie wierzyli, bluźniąc przeciwko drodze [Pańskiej] wobec ludu, odłączył się od nich i oddzielił uczniów, rozprawiając codziennie w szkole [niejakiego] Tyrannosa.


text:
I działo się to przez dwa lata, tak że wszyscy, którzy mieszkali w Azji, Żydzi i Grecy, słuchali słowa Pańskiego.


text:
tak że nawet chusty i przepaski z ciała jego kładziono na chorych, a ustępowały od nich choroby i opuszczały ich złe duchy.


text:
Próbowali też niektórzy z wędrownych zaklinaczów żydowskich wzywać imienia Pana Jezusa nad tymi, co mieli złego ducha mówiąc: Zaklinam was przez Jezusa, którego głosi Paweł.


text:
I skoczył na nich ów człowiek, w którym był zły duch, dwóch z nich powalił i zmógł tak, że nadzy i poranieni uciekli z tego domu.


text:
Wieść o tym rozeszła się wśród wszystkich Żydów i Greków mieszkających w Efezie i padł strach na wszystkich i wsławiło się imię Pana Jezusa.


text:
I wielu z tych, którzy się oddawali praktykom magicznym, znosiło księgi i paliło je wobec wszystkich. A gdy obliczono ich cenę, określono ich wartość na pięćdziesiąt tysięcy denarów.


text:
A po dokonaniu tego powziął Paweł myśl, drogą na Macedonię i Achaję udać się do Jerozolimy, mówiąc: Potem, gdy się tam dostanę, muszę i Rzym zobaczyć.


text:
Wysłał więc do Macedonii dwóch pomocników swoich, Tymoteusza i Erasta, a sam pozostał przez czas jakiś w Azji.


text:
Albowiem pewien złotnik, imieniem Demetriusz, który wyrabiał ze srebra świątyńki Artemidy, dostarczał rzemieślnikom niemałych zysków.


text:
Zgromadził ich przeto i innych zajmujących się tymże rzemiosłem i rzekł: Mężowie, wiecie, że z tego rzemiosła płynie nasz dobrobyt.


text:
A oto widzicie także i słyszycie, że nie tylko w Efezie, ale prawie w całej Azji ten Paweł namówił i do odstępstwa przywiódł wielkie mnóstwo ludzi mówiąc, że nie są bogami ci, co są rękami uczynieni.


text:
I grozi nam, że gardzić będą nie tylko zawodem naszym, ale i świątynia Wielkiej Artemidy za nic będzie poczytana, a nawet ona sama, którą czci cała Azja i świat cały, odarta zostanie z majestatu.


text:
I pełno było zamieszania w mieście. Gromadnie wtargnęli do teatru, porwawszy Gajusa i Arystarcha, Macedończyków, towarzyszów Pawła.


text:
A nawet niektórzy z azjarchów, życzliwi mu, posłali do niego z prośbą, aby się nie udawał do teatru.


text:
Wówczas wypchnięto z tłumu Aleksandra, bo go Żydzi Wysuwali. Aleksander zaś skinąwszy ręką chciał usprawiedliwić się wobec ludu.


text:
Gdy jednak poznali, że jest Żydem, poczęli wszyscy jednogłośnie krzyczeć prawie przez dwie godziny: Wielka Artemida Efeska!


text:
Wtedy pisarz uśmierzywszy tłum rzekł: Mężowie efescy, gdzież jest człowiek, który by nie wiedział, że miasto Efez oddane jest czci Wielkiej Artemidy i posągu, który spadł z nieba.


text:
Przy wiedliście bowiem tych, ludzi, którzy nie są ani świętokradcami ani bluźniercami naszej bogini.


text:
A jeżeli Demetriusz i rzemieślnicy jego mają sprawę przeciw komu, to odbywają się na rynku sądy, są też prokonsulowie, niechże jedni drugich oskarżają.


text:
Albowiem grozi nam, że mogą nas oskarżyć z powodu dzisiejszych rozruchów; bo nie ma żadnej przyczyny, którą moglibyśmy usprawiedliwić to zbiegowisko. I to powiedziawszy rozwiązał zgromadzenie.


text:
Gdy tumult ustał, Paweł przywołał uczniów, zachęcał ich do wytrwania i pożegnawszy się z nimi wyruszył w drogę do Macedonii.


text:
I zabawił tam trzy miesiące. A gdy zamierzał odpłynąć do Syrii, a Żydzi uczynili nań zasadzkę, postanowił wrócić przez Macedonię.


text:
A towarzyszył mu aż do Azji Sopater, syn Pyrrusa z Berei, z Tesaloniczan Arystarch i Sekundus, Gajus z Derbe i Tymoteusz; z Azjatów zaś Tychik i Trofim.


text:
a my odpłynęliśmy po święcie Przaśników z Filippów i po pięciu dniach przybyliśmy do nich do Troady, gdzie pozostaliśmy dni siedem.


text:
A pierwszego dnia po szabacie, gdyśmy się zeszli na łamanie chleba, Paweł, który miał odjechać nazajutrz, rozprawiając z nimi przedłużył swą mowę aż do północy.


text:
A młodzieniec pewien, imieniem Eutychus, siedział na oknie i zmorzony głębokim snem, gdy Paweł długo rozprawiał, zasnąwszy, spadł z trzeciego piętra na dół i podniesiono go nieżywego.


text:
A wróciwszy na górę łamał chleb i spożywał i mówił jeszcze długo aż do świtania, w końcu wyruszył w drogę.


text:
A my wsiadłszy wcześniej na okręt, popłynęliśmy do Assos, skąd mieliśmy zabrać Pawła; tak bowiem zarządził zamierzając sam udać się pieszo.


text:
Stąd zaś odpłynąwszy, nazajutrz przybyliśmy na wprost Chios, na drugi dzień popłynęliśmy do Samos, a jeszcze dzień później przybyliśmy do Miletu.


text:
Albowiem Paweł postanowił był minąć Efez, aby nie musiał tracić czasu w Azji. Spieszył się bowiem, aby jeśli to możliwe, w dzień Pięćdziesiątnicy być w Jerozolimie.


text:
A gdy do niego przybyli, rzekł im: Wiecie, jak to byłem z wami przez cały czas, od pierwszego dnia, któregom przybył do Azji.


text:
Jak służyłem Panu z całą pokorą wśród łez i doświadczeń, które mnie spotykały z powodu zasadzek . żydowskich;


text:
jak nie uchylałem się od niczego, co pożyteczne, byleby tylko wam głosić [Ewangelię] i nauczać was publicznie i po domach,


text:
prócz tego, o czym zapewnia mnie Duch Święty po wszystkich miastach, mówiąc, że czekają mnie więzy i utrapienia.


text:
Ale ja bynajmniej nie przeceniam swego życia, bylebym tylko dokonał biegu mego i zadania, które otrzymałem od Pana Jezusa - świadczyć o Ewangelii łaski Bożej.


text:
A teraz oto wiem, że wy wszyscy już więcej nie będziecie oglądać oblicza mego, wy, wśród których przeszedłem głosząc Królestwo.


text:
Miejcie tedy pieczę o siebie samych i o całą owczarnię, nad którą was Duch Święty ustanowił biskupami, abyście kierowali Kościołem Bożym, własną jego krwią nabytym.


text:
A nawet spomiędzy was samych powstaną mężowie, mówiący rzeczy przewrotne, aby pociągnąć za sobą uczniów.


text:
Dlatego czuwajcie, pamiętając, żem przez trzy lata we dnie i w nocy nie przestawał wśród łez napominać każdego z was.


text:
A teraz polecam was Bogu i słowu łaski jego, który mocen jest zbudować i dać dziedzictwo wszystkim uświęconym.


text:
We wszystkim okazałem wam, że tak pracując, należy wspierać słabych i pamiętać na słowa Pana Jezusa, jak sam powiedział: Szczęśliwsza to rzecz - dawać, aniżeli brać.


text:
Najbardziej zasmucały ich słowa jego, że już nigdy oblicza jego oglądać nie będą. I odprowadzili go do okrętu.


text:
? gdyśmy odjechali, rozłączywszy się z nimi, przybyliśmy prosto do Kos, dnia następnego do Rodos, a stąd do Patary.


text:
Gdy się nam ukazał Cypr, zostawiliśmy go po lewej ręce i płynąc do Syrii, przybyliśmy do Tyru; tam bowiem miano wyładować okręt


text:
A znalazłszy uczniów pozostaliśmy tam dni siedem; a oni, natchnieni Duchem, mówili Pawłowi, aby nie wyruszał do Jerozolimy.


text:
Po upływie tych dni odeszliśmy udając się w drogę, a wszyscy z żonami i dziećmi towarzyszyli nam aż za miasto. Klęknąwszy na wybrzeżu i pomodliwszy się


text:
My zaś, po odbyciu żeglugi do Tyru, przybyliśmy do Ptolemaidy i powitawszy braci, pozostaliśmy u nich przez jeden dzień.


text:
I wybrawszy się w drogę nazajutrz, przybyliśmy do Cezarei i wstąpiliśmy do domu Filipa Ewangelisty, który był jednym z siedmiu, i zamieszkaliśmy u niego.


text:
Ten, gdy przybył do nas, wziął pas Pawła i związawszy sobie, ręce i nogi, rzekł: To mówi Duch Święty: Mąż, do którego ten pas należy, oto tak będzie przez Żydów związany w Jerozolimie i wydany w ręce pogan.


text:
Wówczas odpowiedział Paweł: Co czynicie, czemu płaczecie i ranicie serce moje? Przecież ja gotów jestem nie tylko na więzy, ale i na śmierć w Jerozolimie dla imienia Pana Jezusa.


text:
Wybrali się też z nami i niektórzy uczniowie z Cezarei i zaprowadzili do niejakiego Mnazona z Cypru, dawnego ucznia, aby u niego zamieszkać.


text:
I po przywitaniu ich począł szczegółowo opowiadać, czego Bóg dokonał pośród pogan przez jego posługę.


text:
Oni tedy, słysząc to, wielbili Boga i mówili mu: Widzisz, bracie, ile to jest tysięcy Żydów, którzy uwierzyli, a wszyscy gorliwie trzymają się Prawa.


text:
O tobie jednak słyszeli, że nauczasz odstępstwa od Mojżesza wszystkich Żydów, którzy żyją między poganami, powiadając, że nie należy synów poddawać obrzezaniu ani też zachowywać zwyczajów.


text:
Weźmij ich, poddaj się wraz z nimi oczyszczeniu i zapłać za nich koszty, aby mogli sobie ostrzyc głowy. A przekonają się wszyscy, że to, co o tobie mówiono, nie tylko nie jest prawdziwe, ale że i ty sam sumiennie przestrzegasz Prawa.


text:
A co się tyczy nawróconych pogan, tośmy im na piśmie wysłali postanowienia, aby się powstrzymywali od rzeczy ofiarowanych bałwanom, krwi zwierząt zdławionych i nierządu.


text:
Wówczas Paweł, wziąwszy mężów, następnego dnia wraz z nimi poddał sie oczyszczeniu i wszedł do świątyni zapowiadając wypełnienie dni oczyszczenia, aż za każdego z nich złożona będzie ofiara.


text:
A gdy siedem dni miało się ku końcowi, Żydzi z Azji ujrzawszy go w świątyni podburzyli cały lud i rzucili się na niego wołając:


text:
Mężowie izraelscy, na pomoc! Oto człowiek, który przeciw ludowi, Prawu i miejscu temu wszędzie wszystkich naucza, a nadto i Greków wprowadził do świątyni i znieważył to święte miejsce. -


text:
Przedtem bowiem widzieli z nim na mieście Trofima z Efezu i sądzili, że Paweł wprowadził go do świątyni. -


text:
I poruszyło się całe miasto, zbiegł się lud, a porwawszy Pawła wywlekli go poza świątynię i natychmiast zamknięto bramy.


text:
Natychmiast więc wziąwszy z sobą żołnierzy i setników, zbiegł do nich [z góry]. A oni widząc trybuna i żołnierzy przestali bić Pawła.


text:
Wówczas trybun zbliżył się, pojmał go i rozkazał skuć dwoma łańcuchami. I wypytywał się, kto on jest i co uczynił.


text:
A każdy z tłumu wołał co innego. Gdy tedy nie mógł się nic pewnego dowiedzieć z powodu zgiełku, rozkazał prowadzić go do obozu.


text:
A gdy przybyli do schodów, doszło do tego, że z powodu natarczywości tłumu musieli go [Pawła] nieść żołnierze,


text:
Paweł tedy, gdy miano go już wprowadzić do obozu, rzekł do trybuna: Czy mogę ci coś powiedzieć? A on rzekł: Umiesz po grecku?


text:
Czyż nie jesteś ty Egipcjaninem, który niedawno wszczynał rozruchy i wyprowadził na pustynię cztery tysiące skrytobójców?


text:
A Paweł: rzekł do niego: Ja jestem Żydem z Tarsu w Cylicji, obywatelem znacznego miasta. Proszę cię, pozwól mi przemówić do ludu.


text:
A gdy pozwolił, Paweł stojąc na schodach, skinął ręką na lud i kiedy zapanowało wielkie milczenie, przemówił, po hebrajsku tymi słowy:


text:
A on mówił: Ja jestem Żydem, urodzonym w Tarsie w Cylicji, ale wychowałem się tu, w tym mieście, u stóp Gamaliela, wykształcony starannie w ojczystym Prawie, gorliwie służący Bogu jako i wy dziś służycie wszyscy.


text:
jak mi tego i arcykapłan jest świadkiem i wszyscy starsi, od których wziąwszy także listy do braci zdążałem do Damaszku, abym i stamtąd uwięzionych przywiódł do Jerozolimy dla wymierzenia kary


text:
I stało się, gdy byłem w drodze i zbliżałem się do Damaszku koło południa, nagle ogarnęła mnie wokoło światłość wielka z nieba


text:
A jam odpowiedział: Kto jesteś Parne? I rzekł do mnie: Jam jest Jezus Nazareński, którego ty przesiadujesz.


text:
i rzekłem: Cóż mam czynić Panie? Pan zaś powiedział mi: Wstań i idź do Damaszku, a tam powiedzą ci wszystko, co winieneś uczynić.


text:
A gdym zaniewidział od światła onego, prowadzony za rękę przez towarzyszy moich, przybyłem do Damaszku.


text:
A niejaki Ananiasz, mąż żyjący bogobojnie według Prawa, mający dobre świadectwo od wszystkich mieszkających tam Żydów,


text:
przybył do mnie i zbliżywszy się rzekł mi: Szawle, bracie, przejrzyj! I w tejże chwili spojrzałem na niego.


text:
A on rzekł: Bóg ojców naszych przeznaczył cię, abyś poznał wolę jego oraz abyś oglądał Sprawiedliwego i posłyszał głos z jego ust.


text:
i ujrzałem go mówiącego do mnie: Spiesz się i uchodź rychło z Jerozolimy, bo nie przyjmą twego świadectwa o mnie.


text:
A jam rzekł: Panie, wszak oni wiedzą, żem wtrącał do więzienia i bił w synagogach tych, którzy wierzyli w ciebie.


text:
A gdy lała się krew Szczepana, świadka twego, ja sam przy tym byłem, pochwalałem i strzegłem szat morderców.


text:
I słuchali go aż do tych słów; po czym zaczęli krzyczeć: Zgładź z ziemi tego człowieka, albowiem nie godzi się, aby taki żył.


text:
trybun rozkazał wprowadzić go do obozu i przy badaniu biczować, aby się dowiedzieć, dlaczego tak nań wołano.


text:
A gdy go związano rzemieniami, Paweł odezwał się do stojącego obok setnika: Czy wolno wam biczować obywatela rzymskiego i to bez sądu?


text:
Usłyszawszy to setnik przystąpił do trybuna i powiedział mu: Co chcesz uczynić; przecież ten człowiek jest obywatelem rzymskim.


text:
Zbliżył się tedy trybun i rzekł do niego: Powiedz mi, czy jesteś Rzymianinem? A on odparł: Tak jest.


text:
I rzekł trybun: Ja za wielką sumę nabyłem to obywatelstwo. A Paweł odpowiedział: A ja mam je od urodzenia.


text:
Natychmiast więc odstąpili od niego ci, co go mieli badać. Także i trybun zląkł się, skoro dowiedział się, że jest Rzymianinem, a on kazał nałożyć mu więzy.


text:
Nazajutrz tedy chcąc się dokładnie dowiedzieć, o co go oskarżają Żydzi, uwolnił go z więzów i kazał zejść się przedniejszym kapłanom i całemu Sanhedrynowi, a wyprowadzając Pawła stawił go przed nimi.


text:
Paweł tedy patrząc śmiało na Sanhedryn rzekł: Mężowie bracia, ja aż do dnia dzisiejszego służyłem Bogu z całą szczerością i sumiennością.


text:
Wówczas rzekł do niego Paweł: Uderzy cię Bóg, ściano pobielana! Zasiadłeś tu, aby mnie sądzić według Prawa, a rozkazujesz bić mnie wbrew Prawu?


text:
A Paweł odpowiedział: Nie wiedziałem, bracia, że to arcykapłan. Napisane jest bowiem: Księciu ludu twego złorzeczyć nie będziesz (Wyjśc 22, 28).


text:
A Paweł wiedząc, że jedna część składa się z faryzeuszów, a druga z saduceuszów, zawołał przed Sanhedrynem: Mężowie bracia! Ja jestem faryzeuszem i synem faryzeusza, a sądzą mnie z powodu nadziei w powstanie zmarłych.


text:
A gdy to powiedział, wszczął się spór między faryzeuszami i saduceuszami i przyszło do rozdwojenia między zebranymi.


text:
Saduceusze bowiem zaprzeczają zmartwychwstaniu, istnieniu aniołów i duchów, a faryzeusze uznają jedno i drugie.


text:
I powstał wielki hałas. A niektórzy z uczonych faryzejskich zerwali się i zawzięcie spierając się mówili: Nic złego nie znajdujemy w tym człowieku, a może istotnie duch albo anioł z nim mówił?


text:
I gdy doszło do wielkiego wzburzenia, trybun obawiając sie, aby Pawła nie rozszarpali, kazał zejść żołnierzom, zabrać go siłą spomiędzy nich i zaprowadzić do obozu


text:
A następnej nocy stanął przy nim Pan i rzekł: Bądź odważny, bo iakeś świadczył o mnie w Jerozolimie, tak świadczyć masz i w Kzymie.


text:
A gdy nastał dzień. zebrali się Żydzi i związali przysięgą mówiąc, że nie będą ani jeść, ani pić, dopóki nie zabiją Pawła.


text:
Przyszli oni do przedniejszych kapłanów i do starszych mówiąc: Świętą przysięgą związaliśmy się, że nic do ust nie weźmiemy, dopóki nie zabijemy Pawła.


text:
Przeto wy teraz razem z Sanhedrynem przekonajcie trybuna, aby go do was przyprowadził niby dla dokładniejszego zbadania jego sprawy, a my gotowiśmy go zabić, zanim tu dojdzie.


text:
Paweł zatem przywoławszy do siebie jednego z setników rzekł: Zaprowadź tego młodzieńca do trybuna, bo ma mu coś oznajmić.


text:
On tedy wziął go, zaprowadził do trybuna i rzekł: Więzień Paweł przywoławszy mnie prosił, abym tego młodzieńca przyprowadził do ciebie, bo ma ci coś powiedzieć.


text:
On zaś powiedział: Żydzi uchwalili prosić cię, abyś jutro stawił Pawła przed Sanhedrynem niby dla dokładniejszego zbadania jego sprawy.


text:
Ale ty im nie wierz. Bo więcej niż czterdziestu mężów spośród nich czyha nań, związawszy się przysięgą, że nie będą jeść ani pić, dopóki go nie zabiją. I teraz są w pogotowiu oczekując twego zezwolenia.


text:
I przywoławszy dwóch setników rzekł im: Przygotujcie w drogę do Cezarei dwustu żołnierzy, siedemdziesięciu jezdnych i dwustu oszczepników na trzecią godzinę w nocy.


text:
Męża tego pojmali Żydzi, i gdy go już mieli zabić, nadbiegłszy z oddziałem wojska, wyrwałem go z ich rąk, dowiedziawszy się, że jest obywatelem rzymskim.


text:
i stwierdziłem, że oskarżają go o rzeczy sporne dotyczące ich Prawa, a nie obwiniają go o nic godnego śmierci lub więzienia.


text:
A gdy mi doniesiono o zasadzce, jaka miała być przygotowana na tego męża, niezwłocznie wysłałem go do ciebie, powiadamiając oskarżycieli, aby przed tobą wytoczyli sprawę przeciwko niemu. Bądź zdrów!


text:
Przesłucham cię - powiedział - gdy przybędą twoi oskarżyciele. I rozkazał strzec go w pretorium Heroda.


text:
A po upływie pięciu dni przybył arcykapłan Ananiasz z niektórymi starszymi i rzecznikiem prawnym, niejakim Tertullusem. Oni to stanęli przed namiestnikiem z oskarżeniem przeciwko Pawłowi.


text:
I gdy go wezwano, rozpoczął Tertullus oskarżenie mówiąc: Gdy dzięki tobie żyjemy w zupełnym pokoju, a przez twą przezorność wiele zmienia się na lepsze dla tego ludu


text:
Albowiem stwierdziliśmy, że mąż ten szerzy zarazę i wzbudza niepokoje wśród wszystkich Żydów na całym świecie, a jest przywódcą sekty Nazarejczyków.


text:
A że usiłował nawet i świątynię znieważyć, przeto pojmaliśmy go [i chcieliśmy osądzić według praw naszych.


text:
rozkazując, aby jego oskarżyciele przybyli do ciebie]. Od niego zresztą po przesłuchaniu będziesz się mógł wszystkiego dowiedzieć, o co go oskarżamy.


text:
A gdy namiestnik skinieniem dozwolił mu mówić, Paweł odpowiedział: Wiedząc, że od wielu lat jesteś sędzią tego narodu, tym chętniej w swojej obronie mówić będę.


text:
Możesz się bowiem przekonać, że nie więcej jak dwanaście dni temu przybyłem do Jerozolimy, aby oddać cześć Bogu.


text:
A nie spotkano mnie w świątyni rozprawiającego z kimkolwiek, czy też wywołującego zbiegowisko tłumu ni w synagogach, ni w mieście.


text:
Ale to wyznaję przed tobą, że trzymając się drogi, którą mienią być herezją, służę Bogu ojców moich wierząc we wszystko, co napisane jest w Prawie i u Proroków.


text:
chyba jedynie to słowo, którem głośno wypowiedział stojąc przed nimi: Sądzicie mnie dzisiaj z powodu wiary w zmartwychwstanie.


text:
A Feliks, znając dokładnie tę naukę, odroczył ich sprawę mówiąc: Rozsądzę waszą sprawę, skoro przybędzie trybun Lizjasz.


text:
I rozkazał setnikowi strzec Pawła pozostawiając mu pewną swobodę i nie wzbraniając żadnemu z przyjaciół w oddawaniu mu posług.


text:
A po kilku dniach przybył Feliks wraz z Druzyllą, żoną swoją, która była Żydówką, wezwał Pawła i przysłuchiwał się mu, gdy mówił o wierze w Jezusa Chrystusa.


text:
A gdy począł mówić o sprawiedliwości, wstrzemięźliwości i o przyszłym sądzie, zatrwożony Feliks powiedział: Teraz możesz odejść, a wezwę cię w czasie sposobnym.


text:
A po upływie dwóch lat na miejsce Feliksa przybył Porcjusz Festus. I Feliks chcąc zaskarbić sobie życzliwość Żydów, pozostawił Pawła w więzieniu.


text:
usilnie prosząc o łaskę dla siebie przeciw Pawłowi, aby kazał go sprowadzić do Jerozolimy. A zamierzali uczynić zasadzkę, aby go zabić w drodze.


text:
Ci przeto spośród was - mówił - którzy mają większe poważanie, niech jadą ze mną i jeśli mąż ten dopuścił się jakiegoś przestępstwa, niechże go oskarżą.


text:
I zabawiwszy między nimi nie więcej niż osiem do dziesięciu dni odjechał do Cezarei, a dnia następnego, zasiadłszy na sądzie, kazał przyprowadzić Pawła.


text:
A gdy przyszedł, otoczyli go Żydzi, którzy przybyli z Jerozolimy, i poczęli czynić mu liczne i ciężkie zarzuty. Nie zdołali ich jednak dowieść,


text:
bo Paweł bronił się mówiąc: W niczym nie zawiniłem wobec Prawa żydowskiego, ani przeciw świątyni, ani przeciw cesarzowi.


text:
A Festus chcąc zaskarbić sobie życzliwość Żydów rzekł odpowiadając Pawłowi: Czy chcesz jechać do Jerozolimy, abyś tam był sądzony w tej sprawie przede mną?


text:
Ale Paweł odpowiedział: Przed trybunałem cesarskim stoję, gdzie winienem być sądzony. Żydom żadnej krzywdy nie uczyniłem, jak to i ty sam wiesz dobrze.


text:
A jeślim uczynił coś złego albo dopuścił się czegoś godnego śmierci, nie wzbraniam się umrzeć. Ale jeśli nie ma nic prawdy w tym, o co mnie oskarżają, nikt mnie im wydać nie może. Odwołuję się do cesarza.


text:
Wówczas Festus porozumiawszy się z Radą odpowiedział: Odwołałeś się do cesarza, przed cesarzem staniesz.


text:
I gdy spędzili tam dłuższy czas, Festus przedstawił królowi sprawę Pawła mówiąc: Feliks pozostawił w więzieniu pewnego człowieka,


text:
w sprawie którego, gdym był w Jerozolimie, wystąpili przede mną przedniejsi kapłani i starsi żydowscy domagając się wyroku skazującego przeciw niemu.


text:
Ale im odpowiedziałem, że nie jest zwyczajem Rzymian wydawać kogokolwiek, zanim oskarżony nie stanie wobec oskarżycieli i nie będzie miał możności bronić się przed zarzutami.


text:
Gdy więc tu przybyli, niezwłocznie zasiadłszy nazajutrz na trybunale, kazałem przyprowadzić tego człowieka.


text:
A gdy oskarżyciele nie przedstawili w stosunku do niego żadnego obwinienia o zbrodnie, które podejrzewałem,


text:
ale mieli z nim tylko pewne spory tyczące się ich nabożności i jakiegoś Jezusa zmarłego, o którym Paweł twierdzi, że żyje.


text:
Nie będąc w stanie badać takich spraw, zapytałem go, czy chce udać się do Jerozolimy i tam być o to sądzony.


text:
Ale że Paweł wniósł odwołanie, by go zatrzymać aż do rozstrzygnięcia przez trybunał cesarski, kazałem go strzec, dopóki go nie odeślę do cesarza.


text:
Agryppa tedy [rzekł] do Festusa: Chciałbym i ja sam posłuchać tego człowieka. [A on] rzecze: Jutro go usłyszysz.


text:
Nazajutrz przybyli Agryppa i Berenika z całą okazałością i weszli na miejsce przesłuchania wraz z trybunami i przedniejszymi obywatelami miasta. Na rozkaz Festusa przywiedziono i Pawła.


text:
I rzekł Festus: Królu Agryppo i wszyscy mężowie, którzy tu z nami jesteście - widzicie człowieka, w sprawie którego nagabywało mię mnóstwo Żydów w Jerozolimie i tutaj wołając, że nie powinien on żadną miarą pozostać przy życiu.


text:
Sam jednak przekonałem się, że nie dopuścił się on niczego zasługującego na śmierć. A gdy się nadto odwołał do cesarza, postanowiłem go tam odesłać.


text:
Nie mam jednak nic pewnego, co mógłbym napisać do naszego pana. Dlatego stawiłem go przed wami, a zwłaszcza przed tobą, królu Agryppo, abym po dokonanym przesłuchaniu miał co napisać.


text:
Agryppa tedy rzekł do Pawła: Wolno ci mówić w swojej obronie. Wówczas Paweł wyciągnąwszy rękę począł się bronić.


text:
Za szczęśliwego się poczytam, królu Agryppo, że przed tobą mam się dzisiaj bronić w sprawie tego wszystkiego, o co mnie oskarżają Żydzi.


text:
I to tym bardziej, że ty znasz wszystkie zwyczaje i spory żydowskie. Dlatego proszę cię, abyś cierpliwie wysłuchać mię raczył.


text:
Wszystkim Żydom dobrze wiadomo, że życie moje od lat młodości, spędziłem od początku wśród narodu mojego w Jerozolimie.


text:
Znają mnie oni od dawna, jeśliby tylko zaświadczyć chcieli, że według najsurowszej sekty religii naszej żyłem jako faryzeusz.


text:
A teraz z powodu nadziei w spełnienie obietnicy danej przez Boga ojcom naszym stoję oto przed sądem.


text:
Spełnienia jej spodziewa się dostąpić dwanaście naszych pokoleń, dniem i nocą wytrwale służąc Bogu. Z powodu tej nadziei jestem przez Żydów oskarżony, o królu.


text:
I mnie samemu przecież zdawało się, że powinienem wiele czynić przeciw imieniu Jezusa Nazareńskiego.


text:
Co też i czyniłem w Jerozolimie, i gdym otrzymał władzę od przedniej szych kapłanów, wielu świętych wtrąciłem do więzienia, a gdy ich skazywano na śmierć, głosowałem przeciw nim.


text:
? często po wszystkich synagogach udręką zmuszałem ich do bluźnierstwa, a popadając w coraz większy szał prześladowałem ich nawet po miastach ościennych.


text:
w południe, w ciągu drogi - o królu - ujrzałem światło z nieba jaśniejsze nad blask słoneczny, które ogarnęło mnie i tych, co mi towarzyszyli w drodze.


text:
I gdyśmy wszyscy upadli na ziemię, usłyszałem głos mówiący do mnie w języku hebrajskim: Szawle, Szawle, czemu mnie prześladujesz? Trudno ci wierzgać przeciw ościeniowi.


text:
Ale podnieś się i stań na nogi, albowiem na to ci się ukazałem, abym cię ustanowił sługą i świadkiem tego, coś widział, i tego, co ci objawię.


text:
dla otworzenia im oczu, aby się nawrócili z ciemności do światła i z mocy szatańskiej do Boga, aby dostąpili odpuszczenia grzechów, a przez wiarę we mnie współudziału ze świętymi,


text:
i naprzód tym, którzy są w Damaszku i w Jerozolimie, a następnie całej krainie judzkiej i poganom głosiłem, aby czynili pokutę i nawracali się do Boga. przez uczynki, jakich wymaga pokuta.


text:
Ale wsparty pomocą Bożą, ostałem się po dzień dzisiejszy, dając świadectwo małym i wielkim i nic nie mówiąc ponad to, co według zapowiedzi Proroków i Mojżesza stać się miało:


text:
że Chrystus ma cierpieć i będzie pierwszym, który po zmartwychwstaniu będzie zwiastował światłość narodowi i poganom.


text:
A gdy on to mówił ku swojej obronie, Festus zawołał głosem donośnym: Szalejesz, Pawle, wielka nauka przywodzi cię do szaleństwa.


text:
Zna bowiem te sprawy król, do którego śmiało przemawiam, bo jestem mocno przekonany, że nic z tego nie jest mu tajne. Bo też nic nie działo się w jakimś zakątku.


text:
A Paweł odrzekł: Gorąco prosiłbym Boga, aby czy to niebawem, czy po długim czasie nie tylko ty, ale i wszyscy, którzy mnie dziś słuchają,. stali się takimi, jakim i ja jestem, z wyjątkiem tych więzów.


text:
A gdy odeszli, naradzali się z sobą mówiąc: Nic godnego śmierci lub więzienia człowiek ten nie uczynił.


text:
Agryppa zaś rzekł do Festusa: Można by było nawet zwolnić tego człowieka, gdyby się nie był odwołał do cesarza.


text:
A gdy postanowiono, abyśmy odpłynęli do Italii, oddano Pawła wraz z innymi więźniami setnikowi cesarskiej kohorty, imieniem Juliusz.


text:
I wsiadłszy na okręt adramyteński, mający płynąć do portów Azji, ruszyliśmy w drogę wraz z Arystarchem Macedończykiem z Tesaloniki.


text:
Następnego dnia dopłynęliśmy do Sydonu, a Juliusz obchodząc się po ludzku z Pawłem pozwolił mu iść do przyjaciół i zaopatrzyć się.


text:
A gdy płynęliśmy przez wiele dni wolno i ledwie zdołaliśmy przybyć na wysokość Knidos, z powodu przeciwnego wiatru, gdyż wiatr nam przeszkadzał, żeglowaliśmy w dół ku Krecie koło Salmonu,


text:
I z trudem posuwając się wzdłuż jej wybrzeży przybyliśmy do pewnego miejsca, zwanego Dobre Porty, w pobliżu miasta Lasaia.


text:
A po upływie długiego czasu, gdy już żegluga stała się niebezpieczna, dlatego że już i [dzień] postu przeminął, przestrzegał ich Paweł


text:
mówiąc im: Mężowie, widzę, że żegluga zaczyna grozić niebezpieczeństwem rozbicia się i straty nie tylko ładunku i okrętu, ale i życia naszego,


text:
A ponieważ port nie nadawał się do zimowania, większość z nich postanowiła odpłynąć stamtąd, chcąc jakoś dostać się do Feniksu, portu na Krecie wystawionego na wiatry południowo-zachodnie i północno-zachodnie i tam przezimować.


text:
Skoro tedy powiał wiatr z południa, w przekonaniu że wykonają zamiar, podniósłszy kotwicę, płynęli wzdłuż Krety.


text:
Wciągnąwszy je, zabezpieczono okręt obwiązując go pasami, a w obawie aby nie wpaść na Syrtę, zrzucono ruchomą kotwicę i zdążano dalej.


text:
Lecz gdy przez wiele dni nie ukazało się ani słońce, ani gwiazdy, a wielka nawałnica wciąż nas nękała, straciliśmy już wszelką nadzieję ocalenia.


text:
I gdy już długo nic nie jedli, Paweł stanąwszy pośród nich rzekł : Trzeba było, o mężowie, posłuchać mnie i nie odpływać od Krety, oszczędzając sobie tego utrapienia i straty.


text:
i rzekł mi: Nie lękaj się, Pawle, przed cesarzem stanąć musisz, a oto darował ci Bóg wszystkich, którzy płyną z tobą.


text:
I skoro zapadła noc czternasta, a myśmy płynęli po Morzu Adriatyckim, około północy zdawało się marynarzom, że znajdują się w pobliżu jakiegoś lądu.


text:
Spuścili więc sznur z ołowiem i zmierzyli dwadzieścia sążni [głębokości], a nieco dalej podjechawszy i mierząc znów sznurem znaleźli piętnaście sążni.


text:
Bojąc się przeto, abyśmy nie wpadli na rafy, zrzucili z tyłu okrętu cztery kotwice, oczekując z upragnieniem dnia.


text:
A gdy marynarze chcieli uciec z okrętu i spuścili barkę na morze, rzekomo chcąc z przodu okrętu zarzucić kotwicę,


text:
A kiedy już zaczęło świtać, Paweł prosił wszystkich, aby się posilili, mówiąc: Już mija dziś czternaście dni, jak wstrzymujecie się od pokarmu, głodząc się w oczekiwaniu.


text:
Dlatego proszę was, abyście się posilili. To się przyczyni do waszego ocalenia, bo żadnemu z was nawet włos z głowy nie spadnie.


text:
A z nastaniem dnia nie mogli rozpoznać lądu, spostrzegli jednak jakąś zatokę z wybrzeżem, do którego zamierzali - gdyby to było możliwe - skierować okręt.


text:
Odciąwszy więc kotwice wrzucili [je] do morza, rozluźniając jednocześnie wiązania sterowe i nastawiwszy pod wiatr żagiel przedniego masztu, zmierzali ku wybrzeżu.


text:
Lecz najechawszy na wysunięty w morze półwysep osiedli z okrętem, dziób okrętu zarył się i pozostał nieruchomy, a rufa rozbiła się pod naporem fal.


text:
Setnik jednak chcąc ocalić Pawła przeszkodził ich zamiarowi i rozkazał umiejącym pływać wskoczyć przed innymi do morza i wyjść na ląd.


text:
Z pozostałych zaś jedni mieli dopłynąć na deskach, drudzy na resztkach okrętu. I w ten sposób wszyscy ocaleli dostając się na ląd.


text:
A po ocaleniu dowiedzieliśmy się, że wyspa nazywa się Melita. Tubylcy zaś okazywali nam niezwykłą życzliwość.


text:
A gdy Paweł nazbierał dużo chrustu i nakładał na ogień, wypełzła od gorąca żmija i uczepiła się jego ręki.


text:
Skoro więc tubylcy ujrzeli gadzinę wiszącą mu u ręki, mówili jeden do drugiego: Z pewnością człowiek ten jest mordercą, bo chociaż uszedł cało z morza, pomsta żyć mu nie dozwala.


text:
Oni wszakże sądzili, że opuchnie, albo że nagle padnie trupem. Lecz gdy długo czekali i widzieli, że nic mu sie złego nie stało, zmieniwszy zdanie mówili, że jest bogiem.


text:
A w pobliżu tego miejsca miał swe posiadłości namiestnik wyspy, imieniem Publiusz, który nas przyjął i bardzo przyjacielsko ugościł przez trzy dm.


text:
A zdarzyło się, że ojciec Publiusza leżał trawiony gorączką i cierpiący na biegunkę. Poszedł do niego Paweł, a modląc sie włożył nań ręce i uzdrowił go.


text:
A po upływie trzech miesięcy odpłynęliśmy na okręcie aleksandryjskim, który zimował na wyspie, a za godło miał Dioskurów.


text:
Stąd jadąc wzdłuż wybrzeża przybyliśmy do Regium, a gdy po upływie dnia powiał wiatr południowy, dnia następnego dotarliśmy do Puteoli.


text:
A bracia tamtejsi usłyszawszy o naszym przybyciu, wyszli na nasze spotkanie aż do Forum Appiusza i Trzech Gospód. Gdy ich ujrzał Paweł, dzięki czynił Bogu i nabrał otuchy.


text:
A po upływie trzech dni zwołał on najprzedniejszych Żydów i gdy się zebrali, rzekł do nich: Mężowie bracia! Nie uczyniłem nic przeciwko narodowi i zwyczajom ojczystym, a jednak wydano mnie w Jerozolimie jako więźnia w ręce Rzymian.


text:
Ci po przesłuchaniu chcieli mnie wypuścić dlatego, że nie było we mnie żadnej winy zasługującej na śmierć.


text:
Ale że się Żydzi sprzeciwili, musiałem odwołać się do cesarza, wcale nie w zamiarze oskarżania w czymkolwiek własnego narodu.


text:
Dlatego też zaprosiłem was, aby was ujrzeć i z wami pomówić, bo dla nadziei Izraela dźwigam te kajdany.


text:
A oni rzekli do niego: Nie otrzymaliśmy z Judei ani listów o tobie, ani też nikt z braci nie przybył, który by oznajmił lub mówił o tobie co złego.


text:
Chcemy zatem posłyszeć od ciebie, co myślisz, bo o sekcie tej wiadomo nam, że wszędzie ją zwalczają.


text:
A naznaczywszy mu dzień zeszła się jeszcze większa ich liczba do gospody, a on wykładał im, dając świadectwo o Królestwie Bożym. I od rana do wieczora przekonywał ich w sprawie Jezusa w oparciu o Prawo Mojżeszowe i Proroków.


text:
A gdy nie mogli dojść z sobą do zgody i zabierali się do odejścia, Paweł powiedział im tylko te słowa: Dobrze Duch Święty mówił przez Izajasza Proroka do ojców naszych:


text:
Idź do tego ludu, a mów [do nich] : Uchem posłyszycie, a nie zrozumiecie, i okiem patrzeć będziecie, a nie dojrzycie.


text:
Albowiem zatyło serce tego ludu. Uszy sobie zatkali i oczy swe przymrużyli, aby snadź oczyma nie dojrzeli, uszami nie posłyszeli i sercem nie pojęli, a nie nawrócili się, abym ich uzdrowił (Iz 6, 9-10).


text:
I pozostał przez całe dwa lata w wynajętym przez siebie domu i przyjmował wszystkich, którzy do niego przychodzili.


text:
zaś według Ducha Świętości okazał się, dzięki zmartwychwstaniu, Synem Bożym w mocy - o Jezusie Chrystusie, Panu naszym.


text:
Przez Niego otrzymaliśmy łaskę i posłannictwo apostolskie, aby zdobyć wszystkich pogan dla posłuchu w wierze ku chwale Jego Imienia.


text:
Wszystkim, którzy są w Rzymie, umiłowanym przez Boga, powołanym, świętym - łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i od Pana Jezusa Chrystusa.


text:
Na wstępie składam dzięki Bogu mojemu przez Jezusa Chrystusa za was wszystkich; za to, że wiara wasza jest głoszona po całym świecie.


text:
Świadkiem bowiem jest mi Bóg, któremu służę w duchu moim, w Ewangelii Jego Syna, że wspominam was bez przerwy w moich modlitwach,


text:
Nie chcę zaś, bracia, żebyście nie wiedzieli, że już wiele razy postanawiałem przybyć do was, ale aż dotychczas stawało mi coś na przeszkodzie, abym nie zebrał jakichś owoców również wśród was, tak jak wśród pozostałych pogan.


text:
Nie wstydzę się bowiem Ewangelii, gdyż jest ona mocą Bożą sprowadzającą zbawienie na każdego, kto wierzy, najprzód na Żyda a potem na Greka.


text:
Ukazuje się bowiem w niej sprawiedliwość Boża z wiary w wiarę tak, jak to jest napisane: a sprawiedliwy dzięki wierze żyć będzie.


text:
Objawia się gniew Boży z nieba na wszelką bezbożność i nieprawość ludzi, którzy swoją przewrotnością dławią prawdę Bożą.


text:
Poprzez to bowiem, co zostało stworzone, gdy świat zaczął istnieć, poznaje się to, co w Nim niewidzialne, łącznie z Jego odwieczną mocą i Bóstwem. Tak więc nie mają już żadnej wymówki.


