# verses

text:
Ta hã rowẽ na 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono zé nhomri'wa, te dama 're hâimana, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na ĩsisi hã. Dama rob'uiwẽ'wa ne, rowa'a na damorĩ wẽ na 're danomro mono da, te za roti wẽ na te te dama 're awaihu'u.


text:
Robra na ne, dawasété na 're danomro mono nherẽ, te za dama rob'uiwẽ'wa ne 're ĩmorĩ hã te te 're da'apawaptob u'âsi, tinhimiroti na. Niwa da te dawi uprosi waihu'u õ di za ĩsimiroti hã, dawasété na 're ĩdanomro mono norĩ hã. 


text:
Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô aibâ hã satõ, te te dama 're sadawa wasu'u mono da. Aibâ nhisi hã Zuwã na ĩsisi hã.


text:
Zuwã hã rob'uiwẽ'wa ne 're ĩmorĩ hã 're hâimana mono õ di. Rob'uiwẽ'wa ne 're ĩmorĩ wasu'u na te te 're da'apo're pu'u mono da si, ma tô we datẽme wi, Zuwã hã.


text:
Rob'uiwẽ'wa ne 're ĩmorĩ hã tô sena ĩsimiroti hã. Ta hã ti'ai u ma we datẽme wi, aihĩni ĩsimiroti hã da te waihu'u pese za'ra da. 


text:
<n>(10-11)</n>  Ta hã te oto ti'ai ãma 're hâimana, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na ĩsisi hã. Tazahã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para, te te ro'apoto mono nherẽ, ro'apoto mono 'wa na da te waihu'u za'ra õ di. Tisiré zudezu norĩ rob u, ma tô wei mo. Tane nherẽ, sô 're tob'uzu za'ra mono õ di, ta norĩ hã.


text:
Ni'wam norĩ si ma tô sô 're tob'uzu za'ra. Ma tô te te ãma 're sasõmri za'ra. Taha wa, ma tô ta norĩ si pisutu za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra, 're hâimana za'ra mono da.


text:
E ĩ'ra siro, ma tô ta norĩ hã 're rere'e, ti'ai ãma timama sipoto na. Mare di. Taha zarina, ĩ'ra siro, 're rere'e mono õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono si ma tô ãma 're 'ra za'ra. 


text:
Dama 'Re ĩhâimana u'âsi mono wasu'u'wa da hã, wa'rata 're sãmra mono da, ma tô sihâiba. Simizawi pese uptabi di. Ĩsimiroti hã wẽ uptabi di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra wa, õhõ si 're morĩ wẽ uptabi di. Misire ĩ'ra hã. Õhõ si, waihu'u pese uptabi di. Wa norĩ hã wa tô wasiwi waihu'u za'ra ni, 're ĩmorĩ wẽ uptabi na. Ĩwaihu'u pese na zama, wa tô waihu'u za'ra ni. 


text:
Ta hã ma tô Zuwã Batita hã te te dama 're wasu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra na, da te 're waihu'u za'ra mono da. Ãne ĩtẽme wisi wamhã, te dama 'mahâ, Zuwã Batita hã: — Õhõta aibâ hã te wei mo. Ĩwana, wa tô te aima 're wasu'u za'ra wa'wa: “Õ hã ĩ̱za'u si wei morĩ nherẽ, ĩ̱ma pire di. E marĩ wa. Ĩ̱poto õ ré, 're morĩ u'âsi wa.” — Ãne ma tô dama rowasu'u, Zuwã Batita hã. 


text:
<n>(16-17)</n>  Duréihã wahi'rada Mozési hã ma tô te te dama 're roti, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti zarina. 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tãma ĩwaihu'uzéb zarina, ma tô te te dama 're roti, ãma 're danomro wẽ mono da. Zezu Cristu hã ma tô õhõ si te te dama 're waihu'u, dawasété nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩda'azawi pese mono zém na. Simizawi pese uptabi wa, te te 're wa'apawaptob u'âsi, ãma 're wanomro wẽ mono da, Zezu Cristu hã.


text:
Ti'ai ãma 're ĩdanomro mono hã datõmo na da te 're 'madâ'â za'ra mono õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Õhõ si, ma tô Timama hã 'madâ, siré 're simasisi u'âsi zahuré mono wa, Timama me. Ĩ'ra hã misire, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra hã. Ta hã ma tô te te dama 're wasu'u u'âsi Timama hã, da te 're waihu'u za'ra mono da. 


text:
 Zuwã Batita te te dama 're ĩrowasu'u mono zé wasu'u</n>  <i>(Marcusi 1.1; Rucasi 3.2-3)</i></n> Tawamhã aibâ norĩ hã ma tô aihutu, Zuwã Batitaha u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da'ãma romhuri'wa norĩ hã. Tipawapto'wa norĩ me, ma tô ĩtẽme aihutu, réwita norĩ me. Zudezu norĩ ma roti'wa norĩ hã te te satõrĩ za'ra wa, ma ĩtẽme aihutu, Zeruzarẽ hawi. Tawamhã ĩtẽme sihutu wamhã, te siwi sadanharĩ za'ra, ãne: — E 'wa hã, a hã. 


text:
Taha wa, te ãne tãma siwasu'u za'ra: — Wa hã Cristu õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu hã, Danho'reptui'wa da. 


text:
Te duré siwi sadanharĩ za'ra: — E 'wa hã bété, a hã. E a hã, Eriasi apâ aihâiwa'udu. Tawamhã asa te duré tãma nharĩ za'ra: — Mare di. Ta hãi õ di, wa hã. Taha wa, te duré siwi sadanha: — E a hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa zô, 're ĩdanhimipari za'ra mono, te 're aimo. Tawamhã asa te duré tãma nharĩ za'ra: — Mare di. Wa hã, ta hãi õ di. 


text:
Tawamhã te duré siwi sadanha: — E 'wa hã bété, a hã. Ma'ãpé wei wama asiwasu'u su'u za'ra na, wa te aiwaihu'u za'ra da, wei wazatõrĩ'wa norĩ ma, wa te aiwasu'u za'ra da. 


text:
Taha wa, te oto tãma siwasu'u za'ra, ãne: — Wa hã a'ubuni wi, dama roti'wa. Ãne, wa tô te dama 're rob'mahârâ:“Wanhib'apito zô, te za bâdâdi hã ĩmana 'rãmi asiwi ĩsa'ra wa'aba mo, awa'awi da.” Ãne ma tô wahi'rada Iza'iza hã te te dama 're roti aré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa hã. Tane wa tô duré wa hã te dama 're roti, ĩsimiroti zarina. — Ãne te Zuwã Batita hã tãma siwasu'u za'ra, aibâ norĩ ma. 


text:
<n>(24-25)</n>  Tawamhã asa te tãma nharĩ za'ra, ãne: — Ma tô wama asiwasu'u za'ra. A hã, Cristu õ di. A hã, Eriasi õ di. A hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa zô, 're ĩdanhimipari za'ra mono õ di. E marĩ da, te bété â dawabzuri hã dama 're ĩ'ab'manharĩ mo, a hãi õ nherẽ. — Ãne te tãma nharĩ za'ra.


text:
<n>(26-27)</n>  Tawamhã Zuwã te asa tãma nharĩ za'ra, ãne: — Â na si, wa tô â dawabzuri hã te dama 're ab'manharĩ. Tane nherẽ, ĩ̱za'u si we ĩmorĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te dama 're sadawa wasu'u mono da, ma tô wei wi. Zahadu sa'rese za'ra wa'aba õ di, a norĩ wa'wa hã. Ta hã ĩ̱ma pire wa, ĩpara'uza wasisizé te tãma wasihu waihu'u õ di. — Ãne Zuwã Batita hã te tãma siwasu'u za'ra.


text:
Ãne romhâimanazé hã Betãnha na 'ri wa'õtõ nhisi ãma Zodã zara niwĩ â dawabzuri te te dama 're ĩ'ab'manharĩzéb ãma hã. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra wasu'u</n>  <i>(Marcusi 1.10; Rucasi 3.22)</i></n> Tawamhã awẽ ma tô Zuwã Batita hã Zezusi hã tisã, ĩtẽme morĩ ré. Te te sãmri wi, te dama 'mahâ, ãne: — Õhõta te we oto mo, Pone'ẽrebâ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu hã dawasédé hã te te dama 're apari mono da.


text:
Ĩwana wa tô ãne hã aima wasu'u za'ra wa'wa: “Ĩ̱za'u we ĩmorĩ hã ĩ̱ma pire di. Ĩ̱poto õ ré, 're morĩ u'âsi wa, ĩ̱ma pire di.” Ãne, wa tô aima rowasu'u za'ra wa'wa.


text:
Wa hã te duré waihu'u õ di aré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na hã Danho'reptui'wa da. Tazahã, wa norĩ hã Izarazéhé nhihudu hã wa te waihu'u za'ra da, wa â dawabzuri hã te dama 're ab'manharĩ. 


text:
<n>(32-33)</n>  — Ĩ̱si'uihâ na, wa hã te duré waihu'u õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô ĩ̱ma waihu'u, te te ĩpisudu hã. Ãne te ĩ̱ma wasu'u: “Ĩtẽme wa za satõ Ĩ̱pẽ'ẽzani hã, te ĩpisutu u. Ĩhawi morĩ õ di za. Ĩ'rata te za 're sãmra u'âsi. A hã te za ãma ĩ'madâ. Ãma 'madâ'â wamhã, te za oto ĩwaihu, õ hã te ĩpisutu na, Ĩ̱pẽ'ẽzani te te dama 're anhomri mono da.” Ãne ĩ̱zatõrĩ'wa hã te ĩ̱ma wasu'u. Tô sena ma tô ĩ̱ma rowasu'u. Wa hã wa tô ãma 'madâ. Ma tô we ĩtẽme mo, hâiwa hawi utu'u ne, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã. Ĩhawi morĩ õ di.


text:
Wa hã wa tô ãma 'madâ. Tô sena, wa aima rowasu'u za'ra wa'wa. Õ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra. — Ãne te dama wasu'u, Zuwã Batita hã. 


text:
 Aibâ norĩ hã, Zezusihi ãma te te ĩsasõmri na'rata zahuré zé wasu'u</n> Tawamhã awẽ te duré Zuwã Batita hã wasiré tihâiba. Wa norĩ hã ĩsiré 're wane wa, wa ĩsiré aima'wara ni. Tawamhã wasiré wasimasab ré, ma Zezusi hã ro'razâ.


text:
Tawamhã, Zuwã Batita hã te te 'madâ'â wamhã, te dama 'mahâ: — Õhõta Pone'ẽrebâ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hawi we ĩmorĩ. 


text:
Taha wa, Zezusi hã ma wei wazô aipi'ra. Te wei wa'madâ. Tawamhã te wama tinha, ãne: — E marĩ zô, te we ane wa'wa. Tawamhã asa wa tãma nharĩ ni: — Rowahutu'wa, asãmrazé hã wa te waihu'u da, wa wei wanem ni. 


text:
<n>(39-40)</n>  Tawamhã Zezusi te wama tinha: — Oto pé ĩ̱zaprõni aba, ĩ̱nhamrazé hã sabui wa'aba da. Taha wa, wa oto ĩme wanem ni, ĩsãmrazéb u. Wasihutuzéb u ma tô bâdâ hã we tinho're za'a. Tawamhã bâtâ na wa ĩ'rata aimasisi ni, Ãdéréhé me. Simahã no, Ãdéré hã.


text:
Tawamhã tidub'rata zô te mo, Ãdéré hã. Te te sãmri wamhã, ãne te tãma rowasu'u: — Danho'reptui'wa hã wa tô sõpẽtẽ ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu hã. Danho'reptui'wa hã ta hã “Cristu”, damreme amo na hã. 


text:
Tawamhã ma tô Zezusihi u we saprõ apâ. We te te ĩtẽme ãwisi wamhã, Zezusi te Sima hã 'madâ. Te tãma tinha: — A hã Sima, Zuwãhã 'ra. Ãhãna wa za asisi na saprĩ. Sepasi na asisi hã za oto. — Ãne te tãma tinha. Ãma ĩsaprĩ hã Pedru na ĩsisi hã. 


text:
 Zezusi hã, Piripi norĩ te te ĩpisutu na'rata zahuré zé wasu'u</n> Tawamhã awẽ Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi u morĩ da, te Zezusi hã sina ropisutu. Taha wa, wa ĩsiré oto ai'aba'ré ni. Wasi'aba'réi ré, wa tô aibâ hã sõpẽtẽ za'ra ni, Piripi na ĩsisi hã. Tawamhã Zezusi te tãma tinha: — We aimorĩ, ĩ̱siré 're aimorĩ da oto. Taha wa, te oto ĩsiré mo.


text:
Piripihi za'ru hã Besada na 'ri nhisi hã. Tame te duré Ãdéré norĩ hã 're simasisi zahuré, Pedruhu me.


text:
Tawamhã Piripi te Natãna'éhé zô mo. Te te sãmri wamhã, ãne te tãma tinha: — Aibâ hã wa tô sabu za'ra ni, wahi'rada Mozési te te ãma ĩrob'ui'éré siro hã romhâ ré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ zama ĩsa'u te te ãma ĩrob'ui'éré za'ra hã. Ta hã Zezusi, Nazaré hawi we ĩmorĩ hã, Zuzéhé 'ra hã. — Ãne te Piripi hã tãma rowasu'u. 


text:
Tawamhã te Natãna'é hã asa tãma tinha, ãne: — Oro Nazaré hawi ĩwẽ hã wei morĩ õm ne. Tawamhã Piripi asa te tãma tinha: — We aimorĩ, wanem hâ, sabu da. Taha wa, te apâ ĩtẽme saprõ. 


text:
Tawamhã te te sãmri wi, te Zezusi hã tãma tinha, Natãna'éhé ma, ãne: — Õhõta te wei mo, Izarazéhé nhihudu uptabi hã 're ĩmorĩ wẽ uptabi hã. Sadawa nhipese ãna te 're mo. 


text:
Taha wa, te Natãna'é hã asa tãma tinha: — E niha ma tô ĩ̱waihu. Taha wa, te duré Zezusi asa tãma tinha: — Piripi hã te te ai'mahârâ õ ré, wa tô ai'madâ, pidera wede 'rowi asãmra ré. 