text:
Choć bowiem poznali Boga, to jednak nie oddali Mu chwały jako Bogu i nie złożyli Mu dziękczynienia, lecz w swych pomysłach utracili wszelkie rozeznanie, a ich nierozumne serce znalazło się w ciemnościach.


text:
Majestat nieprzemijającego Boga zamienili na obraz przedstawiający zniszczalnego człowieka, ptaki, zwierzęta czworonożne i płazy.


text:
Dlatego też wydał ich Bóg poprzez żądze ich serc na łup nieczystości, aby sami shańbili własne ciała,


text:
ci, co prawdę Bożą zamienili na kłamstwo i czcili stworzenie oraz służyli jemu a nie Stwórcy, który jest błogosławiony na wieki. Amen.


text:
Dlatego to oddał ich Bóg we władanie bezwstydnym chuciom. Kobiety ich bowiem zamieniły stosunki naturalne na obcowanie przeciwne naturze.


text:
Podobnie też i mężczyźni, zaniechawszy naturalnego współżycia z kobietami, zapłonęli wzajemnym do siebie pożądaniem: mężczyźni uprawiali bezwstyd z mężczyznami i tak sami na sobie otrzymywali słuszną zapłatę za swoje zboczenia.


text:
Tak więc, ponieważ nie doszli do wniosku, że trzeba poznać Boga, wydał ich Bóg na pastwę przewrotnych myśli, aby czynili to, czego nie powinni czynić.


text:
Byli więc pełni wszelkiej nieprawości, złości, chciwości, niegodziwości, zazdrości, zabójstw, kłótni, podstępu, złośliwości. Stali się wichrzycielami,


text:
oszczercami, znienawidzili Boga, popadli w zuchwałość, pychę, i samochwalstwo. Wymyślali różne zbrodnie, byli nieposłuszni rodzicom,


text:
Oni to, choć znając wyroki Boże wiedzieli, iż ci, co takie rzeczy czynią, godni są śmierci, nie tylko sami się tych czynów dopuszczają, ale jeszcze chwalą innych, którzy tak postępują.


text:
Dlatego też, człowiecze, kimkolwiek jesteś, nie masz nic na swoje usprawiedliwienie, gdy wydajesz sądy o innych. W czym bowiem osądzasz drugiego, tym samym na siebie wydajesz wyrok. Sam przecież czynisz to, co potępiasz u innych.


text:
Czy sądzisz może, człowiecze, ty, który potępiasz tak postępujących a sam to samo czynisz, że unikniesz, potępienia Bożego?


text:
A może odrzucasz z pogardą bogactwo dobroci, cierpliwości i wielkoduszności Jego? Czy nie wiesz, że dobroć Boga doprowadza cię właśnie do nawrócenia?


text:
Tak więc wskutek twojej zatwardziałości i nieskruszonego serca gotujesz sobie gniew na dzień gniewu i objawienia sprawiedliwego sądu Boga,


text:
tym, którzy przez wytrwałość w czynieniu dobrze szukają chwały, czci i nieśmiertelności - życie wieczne,


text:
tym zaś, którzy są oporni i nie poddają się prawdzie lecz ulegają nieprawości - nieprzejednanie zagniewania.


text:
Wszyscy ci, którzy bez Prawa grzeszyli, bez Prawa również zginą, ci zaś, którzy pod Prawem grzeszyli, przez Prawo będą sądzeni.


text:
Nie ci bowiem są sprawiedliwi u Boga, którzy przysłuchują się Prawu, lecz ci, którzy je wypełniają, ci będą usprawiedliwieni.


text:
Kiedy bowiem poganie, którzy nie mają Prawa, idąc za naturą, czynią właśnie to, co nakazuje Prawo, to ludzie ci, nie posiadając Prawa, sami dla siebie są Prawem.


text:
Dają dowód, że treść Prawa jest wypisana w ich sercach, przy czym sumienie ich jest niczym świadek, który w myślach oskarża ich lub bierze w obronę,


text:
co też ujawni się w ów dzień, kiedy to Bóg pocznie sądzić przez Jezusa Chrystusa ukryte czyny ludzkie według mojej Ewangelii.


text:
jesteś przekonany, że potrafisz być przewodnikiem ślepych, światłem dla tych, którzy pozostają w ciemności,


text:
wychowawcą nie mających pełnego rozeznania, nauczycielem nieukształconych, bo Prawo uważasz za wyraz wszelkiej wiedzy i prawdy...


text:
Otóż ty, który pouczasz innych, czemu siebie samego nie uczysz? Ty, który głosisz, że nie wolno kraść, dlaczego sam dopuszczasz się kradzieży?


text:
Ty, który mówisz, że nie wolno cudzołożyć, dlaczego sam cudzołożysz? Ty, który czujesz odrazę do bożków pogańskich, czemu sam dopuszczasz się świętokradztwa?


text:
Obrzezanie przynosi co prawda pożytek, ale tylko wtedy, gdy zachowujesz Prawo. Jeżeli zaś sprzeniewierzasz się Prawu, to mimo obrzezania jesteś jak nieobrzezany.


text:
Jeżeli zaś nieobrzezany zachowuje przepisy Prawa, to to, że jest nieobrzezany, czyż nie będzie mu poczytane za samo obrzezanie?


text:
I tak, ten, co jest nieobrzezany, lecz zachowuje Prawo, będzie sądził ciebie, który mimo że znasz literę Prawa i jesteś obrzezany, łamiesz jednak Prawo.


text:
Nie jest bowiem Żydem ten, kto jest nim na zewnątrz, ani nie jest obrzezanym ten, kto jest obrzezany na zewnątrz, w swym ciele.


text:
Prawdziwym Żydem jest ten, kto jest nim wewnątrz, prawdziwym zaś obrzezaniem jest to, które się dokonuje w sercu, obrzezanie duchowe a nie według litery. I taki to otrzymuje pochwałę nie od ludzi ale od Boga.


text:
Otóż bardzo wielki i to pod każdym względem. Przede wszystkim dlatego, że im właśnie [obrzezanym] zostało powierzone Słowo Boże.


text:
Cóż z tego, że niektórzy z nich nie uwierzyli? Czyż ich niewierność będzie w stanie zniweczyć wierność Boga?


text:
Nigdy! Bóg przecież jest prawdomówny, a każdy człowiek - kłamca zgodnie z tym, co napisane: Abyś się okazał sprawiedliwym w słowach twoich i abyś zwyciężył, kiedy będziesz osądzony.


text:
Lecz jeśli przez naszą nieprawość ukazuje się sprawiedliwość Boża, to cóż na to powiemy? Czyż Bóg nie jest - bardzo po ludzku to mówię - niesprawiedliwy, kiedy okazuje swój gniew?


text:
Wobec tego, jeśli prawdomówność Boga wskutek mojego kłamstwa tym bardziej się uwydatnia ku Jego chwale, to dlaczego ja mam jeszcze być sądzony jak zwykły grzesznik?


text:
Czy może jest tak, jak nam niektórzy zarzucają jako byśmy mieli mówić: Czyńmy zło, aby z tego wynikło dobro? Takich [oszczerców] spotka sprawiedliwe potępienie.


text:
Cóż tedy? Czy ich przewyższamy? Żadną miarą! Dopiero cośmy wykazali, że zarówno Żydzi jak i Grecy, wszyscy pozostają pod grzechem,


text:
Wszyscy zeszli z drogi prostej, wszyscy stali się nieużyteczni. Nie ma nawet jednego, który by czynił dobro.


text:
Ich gardło podobne jest do otwartego grobu, język ich służy zdradzie, a na ich wargach znajduje się jad żmijowy.


text:
Wiadomo zaś, że cokolwiek mówi Prawo, mówi do tych, którzy są pod Prawem. Tak więc każde usta muszą zamilknąć i cały świat musi się poczuć winnym wobec Boga,


text:
gdyż nikt w oczach Jego nie będzie usprawiedliwionym wskutek uczynków Prawa. Dzięki Prawu bowiem poznaje się jedynie grzech.


text:
Teraz zaś sprawiedliwość Boża ukazała się poza Prawem i została zaświadczona przez Prawo i Proroków.


text:
Jest to sprawiedliwość Boża dzięki wierze w Jezusa Chrystusa dla wszystkich, którzy w Niego wierzą. Nie ma żadnej różnicy.


text:
dostępują zaś usprawiedliwienia darmo, dzięki Jego łasce, przez odkupienie dokonane w Chrystusie Jezusie,


text:
którego uczynił Bóg przez wiarę narzędziem przebłagania w krwi Jego. Okazał przez to swoją sprawiedliwość wskutek pobłażliwego znoszenia grzechów popełnionych kiedyś,


text:
czasu cierpliwości Bożej, ujawniając tym samym sprawiedliwość czasu obecnego, kiedy to On sam jest sprawiedliwym i usprawiedliwiającym każdego, kto wierzy w Jezusa.


text:
Gdzież więc powód do przechwalania się? Został usunięty! Dzięki jakiemu prawu? Czy wskutek prawa uczynków? Nie! Przez prawo wiary.


text:
Jeden jest bowiem Bóg, który usprawiedliwia zarówno obrzezanych z wiary jak i nieobrzezanych przez wiarę.


text:
Jeżeli bowiem Abraham został usprawiedliwiony wskutek uczynków, to ma powód do chluby lecz nie u Boga.


text:
Lecz kto nie gromadzi uczynków, ale wierzy w Tego, który usprawiedliwia grzesznika, temu jego wiara jest poczytana ku sprawiedliwości.


text:
Tak to właśnie Dawid wyśpiewał pochwałę na cześć człowieka, którego Bóg usprawiedliwił bez jego uczynków:


text:
Czy to błogosławieństwo dotyczy tylko obrzezanych czy i nieobrzezanych również? Mówimy, że wiara została poczytana Abrahamowi ku sprawiedliwości.


text:
Ale w jaki sposób została mu poczytana: Czy wtedy, gdy był już obrzezany, czy jeszcze przed obrzezaniem? Otóż nie wtedy, gdy był już obrzezany lecz jeszcze przed obrzezaniem.


text:
Otrzymał on znak obrzezania jako pieczęć usprawiedliwienia przez wiarę, którą posiadał jeszcze przed obrzezaniem. W ten sposób stał się ojcem wszystkich nieobrzezanych, którzy jednak wierzą, aby im to było poczytane ku usprawiedliwieniu


text:
a także ojcem obrzezanych, którzy jednak nie w samym obrzezaniu pokładają nadzieję, lecz kroczą drogami wiary, ojca naszego Abrahama z tego czasu, kiedy jeszcze nie był obrzezany.


text:
Obietnica dana Abrahamowi i potomstwu jego, że będzie dziedzicem świata, nie została uzależniona od Prawa lecz od usprawiedliwienia przez wiarę.


text:
Jeżeli bowiem dziedzictwo otrzymują ci, którzy opierają się na Prawie, to wiara nie posiada już znaczenia i obietnica przestaje istnieć.


text:
Bo Prawo powoduje tylko gniew [Boży]. Gdzie zaś nie ma Prawa, tam też nie ma i wykroczeń przeciw Prawu.


text:
Tak więc [dziedzictwo] pochodzi z wiary, aby było dziełem łaski i aby obietnica zachowała swoją moc wobec całego potomstwa, nie tylko wobec tego, które opiera się na Prawie, lecz także i wobec tego, które wierzy w Abrahama. On to przecież jest ojcem nas wszystkich,


text:
tak jak to jest napisane: Uczyniłem cię ojcem wielu narodów - wobec Boga, któremu uwierzył, który ożywia umarłych i powołuje do istnienia to, co nie istnieje.


text:
On to uwierzył wbrew wszelkiej nadziei po to, by się stać ojcem wielu narodów według tego, co zostało powiedziane: Tak liczne będzie twoje potomstwo.


text:
I nie zachwiał się w wierze, choć uznał ciało swe za obumarłe - bo miał już przecież prawie sto lat - i obumarłe już było łono Sary.


text:
Wobec obietnicy Bożej nie okazał wahania ani niedowiarstwa, lecz przeciwnie jeszcze mocniej trwał w wierze. Oddał przez to chwałę Bogu


text:
lecz ze względu na nas, bo i nam będzie poczytane, skóro tylko uwierzymy w Tego, co wskrzesił z martwych Jezusa, Pana naszego,


text:
Tak więc usprawiedliwieni już dzięki wierze, zachowajmy pokój z Bogiem przez Pana naszego Jezusa Chrystusa.


text:
Przez Niego to mamy dostęp w wierze do tej łaski, w której trwamy chlubiąc się nadzieją chwały Bożej.


text:
Otóż nadzieja nie sprawia zawodu, gdyż miłość Boża rozlana jest w naszych sercach, przez Ducha Świętego, który został nam dany.


text:
[Trzeba przyznać, że] z trudnością, [ale] umiera [czasem] ktoś za sprawiedliwego... Za prawego może i [łatwiej] odważyłby się ktoś pójść na śmierć.


text:
Otóż Bóg w tym okazuje swoją miłość względem nas, że gdy byliśmy jeszcze grzesznikami, [sprawił, że] umarł za nas Chrystus.


text:
Tym bardziej przeto teraz, kiedy to już jesteśmy usprawiedliwieni przez Jego krew, będziemy ocaleni przez Niego od gniewu.


text:
Jeżeli bowiem zostaliśmy pojednani z Bogiem dzięki śmierci Jego Syna, wtedy kiedyśmy jeszcze byli [Jego] nieprzyjaciółmi, to tym bardziej teraz, kiedy to już jesteśmy z Nim pojednani, będziemy ocaleni przez Jego życie.


text:
Zresztą nie tylko to: chlubimy się również w Bogu przez Pana naszego Jezusa, przez którego otrzymaliśmy pojednanie.


text:
Dlatego też jak przez jednego człowieka grzech przyszedł na świat a przez grzech śmierć i w ten sposób śmierć ogarnęła wszystkich ludzi, ponieważ wszyscy zgrzeszyli...


text:
Aż do czasu Prawa bowiem grzech był w świecie, lecz nie był poczytywany za grzech, ponieważ nie było Prawa.


text:
Lecz śmierć panowała od Adama aż do Mojżesza nawet nad tymi, którzy nie dopuścili się grzechu podobnego do przestępstwa Adama, który był figurą mającego nadejść w przyszłości.


text:
Lecz z przestępstwem nie jest tak jak z darem łaski; jeśli bowiem wskutek przestępstwa jednego człowieka pomarło wielu, to o wiele bardziej obfitą stała się względem wielu łaska Boga i dar otrzymany poprzez łaskę jednego człowieka Jezusa Chrystusa.


text:
A z darem łaski nie tak jest jak z grzechem, który przyszedł przez jednego; wskutek jednego przestępstwa przyszło potępienie, zaś łaska powoduje usprawiedliwienie z wielu przestępstw.


text:
I gdy wskutek przestępstwa jednego człowieka śmierć zapanowała nad całym światem, to o wiele bardziej będą królować przez jednego Jezusa Chrystusa w posiadaniu życia ci, którzy otrzymują obfitość łaski i daru sprawiedliwości.


text:
I jak wskutek przestępstwa jednego człowieka spadł wyrok potępienia na wszystkich, tak też dzięki sprawiedliwości Jednego wszyscy ludzie dostąpili życiodajnego usprawiedliwienia.


text:
Jak bowiem przez nieposłuszeństwo jednego człowieka wszyscy ludzie stali się grzesznikami, tak też przez posłuszeństwo Jednego wszyscy staną się sprawiedliwymi.


text:
Prawo pojawiło się po to, aby przestępstwo jeszcze bardziej obfitowało. Lecz gdzie grzech wydawał owoc obfity, tam łaska obfitowała jeszcze bardziej.


text:
I jak grzech swym panowaniem prowadził do śmierci, tak łaska, królując w sprawiedliwości, wiodła do życia wiecznego przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego.


text:
Czyż nie wiecie, że my wszyscy, którzyśmy zostali ochrzczeni w Chrystusie Jezusie, w Jego śmierci zostaliśmy ochrzczeni?


text:
Tak więc przyjmując chrzest jesteśmy wspólnie z Nim składani do grobu w Jego śmierci, abyśmy potem mogli chodzić w nowości życia, tak jak i Chrystus zmartwychwstał dzięki chwale Ojca.


text:
Jeżeli bowiem zrośliśmy się z Nim przez śmierć podobną do Jego śmierci, to będziemy również jedno z Nim przez podobne zmartwychwstanie.


text:
Wiemy przecież, że nasz stary człowiek wspólnie z Nim został ukrzyżowany po to, aby uległa zniszczeniu grzeszność ciała i żebyśmy już nie byli w niewoli grzechu.


text:
Niechże tedy grzech nie panoszy się w waszym śmiertelnym ciele, żebyście nie byli poddani jego namiętnościom,


text:
a wy sami nie wydawajcie członków waszych jako broni nieprawości na służbę grzechowi, lecz oddajcie siebie samych na służbę Bogu jako ci, którzy ze śmierci wrócili do życia. Członki zaś wasze oddajcie Bogu jako narzędzia sprawiedliwości.


text:
Ależ nigdy! Czy nie wiecie, że komu służycie z uległością, tego też stajecie się niewolnikami: Czy to grzechu, który wiedzie ku śmierci, czy też posłuszeństwu [Bogu], które zapewnia sprawiedliwość?


text:
Ale Bogu niech będą dzięki za to, że choć byliście kiedyś niewolnikami grzechu, to jednak przylgnęliście [potem] całym sercem do tej nauki, której was powierzono,


text:
Ze względu na waszą przyrodzoną słabość, będę mówił czysto po ludzku: jak ongiś wydawaliście członki wasze na służbę nieczystości i nieprawości, która prowadziła do dalszego znieprawienia, tak teraz wydajcie wasze członki na służbę sprawiedliwości, która zapewni wam uświęcenie.


text:
Teraz tedy uwolnieni od grzechu, kiedy to staliście się sługami Boga, zbieracie plon [waszych uczynków] w postaci uświęcenia, a kresem będzie dla was życie wieczne.


text:
Nagrodą za grzech jest bowiem śmierć, łaska zaś Boża - to życie wieczne w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.


text:
Czyż nie wiecie, bracia - mówię przecież do tych, którzy znają Prawo - że Prawo ma człowieka w swym posiadaniu, dopóki on żyje.


text:
Tak i kobieta również mocą Prawa związana jest z mężem, jak długo on żyje. Jednakże z chwilą śmierci męża staje się wolną od prawa mężowskiego.


text:
I tak gdy za życia swego męża wiąże się z innym mężczyzną, jest nazywana cudzołożnicą. Kiedy zaś umrze mąż, staje się wolną od prawa mężowskiego, tak że nie jest cudzołożnicą, gdy łączy się z innym mężczyzną.


text:
Tak więc, bracia, wy również umarliście Prawu przez ciało Chrystusa po to, abyście przynależeli do Innego, do tego, który powstał z martwych, po to, abyśmy Bogu przynosili owoc.


text:
Kiedy bowiem żyliśmy według ciała, pożądliwości grzeszne, istniejące w nas wskutek Prawa, działały w naszych członkach po to, żebyśmy przynosili owoc śmierci.


text:
Lecz teraz już jesteśmy wolni od Prawa, ponieważ umarliśmy temu, co nas trzymało w swych więzach. Możemy zatem pełnić służbę w nowym duchu a nie w starej literze.


text:
Cóż więc powiemy? Czy Prawo jest grzeszne? Ależ nigdy! Lecz gdyby nie Prawo, w ogóle nie poznałbym grzechu. Nie wiedziałbym, co to jest pożądliwość, gdyby Prawo nie powiedziało: Nie pożądaj.


text:
Tak tedy skłonność do grzechu rozbudzona we mnie przez Prawo poczęła działać stając się zarzewiem wszelkiej pożądliwości. Gdy bowiem nie ma Prawa, skłonność do grzechu jest martwa.


text:
A ja wtedy umarłem. I tak oto przykazanie, które miało dawać życie, stało się dla mnie przyczyną śmierci.


text:
Albowiem skłonność do grzechu rozbudzona wskutek przykazania uwiodła mnie i wskutek owego przykazania zabiła.


text:
Czyż więc to co jest dobre dla mnie, stało się przyczyną śmierci? Ależ nie! Tylko że grzech, żeby się okazał jako grzech, przez dobro zgotował mi śmierć i tak przez związek z przykazaniem, grzech ujawnił całą swoją wielką grzeszność.


text:
Nie rozumiem tego, co czynię: nie czynię bowiem tego, czego pragnę, lecz dopuszczam się zła, którego przecież nienawidzę,


text:
Wiem przecież, że nie przebywa już we mnie, to jest w moich członkach, dobro. Jest we mnie pragnienie [dobra], nie mam jednak siły, aby je wypełnić.


text:
Jeżeli zaś czynię to, czego nie chcę, to już nie ja dopuszczam się tych czynów lecz grzech, który we mnie mieszka.


text:
lecz w członkach moich widzę inne prawo. Ono to przeciwstawia się prawu mojego umysłu i poddaje mnie w niewolę przebywającego we mnie prawa grzechu.


text:
Dzięki niech będą Bogu przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego. Tak więc ja sam służę w duchu Prawu Bożemu, ciałem zaś podlegam prawu grzechu.


text:
Albowiem gdy nic nie mogło Prawo, które było bezsilne z powodu ciała, wtedy zesłał Bóg swojego Syna w ciele podobnym do ciała grzesznego i w tym ciele wydał na grzech, z powodu jego grzeszności, wyrok potępienia,


text:
ażeby dopełniło się usprawiedliwienie Prawa względem nas, którzy już nie żyjemy według ciała, lecz według ducha.


text:
Ci bowiem, którzy żyją według ciała, myślą tak, jak pragnie ciało, zaś ci, którzy żyją według ducha, czują to, co jest z ducha.


text:
Tymczasem to, czego pożąda ciało, prowadzi do śmierci, to zaś, ku czemu zmierza duch, daje życie i pokój.


text:
Lecz wy już nie jesteście w ciele, lecz w duchu, jeśli Duch Boży mieszka w was. Jeżeli zaś ktoś nie posiada Ducha Chrystusowego, to nie należy do Niego.


text:
Lecz jeśli przebywa w was Chrystus, to ciało wprawdzie jest umarłe z powodu grzechu, ale Duch żyje dzięki usprawiedliwieniu.


text:
A jeśli mieszka w was Duch Tego, który wskrzesił z martwych Jezusa, to i wasze śmiertelne ciała znów będą ożywione dzięki temu, że Duch Jego mieszka w was.


text:
Jeżeli bowiem będziecie żyć według ciała, z pewnością pomrzecie. A jeżeli mocą ducha będziecie uśmiercać uczynki ciała, będziecie żyć.


text:
Nie otrzymaliście przecież ducha niewoli, żeby znów trwać w bojaźni, lecz został wam dany duch przybrania za synów, w którym to duchu wołamy: Abba, Ojcze.


text:
A jeśli dziećmi, to i dziedzicami: dziedzicami Boga a współdziedzicami Chrystusa. Jeżeli bowiem z Nim współcierpimy, to wspólnie będziemy również przebywać w chwale.


text:
Sądzę bowiem, że cierpień doczesnych nie można porównać z chwałą, która ma się w nas kiedyś objawić.


text:
Znikomości bowiem zostało poddane stworzenie - nie z własnej woli, ale ze względu na poddającego je [prawom słabości] - w nadziei,


text:
Lecz nie tylko [ono], ale i my sami, posiadając zadatek ducha, my również sami wzdychamy oczekując uwolnienia naszego ciała.


text:
W nadziei bowiem jesteśmy zbawieni, nadzieja zaś oglądana [jako przedmiot oczekiwania], nie jest [już] nadzieją. Jeśli bowiem ktoś już widzi [to, czego się spodziewa], to czegóż jeszcze może się spodziewać?


text:
Podobnie też i Duch przychodzi z pomocą naszej słabości. Nie wiemy bowiem, o co i jak należy się modlić, lecz [właśnie] sam Duch wstawia się [za nami], błaganiami, których nie można wyrazić słowem.


text:
Ten zaś, który przenika serca, wie, jakie jest pragnienie Ducha: [wie], że Bóg, tak jak chce, wstawia się za świętymi.


text:
Wiemy zaś, że wszystko przyczynia się do [pomnażania] dobra u tych, którzy miłują Boga i zgodnie z [Jego] postanowieniem są powołanymi.


text:
Bo których poznał przed wiekami, tych też przeznaczył, aby się stali podobnymi do obrazu Jego Syna, który będzie przez to pierworodnym pośród wielu braci.


text:
A których przeznaczył, tych również i powołał; których zaś powołał, tych także usprawiedliwił, a których usprawiedliwił, tych również wprowadził do chwały.


text:
Ten, który nie oszczędził nawet własnego Syna, lecz wydał Go za nas wszystkich - czyż nie darował nam wraz z Nim wszystkiego?


text:
Kto może wydać wyrok potępienia? Czy Chrystus Jezus, Ten, który za nas umarł; co więcej: zmartwychwstał, zasiada po prawicy Ojca i wstawia się za nami?


text:
Któż tedy zdoła nas oddzielić od miłości Chrystusa: Utrapienie? Ucisk? Prześladowanie? Głód? Brak odzienia? Niebezpieczeństwa lub miecz?


text:
Jest przecież napisane: Dla Ciebie zabijają nas przez cały dzień, uważają nas za owce przeznaczone na rzeź.


text:
Otóż pewien jestem, że ani śmierć, ani życie, ani aniołowie, ani zwierzchności, ani rzeczy teraźniejsze, ani przyszłe, ani moce,


text:
ani to, co na górze, ani to, co w głębinie, ani jakiekolwiek stworzenie nie będzie mogło oddzielić nas od Bożej miłości, która jest w Chrystusie Jezusie Panu naszym.


text:
Gotów byłbym dla braci moich być wyłączonym i pozostawać z dala od Chrystusa. Są to przecież rodacy moi według ciała,


text:
Izraelici, którzy się cieszą przybranym synostwem i chwałą, i przymierzem, i Prawem i pełnieniem służby Bożej, i obietnicami.


text:
Ich są ojcowie, z nich narodził się według ciała Chrystus, który jest ponad wszystkim, Bóg błogosławiony na wieki. Amen.


text:
Ale to przecież nie oznacza, że słowo Pańskie poszło na marne. Nie wszyscy bowiem, którzy wywodzą się z Izraela, są Izraelitami,


text:
nie wszyscy też potomkowie Abrahama są synami Abrahamowymi. Lecz [jest powiedziane]: w Izaaku wzbudzę ci potomstwo.


text:
Oznacza to, że nie są synami Boga potomkowie cieleśni, lecz synowie obietnicy są uważani za potomstwo.


text:
Nie tylko zresztą ona, lecz także Rebeka, która z jednego zbliżenia z ojcem Izaakiem stała się matką.


text:
I jeszcze się nawet nie narodzili ani nie uczynili nic złego czy dobrego - aby niezmienione zostało postanowienie Boże pochodzące z wolnego wyboru,


text:
zależne nie od uczynków [ludzi] lecz jedynie od powołującego [Boga] - kiedy to dowiedziała się [Rebeka], że starszy będzie służył młodszemu,


text:
Przecież już Mojżeszowi powiedział: Lituję się, nad kim chcę się litować, okazuję miłosierdzie temu, komu chcę je okazać.


text:
Mówi bowiem Pismo do faraona: Właśnie po to cię wzbudziłem, ażeby na tobie ukazać moją potęgę i aby imię moje zostało rozsławione po całej ziemi.


text:
Ach, człowiecze, kimże ty jesteś, byś mógł tak odpowiadać Bogu? Czyż naczynie z gliny może powiedzieć do tego, który je ulepił: Dlaczego mnie tak ulepiłeś?


text:
Czyż garncarz nie ma władzy potrzebnej do tego, by z tej samej gliny ulepić jedno naczynie mające być w poważaniu a drugie - do mało wzniosłego użytku.


text:
Jeżeli Bóg właśnie wtedy, kiedy chciał okazać swoje zagniewanie i ujawnić swoją moc, zachował dzięki swej ogromnej cierpliwości naczynie gniewu już gotowe na zagładę,


text:
I stanie się tak, że w miejscu, gdzie im powiedziano: Nie jesteście ludem moim - tam właśnie będą ich nazywać synami Boga żywego.


text:
A Izajasz tak oto mówi o Izraelu: Jeśliby nawet liczba Izraela była tak ogromna jak piasek nad brzegiem morza, to tylko reszta ocaleje.


text:
jak to również Izajasz przepowiedział: Gdyby Pan Zastępów nie zostawił nam potomstwa, stalibyśmy się jak Sodoma i bylibyśmy podobni do Gomory.


text:
Cóż więc powiemy? Że poganie, którzy nie szli drogą sprawiedliwości, dostąpili usprawiedliwienia, tego mianowicie z wiary,


text:
A dlaczego [tak się stało]? Bo [zdążał do usprawiedliwienia] nie poprzez wiarę, lecz przez uczynki. I tak potknęli się o kamień obrazy, zgodnie z tym co jest napisane:


text:
Oto kładę na Syjonie kamień obrazy i skałę zgorszenia. Kto zaś uwierzy w Niego, nie będzie zawstydzony.


text:
Oto odrzuciwszy sprawiedliwość Bożą, próbują na jej miejsce wprowadzać własną sprawiedliwość nie poddając się sprawiedliwości Bożej.


text:
Już bowiem sam Mojżesz powiedział, że jeśli ktoś wypełnia sprawiedliwość Prawa, w sprawiedliwości owej będzie miał życie.


text:
A sprawiedliwość, którą się osiąga przez wiarę, tak poucza: Nie mów w sercu twoim: Któż zdoła wstąpić do nieba, po to, by sprowadzić stamtąd Chrystusa.


text:
Ale cóż mówi: Blisko ciebie jest to słowo, jest na twoich ustach i w twoim sercu. Jest to głoszone przez nas słowo wiary.


text:
Tak więc jeśli ustami wyznasz, że Jezus jest Panem, i całym sercem uwierzysz, że Bóg Go wskrzesił, będziesz zbawiony.


text:
W sercu bowiem wyznaje się wiarę, która wiedzie do usprawiedliwienia, ustami zaś głosząc ją osiąga się zbawienie.


text:
Tak więc nie ma już różnicy między Żydem a Grekiem, gdyż jeden jest Pan wszystkich, obfitujący w bogactwa dla wszystkich, którzy wzywają Jego imienia.


text:
Jakże tedy będą wzywać Tego, w którego nie uwierzyli? Albo jak uwierzą w Tego, o którym nie słyszeli? Lecz jak będą mogli usłyszeć, jeśli im nikt [Jego] nie głosi?


text:
A jak znów mają głosie, skoro nie zostali posłani? - według tego, co jest napisane: Jakże piękne są stopy tych, którzy zwiastują dobrą nowinę!


text:
Pytam więc: Czy może nie słyszeli? Ależ tak: po całej ziemi rozszedł się ich głos a słowa ich dotarły do krańców świata.


text:
Lecz zapytam dalej: A może Izrael nie zrozumiał? - Otóż Mojżesz pierwszy powiedział: Wzbudzę w was zawiść do tego, który nie jest ludem, wzniecę w was gniew do ludu nierozumnego.


text:
A Izajasz zdobywa się na odwagę i mówi: Dałem się znaleźć tym, którzy mnie nie szukali, objawiłem się tym, którzy nie pytali o mnie.


text:
Pytam więc: Czyż odrzucił Bóg swój lud? Żadną miarą. Ja przecież też jestem Izraelitą, pochodzę od Abrahama i przynależę do pokolenia Beniamina.


text:
Nie odrzucił Bóg swego ludu, tego, który już przedtem pozwał. Czyż nie wiecie, co mówi Pismo o Eliaszu, o tym jak się uskarżał przed Bogiem na Izraela?


text:
Panie - mówił - pozabijali Twoich proroków, powywracali Twoje ołtarze. Tylko ja sam się uratowałem, a i na moje życie też czyhali.


text:
I cóż usłyszał w odpowiedzi? Zostawiłem sobie siedem tysięcy mężów, którzy nie ugięli swych kolan przed Baalem.


text:
Cóż więc? Izrael nie osiągnął tego, czego tak szukał. Tylko wybrani osiągnęli to, a inni zostali zaślepieni zgodnie z tym co mówi Pismo:


text:
Zesłał na nich Bóg ducha odrętwienia; dał im oczy po to, aby nie widzieli, a uszy po to, by nie słyszeli aż po dzień dzisiejszy.


text:
A Dawid mówi: Niech stół ich stanie się dla nich sidłami i pułapką i powodem do zgorszenia i zapłatą.


text:
Pytam więc, czy aż tak się potknęli, żeby odpadli? Ależ nie! Przeciwnie, ich upadki posłużyły za okazję do zbawienia dla pogan i w ten sposób w nich samych obudziła się [szlachetna] zazdrość.


text:
A jeśli ich upadek okazał się skarbem dla świata, zaś ich pomniejszenie - bogactwem dla pogan, to czymże się okaże ich ubogacenie?


text:
Wam zaś poganom mówię: jak długo pozostanę apostołem pogan, tak długo będę chlubnie spełniał moje posługiwanie,


text:
bo może w ten sposób pobudzę do świętej zazdrości moich rodaków i przynajmniej niektórych spośród nich ocalę.


text:
Jeżeli bowiem ich odejście stało się powodem pojednania świata, to czyż ich powrót nie okaże się powstaniem do życia?


text:
Jeżeli pierwociny są święte, to i wszystko ciasto okaże się świętym; jeżeli święte są korzenie, to i gałęzie są święte.


text:
Jeżeli niektóre spośród naturalnych gałęzi zostały odcięte a na ich miejsce ty zostałeś wszczepiony, korzystając z mocy korzeni i z soków ożywczych oliwki,


text:
to nie powód jeszcze, żeby wynosić się ponad gałęzie! A jeśli się wynosisz, to pamiętaj, że nie ty podtrzymujesz korzeń, lecz właśnie korzeń ciebie.


text:
To prawda: zostały odcięte ze względu na ich niedowiarstwo. Ty zaś trwasz w wierze; pamiętaj jednak, nie unoś się pychą, lecz trwaj w bojaźni.


text:
Miej tedy na uwadze i dobroć i surowość Boga: surowość wobec tych, co popadli w grzechy, dobroć zaś wobec ciebie, jeśli - rzecz jasna - wytrwasz przy tej dobroci; w przeciwnym razie i ty także będziesz wycięty.


text:
Zresztą tamci jeśli nie będą trwali z takim uporem w swoim niedowiarstwie, również zostaną wszczepieni na nowo. Bóg ma bowiem moc wszczepić ich na nowo.


text:
Bo jeżeli ty zostałeś wycięty z dziczki oliwnej, do której należałeś według natury, i przeszczepiony - wbrew naturze - na drzewo oliwki szlachetnej, to o ileż łatwiej będzie wszczepić w drzewo oliwne tych, którzy już z natury do niego przynależą.


text:
Nie chciałbym, bracia - byście nie byli zbyt zadufani w sobie - utrzymywać was w nieświadomości co do takiej oto tajemnicy: zatwardziałość części Izraela będzie trwała tak długo jak długo nie nawrócą się w całej pełni poganie.


text:
I w ten sposób cały Izrael osiągnie zbawienie zgodnie z tym, co zostało napisane: Z Syjonu przyjdzie Zbawiciel i odwróci bezbożność od Jakuba.


text:
Co prawda, gdy ma się na uwadze Ewangelię, to dla waszego dobra - są jej nieprzyjaciółmi; gdy jednak uwzględni się ich wybranie, to dzięki ojcom są przedmiotem, umiłowania.


text:
Jak bowiem kiedyś wy byliście nieposłuszni Bogu, teraz zaś wskutek ich nieposłuszeństwa dostąpiliście miłosierdzia,


text:
tak też i oni stali się nieposłuszni, aby wam zostało zgotowane miłosierdzie i aby i oni [teraz] miłosierdzia doznali.


text:
Dopuścił bowiem Bóg, że wszyscy stali się nieposłuszni, aby z kolei wszystkim okazał swoje miłosierdzie.


text:
O głębokości bogactwa, mądrości i wiedzy Boga! Jakże niezbadane są Jego wyroki i niepojęte Jego drogi.


text:
Tak więc proszę was, bracia, w imię miłosierdzia, którym nas Bóg darzy, abyście zechcieli składać samych siebie jako ofiarę żywą, świętą i Bogu miłą.


text:
I nie postępujcie według wzorców tego świata, lecz starajcie się o przemianę waszych myśli, żebyście mogli zrozumieć, czego Bóg od was chce - co jest dobre, co miłe Bogu i co prawdziwie doskonałe.


text:
W imię otrzymanej [od Boga] łaski [apostolatu] proszę was, by nikt nie miał o sobie mniemania wyższego niż należy; przeciwnie, niech każdy trzeźwo i skromnie ocenia się według rozmiarów wiary, której mu Bóg udzielił.


text:
tak też i my wszyscy, choć tak liczni, jesteśmy w Chrystusie jednym organizmem, a każdy z nas pełni funkcje oddzielnego organu.


text:
Każdy też - z racji udzielonej nam łaski - posiada inny dar; Ci, co cieszą się darem przekazywania innym woli Bożej, powinni zeń korzystać zgodnie z zasadami wiary;


text:
ci, którzy zostali obdarzeni darem posługiwania, niech posługują innym, a ci, co posiadają dar nauczania, niech korzystają zeń nauczając.


text:
Podobnie też niech umacnia innych ten, kto z łaski Bożej potrafi podnosić innych na duchu. Ten, kto dzieli się z innym tym, co posiada, niech czyni to szczerym sercem, a kto wydaje rozkazy, niech mu towarzyszy przy tym troska o dobro podwładnych; ten, kto okazuje innym miłosierdzie, niech czyni to radośnie.


text:
Miłujcie jedni drugich, bądźcie sobie życzliwi i jedni przed drugimi okazujcie sobie nawzajem szacunek.


text:
Pomagajcie waszym braciom, gdy znajdą się w potrzebie, bądźcie gościnni dla tych, którzy do was przyjdą.


text:
Żyjcie we wzajemnej zgodzie, nie wynoście się jedni ponad drugich, lecz bądźcie skromni. Nie uważajcie się za zbyt mądrych.


text:
Najmilsi, nie dopuszczajcie się żadnej zemsty; niech Bóg sam okaże swoje zagniewanie zgodnie z tym, co, napisane: Do mnie należy dokonywanie pomsty, ja będę udzielał zapłaty -mówi Pan.


text:
Jeżeli nieprzyjaciel twój jest głodny, daj mu jeść; jeżeli jest spragniony, daj mu pić. Postępując w ten sposób będziesz gromadził rozżarzone węgle [skruchy] na głowie twego nieprzyjaciela.


text:
Każdy powinien być poddany władzom, które zarządzają. Nie może bowiem być władzy, która nie wywodziłaby się od Boga, a te które są, są ze zrządzenia Bożego.


text:
Dlatego też, kto sprzeciwia się władzy, występuje przeciwko porządkowi ustanowionemu przez Boga; a takie postępowanie zasługuje na słuszną karę.


text:
Sprawujących władzę boją się nie ci, którzy dobrze czynią, lecz ci, którzy czynią źle. Jeżeli chciałbyś nie lękać się władzy, żyj uczciwie; wtedy zasłużysz nawet na pochwałę ze strony władzy.


text:
Władza pozostaje bowiem na usługach. Boga dla dobra twojego. Lecz jeśli dopuszczasz się zła, powinieneś lękać się władzy! Nie na darmo bowiem przysługuje jej prawo wymierzania kary. Pozostając na usługach Boga, objawia Jego słuszne zagniewania na tych, którzy źle czynią.


text:
Tak więc władzom należy ulegać nie tylko po to, aby uniknąć gniewu Bożego, lecz także, by być w zgodzie z własnym sumieniem.


text:
Dlatego również płacicie podatki, bo ci, co je pobierają, wykonując swój urząd, wypełniają polecenie Boże.


text:
Oddawajcie każdemu to, co się komu należy: komu winniście podatek - podatek; komu cło - cło; komu uległość - uległość; komu szacunek - szacunek.


text:
Niech was nie obciąża żaden dług, z wyjątkiem długu wzajemnej miłości. Kto bowiem świadczy miłość bliźnim, ten wypełnia wszystko, co nakazuje Prawo.


text:
Przykazania takie, jak: Nie cudzołóż, nie zabijaj, nie kradnij, nie pożądaj - i wszystkie inne streszczają się w tym jednym nakazie: Kochaj bliźniego twego jak siebie samego.


text:
Kto miłuje, nie uczyni żadnej krzywdy bliźniemu. Tak więc praktykując miłość, wypełnia się wszystko, co nakazuje Prawo.


text:
Powinniście tak postępować tym bardziej, że wiecie w jakich żyjemy czasach: już pora, żebyście się przebudzili. Zbawienie bowiem jest bliżej teraz, niż kiedyśmy się zdecydowali na życie według wiary.


text:
Noc już minęła i rozpoczyna się dzień. Przestańmy zatem czynić to, co zwykło się czynić w ciemnościach, a uzbrójmy się w to, co umożliwia dokonywanie uczynków światłości.


text:
Postępujmy uczciwie, tak jak zwykło się postępować za dnia. Unikajmy rozpusty i pijaństwa, wszelkiej rozwiązłości i różnych występków, kłótni i zazdrości.


text:
Żyjcie życiem nowym w Panu Jezusie Chrystusie nie dając się zwieść waszej czysto ludzkiej naturze, ani nie usiłując zaspokoić wszystkich waszych pożądań.


text:
Do tych, którzy są słabi w wierze, odnoście się z całą życzliwością, nie czyniąc ich sędziami własnych wątpliwości.


text:
Ktoś na przykład jest przekonany, że można jeść wszystko, ale obok są słabi jeszcze w wierze i ci jedzą tylko jarzyny.


text:
Niechże w takiej sytuacji ten, który je wszystko, nie okazuje pogardy temu, który powstrzymuje się od pewnych pokarmów; i na odwrót: ten ostatni niech nie rzuca wyroków potępienia na tego, który je wszystko, bo i tego również Bóg nie odrzucił.


text:
Kimże ty jesteś, że chciałbyś sobie przypisać prawo osądzenia czyjegoś sługi? To do jego Pana należy wyrokowanie, czy on stoi czy upada. Zresztą nie upadnie, gdyż Pan będzie w stanie go podtrzymać.


text:
Kiedy indziej znów ktoś sądzi, że pewne dni są szczególnie ważne, a dla drugiego wszystkie dni są jednakowe. Jeden i drugi może zostać przy swoim, byleby obaj byli przekonani o słuszności własnego sądu.


text:
Ten, który wyróżnia pewne dni, wyróżnia je po to, by oddać cześć Panu. Podobnie i ten, który je wszystko, on również postępuje tak, żeby uczcić Pana, składając Mu dziękczynienie za każdy swój posiłek. Zresztą ten, który się powstrzymuje od pewnych pokarmów, również czyni to z myślą o przysporzeniu chwały Panu. I on także składa Bogu dziękczynienie.


text:
W rzeczywistości nikt z nas ani nie żyje, ani nie umiera dla siebie samego. Kiedy żyjemy, żyjemy dla Pana,


text:
Wobec tego czemu ty potępiasz swego brata? Dlaczego nim gardzisz? Przecież wszyscy będziemy musieli stanąć przed Bogiem i wszyscy przez Niego będziemy osądzeni.


text:
Napisane jest bowiem: Na moje życie, mówi Pan; każdy upadnie przede mną na kolana i każdy będzie wyznawał wielkość Boga.


text:
Przestańmy przeto osądzać jedni drugich. Postanówcie sobie raczej nie czynić niczego takiego, co by braciom waszym dawało sposobność do upadku lub zgorszenia.


text:
Jestem najzupełniej przekonany, z racji mojego zjednoczenia z Panem Jezusem, że nie istnieje nic, co byłoby nieczyste samo w sobie. Rzecz staje się nieczysta tylko dla tego, kto ją za taką uważa.


text:
Jeżeli twoją postawą wobec pokarmów, które spożywasz, sprawiasz przykrość twemu bratu, to nie postępujesz zgodnie z miłością. Nie możesz przez to, co jesz, ściągać zagłady na tego, za którego umarł Chrystus.


text:
Królestwo Boże - to nie sprawa jedzenia i picia; jego istota - to sprawiedliwość, pokój i radość, którą daje Duch Święty.


text:
Zabiegajmy tedy o to, co pożyteczne dla zachowania pokoju i co przyczynia się do wzajemnego zbudowania [w wierze].


text:
Twoją postawą wobec pokarmów nie możesz niszczyć [zbawczego] dzieła Bożego. To prawda, że można jeść wszystko, ale nie jest dobrze, jeśli przez to, że ja jem wszystko, brat mój dopuszcza się grzechu.


text:
Dobrze jest nie jeść mięsa i nie pić wina i odmówić sobie w ogóle tego wszystkiego, co mogłoby stać się przyczyną upadku lub zgorszenia dla bliźniego.


text:
Twoje własne przekonanie w tej sprawie zachowaj dla siebie samego [do obrachunków] przed Bogiem. Szczęśliwy człowiek, któremu nic nie wyrzuca sumienie, gdy bada siebie samego.


text:
Natomiast na potępienie u Boga zasługuje ten, kto mając wątpliwości co do niektórych pokarmów, decyduje się jednak na ich pożywanie. Nie postępuje zgodnie z wiarą, a każdy czyn, który nie pochodzi z wiary, jest grzechem.


text:
My, będąc mocnymi w wierze, powinniśmy pomagać słabym w znoszeniu ich słabości. Nie możemy zabiegać tylko o to, co sprawia nam przyjemność.


text:
Każdy z nas powinien się starać o to, by nie sprawiać przykrości bliźniemu, by mieć na względzie jego dobro i aby troszczyć się o zbudowanie go w wierze.


text:
Bo Chrystus też nie szukał własnego dobra, ale - zgodnie z tym co mówi Pismo - mógł powiedzieć o sobie: Bluźnierstwa bluźniących Ci na mnie spadły:


text:
Wszystko, co znajduje się od dawna w Piśmie, zostało napisane ku naszej nauce, abyśmy mogli mieć nadzieję niezachwianą i płynącą z Pism moc ducha.


text:
A Bóg, od którego pochodzą cierpliwość i odwaga, niech sprawi, abyście mogli żyć we wzajemnej zgodzie, naśladując Jezusa Chrystusa


text:
Otóż wiedzcie, że Chrystus zechciał być sługą Żydów po to, aby wypełnić obietnice dane przez Boga patriarchom i aby w ten sposób pokazać, że Bóg jest wierny.


text:
Przyszedł na świat również po to, ażeby i poganie wychwalali dobroć Boga zgodnie z tym, co mówi Pismo: Dlatego będę cię uwielbiał między poganami i będę śpiewał na cześć twego imienia.


text:
Izajasz również przepowiada: Przyjdzie potomek Jessego, powstanie, aby rządzić poganami, a oni w Nim właśnie będą pokładać nadzieję.


text:
A Bóg, dawca nadziei, niech was napełni prawdziwą radością i pokojem dzięki wierze, jaką Go darzycie, abyście obfitowali w nadzieję za sprawą Ducha Świętego.


text:
Wiem zresztą, bracia moi, żeście napełnieni dobrocią, że posiadacie wiedzę o tym wszystkim, co należy wiedzieć, i że potraficie udzielać sobie nawzajem pouczeń.


text:
Jeśli mimo to pozwoliłem sobie w tym liście na pewną szorstkość, z jaką przypomniałem rzeczy już zresztą znane, uczyniłem to ze względu na daną mi przez Boga łaskę


text:
posługiwania w imię Jezusa Chrystusa narodom pogańskim. Spełniam zaiste świętą posługę głosząc Ewangelię Bożą po to, aby także poganie stali się ofiarą Bogu miłą i za sprawą Ducha Świętego godną samego Boga.


text:
Jeżeli bowiem ośmielam się coś mówić, to mówię jedynie o tym, czego dokonał przeze mnie sam Chrystus, ażeby i pogan sprowadzić do uległości względem Boga. Dokonał On tego za pomocą słów i czynów,


text:
mocą szczególnych znaków i cudów, za sprawą Ducha [Świętego]. Tak właśnie od Jerozolimy po jej okolice dotarłem z Dobrą Nowiną o Jezusie Chrystusie aż do Ilyrii.


text:
Szczyciłem się też zawsze tym, że głosiłem Dobrą Nowinę tam, gdzie jeszcze wcale nie słyszano o Chrystusie. W ten sposób wystrzegałem się, żeby nie budować na fundamentach, które położył już ktoś inny,


text:
zgodnie z tym, co mówi Pismo: Ci, którym nic o Nim nie mówiono, ujrzą Go, ci którzy nigdy o Nim nie słyszeli - poznają Go.


text:
Obecnie jednak, ukończywszy już pracę w tych stronach, od kilku lat żyję pragnieniem przybycia do was.


text:
Zamierzam was nawiedzić, gdy będę udawał się do Hiszpanii. Mam nadzieję, że uda mi się zobaczyć was po drodze i że udzielicie mi pomocy na moją dalszą podróż, okazując mi przed tym przez jakiś czas gościnność u siebie.


text:
[Trzeba wam bowiem wiedzieć], że chrześcijanie zamieszkali w Achai i Macedonii postanowili przeprowadzić zbiórkę na ubogich chrześcijan jerozolimskich.


text:
Co prawda oni dobrowolnie podjęli tę decyzję, lecz trzeba przyznać, że w rzeczywistości byli dłużnikami owych ubogich, bo przecież chrześcijanie jerozolimscy pochodzenia żydowskiego podzielili się dobrami duchowymi z tymi, którzy nie należeli kiedyś do narodu wybranego. Winni tedy poganie, w zamian za to, przyjść im teraz z pomocą w ich materialnych potrzebach.


text:
A kiedy już uporam się ze sprawą zbiórki i przekażę zebrane dary, wyruszę do Hiszpanii zatrzymując się po drodze u was.


text:
Jestem przy tym przekonany, że w mej wyprawie do was będzie mi towarzyszyć pełnia Chrystusowego błogosławieństwa.


text:
Tymczasem proszę was, bracia, przez Pana naszego Jezusa Chrystusa i przez miłość, którą nas darzy Duch Święty: waszymi modlitwami do Boga wspomagajcie mnie w moich zmaganiach,


text:
bym mógł uwolnić się od niewiernych, którzy są w Judei; aby dary, które wiozę do Jerozolimy, zostały właściwie przyjęte przez wiernych tamtejszego Kościoła;


text:
i abym wreszcie - jeśli taka jest wola Boża - przybył do was pełen radości i znalazł wśród was trochę wytchnienia.


text:
Przyjmijcie ją w imię Pana, tak jak zwykło się przyjmować braci w wierze, i przyjdźcie jej z pomocą, jeśli będzie czegoś potrzebowała od was. Ona również wspomagała wielu ludzi a w szczególności mnie samego.


text:
a oni nawet narażali własne życie, byle tylko mnie uratować od śmierci. Zresztą nie tylko ja jeden mam im wiele do zawdzięczenia, lecz także wszystkie społeczności wiernych nawróconych z pogaństwa.


text:
Pozdrówcie również Kościół, który zbiera się w ich domu. Pozdrówcie także mojego umiłowanego Epeneta, który jako pierwszy w prowincji Azji uwierzył w Chrystusa.


text:
Pozdrówcie Andronika i Junias, współrodaków moich, którzy byli w więzieniu razem ze mną. Cieszą się oni wielkim poważaniem u apostołów, a chrześcijaństwo przyjęli jeszcze przede mną.


text:
Pozdrówcie Apellesa, który dał dowód swego przywiązania do Chrystusa. Pozdrówcie domowników Arystobula.


text:
Pozdrówcie Tryfenę i Tryfozę, które trudzą się dla Pana, i nie mniej zasłużoną dla Niego bardzo mi drogą Persydę.


text:
Pozdrówcie Filologa i Julię, Nereusza i jego siostrę, Olimpasa i wszystkich wiernych, którzy są razem z nimi.


text:
Pozdrówcie się wszyscy nawzajem pocałunkiem świętym. Wszystkie Kościoły Chrystusa przesyłają wam swoje pozdrowienia.


text:
Przestrzegam was, bracia, miejcie się na baczności przed tymi wszystkimi, którzy wprowadzają rozłamy i gorszą wiernych przeciwstawiając się przyjętej przez was nauce.


text:
Ludzie ci służą nie Chrystusowi Panu ale własnemu brzuchowi. Pięknymi słówkami, schlebianiem uwodzą umysły łatwowiernych.


text:
Waszą zaś uległość wszyscy dobrze znają. Jesteście więc dla mnie źródłem prawdziwej radości Chciałbym jednak, żebyście byli roztropni w czynieniu dobra i bezwzględni w unikaniu zła.


text:
Bóg zaś pokoju wkrótce zetrze szatana pod waszymi stopami. Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z wami.


text:
Ponadto pozdrawia was Gajus, który mnie przyjął na mieszkanie i w którego domu zbiera się cały miejscowy Kościół. Wreszcie pozdrawia was Erast, skarbnik miasta, i Kwartus brat.


text:
A Temu, który mocen jest utwierdzić was zgodnie z Ewangelią przeze mnie głoszoną i według nauczania Jezusa Chrystusa oraz jak chce tego objawiona nam tajemnica dla dawnych pokoleń zakryta,


text:
a teraz ujawniona i w pismach proroków, zgodnie z nakazem wiekuistego Boga, obwieszczona wszystkim narodom, by skłonić ich do uległości w wierze.


text:
do kościoła Bożego, który jest w Koryncie, do uświęconych w Chrystusie Jezusie, do powołanych świętych wraz ze wszystkimi, którzy wzywają imienia Pana naszego Jezusa Chrystusa na wszelkim miejscu ich i naszym.


text:
Wierny jest Bóg, przez którego jesteście wezwani do wspólnoty Syna jego Jezusa Chrystusa, Pana naszego.


text:
A proszę was, bracia, w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa, abyście zgadzali się we wszystkim i żeby nie było między wami rozłamów. Bądźcie zupełnie zgodni: jednej myśli i jednego mniemania.


text:
A to mam na myśli, że każdy z was mówi: Ja jestem Pawła, a ja Apollosa, a ja Kefasa, ja znowu Chrystusa.


text:
Czyż Chrystus jest rozdzielony? Czyż Paweł był za was ukrzyżowany? Albo czy w imię Pawła jesteście ochrzczeni?


text:
Bo Chrystus nie posłał mnie chrzcić, ale głosić Ewangelię, jednak nie w mądrości słowa, aby nie stał się próżnym krzyż Chrystusowy.


text:
Albowiem nauka o krzyżu dla tych, którzy idą na zgubę, jest głupstwem, lecz dla nas, którzy dostępujemy zbawienia, jest mocą Bożą.


text:
Gdzież mędrzec? Gdzież uczony? Gdzież badacz tego świata? Czyż Bóg nie obrócił w głupstwo mądrości tego świata?


text:
Bo skoro w mądrości Bożej świat nie poznał Boga przez mądrość, właśnie podobało się Bogu przez głupstwo przepowiadania zbawić tych, którzy uwierzą.


text:
A przypatrzcie sie, bracia, wezwaniu waszemu, że niewielu (spomiędzy was) mądrych według świata, niewielu możnych, niewielu szlachetnie urodzonych.


text:
Gdyż Bóg wybrał to, co głupie u świata, aby zawstydzić mądrych, i co słabe u świata wybrał Bóg, aby zawstydzić potężnych


text:
i co nic nie znaczące, a pokryte wzgardą, i co jest niczym, wybrał Bóg, aby zniszczyć to, co jest czymś.


text:
A przecież przez niego jesteście w Chrystusie Jezusie, który stał się nam mądrością od Boga, sprawiedliwością, uświęceniem i odkupieniem,


text:
A i ja, gdy przyszedłem do was, bracia, nie przybyłem z podniosłą mową lub mądrością, głosząc wam świadectwo o Chrystusie.


text:
A mowa moja i nauczanie moje nie polegały na przekonywających słowach mądrości, ale na okazaniu ducha i mocy,


text:
Między doskonałymi głosimy wprawdzie i mądrość, lecz nie mądrość tego świata ani możnych świata tego, którzy wniwecz się obracają.


text:
której nikt z władców tego świata nie poznał, bo gdyby byli poznali, nigdy by Pana chwały nie ukrzyżowali.


text:
Ale jak napisane jest: Czego oko nie widziało ani ucho nie słyszało i w serce człowiecze nie wstąpiło, to przygotował Bóg tym, którzy go miłują (Iz 64, 4).


text:
Któż bowiem z ludzi wie, co jest w człowieku, prócz ducha człowieczego, który w nim jest? Tak i tego, co jest Boże, nikt nie zna, tylko Duch Boży.


text:
A myśmy nie otrzymali ducha świata, lecz Ducha, który z Boga jest, abyśmy poznali, co nam Bóg darował przez swą łaskę.


text:
Głosimy to też nie słowami, których uczy mądrość ludzka, ale takimi, których uczy Duch, do rzeczy duchowych duchową miarę stosując.


text:
Bo człowiek zmysłowy nie pojmuje tego, co jest z Ducha Bożego, i głupstwem dla niego jest to, co według duchowej miary sądzić należy, bo zrozumieć tego nie może.


text:
I ja, bracia, nie mogłem do was przemawiać jako do duchowych, ale jak do cielesnych, jak do maleńkich dzieci w Chrystusie.


text:
Dałem wam mleko na napój, a nie pokarm, boście jeszcze znieść nie mogli, ani też teraz nie możecie, bo jeszcze cieleśni jesteście.


text:
Skoro bowiem między wami zazdrość i niezgoda panuje, czyż nie jesteście cieleśni i czyż nie postępujecie według zasad czysto ludzkich?


text:
Bo gdy jeden mówi: Ja jestem Pawła, a drugi: A ja Apollosa - czyż nie okazujecie się ludźmi tylko? Bo kim jest Apollos czy Paweł?


text:
A ten, kto sadzi i kto podlewa, jednym są, i każdy z nich otrzyma swoją zapłatę według pracy swojej.


text:
Według łaski Bożej, która mi jest dana, jako roztropny budowniczy założyłem fundament, a inny na nim buduje. Lecz każdy niech baczy, jak na nim buduje.


text:
Bo nikt nie może założyć innego fundamentu prócz tego, który już jest założony, a którym jest Jezus Chrystus.


text:
A jeśli kto na tym fundamencie wznosi budowę ze złota, ze srebra, z drogich kamieni, z drzewa, z siana lub ze słomy -


text:
praca każdego na jaw wyjdzie: dzień bowiem (Pański) ujawni, gdyż w ogniu się objawi, i dzieło każdego, jakie jest, ogień wypróbuje.


text:
A jeśli kto świątynię Bożą niszczy, zniszczy go Bóg. Świątynia bowiem Boża święta jest, a tą świątynią jesteście wy.


text:
Niechaj się nikt nie łudzi. Jeśli kto między wami uchodzi za mędrca na tym świecie, niech się stanie głupim, aby był mądrym.


text:
Mądrość bowiem świata tego głupstwem jest u Boga. Bo napisane jest: Ten, który chwyta mędrców w przebiegłości ich (Job 5, 13).


text:
Wszystko bowiem jest wasze: Paweł, Apollos czy Kefas; świat, życie czy śmierć, to, co jest, czy to, co będzie, wszystko jest wasze,


text:
Co do mnie, najmniejsza to rzecz, czy będę przez was sądzony czy przez sąd ludzki, bo i sam siebie też nie sądzę.


text:
Przeto nie sądźcie przed czasem, aż przyjdzie Pan, który ujawni to, co się kryje w ciemności, i objawi zamysły serc: a wtedy każdy znajdzie pochwałę u Pana.


text:
Bracia, zastosowałem to do siebie i Apollosa ze względu na was, abyście się na nas nauczyli nie wykraczać poza to, co napisano, i abyście nie nadymali się pychą, wynosząc się jeden nad drugiego.


text:
Bo któż cię rozsądzi? I cóż masz, czego byś nie otrzymał? A jeśliś otrzymał, czemu się chełpisz, jak gdybyś nie otrzymał?


text:
Jużeście nasyceni, jużeście się wzbogacili, królujecie bez nas i obyście królowali, abyśmy i my z wami królować mogli.


text:
Bo sądzę, że Bóg nas, Apostołów, przeznaczył na ostatnich (spośród ludzi), na skazańców, gdyż widowiskiem staliśmy się dla świata, dla aniołów i ludzi.


text:
My głupi dla Chrystusa, a wy mądrzy w Chrystusie, my słabi, a wy mocni, wy uczczeni, a my w pogardzie.


text:
i mozolimy się, pracując własnymi rękoma. Złorzeczą nam, a my błogosławimy, prześladują, a my znosimy,


text:
spotwarzają nas, a my się modlimy. Staliśmy się jakoby śmiecie świata tego, odrazą dla wszystkich, aż do tej chwili.


text:
Bo choćbyście mieli dziesięć tysięcy wychowawców w Chrystusie, to ojców macie niewielu. Albowiem w Chrystusie Jezusie przez Ewangelię jam się stał ojcem waszym.


text:
Dlatego posłałem do was Tymoteusza, który jest synem moim najdroższym i wiernym w Panu, aby wam przypomniał postępowanie moje w Chrystusie Jezusie, jak wszędzie w każdym kościele nauczam.


text:
A ja przybędę do was rychło, jeśli Pan zechce, i poznam nie słowa tych, co się pychą unieśli, ale to, czego potrafią dokonać.


text:
Powszechnie słyszy się o rozpuście między wami, i to o rozpuście takiej, jakiej nawet między poganami nie ma: tak że któryś z was żyje z żoną ojca swego.


text:
A wy nadęliście się pychą, zamiast okryć się raczej żałobą, aby usunąć spośród was tego, kto się takiego czynu dopuścił.


text:
Ale ja, choć ciałem nieobecny, wszakże obecny duchem, tego, który dopuścił się takiego przestępstwa, jużem osądził, jak bym był obecny: W imię Pana naszego Jezusa Chrystusa,


text:
Uprzątnijcie stary kwas, abyście się stali nowym zaczynem, jako też przaśni jesteście. Albowiem na Paschę naszą został ofiarowany Chrystus.


text:
Świętujmy więc nie w starym kwasie ani też w kwasie złości i przewrotności, ale w przaśnikach czystości i prawdy.


text:
Nie miałem na myśli rozpustników tego świata ani skąpców, ani zdzierców, ani bałwochwalców, bo inaczej musielibyście ten świat opuścić.


text:
Lecz napisałem wam, abyście nie przestawali z takim, który się bratem waszym mieni, a jest rozpustnikiem albo skąpcem, bałwochwalcą, oszczercą, opojem lub grabieżcą, abyście z takim nawet pokarmu nie spożywali.


text:
Bo cóż mi do tych, którzy są poza nami, abym ich sądził? Czy i wy nie sądzicie tych, którzy są wśród nas?


text:
Czy rzeczywiście śmie z was kto, mając sprawę z drugim, stawać na sąd przed niesprawiedliwymi, a nie przed świętymi?


text:
Czyż nie wiecie, że święci świat ten sądzić będą? A jeśli wy świat sądzić macie, czyż nie jesteście godni rozstrzygać rzeczy błahych?


text:
A wy, gdy Sądzicie się o sprawy doczesne, wybieracie sobie na sędziów tych, którzy w kościele żadnego nie mają znaczenia.


text:
Mówię to dla zawstydzenia was. Czyż nie ma między wami nikogo mądrego, kto mógłby rozsądzać między braćmi swymi?


text:
Już i to nawet nie przystoi wam, że w ogóle się między sobą sądzicie. Czemu raczej krzywdy nie znosicie? Czemu raczej szkody nie cierpicie?


text:
Czyż nie wiecie, że niesprawiedliwi nie posiądą królestwa Bożego? Nie łudźcie się: ani rozpustnicy, ani bałwochwalcy, ani cudzołożnicy,


text:
ani rozwieźli, ani sodomici, ani złodzieje, ani skąpcy, ani opoje, ani oszczercy, ani grabieżcy nie posiądą królestwa Bożego.


text:
A niektórzy z was takimi byli, aleście obmyci, uświęceni i usprawiedliwieni w imię Pana (naszego) Jezusa Chrystusa i w Duchu Boga naszego.


text:
Wszystko mi wolno, ale nie wszystko pożyteczne. Wszystko mi wolno, ale ja się niczemu pod władzę nie poddam.


text:
Pokarm dla żołądka, a żołądek dla pokarmu, ale Bóg zniweczy i jedno, i drugie: ciało zaś nie dla rozpusty, ale dla Pana, a Pan dla ciała.


text:
Czyż nie wiecie, że ciała wasze są członkami Chrystusa? Czy miałbym wziąć członki Chrystusa i uczynić je członkami nierządnicy? Z pewnością nie.


text:
Albo czyż nie wiecie, że ten, kto łączy się z nierządnicą, staje się z nią jednym ciałem? Albowiem (mówi Pismo): Będą dwoje w jednym ciele (Rodz 2,24).


text:
Strzeżcie się rozpusty. Wszelki grzech, którego się dopuszcza człowiek, jest poza ciałem, ale kto rozpuście się oddaje, przeciw ciału swemu grzeszy.


text:
Czyż nie wiecie, że ciało wasze jest świątynią Ducha Świętego, który w was przebywa? Macie go od Boga i nie należycie (tylko) do siebie.


text:
Żona nie ma władzy nad swoim ciałem, ale mąż. Podobnie też i mąż nie ma władzy nad. ciałem swoim, ale żona.


text:
Nie odmawiajcie jedno drugiemu, chyba za wspólną zgodą na pewien czas, aby się oddać modlitwie, a potem znowu wracajcie do siebie, aby nie kusił was szatan z powodu niewstrzemięźliwości waszej.


text:
Chciałbym bowiem, aby wszyscy ludzie byli tak jak ja, lecz każdy ma własny dar od Boga, jeden tak, a drugi inaczej.


text:
A tym, którzy nie żyją w małżeństwie, i wdowom powiadam: dobrze by było, jeśliby tak wytrwali jak i ja.


text:
Ale jeśli się powstrzymać nie mogą, niech zawierają małżeństwa. Lepiej jest bowiem zawrzeć związek małżeński, niż gorzeć.


text:
a jeśliby odeszła, ma pozostać bez męża albo pojednać się z mężem swoim. Także i mąż żony niech nie odsyła.


text:
Do innych zaś mówię ja, a nie Pan: Jeśli który z braci ma żonę niechrześcijankę, a ta godzi się z nimi zamieszkiwać, niechże jej nie odsyła.


text:
I jeśli żona ma męża niechrześcijanina, a ten godzi się zamieszkiwać z nią, niech nie opuszcza męża.


text:
Uświęcony jest bowiem mąż niechrześcijanin przez taką żonę i uświęcona jest żona niechrześcijanka przez męża chrześcijanina, bo inaczej dzieci wasze byłyby nieczyste, a teraz święte są.


text:
Lecz jeśliby niechrześcijanin chciał odejść, niech odejdzie, gdyż ani brat, ani siostra nie są poddani niewolnictwu w tych rzeczach, a Bóg wezwał was do zgody.


text:
Niech tylko każdy według tego postępuje, jak mu udzielił Pan i do czego Bóg go wezwał. Tak też we wszystkich kościołach nauczam.


text:
Kto został wezwany będąc obrzezany, niech się znaku obrzezania nie pozbywa. Kto jest wezwany nie będąc obrzezany, niech się obrzezaniu nie poddaje.


text:
Obrzezanie bowiem niczym jest i nieobrzezanie jest niczym, chodzi tylko o zachowanie przykazań Bożych.


text:
Zostałeś wezwany będąc niewolnikiem, nie trap się, ale jeśli możesz się stać wolnym, korzystaj z tego.


text:
Albowiem kto w Panu został wezwany będąc niewolnikiem, stał się wyzwoleńcem Pańskim; podobnie jak niewolnikiem Chrystusowym został ten, kto wezwany był będąc wolnym.


text:
A co do dziewic, nie mam rozkazania Pańskiego, ale radę daję jako ten, który dla doznanego od Pana miłosierdzia zasługuje na wiarę.


text:
A jeślibyś pojął żonę, nie zgrzeszysz. I jeśliby dziewica wyszła za mąż, nie zgrzeszy. Wszakże tacy utrapienie ciała mieć będą, a ja chciałbym wam tego oszczędzić.


text:
Ale wam powiadam, bracia: Czas krótki, nie pozostaje nic innego, aby ci, którzy żony mają, stali się, jakoby ich nie mieli;


text:
a ci, którzy płaczą, jakoby nie płakali, i którzy się weselą, jakoby się nie weselili; którzy kupują, jakoby nie posiadali,


text:
A pragnę, abyście byli bez troski. Kto nie ma żony, troszczy się o to, co Pańskie, jak by się Bogu podobać.


text:
Niewiasta niezamężna i dziewica myśli o tym, co Pańskie jest, aby była świętą ciałem i duchem. Zamężna zaś myśli o rzeczach światowych, jak by się podobać mężowi.


text:
To zaś mówię dla pożytku waszego, nie żebym zastawiał na was sidła, tylko z uwagi na to, co godziwe i co pozwoli (wam) trwać przy Panu bez przeszkody.


text:
? jeżeli kto uważa, że okryłby wstydem córkę swoją dziewicę, gdyby lata jej przeszły, i że obowiązkiem jego jest tak uczynić (to znaczy wydać ją za mąż), niech czyni, co zechce, nie zgrzeszy; niech ona wyjdzie za mąż.


text:
Ale i ten, kto wolny od przymusu, będąc panem swej woli, powziął mocne postanowienie i w sercu swym rozważył zachować córkę swą dziewicą, dobrze uczyni.


text:
Żona związana jest, póki mąż jej żyje, a gdyby umarł mąż jej, jest wolna: może wyjść, za kogo chce, byle w Panu.


text:
A co do rzeczy składanych w ofierze bożkom pogańskim, wiemy wszyscy, co o tym sądzić należy. Ale wiedza nadyma, a miłość buduje.


text:
Co się tyczy zatem pokarmów ofiarowanych bożkom pogańskim, wiemy, że nie ma na świecie żadnego bożka, a istnieje tylko jeden Bóg.


text:
Chociaż bowiem są tak zwani bogowie czy to w niebie, czy na ziemi (a bogów tych jest wielu i panów jest wielu),


text:
dla nas wszakże istnieje tylko jeden Bóg, Ojciec, od którego pochodzi wszystko i dla którego istniejemy. I jeden Pan Jezus Chrystus, przez którego stało się wszystko, i my przez niego.


text:
Lecz nie wszyscy mają taką świadomość. Niektórzy bowiem ciągle jeszcze zachowując dawny stosunek do bożka, spożywają ofiary bałwochwalcze, kalając przez to słabe swe sumienie.


text:
Pokarm sam przez się nie ma znaczenia u Boga. Ani bowiem nam co przybywa, jeżeli jemy, ani też ubywa, jeżeli nie jemy.


text:
Bo gdyby kto ujrzał ciebie, należycie oświeconego, zasiadającego u stołu w świątyni pogańskiej, czyż świadomość owego, który jest słaby, nie skłoni go do pożywania pokarmów bożkom ofiarowanych?


text:
Czy nie jestem wolny? Nie jestemże Apostołem? Czyż Jezusa, Pana naszego, nie widziałem? A wy, czy nie jesteście dziełem moim w Panu?


text:
Jeśli dla innych nie jestem Apostołem, wszakże dla was jestem, bo wy jesteście pieczęcią apostolstwa mojego w Panu.


text:
Czyż nie mamy prawa prowadzić z sobą niewiasty, siostry, jak inni Apostołowie i bracia Pańscy, i Kefas?


text:
Czy mówię to tylko po ludzku? Czyż i Prawo tego nie powiada? Napisane jest przecież w Prawie Mojżeszowym: Nie będziesz związywał pyska wołowi młócącemu (PwtPr 25, 4). Czy Bóg się troszczy o woły?


text:
Czy też tylko ze względu na nas to powiada? Dla nas bowiem jest napisane, że oracz winien orać w nadziei, a młócący młócić w nadziei, że będzie w plonach uczestniczył.


text:
Skorośmy wam dobra duchowe posiali, cóż wielkiego, gdybyśmy w żniwie waszych dóbr doczesnych mieli swój udział?


text:
Jeżeli inni mają udział we władzy waszej, dlaczego raczej nie my? Aleśmy z prawa tego nie korzystali, lecz znosimy wszystko, byle żadnej przeszkody nie stawiać Ewangelii Chrystusowej.


text:
Czyż nie wiecie, że ci, którzy święte obrzędy sprawują, ze świątyni się żywią, a którzy przy ołtarzu służą, z ołtarza otrzymują swą cząstkę?


text:
Ja jednak z żadnej z tych rzeczy nie korzystałem. A i tego nie piszę, aby mi się co dostało, bo wolę umrzeć, niż utracić to, co jest moją chlubą.


text:
Bo głoszenie Ewangelii nie jest mi powodem do chwały, zmusza mnie do tego konieczność, i biada mi, gdybym Ewangelii nie głosił.


text:
Jeśli bowiem czynię to z własnej woli, mam zapłatę, a jeśli zmuszony, to wypełniam zlecone mi szafarstwo.


text:
Jakaż jest więc nagroda moja? Oto ta, że głosząc Ewangelię, czynię to darmo, abym nie nadużywał prawa mego w Ewangelii.


text:
Dla tych, którzy są pod Zakonem, jak bym i ja był pod Zakonem (chociaż pod Zakonem nie byłem), abym tych, którzy są pod Zakonem, pozyskał. Dla tych, którzy byli bez Zakonu [stałem się], jak bym był bez Zakonu (chociaż bez Zakonu Bożego nie byłem, alem był pod Zakonem Chrystusowym), abym pozyskał tych, którzy byli bez Zakonu.


text:
Dla słabych stałem się (jakoby) słabym, abym słabych pozyskał. Stałem się wszystkim dla wszystkich, aby wszystkich zbawić.


text:
Czyż nie wiecie, że z tych, którzy biegną w zawody, choć wszyscy biegną, jeden tylko otrzymuje nagrodę? Tak biegnijcie, abyście otrzymali.


text:
A każdy, kto staje do zawodów, od wszystkiego się powstrzymuje: oni, aby otrzymać wieniec znikomy, a my - trwały.


text:
Bo nie chcę, bracia, abyście nie mieli wiedzieć, że ojcowie nasi wszyscy byli pod obłokiem i że wszyscy przeszli przez morze.


text:
i wszyscy pili ten sam napój duchowy, bo pili z opoki duchowej, która im towarzyszyła, a opoką był Chrystus.


text:
I abyście się nie stali bałwochwalcami jak niektórzy z nich, jak napisane jest: Zasiadł lud, by jeść i pić, i powstawszy zaczęli się bawić (Wyjśc 32, 6).


text:
Nie dopuszczajmy się rozpusty, jak niektórzy z nich rozpusty się dopuścili, i legło ich dnia jednego dwadzieścia trzy tysiące.


text:
A to wszystko działo się jako wyobrażenie rzeczy przyszłych i napisane jest ku przestrodze dla nas, którzy żyjemy w tych czasach ostatecznych.


text:
Pokusa nachodząca was, nie jest nad wasze ludzkie siły, Bóg wszakże jest wierny i nie dopuści kusić was ponad wasze siły, ale razem z pokusą da też i wyjście, abyście ją przetrzymać mogli.


text:
Kielich błogosławieństwa, który błogosławimy, czyż nie jest uczestnictwem we krwi Chrystusowej? A chleb, który łamiemy, czyż nie jest uczestnictwem w ciele Chrystusowym?


text:
Bo wielu nas jest jednym chlebem i jednym ciałem; wszyscy bowiem jednego chleba uczestnikami jesteśmy.


text:
Ale co poganie ofiarują, czartom ofiarują, a nie Bogu. A nie chcę, abyście byli wspólnikami czartów. Nie możecie pić kielicha Pańskiego i kielicha czartowskiego;


text:
Czyż mamy do gniewu pobudzać Pana? Czy jesteśmy mocniejsi od niego? Wszystko wolno, ale nie wszystko jest pożyteczne.


text:
Jeżeli kto z pogan zaprasza was i zechcecie pójść, jedzcie wszystko, co wam podadzą, o nic nie pytając dla spokoju sumienia.


text:
A gdyby kto powiedział: ,?? było złożone w ofierze", nie jedzcie - ze względu na tego, który ostrzegł, i na spokój sumienia.


text:
A sumienia, powiadam, nie własnego, ale cudzego, czemuż bowiem cudze sumienie miałoby osądzać moją wolność?


text:
jak i ja wszystkim we wszystkim staram się dogodzić, nie szukając, co jest pożyteczne dla mnie, ale co dla wielu, aby byli zbawieni.


text:
A chwalę was, bracia, że we wszystkim pamiętacie o mnie i trzymacie się moich pouczeń, jak wam podałem.


text:
A chcę, abyście wiedzieli, że głową każdego mężczyzny jest Chrystus, a głową niewiasty mężczyzna, głową zaś Chrystusa - Bóg.


text:
A każda niewiasta, która się modli albo prorokuje z głową odkrytą, hańbi głowę swoją, bo to jest to samo, jak gdyby była ogolona.


text:
Jeśli bowiem niewiasta nie nakrywa głowy, niech się ostrzyże, a skoro wstydzi się być ostrzyżoną lub ogoloną, niech się okrywa.


text:
Mężczyzna nie powinien swojej głowy nakrywać, gdyż jest wyobrażeniem i chwałą Boga, niewiasta zaś jest chwałą mężczyzny.


text:
Lecz gdy niewiasta włosy zapuszcza, służy to jej chwale, dlatego że włosy są jej na przykrycie dane.


text:
Ale gdyby ktoś miał ochotę spierać się (o to), to my nie mamy takiego obyczaju ani też kościoły Boże.


text:
Przede wszystkim więc słyszę, że gdy się zbieracie w kościele, prowadzicie między sobą spory, i po części wierzę temu.


text:
Czyż domów nie macie do jedzenia i picia? A może okazujecie wzgardę Kościołowi Bożemu i upokarzacie tych, którzy nic nie mają? Cóż wam powiem? Czy pochwalę was? Za to nie chwalę.


text:
Ja bowiem otrzymałem od Pana, co też wam podałem, że Pan Jezus tej nocy, w której był wydany, wziął chleb,


text:
i dzięki uczyniwszy, łamał i, rzekł: To jest ciało moje za was (wydane): to czyńcie na moją pamiątkę.


text:
Także i kielich, po wieczerzy, mówiąc: Ten kielich jest nowym testamentem we krwi mojej. To czyńcie, ilekroć pić będziecie, na pamiątkę moją.


text:
Ilekroć bowiem ten chleb pożywać, a kielich pić będziecie, śmierć Pańską zwiastujecie, aż on sam przybędzie.


text:
Tak więc, ktokolwiek by pożywał ten chleb albo pił kielich Pański niegodnie, winien będzie ciała i krwi Pańskiej.


text:
Jeśli kto głodny, niech je w domu, abyście się na potępienie nie schodzili. A inne rzeczy zarządzę, gdy przybędę.


text:
Przeto oznajmiam wam, że nikt, kto przemawia w Duchu Bożym, nie złorzeczy Jezusowi. I nikt nie może powiedzieć "Pan Jezus", jak tylko w Duchu Świętym.


text:
Jednemu dar czynienia cudów, drugiemu proroctwo, innemu rozpoznawanie duchów, innemu rozmaitość języków lub umiejętność ich tłumaczenia.


text:
Albowiem jak jedno jest ciało, a członków ma wiele, i wszystkie członki ciała, chociaż jest ich wiele, są przecież jednym ciałem, tak i Chrystus.


text:
Gdyż w jednym Duchu wszyscy ochrzczeni byliśmy w jedno ciało, czy to Żydzi, czy Grecy, niewolnicy czy wolni: i wszyscy jednym Duchem zostaliśmy przepojeni.


text:
Gdyby tak noga powiedziała: Ponieważ nie jestem ręką, nie należę do ciała, czy dlatego do ciała nie należy?


text:
A jeżeliby tak ucho rzekło: Ponieważ nie jestem okiem, nie należę do ciała, czy dlatego do ciała nie należy?


text:
I nie może oko powiedzieć ręce: Nie potrzeba mi ciebie; albo znowu głowa nogom: Nie jesteście mi potrzebne.


text:
a członki ciała, które uważamy za mniej szlachetne, tym większym otaczamy szacunkiem. I większą troskę o przyzwoitość okazujemy w stosunku do tych, co uchodzą w nas za wstydliwe,


text:
bo które nie są wstydliwe, nie potrzebują tego. Lecz i Bóg ciało tak urządził, że przydał czci tym członkom, którym jej niedostawało,


text:
A jeśli cierpi jeden członek, wszystkie członki z nim cierpią, i jeśli jeden członek czci doznaje, wszystkie członki się z nim radują.


text:
A niektórych ustanowił Bóg w Kościele: najpierw Apostołów, potem Proroków, po trzecie Nauczycieli, innym dał moc (czynienia cudów), jeszcze innym dary uzdrawiania, posługiwania, rządzenia, władania językami.


text:
Czy wszyscy Nauczycielami? Czy wszyscy mają niezwykłą moc? Czy wszyscy mają dar uzdrawiania? Czy wszyscy władają językami? Czy wszyscy tłumaczą?


text:
Gdybym mówił językami ludzi i aniołów, a miłości bym nie miał, byłbym jako miedź dźwięcząca albo cymbał brzmiący.


text:
i gdybym miał dar proroctwa, znał wszystkie tajemnice i posiadł wszelką wiedzę, i miał całkowitą wiarę, taką, iżbym przenosił góry, a miłości bym nie miał, niczym jestem.


text:
I gdybym na żywienie ubogich rozdał całą majętność swoją, a ciało moje wydał na spalenie, a miłości bym nie miał, nic mi nie pomoże.


text:
Miłość nigdy nie ustaje, chociaż proroctwa się skończą, choć zniknie dar języków, choć przeminie wiedza.


text:
Gdy byłem dziecięciem, mówiłem jak dziecię, rozumiałem jak dziecię, myślałem jak dziecię. Lecz gdym stał się mężem, wyzbyłem się tego, co dziecięce.


text:
Teraz widzimy niejasno, jak w zwierciadle, lecz później - twarzą w twarz. Teraz poznaję częściowo, lecz później poznam tak, jak i ja jestem poznany.


text:
Albowiem kto mówi językiem, nie ludziom mówi, ale Bogu. Nikt go bowiem nie pojmuje, a on mocą Ducha rzeczy tajemne wygłasza.


text:
Chciałbym, abyście wszyscy mówili językami, lecz jeszcze bardziej, abyście prorokowali. Bo większy jest ten, kto prorokuje, niż ten, kto mówi językami, chyba żeby jednocześnie tłumaczył, aby Kościół tym się budował.


text:
A teraz, bracia, kiedy do was przybędę, a będę mówił językami, jakąż z tego odniesiecie korzyść, jeśli dc was nie przemówię albo z objawienia, albo z umiejętności, albo z proroctwa, albo z nauki?


text:
Bo przecież nawet przedmioty martwe wydające dźwięk, jak flet czy cytra, gdyby nie wydawały tonów wyraźnych, skądże będzie wiadome, co się nuci na flecie albo na cytrze?


text:
Tak i wy, jeśli językiem w zrozumiały sposób nie przemówicie, jakże kto zrozumie, co się mówi? Na wiatr mówić będziecie.


text:
Jeśli więc nie będę wiedział, co znaczy słowo, dla tego, który mówi, będę barbarzyńcą, i ten, co mówi, będzie dla mnie barbarzyńcą.


text:
Tak i wy, skoro ubiegacie się o dary Ducha, starajcie się posiąść w pełni te, które służą zbudowaniu Kościoła.


text:
Cóż tedy? Modlić się będę duchem, modlić się będę i rozumem, będę śpiewał duchem, będę śpiewał i rozumem.


text:
Zresztą, jeśli wygłaszasz błogosławieństwa w duchu, jakże będący przy tym prostaczek powie "Amen" na twoje błogosławieństwo? Wszak nie wie, co mówisz.