text:
Tawamhã Natãna'é asa te duré tãma tinha: — Rowahutu'wa, a hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra. A hã uburé Izarazéhé nhihudu norĩ nhib'apito. 


text:
<n>(50-51)</n>  Tawamhã Zezusi asa te duré tãma tinha: — Tane tô. Wede 'rowi asãmra ré, te aiwaihu'u wa, ma tô asina ĩ̱waihu, asina ĩ̱wapari wa. Ĩ̱waihu'u pese wa, ma tô ĩ̱'ãma atob'uzu. Niwapsi te za marĩ hã ĩ'madâ, ĩ̱waihu'u pese na marĩ hã te aima ĩwaihu'uzém nhipai u. Asõ'a wa'aba, te za hâiwa hã we 'ridawa, ĩ̱nho'õmoi baba. Tawamhã siwa'rãmi te za nasi we ĩ̱tẽme ai'aba'ré hâiwa hawi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma romhuri'wa norĩ hã, dasiré ĩ̱poto u hã. — Ãne ma tô tãma waihu'u sirõmo za'ra, Zezusi hã.


text:
 Cana ãma dasina damrozé wasu'u</n> Tawamhã maparane ma tô wa'ãma timara. Taha pari, dasaihurizé hã ma tô 'manharĩ za'ra ni, dasina damrozém na hã. Cana na 'ri wa'õtõ nhisi ãma, ma tô 'manharĩ za'ra ni. Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma, Cana hã. Zezusihi na hã te tame dame tihâiba.


text:
Zezusihi zô zama, te tahârâ ni, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ zô zama, dasina damro u wasi'aba'ré da. Taha wa, wa duré wa norĩ hã dame asimro ni.


text:
Tawamhã, ma tô uwa 'ru 'rãi wa'u ĩsé hã da'ãma ai'utõ, da te 'mahâpãrĩ mono õ ré. Taha wa, te Zezusihi ma ĩna hã tinha, ãne: — Uwa 'ru 'rãi wa'u ĩsé hã ma tô da'ãma ai'utõ, da te 'mahâpãrĩ mono õ ré. 


text:
Tawamhã Zezusi asa te tãma tinha: — Ãté a hã ĩ̱ma waihu'u õ di za, marĩ te ĩ'manharĩ da hã. Bâdâ zahadu ĩwa waptã'ã õ di, ãne te ĩ'manharĩ da hã. 


text:
Taha wa, te ĩna hã romhuri'wa norĩ ma tinha, ãne: — Tiha te te aima waihu'u za'ra wa'aba wamhã, ma'ãpé ĩmreme hã 'madâ'â pese za'ra wa'aba za. — Ãne te tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tame te piza hã 're simasa ẽtẽ 'manharĩ hã, â ré hã 6 na ĩhâiba hã. Nima norĩ hã 80 na â za'ratazé hã, duré nima norĩ hã 120 na â za'ratazé hã. 'Re wasaihuri mono õ ré hã, wahi'rata norĩ nhimiroti zarina, wa 're wanhimisõ za'ra, wa norĩ hã zudezu wa. Taha da, te 're simasa, piza ĩsa'ẽne hã.


text:
Tawamhã Zezusi te romhuri'wa norĩ ma tinha, ãne: — Â hã nasi amrami za'ra wa'aba, piza 're sa'wari za'ra wa'aba da. 'Masisi za'ra wa'aba. Tawamhã ma tô siwi 'masisi, piza 'remhã â hã.


text:
Tawamhã Zezusi te tãma nharĩ za'ra, ãne: — Ma'ãpé, â hã oto amrami za'ra wa'aba, danhipi na dawada'uri'wai u 'wasari aba da, te te téiwa pibu da. 


text:
<n>(9-10)</n>  Tawamhã ma tô ĩtẽme 'wasa, te te téiwa da. Te te téiwai wamhã, â si õ di oto. Ma tô sirob'rãi wa'u. Nima hawi uwa 'ru 'rãi wa'u ĩsé hã te te waihu'u õ di, danhipi na dawada'uri'wa hã. Romhuri'wa norĩ si ma tô waihu'u za'ra. Tawamhã te te téiwa wamhã, sina ĩmro zahuré zô, te hâ, aibâ zô. Taha wa, te ãne tãma tinha: — E niha ma bété ĩsei uptabi si dawi ĩté, wasaihuri na'rata hawi, wa te âhuri tõ da. Dasaihuri na'rata hawi, te ĩsei uptabi hã da te dama 're sõmri za'ra, da te 're âhuri mono da. Sa'ẽtẽ na da te 're âhuri mono wapsi, te za ĩwa'u zei prã hã da te dama 're sõmri za'ra. Tanei õ di, a hã. Nimosi ma tô ĩsei uptabi hã dama ĩ'ru, da te âhuri da. — Ãne te aibâ ma tinha, danhipi na dawada'uri'wa hã.


text:
Ãne hã marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te te dama ĩ'manharĩzém na ma tô Zezusi hã dapawaptom na sãna'rata, tiwaihu'u pese na, Cana na 'ri nho'õmo nhisi ãma. Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi 'remhã, Cana hã. Taha wa, waihu'u pese wa, wa tô wasina umnhasi za'ra ni, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ hã. 


text:
Tawamhã Capana'u na 'ri nho'õmo nhisi u te oto mo, Zezusi hã. Ĩna zama te ĩsiré mo. Ĩno norĩ zama te ĩsiré ai'aba'ré. Wa norĩ zama, wa ĩsiré ai'aba'ré ni, ĩsiré 're wanomro mono wa. Tawamhã, wasihutu wamhã, syry na wa tame asimro ni. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhorõwa hawi, Zezusi te te ĩdazate mono zé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 21.12-17; Marcusi 11.15-19; Rucasi 19.45-48)</i></n> Romhuture di oto, zudezu norĩ te, dato hã da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zéb u hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Ezitu hawi te te ĩdawaibuzém na ãma dasipo're pu'u za'ra da, Pascowa na dato nhisi hã. Tawamhã romhuture wa, datoi u te oto mo Zeruzarẽ u, Zezusi hã. Wa norĩ zama, wa duré ĩsiré ai'aba'ré ni.


text:
Zeruzarẽ ãma te 'ri za'ẽne hã 're sa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zé hã. 'Ri 'wawi wa'ra 're, te aibâ norĩ hã 're si'ubumro. Ta norĩ hã powawẽ te te dama 're wede za'ra, duré pone'ẽrebâ, duré utu'u. Ĩhâiba amo norĩ hã te duré rob'uiprazém na te te dawi ãma 're saprĩ za'ra.


text:
Tawamhã Zezusi hã aibâ norĩ hã te te 'madâ'â za'ra wamhã, ma tô marĩ hã sada 'manharĩ za'ra, wedenhorõ na te te ãma sate mono da, rob u. Tawamhã ma tô te te sate, ĩsimizama ré. Wedeza hã ma tô duré tiwi pizari za'ra, rob'uiprazé hã te te tiwi sãmra za'ra da, te te dawi ãma 're ĩsaprĩ za'ra mono norĩ wi.


text:
Te duré tãma rob'ru za'ra, utu'u wede'wa norĩ ma, ãne: — Mo oto rob u sani za'ra wa'aba. 'Ri hã ã hã, Ĩ̱mama ãma 're ĩdawata za'ra mono zé. Ãme dama 're rowede za'ra wa'aba mono õ di za oto. — Ãne te tãma nharĩ za'ra. 


text:
Taha wa, wa tô ãma wapo're pu'u za'ra ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wai mreme ui'éré na. Ãne duréihã ma tô wahi'rada hã tinha, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma: “Asõrõwa da hã marĩ na te romhuri za'ẽtẽ wa, wa tô ĩwa ãma waze, asawi te.” Ãne ĩmreme na wa tô wapo're pu'u za'ra ni. 


text:
Taha wa, te dama ĩpire norĩ hã tãma nharĩ za'ra, ãne: — E 'wa sadawa para, ma tô ĩdazate mo, rob u. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para, sate mono wamhã, e marĩ te za ĩ'manha, dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã wa te ãma aiwaihu'u za'ra da. 


text:
Tawamhã Zezusi te asa tãma nharĩ za'ra, ãne: — Marĩ hã wa za aima wasu'u za'ra wa'wa, ãma ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba zéb da hã. Ã hã 'ri hã asiwi sãmra aba wamhã, wa za apâ 'ri su'u. Bâdâ misi te za ĩ̱'ãma mo, apâ te 'ri ré hã. — Ãne te tãma siwasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã asa te tãma nharĩ za'ra: — E niha te za ĩ'ri su. E niha bâdâ misi te za ai'ãma mo, apâ 'ri ré, a hã. Ã hã da te dasiwi 'ri su'u õ di, 'ri za'ẽtẽ wa. Wahub ahâ na ma tô da'ãma tiwahu, da te dasiwi 'ri za'ra ré hã. 46 na ma tô ãma dawi tiwahu. — Ãne asa te Zezusihi ma nharĩ za'ra. 


text:
'Ri te te wasu'u wamhã, tihâiba te wasu'u, Zezusi hã. Sõ'awi siwasu'u õ wa, ĩmreme hã dama pibu prã za'ra di.


text:
Ab're hawi hâiwa'utu wapsi, wa za ãma wapo're pu'u za'ra ni, apâ za te te ĩ'ri wasu'u na hã. Wa za wasima rowasu'u za'ra ni, ãne: “Tô sena na ma tô Zezusi hã tihâiwa'utuzém na dama siwasu'u. Tô sena na ma tô duré wahi'rata norĩ hã romhâ ré ĩhâiwa'utuzém na rob'ui'éré sirõmo za'ra ĩbaihâ na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa norĩ hã.” Ãne, wa za wasima rowasu'u za'ra ni. 


text:
 Zezusihi ma, uburé danhimirosa'rata na tãma ĩdawaihu'u pese zé wasu'u</n> Tawamhã Zezusi hã zahadu Zeruzarẽ ãma hâimana ré, ma tô Pascowa na dato nhisi hã dasiwi 'manharĩ ni. Tame sãmra ré, ma tô marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te te dama 're ab'manharĩ wẽ, tiwaihu'u pese na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono we te te ĩsatõrĩ na, da te waihu'u za'ra da. Taha wa, marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã danho'a te te dama 're ab'manharĩ mono wẽ te, ma tô da'ahâ na saze za'ra ni.


text:
<n>(24-25)</n>  Tane nherẽ, da te dasina ĩ'umnhasi za'ra na, te te sina damreme zazei õ di, Zezusi hã. E marĩ wa. Uburé danhimirosa'rada hã tãma waihu'u pese wa. Ni'wa ĩ'upana te te tãma 're da'awaihu'u mono õ di, Zezusihi ma. Si'uihâ na ma tô te te 're da'awaihu'u, danhimirosa'rata na. Taha wa, tô sena da te dasina umnhasi za'ra õ wa, te te sina damreme zazei õ di, Zezusi hã.


text:
 Zezusi hã, Nicodemosihi ma, te te ĩnharĩzé wasu'u</n> Aibâ hã te 're hâimana, Nicodemosi na ĩsisi hã. Ta hã roti'wa, wasiré zudezu. Parisezu na, wa tô wa te 're sisi za'ra, wahi'rata norĩ nhimiroti, parisezu norĩ siré te te 're 'madâ'â pese mono wa.


text:
Ta hã ma tô Zezusihi u wi, barana. Ĩtẽme wisi wamhã, ãne te tãma tinha: — Rowahutu'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô wei watẽme asatõ, wama 're rowasu'u mono da. Ãne wa tô ai'ãma waihu'u za'ra ni. Taha zadawa para, ma tô marĩ hã dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã dama 're ĩ'ab'manharĩ wẽ u'âsi mo, da te ãma aiwaihu'u za'ra da, we te te asatõrĩ na. Ta hã te te aima 're waihu'u mono õ 'wa'âhã, a hã ĩwaihu'u'õ hã dama 're ab'manharĩ mono õ di aré. — Ãne te Zezusihi ma tinha. 


text:
Taha wa, te Zezusi hã asa tãma tinha: — Tô sena, wa aima waihu'u. Dapẽ'ẽ 're, 're dapoto téb za'ra mono õ wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ 're danomro mono õ di za. 


text:
Tawamhã Nicodemosi te duré asa tãma tinha: — E niha te za aibâ hã si'ĩhi nherẽ, tipoto té. E niha te za tina dub're apâ ãzé, duré apâ poto téb da. — Ãne te Zezusihi ma tinha. 


text:
<n>(5-6)</n>  Tawamhã Zezusi te duré asa tãma tinha: — Tô sena, wa aima waihu'u za'ra wa'wa. Ai'uté hã dama 're poto za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ, 're nomro sirõmo mono õ di za. Tipẽ'ẽzani hã te te dama 're anhomri mono wapsi, te za 're dapoto téb za'ra, dapẽ'ẽ 're. Tawapsi te za oto ĩsib'a'uwẽ si 're danomro. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã 're ĩdanomro wasété mono hawi te te 're da'a'upsõi mono wa, duré Tipẽ'ẽzani hã te te dama 're anhomri mono wapsi, te za oto dapẽ'ẽ 're, 're dapoto téb za'ra. Tawapsi te za oto duré ĩsib'a'uwẽ 're danomro. Dapẽ'ẽ 're, 're dapoto téb za'ra mono õ wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ, 're danomro mono õ di za.


text:
Rowa'u wa za aima wasu'u, waihu'u da. Rowa'u hã te te 're rowapõrĩ mono wamhã, ĩpupu'u si wa wa te 're wapari za'ra. Ĩpupu'u na si wa za wa te 're waihu'u za'ra, 're ĩwairébé mono zém na hã. Uihâ na te rowa'u hã 're wairébé, nimomo 're wa'u'u 'rãsutu za'ra mono da. E ma hawi te rowa'u hã 're wairébé na'rata. E momo te duré 're wa'u'u 'rãsutu za'ra. Wama waihu'u pese za'ra õ di. Tane dama waihu'u pese õ di, dapẽ'ẽ 're, 're ĩdapoto téb za'ra mono zé hã. Dama waihu'u pese õ nherẽ, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te dama 're anhomri, Tipẽ'ẽzani hã dapẽ'ẽ 're, 're ĩdapoto téb za'ra mono zém na, da te dasina 're waihu'u za'ra mono da. — Ãne te Zezusi hã tãma rowasu'u. 