text:
Ale w kościele wolę powiedzieć pięć słów rozumem swoim, abym i innych nauczył, niż słów dziesięć tysięcy językiem (niezrozumiałym).


text:
Bracia, nie stawajcie się dziećmi w pojmowaniu, ale w złości bądźcie niemowlętami, a umysłem bądźcie doskonałymi.


text:
W Zakonie napisane jest: Będę mówił do ludu tego za pośrednictwem ludzi obcojęzycznych i obcymi usty, a i tak mię nie usłuchają, mówi Pan (Iz 28, 11).


text:
Przeto języki nie są znakiem dla wiernych, ale dla pogan, a proroctwa nie dla pogan, ale dla wiernych.


text:
Jeśli się więc zgromadzi społem cały kościół i wszyscy mówią (różnymi) językami, a wejdą jacyś prostaczkowie lub poganie, czyż; nie powiedzą, żeście oszaleli?


text:
Lecz jeżeli wszyscy prorokują, a wejdzie jakiś poganin lub prostaczek, wszyscy poczną go przekonywać i osądzać,


text:
ujawniając skrytości serca jego, aż on, upadłszy na twarz, złoży pokłon Bogu i wyzna, że prawdziwie Bóg jest w was.


text:
cóż więc, bracia? Gdy się schodzicie, każdy z was wnosi albo dar wygłaszania hymnów, albo dar nauki, dar objawienia, dar języków lub dar ich tłumaczenia: wszystko niech będzie dla zbudowania.


text:
Jeśli kto mówi językiem, to niech mówi dwóch lub co najwyżej trzech, i to kolejno, a jeden niech tłumaczy.


text:
niewiasty niech w Kościele milczą, bo nie dozwala się im mówić, ale mają być poddane, jak i Zakon mówi.


text:
A jeśli się czego chcą nauczyć, w domu niech mężów swoich pytają. Bo nie godzi się niewieście mówić w Kościele.


text:
Jeżeli ktoś uważa się za proroka albo za kogoś posiadającego dary duchowe, niech wie, że to, co do was piszę, jest nakazem Pańskim.


text:
Przez nią też i zbawieni będziecie, jeżeli ją zachowacie taką, jaką wam głosiłem: chyba żeście lekkomyślnie uwierzyli.


text:
Potem widziało go jednocześnie więcej niż pięciuset braci, z których wielu żyje dotychczas, a niektórzy pomarli.


text:
A z łaski Bożej jestem tym, czym jestem, i łaska jego na próżno nie była mi dana, alem więcej od nich wszystkich pracował: wszakże nie ja, tylko łaska Boża ze mną.


text:
Skoro więc głosi się o Chrystusie, że zmartwychwstał, jakże niektórzy z was mogą mówić, że nie masz zmartwychwstania?


text:
A jeżeli Chrystus nie zmartwychwstał, daremne jest więc nauczanie nasze, daremna jest i wiara wasza.


text:
Okazuje się bowiem, żeśmy fałszywymi świadkami Boga, ponieważ przeciw Bogu świadczyliśmy, że wskrzesił Chrystusa, którego nie wskrzesił, skoro umarli nie powstają z martwych.


text:
A jeśli Chrystus nie zmartwychwstał, daremna jest wiara nasza, dotąd bowiem trwacie w grzechach waszych.


text:
A każdy w swym porządku: przede wszystkim Chrystus, potem Ci, którzy są Chrystusowi, w czasie przyjścia jego.


text:
Wreszcie nastąpi koniec: gdy odda królestwo Bogu i Ojcu, zniszczywszy wszelkie panowanie i władzę, i moc.


text:
A ostatnim wrogiem, który będzie zniszczony, jest śmierć: wszystko bowiem rzucił pod stopy jego. A gdy mówi:


text:
I gdy już wszystko poddane mu będzie, wtedy i Syn podlegać będzie temu, który poddał mu wszystko, aby Bóg był wszystkim we wszystkich.


text:
Bo inaczej cóż czynią ci, którzy przyjmują chrzest za umarłych? Jeśli umarli w ogóle nie zmartwychwstają, po cóż za nich chrzest przyjmują?


text:
Jeślim ja dla ludzkich celów walczył ze zwierzętami w Efezie, na cóż mi się to przyda? Jeśli umarli nie zmartwychwstają, to jedzmy i pijmy, bo jutro pomrzemy.


text:
Ocknijcie się dla sprawiedliwości, a nie grzeszcie, bo niektórzy z was nie znają Boga. Dla zawstydzenia waszego to mówię.


text:
I to, co zasiewasz, nie jest ciałem, które ma się stać, ale samym ziarnem, na przykład pszenicznym lub jakimś innym.


text:
Nie wszystkie ciała są jednakowe, ale inne jest u ludzi, inne u zwierząt, inne u ptaków, a inne u ryb.


text:
Inna jest jasność słońca, inna księżyca, a jeszcze inna jasność gwiazd. Bo gwiazda od gwiazdy różni się jasnością.


text:
Tak też napisane jest: Stał się pierwszy człowiek Adam istotą żyjącą (Rodz 2, 7), a Adam ostatni - duchem ożywiającym.


text:
A to powiadam, bracia, że ciało i krew nie mogą odziedziczyć królestwa Bożego ani też skazitelność nie odziedziczy nieskazitelności.


text:
nagle, w oka mgnieniu, na odgłos trąby ostatecznej; albowiem zabrzmi trąba i umarli powstaną nieskażeni, a my będziemy przemienieni.


text:
Bo to, co skazitelne, musi przyoblec się w nieskazitelność,;! to, co śmiertelne, przyoblec się w nieśmiertelność.


text:
A kiedy to, co skazitelne, przyoblecze się w nieskazitelność, a to, co śmiertelne, przyoblecze się w nieśmiertelność, wówczas wypełni się słowo, które jest napisane: Zwycięstwo pochłonęło śmierć.


text:
Przeto, bracia moi najmilsi, bądźcie wytrwali i niewzruszeni, wyróżniający się zawsze w pracy Pańskiej, a wiedzcie, że trud wasz nie jest daremny w Panu.


text:
A co do składek, które się zbiera na świętych, uczyńcie i wy, tak jak zarządziłem w kościołach Galacji.


text:
Pierwszego dnia w tygodniu każdy z was niech odłoży i zachowa, co uzna za stosowne, aby nie zbierano wtedy, gdy przybędę.


text:
A gdy będę u was, poślę do Jerozolimy z listami tych, których uznacie za godnych, aby dar wasz odnieśli.


text:
I być może, że u was pozostanę, albo nawet i przezimuję, abyście mnie odprowadzili, dokądkolwiek wyruszę.


text:
Nie chciałbym bowiem widzieć was tylko mimochodem, bo mam nadzieję, że jakiś czas będę mógł u was pozostać, jeśli Pan pozwoli.


text:
A gdyby przybył Tymoteusz, baczcie, żeby bez lęku wśród was pozostawał: bo pracę Pańską wykonywa jako i ja.


text:
Niechże go więc nikt nie lekceważy, ale odprowadźcie go w pokoju, aby do mnie wrócił: bo czekam na niego z braćmi.


text:
A co do brata Apollosa (to donoszę wam), żem go bardzo prosił, aby udał się do was z braćmi, lecz w żaden sposób nie chciał teraz iść, natomiast przybędzie, gdy tylko będzie miał sposobność.


text:
A proszę was, bracia, znacie dom Stefanasa, że jest pierwociną Achai oraz że oddał się na posługę świętym.


text:
Pozdrawiają was kościoły Azji. Pozdrawiają was serdecznie Akwila i Pryscylla wraz z kościołem w ich domu.


text:
Paweł, z woli Bożej Apostoł Chrystusa Jezusa, i Tymoteusz brat, do kościoła Bożego w Koryncie wraz ze wszystkimi świętymi, którzy są w całej Achai.


text:
Błogosławiony Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec miłosierdzia i Bóg wszelkiej pociechy,


text:
który nas pociesza w każdym utrapieniu naszym, abyśmy i my pocieszać mogli tą pociechą, której sami doznajemy od Boga, tych, którzy znajdują się w jakiejkolwiek udręce.


text:
Bo tak jak liczne są w nas cierpienia Chrystusowe, tak też przez Chrystusa obfita jest pociecha nasza.


text:
Jeżeli doznajemy utrapień, to dla waszej pociechy i zbawienia, jeśli się radujemy, to i dla waszego pocieszenia, dzięki któremu wytrwale znosicie te same cierpienia, jakie są i naszym udziałem.


text:
nadzieja nasza o was jest mocna, bo wiemy, że jak jesteście uczestnikami utrapienia, tak też będziecie uczestnikami pociechy.


text:
Nie chcemy bowiem, bracia, abyście nie wiedzieli o utrapieniu naszym, jakie nas spotkało w Azji; jak ponad wszelką miarę i ponad siły udręczeni byliśmy, tak że już nawet zwątpiliśmy w ocalenie życia.


text:
Aleśmy w samych sobie znaleźli odpowiedź na śmierć, aby nie na sobie polegać, lecz na Bogu, który wskrzesza umarłych,


text:
który wybawił nas i wybawia od nieuchronnej śmierci. W nim też pokładamy nadzieję, że i nadal wybawiać nas będzie


text:
Chlubą naszą jest świadectwo naszego sumienia, żeśmy w prostocie i szczerości Bożej, i nie w mądrości cielesnej, ale w łasce Bożej postępowali na tym świecie, a zwłaszcza wśród was.


text:
Bo nic innego nie piszemy wam jak tylko to, co czytacie i o czym dobrze wiecie. A mam nadzieję, że i w pełni zrozumiecie,


text:
jak już po części jesteście przekonani, że jesteśmy chlubą waszą, tak jak wy naszą w dzień Pana naszego Jezusa.


text:
I od was wyruszyć do Macedonii, i znowu z Macedonii wrócić do was, abyście mi towarzyszyli do Judei.


text:
Gdy więc tak zamierzałem, czym postępował lekkomyślnie? Albo czy to, co zamierzam, według ciała zamierzam, aby u mnie było i "tak" i "nie"?


text:
Albowiem Syn Boży, Jezus Chrystus, który przez nas, to jest przeze mnie, Sylwana i Tymoteusza, był wam głoszony, nie był "tak" i "nie", ale w nim było tylko "tak".


text:
Bo ile tylko jest obietnic Bożych, wszystkie się w nim stały "tak", dlatego też przez niego należy się Bogu "Amen" ku chwale (Bożej) dzięki nam.


text:
Ja tedy Boga wzywam jako świadka (wobec) duszy mojej, że aby was oszczędzić, nie przybyłem ponownie do Koryntu.


text:
Nie jakobyśmy chcieli panować nad wiarą waszą, ale żeśmy przyczynili się do wesela waszego: wiarą bowiem stoicie.


text:
A to wam napisałem, abym kiedy przybędę, nie doznał smutku od tych, od których raczej powinienem doznać radości: mam nadzieję, co do was wszystkich, że radość moja jest was wszystkich radością.


text:
A pisałem do was w wielkim utrapieniu i ucisku serca, wśród wielu łez, nie aby was zasmucić, ale byście poznali, jak wielką miłość mam ku wam.


text:
Jeśli jednak stał się ktoś przyczyną smutku, nie mnie zasmucił, ale po części - aby (go) zbytnio nie obwiniać - i was wszystkich.


text:
A jeśli komu cokolwiek wybaczyliście, wybaczam i ja, albowiem i ja, jeślim komu cokolwiek darował, to darowałem dla was w obliczu Chrystusa:


text:
A gdym przybył do Troady dla głoszenia Ewangelii Chrystusowej, chociaż wrota otwarły się przede mną w Panu,


text:
nie miałem spokoju dla mego ducha, dlatego żem nie zastał Tytusa, brata mojego. Pożegnawszy się więc z nimi, wyruszyłem do Macedonii.


text:
A dzięki niech będą Bogu, który daje nam zawsze zwycięstwo w Chrystusie i woń poznania siebie wszędzie przez nas objawia,


text:
bo jesteśmy Bogu miłą wonią Chrystusową wśród tych, którzy dostępują zbawienia, i tych, którzy giną.


text:
Dla jednych wprawdzie wonią śmierci - na śmierć, a dla drugich wonią życia - na życie. A do tego któż jest sposobny?


text:
Bo nie jesteśmy fałszerzami słowa Bożego, jak wielu innych, ale w szczerości, jak z Boga i przed Bogiem mówimy w Chrystusie.


text:
Czy poczynamy znowu zalecać samych siebie? Albo czy potrzebujemy (jak niektórzy) listów polecających do was lub od was?


text:
Listem naszym jesteście wy sami, i to napisanym na sercach naszych, a znanym i czytanym przez wszystkich ludzi.


text:
Jawną jest rzeczą, że jesteście listem Chrystusowym przez naszą posługę, a napisanym nie atramentem, lecz Duchem Boga żywego: nie na tablicach kamiennych, ale na żywych tablicach serca.


text:
On też uzdolnił nas, abyśmy się stali sługami nowego Przymierza, nie litery, ale Ducha: bo litera zabija, a Duch ożywia.


text:
A jeśli posługa śmierci, wyryta literami na kamieniach, była w takiej chwale, że synowie Izraela nie mogli patrzeć na twarz Mojżeszową z powodu jasności jego oblicza, która zniknąć miała,


text:
Albowiem jeśli chwałą jest posługa potępienia, daleko bardziej będzie w chwałę obfitować posługa sprawiedliwości.


text:
a nie jak Mojżesz, który zasłaniał swe oblicze, aby synowie Izraela nie patrzyli na kres tego, co miało przeminąć.


text:
Ale stępiały ich umysły. I aż po dzień dzisiejszy ta sama zasłona przy czytaniu Starego Testamentu pozostała nie odkryta (bo się ona odsłania w Chrystusie),


text:
A my wszyscy z odkrytą twarzą patrzymy, niby w zwierciadle, na chwałę Pańską i przemieniamy się w tenże obraz, z jasności w jasność jakby od Pana (który jest) Duchem.


text:
ale odrzucamy skrytą nieprzystojność nie postępując przebiegłe ani też nie fałszując słowa Bożego, lecz okazaniem prawdy zalecając samych siebie przed Bogiem sumieniu wszystkich ludzi.


text:
mianowicie dla niewiernych, którym bóg tego świata zaślepił umysł, aby nie zajaśniał dla nich blask dobrej nowiny o chwale Chrystusa, będącego obrazem Boga.


text:
Bo głosimy nie samych siebie, ale Chrystusa Jezusa Pana, a siebie uważamy za sługi wasze przez Jezusa.


text:
Bóg bowiem, który rozkazał, aby z ciemności zabłysła światłość, sam oświecił serca nasze, abyśmy zajaśnieli blaskiem poznania jasności Bożej w obliczu Chrystusa (Jezusa).


text:
Zawsze umartwienie Jezusa w ciele naszym nosimy, aby i życie Jezusowe przejawiało się w ciałach naszych.


text:
Bo my, którzy żyjemy, wciąż wydawani jesteśmy na śmierć dla Jezusa, aby i życie Jezusa przejawiło się w naszym śmiertelnym ciele.


text:
A że mamy tego samego ducha wiary, jak napisane jest: Uwierzyłem i dlatego przemówiłem (Ps 115,10), wierzymy i my i dlatego mówimy,


text:
przeświadczeni, że ten, który wzbudził Pana Jezusa z martwych, wzbudzi i nas z Jezusem i razem z wami przed sobą stawi.


text:
Wszystko bowiem dla was, ażeby łaska obfitując przez dziękczynienie wielu, tym więcej chwale Bożej służyła.


text:
Dlatego nie ustajemy w pracy. I chociaż niszczeje w nas człowiek zewnętrzny, jednak ten, który wewnątrz jest, odnawia się z dniem każdym.


text:
Dzisiejsze bowiem utrapienie nasze, lekkie i przemijające, sprawuje w nas chwałę wiekuistą wagi niezmiernej.


text:
Jesteśmy bowiem zapatrzeni nie w to, co widzialne, lecz w to, co niewidzialne: to bowiem, co widzimy, doczesne jest, a czego nie widzimy - wieczne.


text:
Wiemy bowiem, że gdy przybytek tego ziemskiego domu naszego się rozsypie, mamy przybytek od Boga, dom, nie rękoma budowany, ale wiekuisty w niebiesiech.


text:
Póki bowiem przebywamy w tym przybytku, utrapieni wzdychamy, bo nie chcemy, aby go z nas zwleczono, ale żebyśmy zostali przyobleczeni w nowy, aby to, co śmiertelne, wchłonięte było przez życie.


text:
Zawsze przeto pełni jesteśmy nadziei, wiedząc, że póki przebywamy w ciele, tułamy się daleko od Pana


text:
Wszyscy bowiem stanąć musimy przed trybunałem Chrystusowym, aby każdy otrzymał to, na co będąc w ciele zasłużył czynami dobrymi albo złymi.


text:
Wiedząc tedy, co to jest bojaźń Pańska, staramy się przekonać ludzi, a przed Bogiem wszystko w nas jest jawne. A mam nadzieję, że i w sumieniach waszych nic w nas nie ma tajnego.


text:
Nie żebyśmy znowu samych siebie wam zalecali, ale dajemy wam sposobność do chlubienia się nami, żebyście mogli się przeciwstawić takim, którzy się chlubią tym, co jest na zewnątrz, a nie tym, co w sercu.


text:
Albowiem miłość Chrystusowa przynagla nas, skoro doszliśmy do przekonania, że jeśli jeden umarł za wszystkich, tedy wszyscy pomarli.


text:
A za wszystkich umarł, aby ci, którzy żyją, już nie dla siebie żyli, ale dla tego, który za nich umarł i zmartwychwstał.


text:
Dlatego odtąd nie znamy już nikogo według ciała, a jeśliśmy Chrystusa poznali według ciała, to go już teraz takim nie znamy.


text:
Jeśli tedy kto jest w Chrystusie, jest nowym stworzeniem: dawne rzeczy przeminęły, oto wszystko nowym się stało.


text:
Bóg bowiem w Chrystusie pojednał świat z sobą, nie poczytując im (ludziom) grzechów i udzielając nam słowa pojednania.


text:
W imieniu Chrystusa tedy poselstwo sprawujemy, jakby sam Bóg przez nas upominało W imieniu Chrystusa nalegamy: pojednajcie się z Bogiem.


text:
Tego, który nie znał grzechu, za nas grzechem uczynił, abyśmy my stali się sprawiedliwością Bożą w nim.


text:
Albowiem mówi on: W czasie sprzyjającym wysłuchałem cię. A w dzień zbawienia wspomogłem cię (Iz 49, 8). Oto teraz czas pożądany, oto teraz dzień zbawienia!


text:
Ale we wszystkim chlubnie okazujemy się sługami Bożymi w wielkiej cierpliwości, w utrapieniach, w potrzebach, w uciskach,


text:
w chwale i w hańbie, w zniesławieniu i dobrej sławie. Niby zwodziciela, a prawdomówni, niby tajemniczy, a dobrze znani,


text:
niby smutni, a zawsze weseli, niby ubodzy, a wzbogacający wielu, niby nic nie mający, a posiadający wszystko.


text:
Nie wprzęgajcie się w jarzmo z niewiernymi. Cóż bowiem za uczestnictwo sprawiedliwości z nieprawością? Albo co za łączność światła z ciemnością?


text:
I co za zgoda Kościoła Bożego z bałwanami? My bowiem jesteśmy świątynią Boga żywego, jak powiedział Bóg: Będę mieszkał i przechadzał się pośród nich. I będę dla nich Bogiem, a oni będą mi ludem.


text:
Nie dotykajcie nic nieczystego, A ja was przyjmę. I będę wam ojcem, A wy będziecie mi synami i córkami, Mówi Pan wszechmogący (Ez 37, 27; Kapł 26, 12).


text:
Mając tedy te obietnice, najmilsi, oczyszczajmy się od wszelkiej zmazy ciała i ducha, dokonując (własnego) uświęcenia w bojaźni Bożej.


text:
Nie mówię tego, aby was potępić, bom już uprzednio powiedział, że jesteście w moim sercu na wspólne życie i na wspólną śmierć.


text:
Wielka jest moja ufność ku wam i wielka moja z was chluba. Pełen jestem pociechy, opływam w radość w każdym utrapieniu naszym.


text:
Bo i wtedy, gdyśmy przybyli do Macedonii, ciało nasze nie miało żadnego odpoczynku, ale musieliśmy znosić wszelką udrękę: zewnątrz walki, a wewnątrz obawy.


text:
A nie tylko przybyciem jego, ale i radością, której doznał u was, gdy nam opowiadał o waszej tęsknocie, o waszym płaczu i o waszej dla mnie żarliwości, tak że tym bardziej się ucieszyłem.


text:
Bo chociaż nawet zasmuciłem was moim listem, nie żałuję tego, a jeślibym i żałował, widząc że list ów (chociaż chwilowo) was zasmucił,


text:
teraz się raduję, nie żeście się zasmucili, ale żeście się zasmucili ku pokucie. Zasmuciliście się bowiem według Boga, abyście w niczym od nas nie doznali szkody.


text:
Bo smutek według Boga sprawuje zbawienną pokutę, której się nigdy potem nie żałuje, a smutek światowy sprawuje śmierć.


text:
Oto bowiem ten smutek wasz wedle Boga jakąż obudził w was gorliwość, a i obronę, i oburzenie, i bojaźń, i tęsknotę, i zapał, i karę: we wszystkim okazaliście się niewinnymi w tej sprawie.


text:
Przeto jeśli wam napisałem, to nie tyle ze względu na tego, który wyrządził krzywdę, ani też ze względu na tego, który jej doznał, ale aby wśród was ujawnić wobec Boga staranie, jakie macie o nas.


text:
Dlategośmy się ucieszyli. A w tej naszej radości najwięcej cieszyła nas radość Tytusa, że został na duchu pokrzepiony przez was wszystkich.


text:
I jeśli w czym chlubiłem się wami przed nim, tom się nie zawstydził, ale jak wam we wszystkim mówiłem prawdę, tak i chluba nasza przed Tytusem okazała się prawdą.


text:
A serce jego jeszcze żywiej bije dla was, gdy wspomina wasze posłuszeństwo, jak z bojaźnią i ze drżeniem przyjęliście go.


text:
Jak w ciężkiej próbie utrapienia wielka była ich radość i jak skrajne ich ubóstwo okazało się obfite w bogactwo prostoty.


text:
I nie tylko to, czegośmy się spodziewali, ale i samych siebie oddali najpierw Panu (a potem) i nam za wolą Bożą.


text:
A jak we wszystkim wyróżniacie się w wierze i w mowie, w umiejętności i we wszelkiej gorliwości, a ponadto i w miłości waszej ku nam, abyście i w tej łasce obfitowali.


text:
Nie mówię tego rozkazując, ale korzystając z gorliwości innych, chcę doświadczyć także i szczerości waszej miłości.


text:
Znacie bowiem łaskę Pana naszego Jezusa Chrystusa, że będąc bogatym, stał się dla was ubogim, abyście i wy ubóstwem jego stali się bogatymi.


text:
I w tym daję radę, bo to pożyteczne dla was, którzyście już od roku przeszłego nie tylko działać poczęli, ale i pierwsi powzięli ten zamiar.


text:
Teraz więc i uczynkiem to stwierdźcie, aby jak ochoczą była chęć, tak też było i wykonanie z tego, co macie.


text:
Teraz wasza obfitość niech wzbogaci ich niedostatek, aby też ich obfitość zastąpiła wasz niedostatek i nastała równość, jako napisane jest:


text:
a nie tylko to, ale został on wyznaczony przez kościoły na towarzysza naszej podróży w tej łasce, której służymy z chętnej woli naszej na chwałę samego Pana.


text:
A wystrzegamy się tego, aby kto źle o nas nie mówił z powodu hojnego daru, jaki się zbiera dzięki naszym staraniom.


text:
Wysłaliśmy też z nimi i brata naszego, którego gorliwości doświadczaliśmy często w wielu rzeczach, a który teraz w wielkiej do was ufności stał się jeszcze gorliwszym.


text:
A kiedy mowa o Tytusie - jest to mój towarzysz i pomocnik w pracy nad wami, czy o braciach naszych - wysłańcach kościołów, chwale Chrystusowej -


text:
Znam bowiem gotowość waszą, z której chlubię się wami u Macedończyków (mówiąc), że Achaja gotowa jest już od roku przeszłego, a gorliwość wasza pobudziła wielu.


text:
Posłałem jednak braci, aby chluba nasza z was nie była w tej sprawie daremną, abyście (jakom już powiedział) byli gotowi.


text:
Gdyby bowiem przybyli ze mną Macedończycy i zastali was nieprzygotowanymi, to i my (że już nie wspomnę o was) musielibyśmy się wstydzić tej rzeczy.


text:
Uznałem tedy za konieczne prosić braci, by wyruszyli do was przed nami i przygotowali zawczasu uprzednio przyobiecane przez was dary: i to jako wyraz hojności, a nie skąpstwa.


text:
A to (powiadam): Kto skąpo sieje, skąpo też i żąć będzie, a kto sieje hojnie, obficie też żąć będzie.


text:
A zatem każdy, jak postanowił w swoim sercu, nie z żalem albo z musu! Ochotnego bowiem dawcę miłuje Bóg.


text:
A Bóg ma moc dać wam wszelkie dary obficie, abyście mając zawsze dostatek wszystkiego, byli bogaci we wszelkie dobre uczynki,


text:
A ten, który siewcy dostarcza nasienia i chleb do spożycia, i wam też dostarczy i rozmnoży nasienie, i przysporzy plonów sprawiedliwości waszej,


text:
abyście ubogaceni we wszystko, opływali we wszelką hojność, która przez nas skłania do dziękczynienia Bogu.


text:
Bo posługa w tej sprawie nie tylko wypełnia to, czego brakuje świętym, ale przynosi jeszcze obfitość przez dziękczynienia składane Panu przez tych,


text:
którzy przez doświadczenie tej posługi wielbią Boga za posłuszeństwo wasze w wyznawaniu Ewangelii Chrystusowej oraz za hojność, z jaką ich i wszystkich wspieracie.


text:
A i ja sam, Paweł, proszę was przez cichość i łaskawość Chrystusową, ja, który (rzekomo) w waszej obecności jestem pokorny, a poza oczy bezwzględny względem was,


text:
proszę was, abym po przybyciu do was nie był zmuszony do okazania tej stanowczości, z jaką zamierzam wystąpić przeciwko tym, którzy sądzą, jakobyśmy kierowali się względami cielesnymi.


text:
Burzymy też nią zamysły i wszelką wyniosłość przeciwstawiającą się wiedzy Bożej, a w niewolę posłuszeństwa Chrystusowego podbijamy wszelki umysł,


text:
Patrzycie na to, co jest widzialne. Jeśli kto mniema, że jest Chrystusowy, niech i to rozważy w sobie, że tak jak on jest Chrystusowy, tak i my.


text:
Bo choćbym miał się (jeszcze) bardziej chlubić z władzy naszej; którą Pan dał nam na budowanie was, a nie na zgubę, nie będę się wstydził,


text:
"Listy wprawdzie poważne są i surowe - powiadają - lecz kiedy zjawi się sam, jest bezsilny, a jego mowa nie zasługuje na uwagę".


text:
Ten, który tak utrzymuje, niech rozważy, że jakimi jesteśmy w słowie przez listy jako nieobecni, takimi też staniemy się w czynie, kiedy będziemy obecni.


text:
Nie odważamy się bowiem ani zaliczać się do tych, ani też porównywać z tymi, którzy samych siebie zalecają; bo nie postępują oni rozsądnie, gdy samych siebie mierzą sobą i porównują ze sobą.


text:
Nie będziemy chlubić się ponad miarę, ale według miary, jaką nam Bóg odmierzył, to znaczy miary, którą moglibyśmy objąć i was.


text:
Bo nie rozszerzamy się tak, jakobyśmy i was nie dosięgli, dotarliśmy bowiem aż do was z Ewangelią Chrystusową.


text:
Nie chlubimy się nad miarę cudzymi pracami, raczej mamy nadzieję, że ze wzrostem wiary waszej i my też wśród was według miary nam wyznaczonej coraz bardziej wzrastać będziemy


text:
oraz że Ewangelię głosić będziemy także w tych stronach, które są poza wami, a nie chlubić się tym, co dokonane było już przez innych.


text:
Ubiegam się bowiem o was z gorliwością, która z Boga jest, bo poślubiłem was jednemu mężowi, aby was okazać czystą dziewicą Chrystusowi.


text:
A obawiam się, by tak jak Ewa była oszukana chytrością węża, serca wasze nie były skażone i nie odpadły od prostoty i czystości wobec Chrystusa.


text:
Bo jeśli przechodzień jaki głosi wam Jezusa innego, niż myśmy głosili, lub jeżeli otrzymujecie innego ducha niż ten, któregoście otrzymali, albo też inną Ewangelię niż tę, którąście przyjęli, skwapliwie to przyjmujecie.


text:
Bo choć nie jestem wymowny, nie brak mi umiejętności, jak to pod każdym względem okazałem wam we wszystkim.


text:
Albo czy dopuściłem się grzechu przez to, że uniżałem siebie, abyście wy byli wywyższeni? Żem wam darmo głosił Ewangelię Bożą?


text:
A będąc u was i niedostatek cierpiąc, nikomu nie byłem ciężarem, bo to, czego mnie brakowało, dokładali bracia przybyli z Macedonii iw niczym was nie obciążałem i nadal nie obciążę.


text:
A co czynię, to i nadal czynić będę, aby odjąć sposobność tym, którzy sposobności szukają, żeby w tym, z czego się chlubią, okazali się podobni do nas.


text:
Nic wielkiego tedy, jeśli jego słudzy przybierają postać sług sprawiedliwości, ale koniec ich będzie taki jak ich czyny.


text:
Powtarzam raz jeszcze (aby mię kto nie wziął za szalonego, a jeżeli tak, to przyjmijcie mię jako szalonego, bym i ja też mógł się nieco pochlubić),


text:
Bo znosicie, gdy was kto podbija w niewolę, gdy was objada, wyzyskuje, gdy się wywyższa, gdy was kto po twarzy bije.


text:
Na moją niekorzyść to mówię, jakobyśmy (w tym) słabi byli. Z czego jednak kto śmie się chlubić (mówię jak szalony) odważam się i ja:


text:
Sługami Chrystusowymi są (mówię jak niespełna rozumu), o ileż więcej ja! W trudach - bez liczby, w więzieniach - zbyt często, w chłostach - ponad miarę, w niebezpieczeństwach śmierci - częstokroć.


text:
Trzykrotnie byłem smagany rózgami, raz byłem kamienowany, trzy razy przeżyłem rozbicie okrętu, dniem i nocą byłem na głębi morskiej.


text:
W częstych podróżach, w niebezpieczeństwach na rzekach, w niebezpieczeństwach od rozbójników, w niebezpieczeństwach od własnego narodu, w niebezpieczeństwach od pogan, w niebezpieczeństwach w mieście, w niebezpieczeństwach na pustyni, w niebezpieczeństwach na morzu, w niebezpieczeństwach wśród fałszywych braci.


text:
W pracy i mozole, w częstym czuwaniu, w głodzie i pragnieniu, w postach częstych, w zimnie i nagości.


text:
Jeśli chełpić się trzeba (choć nie jest to rzecz pożyteczna), przejdę do widzeń i objawień Pańskich.


text:
Znam człowieka w Chrystusie, który przed czternastu laty (czy w ciele, nie wiem; czy poza ciałem, nie wiem: Bogu to wiadomo) przeżył wizję trzeciego nieba.


text:
Gdybym nawet zechciał się chlubić, nie byłbym bezrozumnym, bo mówiłbym prawdę. Ale wstrzymuję się, aby nie myślał kto o mnie więcej nad to, co we mnie widzi, albo co ode mnie słyszy.


text:
Abym się zaś dla wielkości objawień nie wynosił, dany mi jest bodziec ciała mego, anioł szatana, żeby mię policzkował, abym nie wzbił się w dumę.


text:
ale mi odrzekł: Dosyć masz łaski mojej, bo moc w słabości się doskonali. Rad tedy chlubić się będę ze słabości moich, aby napełniła mię moc Chrystusowa.


text:
Dlatego też znajduję upodobanie sobie w słabościach, w obelgach, w niedostatkach, w prześladowaniach, w uciskach dla Chrystusa: bo gdy niedomagam, wtedy jestem silny.


text:
Stałem się bezrozumnym, a wyście mnie do tego przymusili. Bo winniście mnie wychwalać, w niczym bowiem nie ustępowałem tym, którzy są bardzo wielkimi apostołami, chociaż jestem niczym.


text:
Bo i w czymże odczuliście niedostatek w porównaniu z innymi kościołami? Chyba w tym, żem nie był dla was ciężarem? Darujcie mi tę krzywdę!


text:
Oto po raz trzeci gotów jestem przybyć do was i nie będę wam ciężarem. Nie szukam bowiem tego, co wasze, ale was. Bo nie dzieci zbierać mają dla rodziców, ale rodzice dla dzieci.


text:
A ja jak najchętniej poniosę ten ciężar i (nadto) siebie samego wydam za dusze wasze, (chociaż) im więcej was miłuję, tym mniej wy mnie miłujecie.


text:
Ale niechże i tak będzie! Jam dla was nie był ciężarem, ale jako człowiek chytry podstępem was podszedłem.


text:
Prosiłem Tytusa i wysłałem z nim brata. Czyż Tytus was ograbił? Czyż nie postępowaliśmy w tym samym duchu, krocząc po tych samych śladach?


text:
Od dawna już sądzicie, że się tłumaczymy przed wami. Wobec Boga w Chrystusie mówimy, a wszystko, najmilsi, dla zbudowania waszego.


text:
Lękam się bowiem, abym, gdy (znowu) przybędę, nie znalazł was takimi, jakimi bym nie chciał, a wy, abyście mnie nie spotkali takiego, jakiego byście sobie nie życzyli, to jest żeby przypadkiem nie było (między wami) sporów, zawiści, gniewu, zwad, potwarzy, obmów, wywyższania się, niesnasek.


text:
Abym, gdy znowu przybędę, nie był z waszego powodu przez Boga mojego upokorzony i nie był zmuszony opłakiwać wielu z tych, którzy przedtem zgrzeszyli, a nie czynili pokuty za nieczystość, rozpustę i niewstydliwość, których się dopuścili.


text:
Zapowiedziałem już, kiedy byłem po raz drugi, i zapowiadam teraz, gdy jestem nieobecny, że tym, którzy przedtem zgrzeszyli, i wszystkim innym, gdy znowu przybędę, nie przepuszczę,


text:
bo wy chcecie doświadczyć Chrystusa mówiącego przeze mnie. Nie jest on słabym wobec was, ale jest mocny wśród was.


text:
Bo chociaż ukrzyżowany był wskutek swej słabości, jednakże żyje z mocy Bożej. Także my w nim słabi jesteśmy, wszakże żyć z nim będziemy w mocy Bożej dla was.


text:
Próbujcie samych siebie, czy macie wiarę: samych siebie doświadczajcie. Czyż nie znacie samych siebie, że Jezus Chrystus jest w was? Chyba żeście zostali odrzuceni.


text:
A prosimy Boga, abyście nic złego nie czynili, nie żebyśmy się okazali wypróbowani, ale abyście wy czynili to, co dobre, a my, żebyśmy uchodzili za nie wypróbowanych.


text:
Dlatego piszę to, nieobecny, abym gdy przybędę, nie postępował surowo według władzy, którą mi Pan dał dla zbudowania, a nie dla burzenia.


text:
Zresztą weselcie się, bracia, doskonalcie się, umacniajcie się nawzajem w jednomyślności i w pokoju, a Bóg miłości i pokoju będzie z wami,


text:
Łaska Pana Jezusa Chrystusa i miłość Boża, i uczestnictwo Ducha Świętego niech będzie z wami wszystkimi.


text:
Paweł - ustanowiony apostołem nie autorytetem ludzi ani jakiegokolwiek człowieka, lecz przez Jezusa Chrystusa i przez Boga Ojca, który wskrzesił Go z martwych -


text:
On to ofiarował siebie samego za nasze grzechy; aby nas uwolnić od zła, które towarzyszy temu życiu. Taka była wola Boga, naszego Ojca.


text:
Dziwię się, że tak szybko odstępujecie od Tego, który was powołał do uczestnictwa w łasce Chrystusowej i zwracacie się ku innej ewangelii.


text:
Ale choćbyśmy sami czy nawet anioł z nieba głosił wam coś innego, niż myśmy wam głosili, niech będzie przeklęty!


text:
Jak poprzednio stwierdziliśmy, tak i teraz powtarzam: Gdyby wam ktoś głosił ewangelię inną od tej, którą otrzymaliście, niech będzie przeklęty!


text:
Czy bowiem teraz ludziom chcę się przypodobać, czy Bogu? Czy szukam uznania wśród ludzi? Gdybym jeszcze teraz szukał uznania wśród ludzi, nie byłbym sługą Chrystusa.


text:
Bo ja sam nie otrzymałem jej od człowieka ani jej się nie nauczyłem, lecz mam ją dzięki objawieniu Jezusa Chrystusa.


text:
Słyszeliście bowiem o moim dawnym postępowaniu - kiedy byłem wyznawcą judaizmu - że zaciekle prześladowałem Kościół Boży i usiłowałem go zniszczyć,


text:
że jako wyznawca judaizmu wszystkich moich rówieśników z mego narodu prześcignąłem nadzwyczajną żarliwością wobec ojczystych tradycji.


text:
mi objawić swego Syna, abym głosił Jego Ewangelię poganom, wtedy nie kierowałem się już względami czysto ludzkimi,


text:
ani nie wstępowałem do Jerozolimy, by tam spotkać tych, którzy już przede mną byli, apostołów, lecz udałem się do Arabii, a potem wróciłem znów do Damaszku.


text:
A po trzech latach udałem się do Jerozolimy, by poznać Kefasa. Pozostałem u niego przez piętnaście dni.


text:
Słyszały one tylko tyle: Dawny nasz prześladowca głosi teraz tę wiarę, którą niegdyś usiłował wytępić.


text:
Udałem się tam pod wpływem otrzymanego objawienia; otwarcie wszystkim, a na osobności tym, którzy cieszą się szczególnym poważaniem, przedłożyłem treść Ewangelii, którą głoszę wśród pogan. Nie chciałem bowiem, bym przypadkiem - czy to teraz, czy kiedy indziej - biegł daremnie.


text:
A fałszywi bracia - którzy podstępnie wdarli się do nas, aby podpatrzyć nasz oparty na wolności, jaką mamy dzięki Chrystusowi Jezusowi, sposób życia - chcieli nas uczynić niewolnikami.


text:
Lecz nie ustąpiliśmy ani przez chwilę ich żądaniu. Chodziło przecież o to, by zachować prawdę Ewangelii wśród nas.


text:
Co zaś do tych, którzy cieszą się poważaniem - nie obchodzi mnie, jacy oni kiedyś byli: Bóg nie patrzy na wygląd człowieka - otóż ci, cieszący się poważaniem, żadnych uzupełnień mi nie zlecili.


text:
Wręcz przeciwnie: widząc, że powierzono mi głoszenie Ewangelii wśród pogan, podobnie jak Piotrowi wśród Żydów -


text:
Ten bowiem, który dał Piotrowi moc sprawowania posłannictwa wśród Żydów, dał ją i mnie wśród pogan -


text:
i wiedząc o łasce, jaką otrzymałem, Jakub, Kefas i Jan, uważani za filary, podali ręce mnie i Barnabie na znak wspólnoty. Myśmy mieli pójść do pogan, oni natomiast do Żydów.


text:
Kiedy jednak Kefas przybył do Antiochii, sprzeciwiłem się mu otwarcie, ponieważ sobie na to zasłużył.


text:
Zanim bowiem przybyli pewni ludzie od Jakuba, spożywał posiłki razem z nawróconymi z pogaństwa. Skoro zaś tamci przybyli, zaczął się wycofywać i unikać pogan w obawie przed Żydami.


text:
Kiedy spostrzegłem, że nie postępują zgodnie z prawdą ewangeliczną, powiedziałem Kefasowi wobec wszystkich: Jeżeli ty, Żyd, postępujesz według zwyczaju pogańskiego, a nie żydowskiego, to dlaczego zmuszasz pogan, aby żyli na sposób żydowski?


text:
Wiemy jednak, że człowiek dostępuje usprawiedliwienia nie poprzez spełnianie uczynków nakazanych przez Prawo, lecz dzięki wierze w Chrystusa Jezusa. Dlatego my właśnie uwierzyliśmy w Chrystusa Jezusa, aby doznać usprawiedliwienia dzięki wierze w Chrystusa, a nie dzięki spełnianiu uczynków nakazanych przez Prawo. Żaden człowiek bowiem nie osiągnie usprawiedliwienia przez spełnianie uczynków nakazanych przez Prawo.


text:
Jeżeli jednak szukamy usprawiedliwienia w Chrystusie, a mimo wszystko poczytuje się nas za grzeszników, to czyż Chrystus miałby być sługą grzechu? Na pewno nie!


text:
Ja bowiem właśnie dzięki Prawu umarłem dla Prawa, abym żył dla Boga. Z Chrystusem jestem współukrzyżowany.


text:
Już nie ja żyję, lecz żyje we mnie Chrystus. Żyję teraz w ciele, żyję w wierze Syna Bożego, który mnie umiłował i ofiarował się za mnie.


text:
Nie lekceważę łaski Boga. Jeśli bowiem usprawiedliwienie zyskuje się dzięki Prawu, to Chrystus umarł na próżno.


text:
O, niemądrzy Galaci! Któż was zwiódł? A przecież przed oczami mieliście obraz Jezusa Chrystusa ukrzyżowanego.


text:
Jednego tylko chcę się od was dowiedzieć: czy otrzymaliście Ducha dzięki uczynkom nakazanym przez Prawo, czy też dzięki posłuszeństwu wobec wiary?


text:
Czyż Ten, który udziela wam Ducha i działa pośród was cuda, czyni to dla uczynków nakazanych przez Prawo, czy też dla posłuszeństwa wobec wiary?