text:
Tawamhã Nicodemosi te duré asa tãma tinha: — E niha te za Tipẽ'ẽzani hã te te dama 're anhomri, dapẽ'ẽ 're, 're dapoto téb za'ra mono da. 


text:
Taha wa, te duré Zezusi hã asa tãma tinha: — A hã Izarazéhé nhihudu norĩ ma, rowahutu'wa. Tane nherẽ, ĩ̱nhimirowasu'u hã aima pibui prã ti. E niha waihu'u õ di bété.


text:
Tô sena, wa aima waihu'u za'ra wa'wa. Wa norĩ hã marĩ hã wama waihu'u pese wa, duré wa te 'madâ'â wa, wa ãne wa te dama 're wasu'u. Tane nherẽ, wa te aima 're rowasu'u za'ra wa'aba mono nherẽ, ãma 're wazaze za'ra wa'aba mono õ di.


text:
Ti'ai ãma romhâimanazé hã, wa tô aima wasu'u za'ra wa'wa. Tane nherẽ, te aima wasu'u za'ra wa'aba nherẽ, ãma ĩ̱zaze za'ra wa'aba õ di. E niha te za tawamhã hâiwa ãma da te 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb da hã te aima wasu'u za'ra wa'aba wamhã, ãma ĩ̱zaze za'ra wa'wa. Ãté ãma ĩ̱zaze za'ra wa'aba õ di za.


text:
Ni'wa hã hâiwa u sébré õ di, apâ wei morĩ da, hâiwa ãma romhâimanazé hã te te dama 're wasu'u mono da. Wa hã ti'ai ãma dasiré ĩ̱podo hã ĩ̱siwaprosi, wa we hâiwa hawi mo, te dama 're rowasu'u mono da. 


text:
<n>(14-15)</n>  — Duréihã Mozési hã ma tô a'ubuni wi wahi ne 'manharĩ hã sasõ, ĩsi'uwazi waipo 'manharĩ hã, wedewaré na sa'o da. Ta hã wahi te te ĩsari za'ra hã te te 'madâ'â za'ra wamhã, ma tô tizéptâ'â za'ra. Dâ'â za'ra õ di. Tane te za duré wa hã dasiwi ĩ̱zasõmri ni, wedepo'o nhonhi'rãmi na ĩ̱za'o da. Tawamhã wa za dazada dârâ. E marĩ da. Danho'reptui'wa na da te dasina 're ĩ̱'umnhasi za'ra mono wa, 're dadâ'â za'ra mono ãna, 're dasi'ubumroi u'âsi mono da, hâiwa ãma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'rata.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're da'azawi pese uptabi. Taha wa, ma tô ti'ra hã misi nherẽ, we tisõ, dazada dâ'â da. Tawamhã ĩ'ra, da te dasina 're umnhasi za'ra mono wamhã, dadâ'â ãna te za hâiwa ãma ĩ'rata 're dasi'ubumroi u'âsi. Ropipa ãma ĩsiti 're dasi'ubumroi mono õ di za.


text:
Dapo're'õ u'âsi 're danomro mono wa, te te 're da'ahâ za'ra mono da, we te te satõrĩ õ di ti'ra hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. 'Re ĩdanomro wasété mono hawi te te 're da'anho'reptui mono da si, ma tô we satõ, ti'ai u. 


text:
<n>(18-19)</n>  — Ni'wam norĩ hã ĩ'ra te te sina 're umnhasi za'ra mono wamhã, e 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te za te te tãma 're nharĩ za'ra, ãne: “Aiwẽ'õ za'ra wa'aba wa, wa za te 're aihâ za'ra wa'wa.” Ãne na hã te te tãma 're nharĩ za'ra mono õ di za. Tizazei'õ'wa norĩ ma si te za ãne na te te tãma 're nharĩ za'ra, ĩ'ra te te sina 're umnhasi za'ra mono õ wa. Duré tiwasédé te te sima 're sawi pese za'ra mono wa, te za ãne na te te tãma 're anharĩ. 'Re ĩmorĩ wẽ uptabi hã ti'ai u ma tô wei mo, rowa'a ĩwẽ hã. Ta hã wẽ nherẽ, da te dasiwi 're sawi pese za'ra mono õ di. Dapo're'õ u'âsi 're danomro mono wa, te robra si da te dasima 're sawi pese za'ra.


text:
Ni'wam norĩ hã 're nomro wasété u'âsi mono wamhã, te za 're ĩmorĩ wẽ uptabi hã te te 're 'ruiwapari za'ra, rowa'a ĩwẽ hã. Tawamhã ĩtẽme 're nomro mono õ di za, ĩsimirosa'rata wasété na te te 're awaihu'u mono wa, 're siséb za'ra mono õ'umnhasite.


text:
'Re ĩnomro wẽ mono norĩ si te za ĩtẽme 're nomro, rowa'a u. E marĩ da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti si te te 're ĩ'madâ'â pese mono na, te te 're awaihu'u mono da. — Ãne ma tô Zezusi hã Nicodemosihi ma waihu'u. 


text:
 Zezusi norĩ wasu'u, Zuwã Batitaha wasu'u me</n> Tawamhã Zezusi hã te mo, Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi u. Wa norĩ hã wa ĩsiré ai'aba'ré ni. Wasihutu wamhã, tame wa a'â wahâimana za'ra ni. Tame te Zezusi hã â dawabzuri hã dama ab'manha.


text:
<n>(23-24)</n>  Zuwã Batita hã te duré te te dama 're ab'manharĩ â dawabzuri hã, wanhiti. Sarĩ na 'ri nhisi 'rata â hã, sa'ẽtẽ di. Taha wa, te tame a'â nhamra, Eno na â nhisi 'rata, Zuwã Batita hã. Tawamhã te nasi ĩtẽme dasito, â dawabzuri hã te te dama 'manharĩ da. Zahadu Zuwã hã danhib'apito te te 'rui õ di, da te dasiwi sẽrẽ da, dazazéb 're. Taha wa, te zahadu te te dama 're ab'manharĩ.


text:
Tawamhã aibâ me te timreme na ai'wapé, Zuwãhã siré 're ĩnomro mono norĩ hã. Â dawabzuri wasu'u na te ai'wapé za'ra.


text:
Taha wa, ma Zuwã Batitaha tẽme aimasa, ĩsiré 're ĩnomro mono norĩ hã. Ãne te tãma wasu'u za'ra: — Rowahutu'wa, Zodã zara niwĩ aihâimana ré, ma tô Zezusi hã we atẽme wi. Wisi wi, ma tô dama ĩwasu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na Danho'reptui'wa da. E niha te bété õ hã te te duré dama 're ab'manharĩ, â dawabzuri hã. Zezusihi u si te oto aihĩni 're danomro. — Ãne te tãma rowasu'u za'ra. 


text:
<n>(27-28)</n>  Tawamhã Zuwã asa te tãma nharĩ za'ra, ãne: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te za te te dama 're apisutu romhuri hã, da te tãma 're romhuri za'ra mono da. Wa tô aré aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa, ãne: “Ta hã ma tô datẽme ĩ̱zatõ ĩwana, Danho'reptui'wa te dama 're wasu'u mono da. Wa hã, Cristu õ di. Danho'reptui'wa da, te te ĩ̱pisutu õ di.” Ãne na hã aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba zém na hã ma tô aré ĩ̱wapari za'ra wa'wa. — Ãne Zuwã Batita hã te tãma siwasu'u za'ra.


text:
Tawamhã aibâ ĩmro siwadi na ma tô sina simiré'é, ãne: — Dasina 're damro za'ra mono wamhã, aibâ hã oto mro wa, ĩsiwadi hã toi uptabi di. Aibâ hã ĩmro hã tito na siwasu'u wamhã, toi uptabi di, ĩsiwadi hã. Tane duré wa hã, ĩ̱toi uptabi di. E marĩ wa. Da'ahâ na oto 're danomro mono wa, Zezusihi u.


text:
Taha wasu'u hã, wasu'u za'ẽtẽ uptabi di za oto, dama. Wa hã oto ĩ̱wasu'u syryre di za. Tane nherẽ, ĩ̱ma rowẽ uptabi di. — Ãne te tãma siwasu'u za'ra, Zuwã Batita hã. 


text:
 Hâiwa hawi we ĩmorĩ si, uburé dama ĩpire uptabi wasu'u</n> Hâiwa hawi we ĩmorĩ hã, uburé dama pire uptabi di. Wa norĩ hã ti'ai ãma a'uwẽ wa, marĩ hã ti'ai ãma, wa te 're ĩ'madâ'â za'ra mono si, wa wa te dama 're wasu'u za'ra. Hâiwa hawi we ĩmorĩ si, uburé dama pire uptabi di.


text:
Hâiwa ãma uburé te te 're ĩ'ab'madâ'â mono na, duré te te 're ĩ'awapari mono na, te za sena na te te dama 're wasu'u. Taha wa, te te dama ãma 're arowasu'u mono wamhã, mreme pire uptabi di. Tane nherẽ, aihĩni ĩmreme hã da te 're saze za'ra mono õ di.


text:
Da te 're saze za'ra mono wamhã, ãne te za da te dasima 're wasu'u za'ra: “Tô sena, ma tô ti'ra na te te dama 're wasu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.” Ãne te za ĩsazei'wa norĩ hã te te sima 're rowasu'u za'ra.


text:
Ti'ra we te te satõrĩ wamhã, ma tô Tipẽ'ẽzani hã tãma tisõ, ĩré 're morĩ u'âsi da. Taha wa, te Timama nhimiroti si te te dama 're wasu'u.


text:
Ti'ra te te 're sawi pese uptabi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Tawamhã ma tô pisutu, uburé dama pire uptabi da. Duré uburé marĩ ma pire da, ma tô ti'ra hã pisutu, hâiwa ãma ti'ai ãma zama.


text:
Ĩ'ra hã Danho'reptui'wa na da te dasina 're umnhasi za'ra mono wamhã, dama 're rowẽ za'ra mono di za. 'Re dadâ'â za'ra mono ãna, te za 're dasi'ubumroi u'âsi ĩ'rata, hâiwa ãma. Ĩmreme, da te 're wapari za'ra mono õ wamhã, dama 're rowẽ za'ra mono õ di za. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimihâzé hã te za da te dasina 're waihu'u u'âsi za'ra, ĩ'ra mreme hã da te 're wapari za'ra mono õ wa. 


text:
 Zezusi hã pi'õi wi, â te te ĩwaptẽrẽzé wasu'u</n> Tawamhã parisezu norĩ hã ma tô Zezusihi wasu'u hã wapari za'ra. Ãne ma tô dasima wasu'u za'ra ni: “Da'umro na si te oto 're dahâimana za'ra, Zuwã Batitaha nhimiroti 'madâ'â'wa hã. Da'umro na si te â dawabzuri hã te te dama 're ab'manharĩ. Zezusihi nhimiroti 'madâ'â'wa si te oto da'ahâ na 're dahâimana za'ra.”


text:
Ãne, da te dasima rowasu'u za'ra nherẽ, si'uihâ na te te dama 're ab'manharĩ mono õ di, Zezusi hã. Wa norĩ si, wa ĩsadawa para wa te dama 're 'manharĩ za'ra, â dawabzuri hã.


text:
Tawamhã Zezusihi ãma danhimirowasu'u hã parisezu norĩ u ĩwaptã'ã na te te waihu'u wamhã, te ĩsiti timorĩ za'ra, Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi hawi. Apâ te mo, Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi u. Wa norĩ hã wa ĩsiré ai'aba'ré ni, ĩsiré 're wanomro mono wa. 


text:
<n>(4-6)</n>  Tawamhã Darireza u morĩ wamhã, ma tô sima wẽ, awa'awi dawa'wai baba te te ro'razâri da. Taha wa, wa tô samaritanu norĩ ro wa'wai baba, ro'rahâri za'ra ni, Samariza na danhipti'a nho'õmo nhisi wa'wai baba. Wa tô oto rob'umhutu za'ra ni, 'ri nho'õmo u, Sica u hã. Tawamhã â zô ab're u, wa tô aihutu ni, abzumazéb u. Zuzéhé nhipti'ai ãma te â zô ab're hã 're hâimana, Zaco hã ti'ra ma, ti'a hã te te ĩsõmri wa. Tame te Zezusi hã nhamra, â zô ab're ãma. Te te ãma wazere wa, te tame nhamra.


text:
<n>(7-8)</n>  Tawamhã 'ri nho'õmo u, wa tô ai'aba'ré ni, wasa hã wa te wasisa 'mai'uipra za'ra da. Zezusihi si te waza'u tinhamra za'ra, â zô ab're ãma. Tame sãmra ré, te we pi'õ hã mo, â zô, samaritanu na ĩwaptẽrẽ hã. Tawamhã â zô ab're u wisi wi, te Zezusi hã 'mahâ, ãne: — Â we ĩ̱ma a'âri, te hâ'rẽne da. 'Rubu di.


text:
Tawamhã te pi'õ hã asa tãma tinha: — E niha te â hã ĩ̱wi ĩwaptẽ, wasiré samaritanu õ nherẽ. A hã zudezu. — Zudezu norĩ hã duré samaritanu norĩ hã siré 're hâimana za'ra mono õ wa, te ãne pi'õ hã tãma tinha. 


text:
Taha wa, ma tô Zezusi hã asa tãma tinha: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhoprubzé hã waihu'u 'wa'âhã, duré ĩ̱waihu'u 'wa'âhã, te aré â hã ĩ̱wi ĩwaptẽ. Tawamhã â u'â hã wa aré aima tisõ. 


text:
Taha wa, te duré pi'õ hã asa tãma tinha: — Â zô ab're hã, ab're 'rehâ di. A hã ai'ubana te asã. Tiha na â hã a'âri õ di za. E niha te za tawamhã ĩ'a'â, â u'â hã.


text:
Wahi'rada Zaco hã ma tô dama tisõ ã hã, â zô ab're hã. Ti'ra norĩ me te te 're ĩ'âhuri mono zé, ã hã wanhib'â hã. Ĩsimizama zama te te 're ĩ'âhuri mono zé. Wahi'rada hã wama pire za'ra di. E a hã tãma aipire wa, te za bété â u'â hã ĩ̱ma ĩsõ. — Ãne te pi'õ hã asa tãma tinha. 


text:
Ĩ̱nhib'â hã te dama 're anhomri mono wa, da te 're âhuri mono wamhã, 'rubu ãna te za ĩré 're dasi'ubumroi u'âsi. Ub're 're ĩsidototo u'âsi za'ra mono ne, dawi 're si'utõrĩ waihu'u za'ra mono õ di za, da te 're âhuri mono wamhã. Tawamhã 're dadâ'â za'ra mono ãna, te za 're dasi'ubumroi u'âsi, hâiwa ãma. 


text:
Taha wa, te pi'õ hã oto tiwi waptẽ, ĩsib'â hã: — Ta hã asib'â hã te za ĩ̱ma ĩsõ, te 're 'rubu u'âsi tõ mono da, we sô 're ĩ̱neb u'âsi tõ mono da. 


text:
Tane nherẽ, ma tô pi'õ hã ãne tãma siwasu'u: — Wa hã ĩ̱mro õ di. Taha wa, te Zezusi hã oto tãma rowasu'u: — Tane tô. Ãhãna oto aimro õ di.


text:
A hã 5 na aimro hã aré. Ãhãna hã aimro uptabi õ di. Taré te asiré 're aimasisi aba mo, aibâ me. Tô sena ma tô ĩ̱ma asiwasu'u, aimro õ na hã. 


text:
Pi'õ hã te duré asa tãma tinha: — Wa tô oto aiwaihu'u. A hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa, te 're aimo.


text:
E mame te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're dawata za'ra. E ã ẽtẽ 'rãihâ ãma. E Zeruzarẽ ãma. Ã ẽtẽ 'rãihâ hã ma tô wahi'rata norĩ hã pisutu za'ra, ãme ãma 're dawata za'ra mono da. Asiré zudezu norĩ hã ma tô Zeruzarẽ hã pisutu za'ra, tame ãma 're dawata za'ra mono da. 


text:
Tawamhã Zezusi te duré pi'õi ma tinha: — Niwapsi, ãne da te dasima 're wasu'u za'ra mono õ di za oto: “Ã ẽtẽ 'rãihâ ãma si, te za Wamama ãma 're dawata za'ra.” Duré ãne da te dasima 're wasu'u za'ra mono õ di za: “Zeruzarẽ ãma si te za ãma 're dawata za'ra.”


text:
<n>(22-24)</n>  Ãhãna te za oto daro mono bâ ãma 're wata za'ra, ĩsazei uptabi 'wa norĩ hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani ré 're nomro mono wa, te za tô sena ãma 're wata za'ra. Te za tãma 're sisõmri u'âsi za'ra, ĩsimiroti zarina si 're nomro mono da. Ta norĩ si ma tô te te sima 're awẽ, ãma 're wata u'âsi za'ra mono da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã waihu'u pese uptabi di. Hâiba õ nherẽ, te daro mono bâ 're sãmra, Ĩpẽ'ẽzani hã. Taha wa, te za oto daro mono bâ ãma 're wata za'ra, ĩsazei uptabi 'wa norĩ hã. Ĩpẽ'ẽzani ré 're nomro mono wa, te za tô sena ãma 're wata za'ra. Te za tãma 're sisõmri u'âsi za'ra, ĩsimiroti zarina si 're nomro mono da. A norĩ wa'wa hã te ãma 're aiwata za'ra wa'aba mo. Tane nherẽ, waihu'u za'ra wa'aba õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Wa norĩ hã wa tô waihu'u za'ra ni. Taha wa, wa ãma 're wawata u'âsi za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu hã Danho'reptui'wa da, ta hã zudezu. Ãne na hã wama waihu'u pese za'ra di. — Ãne Zezusi te pi'õi ma rowasu'u.


text:
Tawamhã pi'õ te duré tãma tinha: — Niwapsi te za we datẽme wi, Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu hã, Cristu na da te 're ĩsisi za'ra mono hã. Wei wisi wapsi, te za uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã te te wama 're awaihu'u, wa te 're waihu'u za'ra mono da. Ãne na hã ĩ̱ma waihu'u pese di, ĩwasu'u hã. 


text:
Tawamhã Zezusi te duré asa tãma tinha: — Wa hã wa tô we datẽme wi. Wa hã te aima ĩrowasu'u hã Danho'reptui'wa, wa 're mo. — Ãne te pi'õi ma siwasu'u, Zezusi hã. 


text:
Tawamhã pi'õi ma siwasu'u ré, wa tô ĩtẽme aihutu ni. Pi'õi ma nherẽ, siwasu'u wa, wa ãma watob'uzu za'ra ni, wanhimirosa'rata na si. Tane nherẽ, pi'õ hã wa te wasiwi sadanharĩ õ di, ãne: “E marĩ zô te ĩ'rata asa.” Duré Zezusi hã ãne wa te wasiwi sadanharĩ õ di: “E niha te pi'õi ma nherẽ, asiwasu'u. E marĩ da, te pi'õi ma nherẽ, ĩrowasu'u.” Ãne, wa te wasiwi sadanharĩ za'ra õ di. 


text:
<n>(28-29)</n>  Taha pari, te pi'õ hã oto mo, 'ri tẽme. Sisa'u ma piza hã tirẽ. Wisi wamhã, ma tô dazô hâ awa'awi, ãne: — Oto wasi'aba'réi wa'aba, aibâ hã sabu za'ra wa'aba da. Uburé te 're ĩ'ab'manharĩ mono zé hã ma tô ĩ̱ma waihu'u. Ãté õ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu, Danho'reptui'wa da.


text:
Tawamhã Zezusi te wama nharĩ za'ra, ãne: — Ĩ̱sa hã te ĩ̱ma tihâiba, aima ĩwaihu'u'õ za'ra wa'wa hã. 


text:
Ãne hã te te wama waihu'u za'ra wa, wa tô wasima nharĩ za'ra ni: — Ãté ĩsa hã ma we tãma 'mai'ãwisi ni, nima hawi. 


text:
Tawamhã te Zezusi hã asa wama nharĩ za'ra, ãne: — 'Re dasaihuri mono wamhã, dama 're rowẽ za'ra mono di za. Tane, wa hã. We ĩ̱zatõrĩ'wa te te ĩ̱'ãma ĩrotizé hã te ĩ̱sina uwaimrami wamhã, ĩ̱ma rowẽ di za. Ĩ̱nhimiromhuri hã te tãma uprosi wamhã, ĩ̱ma rowẽ di za duré. — Ãne Zezusi te wama siwasu'u za'ra.


text:
Te duré wama rowasu'u: — Daburu hã ma tô ĩ'madâ'â za'ra wa'wa. 'Madâ'â za'ra wa'aba wa, ma tô ãne ĩrowasu'u za'ra wa'wa: “Zahadu romhâ di, danho hã da te 're ĩ'rãihâri za'ra mono zéb u hã. Maparane si'uiwa na a'amo hã ãma 're si'utõrĩ mono parip si, te za amnho hã da te 're 'rãihâri za'ra. Tawapsi dama romhuri ahâ di za oto.” Ãne te a norĩ wa'wa hã ĩrowasu'u za'ra wa'wa. Ãne, wa za wa hã aima rowasu'u za'ra wa'wa oto, waihu'u za'ra wa'aba da. Buru hã 'madâ'â za'ra wa'aba. Õhõta te we oto ai'aba'ré ni. Romhuture di oto, da te ĩ̱zaze za'ra zéb u hã. Aima romhuri ahâ za'ra wa'aba di za, da te 're ĩ̱zaze za'ra mono zém na da hã. — Ãne te wama siwasu'u, Zezusi hã.


text:
Te duré wama rowasu'u za'ra, ãne: — Danho hã dama 're 'rãi'ré za'ra mono wapsi, te za da te 're 'rãihâri za'ra, buru tede'wai ma. Da te tãma 're uprosi za'ra mono wapsi, te za te te 're da'apawa'âbâ, buru tede'wa hã. Romhuri te te 're uprosi za'ra mono wamhã, tãma 're rowẽ za'ra mono di za oto, rob'rãihâri'wa norĩ ma hã. Robzuri'wa norĩ ma zama 're rowẽ za'ra mono di za. Tane wa hã buru tede'wa ne, wa za te tãma 're wa'âbâ za'ra, ĩ̱zadawa wasu'u'wa norĩ ma. Ta norĩ ma zama tãma 're rowẽ za'ra mono di za. E marĩ wa. Te te dama 're ĩ̱zadawa wasu'u za'ra mono ré, da te 're ĩ̱zaze za'ra mono wa. Duré dadâ'â ãna hâiwa ãma 're dasi'ubumroi u'âsi mono wa za, taha wa, tãma 're rowẽ za'ra mono di za.


text:
<n>(37-38)</n>  Daburu na da te 're robzuri za'ra mono wamhã, te za duré da te 're 'rãihâri za'ra. Tawamhã ni'wa hã te te rob're nherẽ, te te 'rãihâri õ wamhã, te za wasu'u ni, ãne: “Õ hã ma rob're 'rata. Tane nherẽ, te te 'rãihâri õ di, si'uihâ na. Ĩ'upana sô ĩromhuri'wa si ma ĩsimiromhuri hã uprosi.” Ãne te za wasu'u ni. Tane ma tô aibâ norĩ hã aiwana te te dama 're ĩ̱wasu'u 'rata za'ra. Taha wa, te za oto da te 're ĩ̱zaze za'ra, a norĩ wa'aba zama 're ĩ̱zadawa wasu'u za'ra wa'aba mono nherẽ, datẽme te 're asatõrĩ za'ra wa'aba mono wamhã. — Ãne Zezusi ma tô wama rowasu'u za'ra, ĩsiré 're wanomro mono wa.


text:
<n>(39-40)</n>  Tawamhã ahâ na ma tô ĩtẽme aihutu samaritanu norĩ hã, 'ri nho'õmo hawi. Pi'õ nhimirowasu'u hã da te saze sirõmo za'ra wa, ma tô we ĩtẽme aihutu ni. Ãne 'ri tẽme wisi wi, ma tô aré pi'õ hã dama rowasu'u: “Õ hã aibâ hã uburé te 're ĩ'ab'manharĩ mono zé hã ma tô ĩ̱ma waihu'u.” Ãne ma tô aré dama rowasu'u. Tawamhã ĩtẽme dasihutu wamhã, te ãma ropti za'ra ni, a'â da'rata sãmra da. Taha wa, te syry na da'rata nhamra, 'ri nho'õmo ãma. Tame sãmra ré, te bâdâ hã maparane ãma ne.


text:
Taha wa, da'ahâ na ma tô dasina umnhasi za'ra ni, dasi'uihâ na ĩmreme hã da te wapari za'ra wa. Danho'reptui'wa na ma tô saze za'ra ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na hã.


text:
Tawamhã te ãne pi'õi ma nharĩ za'ra, pi'õ nhimirowasu'u wapari'wa norĩ hã: — Asimirowasu'u hã wa te wapari za'ra wa, wa tô saze za'ra ni. Ãhãna wasi'uihâ na wa tô ĩmreme hã wapari za'ra ni. Taha wa, wa oto waihu'u za'ra ni, õ hã Danho'reptui'wa te 're mo. — Ãne te samaritanu norĩ hã tãma nharĩ za'ra, pi'õi ma. 


text:
 Zezusi hã, dama ĩpire zadawa zapari'wai 'ra te te ĩpesezé wasu'u</n> Tame sãmra pari, te oto apâ mo Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi u, Zezusi hã. Wa norĩ hã wa ĩsiré ai'aba'ré ni.


text:
<n>(44-45)</n>  Zezusi hã ma tô ãne nasi wama rowasu'u za'ra aré: “'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa norĩ hã ĩrob ãma 're ĩdasi'ubumroi mono norĩ si, ĩsimiroti na wazép sina sô 're datob'uzu za'ra mono õ di.” Ãne Zezusi hã ma tô wama sina wasu'u za'ra aré. Taha wa, te apâ mo, Darireza u. Apâ wasihutu wamhã, ma tô dasima wẽ za'ra ni, da'rata 're sãmra mono da. E marĩ wa. Ta norĩ hã ma tô aihutu Zeruzarẽ u, Pascowa na datoi wa, dame si'rã'õtõ da. Tame ma tô ãma 'madâ'â za'ra, Zezusi hã tiwaihu'u pese na te te ĩdapawaptobzém na. Taha wa, ma tô sô tatob'uzu za'ra ni, Darireza ãma 're ĩdasi'ubumroi mono norĩ hã.


text:
Tawamhã Zezusi hã ma tô apâ wi, Cana na 'ri wa'õtõ nhisi u. Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma, Cana hã. Tame ma tô Zezusi hã â na uwa 'ru 'rãi wa'u ĩsé 'manha aré, te te 're ĩromhõsi mono na. Cana ãma sãmra ré, ma tô aibâ hã ĩtẽme wi, Capana'u na 'ri nho'õmo nhisi hawi. Ta hã apito zadawa zapari'wa.


text:
Zezusihi wasu'u hã te te wapari sirõmo wa, ma ĩtẽme wi, ĩ'ra hã hâzé wa. Ãne te dasima wasu'u za'ra ni: “Zudeza hawi ma tô Zezusi hã wi, Darireza u.” Tawamhã ĩtẽme wisi wamhã, ãne te ti'ra hã tãma wasu'u, wawa sina: “Ĩ̱'ra hã hâzé ahâ wa, wa we asô mo, ĩ̱ma pese da. Te za oto ĩ̱wi dârâ.” 


text:
Tawamhã Zezusi te asa tãma tinha: — E niha te za marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te dama 're ĩ'ab'manharĩ mono zéb zarina si 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mo. 


text:
Tawamhã Zezusi te duré asa tãma tinha: — Te za oto apâ aimo, ĩtẽme. Ai'ra hã aiwi dâ'â õ di za. Rowẽ na te za aima 're mo. — Ãne te tãma tinha, Zezusi hã. Tawamhã ma aibâ hã ti'ra na mreme zaze. Taha wa, te apâ mo, ti'ra u. Tane nherẽ, bâtâ na ti'ra u wisi sirõmo õ di. Misi ma a'â nhono. Awẽpsi te za wi, ti'ra u hã.


text:
Tawamhã tãma ĩromhuri'wa norĩ hã 'ri tẽme wisi õ ré, ma tô sina uzusi za'ra. Ma tô tãma rowasu'u za'ra, ãne: — Ai'ra hã hâzé õ di. Rowẽ na te oto nhamra. 