text:
Pismo zaś przewidując, że Bóg usprawiedliwi pogan dzięki wierze, dało Abrahamowi tę radosną nowinę: Ty będziesz błogosławieństwem dla wszystkich narodów.


text:
Wszyscy natomiast, którzy powołują się na uczynki nakazane przez Prawo, ściągają na siebie przekleństwo. Napisano bowiem: Przeklęty niech będzie każdy, kto nie zachowuje wiernie wszystkich przepisów zawartych w księdze Prawa.


text:
Jest rzeczą zrozumiałą, że nikt nie doznaje usprawiedliwienia u Boga przez Prawo, ponieważ napisano: Sprawiedliwy żyć będzie dzięki wierze.


text:
Chrystus uwolnił nas od przekleństwa Prawa, stając się ze względu na nas przekleństwem. Napisano bowiem: Przeklęty każdy, kto wisi na drzewie.


text:
Stało się tak dlatego, aby błogosławieństwo udzielone Abrahamowi zstąpiło na pogan w Jezusie Chrystusie i byśmy dzięki wierze otrzymali obiecanego Ducha.


text:
Bracia! Posłużę się przykładem: Nikt nie unieważnia i nie zmienia prawnie sporządzonego testamentu, choć jest on tylko dziełem człowieka.


text:
Otóż Abrahamowi właśnie i jego potomstwu dano obietnice. Nie powiedziano: "potomstwu", jakby chodziło o wielu, lecz mówiono o jednym: I potomkowi twemu, to jest Chrystusowi.


text:
Chcę przez to powiedzieć: Testamentu, sporządzonego prawnie przez Boga, nie może znieść Prawo, które powstało dopiero po czterystu trzydziestu latach, bo inaczej obietnica byłaby bez znaczenia.


text:
Gdyby bowiem dziedzictwo wywodziło się z Prawa, wówczas nie wywodziłoby się z obietnicy - tymczasem Bóg przez obietnicę okazał Abrahamowi swoją łaskę.


text:
Czymże więc jest Prawo? Dodano je dla ujawnienia wykroczeń - do czasu przyjścia potomstwa, dla którego była przeznaczona obietnica. Prawo to przekazali aniołowie przez pośrednika,


text:
Czyż więc Prawo sprzeciwia się obietnicom Boga? Na pewno nie! Gdyby bowiem nadane Prawo mogło obdarzać życiem, to rzeczywiście źródłem usprawiedliwienia byłoby Prawo.


text:
Pismo jednak obwarowało wszystko grzechem, by obietnica spełniała się wobec wierzących dzięki wierze w Jezusa Chrystusa.


text:
Zanim zaś nastały czasy wiary, strzegło nas Prawo. Byliśmy zamknięci aż do momentu objawienia się wiary.


text:
Tak więc Prawo stało się opiekunem czuwającym nad nami aż do czasu przyjścia Chrystusa, byśmy dzięki wierze doznali usprawiedliwienia.


text:
Nie istnieje odtąd Żyd ani Grek, nie istnieje niewolnik ani wolny, nie istnieje mężczyzna i kobieta - wy wszyscy bowiem stanowicie jedność w Chrystusie Jezusie.


text:
A jeżeli należycie do Chrystusa, to jesteście potomstwem Abrahama i - zgodnie z daną obietnicą - spadkobiercami.


text:
A powiadam, że dopóki spadkobierca jest małoletni, w niczym nie różni się od niewolnika. Choć jest panem wszystkiego,


text:
Gdy zaś wypełnił się czas, Bóg zesłał swego Syna, który urodził się z niewiasty, urodził się pod panowaniem Prawa,


text:
Aby zaś udowodnić, że jesteście synami, Bóg zesłał do naszych serc Ducha Syna swego, który woła: Abba, Ojcze!


text:
Nie jesteś już więc niewolnikiem, lecz synem. A jeśli jesteś synem, to i spadkobiercą - z łaski Boga.


text:
Kiedyś wprawdzie, gdy nie znaliście Boga, byliście niewolnikami tego wszystkiego, co w rzeczywistości nie jest Bogiem.


text:
Teraz zaś, gdy poznaliście Boga - a jeszcze bardziej Bóg was poznał - jakżeż usiłujecie powracać znów do słabych i nędznych spraw? Czyż ponownie chcecie być w ich niewoli?


text:
Proszę was, bracia, stańcie się tacy jak ja, ponieważ ja stałem się taki jak wy. Nie wyrządziliście mi w niczym krzywdy.


text:
wy nie tylko nie wzgardziliście mną i nie odepchnęliście mnie, choć moje ciało mogło dawać wam do tego powód, lecz przyjęliście mnie jak wysłańca Boga, jak samego Chrystusa Jezusa.


text:
Gdzież więc wasz tytuł do szczęścia? Mogę bowiem wam oświadczyć, że - gdyby to było możliwe - wyjęlibyście sobie oczy i dalibyście je mnie.


text:
Przyjemnie mi jest, gdy zawsze szczerą darzycie mnie życzliwością, a nie tylko wtedy, gdy jestem wśród was obecny.


text:
Chciałbym już teraz być wśród was i odpowiednio do was przemówić, gdyż nawiedzają mnie wątpliwości w waszej sprawie.


text:
Ma to znaczenie przenośne. Kobiety te bowiem oznaczają dwa przymierza: jedno zawarte na górze Synaj - rodzące niewolę - wyobraża je Hagar.


text:
Symbolizuje ona górę Synaj, która znajduje się w Arabii. Obecnie zaś Hagar wyobraża Jeruzalem, ponieważ jest ono w niewoli ze swoimi dziećmi.


text:
Napisano bowiem: Ciesz się, niepłodna, która nie rodziłaś, wykrzykuj z radości, ty, która nie doznałaś bólów rodzenia, gdyż więcej dzieci mieć będzie kobieta opuszczona, niż ta, która jest zamężna.


text:
Lecz jak niegdyś syn zrodzony zwyczajnie, według praw ciała, prześladował syna zrodzonego według praw ducha, tak jest i teraz.


text:
Ale co mówi Pismo? Wypędź niewolnicę i jej syna, gdyż syn niewolnicy nigdy nie będzie spadkobiercą razem z synem wolnej.


text:
Chrystus wyprowadził nas z niewoli na wolność. Trwajcie więc w niej i nie pozwólcie ponownie nałożyć sobie jarzma niewoli.


text:
Ponownie oświadczam każdemu człowiekowi, który pozwala się obrzezać: Jest on zobowiązany zachować wszystkie przepisy Prawa.


text:
Nie macie nic wspólnego z Chrystusem, wy wszyscy, którzy usiłujecie szukać usprawiedliwienia w Prawie. Utraciliście łaskę.


text:
W Chrystusie Jezusie bowiem nie ma znaczenia ani obrzezanie, ani jego brak, lecz liczy się wiara ujawniająca swą moc dzięki miłości.


text:
Ja ufam w Panu, że wy wcale inaczej nie myślicie. Ten zaś, kto rozsiewa zamęt wśród was - kimkolwiek on jest - poniesie zasłużoną karę.


text:
Ja natomiast, bracia, jeżeli rzekomo głoszę obrzezanie, to dlaczego jestem jeszcze prześladowany? Przecież ustałoby wówczas zgorszenie płynące z krzyża.


text:
Wy bowiem, bracia, do wolności zostaliście powołani, ale nie do tej wolności, która służy ciału, lecz która - ożywiona miłością - każe wzajemnie sobie usługiwać.


text:
Całe bowiem Prawo wypełnia się w tym jednym nakazie: Będziesz miłował bliźniego twego jak siebie samego.


text:
Ciało bowiem żywi pragnienia przeciwne duchowi, duch natomiast pragnie czego innego niż ciało - tak bardzo są sobie przeciwstawne - i dlatego czynicie to, czego nie chcecie.


text:
zazdrości, pijaństwo, hulanki i tym podobne. Zapowiadam wam, jak to już dawniej czyniłem, że ci, którzy takie czyny popełniają, Królestwa Bożego nie odziedziczą.


text:
Owoc zaś wywodzący się z ducha, to: miłość, radość, pokój, cierpliwość, dobroć, życzliwość, wierność,


text:
Ci zaś, którzy stanowią jedność z Chrystusem Jezusem, ukrzyżowali ciało razem z namiętnościami i pożądaniami.


text:
Bracia, a jeśli ktoś niebacznie popełni jakieś wykroczenie, wówczas wy, obdarzeni łaską Ducha, sprowadźcie takiego na prawą drogę w duchu łagodności. Uważaj jednak, byś sam nie uległ pokusie.


text:
Niech każdy osądza swoje własne dzieło, a wówczas tylko sobą samym chlubić się będzie, a nie kimś innym.


text:
Bo kto wsiewa w rolę ciała swego, z ciała tego zbierać będzie zgubę. Kto zaś wsiewa w rolę ducha, z ducha tego zbierać będzie życie wieczne.


text:
Czyniąc dobrze, nie zniechęcajmy się. Nie ulegając bowiem zniechęceniu, będziemy zbierać owoc we właściwym czasie.


text:
Ci, którzy pragną przypodobać się ludziom, nakłaniają was do obrzezania po to, aby nie cierpieć prześladowania z powodu krzyża Chrystusa.


text:
Zwolennicy obrzezania nie troszczą się o zachowanie Prawa, lecz dlatego chcą was poddać obrzezaniu, aby się chlubić waszym ciałem.


text:
Ja natomiast chcę jedynie chlubić się krzyżem naszego Pana, Jezusa Chrystusa, dzięki któremu świat stał się dla mnie ukrzyżowany, a ja dla świata.


text:
A na tych, którzy tą normą się kierują, niech zstąpi pokój i miłosierdzie - i na Izraela, naród Boga.


text:
Paweł, z woli Bożej Apostoł Chrystusa Jezusa - do świętych, którzy są [w Efezie], i wiernych w Chrystusie Jezusie:


text:
[Niech będzie] błogosławiony Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który napełnił nas wszelkim błogosławieństwem duchowym na wyżynach niebieskich - w Chrystusie.


text:
W Nim bowiem nas wybrał przed założeniem świata, abyśmy byli święci i nieskalani, przed Jego obliczem. W miłości


text:
przeznaczył nas dla siebie jako przybranych synów przez Jezusa Chrystusa według postanowienia swej woli


text:
przez to, że nam oznajmił tajemnicę swej woli według swego postanowienia, które przedtem w Nim powziął


text:
dla dokonania pełni czasów, aby wszystko na nowo zjednoczyć w Chrystusie jako Głowie: to, co w niebiosach, i to, co na ziemi.


text:
W Nim dostąpiliśmy działu i my z góry przeznaczeni zamiarem Tego, który dokonuje wszystkiego zgodnie z zamysłem swej woli,


text:
po to, byśmy istnieli ku chwale Jego majestatu - my, którzyśmy już przedtem nadzieję złożyli w Chrystusie.


text:
W Nim także i wy - usłyszawszy głoszenie Prawdy, Dobrą Nowinę waszego zbawienia, w Nim także - uwierzywszy - zostaliście opatrzeni pieczęcią - obiecanym Duchem Świętym,


text:
który jest zadatkiem naszego dziedzictwa na odkupienie, to jest nabycie [wyłącznej] własności [przez Boga] ku chwale Jego majestatu.


text:
aby Bóg Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec chwały, dał wam ducha mądrości i objawienia, to znaczy w głębszym poznawaniu Jego samego


text:
światłe oczy dla serca waszego, tak byście wiedzieli, czym jest nadzieja waszego wezwania, czym bogactwo chwały Jego dziedzictwa wśród świętych


text:
i czym przemożny ogrom Jego mocy względem nas wierzących - na podstawie działania Jego potęgi i siły.


text:
z jaką dokonał dzieła w Chrystusie, gdy wskrzesił Go z martwych i posadził po swojej prawicy na wyżynach niebieskich


text:
ponad wszelką Zwierzchnością i Władzą, i Mocą, i Panowaniem, i ponad wszelkim innym imieniem wzywanym nie tylko w tym wieku, ale i w przyszłym.


text:
w jakich żyliście niegdyś na sposób doczesny tego świata, na sposób Władcy mocarstwa powietrza, to jest ducha, który działa teraz w synach buntu.


text:
Pośród nich także my wszyscy niegdyś żyliśmy według żądz naszego ciała, spełniając zachcianki ciała i [jego] pomysłów; i byliśmy potomstwem z natury [zasługującym] na gniew, jak i wszyscy inni.


text:
i to nas, umarłych na skutek występków, razem przywrócił do życia z Chrystusem - bo łaską jesteście zbawieni! -


text:
aby w nadchodzących wiekach przemożne bogactwo Jego łaski wykazać na przykładzie w dobroci względem nas, w Chrystusie Jezusie.


text:
Jesteśmy bowiem Jego dziełem, stworzeni w Chrystusie Jezusie dla dobrych czynów, które Bóg z góry przygotował, abyśmy je pełnili.


text:
Dlatego pamiętajcie, że niegdyś wy - poganie co do ciała, zwani "nieobrzezaniem" przez tych, którzy zowią się "obrzezaniem" [od znaku] dokonanego ręką na ciele,


text:
że w owym czasie byliście poza Chrystusem, obcy względem społeczności Izraela i bez udziału w przymierzach Obietnicy, nie mający nadziei ani Boga na tym świecie.


text:
Ale teraz w Chrystusie Jezusie wy, którzy niegdyś byliście daleko staliście się bliscy przez Krew Chrystusa.


text:
On bowiem jest naszym Pokojem. On, który obie części [ludzkości] uczynił jednością, bo zburzył rozdzielający je mur - wrogość. W swym ciele


text:
pozbawił On mocy Prawo przykazań [wyrażone] w zarządzeniach, aby z dwóch stworzyć w sobie jednego nowego człowieka, wprowadzając pokój,


text:
A więc nie jesteście już obcymi i przychodniami, ale jesteście współobywatelami świętych i domownikami Boga -


text:
Nie była ona oznajmiona synom ludzkim w poprzednich pokoleniach, jak teraz została objawiona przez Ducha Jego świętym Apostołom i prorokom,


text:
że poganie już są współdziedzicami i współczłonkami Ciała; i współuczestnikami Obietnicy w Chrystusie Jezusie przez ewangelię,


text:
Mnie, zgoła najmniejszemu ze wszystkich "świętych" została dana ta łaska: poganom zwiastować jako dobrą nowinę niezgłębione bogactwo Chrystusa


text:
i wydobyć na światło, czym jest wykonanie tajemniczego planu, ukrytego przed wiekami w Bogu, Stwórcy wszechrzeczy,


text:
po to, by teraz poprzez Kościół bardzo wieloraka w przejawach mądrość Boga stała się jawna Zwierzchnościom i Władzom na wyżynach niebieskich


text:
Dlatego proszę, abyście się nie zniechęcali prześladowaniami, jakie znoszę za was, bo to jest właśnie waszą chwałą.


text:
aby dał wam według bogactwa swej chwały przez Ducha swego skutkiem [otrzymanej] siły doznać wzmocnienia wewnętrznego człowieka,


text:
abyście wraz ze wszystkimi "świętymi" zdołali ogarnąć duchem, czym jest Szerokość, Długość, Wysokość i Głębokość,


text:
i poznać miłość Chrystusa, przewyższającą wszelką wiedzę, abyście napełnieni doszli do całej pełni Bożej.


text:
Temu zaś, który mocą działającą w nas może uczynić nade wszystko - niezmiernie więcej nad to, o co prosimy lub co ogarniamy umysłem,


text:
A zatem zachęcam was ja, więzień w Panu, abyście postępowali w sposób godny wezwania, jakim zostaliście wezwani,


text:
Jeden [jest] Bóg i Ojciec wszystkich, który [jest i działa] ponad wszystkimi, poprzez wszystkich i we wszystkich.


text:
I On ustanowił jednych jako Apostołów, innych jako proroków, innych jako ewangelistów, innych jako pasterzy i nauczycieli


text:
aż dojdziemy wszyscy razem do jedności wiary i pełnego poznania Syna Bożego, do Człowieka Doskonałego, do miary wielkości [według] pełni Chrystusa.


text:
[Chodzi o to], abyśmy już nie byli dziećmi, którymi miotają fale i porusza każdy powiew nauki na skutek oszustwa ze strony ludzi i przebiegłości w sprowadzaniu na manowce fałszu.


text:
Natomiast żyjąc prawdziwie w miłości powiększmy wszystko ku Temu, który jest Głową - ku Chrystusowi.


text:
Z Niego całe Ciało - zespala i podtrzymywane w całości przez wszelką więź zaopatrującą w moc na miarę każdego z członków - przyczynia sobie wzrostu dla budowania siebie w miłości.


text:
To zatem mówię i zaklinam was w Panu, abyście już nie postępowali jak poganie z ich próżnymi myślami,


text:
którzy umysłem są pogrążeni w mroku, obcy względem życia Bożego, na skutek tkwiącej w nich nieznajomości, na skutek zatwardziałości serca.


text:
Oni to doprowadziwszy siebie do nieczułości [sumienia], oddali się rozpuście, popełniając zachłannie wszelkiego rodzaju grzechy nieczyste.


text:
bo przecież posłyszeliście o Nim i zostaliście wyuczeni w Nim - zgodnie z prawdą, jaka jest w Jezusie,


text:
że - co się tyczy poprzedniego sposobu życia - [trzeba] porzucić dawnego człowieka, który uległ zepsuciu na skutek żądz polegających na fałszu,


text:
i przyoblec człowieka nowego stworzonego według [wzoru] Boga w sprawiedliwości i świętości polegającej na prawdzie.


text:
Dlatego odrzuciwszy kłamstwo, mówcie prawdę: każdy do bliźniego swego, bo jesteśmy dla siebie nawzajem członkami.


text:
Kto dotąd zazwyczaj kradł, niech już przestanie kraść, lecz raczej niech pracuje, dokonując własnymi rękoma czynu dobrego, by miał z czego udzielać potrzebującemu.


text:
Żadna szkodliwa mowa niech nie wychodzi z waszych ust, lecz tylko budująca zależnie od potrzeby, by przyniosła korzyść słuchającym.


text:
Niech będzie usunięta spośród was wszelka gorycz, uniesienie, gniew, wrzaskliwość, znieważanie wraz z wszelaką złością.


text:
Bądźcie dla siebie nawzajem dobrzy i miłosierni. Przebaczajcie sobie nawzajem, tak jak i Bóg wam przebaczył w Chrystusie.


text:
i postępujcie drogą miłości, bo i Chrystus was umiłował i samego siebie wydał za nas w ofierze i dani na wdzięczną wonność Bogu.


text:
o nierządzie zaś i wszelkiej nieczystości albo chciwości niechaj nawet mowy nie będzie wśród was, jak przystoi "świętym",


text:
ani o tym, co haniebne, ani o niedorzecznym gadaniu lub błazeństwie, co wszystko jest niestosowne. Raczej [winno być] wdzięczne usposobienie.


text:
O tym bowiem bądźcie przekonani, że żaden rozpustnik ani nieczysty, ani chciwiec - to jest bałwochwalca - nie ma dziedzictwa w królestwie Chrystusa i Boga.


text:
Niechaj was nikt nie zwodzi próżnymi słowami. Wskutek tych bowiem rzeczy nadchodzi gniew Boży na synów buntu.


text:
Albowiem niegdyś byliście ciemnością, lecz teraz [jesteście] światłością w Panu: postępujcie jak dzieci światłości.


text:
Natomiast wszystkie te rzeczy piętnowane stają się jawne dzięki światłu, bo wszystko, co się staje jawne, jest światłem.


text:
przemawiając do siebie wzajemnie w psalmach i hymnach, i pieśniach pełnych ducha, śpiewając i wysławiając w waszych sercach Pana.


text:
aby samodzielnie stawić przed sobą Kościół jako chwalebny, nie mający skazy czy zmarszczki, czy czegoś podobnego, lecz aby był święty i nieskalany.


text:
Przecież nigdy nikt nie odnosił się z nienawiścią do własnego ciała, lecz [każdy] żywi je i pielęgnuje, jak i Chrystus - Kościół,


text:
W końcu więc niechaj także każdy z was tak miłuje swą żonę jak siebie samego. A żona niechaj ze czcią się odnosi do swojego męża.


text:
A [wy], ojcowie, nie pobudzajcie do gniewu waszych dzieci, lecz wychowujcie je, stosując karność i napominanie Pańskie.


text:
Niewolnicy, bądźcie posłuszni waszym doczesnym panom ze czcią i bojaźnią w prostocie waszego serca, jak Chrystusowi,


text:
nie służąc tylko dla oka, by ludziom się podobać, lecz jako niewolnicy Chrystusa, którzy z duszy pełnią wolę Bożą.


text:
świadomi tego, że każdy - jeśli czyni co dobrego, otrzyma to z powrotem od Pana - czy to niewolnik, czy wolny.


text:
A wy, panowie, tak samo wobec nich postępujcie: zaniechajcie groźby, świadomi tego, że w niebie jest Pan zarówno ich, jak wasz, a u Niego nie ma względu na osoby.


text:
Nie toczymy bowiem walki przeciw krwi i ciału, lecz przeciw Zwierzchnościom, przeciw Władzom, przeciw Rządcom świata tych ciemności, przeciw pierwiastkom duchowym zła na wyżynach niebieskich.


text:
Dlatego weźmijcie na siebie pełną zbroję Bożą, abyście w dzień zły zdołali się przeciwstawić i, zwalczywszy wszystko, się ostać.


text:
Stańcie więc [do walki] przepasawszy biodra wasze prawdą i oblókłszy pancerz, jakim jest sprawiedliwość,


text:
w każdym wypadku weźmijcie wiarę jako tarczę, dzięki której zdołacie zgasić wszystkie rozżarzone pociski Złego.


text:
wśród wszelakiej modlitwy i błagania. Przy każdej sposobności módlcie się w Duchu. Nad tym właśnie czuwajcie z całą usilnością i proście za wszystkich "świętych",


text:
i za mnie, aby dane mi było słowo, gdy usta moje otworzę dla jawnego i swobodnego głoszenia tajemnicy ewangelii,


text:
Żebyście zaś wiedzieli i wy o moich sprawach, co robię, wszystko wam oznajmi Tychik, umiłowany brat i wierny sługa w Panu,


text:
Paweł i Tymoteusz, słudzy Chrystusa Jezusa, do wszystkich świętych w Chrystusie Jezusie, którzy są w Filippi, wraz z "biskupami" i diakonami.


text:
Ufam właśnie w to, że Ten, który zapoczątkował w was dobre dzieło, dokończy go do dnia Chrystusa Jezusa.


text:
Słusznie przecież mogę tak o was myśleć, bo noszę was wszystkich w sercu jako tych, którzy mają udział w mojej łasce: zarówno w moich kajdanach, jak i w obronie ewangelii za pomocą dowodów.


text:
A modlę się o to, aby miłość wasza doskonaliła się coraz bardziej i bardziej w głębszym poznaniu i wszelkim wyczuciu


text:
tamci zaś powodowani niewłaściwym współzawodnictwem rozgłaszają Chrystusa nieszczerze, sądząc, że przez to dodadzą ucisku moim kajdanom.


text:
Ale cóż to znaczy? Jedynie to, że czy to obłudnie, czy naprawdę, na wszelki sposób rozgłasza się Chrystusa. A z tego ja się cieszę i będę się cieszył.


text:
Wiem bowiem, że to mi wyjdzie na zbawienie dzięki waszej modlitwie i pomocy, udzielanej przez Ducha Jezusa Chrystusa,


text:
zgodnie z gorącym oczekiwaniem i nadzieją moją, że w niczym nie doznam zawodu. Lecz jak zawsze, tak i teraz, z całą swobodą i jawnością Chrystus będzie uwielbiony w moim ciele: czy to przez życie, czy przez śmierć.


text:
A ufny w to wiem, że pozostanę, i to pozostanę nadal dla was wszystkich, dla waszego postępu i radości w wierze,


text:
Tylko sprawujcie się w sposób godny ewangelii Chrystusowej, abym ja - czy to, gdy przybędę i ujrzę was, czy też będąc z daleka - słyszał o waszych sprawach, że trwacie mocno w jednym duchu, jednym sercem wałcząc wspólnie o wiarę w ewangelię,


text:
i w niczym nie dajecie się zastraszyć przez przeciwników. To właśnie dla nich jest zapowiedzią zagłady, a dla was zbawienia, i to od Boga.


text:
Jeśli więc jest jakie napomnienie w Chrystusie, jeśli jakaś moc przekonująca Miłości, jeśli jakiś udział w Duchu, jeśli jakie serdeczne współczucie -


text:
dopełnijcie mojej radości przez to, że będziecie mieli te same dążenia: tę samą miłość i wspólnego ducha, pragnąc tylko jednego,


text:
a niczego nie pragnąc dla niewłaściwego współzawodnictwa, ani dla próżnej chwały, lecz w pokorze oceniając jedni drugich za wyżej stojących od siebie.


text:
lecz ogołocił Samego Siebie, przyjąwszy postać sługi, stawszy się podobnym do ludzi. A w zewnętrznych przejawach uznany za człowieka,


text:
A przeto, umiłowani moi, skoro zawsze byliście posłuszni, zabiegajcie o własne zbawienie ze czcią i bojaźnią nie tylko w mojej obecności, lecz znacznie więcej teraz, gdy mnie nie ma.


text:
abyście się stali bez zarzutu i bez winy - nienaganne dzieci Boże pośród narodu zepsutego i przewrotnego. Między nimi jawicie się jako źródła światła w świecie.


text:
Trzymajcie się mocno Słowa Życia, abym mógł być dumny w dniu Chrystusa, że nie na próżno biegłem i nie na próżno się trudziłem.


text:
A jeśli nawet krew moja ma być wylana przy ofiarniczej posłudze około waszej wiary, cieszę się, i dzielę radość z wami wszystkimi,


text:
A mam nadzieję w Panu Jezusie, że niebawem poślę do was Tymoteusza, abym i ja doznał radości, dowiedziawszy się o waszych sprawach.


text:
Uznałem też za konieczne posłać do was Epafrodyta, mojego brata, współpracownika i współbojownika, a waszego wysłannika, mającego zapobiec moim potrzebom,


text:
Rzeczywiście bowiem zachorował tak, iż był bliski śmierci. Ale Bóg się nad nim zmiłował: nie tylko zaś nad nim, lecz i nade mną, żebym nie doznał smutku jednego po drugim.


text:
Przeto tym śpieszniej go posyłam, ażebyście wy, ujrzawszy go, ponownie się uradowali, i ja, żebym mniej się martwił.


text:
bo dla sprawy Chrystusa bliski był śmierci, naraziwszy życie swoje po to, by dopełnić względem mnie posługi, której wy nie mogliście oddać.


text:
W końcu, bracia moi, radujcie się w Panu. Pisanie do was o tym samym dla mnie nie jest uciążliwe, a dla was jest środkiem niezawodnym.


text:
My bowiem jesteśmy prawdziwie ludem obrzezanym - my, którzy oddajemy cześć w duchu Bożym i chlubimy się w Chrystusie Jezusie, a nie pokładamy ufności w ciele.


text:
Chociaż ja także i w ciele mogę pokładać ufność. Jeśli ktoś inny mniema, że może ufność złożyć w ciele, to ja tym bardziej:


text:
obrzezany w ósmym dniu, z rodu Izraela, z pokolenia Beniamina, Hebrajczyk z Hebrajczyków, pod względem stosunku do Prawa faryzeusz,


text:
pod względem gorliwości - prześladowca Kościoła, pod względem sprawiedliwości legalnej stałem się bez zarzutu.


text:
I owszem, nawet uznaję wszystko za stratę ze względu na najwyższą cenę znajomości Chrystusa Jezusa, Pana mojego. Dla Niego wyzułem się ze wszystkiego i uznaję to za śmieci, bylebym pozyskał Chrystusa,


text:
i znalazł się w Nim nie mając mojej sprawiedliwości, pochodzącej z Prawa, lecz - Bożą sprawiedliwość otrzymaną przez wiarę w Chrystusa, sprawiedliwość pochodzącą od Boga, opartą na wierze -


text:
przez poznanie Jego: zarówno mocy Jego zmartwychwstania, jak i udziału w Jego cierpieniach - w nadziei, że upodabniając się do Jego śmierci,


text:
Nie [mówię], że już [to] osiągnąłem i już się stałem doskonałym, lecz pędzę, abym też pochwycił, bo i sam zostałem pochwycony przez Chrystusa Jezusa.


text:
Bracia, ja nie sądzę o sobie samym, że już pochwyciłem, ale to jedno [czynię]: zapominając o tym, co za mną, a wytężając się do tego, co przede mną,


text:
Bądźcie, bracia, wszyscy razem moimi naśladowcami i wpatrujcie się w tych, którzy tak postępują, jak tego wzór macie w nas.


text:
Wielu bowiem postępuje - często mówiłem wam o nich, a teraz mówię z płaczem - jak wrogowie krzyża Chrystusowego.


text:
Ich losem - zagłada, ich bogiem - brzuch, a chwała - w tym, czego winni się wstydzić - ci, których dążenia są przyziemne.


text:
który przekształci nasze poniżone ciało na podobne do swego chwalebnego ciała, tą potęgą, z jaką może nawet On podporządkować sobie wszystko.


text:
Przeto, bracia umiłowani, za którymi tęsknię, radości i chwało moja! Tak stójcie mocno w Panu, umiłowani!


text:
Tak, proszę i ciebie, prawdziwy Syzygu, pomagaj im, bo one razem ze mną trudziły się dla ewangelii wraz z Klemensem i pozostałymi moimi współpracownikami, których imiona są w księdze życia.


text:
O nic się [już zbytnio] nie troskajcie, ale w każdej sprawie prośby wasze niech się staną wiadome Bogu w modlitwie i błaganiu z dziękczynieniem.


text:
A pokój Boży przewyższający wszelki umysł będzie strzegł waszych serc i waszych myśli w Chrystusie Jezusie.


text:
W końcu, bracia, wszystko co jest prawdziwe, co godne, co sprawiedliwe, co czyste, co miłe, co zasługuje na uznanie: jeśli jest jakaś cnota i czyn chwalebny - to miejcie na myśli.


text:
Czyńcie to, czego się nauczyliście, co przyjęliście, co usłyszeliście u mnie, a Bóg pokoju będzie z wami.


text:
Także bardzo się ucieszyłem w Panu, że wreszcie rozkwitło wasze staranie o mnie, bo istotnie staraliście się, lecz nie mieliście po temu sposobności.


text:
Tego bynajmniej nie mówię z powodu niedostatku: ja bowiem nauczyłem się wystarczać sobie w warunkach, w jakich jestem.


text:
Umiem i cierpieć biedę, umiem i obfitować: do wszystkich w ogóle warunków jestem zaprawiony: i być sytym i głód cierpieć, obfitować i doznawać niedostatku.


text:
Wy, Filipianie, wiecie przecież, że na początku [głoszenia] ewangelii, gdy opuściłem Macedonię, żaden z kościołów poza wami jedynymi nie miał ze mną otwartego rachunku przychodu i rozchodu,


text:
Mówię zaś to bynajmniej nie dlatego, że pragnę datku, lecz pragnę owocu, który rośnie dla was na rachunku.


text:
Stwierdzam, że wszystko mam, i to w obfitości: jestem w całej pełni zaopatrzony, otrzymawszy przez Epafrodyta od was wdzięczną woń, ofiarą przyjętą, miłą Bogu.


text:
odkąd usłyszeliśmy o waszej wierze w Chrystusie Jezusie i o waszej miłości, jaką żywicie dla wszystkich świętych -


text:
z powodu nadziei [nagrody] odłożonej dla was w niebie. O niej to już przedtem usłyszeliście dzięki głoszeniu prawdy - ewangelii,


text:
która do was przybyła. Podobnie jak jest na całym świecie, tak również i u was owocuje ona i rośnie od dnia, w którym usłyszeliście i poznali łaskę Boga w [jej] prawdzie


text:
według tego, jak nauczyliście się od umiłowanego współsługi naszego Epafrasa. Jest on wiernym sługą Chrystusa zamiast nas;


text:
Przeto i my od dnia, w którym usłyszeliśmy, nie przestajemy za was się modlić i prosić [Boga], abyście doszli do pełnego poznania Jego woli we wszelkiej mądrości i duchowym zrozumieniu,


text:
aby postępować już w sposób godny Pana, w pełni Mu się podobając, wydając owoce wszelkich dobrych czynów i rosnąc przez głębsze poznanie Boga,


text:
bo w Nim zostało wszystko stworzone: i to, co w niebiosach, i to, co na ziemi, byty widzialne i niewidzialne, czy Trony, czy Panowania, czy Zwierzchności, czy Władze, wszystko przez Niego i dla Niego zostało stworzone.


text:
I On jest Głową Ciała - Kościoła On jest Początkiem, Pierworodnym spośród umarłych, aby On uzyskał pierwszeństwo we wszystkim.


text:
i aby przez Niego znów pojednać wszystko ze sobą: przez Niego - i to, co na ziemi, i to, co w niebiosach, wprowadziwszy pokój przez Krew Jego krzyża.


text:
I was, którzy byliście niegdyś obcymi [względem Boga] i Jego wrogami w sposobie myślenia na skutek złych czynów,


text:
teraz znów pojednał w doczesnym Jego Ciele przez śmierć, by stawić was wobec siebie jako świętych i nieskalanych, i nienagannych,


text:
bylebyście tylko trwali w wierze - ugruntowani i stateczni - a nie chwiejąc się w nadziei ewangelii. Ją to posłyszeliście głoszoną wszelkiemu stworzeniu, które jest pod niebem - jej sługą stałem się ja, Paweł.


text:
Teraz raduję się w cierpieniach za was i ze swej strony dopełniam braki udręk Chrystusa w moim ciele dla dobra Jego Ciała, którym jest Kościół.


text:
którym Bóg zechciał oznajmić, jak wielkie jest bogactwo chwały tej tajemnicy pośród pogan. Jest nią Chrystus pośród was - nadzieja chwały.


text:
Jego to głosimy, upominając każdego człowieka z całą mądrością, aby każdego człowieka okazać doskonałym w Chrystusie.


text:
Chcę bowiem, abyście wiedzieli, jak wielką walkę toczę o was i o tych, którzy są w Laodycei, i o tych wszystkich, którzy nie widzieli mnie osobiście,


text:
aby ich serca doznały pokrzepienia, aby zostali pouczeni w miłości, ku [osiągnięciu] całego bogactwa pełni zrozumienia, ku głębszemu poznaniu tajemnicy Boga - [to jest] Chrystusa.


text:
Choć bowiem ciałem jestem daleko, to jednak duchem jestem z wami, ciesząc się na widok waszego porządku i stałości wiary waszej w Chrystusa.


text:
Zapuśćcie weń korzenie i na Nim dalej się budujcie i umacniajcie się w wierze, jak was nauczono, pełni wdzięczności.


text:
Baczcie, aby kto was nie zagarnął w niewolę przez tę filozofię będącą czczym oszustwem, opartą na ludzkim tylko podaniu, na żywiołach świata, a nie na Chrystusie.


text:
I w Nim też zostaliście poddani obrzezaniu nie ręką dokonanemu, Chrystusowemu obrzezaniu - przez zupełne wyzucie się z ciała grzesznego,


text:
jako razem z Nim pogrzebani we chrzcie, w którym też razem zostaliście wskrzeszeni przez wiarę w moc Boga, który Go wskrzesił.


text:
I was umarłych na skutek występków i "nieobrzezania" waszego [grzesznego] ciała, razem z Nim przywrócił do życia. Darował nam wszystkie występki,


text:
skreślił zapis dłużny obciążający nas nakazami: to, co było naszym przeciwnikiem, to właśnie usunął z drogi, przygwoździwszy to do krzyża.


text:
Po rozbrojeniu Zwierzchności i Władz jawnie wystawił [je] na widowisko, powiódłszy je dzięki Niemu w triumfie.


text:
Niechaj więc nikt o was nie wydaje sądu co do jedzenia i picia, bądź w sprawie święta czy nowiu, czy szabatu.


text:
Niechaj was nikt nie odsądza od nagrody, zamiłowany w uniżaniu siebie i czci aniołów, wnikając w to, co ujrzał. Taki nadęty bez powodu zmysłowym swym sposobem myślenia,


text:
nie trzyma się mocno Głowy - [Tego], z którego całe Ciało zaopatrywane i zespalane dzięki wiążącym połączeniom członków, rośnie Bożym wzrostem.


text:
Jeśli razem z Chrystusem umarliście dla "żywiołów świata", dlaczego - jak gdyby żyjący [jeszcze] w świecie - dajecie sobie narzucać nakazy:


text:
A przecież wszystko to są rzeczy [przeznaczone] do zniszczenia przez spożycie - [przepisy] według nakazów i nauk ludzkich,


text:
które to mają wprawdzie pozór mądrości przez dobrowolny kult, uniżanie siebie i nieoszczędzanie ciała, nie przez okazywanie względów dla nasycenia zmysłowej natury.


text:
Jeśliście więc razem z Chrystusem powstali z martwych, szukajcie tego, co w górze, gdzie jest Chrystus jako zasiadający po prawicy Boga.


text:
Zadajcie więc śmierć temu, co przyziemne w członkach: rozpuście, nieczystości, lubieżności, złej żądzy i chciwości, która to jest bałwochwalstwem.


text:
A teraz i wy odrzućcie to wszystko: gniew, zapalczywość, złość, znieważanie, haniebną mową - od ust waszych.


text:
a przyoblekli nowego, który wciąż się odnawia ku głębszemu poznaniu [Boga], według obrazu Tego, który go stworzył.


text:
A tu już nie ma Greka, ani Żyda, obrzezania, ani nieobrzezania, barbarzyńcy, Scyty, niewolnika, wolnego, lecz wszystkim we wszystkich [jest] Chrystus.


text:
Jako więc wybrańcy Boży - święci i umiłowani - obleczcie się w serdeczne miłosierdzie, dobroć, pokorę, cichość, cierpliwość,


text:
znosząc jedni drugich i wybaczając sobie nawzajem, jeśliby miał ktoś zarzut wobec kogoś: jak Pan wybaczył wam, tak i wy.


text:
A sercami waszymi niech rządzi Chrystusowy pokój, do którego też zostaliście wezwani, w jednym Ciele. I bądźcie wdzięczni.


text:
Słowo Chrystusa niech w was przebywa z [całym swym] bogactwem: z wszelką mądrością nauczajcie i napominajcie samych siebie przez psalmy, hymny, pieśni pełne ducha, pod wpływem łaski śpiewając Bogu w waszych sercach,


text:
I wszystko, cokolwiek byście działali słowem lub czynem, wszystko [czyńcie] w imię Pana Jezusa, dziękując Bogu Ojcu przez Niego.


text:
Niewolnicy, bądźcie we wszystkim posłuszni doczesnym panom, nie służąc tylko dla oka, jak gdybyście się mieli ludziom przypodobać, lecz w szczerości serca, bojąc się [prawdziwego] Pana.


text:
Kto bowiem popełnia bezprawie, poniesie skutki popełnionego bezprawia; a [u Niego] nie ma względu na osoby.


text:
Panowie, oddawajcie niewolnikom to, co sprawiedliwe i słuszne, świadomi tego, że i wy macie Pana w niebie.


text:
Módlcie się jednocześnie i za nas, aby Bóg otworzył nam podwoje [dla] słowa, dla głoszenia tajemnicy - Chrystusa, na skutek czego jestem też więźniem -


text:
Mowa wasza zawsze miła, niech będzie solą zaprawiona, tak iżbyście wiedzieli, jak należy każdemu odpowiadać.


text:
Wysyłam go do was właśnie po to, żebyście wy wiedzieli o naszych sprawach, a on żeby pokrzepił wasze serca


text:
wraz z Onezymem, wiernym i umiłowanym bratem, który jest spośród was wszystko, co jest tutaj, wam oznajmią.


text:
Pozdrawia was Arystarch mój współwięzień, i Marek, kuzyn Barnaby - co do którego otrzymaliście zlecenia: przyjmijcie go, jeśli do was przybędzie -


text:
i Jezus, zwany Justusem. Ci, będąc z Żydów, są jedynymi współpracownikami dla królestwa Bożego, którzy stali się dla mnie pociechą.


text:
Pozdrawia was rodak wasz Epafras, sługa Chrystusa Jezusa, zawsze walczący za was w modlitwach o to, abyście stali mocno - doskonali w pełnieniu każdej woli Bożej.


text:
A skoro list zostanie u was odczytany, postarajcie się o to, by odczytano go też w kościele w Laodycei; a wy żebyście też przeczytali list z Laodycei.


text:
Paweł, Sylwan i Tymoteusz do Kościoła Tesaloniczan w Bogu Ojcu i w Panu Jezusie Chrystusie. Łaska wam i pokój.


text:
Ustawicznie składamy Bogu dzięki za was wszystkich, wspominając [was] nieustannie w modlitwach naszych,


text:
przywodząc na pamięć uczynną waszą wiarę i miłość ofiarną, i wytrwałą nadzieję w Panu naszym Jezusie Chrystusie przed Bogiem i Ojcem naszym;


text:
albowiem głosiliśmy wam Ewangelię nie tylko słowem, lecz także w mocy, i w Duchu Świętym, i we wszelkiej pełności; a sami wiecie, jacy byliśmy dla was, [przebywając] wśród was.


text:
Wy też staliście się naśladowcami naszymi i Pana, przyjmując słowo w wielkim ucisku z weselem Ducha Świętego,


text:
Od was bowiem rozbrzmiało słowo Pańskie nie tylko po Macedonii i Achai, ale wasza wiara w Boga rozniosła się wszędzie, tak że nam o tym mówić więcej nie trzeba.


text:
Oni bowiem sami głoszą o nas, jakie było nasze wejście do was i jak nawróciliście się do Boga od bałwanów, aby służyć Bogu żywemu i prawdziwemu


text:
i oczekiwać Syna Jego z niebios, tego którego wzbudził z martwych, Jezusa, który nas wybawia od mającego nadejść gniewu.