text:
Taha wa, ma tô ĩmama hã asa ãma sadanharĩ za'ra, ãne: — E mame bâtâ na ma tô séptârâ. Tawamhã te ãne asa tãma rowasu'u za'ra: — Bâdâ sipra wi ma tô tiwahâ. 


text:
Tawamhã ĩmama te tãma rowasu'u za'ra oto: — Tane tô. Ahâmhâ bâdâ sipra wi, ma tô Zezusi hã ãne ĩ̱ma tinha: “Ai'ra hã aiwi dâ'â õ di za. Rowẽ na te za aima 're mo.” — Ãne te tãma rowasu'u za'ra, Zezusihi mreme na. Taha wa, ma tô Zezusi hã sazei pese, aibâ hã. Ĩmro zama ma tô saze. Aihĩni ma tô saze za'ra Zezusi hã, ti'ra norĩ me. Tãma ĩromhuri'wa norĩ zama ma duré saze za'ra. 


text:
Ãne Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma ma tô tiwaihu'u pese na marĩ ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã dama 'manha Zezusi hã, Zudeza hawi wisi wi. Ãne dapawaptom na ma tô ãma sahu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono we te te ĩsatõrĩ na, da te waihu'u za'ra da. 


text:
 Zezusi hã aibâ ĩhi'ré te te ĩpesezé wasu'u</n> Tawamhã daro mono bâ ma tô Zeruzarẽ ãma tasi'rã'õtõ ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma dawata za'ra da. Taha wa, ma tô Zeruzarẽ u dame mo Zezusi hã, dame ãma wata da. Wa norĩ hã wa ĩsiré ai'aba'ré ni duré, ĩsiré 're wanomro mono wa.


text:
<n>(2-5)</n>  Tawamhã Zeruzarẽ ãma te aibâ hã 're sãmra, ĩhâzé ré hã. 38 na ma tô oto ãma tiwahu, tihâzé te te 're sépata mono ré hã. Ta hã te dame nomro, ĩhâzé ré norĩ me, ĩtob'a norĩ me, duré ĩ'rãtẽire norĩ me, duré ĩhi'ré norĩ me zama. Pu'u 'rata te ta norĩ hã 're simi'wara, pu'u wawẽ 'rata. 'Ri 'wawi wa'ra ãma, pu hã. Tame 'ridawa hã pone'ẽrebâ 'mazasizé hã. Wamremezém na Betezata na 'ridawa nhisi hã. Pu'u 'rata te uridi hã 're simasa, 5 na ĩhâiba hã. Tame te da'ahâ na 're danhimi'wara uriti wa, ĩhâzé ré hã. Hâiwa ãma Danhib'apito uptabi ma romhuri'wa zô, te dasina 're danhimipari za'ra. Ta hã te we 're ne hâiwa hawi, â hã te te 're upi mono wa, 're âsisasisi mono da. Tawamhã ni'wa hã â sisasisi ré, te te ĩsi'rai 'rada hã te za séptârâ.


text:
Tawamhã Zezusi hã ma tô oto datẽme wi, ĩhâzé ré norĩ u. Wisi wi, ma aibâ hã tisã. Hâzé ré ãma ĩwahub ahâ na ma tô waihu'u, Zezusi hã. Taha wa, te aibâ ma tinha: — E aséptâ'â da hã te asima ĩwẽ. 


text:
Tawamhã aibâ ma asa sada'â: — Apito, ni'wa hã hâimana õ di, 're âsisasisi mono ré, ĩ̱'ãma ĩsi'rai'wa da hã pu'u u. Âi ba atãma hâire nasi ĩ̱si'réi mono ré, te nasi ĩ̱wana si'ra za'ra ni, âi ba. — Ãne te aibâ hã Zezusihi ma siwasu'u. 


text:
Taha wa, ma awa'awi tipese, aibâ hã. Pese wamhã, tiza'warizé hã ma tô ti'â. Tawamhã para na te oto 're mo. Ãne na hã sabadu na ma tô tiromhâiba, romhuri zahârizém na.


text:
Taha wa, ma tô zudezu norĩ nhib'apito norĩ hã tãma nharĩ za'ra, ãne: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma tô dama roti, da te 're romhuri za'ra mono tõ da, sabadu na hã. A hã ĩsimiroti 'madâ'â ãna te asa'warizé hã 're ĩ'â, romhuri zahârizém na hã. 


text:
Taha wa, te aibâ hã asa tãma nharĩ za'ra: — Aibâ hã ĩ̱pese'wa hã ma tô ĩ̱za'warizé hã ĩ̱ma ti'ru. Ĩ̱para na oto 're ĩ̱morĩ da, te duré ĩ̱ma tinha. 


text:
Tawamhã te sadanharĩ za'ra: — E 'wa hã ma tô asa'warizé hã aima ti'ru. E 'wa hã ma tô duré aima tinha, aipara na 're aimorĩ da hã oto. 


text:
Taha wa, ma tô duré aibâ hã asa tãma nharĩ za'ra: — Me. Te waihu'u õ di, wa hã. — Ãne te tãma nharĩ za'ra. Zezusi hã te te pese pari, ãma sapa'a õ di. Da'ahâ wa, te awa'awi ĩsiti mo. Ãne wa, Zezusihi nhisi hã te te waihu'u õ di, aibâ hã. 


text:
Tawamhã 'ri 'wawi wa'ra 're, ma tô aibâ hã sõpẽtẽ Zezusi hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb ãma. Te te sõpẽtẽ wamhã, ãne te aibâ ma tinha, Zezusi hã: — Ma tô oto aséptâ, ãhãna hã. Taha wa, aiwasédé hã 're 'manharĩ mono õ di za oto, 're 'manharĩ u'âsi mono wa, marĩ ĩwasété uptabi hã aima romhâimana õ'umnhasite. — Ãne te tãma tinha. 


text:
Tawamhã aibâ te mo, dama ĩpire norĩ u. Ãne te tãma siwasu'u za'ra: — Ĩ̱pese'wa hã, wa tô waihu'u. Zezusi hã ma tô ĩ̱pese. 


text:
Taha wa, dama ĩpire norĩ hã te oto sada tihâimana za'ra, romhuri zahârizém na te te pese wa, sabadu na. 


text:
Tawamhã Zezusi hã ma tô tãma nharĩ za'ra, ãne: — Ĩ̱mama hã te za te te 're da'apawaptob u'âsi. Ĩ̱zama wa za duré te 're da'apawapto. — Ãne te tãma siwasu'u za'ra. 


text:
Taha wa, te ãma sima roti za'ra, te te siwi wĩrĩ da, romhuri zahârizé hã ĩsimiroti za'ra zarina, te te 'madâ'â õ wa, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Timama na te te wasu'u wa, aiwa ĩwaihu'u pese zahuré na hã. 


text:
 Zezusi hã, Timama zadawa para dama pire na 're ĩhâimana mono zé wasu'u</n> Tawamhã Zezusi hã te duré tãma nharĩ za'ra: — Tô sena, wa aima waihu'u za'ra wa'wa. Wa hã ĩ̱si'uihâ na dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ na te 're da'apawapto waihu'u mono õ di. Ĩ̱mama zadawa para, wa tô te 're da'apawapto. Ĩ̱mama hã tiwaihu'u pese na te te 're ĩda'apawapto mono ne, wa tô te 're da'apawapto.


text:
Wa hã ĩ'ra wa, te te 're ĩ̱zawi pese. Ta hã ma tô ĩ̱pisutu, dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ na te te 're ĩda'apawapto mono ne, te duré 're da'apawapto mono da. Wa hã te 're da'apese mono wa, ma tô ĩ̱'ãma 're datob'uzu za'ra. Zahadu wapsi, Ĩ̱mama te za duré ĩ̱ma tinha, tiwaihu'u pese na te te 're da'apawapto mono zarina, te 're da'apawapto mono da. Tawamhã te za duré ĩ̱'ãma 're datob'uzu za'ra, ĩ̱waihu'u pese uptabi wa.


text:
'Re dadâ'â za'ra mono wa, te Ĩ̱mama hã ab're hawi te te 're da'ahâiwa'utu, apâ 're danomro u'âsi mono da. Ĩ̱zama te ĩ̱sima 're ĩ'awẽ mono norĩ ma, wa za duré te 're anharĩ, apâ 're hâiwa'utu za'ra mono wa, 're nomro u'âsi mono da, wa hã ĩ'ra wa. Tawapsi te za da te 're ĩ̱waihu'u za'ra, ĩ̱waihu'u pese uptabi na.


text:
<n>(22-23)</n>  Ĩ̱mama hã 'râwi sipisutu õ di, ti'ai ãma dahâimanazéb zarina te te dama 're arowairébé mono da. Taha da, ma tô ti'ra wa, ĩ̱pisutu. E marĩ da. Ãma 're ĩdawata za'ra mono ne, ĩsine ĩ̱waihu'u pese wa, ĩ̱'ãma zama 're dawata za'ra mono da. Ĩ̱'ãma 're dawata za'ra mono õ wamhã, we ĩ̱zatõrĩ'wai ãma zama duré 're dawata za'ra mono õ di za, Ĩ̱mama ãma.


text:
<n>(24-25)</n>  — Ĩ̱mreme hã da te 're wapari za'ra mono wamhã, duré we ĩ̱zatõrĩ'wa hã da te dasina 're umnhasi za'ra mono wamhã, te za tipẽ'ẽ na sina uwaimrami sirõmo za'ra, rowẽ na 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono zé hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimihâzé hã te te sina 're waihu'u za'ra mono õ di za. Te za tipẽ'ẽ na ãma saprĩ sirõmo za'ra, dapẽ'ẽ 're, dadâ'â u'âsi 're ĩdahâimana za'ra mono zém hawi, dapẽ'ẽ 're rowẽ na 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono zéb u hã.


text:
Ĩ̱mama hã dapẽ'ẽ 're, dadâ'â ãna rowẽ na 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono zé nhomri'wa dama. Ĩ'ra wa, ma tô duré ĩ̱pisutu, ĩ̱zama 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono zé nhomri'wa na dama 're ĩ̱hâimana mono da.


text:
Ta hã ma tô duré ĩ̱ma tinha, ti'ai ãma dahâimanazéb zarina, te dama 're arowairébé mono da, ĩsadawa para wa hã ti'ai ãma dasiré ĩ̱podo hã 're ĩ̱hâimana mono wa. 


text:
<n>(28-29)</n>  — Ĩ̱mreme na atob'uzu za'ra wa'aba mono õ di za. Niwapsi te za 're ĩdadâ'â za'ra mono hã tahâiwa'utu za'ra ni. Ĩ̱hârâ hã da te wapari za'ra wa, te za ab're hawi tawairébé ni. Tawamhã 're ĩnomro wẽ mono norĩ hã te za apâ hâiwa'utu za'ra, rowẽ u'âsi 're hâimana u'âsi za'ra mono da oto, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'rata. 'Re ĩnomro wasété mono norĩ zama, te za duré apâ hâiwa'utu za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimihâzé hã te te sina 're waihu'u za'ra mono da.


text:
 Zezusi hã, Timama zadawa para datẽme 're ĩmorĩzém na dama ĩsiwasu'uzé</n> — Ĩ̱nhimipisutu zarina si, marĩ na te dama 're arowairébé mono õ di za. Ĩ̱mama nhimipisutu zarina si, wa za ti'ai ãma 're ĩdahâimana za'ra mono zéb zarina, te dama 're arowairébé. Ĩ̱nhimipisutu zarina, marĩ na te dama 're arowairébé mono da, te ĩ̱sima 're da'awẽ mono õ di, wa hã. We ĩ̱zatõrĩ'wa nhimipisutu zarina si, te dama 're arowairébé mono da, wa ĩ̱sima te 're da'awẽ u'âsi. Taha wa, te dama 're arowairébé mono wamhã, te dama ãma upa za'ra õ di za. Duré ropipa hã 're ĩnomro wasété mono norĩ ma, te 're apisutu mono wamhã, te tãma ãma upa za'ra õ di za. 


text:
— Ĩ̱siwaprosi uptabi, aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba õ di. Ni'wa te te ĩ̱zadawa waptob õ wamhã, ãté te za ĩ̱zadawa nhipese na ĩ̱ma 're ĩnharĩ za'ra wa'aba mo. Taha wa, ĩ̱siwaprosi uptabi, aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba õ di.


text:
Ĩhâiba amo hã ma tô ĩ̱zadawa wapto. Tô sena ma tô aima sina ĩ̱wasu'u za'ra wa'wa. Ãne na wa tô waihu'u. 


text:
<n>(33-37)</n>  — Â ro'ore hã te te dama rob'uiwẽ wamhã, dama rowẽ di. Tane Zuwã Batita hã ma tô simi'ẽ na te te dama 're sadawa wasu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Tawamhã te te dama 're sadawa wasu'u mono ré, dama rowẽ di. A norĩ wa'wa hã ma tô ĩtẽme ĩda'mazatõrĩ za'ra wa'wa, te te siwi sadanharĩ za'ra da, ĩsimirowasu'u na. Tô sena ĩsimirowasu'u hã. E marĩ da, wa ãma aipo're pu'u za'ra wa'wa, Zuwã Batita te te ĩ̱'ãma ĩrowasu'uzém na hã. 'Re ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono da, te 're asõ'reptu za'ra wa'aba mono da, wa ãma aipo're pu'u za'ra wa'wa, ĩsimirowasu'u na hã ĩ̱sina. Zuwã Batita hã ma tô mreme pire na te te dama 're ĩ̱wasu'u wẽ. Mreme pire nherẽ, ti'ai ãma ĩpoto si, õ hã. Ti'ai ãma 're ĩpoto za'ra mono zô si, 're ĩ̱nhimipari mono õ di, te te dama 're ĩ̱wasu'u wẽ za'ra mono wa, da te 're ĩ̱zaze za'ra mono da. E marĩ wa. Ĩ̱mama hã te te dama 're ĩ̱wasu'u wẽ mono wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Ta hã ma tô ĩ̱pisutu, te te 're ĩromhõsi mono zarina, te 're da'apawapto mono da, we te te ĩ̱zatõrĩ na da te dasiwi 're waihu'u za'ra mono da. A norĩ wa'wa hã niwa atõmo na 'madâ'â za'ra wa'aba õ di, Ĩ̱mama hã. Duré niwa aipo're na ĩmreme hã wapari za'ra wa'aba õ di.


text:
Duré ĩmreme hã aipẽ'ẽ 're, 're hâimana za'ra wa'aba mono õ di. Taha wa, te te we atẽme ĩ̱zatõrĩ za'ra wa'aba nherẽ, asina 're ĩ̱'umnhasi za'ra wa'aba mono õ di.


text:
<n>(39-40)</n>  A norĩ wa'wa hã te ãne asima 're ĩrowasu'u za'ra wa'aba mo: “Wa norĩ hã wa wa te 're sõré u'âsi za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme ui'éré hã. Taha wa, wa za ãma wasina uwaimrami za'ra ni, 're ĩdanomro u'âsi mono zé hã.” Ãne te asima 're ĩrowasu'u za'ra wa'aba mo. Ta hã te ĩ̱wasu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme ui'éré hã. 'Re sõré u'âsi za'ra wa'aba mono nherẽ, asima 're ĩ̱wẽ za'ra wa'aba mono õ di, 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono da. 'Re ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono 'wa'âhã, wa aré aima pisutu za'ra wa'wa, 're ĩdanomro u'âsi mono zé hã asina uwaimrami za'ra wa'aba da.


text:
E marĩ wa. Te ĩ̱sina aiwaihu'u za'ra wa'aba wa, asimirosa'rata na. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, 're sawi pese za'ra wa'aba mono õ di.


text:
Ĩ̱zama asiwi 're ĩ̱zawi pese za'ra wa'aba mono õ di. Ĩ̱mama zadawa para we atẽme ĩ̱morĩ za'ra wa'aba nherẽ, ãma 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono õ di. Ãté te za ni'wam norĩ nhimirowasu'u si 're ĩsazei pese za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te we datẽme 're satõrĩ za'ra mono õ nherẽ, ta norĩ hã.


text:
A norĩ wa'wa hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're aiwẽsãmri za'ra wa'aba mono da, asima 're wẽ uptabi za'ra wa'aba mono õ di. Ma tô asima 're ĩdawẽ uptabi za'ra wa'aba mo, ti'ai ãma 're ĩdanomro mono si te te 're aiwẽsãmri za'ra wa'aba mono da. E niha te za tawamhã, asina 're ĩ̱'umnhasi za'ra wa'aba mo. Wa hã ĩ'ra nherẽ, ãté asina 're ĩ̱'umnhasi za'ra wa'aba mono õ di za.


text:
E Ĩ̱mama ma, wa za aiwasu'u za'ra wa'wa, 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono õ na. Mare di. Mozési hã te za tãma aiwasu'u za'ra wa'wa, 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono õ na, aima ĩ'umnhasi za'ra wa'wa hã.


text:
Duréihã Mozési hã ma tô ĩ̱wana ĩ̱'ãma rob'ui'éré siro dama. Tane nherẽ, ĩsimi'ui'éré hã sena na 're saze za'ra wa'aba mono õ di. 'Re saze za'ra wa'aba mono 'wa'âhã, te aré 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mo.


text:
Ĩ̱'ãma rob'ui'éré hã sena na 're saze za'ra wa'aba mono õ wamhã, e niha te za tawamhã ĩ̱mreme na 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mo. Ãté ĩ̱mreme na 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono õ di za. — Ãne Zezusi ma tô tãma rowasu'u za'ra, dama ĩpire norĩ ma. 


text:
 Zezusi hã da'ahâ uptabi nherẽ, te te ĩda'asaihurizé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 14.13-21; Marcusi 6.30-44; Rucasi 9.10-17)</i></n> Tawamhã Zezusi hã ma tô uba're na saprĩ, ĩsõ'õmo na. Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma, ĩsõ'u hã. Tiberizadi na ĩsõ'õmo nhisi hâiba amo hã. Wa norĩ hã wa ĩsiré saprĩ za'ra ni, ĩsiré 're wanomro mono wa.


text:
Da'ahâ na te duré ĩsarina ai'aba'ré ni. E marĩ wa. Tiwaihu'u pese na, marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te te dama ab'manharĩ wẽ mono wa, danho'a.


text:
Tawamhã sa'a nhisi u, wa hâimo ai'aba'ré ni, Zezusihi siré. Sa'a nhisi ãma, wa oto ĩsiré asimro ni.


text:
Romhuture di oto, zudezu norĩ te, dato hã da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zéb u hã, Pascowa na dato nhisi hã. 


text:
Tawamhã ĩtẽme dasi'aba'réi wamhã, ma tô da'ab'madâ, Zezusi hã. Da'ahâ uptabi na te ĩtẽme ai'aba'ré ni. Te te da'ab'madâ'â wamhã, Piripihi ma, te tinha, ãne: — E mame dasa hã te 're simi'wara, wa te dama ĩ'uipra za'ra da hã, aihĩni ãma dasaihuri da hã. 


text:
Taha wa, te Piripi hã asa tãma tinha: — Da'ahâ uptabi wamhã, wa aré dasa na rob'uiprazé hã ahâ uptabi nherẽ, uprosi za'ra ni, 200 na ĩhâiba nherẽ. Tane nherẽ, te aré da'ãma ai'utõ, ĩ'u'ẽtẽ wapu hã. Syry na dasa hã da te huri da nherẽ, aihĩni dasa hã da te huri õ di aré. — Ãne Piripi te tãma tinha. 


text:
<n>(8-9)</n>  Taha wa, wa ĩsiré 're ĩwanomro mono hã misi Zezusihi ma 'manharĩ ni. Ãdéré hã Sima Pedruhu no hã te tãma tinha, ãne: — 'Watébrémi te, ĩ'u'ẽtẽ wapu hã te tihâiba, arozum ne u'ẽne hã. 5 na ĩhâiba hã. Duré pe'a hã maparanere. Tawamhã ãne aihĩni dasaihuri õ di za. — Ãne te Ãdéré hã Zezusihi ma wasu'u.


text:
Tawamhã ma tô Zezusi hã asa wama nharĩ za'ra: — Te za dama ĩnharĩ za'ra wa'wa, ti'ai wa, dasi'ubumro da. — Ãne te wama nharĩ za'ra. Tame du hã sa'ẽtẽ di. Taha wa, ma tô ti'ai wa asimro ni. Da'ahâ uptabi di. Aibâ si, wa te wasiwi sa'rata wamhã, 5 miu na ĩhâiba hã.


text:
Tawamhã Zezusi ma tô waibu, ĩ'u'ẽtẽ wapu hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te tiwata, sõpru wa. Taha pari, ma tô wama sõmri za'ra, wa te dama sõmri za'ra mono da. Pe'a zama ma duré wama sõmri za'ra, wa te dama sõmri za'ra mono da. Tawamhã ĩ'u'ẽtẽ wapu hã umrore nherẽ, da'ãma si'utõrĩ õ di. Pe'a zama maparane nherẽ, da'ãma si'utõrĩ õ di. Taha wa, ma tô aihĩni dasa hã huri ni. Ma tô da te 'mahâpãrĩ, da'ãma si'utõrĩ ãna.


text:
Da te 'mahâpãrĩ mono wamhã, Zezusi hã te wama 'ru za'ra, apâ wa te ubumroi mono da, danho'rada hã taré simi'wara tõ mono da. 


text:
Taha wa, wa tô apâ wa te ubumro za'ra. Si'õtõ wa, wa tô wa te sé. Si'õno hã ahâ di, danho'rata ré hã, wa te ĩ'ubumro za'ra hã ĩ'u'ẽtẽ wapu wẽ'ẽi ré hã. 12 na si'õno hã. 


text:
Ĩ'u'ẽtẽ wapu hã umrore nherẽ, da'ãma si'utõrĩ õ wa, ma tô ãma tatob'uzu za'ra ni, waihu'u pese wa, Zezusi hã. Tawamhã te ãne dasima rowasu'u za'ra ni, dasaihuri wẽ te: — Tô sena õ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa, we datẽme ĩmorĩ zô 're ĩdanhimipari za'ra mono. Oto wa te wasiwi saprõni aba, ãma wanhib'apito za'ra da. — Ãne te dasima rowasu'u za'ra ni. 


text:
Tawamhã Zezusi hã danhimiroti hã ma tô sina waihu'u. Taha wa, te siwaprosi sa'a nhisi u mo apâ, danhiti. 


text:
 Zezusi hã â nhisi baba ĩmorĩzé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 14.22-33; Marcusi 6.45-52)</i></n> <n>(16-17)</n>  Tawamhã mara simei wamhã, wa tô si'ra za'ra ni âi ba, uba're na wa te saprĩ za'ra da, zara u, Capana'u na 'ri nho'õmo nhisi u. Robra di oto. Zahadu watẽme wisi za'ra õ di, Zezusi hã.


text:
Wa norĩ si, wa tô wasiré sari za'ra ni uba're hã, Zezusihi siré 're ĩwanomro mono norĩ si. Sa'a hawi wasi'aba'réi wamhã, â wa'wa u ma tô uba're hã waré tihâimana za'ra. 5 na ti'ai pibuzém na, wa tô oto wasina wapahâ za'ra ni, niha wamhã, ãté 6 na ti'ai pibuzém na. Tawamhã Zezusi hã wa tô wasiwi sãmri ni. Â nhisi baba te wei watẽme timorĩ za'ra, uba're u. Romhuture di oto. Wa te wasiwi sãmri wamhã, wa tãma wapẽ'ẽwara za'ra ni. 


text:
Taha wa, Zezusi te wama si'mahârâ za'ra, ãne: — Wa hã wa we atẽme ĩ̱morĩ 'wa. Ĩ̱ma aipahi za'ra wa'aba tõ. 


text:
Tawamhã ãne wama si'mahârâ za'ra wa, tãma wapahi za'ra ãna, wa tô sô wahârâ za'ra ni, uba're u watẽme sébré za'ra da, wama rowẽ za'ra wa. Watẽme sébré za'ra wi, ma tô uba're hã â zada'ré u sina ropto, wa te wasima ãma ĩrotizéb u. 


text:
 Zezusihi zô ĩdanhoprézé wasu'u</n> Tawamhã da'ahâ na te waza'u asimro ni, ĩsõ'u zaihâ na bâtâ pusizém niwĩ. Taha wa, awẽmhã te ãne dasima rowasu'u za'ra ni: — Ahâmhâ hã uba're hã misire te nomro, âmhã. Zezusihi siré 're ĩnomro mono norĩ si ma tô asisi uba're wa, te te siré sari za'ra da. Zezusi hã ĩsiré sébré za'ra õ di. E momo te bété mo. — Ãne te tasisadanharĩ za'ra ni.


text:
Tawamhã ni'wam norĩ hã ma tô uba're na datẽme saprĩ za'ra wawa'rãmi, zara u. Tiberizadi hawi ma tô datẽme saprĩ za'ra, 'ri nho'õmo hawi. Wanhib'apito hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma ĩwatazéb u, ma tô ãma roptob za'ra, dasa hã da te ĩhurizéb u.


text:
Tawamhã Zezusi hã sãmra õ wa, duré wa norĩ zama wasi'ubumroi õ wa, ma tô uba're wa, asisi ni, tisa te te ĩhuri norĩ hã zara u te te ãma saprĩ za'ra da apâ. Tawamhã Zezusihi zô danhopré da, ma tô uba're na saprĩ za'ra ni, Capana'u u. 


text:
 Zezusi hã dasai uptabi na dama ĩsiwasu'uzé</n> Tawamhã Zezusi hã ma tô sãmri za'ra ni, Capana'u ãma ĩsõ'u zara niwĩ. Da te dasiwi sãmri wamhã, ãne te sadanharĩ za'ra ni: — Rowahutu'wa, e niwa ma tô we aiwi, ãwa. 


text:
Taha wa, te Zezusi hã asa tãma nharĩ za'ra: — E marĩ da, te we ĩ̱zô asõpré wa'aba mo. E marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã ĩ̱waihu'u pese na te aima 'manharĩ za'ra wa'aba wa, ma tô ĩ̱waihu'u za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono we te te ĩ̱zatõrĩ na. E taha wa, te we ĩ̱zô asõpré wa'aba mo. Mare di. Taré ĩ'u'ẽne hã 'mahâpãrĩ za'ra wa'aba mono wẽ te, te we ĩ̱zô asõpré wa'aba mo.


text:
Dasa hã dawi wasété su'u di. Taha wa, asa zô si 're rob'ruiwapari za'ra wa'aba mono õ di za. Dasa ne zô si, te za 're ĩrob'ruiwapari za'ra wa'aba mo, wẽ na 're ĩhâimana u'âsi mono ne zô si. Ta hã rowẽ u'âsi dadâ'â ãna 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono zé, te wasu'u. Wa hã ti'ai ãma dasiré ĩ̱poto wa, ma tô Ĩ̱mama hã ĩ̱pisutu, ĩsadawa para te dama 're anhomri mono da, rowẽ u'âsi 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono zé hã. 


text:
Tawamhã ma tô asa tãma nharĩ za'ra ni, ãne: — E marĩ na ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te sima 're da'awẽ, te te sima 're ĩwẽ mono zéb uwaibaba, wa te tãma ãma 're uwaimrami za'ra mono da. Ma'ãpé wama waihu'u za'ra na, wa te waihu'u za'ra da. 


text:
Tawamhã te Zezusi hã asa tãma nharĩ za'ra, ãne: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô we ĩ̱zatõ, da te dasina 're ĩ̱'umnhasi za'ra mono da. Tawamhã asina 're ĩ̱'umnhasi za'ra wa'aba mono wamhã, te za tãma ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra wa'aba mo, te te sima 're ĩwẽ mono zéb uwaibaba, 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono wa. 


text:
<n>(30-31)</n>  Taha wa, te asa tãma nharĩ za'ra ni, ãne: — Wahi'rata norĩ hã a'ubuni wi 're nomro mono ré, ma tô te te 're huri mana na dasa nhisi hã. Ãne ma tô daza'u ãma rob'ui'éré ĩbaihâ na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã: “Ma tô te te dama 're anhomri, hâiwa hawi dasazé hã.” A hã bété. E marĩ te za wanho'a duré wama ĩ'manha, dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã, wa te ãma aiwaihu'u pese za'ra wa, wa te asaze za'ra da.