text:
Doznaliśmy w Filippi, jak wiecie, utrapień i zniewag, zdobyliśmy się jednak w Bogu naszym na odwagę, aby głosić wam wśród ciężkich zmagań Ewangelię Bożą.


text:
lecz jako Bóg uznał nas za godnych, aby powierzyć nam Ewangelię, tak mówimy, nie po to, aby się ludziom podobać, ale Bogu, który bada serca nasze.


text:
Nigdy też nie uciekaliśmy się do pochlebstw, jak wiecie, ani nie mieliśmy, Bóg świadkiem, ukrytej chęci zysku.


text:
I mając prawo jako apostołowie Chrystusa być wam ciężarem, staliśmy się łagodnymi pośród was, jak matka-karmicielka tuląca dzieci swoje.


text:
Czułość nasza dla was była taka, że pragnęliśmy wam dać nie tylko Ewangelię Bożą, ale i życie nasze, tak drogimi staliście się dla nas.


text:
Wszak pamiętacie, bracia, naszą pracę i trud. Pracując nocą i dniem, aby nikomu z was nie być ciężarem, głosiliśmy wam Ewangelię Bożą.


text:
Wy jesteście świadkami a także Bóg, jak święcie, sprawiedliwie i nienagannie postępowaliśmy z wami, wiernymi.


text:
upominali, zachęcali i zaklinali, abyście postępowali w sposób godny Boga, który was wzywa do swego królestwa i chwały.


text:
Dlatego i my nieustannie dzięki składamy Bogu, że przyjmując Boże słowo nauki głoszone przez nas, wzięliście je nie jako słowo ludzkie, ale jak jest w istocie, jako słowo Boże, które też działa w was, wierzących.


text:
Wy bowiem, bracia, staliście się naśladowcami Kościołów Bożych w Chrystusie Jezusie, które są w Judei, gdyż to samo ucierpieliście i wy od współrodaków waszych, jako i one od Żydów.


text:
Ci i Pana Jezusa zabili, i proroków, i nas prześladowali; Bogu niemili i wszystkim ludziom przeciwni.


text:
Utrudniają nam nauczanie pogan, aby byli zbawieni, tak iż dopełniają stale miary swych grzechów; ale przychodzi na nich ostateczny gniew [Boży].


text:
My tedy, bracia, odłączeni od was na krótki czas, widokiem lecz nie sercem, z tym większym upragnieniem śpieszyliśmy ujrzeć oblicze wasze.


text:
Dlatego pragnęliśmy, zwłaszcza ja, Paweł, przybyć do was i raz, i drugi, ale przeszkodził nam szatan.


text:
Któż bowiem jest nadzieją naszą, i radością, i koroną chwały? Czyż nie wy przed Panem naszym Jezusem w dniu przyjścia Jego?


text:
a do was wysłaliśmy Tymoteusza, naszego brata i sługę Bożego w głoszeniu Ewangelii Chrystusowej, aby was pocieszył i utwierdził w wierze waszej,


text:
Bo gdy byliśmy u was, zapowiadaliśmy wam, że ucisk cierpieć będziemy, co się też i stało, jak wiecie.


text:
Dlatego i ja, nie mogąc dłużej wytrzymać, posłałem [do was], abym się dowiedział o wierze waszej, [lękając się], by snadź nie skusił was kusiciel a trud nasz nie okazał się daremny.


text:
Teraz jednak, gdy Tymoteusz od was powrócił do nas i przekazał nam dobre wieści o wierze i miłości waszej i że macie nas zawsze w dobrej pamięci, pragnąc nas widzieć jako i my was...,


text:
dlatego wielkiej doznaliśmy z was, bracia, pociechy we wszelkim utrapieniu i ucisku naszym przez waszą wiarę.


text:
Jakąż zatem podziękę złożyć możemy Bogu za was, za wszelką radość, którą weselimy się z was przed Bogiem naszym?


text:
Was zaś niechaj Pan pomnaża i napełnia miłością wzajemną i ku wszystkim, jaką i my [odczuwamy] ku wam;


text:
Niech utwierdzi serca wasze w świętości nienagannej przed Bogiem i Ojcem naszym na przyjście Pana naszego Jezusa ze wszystkimi świętymi Jego.


text:
W końcu zaś, bracia, prosimy was i błagamy w Panu Jezusie: jak nauczyliście się od nas, w jaki sposób trzeba postępować, aby podobać się Bogu - co też czynicie - wzrastajcie w doskonałości.


text:
Niech nikt nie oszukuje i nie krzywdzi brata swego w tej sprawie, bo mścicielem wszystkich tych rzeczy jest Pan, jakośmy to wam zapowiedzieli i poświadczyli.


text:
A zatem kto gardzi [tymi przykazaniami], nie człowiekiem garda, lecz Bogiem, który i wam dał swego Ducha Świętego.


text:
A o miłości braterskiej nie ma potrzeby wam pisać, bo sami przez Boga nauczeni jesteście miłować się wzajemnie,


text:
co też czynicie względem wszystkich braci w całej Macedonii. A napominamy was, bracia, abyście [w tym] jeszcze bardziej wzrastali


text:
i usilnie starali się żyć w spokoju; abyście pilnowali własnych spraw i własnymi pracowali rękami, jakośmy to wam nakazali,


text:
A nie chcemy, bracia, pozostawić was w niewiedzy co do tych, którzy zasnęli, abyście się nie smucili jak inni, którzy nadziei nie mają.


text:
Jeśli bowiem wierzymy, że Jezus umarł i zmartwychwstał, to tak samo Bóg i tych, którzy zasnęli przez Jezusa, przyprowadzi z Nim.


text:
A powiadamy to wam jako słowo Pańskie, że my, którzy żyjemy, którzy pozostawieni jesteśmy na przyjście Pańskie, nie uprzedzimy tych, którzy zasnęli.


text:
Albowiem sam Pan na dany znak, na głos archanioła i [dźwięk] trąby Bożej zstąpi z nieba i zmarli w Chrystusie powstaną pierwsi.


text:
Potem my, którzy żyjemy, którzy pozostawieni jesteśmy, jednocześnie z nimi zostaniemy porwani na obłoki, na spotkanie Pana w przestworzach. I tak zawsze z Panem pozostaniemy.


text:
Bo gdy mówić będą: pokój i bezpieczeństwo, wtedy zagłada spadnie na nich nagle, jak bóle na niewiastę brzemienną, i nie ujdą.


text:
Wszyscy bowiem jesteście synami światłości i synami dnia; nie do nocy przynależymy ani do ciemności.


text:
Ale my, którzy przynależymy do dnia, bądźmy trzeźwi, przyodziani w pancerz wiary i miłości oraz w nadzieję zbawienia jak w przyłbicę.


text:
Albowiem Bóg nie przeznaczył nas do gniewu, ale do osiągnięcia zbawienia przez Pana naszego Jezusa Chrystusa,


text:
A prosimy was, bracia, abyście darzyli uznaniem tych, którzy wśród was pracują, i przewodniczą wam w Panu, i upominają was.


text:
Zachęcamy was też, bracia, upominajcie krnąbrnych, pocieszajcie małodusznych, umacniajcie słabych, cierpliwi bądźcie względem wszystkich.


text:
Baczcie, aby jeden drugiemu nie oddawał złem za zło, ale zawsze czyńcie dobro względem siebie wzajemnie i względem wszystkich.


text:
A sam Bóg pokoju niech was w pełni uświęci i niechaj całe wasze jestestwo: duch, dusza i ciało zachowane zostanie bez skazy na przyjście Pana naszego Jezusa Chrystusa.


text:
Paweł, Sylwan i Tymoteusz do Kościoła Tesaloniczan w Bogu, Ojcu naszym, i w Panu Jezusie Chrystusie.


text:
Winniśmy ustawicznie dzięki składać Bogu za was, bracia, co słuszne jest: albowiem wiara wasza się wzmaga i w każdym z was obfituje miłość wzajemna.


text:
Tak że i my sami chlubimy się z was w Kościołach Bożych, z waszej wytrwałości i wiary wśród wszystkich prześladowań waszych i ucisków, które znosicie.


text:
Pewny to znak sprawiedliwego sądu Bożego, iż uznani będziecie godnymi Królestwa Bożego, za które cierpicie.


text:
a wam uciśnionym [dać] odpocznienie z nami, gdy objawi się Pan Jezus [zstępując] z nieba z aniołami swej potęgi w płomieniu ognistym,


text:
aby wymierzyć karę tym, którzy Boga nie znają i którzy nie są posłuszni Ewangelii Pana naszego Jezusa.


text:
kiedy w ów dzień przybędzie, aby być uwielbionym w świętych swoich i podziwianym we wszystkich, którzy uwierzyli: A wy przyjęliście z wiarą nasze świadectwo do was [zaniesione].


text:
Dlatego też modlimy się zawsze za was, aby Bóg nasz uczynił was godnymi powołania i żeby w swej mocy obdarzył pełnią wszelkie pragnienia dobra i dzieło [waszej] wiary,


text:
aby imię Pana naszego Jezusa było uwielbione w was a wy w Nim według łaski Boga naszego i Pana Jezusa Chrystusa.


text:
A co się tyczy przyjścia Pana naszego Jezusa Chrystusa i naszego z Nim połączenia, to prosimy was, bracia,


text:
abyście nie dali się tak rychło zachwiać w zdrowym sądzie, ani zatrwożyć czy to przez ducha, czy przez. słowo, czy też przez list rzekomo nasz, jakoby dzień Pański już nadszedł.


text:
Niechaj was nikt nie zwodzi żadnym sposobem, bo [dzień ten nie nadejdzie], dopóki pierwej nie przyjdzie odstępstwo i nie objawi się człowiek nieprawości, syn zatracenia,


text:
który się sprzeciwia i wynosi nad wszystko, co nosi imię Boga lub co odbiera Boską cześć, aż zasiądzie w świątyni Bożej, podając się za Boga.


text:
Albowiem tajemnica nieprawości już się dokonuje, byle tylko wystąpił ten, który teraz powstrzymu je.


text:
A wtedy objawi się ów wichrzyciel, którego Pan Jezus zgładzi tchnieniem ust swoich i zatraci objawieniem swego przyjścia.


text:
A przyjście jego dokona się według działalności szatańskiej, we wszelkiej mocy, wśród znaków i cudów kłamliwych


text:
i z wszelką obłudą nieprawości dla tych, którzy są na drodze do wiecznej zguby, bo nie przyjęli miłości prawdy, aby byli zbawieni.


text:
Ale my winniśmy zawsze dzięki składać Bogu za was, bracia umiłowani przez Pana, że Bóg wybrał was od początku ku zbawieniu przez uświęcenie Ducha i wiarę w prawdę.


text:
Do czego też wezwał was przez Ewangelię naszą, abyście dostąpili chwały Pana naszego Jezusa Chrystusa,


text:
Przeto, bracia, trwajcie [niewzruszenie] i trzymajcie się nauki, którą poznaliście czy to przez słowo, czy też przez nasz list.


text:
A sam Pan nasz Jezus Chrystus i Bóg Ojciec nasz, który z łaski nas umiłował i dał nam wieczne pocieszenie i dobrą nadzieję,


text:
W końcu módlcie się, bracia, za nas, aby słowo Pańskie zwycięsko się szerzyło i było wysławiane jako i u was


text:
A nakazujemy wam, bracia, w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa, abyście stronili od każdego brata postępującego w sposób niezdyscyplinowany, a nie według nauki, jaką od nas otrzymali.


text:
Sami bowiem wiecie, jak trzeba nas naśladować; bo nie postępowaliśmy wśród was w sposób niezdyscyplinowany,


text:
ani nie jedliśmy za darmo cudzego chleba, lecz w trudzie i mozole pracowaliśmy nocą i dniem, by dla nikogo z was nie być ciężarem.


text:
Przecież wtedy, gdy byliśmy u was, to wam nakazywaliśmy: jeśli ktoś nie chce pracować, niech też i nie je.


text:
Dowiadujemy się bowiem, że niektórzy wśród was postępują w sposób niezdyscyplinowany, nic nie robiąc, lecz zajmując się tylko błahostkami.


text:
Tym przeto nakazujemy i [tych] napominamy w Panu Jezusie Chrystusie, aby pracując w spokoju, własny chleb spożywali.


text:
A jeśli ktoś nie usłucha pouczenia naszego [przekazanego] w tym liście, tego sobie zaznaczcie i przestańcie z nim obcować, aby się zawstydził.


text:
A sam Pan pokoju niechaj was obdarza pokojem zawsze i na wszelki sposób. Pan niechaj będzie z wami wszystkimi.


text:
Paweł, apostoł Chrystusa Jezusa, według rozkazu Boga, naszego Zbawiciela i Chrystusa Jezusa, naszej nadziei -


text:
Tymoteuszowi, prawowitemu dziecku w wierze. Łaska, miłosierdzie, pokój od Boga Ojca i Chrystusa Jezusa, Pana naszego.


text:
Jak prosiłem cię, kiedy wybierałem się do Macedonii, abyś pozostał w Efezie, [tak proszę teraz], abyś nakazał niektórym, żeby nie głosili błędnej nauki,


text:
ani też nie zajmowali się baśniami i genealogiami roztrząsanymi w nieskończoność, które sprzyjają raczej bezpłodnym dyskusjom, niż porządkowi Bożemu ugruntowanemu na wierze.


text:
Chcieli uchodzić za nauczycieli Prawa, nie rozumiejąc ani tego, co mówią, ani tego, co stanowczo twierdzą.


text:
wiedząc o tym, że Prawo nie jest przeznaczone dla sprawiedliwego, ale dla postępujących bezprawnie i dla nieposłusznych, bezbożnych i grzeszników, dla niegodziwych i do wszystkiego zdolnych, dla ojcobójców i matkobójców, morderców,


text:
dla nierządników, sodomitów, dla handlarzy niewolnikami, kłamców, krzywoprzysięzców i [dla innych], jeżeli [popełniają] cokolwiek innego, co jest w sprzeczności ze zdrową nauką,


text:
Dzięki składam temu, który mnie umocnił, Chrystusowi Jezusowi, naszemu Panu, że uznał mnie godnym zaufania, przeznaczając do posługi, [mnie],


text:
który pierwej byłem bluźniercą i prześladowcą, i oszczercą. Dostąpiłem jednak miłosierdzia, ponieważ działałem w nieświadomości, w niewierze.


text:
Wypowiedź zasługująca na wiarę i godna pełnego uznania, że Jezus Chrystus przyszedł na świat zbawić grzeszników, wśród których pierwszy jestem ja.


text:
Lecz dostąpiłem miłosierdzia dlatego, żeby we mnie pierwszym Jezus Chrystus okazał całą wielkoduszność jako przykład tym, którzy w Niego wierzyć będą dla życia wiecznego.


text:
A Królowi wieków, niezniszczalnemu, niewidzialnemu, jedynemu Bogu, cześć i chwała na wieki wieków. Amen.


text:
Ten oto nakaz powierzam ci, Tymoteuszu, dziecko [moje], zgodnie z proroctwami wypowiedzianymi o tobie, abyś nimi umocniony toczył dobry bój,


text:
Zalecam więc przede wszystkim, aby odprawiane były prośby, modlitwy, wspólne błagania, dziękczynienia za wszystkich ludzi,


text:
za królów i za wszystkich zwierzchników, abyśmy mogli prowadzić życie ciche i spokojne we wszelkiej pobożności i uczciwości.


text:
Albowiem jeden jest tylko Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem i ludźmi, człowiek, Chrystus Jezus,


text:
dla którego ja zostałem ustanowiony głosicielem i apostołem - mówią prawdę, nie kłamię - nauczycielem pogan w wierze i prawdzie.


text:
Chcę więc, żeby mężczyźni modlili się na każdym miejscu, wznosząc [ku niebu] czyste ręce bez gniewu i swarów.


text:
Podobnie też niewiasty [niech się modlą] w skromnym odzieniu, ze wstydliwością i umiarkowaniem niech się przyozdabiają, nie przesadnie splatanymi włosami, albo złotem czy perłami, albo kosztownym strojem,


text:
Nauczać zaś niewieście nie pozwalam, ani też panoszyć się nad mężem, lecz [chcę], by żyła w cichości.


text:
Zbawiona zaś zostanie przez rodzenie dzieci, byle tylko wytrwały ze skromnością w wierze, miłości i świątobliwości.


text:
Biskup powinien być nienaganny, mąż jednej żony, trzeźwy, rozsądny, przyzwoity, gościnny, zdolny do nauczania,


text:
Powinien też mieć dobre świadectwo od tych, którzy są z zewnątrz, żeby nie popadł w pogardę i sidła diabelskie.


text:
Diakoni tak samo [winni być] poważni, nie obłudni w mowie, nie używający nadmiernie wina, nie chciwi brudnego zysku,


text:
I oni niech będą najpierw poddani próbie, a potem [dopiero], jeśli okażą się bez zarzutu, niech będą dopuszczeni do pełnienia funkcji diakonatu.


text:
Ci bowiem, którzy dobrze spełnili funkcję diakońską, zdobywają dla siebie stopień zaszczytny i ufną śmiałość w wierze - tej w Chrystusie Jezusie.


text:
Gdybym się zaś opóźniał, [piszę], byś wiedział, jak trzeba postępować w domu Bożym, który jest Kościołem żyjącego Boga, kolumną i podporą prawdy.


text:
A bez wątpienia wielką jest tajemnica pobożności. [Chrystus], który objawił się w ciele, usprawiedliwiony został w Duchu, ukazał się aniołom, ogłoszony został narodom, znalazł wiarę w świecie, wzięty został w chwale.


text:
Duch zaś wyraźnie mówi, że w czasach ostatecznych odstąpią niektórzy od wiary, skłaniając się ku duchom zwodniczym i ku naukom demonów,


text:
zabraniających wchodzić w związki małżeńskie, [nakazujących] powstrzymać się od pokarmów, które Bóg stworzył, aby były pożywane z dziękczynieniem przez wierzących i tych, którzy poznali prawdę.


text:
Bo wszystko, co Bóg stworzył, jest dobre, i nie należy odrzucać niczego, co jest pożywane z dziękczynieniem.


text:
Przedkładając te rzeczy braciom, dobrym będziesz sługą Chrystusa Jezusa, karmionym słowami wiary i dobrej nauki, za którą poszedłeś.


text:
Bo ćwiczenie cielesne nie na wiele się przyda; do wszystkiego zaś przydatna jest pobożność, mająca obietnicę życia obecnego i przyszłego.


text:
Dlatego bowiem trudzimy się i walczymy, ponieważ złożyliśmy nadzieję w Bogu żyjącym, który jest Zbawcą wszystkich ludzi, zwłaszcza wierzących.


text:
Niechaj nikt twej młodości nie lekceważy, lecz bądź dla wiernych wzorem w mowie, w postępowaniu, w miłości, w wierze, w czystości [życia].


text:
Nie zaniedbuj charyzmatu, który jest w tobie, który został ci dany przez proroctwo i włożenie rąk kolegium prezbiterów.


text:
Uważaj na siebie i na naukę i w tym trwaj. To bowiem czyniąc i siebie samego zbawisz i tych, którzy cię słuchają.


text:
Jeśli zaś która wdowa ma dzieci albo wnuki, niechże się [takie] uczą najpierw pieczołowitości względem własnej rodziny i odpłacania rodzicom wdzięcznością. Jest to bowiem rzeczą przyjemną w oczach Bożych.


text:
Ta zaś, która istotnie jest wdową i osamotnioną, złożyła nadzieję w Bogu i poświęca dzień i noc na prośby i modlitwy.


text:
A jeśli ktoś nie dba o swoich, zwłaszcza o domowników, wiary się zaparł i gorszy jest od niewierzącego.


text:
Do katalogu niech będzie wciągana ta wdowa, która ma nie mniej niż sześćdziesiąt lat, miała tylko jednego męża,


text:
znana z dobrych uczynków: że dzieci wychowała, że była gościnna, że nogi świętych obmywała, że strapionym śpieszyła z pomocą, że oddawała się każdemu dobremu dziełu.


text:
Młodszych zaś wdów nie przyjmuj. Skoro bowiem znęci je rozkosz przeciwna Chrystusowi, chcą za mąż wychodzić,


text:
Równocześnie będąc bezczynne, uczą się krążyć po domach; a nie tylko są bezczynne, lecz i gadatliwe, wścibskie, rozprawiając o rzeczach niepotrzebnych.


text:
Chcę przeto, żeby młodsze wychodziły za mąż, rodziły dzieci, były gospodyniami domu, żeby nie dawały żadnej okazji stronie przeciwnej do rzucania potwarzy.


text:
Jeśli któraś wierząca ma [krewne] wdowy, niechże je wspomaga i niech nie obciąża Kościoła, by tym, które są istotnie wdowami, mógł przyjść z pomocą.


text:
Prezbiterzy, którzy dobrze przewodzą, niech będą uznani za godnych podwójnej czci, zwłaszcza ci, którzy trudzą się głoszeniem słowa i nauczaniem.


text:
Mówi bowiem Pismo: "Nie zawiążesz pyska wołowi młócącemu" oraz: "Godzien jest robotnik zapłaty swojej".


text:
Zaklinam cię wobec Boga i Chrystusa Jezusa oraz wybranych aniołów, abyś tego przestrzegał bez uprzedzenia, nie kierując się w niczym stronniczością.


text:
Na nikogo rąk pośpiesznie nie wkładaj, nie bierz udziału w grzechach cudzych. Siebie samego czystym zachowaj.


text:
Podobnie też czyny dobre [są] znane, a i te, które nie są takimi, nie mogą pozostać w ukryciu [na zawsze].


text:
Wszyscy, którzy są pod jarzmem jako niewolnicy, niech własnych panów uznają za godnych wszelkiej czci, ażeby nie bluźniono imieniu Boga i nauce.


text:
Ci zaś, którzy mają panów wierzących, niechaj ich nie lekceważą z tego powodu, że są braćmi, ale niech raczej rzetelniej im służą, ponieważ są wierzącymi i umiłowanymi [ci], którzy korzystają z [ich] usług. Tych rzeczy nauczaj i [do nich] zachęcaj.


text:
Jeśli ktoś naucza inaczej i nie trzyma się zdrowych słów naszego Pana Jezusa Chrystusa oraz nauki - zgodnie z pobożnością,


text:
[ten] oślepiony pychą niczego nie pojmuje, lecz choruje na dociekania i słowne utarczki; z tego rodzą się: zawiść, sprzeczka, bluźnierstwa, złośliwe podejrzenia,


text:
ostre przemawianie się ludzi o wypaczonym umyśle i którym niedostaje prawdy, [ludzi], co uważają, że pobożność jest źródłem zysku.


text:
A ci, co się chcą bogacić, wpadają w pokusę i w zasadzkę oraz w liczne pożądliwości nierozumne i szkodliwe, które pogrążają ludzi w ruinę i zatracenie.


text:
Albowiem korzeniem wszelkiego zła jest chciwość, za którą uganiając się, zbłądzili niektórzy w wierze i siebie samych bardzo boleśnie pokłuli.


text:
Ty natomiast, o człowiecze Boży, uciekaj od tego, a ubiegaj się o sprawiedliwość, pobożność, wiarę, miłość, cierpliwość, łagodność.


text:
Staczaj dobry bój o wiarę, zdobądź życie wieczne, do którego zostałeś powołany i złożyłeś dobre wyznanie wobec wielu świadków.


text:
Nakazuję [ci] w obliczu Boga, który ożywia wszystko i Chrystusa Jezusa, który poświadczył dobre wyznanie przed Poncjuszem Piłatem,


text:
abyś zachował przykazanie bez skazy [i] bez zarzutu, aż do objawienia się naszego Pana Jezusa Chrystusa,


text:
jedyny, który posiada nieśmiertelność, który zamieszkuje światłość niedostępną, którego nikt z ludzi nie widział ani zobaczyć nie może: Jemu cześć i panowanie wieczne. Amen.


text:
Bogatym na tym świecie nakazuj, ażeby się nie pysznili ani nie pokładali nadziei w niepewnym bogactwie, lecz w Bogu, który nam udziela wszystkiego obficie do używania;


text:
by odkładali do skarbca dla siebie samych dobre oparcie na przyszłość, aby osiągnęli prawdziwe życie.


text:
O Tymoteuszu, strzeż depozytu, unikając światowych, czczych słów i sprzecznych twierdzeń rzekomej wiedzy.


text:
Tymoteuszowi [swemu] umiłowanemu dziecku. Łaska, miłosierdzie, pokój od Boga Ojca i Chrystusa Jezusa, naszego Pana.


text:
Dziękuję Bogu, któremu służę [prawem dziedzictwa] od przodków w czystym sumieniu, gdy nieprzerwaną pamięć zachowuję o tobie w mych modlitwach w nocy i we dnie,


text:
gdy sięgam wspomnieniem na wiarę bez obłudy, jaka istnieje w tobie, a która zamieszkała najpierw w twojej babce Lois i w twej matce Eunice, a pewny jestem, że i w tobie.


text:
Dlatego właśnie przypominam, abyś rozpalił na nowo charyzmat Boży, który istnieje w tobie przez włożenie mych rąk.


text:
Nie wstydź się zatem świadectwa Pana naszego, ani mnie - Jego więźnia, lecz podziel złą dolę dla Ewangelii, według mocy Boga,


text:
który zbawił nas i wezwał wezwaniem świętym nie dzięki naszym uczynkom, lecz według własnego postanowienia i łaski, która nam dana została w Chrystusie Jezusie przed wiecznymi czasami,


text:
objawiona natomiast została teraz, przez ukazanie się naszego Zbawiciela, Chrystusa Jezusa, który zniweczył śmierć, a rzucił światło na życie i nieśmiertelność poprzez Ewangelię;


text:
Z tej właśnie przyczyny cierpię też to, co obecnie, ale nie wstydzę się; bo wiem, komu uwierzyłem i pewny jestem, że mocen jest ustrzec depozyt mój na ów dzień.


text:
Wzorcem w wierze i miłości w Chrystusie Jezusie niech ci będą zdrowe słowa, któreś posłyszał ode mnie.


text:
Wiesz o tym, że odwrócili się ode mnie wszyscy ci, [którzy są] w Azji, do których należy Fygelos i Hermogenes.


text:
Niech Pan użyczy miłosierdzia domowi Onezyfora, że wiele razy mnie pokrzepił i łańcucha mego się nie zawstydził,


text:
Niechaj mu da Pan, żeby znalazł miłosierdzie u Pana w owym dniu. A co i ile mi wyświadczył w Efezie, ty lepiej wiesz.


text:
a co usłyszałeś ode mnie poprzez wielu świadków, przekaż to zasługującym na wiarę ludziom, którzy będą zdolni nauczać też innych.


text:
Żaden bojownik nie wikła się w kłopoty około zdobycia utrzymania, aby się podobać temu, kto go zaciągnął.


text:
Dlatego znoszę wszystko przez wzgląd na wybranych, aby i oni dostąpili zbawienia w Chrystusie Jezusie razem z wieczną chwałą.


text:
Jeśli wytrwamy, Wespół [z Nim] też królować będziemy. Jeśli [Go] się zaprzemy, To i On się nas zaprze.


text:
To wszystko przypominaj, zaświadczając wobec Boga, aby nie walczyć słowami o słowa; to bowiem nie przyda się na nic, [jedynie] na zgubę słuchaczy.


text:
Staraj się abyś stanął przed Bogiem jako pracownik godny uznania, który nie przynosi wstydu, rzetelnie przekazując słowo prawdy.


text:
Unikaj zaś światowych, pustych słów, albowiem [ci, co się im oddają], coraz bardziej zdążają ku bezbożności,


text:
którzy odpadli od prawdy mówiąc, że zmartwychwstanie już nastąpiło i [tak] wywracają wiarę niektórych.


text:
A jednak mocny fundament Boży stoi, mając taką pieczęć: "poznał Pan tych, którzy są Jego", oraz: "niech odstąpi od nieprawości każdy, kto wzywa imienia Pańskiego".


text:
Przecież w wielkim domu znajdują się naczynia nie tylko złote i srebrne, lecz także drewniane i gliniane - jedne dla ozdoby a drugie do użytku pospolitego.


text:
Jeśliby więc ktoś oczyścił siebie samego z tego wszystkiego będzie naczyniem chwalebnym, poświęconym, pożytecznym dla Pana przygotowanym do każdego dobrego dzieła.


text:
Uciekaj zaś przed młodzieńczymi pożądaniami, a zabiegaj o sprawiedliwość, wiarę, miłość, pokój wraz z tymi, którzy wzywają Pana z czystego serca.


text:
Słudze zaś Pańskiemu nie przystoi się kłócić, ale być łagodnym względem wszystkich, zdolnym do nauczania, cierpliwym,


text:
z wyrozumiałością pouczającym przeciwników, bo może kiedyś da Bóg, że się nawrócą dla poznania prawdy


text:
Ludzie bowiem staną się samolubni, chciwi, wyniośli, pyszni, bluźniercy, nieposłuszni rodzicom, niewdzięczni, niegodziwi,


text:
Z takich bowiem są ci, którzy wciskają się do domów i uwodzą kobietki obciążone grzechami, wiedzione różnymi pożądliwościami,


text:
Tak jak Jannes i Jambres przeciwstawiali się Mojżeszowi, tak też i ci sprzeciwiają się prawdzie, ludzie o spaczonym umyśle, chwiejni w wierze.


text:
Ale dalej postępu robić nie będą, bo ich bezmyślność będzie jawna wszystkim, jak i tamtych [jawną] się stała.


text:
Ale ty poszedłeś za moją nauką, sposobem życia, zamiarami, wiarą, wielkodusznością, miłością, wytrwałością,


text:
prześladowaniami, cierpieniami, jakie mnie spotkały w Antiochii, w Ikonium, w Lystrze; jakież to prześladowania zniosłem! A ze wszystkich wyrwał mnie Pan.


text:
i ponieważ od dzieciństwa znasz Pisma święte, które mogą cię pouczyć o zbawieniu przez wiarę w Chrystusie Jezusie.


text:
Wszelkie Pismo od Boga natchnione jest pożyteczne do nauczania, do przekonywania, do poprawiania, do kształcenia w sprawiedliwości,


text:
Zaklinam [cię] wobec Boga i Chrystusa Jezusa, który będzie sądził żywych i umarłych [powołując się] na Jego zjawienie się i na Jego królestwo:


text:
przepowiadaj słowo, nalegaj w porę [czy] nie w porę, upominaj, karć, zachęcaj z całą wielkodusznością i pouczeniem.


text:
Przyjdzie bowiem czas, kiedy zdrowej nauki nie będą znosić, ale według własnych pożądań zgromadzą sobie nauczycieli, aby ich uszy łechtali


text:
Ale ty bądź czujny we wszystkim, znoś mężnie trudy, wykonaj dzieło ewangelisty, spełnij swe posługiwanie.


text:
Na ostatek odłożony został dla mnie wieniec sprawiedliwości, który mi odda w owym dniu Pan, sprawiedliwy sędzia, a nie tylko mnie, ale i wszystkim, którzy umiłowali zjawienie się Jego.


text:
Demas bowiem mnie opuścił, umiłowawszy ten świat, i podążył do Tesaloniki, Krescens do Galacji, Tytus do Dalmacji.


text:
Tylko Łukasz jest ze mną. Zabierz Marka i przyprowadź ze sobą; jest mi bowiem pożyteczny do posługi.


text:
Opończę, którą zostawiłem w Troadzie, u Karpa, oraz księgi, zwłaszcza pergaminy, przynieś idąc [do mnie].


text:
Podczas pierwszej mojej obrony nikt przy mnie nie stanął, ale mnie wszyscy opuścili; niech im to nie będzie policzone.


text:
Ale Pan stanął przy mnie i umocnił mnie, aby przeze mnie dopełniło się przepowiadanie i żeby [jej] posłyszały wszystkie narody; wyrwany też zostałem z paszczy lwa.


text:
Wyrwie mnie Pan od wszelkiego złego czynu i wybawi [przyjmując] do swego królestwa niebieskiego; Jemu chwała na wieki wieków. Amen.


text:
Pospiesz się, abyś przybył przed zimą. Pozdrawiają cię Eubulus i Pudens, i Linus, i Klaudia, i wszyscy bracia.


text:
Paweł, sługa Boży i apostoł Jezusa Chrystusa dla [krzewienia] wiary wybranych Bożych i poznania prawdy wiodącej do pobożności


text:
a w czasie właściwym objawił swoje słowo przez nauczanie powierzone mi z nakazu Zbawiciela, naszego Boga,


text:
Tytusowi, prawowitemu [mojemu] dziecku według wiary [nam] wspólnej. Łaska i pokój od Boga Ojca i Chrystusa Jezusa, Zbawiciela naszego.


text:
Pozostawiłem cię na Krecie po to, abyś uporządkował to, czego niedostaje i ustanowił w każdym mieście prezbiterów, jak ci poleciłem:


text:
[wybierając tego], kto jest bez zarzutu, mąż jednej żony, mający dzieci wierzące, nie pomawiane o złe prowadzenie się i nie krnąbrne.


text:
Biskup bowiem jako włodarz Boży winien być bez zarzutu: nie zarozumiały, nie gniewliwy, nie skłonny do pijaństwa, ani do bicia, nie chciwy brudnego zysku,


text:
trzymający się nauczania pewnego, zgodnego z nauką [apostolską], aby mógł i napominać w zdrowej nauce, i przekonywać opornych.


text:
Tych trzeba skłonić do milczenia. Oni to całe rodziny skłócają, nauczając, czego nie należy, dla wstrętnego zysku.


text:
Powiedział jeden z nich, ich własny prorok: "Kreteńczycy zawsze kłamcy, złe bestie, brzuchy leniwe".


text:
Dla czystych wszystko jest czyste; dla splamionych zaś i niewiernych nic nie jest czyste, bo splamiony jest ich umysł i sumienie.


text:
Mówią, że znają Boga, lecz uczynkami temu przeczą, jako że są obmierzli, nieposłuszni i do żadnego dobrego dzieła niezdolni.


text:
Podobnie starsze niewiasty niech się zachowują jak przystoi świętym; niech nie oczerniają, nie nadużywają wina, niech dają dobry przykład,


text:
we wszystkim, siebie samego dając za wzór dobrych uczynków; w nauczaniu [ukazuj] rzetelność, powagę,


text:
treść zdrową, nienaganną, aby przeciwnik poczuł się zawstydzony, nie mogąc o nas nic złego powiedzieć.


text:
Niewolnicy niech będą swym panom poddani we wszystkim, niech się starają im podobać, nie sprzeciwiając się


text:
ani nie oszukując, ale okazując wierność doskonałą, aby pod każdym względem byli chlubą dla nauki naszego Zbawiciela Boga.


text:
pouczając nas, abyśmy wyrzekłszy się bezbożności i żądz światowych, rozsądnie, sprawiedliwie i pobożnie żyli na tym świecie,


text:
oczekując szczęśliwej nadziei i objawienia się chwały wielkiego Boga i Zbawiciela naszego Jezusa Chrystusa,


text:
który wydał samego siebie za nas, aby odkupić nas od wszelkiej nieprawości i oczyścić wybrany przez siebie lud, gorliwy w praktykowaniu dobra.


text:
Przypominaj im, że władzom zwierzchnim winni być ulegli, posłuszni, do wszelkiego dobrego dzieła gotowi,


text:
żeby nikogo nie lżyli, nie byli kłótliwi, [lecz] uprzejmi, okazując stale łagodność wszystkim ludziom.


text:
Bo i my byliśmy niegdyś bezrozumni, oporni, błądzący, służąc wszelakim żądzom i rozkoszom, wiedliśmy życie w złości i zawiści, godni obrzydzenia, nienawidzący jedni drugich.


text:
zbawił on nas nie dla uczynków sprawiedliwych, jakich dokonaliśmy, lecz według miłosierdzia swego, przez obmycie odrodzenia i odnowienia w Duchu Świętym,


text:
Godna wiary nauka i chcę, abyś i ty stale to podkreślał, iżby ci, którzy uwierzyli w Boga, przodowali w dobrych uczynkach. Jest to dobre i dla ludzi pożyteczne.


text:
Wystrzegaj się natomiast bezrozumnych dociekań, rodowodów, sporów i dysput dotyczących Prawa [Mojżeszowego], bo są bezużyteczne i próżne.


text:
Gdy poślę do ciebie Artemasa albo Tychika, śpiesznie przybądź do mnie, do Nikopolis, tam bowiem postanowiłem przezimować.


text:
Niech też i nasi [wierni] uczą się przodować w dobrych uczynkach dla [zaspakajania] koniecznych potrzeb, żeby nie byli bezużyteczni.


text:
Pozdrawiają cię wszyscy, którzy są ze mną. Pozdrów tych, którzy nas miłują w wierze. Łaska [niech będzie] z wami wszystkimi.


text:
Paweł, więzień Chrystusa Jezusa, i Tymoteusz, brat, do Filemona umiłowanego, naszego współpracownika,


text:
do Apfii, siostry, do naszego towarzysza broni Archipa, i do kościoła [gromadzącego się] w twym domu.


text:
Oby twój udział w wierze okazał się twórczym w głębszym poznaniu wszelkiego dobrego czynu [jaki jest do spełnienia] wśród was dla Chrystusa.


text:
Bracie, doznałem wielkiej radości i pociechy z powodu twojej miłości, że [mianowicie] serca "świętych" otrzymały od ciebie pokrzepienie.


text:
to jednak raczej proszę w imię miłości, skoro właśnie jestem taki. Jako stary Paweł, a teraz jeszcze więzień Chrystusa Jezusa -


text:
Niegdyś dla ciebie nieużyteczny, teraz właśnie i dla ciebie, i dla mnie stał się on bardzo użyteczny.


text:
Zamierzałem go trzymać przy sobie, aby zamiast ciebie oddawał mi usługi w kajdanach [noszonych dla] Ewangelii.


text:
Jednakże bez twojej zgody postanowiłem nie uczynić niczego, aby dobry twój czyn był nie jakby z musu, ale z dobrej woli.


text:
już nie jako niewolnika, lecz więcej niż niewolnika, jako brata umiłowanego. [Takim jest on] zwłaszcza dla mnie, ileż więcej dla ciebie zarówno w doczesności, jak w Panu.


text:
Ja, Paweł, piszę to moją ręką, ja uiszczę odszkodowanie - by już nie mówić o tym, że ty w większym stopniu winien mi jesteś samego siebie.


text:
na końcu zaś tych dni przemówił do nas przez Syna, którego ustanowił dziedzicem wszelkich rzeczy, przez którego też uczynił i wieki.


text:
On, który jest odblaskiem chwały i odbiciem istoty Jego, podtrzymuje wszystko słowem swej potęgi, a dokonawszy oczyszczenia z grzechów zasiadł po prawicy majestatu na wysokościach,


text:
Do któregoż bowiem z aniołów powiedział kiedykolwiek: Synem moim ty jesteś, jam cię dziś zrodził? I znowu: Ja będę mu ojcem, a on będzie mi synem?


text:
Skoro zaś znowu wprowadzi Pierworodnego na świat, rzecze: Niech się mu kłaniają wszyscy aniołowie Boży,


text:
Umiłowałeś sprawiedliwość, a znienawidziłeś nieprawość, dlatego namaścił cię, Boże, Bóg twój olejkiem radości bardziej niż towarzyszy twoich.


text:
i jako płaszcz je zwiniesz, jako odzienie i odmienią się. Ty zaś będziesz ten sam, a lata twoje nie skończą się.


text:
Do kogóż z aniołów powiedział: Siądź po mojej prawicy Aż położę nieprzyjacioły twoje jako podnóżek stóp twoich.


text:
Czyż nie są oni wszyscy duchami przeznaczonymi do usług, posłanymi na pomoc starającym się posiąść zbawienie?


text:
Dlatego jest konieczne, abyśmy z jak największą pilnością zwracali uwagę na to, cośmy słyszeli, abyśmy przypadkowo nie zeszli na bezdroża.


text:
Jeśli bowiem objawiona przez aniołów mowa była mocna, a wszelkie przekroczenie i nieposłuszeństwo otrzymało słuszną zapłatę,


text:
jakże my unikniemy [kary], jeśli nie będziemy się troszczyć o tak wielkie zbawienie? Było ono głoszone na początku przez Pana, a umocnione u nas przez tych, którzy je słyszeli.


text:
Bóg zaś uwierzytelnił je cudami, znakami przedziwnymi, różnorakimi mocami i rozdzielaniem Ducha Świętego według swej woli.


text:
Uroczyście zaświadczył to ktoś w pewnym miejscu, mówiąc: Czym jest człowiek, że pamiętasz o nim albo syn człowieczy, że się troszczysz o niego;


text:
Wszystko poddałeś pod nogi jego. Ponieważ zaś podporządkował Mu wszystko, nic nie pozostawił niepodporządkowane Jemu. Teraz wszakże nie widzimy jeszcze, aby wszystko było Mu podporządkowane.


text:
Widzimy natomiast Jezusa, który mało od aniołów był pomniejszony, chwałą i czcią ukoronowanego za cierpienia śmierci, iż z łaski Bożej za wszystkich śmierci skosztował.


text:
Przystało bowiem Temu, dla którego wszystko i przez którego wszystko, który wielu synów do chwały doprowadza, aby przewodnika ich zbawienia udoskonalił przez cierpienie.


text:
Tak bowiem Ten, który uświęca, jak ci, którzy mają być uświęceni, z jednego wszyscy. Z tej to przyczyny nie wstydzi się nazwać ich braćmi swymi, mówiąc:


text:
Ponieważ zaś dzieci uczestniczą we krwi i w ciele, dlatego i On także bez żadnej różnicy stał się ich uczestnikiem, aby przez śmierć pokonał tego, który dzierżył władzę nad śmiercią, tj. diabła,


text:
Zaiste bowiem nie aniołów [naturę] bierze na siebie, ale przybiera sobie [naturę] Abrahamowego potomstwa.


text:
Dlatego musiał się upodobnić pod każdym względem do braci, aby stał się miłosiernym i wiernym arcykapłanem wobec Boga dla przebłagania za grzechy ludu,


text:
W czym bowiem sam cierpiał będąc doświadczany, [w tym] może przyjść z pomocą tym, którzy są poddani próbom.


text:
Dlatego, bracia święci, uczestnicy powołania niebieskiego, zwróćcie uwagę na apostoła i arcykapłana naszego wyznania, Jezusa,


text:
O tyle nawet większej czci godzien jest od Mojżesza, o ile większą cześć od domu ma jego budowniczy.


text:
I Mojżesz wprawdzie był wierny w całym domu Jego, ale jako sługa na świadectwo tego, co miało być powiedziane; Chrystus zaś jako Syn był nad domem swym,


text:
gdzie kusili mię ojcowie wasi przez wystawianie na próbę i widzieli dzieła moje przez czterdzieści lat.


text:
Gniewałem się przeto na to pokolenie i powiedziałem: zawsze błądzą w sercu, Oni zaś nie poznali dróg moich,


text:
Uważajcie, bracia, aby nie było w kimś z was przewrotnego serca niedowiarstwa ku odstąpieniu od Boga żywego,


text:
lecz zachęcajcie się wzajemnie każdego dnia, póki trwa to, co "dziś" się zwie, aby żaden z was nie uległ zatwardziałości przez oszustwo grzechu.


text:
Jest bowiem powiedziane: Dziś, jeśli głos jego usłyszycie, nie zatwardzajcie serc waszych jako w buncie.


text:
Kim rzeczywiście są ci, którzy gdy usłyszeli, zbuntowali się? Czyż to nie wszyscy ci, którzy wyszli z Egiptu pod wodzą Mojżesza?


text:
Na kogo to gniewał się przez czterdzieści lat? Czyż nie na tych, którzy zgrzeszyli, a których trupy porozrzucał po pustyni?


text:
Którym to zaś złożył przysięgę, że nie wejdą do odpoczynku Jego, jeśli nie tym, którzy nie byli posłuszni?


text:
Lękajmy się przeto, gdy jeszcze trwa obietnica wejścia do odpoczynku Jego, aby ktoś z was nie mniemał, iż jest jej pozbawiony.


text:
Albowiem i myśmy otrzymali dobrą nowinę, jak i tamci, lecz tamtym słowo usłyszane nie było pomocne, gdyż nie łączyli się przez wiarę z tymi, którzy je usłyszeli.


text:
Wchodzimy istotnie do odpoczynku, którzy uwierzyliśmy, jak to powiedział: Toteż przysiągłem w gniewie moim: nie wejdą do odpoczynku mego, aczkolwiek dzieła były dokonane od stworzenia świata.


text:
Powiedział bowiem [Bóg] w pewnym miejscu o siódmym dniu w ten sposób: I odpoczął Bóg w siódmym dniu po wszystkich dziełach swoich.


text:
Wynika więc z tego, że wejdą tam niektórzy, gdyż ci, którzy wcześniej otrzymali dobrą nowinę, nie weszli z powodu [swego] nieposłuszeństwa,


text:
dlatego Bóg na nowo wyznacza pewien dzień - "dzisiaj" - po upływie dłuższego czasu, mówiąc przez Dawida, jak to przedtem zostało powiedziane: Dziś, gdy głos jego usłyszycie, nie zatwardzajcie serc waszych.


text:
Spieszmy się więc wejść do owego odpoczynku, aby nikt nie szedł za tym samym przykładem nieposłuszeństwa.


text:
Żywe bowiem jest słowo Boże, czynne i ostrzejsze niż wszelki miecz obosieczny, przenikający aż do rozdzielenia duszy i ducha, ścięgien i rdzeni, zdolny osądzić pragnienia i myśli serca.


text:
Nie ma stworzenia, które by było przed Nim niewidzialne, przeciwnie, wszystko odkryte i odsłonięte jest przed oczami tego, któremu musimy zdać rachunek.


text:
Mając więc arcykapłana wielkiego, który przeszedł przez niebiosa, Jezusa Syna Bożego, trwajmy mocno w wyznawaniu wiary.


text:
Nie takiego bowiem mamy arcykapłana, który by nie mógł współczuć naszym słabościom, lecz doświadczonego we wszystkim na nasze podobieństwo, z wyjątkiem grzechu.


text:
Przybliżmy się więc z ufnością do tronu łaski, abyśmy otrzymali miłosierdzie i znaleźli łaskę w stosownej chwili.


text:
Wszelki bowiem arcykapłan z ludzi brany, dla ludzi bywa ustanawiany w sprawach tyczących się Boga, aby składał dary i ofiary za grzechy.


text:
I nikt sam sobie nie przywłaszcza tej godności, jak tylko ten, kto jest powołany przez Boga, jak Aaron.


text:
Podobnie i Chrystus nie sam się okrył sławą przez to, iż stał się arcykapłanem, ale ten, który doń powiedział: Synem moim jesteś ty, jam cię dziś zrodził,


text:
Z wielkim wołaniem i płaczem za dni ciała swego zanosił On gorące prośby do Tego, który mógł go wybawić od śmierci i został wysłuchany dla swej czci.


text:
O Nim wiele mamy do powiedzenia, a trudne to jest do wyjaśnienia, ponieważ ociężali jesteście w słuchaniu.


text:
Gdy bowiem ze względu na czas powinniście być nauczycielami, sami potrzebujecie kogoś, co by was pouczył o pierwszych prawdach słów Bożych i mleka wam potrzeba, a nie twardego pożywienia.


text:
Przeciwnie, twarde pożywienie jest dla dorosłych, którzy władze umysłowe mają przez ćwiczenie udoskonalone w celu rozróżniania dobra i zła.


text:
Dlatego pominąwszy fundamentalne nauki o Chrystusie przenieśmy się do tego, co doskonałe, nie zakładając ponownie fundamentu: jak pokuta za uczynki martwe i [wyznanie] wiary w Boga,


text:
Niemożliwe jest bowiem aby ci, którzy raz zostali oświeceni, a nawet zakosztowali daru niebieskiego i stali się uczestnikami Ducha Świętego,


text:
a [jednak] upadli, aby ich znów odnowić ku pokucie. Krzyżują bowiem w sobie Syna Bożego i wystawiają Go na pośmiewisko.


text:
Ziemia bowiem, która pije deszcz, często na nią spadający i rodzi użyteczne rośliny dla tych, którzy ją uprawiają, otrzymuje błogosławieństwo od Boga.


text:
Ale chociaż tak mówimy, to jednak po was, najmilsi, spodziewamy się czegoś lepszego i bliskiego zbawienia.


text:
Nie jest bowiem Bóg niesprawiedliwy, aby zapomniał o czynie waszym i miłości, którą okazaliście dla imienia Jego, gdyście usługiwali świętym i jeszcze usługujecie.


text:
abyście nie stali się ospałymi, ale naśladowali tych, którzy przez wiarę i cierpliwość stają się dziedzicami obietnic.


text:
Albowiem gdy Bóg Abrahamowi uczynił obietnicę, nie mając nikogo większego, na kogo mógłby przysiąc, przysiągł na samego siebie,


text:
Ludzie przysięgają na kogoś wyższego, a przysięga jest dla stwierdzenia [prawdy] zakończeniem każdego sporu między nimi.


text:
Dlatego Bóg, pragnąc okazać ponad wszelką miarę dziedzicom obietnicy niezmienność swego postanowienia, wzmocnił je przysięgą,


text:
abyśmy przez dwie rzeczy niezmienne, w których Bóg skłamać nie może, mieli trwałą pociechę, my, którzyśmy się uciekli, do uchwycenia zaofiarowanej nadziei.


text:
gdzie Jezus poprzednik wszedł za nas, stawszy się arcykapłanem na wieki według obrządku Melchizedecha.


text:
Ten to Melchizedech, król Salemu, kapłan Boga Najwyższego, wyszedł na spotkanie Abrahama, gdy wracał po rozgromieniu królów i udzielił mu błogosławieństwa.


text:
Jemu to Abraham także wydzielił dziesięcinę z wszystkiego [łupu]. Imię jego najpierw oznacza króla sprawiedliwości, a następnie także króla Salemu, tj. króla pokoju.


text:
Bez ojca, bez matki, bez genealogii, nie ma ani początku dni, ani też końca życia, upodobniony zaś do Syna Bożego, zostaje kapłanem na zawsze.


text:
Wprawdzie i ci z synów Lewiego, którzy otrzymują kapłaństwo według Prawa, mają zlecenie domagać się dziesięciny od ludu, tj. od braci swoich, chociaż i ci wywodzą się z rodu Abrahama.


text:
Tamten, który rodem nie należał do nich, otrzymał dziesięcinę od Abrahama i pobłogosławił tego, który miał obietnicę.


text:
Ponadto tu biorą dziesięciny ludzie, którzy umierają, tam zaś ten, o którym wydane jest świadectwo, że żyje.


text:
I jeśli się można tak wyrazić, także Lewi, który pobiera dziesięciny, złożył dziesięcinę w osobie Abrahama.


text:
Jeśli więc doskonałość została osiągnięta przez kapłaństwo lewickie, lud bowiem otrzymał Prawo, oparte na nim, to po co było potrzeba ustanawiać jeszcze innego kapłana według obrządku Melchizedecha, a nie według obrządku Aarona.


text:
Ten zaś, o którym się mówi takie rzeczy, należał do innego pokolenia, z którego nikt nie służył ołtarzowi.


text:
Wiadomo przecież, że nasz Pan wyszedł z pokolenia Judy, a Mojżesz nic nie wspomniał o kapłanach z tego pokolenia.


text:
Prawo nie dawało niczemu pełnej doskonałości, było jednak wprowadzeniem tylko lepszej nadziei, przez którą zbliżamy się do Boga.


text:
Tym, więcej, iż stało się to nie bez złożenia przysięgi, tamci bowiem bez przysięgi stawali się kapłanami,


text:
Ten zaś przez przysięgę Tego, który doń powiedział: Poprzysiągł Pan, a nie będzie żałował: Tyś jest kapłanem na wieki,


text:
Przeto i zbawiać może całkowicie tych, którzy przezeń zbliżają się do Boga, bo zawsze żyje, aby się wstawiać za nich.


text:
Takiego bowiem potrzeba nam było kapłana: świętego, niewinnego, nieskalanego, oddzielonego od grzeszników, wywyższonego ponad niebiosy,


text:
który nie jest obowiązany, jako inni arcykapłani, do składania codziennej ofiary najpierw za swoje grzechy, a potem za grzechy ludu.


text:
To bowiem uczynił raz na zawsze, ofiarując samego siebie. Prawo bowiem ustanawiało arcykapłanami ludzi obciążonych słabością, słowo zaś przysięgi, złożonej po nadaniu Prawa [ustanawia] Syna wieki doskonałego.


text:
Zasadniczą zaś prawdą tego, o czym mówimy, jest to: takiego mamy arcykapłana, który zasiadł po prawicy tronu Majestatu w niebiosach,


text:
Każdy bowiem arcykapłan ustanawiany jest do składania darów i ofiar, przeto potrzeba, aby ten także miał coś, co by ofiarował.


text:
Jeśliby więc był na ziemi, to nie byłby kapłanem, gdyż są tu inni, którzy składają ofiary według postanowień Prawa.


text:
Usługują oni obrazowi i cieniowi rzeczy niebieskich, gdy bowiem Mojżesz miał zbudować przybytek, to w ten sposób został pouczony przez Boga: Patrz zaś, rzecze abyś uczynił wszystko według wzoru, jaki ci został ukazany na górze.


text:
Teraz zaś otrzymał w udziale o tyle wznioślejszą służbę, o ile stał się pośrednikiem lepszego przymierza, które oparte zostało na lepszych obietnicach.


text:
Tymczasem ganiąc ich zapowiada: Oto dni idą, mówi Pan, a zawrą z domem Izraela i z domem Judy przymierze nowe.


text:
Nie takie jednak przymierze, jakie zawarłem z ich ojcami, w dniu, gdym ich ujął za rękę, by wyprowadzić ich z ziemi egipskiej. Ponieważ nie wytrwali w moim przymierzu, przeto i ja ich zaniedbałem, mówi Pan.


text:
Takie jest przymierze, które zawrę z domem Izraela w dni one, mówi Pan: Dam prawo moje w ich myśli, a na sercach ich wypiszą je, i będę im Bogiem,


text:
I nikt nie będzie uczył swojego rodaka a oni będą mi ludem. ani nikt swego brata, mówiąc: Poznaj Pana! bo wszyscy mnie poznają od małego aż do wielkiego.


text:
Ponieważ zaś mówi o nowym, pierwsze uznał za przestarzałe; a to, co się przedawnia i starzeje, bliskie jest zniszczenia.


text:
Był to przybytek, w którego pierwszej części, zwanej [miejscem] "świętym" znajdował się świecznik, stół i chleby pokładne.


text:
Posiadało ono złotą kadzielnicę i arkę przymierza, pokrytą zewsząd złotem, w której znajdowało się naczynie złote z manną, laska Aarona, która zakwitła, i tablice przymierza.


text:
Nad nią zaś byli Cherubini chwały, którzy zacieniali przebłagalnię, o czym szczegółowo nie ma potrzeby teraz mówić.


text:
Tak zaś te rzeczy były urządzone, iż do pierwszej części przybytku zawsze wchodzą kapłani sprawujący służbę świętą,


text:
do drugiej zaś części jedynie arcykapłan, i to tylko raz w roku i nie bez krwi, którą składa w ofierze za swoje i swego ludu grzechy.


text:
Przez to pokazuje Duch Święty, że jeszcze nie została otwarta droga do świątyni, dopóki istnieje pierwszy przybytek.


text:
To zaś jest obrazem czasu teraźniejszego, a składa się w nim dary i ofiary, nie mogące jednak udoskonalić w sumieniu tego, który spełnia służbę Bożą.


text:
Są to tylko przepisy tyczące się ciała, nałożone do czasu naprawy, a [polegają] jedynie na pokarmach, napojach i różnych obmyciach.


text:
Ale Chrystus zjawiwszy się jako arcykapłan dóbr przyszłych, przez wyższy i doskonalszy, i nie ręką - tj. nie na tym świecie uczyniony przybytek,


text:
ani nie przez krew kozłów i cielców, lecz przez własną krew wszedł raz na zawsze do przybytku, zdobywszy wieczne odkupienie.


text:
Jeśli bowiem krew kozłów i wołów oraz popiół z jałowicy, którymi skrapia się zanieczyszczonych, sprawia oczyszczenie ciała,


text:
to o ile bardziej krew Chrystusa, który przez Ducha wiecznego samego siebie nieskalanego ofiarował Bogu, oczyści wasze sumienia z martwych uczynków, abyście służyć mogli Bogu żywemu.


text:
I dlatego jest pośrednikiem Nowego Przymierza, ażeby przez śmierć, poniesioną dla odkupienia za przestępstwa, a popełnione za pierwszego przymierza, otrzymali obietnicę ci, którzy są wezwani do wiecznego dziedzictwa.


text:
Testament bowiem po śmierci nabiera mocy, nie ma zaś znaczenia, gdy żyje ten, który uczynił testament.


text:
Gdy bowiem Mojżesz ogłosił ludowi wszystkie przepisy Prawa, wziął krew cielców i kozłów z wodą, wełną szkarłatną oraz hyzopem i pokropił tak samą księgę, jak i cały lud, mówiąc:


text:
I prawie wszystko oczyszcza się krwią według Prawa, a bez krwi rozlania nie ma odpuszczenia [grzechów].


text:
Przeto obrazy rzeczy niebieskich w taki sposób oczyszczano, same zaś rzeczy niebieskie potrzebowały o wiele doskonalszych ofiar.


text:
Chrystus bowiem wszedł nie do świątyni, zbudowanej rękami ludzkimi, będącej odbiciem prawdziwej [świątyni], ale do samego nieba, aby teraz wstawiać się za nami przed obliczem Boga,


text:
nie po to, aby się często miał ofiarować jak arcykapłan, który co roku wchodzi do świątyni z krwią cudzą.


text:
Inaczej musiałby cierpieć wiele razy od stworzenia świata. A tymczasem raz jeden ukazał się teraz na końcu wieków na zgładzenie grzechów przez ofiarę samego siebie.


text:
tak Chrystus raz jeden był ofiarowany dla usunięcia grzechów wielu, drugi raz ukaże się nie w sprawie grzechu, lecz na zbawienie tych, którzy Go oczekują.


text:
Prawo bowiem, będąc tylko cieniem przyszłych cnót, a nie samym obrazem rzeczy, przez te same ofiary, corocznie ciągle składane, nie może nigdy udoskonalić tych, którzy się zbliżają.


text:
Czyż nie przestano by ich składać, dlatego że składający [je] raz na zawsze oczyszczeni nie mieli już żadnej świadomości grzechów?


text:
Wyżej powiedział: ofiar, darów, całopaleń i ofiar za grzechy nie chciałeś i nie podobały się Tobie, choć składa się je na podstawie Prawa.


text:
Następnie powiedział: Oto idę, abym spełniał wolą Twoją. Usuwa pierwszą [ofiarę], aby ustanowić inną.


text:
Wprawdzie każdy kapłan staje codziennie do wykonania swej służby, wiele razy te same składając ofiary, które żadną miarą nie mogą usunąć grzechów.


text:
Takie jest przymierze, które zawrę z nimi w dni one, mówi Pan; dam prawo moje w ich serca i w umyśle ich wypiszę je.


text:
przystąpmy z sercem prawym, z wiarą pełną, oczyszczeni na duszy od wszelkiego zła świadomego i obmyci na ciele wodą czystą.


text:
Trzymajmy się niewzruszenie nadziei, którą wyznajemy, bo godny jest zaufania ten, który dał obietnicę.


text:
Nie opuszczajmy naszych wspólnych zebrań, jak się to stało zwyczajem niektórych, ale zachęcajmy się nawzajem, i to tym bardziej, im wyraźniej widzicie, że zbliża się dzień.


text:
Jeśli bowiem dobrowolnie grzeszymy po otrzymaniu pełnego poznania prawdy, to już nie ma dla nas ofiary przebłagalnej za grzechy,


text:
Kto przekracza prawo Mojżeszowe, ponosi śmierć bez miłosierdzia na podstawie [zeznania] dwóch albo trzech świadków.


text:
Pomyślcie, o ileż surowszej kary stanie się winien ten, kto by podeptał Syna Bożego i zbezcześcił krew przymierza, przez którą został uświęcony, i obelżywie zachował się wobec Ducha łaski.


text:
Znamy przecież tego, który powiedział: Do mnie zemsta i ja odpłacę. I znowu: Sam Pan będzie sądził lud swój.


text:
już to będąc wystawieni publicznie na szyderstwa i prześladowania, już to stawszy się uczestnikami tych, którzy takie udręki znosili.


text:
Albowiem z uwięzionymi współcierpieliście, z radością przyjęliście rabunek waszego mienia, wiedząc, że wy posiadacie majętność lepszą i trwałą.


text:
Jeszcze bowiem za krótką, za bardzo krótką chwilę przyjdzie ten, który ma nadejść, i nie spóźni się.


text:
My zaś nie należymy do odstępców, którzy idą na zatracenie, ale do wiernych, którzy zbawiają swą duszę.


text:
Jest zaś wiara gwarancją tych dóbr, których się spodziewamy, dowodzeniem tych rzeczywistości, których nie widzimy.


text:
Przez wiarę poznajemy, że słowem Boga światy zostały tak stworzone, iż to, co widzimy, nie z widzialnych rzeczy powstało.


text:
Przez wiarę Abel złożył Bogu ofiarę cenniejszą od Kaina, za co otrzymał świadectwo, iż jest sprawiedliwy. Bóg bowiem zaświadczył o jego darach, toteż choć umarł, przez nią [wiarę] jeszcze mówi.


text:
Przez wiarę Henoch został przeniesiony, aby nie oglądał śmierci. I nie znaleziono go, ponieważ Bóg go zabrał. Przed zabraniem bowiem otrzymał świadectwo, iż podobał się Bogu.


text:
Bez wiary zaś niepodobna podobać się Bogu. Przystępujący bowiem do Boga musi wierzyć, że jest i wynagradza tych, którzy go szukają.


text:
Przez wiarę Noe został pouczony cudownie o tym, czego jeszcze nie można było ujrzeć, pełen bojaźni zbudował arkę, aby zbawić swą rodzinę. Przez wiarę też potępił świat i stał się dziedzicem sprawiedliwości, którą otrzymuje się tylko przez wiarę.


text:
Przez wiarę ten, którego nazwano Abrahamem, usłuchał wezwania Bożego, by wyruszyć do ziemi, którą miał objąć w posiadanie. Wyszedł, nie wiedząc dokąd idzie.


text:
Przez wiarę wędrował po ziemi obiecanej, jako ziemi obcej, pod namiotami mieszkając z Izaakiem, Jakubem, współdziedzicami tej samej obietnicy.


text:
Oczekiwał bowiem miasta zbudowanego na silnych fundamentach, którego architektem i budowniczym jest sam Bóg.


text:
Przez wiarę także i sama Sara mimo podeszłego wieku otrzymała moc poczęcia. Uznała bowiem za godnego wiary tego, który udzielił obietnicy.


text:
Przeto z człowieka jednego, i to już niemal obumarłego, powstało potomstwo tak liczne, jak gwiazdy niebieskie, jak niezliczony jest piasek, który jest na brzegu morskim.


text:
W wierze umarli ci wszyscy, nie osiągnąwszy tego, co im przyrzeczono, lecz patrząc na to z daleka i pozdrawiając, uważali się za gości i pielgrzymów na tej ziemi.


text:
Teraz zaś do lepszej dążą, tj. do niebieskiej. Dlatego Bóg nie wstydzi się być nazwany ich Bogiem, gdyż przysposobił im miasto.


text:
Przez wiarę Abraham wystawiony na próbę ofiarował Izaaka, i to jedynego syna składał na ofiarę, on, który otrzymał obietnicę,


text:
Myślał bowiem, iż Bóg mocen wskrzesić także zmarłych, i dlatego odzyskał go, aby był figurą [śmierci i zmartwychwstania Chrystusa].


text:
Przez wiarę umierający Jakub pobłogosławił każdego z synów Józefa i pochylił się głęboko przed wierzchołkiem swej laski.


text:
Przez wiarę Mojżesz był ukrywany przez swoich rodziców w ciągu trzech miesięcy po swym narodzeniu, ponieważ widzieli powabne dzieciątko, a nie przerazili się nakazem króla.


text:
Uważał bowiem za większe bogactwo znoszenie zniewag dla Chrystusa, niż wszystkie skarby Egiptu, gdyż patrzył na zapłatę.


text:
Przez wiarę opuścił Egipt, nie uląkłszy się gniewu królewskiego; Niewidzialnego bowiem, jako widzący ufnie oczekiwał.


text:
Przez wiarę uczynił Paschę i pokropienie krwią, aby nie dotknął się ich ten, który zabijał pierworodne.


text:
Przez wiarę nierządnica Rahab nie zginęła razem z niewierzącymi, bo przyjęła gościnnie przysłanych na zwiady.


text:
I co jeszcze mam powiedzieć? Nie wystarczyłoby mi bowiem czasu na opowiadanie o Gedeonie, Baraku, Samsonie, Jefte, Dawidzie, Samuelu i o prorokach,


text:
którzy przez wiarę pokonali królestwa, dokonali czynów sprawiedliwych, otrzymali obietnice, zamknęli paszcze lwom,


text:
przygasili żar ognia, uniknęli ostrza miecza i wyleczyli się z niemocy, stali się bohaterami w wojnie i do ucieczki zmusili nieprzyjacielskie szyki.


text:
Przez ich wskrzeszenia niewiasty otrzymywały swoich zmarłych. Jedni zaś ponieśli mękę tortur, nie przyjąwszy uwolnienia, aby otrzymać lepsze zmartwychwstanie.


text:
Kamienowano ich, przerzynano piłą, kuszono, przebijano mieczem; błądzili w skórach owczych, kozich, w nędzy, w utrapieniu, w ucisku;


text:
I my mając taką to wielką chmurę świadków dokoła siebie, czyż nie powinniśmy odłożyć wszelki ciężar, [a przede wszystkim] grzech, który nas otacza, aby wytrwale biec w wyznaczonych nam zawodach.


text:
Patrzmy na Jezusa, który jest sprawcą i ostatecznym wykonawcą wiary. On to zamiast radości, którą mu przedłożono, znosił krzyż, nie bacząc na jego hańbę, i zasiadł po prawicy tronu Boga.


text:
Oceniajcie zaś tego, który ze strony grzeszników taką wielką wycierpiał wrogość przeciw sobie, abyście nie ustawali, złamani na duchu.


text:
a zapomnieliście o upomnieniu, z jakim się zwraca do was, jako do synów: Synu mój nie lekceważ karania Pana, nie upadaj na duchu, gdy On cię doświadcza.


text:
Trwajcież w karności. Jak z dziećmi obchodzi się z wami Bóg. Jakiż to bowiem syn, którego by ojciec nie skarcił?


text:
Jeśli jesteście bez karania, którego uczestnikami stali się wszyscy, nie jesteśmy synami, ale nieprawymi dziećmi.


text:
Zresztą jeśli ceniliśmy i szanowaliśmy ojców naszych według ciała, mimo że nas karcili, czyż bardziej nie winniśmy posłuszeństwa ojcu dusz, a żyć będziemy.


text:
Tamci karcili nas według swej woli na czas znikomych dni [życia], ten zaś czyni to dla naszego dobra, aby nas uczynić uczestnikami swej świętości.


text:
Wszelkie karcenie na razie nie wydaje się przyjemne, ale smutne, potem jednak przynosi tym, którzy go doświadczyli, błogi plon sprawiedliwości.


text:
Baczcie, aby nikt nie pozbawił się łaski Bożej, aby jakiś korzeń gorzki, który rośnie w górę, nie spowodował zamieszania, a przez to nie skalali się inni,


text:
i aby się nie znalazł jakiś cudzołóżca i bezbożnik, jak Ezaw, który za jedną potrawę sprzedał swoje pierworodztwo.


text:
A wiecie, że później, gdy chciał otrzymać błogosławieństwo, został odrzucony, nie znalazł bowiem miejsca na pokutę, choć jej szukał ze łzami.


text:
ani też do grzmiących trąb i do takiego dźwięku słów, iż wszyscy, którzy go słyszeli, prosili, aby do nich nie mówił.


text:
Nie mogli bowiem znieść tego rozkazu: Jeśliby nawet tylko zwierzę dotknęło się góry, winno być ukamienowane.


text:
Wy natomiast przystąpiliście do góry Syjon, do miasta Boga żyjącego, Jeruzalem niebieskiego, do niezliczonej liczby aniołów, na uroczyste zebranie,


text:
do Kościoła pierworodnych, którzy są zapisani w niebiesiech, do Boga, który sądzi wszystkich, do duchów sprawiedliwych, które już doszły do celu,


text:
do pośrednika Nowego Testamentu Jezusa, do pokropienia krwią, która przemawia wyraźniej niż [krew] Abla.


text:
Strzeżcie się, abyście nie stawili oporu Temu, który do was przemawia. Jeśli bowiem tamci nie uniknęli [kary], ponieważ odwrócili się od tego, który na ziemi mówił, o ileż bardziej my; jeśli odwrócimy się od Tego, który z nieba [przemawia].


text:
Głos jego wstrząsnął wówczas ziemią, a teraz obiecuje mówiąc: Jeszcze raz wstrząsnę nie tylko ziemią, ale i niebem.


text:
Te zaś słowa jeszcze raz wskazują, że nastąpi zniszczenie tego, co zniszczalne, a więc co zostało stworzone, aby pozostało to, co jest niewzruszone.


text:
Dlatego też niewzruszone otrzymując królestwo, miejmy łaskę, a przez nią służmy Bogu ze czcią i bojaźnią.


text:
Pamiętajcie o uwięzionych, jakbyście sami byli uwięzieni, i o tych, co cierpią, bo i sami jesteście w ciele.


text:
We czci niech będzie małżeństwo pod każdym względem i łoże nieskalane, gdyż rozpustników i cudzołożców osądzi Bóg.


text:
Postępowanie wasze niech będzie wolne od chciwości, zadowalajcie się tym, co macie. Sam bowiem powiedział: Nie opuszczę cię ani zaniecham.


text:
Ze śmiałością przeto mówić możemy: Pan jest wspomożycielem moim, nie ulękną się, bo cóż może mi uczynić człowiek?


text:
Pamiętajcie o swych przełożonych, którzy głosili wam słowo Boże, i rozpamiętując koniec ich życia naśladujcie ich wiarę.


text:
Nie dajcie się uwieść różnym i obcym naukom, piękną bowiem jest rzeczą wzmacniać serce łaską, a nie pokarmami, które nie przynoszą korzyści tym, co się o nie ubiegają.


text:
Ciała bowiem tych zwierząt, których krew arcykapłan wnosi do świątyni, jako ofiarę przebłagalną, pali się za obozem.


text:
Przez Niego więc składajmy Bogu ofiarą czci ustawicznie, to jest owoc warg, które wyznają Jego imię.


text:
Bądźcie posłuszni waszym przełożonym i bądźcie im ulegli, ponieważ oni czuwają nad duszami waszymi i muszą zdać sprawę z tego. Niech to uczynią z radością, a nie ze smutkiem, bo to nie byłoby dla was korzystne.


text:
Módlcie się za nas, gdyż wierzymy że mamy czyste sumienie, bo staramy się we wszystkim dobrze postępować.


text:
Bóg zaś pokoju, który na mocy krwi przymierza wiecznego wywiódł spomiędzy zmarłych wielkiego pasterza owiec Pana naszego Jezusa,


text:
niech was uzdolni do wszelkiego dobra, byście czynili Jego wolę, sprawując w was, co miłe jest w oczach Jego, przez Jezusa Chrystusa, któremu chwała na wieki wieków. Amen.


text:
wiedzcie, że brat nasz Tymoteusz został zwolniony. Jeśli tylko wnet przybędzie, z nim [razem] zobaczę was.


text:
Jakub, Boga i Pana Jezusa Chrystusa niewolnik, dwunastu pokoleniom, które [są] w diasporze, pozdrowienie.


text:
Niech jednak wytrwałość ma wynik doskonały, abyście byli doskonali i niepokalani, w niczym nie mający braków.


text:
Jeżeli zaś komu z was brak mądrości, niech prosi Boga, który daje wszystkim obficie i nie wymawia - a będzie mu dana.


text:
Niech prosi zaś z wiarą, a nie ma żadnych wątpliwości. Ten bowiem, kto ma wątpliwości, podobny jest do fali morskiej, która jest poruszana wiatrem, wznosi się i opada.


text:
Wzeszło bowiem słońce razem z żarem i wysuszyło trawę, kwiat jej opadł, a piękno jej postaci zginęło. Tak samo również bogaty w swoich przedsięwzięciach przeminie.


text:
Szczęśliwy mąż, który przetrwa doświadczenie, bo gdy stanie się wypróbowany, otrzyma wieniec życia, który obiecał tym, którzy go miłują.


text:
Niech żaden z tych, którzy są kuszeni, nie mówi, że "przez Boga jestem kuszony". Bóg bowiem nie podlega złym pokusom i sam nie kusi nikogo.


text:
Każdy datek dobry i każdy dar doskonały z góry zstępuje, od Ojca światłości, u którego nie ma żadnej odmiany ani zaćmienia [spowodowanego] obrotami.


text:
Wiecie, bracia moi umiłowani. Niech jednak każdy człowiek będzie skwapliwy do słuchania, opieszały do mówienia, opieszały do gniewu.


text:
Dlatego właśnie zdejmijcie z siebie wszelką nieczystość, a nawet resztkę zła, i z łagodnością przyjmijcie słowo, które jest [w was] wszczepione, a które posiada moc zbawienia waszych dusz.


text:
Bądźcie zaś tymi, którzy wypełniają słowo [Boże], a nie są tylko słuchaczami, którzy samych siebie oszukują.


text:
Jeżeli bowiem ktoś jest słuchaczem słowa [Bożego], a nie wypełnia go, to on właśnie jest podobny do mężczyzny, który w lustrze przygląda się swojej twarzy, jaką ma od urodzenia.


text:
Ten zaś, kto wnika w Prawo doskonałe, to [Prawo] wolności, a trwa [w nim], nie jest słuchaczem, który zapomina, ale czynem wypełnia [przepisy Prawa], ten będzie szczęśliwy w swoim wypełnianiu [przepisów Prawa].


text:
Jeżeli kto uważa, że jest pobożny, choć nie prowadzi na wędzidle swojego języka, ale oszukuje swoje serce, tego jest bez sensu pobożność.


text:
Pobożność czysta i dziewicza wobec Boga i Ojca jest taka: nieść pomoc sierotom i wdowom w ich utrapieniach, nieskalanym się zachować od świata.


text:
Bracia moi! Czy nie macie względami na osoby [skrępowanej] wiary w Pana naszego Jezusa Chrystusa chwalebnego?


text:
Jeżeli bowiem przyjdzie na wasze zebranie człowiek, mający złoty pierścień na palcu i w błyszczącej szacie, przyjdzie zaś również żebrak w brudnych łachmanach,


text:
a wejrzycie z upodobaniem na tego, który nosi na sobie szatę, tę błyszczącą, i powiecie: "Ty zasiądź tutaj wygodnie", a do żebraka powiecie: "Ty stój tam" albo "usiądź pod moim podnóżkiem",


text:
Słuchajcie, bracia moi umiłowani. Czyż nie Bóg wybrał biedaków ze świata, [aby byli] bogatymi w wierze i dziedzicami królestwa obiecanego tym, którzy go miłują?


text:
Wy zaś upokarzacie biedaka. Czyż to nie bogaci uciskają was i czyż nie oni również ciągną was przed sądy?


text:
Jeżeli jednak Prawo spełniacie królewskie wedle Pisma: Będziesz miłował bliźniego swego jak siebie samego, to dobrze czynicie.


text:
Jeżeli zaś macie względy na osoby, dopuszczacie się grzechu i [jesteście] potępieni przez Prawo jako przestępcy.


text:
Kto bowiem powiedział nie cudzołóż, powiedział też nie zabijaj. Jeżeli zaś nie popełniasz cudzołóstwa, ale popełniłeś morderstwo, jesteś przestępcą Prawa.


text:
Sąd bowiem bez miłosierdzia [będzie] nad tymi, którzy nie czynią miłosierdzia. Miłosierdzie stoi ponad sądem.


text:
Cóż to pomoże, bracia moi, jeżeliby kto mówił, że ma wiarę - uczynków zaś nie miałby? Czyż może go wiara zbawić?


text:
a ktoś z was powie do nich: "idźcie w pokoju, rozgrzejcie się i najedzcie", nie dacie zaś im tego, czego ciało koniecznie potrzebuje, cóż to pomoże?


text:
Ale powie ktoś: "Ty masz wiarę, a ja mam uczynki". Pokaż mi swoją wiarę bez uczynków, a ja tobie pokażę z uczynków moich wiarę.


text:
Czyż Abraham, pradziad nasz, nie ze względu na uczynki został usprawiedliwiony, gdy ofiarował Izaaka, swego syna, na ołtarzu?


text:
Widzisz, że wiara współpracowała z jego uczynkami i że dzięki uczynkom wiara doszła do doskonałości,


text:
i spełniło się Pismo, które mówi: Uwierzył zaś Abraham Bogu i zaliczone mu to zostało jako sprawiedliwość, i został nazwany przyjacielem Boga.


text:
Tak samo również Rahab cudzołożnica, czyż nie ze względu na uczynki została usprawiedliwiona, gdy przyjęła posłów, a potem wypuściła inną drogą?


text:
Niech nie będzie wielu nauczycieli, bracia moi, gdyż wiecie, że otrzymamy [wyrok] ostrzejszego sądu.


text:
W wielu [rzeczach] bowiem my wszyscy upadamy. Jeżeli kto mową nie grzeszy, to [jest] mąż doskonały, który posiada również moc okiełznania całego ciała.


text:
Jeżeli zaś koniom wkładamy wędzidła do pysków, aby one były nam posłuszne, to całym ciałem ich kierujemy.


text:
Oto nawet okrętami, choć są tak wielkie i [tylko] silnymi Wiatrami popychane, kieruje maleńki ster tam, dokąd zechce wola prowadzącego.


text:
Tak samo język małym jest członkiem, ale z wielkich rzeczy się pyszni. Oto jak mały ogień jak wielki las zapala.


text:
Język również jest ogniem, przyozdobieniem nieprawości. Język pomiędzy członkami naszymi jest tym, co kala całe ciało i ogniem zapala koło [naszego] istnienia, którym . piekło go zapaliło.


text:
Wszelki bowiem rodzaj zwierząt i ptaków, gadów i morskich bestii można opanować i opanowuje się je dzięki ludzkiej naturze.


text:
Przy pomocy niego wychwalamy Pana i Ojca, przy pomocy niego również przeklinamy ludzi, tych, którzy na podobieństwo Boga są stworzeni.


text:
Czyż może, bracia moi, drzewo figowe rodzić oliwki albo winna latorośl - figi? Tym bardziej słone [źródło] nie może bić słodką wodą.


text:
Kto [jest] mądry i rozumny pomiędzy wami? - niech przez szlachetne postępowanie pokaże swe uczynki i słodycz mądrości.


text:
Jeżeli zaś gorzką zazdrość macie i niezgodę w swych sercach, nie wynoście się i nie kłamcie wbrew prawdzie:


text:
Mądrość zaś, ta z góry, najpierw jest święta, a potem przynosząca pokój, pobłażliwa, uległa, pełna miłosierdzia i dobrych owoców, nie stronnicza, nie obłudna.


text:
Skąd [pochodzą] wojny i skąd bitwy pomiędzy wami? Czyż nie stąd, z pożądliwości, które walczą w członkach waszych?


text:
Pożądacie, a nie macie, nienawiść i zazdrość wami powoduje, a nie możecie osiągnąć, bitwy staczacie i prowadzicie wojny. Nie macie dlatego, że nie prosicie.


text:
Cudzołożnicy, czyż nie wiecie, że przyjaźń świata jest wrogiem Boga? Kto więc chciałby być przyjacielem świata, staje się wrogiem Boga.


text:
Albo czy uważacie, że na próżno Pismo mówi: "aż do zazdrości pragnie duch, któremu [Bóg] kazał w nas mieszkać?"


text:
Większą jednak [Bóg] daje łaskę. Dlatego [Pismo] mówi: Bóg pysznym się sprzeciwia, pokornym zaś łaskę daje.


text:
Zbliżcie się do Boga, a [On] zbliży się do was. Obmyjcie ręce, grzesznicy, i oczyśćcie serca, wy, których dusza jest podzielona.


text:
Nie narzekajcie jedni na drugich, bracia. Ten, kto narzeka na brata lub potępia brata swego, narzeka na Prawo i potępia Prawo. Jeżeli zaś Prawo potępiasz, to już nie jesteś tym, który spełnia [przepisy] Prawa, ale który potępia [je].


text:
Jeden jest Prawodawca i Sędzia, ten, który posiada moc zbawienia i potępienia. Ty zaś kim jesteś, że potępiasz bliźniego?


text:
A teraz wy, którzy mówicie: "Dziś albo jutro pójdziemy do tego to miasta, zatrzymamy się tam przez rok i rozpoczniemy handlować, i będziemy ciągnąć zyski", wy, którzy nie wiecie, co będzie jutro.


text:
Jakie bowiem jest wasze życie? Dymem przecież jesteście, który przez krótki czas się pokazuje, a potem znika.


text:
Złoto wasze i srebro zardzewiało, a ich rdza będzie świadectwem przeciwko wam i pożre ciała wasze jak ogień. Nagromadziliście sobie skarbów na ostatnie dni.


text:
Oto zapłata robotników, którzy żęli wasze pola, zatrzymana przez was podnosi głos, a wołania żniwiarzy weszły do uszu Pana Zastępów.


text:
Bądźcie więc cierpliwi, bracia, aż do przyjścia Pana. Oto rolnik oczekuje cennego plonu roli cierpliwie, aż przyjdzie wczesny i późny [deszcz].


text:
Oto błogosławimy tych, którzy wytrwali. O wytrwałości Joba słyszeliście, a znacie koniec, jaki Pan [mu dał], bo pełen litości jest Pan i miłosierdzia.


text:
Przede wszystkim jednak, bracia moi, nie przysięgajcie ani na niebo, ani na ziemią, ani żadną inną przysięgą. Niech wasze "tak" będzie "tak", a "nie" niech będzie "nie", abyście nie dostali się pod sąd.


text:
Cierpi kto wśród was? - niech się modli. Raduje się kto? - niech śpiewa psalmy. Choruje kto wśród was? -


text:
a modlitwa [płynąca z] wiary uratuje chorego i podniesie go Pan, a jeżeliby miał popełnione grzechy, będzie mu odpuszczone.


text:
Wyznawajcie więc jedni drugim grzechy i módlcie się jedni za drugich, abyście byli uzdrowieni. Wiele może modlitwa sprawiedliwego usilna.


text:
Eliasz był człowiekiem podobnym do nas, ale gorąco się modlił, aby nie padało, i deszcz nie spadł na ziemią przez trzy lata i sześć miesięcy:


text:
niech wie, że ten, kto nawróci grzesznika z błędnej jego drogi, wybawi jego duszę od śmierci i zakryje wiele grzechów.


text:
Piotr, Apostoł Jezusa Chrystusa, do wybranych, przybyszów rozproszenia w Poncie, Galacji, Kapadocji, Azji i Bitynii,


text:
którzy wybrani zostali wedle tego, co przewidział Bóg-Ojciec, aby w Duchu zostali uświęceni, do posłuszeństwa [się skłonili] i pokropieni zostali krwią Jezusa Chrystusa. Łaska wam i pokój niech będzie udzielona obficie.


text:
Błogosławiony [niech będzie] Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa. On wedle wielkiej swojej litości przez wzbudzenie z martwych Jezusa Chrystusa na nowo zrodził nas do żywej nadziei:


text:
do dziedzictwa niezniszczalnego i niepokalanego, i niewiędnącego, które jest w niebie zachowane dla was.


text:
Wy bowiem jesteście strzeżeni mocą Bożą przez wiarę do zbawienia gotowego na to, aby się objawić w czasie ostatecznym.