text:
Taha wa, te Zezusi hã tãma nharĩ za'ra, ãne: — Mozési hã hâiwa hawi te te dama 're anhomri mono õ di, dasazé hã. Ĩ̱mama si hâiwa hawi dasa nhomri'wa te 're hâimana, ate wa'aba da, dasai uptabi hã.


text:
Dasa hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhibzari hã hâiwa hawi we ĩmorĩ te wasu'u, dadâ'â ãna 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono zé hã te te dama 're anhomri mono da. — Ãne te Zezusi hã tãma rowasu'u za'ra. 


text:
Taha wa, te Zezusi hã oto tãma siwasu'u za'ra, ãne: — Wa hã dasai uptabi na, wa ĩ̱siwasu'u. Mra wa, dasa hã da te 're 'mahâpãrĩ za'ra mono wamhã, dama 're rowẽ za'ra mono di za. 'Rubu wa, â hã da te 're âhuri mono wamhã, dama 're rowẽ za'ra mono di za. Tane duré, Danho'reptui'wa na da te dasina 're ĩ̱'umnhasi za'ẽtẽ za'ra mono wamhã, dama 're rowẽ za'ra mono di za.


text:
A norĩ wa'wa hã ma tô ĩ̱'madâ'â za'ra wa'wa. Tane nherẽ, asina 're ĩ̱'umnhasi za'ra wa'aba mono õ di. Ãne wa tô aima wasu'u za'ra wa'wa aré.


text:
Ĩ̱mama ma tô da'apisutu, ĩ̱nhib'a'uwẽ si 're danomro mono da. Ta norĩ si te za te te 're ĩ̱zaze za'ra, te te ĩpisutu za'ra norĩ hã. Te te 're ĩ̱zaze za'ra mono nherẽ, e wa za ĩ̱siwi te 're awẽ'õ. Mare di. Te ĩsiwi 're awẽ'õ mono õ di za.


text:
Wa hã hâiwa hawi wa wei mo. E marĩ da. E 'râwi ĩ̱nhimiroti si te ĩ̱sima 're 'madâ'â mono da. Mare di. 'Râwi ĩ̱nhimiroti si te ĩ̱sima 're 'madâ'â mono da, we ĩ̱morĩ õ di. We ĩ̱zatõrĩ'wa nhimiroti si te 're 'madâ'â mono da, wa wei mo.


text:
E marĩ, ma tô te te sima 're wẽ, Ĩ̱mama hã. Ĩ̱zazei'wa norĩ te 're ab'madâ'â pese u'âsi mono wa, ĩ̱te u'âsi 're nomro mono da, ma tô te te sima 're wẽ, ĩ̱te da, te te ĩ̱ma 're apisutu sirõmo mono wa. Ma tô duré te te sima 're ĩ̱wẽ, ĩ̱zazei'wa norĩ na hã 're dâ'â za'ra mono wa, bâtâ na te ahâiwa'utu da, apâ 're hâimana u'âsi za'ra mono da oto, ti'a ĩsi'utõrĩzéb ãma.


text:
Ĩ̱mama ma tô duré te te sima 're da'awẽ, da te dasina 're ĩ̱'umnhasi za'ra mono wa, rowẽ na 're dahâimana u'âsi za'ra mono da, hâiwa ãma. Tawamhã 're dâ'â za'ra mono wa, wa za bâtâ na hâiwa'utu za'ra, ti'a ĩsi'utõrĩzéb ãma. — Ãne te Zezusi hã tãma siwasu'u za'ra. 


text:
<n>(41-42)</n>  Dasa hã hâiwa hawi we ĩmorĩ na siwasu'u wa, te ãne sima rowasu'u za'ra, dama ĩpire norĩ hã: — Oro hâiwa hawi wei morĩ za. Õ hã Zezusi, Zuzéhé 'ra. Ĩna zama wama waihu'u pese za'ra di. — Ãne te sima rowasu'u za'ra.


text:
Dasi'uihâ na da te 're ĩ̱zazei waihu'u za'ra mono õ di za. Ĩ̱mama si te za te te 're da'apisutu we ĩ̱zatõrĩ'wa hã, da te 're ĩ̱zaze za'ra mono da. Tawapsi te za da te 're ĩ̱zaze za'ra. Tawamhã 're dadâ'â za'ra mono wa, wa za bâtâ na ab're hawi da'ahâiwa'utu ti'a ĩsi'utõrĩzéb ãma, apâ 're dahâimana u'âsi za'ra mono da oto.


text:
Duréihã ma tô ãne na rob'ui'éré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa hã: “Timreme te za te te dama 're awaihu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.” Ãne ma tô ãma rob'ui'éré. Tawamhã Ĩ̱mama, timreme te te dama 're awaihu'u mono wamhã, da te ãma 're sazei pese za'ra mono wamhã, ĩ̱mreme na zama te za duré da te 're ĩ̱zazei pese za'ra.


text:
Ĩ̱mama hã datõmo na da te 're 'madâ'â za'ra mono õ di. Ĩ̱wétési wa tô te 're 'madâ'â, ĩhawi we ĩ̱morĩ wa. 


text:
— Tawamhã Danho'reptui'wa na da te dasina 're ĩ̱'umnhasi za'ra mono wamhã, rowẽ u'âsi te za dadâ'â ãna 're dahâimana u'âsi za'ra hâiwa ãma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'rata. Tô sena, wa aima rowasu'u za'ra wa'wa, waihu'u za'ra wa'aba da.


text:
Wa hã dasa na, wa ĩ̱siwasu'u, rowẽ na 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono zé nhomri'wa, 're ĩ̱morĩ wa, dama.


text:
Wahi'rata norĩ hã a'ubuni wi 're nomro mono ré, ma tô mana na te te 're huri. Tane nherẽ, dâ'â ãna 're hâimana u'âsi za'ra mono õ di, ta norĩ hã. Ma tô tidâ'â za'ra.


text:
Hâiwa hawi dasa na 're dasaihuri mono wamhã, rowẽ u'âsi te za dadâ'â ãna ĩ'rata 're dahâimana u'âsi za'ra, hâiwa ãma.


text:
Wa hã dasa na wa tô ĩ̱siwasu'u, hâiwa hawi we ĩ̱morĩ wa. Ni'wam norĩ hã ĩ̱'ãma 're saihuri u'âsi mono wamhã, te za dâ'â ãna 're hâimana u'âsi za'ra, hâiwa ãma. Taha da, wa za ĩ̱hâiba hã dama tisõ, dazada ĩ̱dâ'â da. — Ãne Zezusi te tãma siwasu'u za'ra, dama ĩpire norĩ ma. 


text:
Taha wa, te sima rowasu'u za'ra: — E niha te za õ hã tihâiba hã wama sõmri za'ra, ãma 're wasaihuri u'âsi mono da. 


text:
Tawamhã Zezusi te duré asa tãma nharĩ za'ra: — Wa hã ti'ai ãma dasiré ĩ̱podo. Ĩ̱hâiba na 're asaihuri aba mono õ wamhã, duré ĩ̱wapru, 're âhuri aba mono õ wamhã, rowẽ u'âsi ĩ̱'ãma 're anomro aba mono õ di za.


text:
Ĩ̱'ãma 're dasaihuri mono wamhã, duré ĩ̱wapru, da te 're âhuri mono wamhã, rowẽ u'âsi te za ĩ̱'ãma 're danomro. Tawamhã 're dadâ'â za'ra mono wa, wa za bâtâ na ab're hawi da'ahâiwa'utu ti'a ĩsi'utõrĩzéb ãma, apâ 're dahâimana u'âsi za'ra mono da.


text:
Ĩ̱hâiba na 're dasaihuri mono wamhã, duré ĩ̱wapru, da te 're âhuri mono wamhã, te za ĩ̱siré 're dahâimana u'âsi za'ra. Wa hã wa za duré ĩsiré 're ĩ̱morĩ u'âsi za'ra.


text:
Ĩ̱mama hã ma tô we ĩ̱zatõ, 're ĩmorĩ u'â hã. Ta hã 're hâimana u'âsi mono wa, wa za duré wa hã 're ĩ̱hâimana u'âsi. Taha wa, ĩ̱'ãma 're dasaihuri mono wamhã, te za ĩ̱sine 're dahâimana u'âsi za'ra hâiwa ãma, 're dadâ'â za'ra mono ãna.


text:
Wa hã dasa na, wa tô ĩ̱siwasu'u, Ĩ̱mama, hâiwa hawi te te we dama ĩ̱nhomri na. Wahi'rata norĩ hã ma tô duréihã hâiwa hawim na tisa hã te te 're huri. Tane nherẽ, dâ'â ãna 're hâimana u'âsi za'ra mono õ di. Ma tô tidâ'â za'ra. Ĩ̱'ãma 're dasaihuri mono wapsi, dadâ'â ãna te za 're dahâimana u'âsi za'ra, hâiwa ãma. 


text:
 Zezusi hã tisiré norĩ te te sina ĩsadanharĩ za'ra zé wasu'u, za te te ĩrẽme za'ra zéb zô</n> Tawamhã Zezusihi nhimirowasu'u hã ma tô dame wapari za'ra, ĩsazei'wa norĩ hã. Te te wapari za'ra wamhã, ãne te ahâ na sima rowasu'u za'ra: — Ĩsimirowasu'u hã wama pire di, wa te ãma ĩsaze za'ra zéb da hã. 


text:
Ta norĩ hã sima si te te rowasu'u za'ra nherẽ, ma tô ĩmreme hã sina waihu'u za'ra, Zezusi hã. Taha wa, te tãma nharĩ za'ra, ãne: — E ĩ̱mreme hã asiwi wẽ'õ za'ra wa'aba wa, te za ĩ̱rẽme za'ra wa'wa.


text:
Wa hã ti'ai ãma dasiré ĩ̱podo hã, apâ hâiwa u ĩ̱morĩ ré, ĩ̱'madâ'â za'ra wa'aba wamhã, e niha te za tawamhã asima ĩrowasu'u za'ra wa'wa.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani si te za te te dama 're anhomri, dadâ'â ãna 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono zé hã. Dasi'uihâ na da te dasina 're uwaimrami za'ra mono õ di za. Marĩ na te aima 're ĩrowasu'u za'ra wa'aba mono zéb zarina, te za Ĩpẽ'ẽzani hã te te dama 're anhomri, 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono zé hã.


text:
<n>(64-65)</n>  Ãne, wa aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa, waihu'u za'ra wa'aba da. Tane nherẽ, ãne aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba nherẽ, aihĩni ĩ̱mreme na ĩ̱zaze za'ra wa'aba õ di za, ãté. Dasi'uihâ na da te 're ĩ̱zazei waihu'u za'ra mono õ di za. Ĩ̱mama si te te dama 're anharĩ mono wapsi, te za ĩ̱mreme na da te 're ĩ̱zaze za'ra. Ãne wa tô aima rowasu'u za'ra wa'wa aré. — Ãne Zezusi ma tô tãma rowasu'u za'ra. E marĩ wa. Da'ahâ na ĩsiré 're danomro mono nherẽ, aihĩni te te sazei uptabi za'ra õ wa. Ta norĩ hã tô senai õ na, ma tô Zezusi hã sina waihu'u za'ra. Duré te te dama ĩhâiba nhomri da hã ma tô sina waihu'u siro, Zezusi hã. Taha wa, ma tô aré dama rowasu'u: — Dasi'uihâ na da te 're ĩ̱zaze za'ra mono õ di za. Ĩ̱mama si te te dama 're anharĩ mono wapsi, te za da te 're ĩ̱zaze za'ra. — Ãne ma tô dama rowasu'u aré, da te waihu'u za'ra da.


text:
Tawamhã da'ahâ na oto ĩsiré 're danomro mono õ di, ĩsazei'wa norĩ hã. Ĩmreme te te wapari ze za'ra õ wa, ma tô oto rẽme za'ra ni.


text:
Taha wa, te Zezusi hã wazadanharĩ za'ra: — E a norĩ wa'aba zama te za ĩ̱rẽme za'ra wa'wa. — Ãne te wazadanharĩ za'ra, 12 na wahâiba norĩ hã ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ hã. 


text:
Tawamhã Sima Pedruhu si te asa tãma tinha: — Mare di. Wa te airẽme za'ra õ di za. Wa te airẽme za'ra wamhã, e 'wa tẽme, wa za 're wanomro, rowasu'uwẽ hã wa te 're ĩwapari za'ra mono da hã. Aimreme si wama pire za'ra di. Aimreme na si da te 're asaze za'ra mono wamhã, rowẽ u'âsi te za ai'ãma 're danomro. Te za duré hâiwa ãma 're dadâ'â za'ra mono ãna 're dahâimana u'âsi za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'rata.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô we asatõ. Wa norĩ hã wa tô asaze za'ra ni. A hã 're aimorĩ wẽ uptabi di. Ãne na wa tô aiwaihu'u za'ra ni. — Ãne te Zezusihi ma tinha. 


text:
Tawamhã Zezusi asa te wama nharĩ za'ra: — A norĩ wa'wa hã 12 na aihâiba za'ra wa'wa hã wa tô aipisutu za'ra wa'wa, ĩ̱siré 're anomro aba mono da, dama 're ĩ̱zadawa wasu'u za'ra wa'aba mono da. Tane nherẽ, misire Wa'uburé nhib'a'uwẽ te 're mo, asiré wa'aba. — Ãne ma tô wama waihu'u za'ra. 


text:
Wa'uburé nhib'a'uwẽ hã te te wama wasu'u za'ra wamhã, Zudasi te wasu'u, Sima Icarizotihi 'ra hã. Ta hã 12 na Zezusihi siré 're ĩwanomro mono norĩ siré 're morĩ nherẽ, te za niwapsi dama hâiba nho, Zezusi hã. 


text:
 Zezusi hã ĩsisãnawã norĩ, Zudeza u te te siwi ĩsatõrĩzé wasu'u</n> Tawamhã Zezusi hã te datẽme 're mo, Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma si. Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma oto datẽme 're morĩ õ di. E marĩ wa. Te te siwi wĩrĩ da, te te sima ãma roti za'ra wa, dama ĩpire norĩ hã. Taha wa, te oto ĩsiti 're timorĩ za'ra datẽme si, Darireza ãma si.