text:
Dlatego cieszcie się, choć trochę teraz, jeżeli trzeba, jesteście zasmuceni różnorodnymi doświadczeniami.


text:
Przez to wartość wiary, tej waszej, okaże się wiele cenniejsza od złota, które ma przepaść, a które ogniem ma być wypróbowane, [dla was] na sławę, chwałę i cześć przy objawieniu Jezusa Chrystusa.


text:
Wy, choć nie widzieliście, miłujecie Go; wy w Niego teraz, choć nie widzieliście, natomiast wierząc cieszycie się radością niewymowną i taką, która was do chwały doprowadzi


text:
O tym zbawieniu poszukiwania wszczęli i badania prorocy - ci, którzy przepowiadali o łasce dla was [przeznaczonej],


text:
badając kiedy i na jaki czas wskazywał ten Duch Chrystusa, który w nich był i który przepowiadał te dla Chrystusa [przeznaczone] męki oraz te potem [mające nastąpić] uwielbienia.


text:
Im też zostało objawione, że nie im samym, wam raczej miało służyć to, co teraz jest wam ogłaszane przez tych, którzy wam głoszą Ewangelię mocą Ducha Świętego zesłanego z nieba. Temu aniołowie pragną się przyjrzeć.


text:
Dlatego przepasawszy nerki waszego umysłu, trzeźwi, miejcie doskonałą nadzieję co do tej łaski, która przy objawieniu Jezusa Chrystusa będzie wam urzeczywistniona;


text:
jak posłuszne dzieci. [Bądźcie] ułożeni nie według dawniejszych waszych, gdy byliście nieświadomi, żądz,


text:
Jeżeli bowiem ojcem nazywacie tego, który sądzi nie mając względów na osoby, ale podług uczynku każdego [człowieka], to w obawie spędzajcie czas swojego pobytu na obczyźnie.


text:
Wiecie bowiem, że z waszego, po przodkach odziedziczonego złego postępowania zostaliście wykupieni nie czymś przemijającym, srebrem lub złotem,


text:
który był wprawdzie przewidziany przed stworzeniem świata, który jednak objawił się w ostatnich czasach ze względu na was,


text:
którzyście przez Niego uwierzyli w Boga. On wzbudził Go z martwych i udzielił Mu chwały, tak że wiara wasza i nadzieja jest [skierowana] ku Bogu.


text:
Gdy [już] dusze swoje uświęciliście, będąc posłuszni prawdzie jedni drugim stale czystym sercem okazujcie miłość aż do szczerej przyjaźni.


text:
Jesteście bowiem ponownie do życia powołani nie z nasienia, które ginie, ale z niezniszczalnego: dzięki słowu Boga, które żywe jest i trwa.


text:
Wszystko bowiem ciało jak trawa, a wszystka jego chwała jak kwiat trawy: uschła trawa, a kwiat jej opadł,


text:
Odrzuciwszy więc wszystko, co złe, jakikolwiek podstęp i udawanie, zazdrości i jakiekolwiek złe mowy...


text:
jak niedawno narodzone niemowlęta pragnijcie duchowego, niesfałszowanego mleka, abyście dzięki niemu wzrastali ku zbawieniu -


text:
Do niego przybliżywszy się, który jest żywym kamieniem, odrzuconym wprawdzie przez ludzi, ale u Boga wybranym [i] drogocennym,


text:
wy również jako żywe kamienie będziecie wbudowani, [jako] duchowa świątynia, jako święte kapłaństwo, aby składać duchowe ofiary, przyjemne Bogu przez Jezusa Chrystusa.


text:
Zawiera się bowiem w Piśmie: Oto kładę na Syjonie kamień węgielny, wybrany, drogocenny, a kto wierzy w niego, na pewno nie zostanie zawiedziony.


text:
Wam zatem cześć, którzy wierzycie. Tym zaś, którzy nie wierzą, kamień, który odrzucili budowniczowie, [a] oto on właśnie stał się podstawą węgła,


text:
i kamień upadku i skała zgorszenia; którzy upadają słowu nieposłuszni, do czego nawet są przeznaczeni.


text:
Wy zaś [jesteście] wybranym plemieniem, królestwem kapłaństwa, świętym narodem, ludem na własność [przeznaczonym], abyście ogłaszali dobroć Tego, który z ciemności was wezwał do przedziwnego swojego światła;


text:
wy, którzyście nie ludem [byli], teraz zaś ludem Bożym [jesteście]; którzyście nie dostąpili miłosierdzia, teraz zaś miłosierdzia dostąpili.


text:
Umiłowani! Proszę, abyście jak obcy i przybysze powstrzymywali się od cielesnych pożądań, które walczą przeciwko duszy.


text:
Postępowanie wasze wśród pogan niech będzie dobre, aby przyglądając się dobrym uczynkom wychwalali Boga w dniu nawiedzenia [za to], w czym oczerniali was jako złoczyńców.


text:
czy to wodzom jako przez niego posłanym celem karania złoczyńców, udzielania zaś pochwały tym, którzy dobrze czynią.


text:
Taka bowiem jest wola Boża, abyście czynili dobrze i [tym] zmusili do milczenia ową głupich ludzi ignorancję.


text:
Niewolnicy! Z całym strachem [bądźcie] poddani przełożonym nie tylko dobrym i łagodnym, ale również twardym,


text:
To się bowiem podoba, jeżeli ktoś ze względu na sumienie związane z Bogiem znosi smutki i cierpi niesprawiedliwie.


text:
Co bowiem za chwała, jeżeli grzeszycie i pod przymusem przetrzymacie [cierpienia]? - ale to się Bogu podoba, jeżeli dobrze czynicie a cierpienia przetrzymacie.


text:
Do tego bowiem jesteście powołani. Chrystus przecie również cierpiał za was i zostawił wam wzór, abyście szli za Nim Jego śladami.


text:
On, gdy mu złorzeczono, nie złorzeczył, gdy cierpiał, nie groził, ale oddał się Temu, który sądzi sprawiedliwie.


text:
On sam, w swoim ciele poniósł nasze grzechy na drzewo, abyśmy przestali być uczestnikami grzechów, a żyli dla sprawiedliwości - Jego krwią jesteście uzdrowieni.


text:
Tak samo niewiasty niech będą poddane swoim mężom, aby nawet wtedy, gdy niektórzy [z nich] nie słuchają słowa, bez nauczania przez postępowanie żon zostali zdobyci [dla wiary],


text:
Ich ozdobą niech będzie nie to, co zewnątrz, uczesanie włosów i złote pierścienie ani wkładanie sukien,


text:
ale ukryty w sercu człowiek, w nienaruszalnym spokoju i łagodności ducha, który jest tak cenny wobec Boga.


text:
Tak samo bowiem również niegdyś święte niewiasty, które miały nadzieję w Bogu, same siebie ozdabiały, [a] były poddane swoim mężom.


text:
Tak Sara była posłuszna Abrahamowi nazywając go panem. Stałyście się jej dziećmi, gdyż dobrze czynicie i nie obawiacie się żadnego strachu.


text:
Mężowie tak samo mieszkając razem pamiętajcie o słabszym ciele niewieścim. Darzcie [żony] szacunkiem jako te, które są razem z wami dziedzicami łaski, [to jest] życia, aby nie stawiać przeszkód waszym modlitwom.


text:
Na koniec zaś bądźcie wszyscy jednomyślni, współczujący, pełni braterskiej miłości, łagodni, pokorni.


text:
Nie oddawajcie złym za złe ani złorzeczeniem za złorzeczenie. Przeciwnie zaś, błogosławcie. Do tego bowiem jesteście powołani, abyście odziedziczyli błogosławieństwo.


text:
Kto bowiem chce miłować życie i widzieć dobre dni, niech wstrzyma język od złego i wargi, aby nie mówić podstępnie.


text:
Oczy bowiem Pana na sprawiedliwych [są zwrócone], a jego uszy na ich prośby; oblicze zaś Pana przeciwko tym, którzy czynią źle.


text:
Ale jeżelibyście nawet coś wycierpieli dla sprawiedliwości, błogosławieni [jesteście]. Strachów zaś ich się nie obawiajcie i nie bądźcie zaniepokojeni.


text:
Pana zaś Chrystusa miejcie jako świętość w swych sercach i bądźcie zawsze gotowi do obrony wobec każdego, kto domaga się od was uzasadnienia tej, która w was [jest], nadziei.


text:
Z łagodnością i bojaźnią [Bożą] zachowujcie czyste sumienie, ażeby ci, którzy ganią wasze dobre w Chrystusie postępowanie, zostali zawstydzeni [w tym], w czym wy jesteście obrzucani oszczerstwami.


text:
Chrystus bowiem również raz umarł za grzechy, sprawiedliwy za niesprawiedliwych, aby was do Boga przyprowadzić; zamordowany wprawdzie na ciele, ale powołany do życia duchem,


text:
niegdyś nieposłusznym, gdy za dni Noego wielka cierpliwość Boża oczekiwała, a budowana była arka, w której niewielu, to jest osiem dusz zostało uratowanych przez wodę.


text:
Teraz również zgodnie z tym typem ratuje was ona we chrzcie nie przez cielesnego obmycie brudu, ale przez prośbę o dobre sumienie [zwróconą] do Boga dzięki zmartwychwstaniu Jezusa Chrystusa,


text:
który jest po prawicy Bożej, gdyż poszedł do nieba, gdzie poddani mu zostali aniołowie i moce, i potęgi.


text:
Skoro więc Chrystus cierpiał w ciele, wy również tą samą myślą się uzbrójcie. Ten bowiem, kto cielesne ponosi cierpienia, przestaje grzeszyć,


text:
Wystarczy bowiem, że w ubiegłym czasie zachowywaliście wolę pogan i postępowaliście w rozwiązłościach, pożądliwościach, nadużywaniu wina, obżarstwach, pijaństwach i w niedozwolonym kulcie bóstw.


text:
Dlatego bowiem umarłym nawet głoszona jest ewangelią, aby wprawdzie byli sądzeni w ciele jak ludzie, aby żyli jednak w duchu, po Bożemu.


text:
Każdy tą łaską, jaką otrzymał, służcie sobie wzajemnie, jako dobrzy ekonomowie różnorodnej łaski Bożej.


text:
Jeżeli kto przemawia, niech [głosi] słowo Boże; jeżeli kto służy, niech [to czyni] mocą, której udziela Bóg, aby we wszystkim Bóg był uwielbiony przez Jezusa Chrystusa, który ma chwałę i moc na wieki wieków. Amen.


text:
Umiłowani! Nie dziwcie się temu, który w was [jest], żarowi, który was doświadcza, jak by coś obcego miało was spotkać,


text:
ale w takim stopniu, w jakim jesteście uczestnikami mąk Chrystusowych, cieszcie się, abyście się cieszyli i radowali przy objawieniu się Jego chwały.


text:
Jeżeli złorzeczą wam dla imienia Chrystusa, szczęśliwi [będziecie], albowiem ten Duch chwały, właśnie ten Boży Duch na was spoczywa.


text:
Nikt bowiem z was niech nie cierpi jako morderca albo złodziej, albo złoczyńca, albo jako [nieuczciwy] nadzorca obcych dóbr.


text:
Czas bowiem, aby sąd rozpoczął się od domu Bożego. Jeżeli zaś najpierw od nas, to jaki [będzie] koniec tych, którzy nie są posłuszni ewangelii Bożej?


text:
Zatem również ci, którzy cierpią zgodnie z wolą Bożą, niech dobrze czyniąc wiernemu Stwórcy oddają swe dusze.


text:
Starszych więc, którzy [są] wśród was, proszę [ja], również starszy, a przy tym świadek Chrystusowych mąk, a również tej, mającej się objawić, chwały, uczestnik:


text:
paście wasze stado Boże strzegąc je nie pod przymusem, ale z własnej woli, jak Bóg [chce]; nie ze względu na niegodziwe zyski, ale bezinteresownie;


text:
Tak samo [wy], młodzieńcy, bądźcie poddani starszym. Wszyscy zaś wobec siebie wzajemnie przybierzcie się w pokorę, Bóg bowiem pysznym się sprzeciwia, pokornym zaś daje łaskę.


text:
Mocni we wierze stańcie przeciwko niemu. Wiecie, że spośród cierpień to samo ponosi to na świecie wasze braterstwo.


text:
Bóg zaś wszystkich łask, ten, który powołał was do wiecznej swojej chwały w Chrystusie, gdy trochę pocierpicie, sam [was] udoskonali, utwierdzi, umocni, ugruntuje.


text:
Przy pomocy Sylwana, wiernego brata, wam, jak mi się wydaje, krótko napisałem upominając i stwierdzając, że taka jest prawdziwa łaska Boża, w której trwajcie.


text:
Symeon Piotr, niewolnik i apostoł Jezusa Chrystusa, do tych, którzy równie godną czci, jak nasza, otrzymują wiarę dzięki sprawiedliwości Boga naszego i Zbawcy, Jezusa Chrystusa:


text:
Tak samo wszystkiego tego, co się odnosi do życia i pobożności, udziela nam boska Jego wszechmoc przez poznanie Tego, który powołał nas osobistą swoją chwałą i cnotą.


text:
Przez nie drogocenne i największe nam obietnice zostały udzielone, abyście przez nie stali się uczestnikami boskiej natury, gdyż już uciekliście od tego rozkładu [wynikającego] z pożądliwości na świecie.


text:
Gdy bowiem wy będziecie je mieli, i to w obfitości, nie uczynią [was] bezpłodnymi ani bezowocnymi przy poznawaniu Pana naszego Jezusa Chrystusa.


text:
Komu bowiem ich brak, ślepym jest - krótkowidzem, i zapomina o oczyszczeniu z dawnych swoich grzechów.


text:
Dlatego bardziej jeszcze, bracia, starajcie się mocnymi uczynić wasze powołanie i wybór. To bowiem czyniąc nie upadniecie nigdy,


text:
[a gdy] w ten sposób [będziecie czynili], szeroko będzie wam otworzone wejście do wiecznego królestwa Pana naszego i Zbawcy, Jezusa Chrystusa.


text:
Oto dlaczego będę zawsze wam przypominał o tym, choć znacie i jesteście umocnieni w obecnej [wśród was] prawdzie.


text:
Wiem bowiem, że bliskie jest zwinięcie mojego namiotu, jak to nawet Pan nasz Jezus Chrystus dał mi poznać.


text:
Nie za sofistycznymi bowiem bajkami postępowaliśmy [wtedy], gdy daliśmy wam poznać Pana naszego Jezusa Chrystusa moc i przyjście, ale jako naoczni świadkowie Jego wielkości.


text:
Otrzymał bowiem od Boga-Ojca cześć i chwałę, gdy taki oto głos został dla Niego wydany przez jakże wielką chwałę: Ten jest Synem moim, umiłowanym, w nim ja mam upodobanie.


text:
Mamy jednak mocniejszą, prorocką mowę, [a] dobrze zrobicie, [jeżeli] będziecie przy niej trwali, jak przy lampie, która świeci w ciemnym miejscu, aż dzień zaświta, a gwiazda poranna wzejdzie w sercach waszych.


text:
To przede wszystkim bierzcie na uwagę, że żadne proroctwo Pisma [świętego] nie jest dla prywatnego wyjaśniania.


text:
Nie wolą bowiem ludzką zostało kiedyś przyniesione proroctwo, ale przez Ducha Świętego unoszeni mówili święci od Boga ludzie.


text:
Znaleźli się jednak fałszywi prorocy wśród ludu tak samo, jak wśród was będą fałszywi nauczyciele, którzy wprowadzą wśród was zgubne herezje, wypierający się Tego, który ich kupił, władcy, [a] sprowadzający na siebie szybko mającą nastąpić zgubę.


text:
dla [zaspokojenia swej] chciwości rzeźbionymi słówkami was sprzedadzą [ci], których potępienie od dawna nie zwleka, a zguba ich nie śpi.


text:
Jeżeli bowiem Bóg aniołom, którzy grzeszyli, nie odpuścił, ale wydał do ciemnych lochów Tartaru, aby byli zachowani na sąd;


text:
[jeżeli] staremu światu nie odpuścił - ale ósmego Noego, który ogłaszał sprawiedliwość, ustrzegł, gdy zesłał potop na świat bezbożnych;


text:
[jeżeli] miasta Sodomę i Gomorę w popiół obróciwszy skazał na zagładę dając przykład tego, co się stanie bezbożnym;


text:
[jeżeli] sprawiedliwego Lota wyrwał, który uginał się pod ciężarem tego, [ludzi] nie liczących się z Bożym prawem, rozpustnego postępowania -


text:
sprawiedliwy bowiem mieszkając wśród nich z dnia na dzień duszę [swą] sprawiedliwą miał umęczoną przeciwnymi Prawu czynami, które widział i o których słyszał -


text:
to wie Pan, jak pobożnych wyrwać z doświadczenia, niesprawiedliwych zaś [jak] zachować, aby ich ukarać w dniu sądu,


text:
przede wszystkim zaś tych, którzy za ciałem w nieczystej pożądliwości chodzą i pogardę okazują władzy; zuchwalcy, zarozumialcy, którzy nie wahają się przed wypowiadaniem bluźnierstw na "chwały",


text:
podczas gdy aniołowie, których siła i władza jest większa, nie wnoszą przeciwko nim przed Pana bluźnierczego potępienia.


text:
Ci zaś jak nierozumne zwierzęta, przeznaczone z natury na schwytanie i zagładę, wypowiadając bluźnierstwa na to, czego nie znają, ich zagładą również zgładzeni będą,


text:
karę otrzymując jako zapłatę za niesprawiedliwość. Przekonani, że przyjemność, to za dnia rozkosz, zakały i plugawcy, oddają się rozkoszy podczas agap, gdy z wami są przy stole.


text:
Oczy mają pełne kobiety cudzołożnej i [oczy] nie przestające grzeszyć, uwodzą dusze nieutwierdzone, serce wyćwiczone w chciwości mają, synowie przekleństwa.


text:
Opuszczając prawą drogę zbłądzili, a poszli drogą Balaama [syna] Bosora, który zapłatę niesprawiedliwości umiłował,


text:
ale został skarcony za swoje przestępstwo; juczne bydlę, które nie mówi, ludzkim głosem przemówiwszy powstrzymało głupotę proroka.


text:
Wyniosłe bowiem a próżne słowa wypowiadając uwodzą w pożądliwościach ciała, w rozpuście tych, którzy [zbyt] mało odsunęli się od tych, którzy w błędzie postępują.


text:
Wolność im zwiastują, a sami są niewolnikami zepsucia. Komu bowiem kto uległ, temu też służy jako niewolnik.


text:
Jeżeli bowiem uciekają od zgnilizny świata przez poznanie Pana i Zbawcy Jezusa Chrystusa, [a potem] oddając się jej ponownie zostają pokonani, [to] koniec ich jest gorszy od początków.


text:
Lepiej bowiem byłoby im nie znać drogi sprawiedliwości, aniżeli gdy poznali odwrócić się od podanego im świętego przykazania.


text:
Spełnia się na nich to, o czym słusznie [mówi] przysłowie: pies, który powraca do tego, co sam zwymiotował, i "świnia umyta - do kałuży błota".


text:
abyście przypomnieli [sobie] słowa, które były dawno już przepowiedziane przez świętych proroków, i to [podane przez] Apostołów waszych przykazanie Pana i Zbawcy.


text:
To przede wszystkim wiecie, że przyjdą w ostatnich dniach pełni szyderstw szydercy, którzy według własnych pożądliwości swych będą postępowali


text:
i będą mówili: "Gdzie jest obietnica Jego przyjścia? Odkąd bowiem ojcowie zasnęli, wszystko jednakowo trwa od początku świata".


text:
Nie wiedzą bowiem ci, którzy tego pragną, że niebo było od dawna i ziemia, która z wody i przez wodę zaistniała na Boże słowo


text:
Obecne zaś niebiosa i ziemia tym samym słowem są odłożone, dla ognia zachowane na dzień sądu i zguby bezbożnych ludzi.


text:
Jedno zaś to niech wam nie będzie niewiadome, umiłowani, że jeden dzień u Pana jak tysiąc łat, a tysiąc lat jak dzień jeden.


text:
Nie odwleka Pan [z wypełnieniem] obietnicy - bo niektórzy są przekonani, [że Pan] odwłóczy - ale jest cierpliwy w stosunku do was. Nie chce bowiem niektórych zgubić, ale wszystkich do pokuty [chce] doprowadzić.


text:
Przyjdzie zaś dzień Pański jak złodziej, w którym niebo ze świstem przeminie, gwiazdy w ogniu się rozsypią, a ziemia i te na niej dzieła zostaną znalezione.


text:
Jeżeli to wszystko w ten sposób pójdzie na zagładę, to jakimi trzeba, żebyście byli wy w świętym postępowaniu i pobożności,


text:
gdy oczekujecie i staracie się przyśpieszyć przyjście Bożego dnia, przez który niebo zapalone pójdzie na zagładę, a gwiazdy w ogniu się rozpadną.


text:
Oczekujemy jednak, według jego obietnicy, nowego nieba i ziemi nowej, w których sprawiedliwość będzie mieszkała.


text:
Dlatego, umiłowani, oczekując tego, starajcie się, abyście niepokalani i bez zmazy dla niego zostali znalezieni w pokoju,


text:
a Pana naszego cierpliwość uważajcie za zbawienną, jak to również umiłowany nasz brat, Paweł, wedle danej mu mądrości napisał do was,


text:
jak również we wszystkich listach, w których mówi o tym. Pewne sprawy są w nich trudne do zrozumienia, którym niedouczeni, a mało utwierdzeni zadają tortury tak samo, jak i innym pismom, na własną swoją zgubę.


text:
Wy więc, umiłowani, wiedząc o tym wcześniej, strzeżcie się, abyście dając się uwieść błędom tych, którzy nie szanują Bożych praw, własnego utwierdzenia nie doprowadzili do upadku.


text:
Wzrastajcie zaś w łasce i poznaniu Pana naszego i Zbawcy, Jezusa Chrystusa. Jemu chwała zarówno teraz, jak i do dnia wieczności. Amen.


text:
To, co było od początku, co słyszeliśmy, co widzieliśmy naszymi oczami, co oglądaliśmy, a dotykały nasze ręce: o Słowie życia -


text:
a życie objawiło się i widzieliśmy, i świadczymy, i ogłaszamy wam życie, to wieczne, które było u Ojca, i objawiło się nam -


text:
to, co widzieliśmy i słyszeliśmy, ogłaszamy również wam, abyście wy również byli zjednoczeni z nami. Zjednoczenie zaś to nasze [jest] z Ojcem i z Synem Jego, Jezusem Chrystusem.


text:
A to jest nowina, którą usłyszeliśmy od Niego i [którą] ponownie wam podajemy, że Bóg jest światłem, a ciemności w Nim nie ma żadnej.


text:
Jeżeli twierdzimy, że "zjednoczeni z Nim jesteśmy", a w ciemności postępujemy, kłamiemy i nie wykonujemy prawdy.


text:
Jeżeli zaś w świetle postępujemy, jak On jest w świetle, zjednoczeni jesteśmy wzajemnie, a krew Jezusa, Syna Jego, oczyszcza nas z każdego grzechu


text:
Jeżeli wyznajemy swoje grzechy, wiemy jest i sprawiedliwy: odpuści nam grzechy i oczyści nas z każdej nieprawości.


text:
Synaczkowie moi, to piszę do was, abyście nie zgrzeszyli, a jeżeliby kto zgrzeszył, obrońcę mamy u Ojca, Jezusa Chrystusa sprawiedliwego,


text:
a On właśnie jest ofiarą za nasze grzechy; nie za nasze zaś tylko, ale również za [grzechy] całego świata.


text:
Ten zaś, kto zachowuje Jego słowa, naprawdę miłość Boga jest w nim doskonała. Przez to poznajemy, że w Nim jesteśmy.


text:
Umiłowani, nie o nowym przykazaniu wam piszę, ale o przykazaniu starym, które mieliście od początku. Przykazaniem tym starym są słowa, które usłyszeliście.


text:
Równocześnie o przykazaniu nowym wam piszę, co jest prawdziwe w Nim i w was, gdyż ciemności przemijają, a światło prawdziwe już świeci.


text:
Ale ten, kto nienawidzi swego brata, jest w ciemności i w ciemności postępuje, a nie wie, dokąd dąży, bo ciemności zaślepiły jego oczy.


text:
Piszę do was, ojcowie, że znacie Tego, [który jest] od początku. Piszę do was, młodzieńcy, że zwyciężyliście złego:


text:
Napisałem do was, dzieci, że poznaliście Ojca. Napisałem do was, ojcowie, że poznaliście Tego, [który jest] od początku. Napisałem do was, młodzieńcy, że mocni jesteście, że słowo Boże w was przebywa, a zwyciężyliście złego.


text:
Nie miłujcie świata ani tego, co [jest] na świecie. Jeżeli kto miłuje świat, nie ma w nim miłości Ojca.


text:
To wszystko bowiem, co [jest] na świecie: pożądanie ciała i pożądliwość oczu, i rozkosze życia, nie jest od Ojca, ale ze świata;


text:
Dzieci, jest ostatnia godzina. Jak słyszeliście, że antychryst przychodzi, a oto teraz wielu stało się antychrystami. Po tym poznajemy, że jest ostatnia godzina.


text:
Spomiędzy nas wyszli, ale nie byli spomiędzy nas. Gdyby bowiem spomiędzy nas byli, pozostaliby wśród nas, ale tak miało się pokazać, że żaden nie jest spomiędzy nas.


text:
Nie napisałem do was, że nie znacie prawdy, ale że znacie ją, bo żadne kłamstwo od prawdy nie pochodzi.


text:
Któż jest kłamcą, jeżeli nie ten, kto zaprzecza, że Jezus jest Chrystusem? Ten jest antychrystem, który się zapiera Ojca i Syna.


text:
Wy, to, co usłyszeliście od początku, niech w was trwa. Jeżeli w was trwać będzie to, co od początku usłyszeliście, to i wy również w Synu i w Ojcu trwacie.


text:
A wy, namaszczenie, które otrzymaliście od Niego, w was przebywa i nie potrzebujecie, aby ktoś was pouczał, ale jak Jego namaszczenie was poucza o wszystkim, a [ono] jest prawdziwe i nie jest kłamstwem; jak pouczyło was, pozostańcie w Nim.


text:
Teraz więc, synaczkowie, pozostańcie w Nim, abyśmy mieli ufność, gdy się objawi, i abyście nie byli zawstydzeni przez Niego w czasie Jego paruzji.


text:
Jeżeli wiecie, że jest sprawiedliwy, to poznajecie, że również każdy, kto czyni sprawiedliwość, z Niego został zrodzony.


text:
Patrzcie, jak wielką miłość okazał nam Ojciec, że dziećmi Boga zostaliśmy nazwani i jesteśmy. Dlatego świat nas nie zna, że nie poznał Jego.


text:
Umiłowani, teraz dziećmi Boga jesteśmy, a jeszcze nie objawiło się, czym będziemy. Wiemy [jednak], że gdy się objawi, będziemy podobni do Niego, gdyż będziemy oglądali Go takim, jakim jest.


text:
Żaden z tych, którzy w Nim pozostają, nie grzeszy. Żaden z tych, którzy grzeszą, nie widział Go ani Go nie zna.


text:
Synaczkowie, niech nikt was nie zwodzi. Ten, kto postępuje sprawiedliwie, jest sprawiedliwy, jak On jest sprawiedliwy.


text:
Ten [zaś], kto popełnia grzech, od diabła pochodzi, bo diabeł od początku grzeszy. Na to objawił się Syn Boży, aby wniwecz obrócić dzieła diabła.


text:
Żaden z tych, którzy zostali zrodzeni z Boga, grzechu nie popełnia, bo nasienie Jego w nim pozostaje. Nie może też grzeszyć, gdyż z Boga został zrodzony.


text:
Przez to rozpoznać można dzieci Boga i dzieci diabła: Żaden z tych, którzy nie czynią sprawiedliwości, nie pochodzi od Boga, a zwłaszcza ten, kto nie miłuje swego brata.


text:
Nie [róbmy] jak Kain, [który] pochodził od złego i zamordował swego brata. A dlaczego zamordował go? Bo czyny jego były złe, a brata jego sprawiedliwe.


text:
My jesteśmy świadomi tego, że przeszliśmy ze śmierci do życia dlatego, że miłujemy braci. Ten, kto nie miłuje, pozostaje w śmierci.


text:
Każdy, kto nienawidzi swego brata, jest mordercą, a wiecie, że żaden morderca nie ma życia wiecznego, które by w nim pozostawało.


text:
Przez to poznaliśmy miłość, że On za nas życie swoje ofiarował. My również powinniśmy za braci życie ofiarować.


text:
Kto zaś miałby majętności światowe i widziałby swego brata w potrzebie, a zamknąłby swoje wnętrzności przed nim - w jaki sposób miłość Boga w nim przebywa?


text:
i o cokolwiek byśmy prosili, otrzymujemy od Niego, bo przykazania Jego zachowujemy i to czynimy, co się Jemu podoba.


text:
A to jest Jego przykazanie, abyśmy wierzyli w imię Syna Jego Jezusa Chrystusa i miłowali się wzajemnie, jak nam nakazał.


text:
Ten, kto zachowuje Jego przykazania, w Nim trwa, a On w nim. Przez to też poznajemy, że pozostaje w nas: z Ducha, którego nam udzielił.


text:
Umiłowani, nie każdemu duchowi ufajcie, ale badajcie duchy, czy od Boga pochodzi, bo wielu fałszywych proroków wyszło na świat.


text:
Przez to poznajecie ducha Bożego: każdy duch, który wyznaje, że Jezus Chrystus przyszedł w ciele, od Boga pochodzi,


text:
ale żaden duch, który nie wyznaje Jezusa, od Boga nie pochodzi. To jest właśnie duch antychrysta, o którym słyszeliście, że idzie, a obecnie na świecie jest już.


text:
Wy od Boga pochodzicie, synaczkowie, i zwyciężyliście ich, bo większy jest Ten w was aniżeli ten na świecie.


text:
My od Boga pochodzimy. Ten, kto zna Boga, słucha nas. Ten, kto nie pochodzi od Boga, nie słucha nas. Przez to poznajemy Ducha prawdy i ducha błędu.


text:
Umiłowani, miłujmy się wzajemnie, bo miłość od Boga pochodzi, a każdy, kto miłuje, z Boga został zrodzony i zna Boga.


text:
Przez to objawiła się miłość Boga wśród nas, że Syna swojego, że Jednorodzonego posłał Bóg na świat, abyśmy żyli przez Niego.


text:
Na tym polega miłość, że nie my umiłowaliśmy Boga, ale że On umiłował nas i posłał Syna swego jako ofiarę za nasze grzechy.


text:
Boga nikt nigdy nie widział. Jeżeli miłujemy się wzajemnie, Bóg w nas pozostaje, a Jego miłość w nas jest doskonała.


text:
A my znamy miłość, którą Bóg ma w nas, i wierzymy. Bóg jest miłością. Ten, kto trwa w miłości, w Bogu przebywa, a Bóg przebywa w nim.


text:
Przez to doskonała jest miłość pomiędzy nami: abyśmy mieli ufność na dzień sądu, gdyż jakim On jest, [takimi] również my jesteśmy na tym świecie.


text:
Obawy nie ma w miłości, ale doskonała miłość precz wyrzuca obawę, bo [przedmiotem] obawy jest kara. Ten zaś, kto się obawia, nie jest doskonały w miłości.


text:
Jeżeli kto mówi: "miłuję Boga", a brata swojego nienawidzi, kłamcą jest. Ten bowiem, kto nie miłuje swego brata, którego widzi, Boga, którego nie widzi, nie może miłować.


text:
Każdy, kto wierzy, że Jezus jest Chrystusem, z Boga jest zrodzony, a każdy, kto miłuje Tego, który zrodził, miłuje również tego, który został z Niego zrodzony:


text:
Na tym bowiem polega miłość Boga, że zachowujemy Jego przykazania. A przykazania Jego nie są ciężkie,


text:
bo wszystko, co zostało zrodzone z Boga, zwycięża świat, a to jest zwycięstwo, które zwyciężyło świat: wiara nasza.


text:
On jest tym, który przyszedł przez wodę i krew, Jezus Chrystus; nie w wodzie tylko, ale w wodzie i w krwi; a Duch jest tym, który świadczy, że Duch jest prawdą.


text:
Jeżeli świadectwo ludzi przyjmujemy, świadectwo Boga jest większe, bo to jest świadectwo Boga, to, że złożył świadectwo o swoim Synu.


text:
Ten, kto wierzy w Syna Bożego, ma świadectwo w sobie; ten, kto nie wierzy Bogu, czyni Go kłamcą, bo nie wierzy świadectwu, które złożył Bóg o swoim Synu.


text:
To napisałem do was, abyście byli świadomi, że macie życie wieczne [wy], którzy wierzycie w imię Syna Bożego.


text:
A to jest ufność, którą mamy ku Niemu, że jeżeli o cokolwiek będziemy prosić zgodnie z Jego wolą, wysłucha nas.


text:
Jeżeli zaś wiemy, że wysłuchuje nas, jeżeli o co prosimy, wiemy [również], że mamy [skutek] próśb, które zanosimy do Niego.


text:
Jeżeli kto widzi swego brata popełniającego grzech nie na śmierć, niech prosi, a [Bóg] da mu życie, tym, którzy grzeszą nie na śmierć. Jest [jednak] grzech na śmierć. Nie o takim mówię, aby się modlić.


text:
Wiemy, że żaden z tych, którzy z Boga zostali zrodzeni, nie grzeszy, ale ten, który zrodzony jest z Boga, trzyma się Go, a zły go nie dotyka.


text:
Wiemy zaś, że Syn Boży przyszedł i dał nam zdolność, abyśmy mogli poznać Prawdziwego, a jesteśmy w Prawdziwym, w Synu Jego, Jezusie Chrystusie. To jest prawdziwy Bóg i życie wieczne.


text:
Starszy do wybranej Pani i jej dzieci, których ja miłują w prawdzie, a nie tylko ja sam, ale również ci wszyscy, którzy znają Prawdą -


text:
Niech będzie z nami łaska, miłosierdzie, pokój od Boga Ojca i od Jezusa Chrystusa, Syna Ojca, w prawdzie i miłości.


text:
Uradowałem się bardzo z tego, że spotkałem niektóre z Twych dzieci postępujące w prawdzie zgodnie z przykazaniem, jakie otrzymaliśmy od Ojca.


text:
Teraz więc proszę Cię, Pani - nie jakobym o przykazaniu pisał do Ciebie nowym, ale o tym, które mieliśmy od początku - abyśmy się miłowali wzajemnie.


text:
A to jest miłość, abyśmy postępowali według Jego przykazań. To jest przykazanie, jak słyszeliście od początku, abyście według niego postępowali.


text:
Wielu bowiem zwodzicieli wyszło na świat, którzy nie wyznają, że Jezus Chrystus przyszedł w ciele. To jest ten zwodziciel i ten antychryst.


text:
Uważajcie sami na siebie, abyście nie stracili tego, co zarobiliście, ale byście zapłatę pełną odebrali.


text:
Żaden z tych, którzy wybiegają, a nie pozostają w nauce Chrystusa, Boga nie posiada. Kto trwa w nauce, ten i Ojca, i Syna posiada.


text:
Jeżeli kto przychodzi do was, a tej nauki nie przynosi, nie przyjmujcie go do domu ani go nie pozdrawiajcie.


text:
Chociaż wiele mam do was napisać, nie chcą [tego robić] na karcie i atramentem. Spodziewam się bowiem, że będę u was i ustami do ust będę mówił, aby radość nasza była pełna.


text:
Umiłowany, we wszystkim życzą Ci [tak] dobrego powodzenia i zdrowia, jak dobry jest stan Twej duszy.


text:
Uradowałem się bowiem z braci, którzy przyszli i świadczyli o Twojej prawdzie, jak Ty w prawdzie postępujesz.


text:
Umiłowany, zgodnie z wiarą czynisz, cokolwiek robisz dla braci, zwłaszcza dla tych, którzy są gośćmi.


text:
Oni o Twojej miłości świadczyli przed zgromadzeniem. Dobrze uczynisz zaopatrując ich w sposób godny Boga.


text:
Dlatego gdy przyjdę, przypomnę mu czyny: co robi złymi słowami wygadując na nas. Nie poprzestając zaś na tym ani sam nie przyjmuje braci, a tym, którzy chcą [przyjąć], przeszkadza i z Kościoła wyrzuca.


text:
Umiłowany, nie naśladuj złego, ale dobre. Ten, który czyni dobrze, od Boga pochodzi; ten, kto czyni źle, nie widział Boga.


text:
Demetriuszowi oddawane jest świadectwo przez wszystkich i przez samą Prawdę. My również dajemy świadectwo, a wiesz, że świadectwo nasze jest prawdziwe.


text:
Juda, Jezusa Chrystusa niewolnik, brat zaś Jakuba, do powołanych, w Bogu Ojcu umiłowanych i dla Jezusa Chrystusa zachowanych:


text:
Umiłowani, wiele starań włożywszy w to, aby napisać do was o wspólnym naszym zbawieniu, uważam za potrzebne napisać do was, aby zachęcić do walki o wiarę raz tylko przekazaną świętym.


text:
Wkradli się bowiem pomiędzy was jacyś ludzie, którzy dawno już są zapisani na to potępienie, bezbożni, którzy Boga naszego łaskę zamieniają na rozpustę, a nawet wypierają się jedynego władcy i Pana naszego Jezusa Chrystusa.


text:
Pragnę zaś, żebyście przypomnieli sobie, choć raz na zawsze wiecie już wszystko, że Pan, który naród z Egiptu wybawił, następnie tych, którzy nie wierzyli, doprowadził do zguby;


text:
aniołów tych, którzy nie zachowali swojej godności, ale opuścili własne mieszkanie, na sąd wielkiego dnia więzami [spętanych] wiekuistymi w ciemnościach zatrzymał;


text:
jak Sodoma i Gomora i w ich sąsiedztwie [położone] miasta - w podobny sposób jak oni oddając się rozpuście i chodząc za ciałem cudzym, dają przykład przez to, że ponoszą karę wiecznego ognia.


text:
Podobnie więc ci "prorocy ze snów": ciała plugawią, zwierzchność odrzucają i wypowiadają bluźnierstwa na "chwały".


text:
Michał zaś archanioł, gdy z diabłem tocząc rozprawę spierał się o ciało Mojżesza, nie odważył się wyroku rzucić bluźnierczego, ale powiedział: niech cię ukarze Pan.


text:
Ci zaś, czego nie znają, [temu] bluźnią; co zaś w naturalny sposób spostrzegają jak nieme zwierzęta, w tym ulegają zepsuciu.


text:
Biada im, bo drogą Kaina poszli i błędowi Balaama za zapłatę się oddali, a w buncie Korego poginęli.


text:
Ci są ... te na waszych agapach zakały, które bez obawy oddają się rozpuście ... samych siebie pasą ... obłoki bez wody wiatrami unoszone ... drzewa jesienne nie mające owocu, dwa razy uschłe, wykorzenione ...


text:
rozhukane bałwany morskie wypluwające swoją hańbę ... gwiazdy błędne, dla których nieprzeniknione ciemności na wieki są przeznaczone ...


text:
Przepowiedział zaś również o nich siódmy po Adamie [patriarcha] Henoch mówiąc: "Oto przyszedł Pan z tysiącami świętych swoich,


text:
aby dokonać sądu nad wszystkimi i ukarać wszystkich bezbożników za wszystkie bezbożne uczynki, którymi okazywała się ich bezbożność, i za wszystkie twarde słowa, które wypowiadali przeciwko Niemu grzesznicy bezbożni".


text:
Ci zawsze narzekają i są niezadowoleni ze swego losu, [choć] postępują wedle swych pożądliwości. Usta ich głoszą słowa wyniosłe i dla korzyści mają wzgląd na osoby.


text:
Wy zaś, umiłowani, przypomnijcie sobie te słowa, które były zapowiedziane przez Apostołów Pana naszego Jezusa Chrystusa,


text:
gdy mówili do was, że "w ostatnich czasach będą szydercy, którzy według własnych pożądliwości będą postępowali bezbożnych".


text:
i w miłości Bożej strzeżcie samych siebie oczekując miłosierdzia Pana naszego Jezusa Chrystusa ku żywotowi wiecznemu.


text:
ratujcie [ich] z ognia wyrywając, dla drugich zaś miejcie litość z obawą, mając w nienawiści chiton zbrukany przez ciało.


text:
Temu zaś, który może was ustrzec od upadku i postawić wobec swej chwały nieskalanych [i] w szczęściu,


text:
jedynemu Bogu, Zbawcy naszemu przez Jezusa Chrystusa Pana naszego, chwała, majestat, moc i władza przed wszystkimi wiekami i teraz, i na wszystkie wieki. Amen.


text:
Objawienie Jezusa Chrystusa, które dał Mu Bóg, aby ukazać swym sługom, co musi stać się niebawem - i wysławszy swojego anioła - oznajmić przezeń znakami słudze swojemu Janowi,


text:
Błogosławiony, który odczytuje, i którzy słuchają słów Proroctwa, a strzegą tego, co w nim napisane, bo chwila jest bliska.


text:
JAN DO SIEDMIU KOŚCIOŁÓW, KTÓRE SĄ W AZJI: Łaska wam i pokój od Tego, Który jest i Który był i Który przychodzi, i od Siedmiu Duchów, które są przed Jego tronem,


text:
i od Jezusa Chrystusa, Świadka Wiernego, Pierworodnego umarłych i Władcy królów ziemi. Temu, który nas miłuje, i przez swą krew uwolnił nas od naszych grzechów


text:
Oto nadchodzi z obłokami, i ujrzy Go wszelkie oko i wszyscy, którzy Go przebodli. I będą Go opłakiwać wszystkie pokolenia ziemi. Tak: Amen.


text:
Ja, Jan, wasz brat i współuczestnik w ucisku i królestwie, i wytrwałości w Jezusie, byłem na wyspie, zwanej Patmos, z powodu słowa Bożego i świadectwa Jezusa.