text:
Romhuture di oto bâdâ hã dasi'rã'õtõzéb u hã, ãma ĩdasipo're pu'u za'ra da hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩdanhimroi wẽ mono zém na a'ubuni wi, darop téb u.


text:
Tawamhã ĩno norĩ hã te apâ siwi satõ Zezusi hã, Zudeza u morĩ da. Ãne te tãma nharĩ za'ra: — Apâ te za oto aimo, Zudeza u asazei'wa norĩ u, marĩ ĩwẽ hã dama ab'manharĩ ré, te te ãma ai'madâ'â za'ra da, asazei'wa norĩ hã.


text:
Ni'wam norĩ hã te te sima 're dawẽ za'ra mono wamhã, dama marĩ 'manharĩ wẽ na da te 're waihu'u za'ra mono da, pi'uriwi ĩwẽ hã te te dama 're 'manharĩ za'ra mono õ di za. Sõ'awi te za te te dama 're ab'manharĩ. Taha wa, ma'ãpé sõ'awi dama 're ab'manharĩ u'âsi mono za, da te ãma 're aiwaihu'u za'ra mono da. — Ãne ma tô ĩno norĩ hã tãma waihu'u za'ra, Zezusihi ma. 


text:
Ta norĩ hã tidub'rada hã zahadu te te saze za'ra õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, we te te ĩsatõrĩ na Danho'reptui'wa da. 


text:
Taha wa, te Zezusi hã asa tãma nharĩ za'ra, ãne: — Zahadu bâdâ hã ĩwa waptã'ã õ di, ãma ĩ̱morĩzéb da hã. Niwam na ãma ai'aba'réi wa'aba wamhã, aima rowẽ za'ra wa'aba di za.


text:
Da te 're ai'ruiwapari za'ra wa'aba mono õ di za. Ĩ̱wétési te da te dasiwi 're ĩ̱'ruiwapari. E marĩ wa. Da te 're ĩ'manharĩ wasété za'ra mono zé hã te dama 're awaihu'u mono wa.


text:
A norĩ wa'aba si te za ai'aba'réi wa'wa, dasi'rã'õtõzéb u hã. Ãhãna ĩ̱morĩ õ di za. Zahadu bâdâ hã ĩwa waptã'ã õ di, ãma ĩ̱morĩzéb da hã. — Ãne Zezusi te tãma nharĩ za'ra. 


text:
 Zezusi hã dasi'rã'õtõzéb ãma ĩsãmrazé wasu'u</n> Tawamhã ĩno norĩ hã datozéb u si'aba'ré za'u si, te oto Zezusi hã mo pi'uriwi.


text:
Dasi'rã'õtõ wamhã, te sô rob'madâ'â za'ra, dama ĩpire norĩ hã. Te nasi sô anharĩ za'ra: — E mahãta Zezusi hã. — Ãne te nasi sô anharĩ za'ra. 


text:
Dasi'rã'õtõzéb u ĩdasito mono norĩ hã te duré dasima rowasu'u za'ra ni. Misire damreme õ di ãma. Ni'wam norĩ hã te ãne dama rowasu'u za'ra: — Õ hã te 're timorĩ wẽ, Zezusi hã. Ni'wam norĩ hã te duré dama rowasu'u za'ra: — Mare di. Sadawa nhipese na te õ hã te te dama 're rowasu'u. — Ãne te dama rowasu'u za'ra. Tawamhã ĩwasu'u na ãma dasisaze za'ra õ di. 


text:
Pi'uriwi te ãne dasima wasu'u za'ra ni, Zezusi hã. Sõ'awi da te dasima rowasu'u za'ra õ di, dama ĩpire norĩ pipa te. 


text:
Tawamhã dasi'rã'õtõ ré, ma tô Zezusi hã wi, 'ri za'ẽtẽ u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u. 'Ri 'wawi wa'ra 're, te dama rowahutu.


text:
Tawamhã dama ĩpire norĩ hã ĩmreme te te wapari za'ra wamhã, ma tô ãma titob'uzu za'ra. Ãne te sima rowasu'u za'ra: — Õ hã watẽme 're zasi mono õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti, wa te tãma 're waihu'u za'ra mono da. E niha ma tô waihu'u pese, te te dama 're ĩrowasu'u mono zéb da hã. — Ãne te sima rowasu'u za'ra. 


text:
Taha wa, te Zezusi hã asa tãma nharĩ za'ra: — Ĩ̱si'uihâ na te dama 're rowasu'u mono õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô we ĩ̱zatõ, te dama 're rowasu'u mono da. Taha zadawa para, wa tô te dama 're rowasu'u.


text:
E niha te za da te 're ĩ̱waihu'u za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na si te dama 're ĩrowasu'u mono na hã, niha wamhã, ĩ̱si'uihâ na ĩ̱nhimiroti na si te dama 're ĩrowasu'u mono õ na hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti si, da te 're 'madâ'â pese za'ra mono wamhã, te za da te ãma 're ĩ̱waihu'u za'ra.


text:
Dasi'uihâ na danhimirosa'rata na da te dama 're rowasu'u za'ra mono wamhã, te za sô 're simnhasi za'ra, mreme wẽ wa, ãma 're dawata za'ra mono zô. Datẽme dazatõrĩ'wai ãma si 're dawata za'ra mono da, da te dasima 're wẽ za'ra mono wamhã, tô sena na si danhimirowasu'u hã. Dazadawa nhipese õ di.


text:
Duréihã Mozési hã ma tô aima sõmri za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã, aihi'rata norĩ wa'aba ma hã. Tane nherẽ, ĩsimiroti hã 're 'madâ'â pese za'ra wa'aba mono õ di. E marĩ wa, te bété asima ĩwẽ za'ra wa'wa, asiwi ĩ̱wĩrĩ aba da. — Ãne te Zezusi hã tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã ãne hã da te wapari za'ra wamhã, te asa tãma nharĩ za'ra ni: — E 'wam norĩ hã ma tô bété sima aiwẽ za'ra, te te siwi aiwĩrĩ da. Wa'uburé te te aima nharĩ wa, te asimiza'rese ãna wama ĩnharĩ za'ra. — Ãne te Zezusihi ma nharĩ za'ra ni. 


text:
<n>(21-23)</n>  Tawamhã te Zezusi hã asa dama tinha: — Misi dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã wẽ nherẽ, te dama 'manharĩ 'ru te, ma tô ĩ̱'ãma atob'uzu za'ra wa'wa. Duréihã Mozési hã ma tô dama pisutu danhihâiwata nhihârizé hã, ĩwana wahi'rata norĩ hã te te dama ĩpisutuzéb zarina. Taha wa, bâdâ te te ĩpisutuzém na te za aibâ 'rare hã 're ĩsihâiwata nhihâri za'ra wa'aba mo, sabadu na. Ãne na te za tãma ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra wa'aba mo, Mozési te te dama ĩpisutuzé hã. Tawamhã e marĩ da, ma bété ĩ̱zada asahi za'ra wa'wa, romhuri zahârizém na aibâ te pese wa, sabadu na.


text:
Ma'ãpé atõmo na dahâiba mana wawi, asiwi 're ĩda'madâ'â za'ra wa'aba mono zéb zarina si, asiwi 're dawẽ'õ za'ra wa'aba mono tõ, ĩ'uwaibaba si 're dawaihu'u za'ra wa'aba mono da. — Ãne Zezusi te dama tinha. 


text:
 Zezusi hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na rowasu'u</n> Tawamhã ni'wam norĩ hã ma tô Zezusihi mreme hã wapari za'ra, Zeruzarẽ ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã. Taha wa, te ãne ãma sima rowasu'u za'ra: — Ni'wai ãma te sima roti za'ra, te te siwi wĩrĩ da, wama ĩpire norĩ hã. Ãté õ hã da te dasiwi ĩwĩrĩ da hã.


text:
Ni'ã. Sõ'awi te te dama 're rowasu'u mono nherẽ, da te tãma nharĩ za'ra õ di, rowahutu na te te sazâri da. E Danho'reptui'wa na ma tô siwi waihu'u za'ra, wama ĩpire norĩ hã.


text:
Danho'reptui'wa wei morĩ wamhã, ĩsa'ru hã dama waihu'u za'ra õ di za. Õhõ za'ru hã wama waihu'u pese za'ra di. — Ãne te dasima rowasu'u za'ra ni. 


text:
Tawamhã ma tô sina damreme waihu'u, Zezusi hã. Taha wa, 'ri za'ẽtẽ 'wawi wa'ra 're, zahadu te te dama rowahutu ré, te ãne da'mahâ, mreme 'rãihâ na: — Oro asiwi ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba za. Oro ĩ̱za'ru hã aima waihu'u pese za'ra wa'aba za duré. Tô sena ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba õ di. Ĩ̱za'ru uptabi hã waihu'u za'ra wa'aba õ di duré. Ĩ̱si'uihâ na we ĩ̱morĩ õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para, wa wei mo. Tô sena ĩsimiroti hã we ĩ̱zatõrĩ'wa nhimiroti hã. Tane nherẽ, ta hã asiwi waihu'u za'ra wa'aba õ di.


text:
Wa hã ĩ̱ma waihu'u pese di we ĩ̱zatõrĩ'wa hã, ĩhawi we ĩ̱morĩ wa. — Ãne te Zezusi hã dama siwasu'u. 


text:
Tawamhã ma tô duré sima ãma roti za'ra, te te siwi âri da, dama ĩpire norĩ hã. Tane nherẽ, te te siwi âri õ di. E marĩ wa. Zahadu bâdâ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ãma ĩpisutuzé hã, ĩwa waptã'ã õ wa.


text:
Tawamhã ta norĩ hã sada hâimana za'ra nherẽ, ma tô da'ahâ na saze za'ra ni, Zezusi hã. Taha wa, te ãne dasima rowasu'u za'ra ni: — Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu hã oto wei morĩ wamhã, e te za te te dama 're ab'manharĩ, marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã, Zezusi te te dama 're ĩ'ab'manharĩ mono nhipai u hã. — Ãne te dasima rowasu'u za'ra ni. 


text:
 Parisezu norĩ hã, Zezusihi zô te te ĩdazatõrĩ za'ra zé wasu'u</n> Tawamhã parisezu norĩ hã ma tô Zezusihi ãma dawapari za'ra. Taha wa, ma tô sô da'mazatõrĩ za'ra, Zezusi hã te te siwi âri da, 'ri 'madâ'â'wa norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhorõwa 'madâ'â'wa norĩ hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da'ãma romhuri'wa ĩpire norĩ me, ma tô sô satõrĩ za'ra, sasedoti ĩpire norĩ me. 


text:
Tawamhã ĩtẽme sihutu wamhã, Zezusi te tãma nharĩ za'ra: — Syry na wa za oto ai'rata ĩ̱nhamra 'wa. Taha pari, wa za apâ mo, we ĩ̱zatõrĩ'wai u.


text:
Ĩ̱zô rob'madâ'â za'ra wa'aba nherẽ, asiwi ĩ̱sãmri za'ra wa'aba õ di za. Nimomo wa za mo. Nimomo ĩ̱morĩ wamhã, ãma ĩ̱tẽme 're anomro waihu'u aba mono õ di za. — Ãne te tãma siwasu'u za'ra. 


text:
Taha wa, te sima rowasu'u za'ra, dama ĩpire norĩ hã: — E momo te za bété mo, wa te wasiwi sãmri za'ra tõ da hã. E darob amoi u te za mo, wasiré zudezu norĩ u deredu norĩ 'rata, 're ĩsi'ubumroi mono norĩ u. E tamomo te za oto mo, deredu norĩ rob ãma te te 're rowahutu mono da.


text:
Ma tô wama rowasu'u za'ra, wa te sô rob'madâ'â za'ra nherẽ, za wa te wasiwi ĩsãmri õ na hã. Ma tô duré wama rowasu'u za'ra, nimomo morĩ wamhã, za ĩtẽme ĩwasihutu waihu'u õ na hã. Wa te wasiwi waihu'u za'ra õ di, te te wama ĩnharĩ za'ra zé hã. — Ãne te sima rowasu'u za'ra. 


text:
 Zezusi hã â u'âsi na dama ĩsiwasu'uzé wasu'u</n> Tawamhã ĩrẽme ma dasi'rã'õtõ mono wa, ma tô Zezusi hã hâiwi za, te te dama rowahutu da, datozém na bâdâ ĩpire uptabi na. Ãne te dama tinha: — 'Rubu wamhã, ma'ãpé we ĩ̱tẽme 're anomro aba mono za, â u'â hã te aima 're sõmri za'ra wa'aba mono wa, 're âhuri aba mono da.


text:
Duréihã ma tô ãne â u'âsi na rob'ui'éré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã: “Â u'â hã 're sidototo u'âsi mono wamhã, dama rowẽzé hã te za dama 're hâimana u'âsi, ĩsipti hã. Tane Danho'reptui'wa na da te dasina 're ĩ̱'umnhasi za'ra mono wamhã, taha zarina te za rowẽ nhomri'wa hã dama 're hâimana za'ra.” Ãne ma tô ãma rob'ui'éré, ĩbaihâ na hã. — Ãne te Zezusi hã dama rowasu'u. 


text:
Â u'â te te dama wasu'u wamhã, Tipẽ'ẽzani te wasu'u, Zezusi hã. Niwapsi te za te te tãma 're anhomri, tizazei'wa norĩ ma. Dâ'â wa, hâiwa'utu parip si, te za Tipẽ'ẽzani hã te te tãma 're anhomri. 


text:
 Zezusihi ãma ĩdasisadanharĩ za'ra zé wasu'u</n> Tawamhã Zezusihi mreme, da te wapari za'ra wamhã, te dasima rowasu'u za'ra ni: — Tô sena õ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa zô, 're ĩdanhimipari za'ra mono. 


text:
Ni'wam norĩ hã te duré dama rowasu'u za'ra: — Õ hã Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu. Ni'wam norĩ hã te duré dama rowasu'u za'ra: — Oro õ hã Darireza hawi wei morĩ za. Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu hã Darireza hawi wei morĩ õ di za.


text:
Danho'reptui'wa da hã apito Dawihi nhihudu te za, u, 're mo. Berẽ ãma te za, u, podo, tihi'rata za'ru ãma, Dawihi za'ru ãma. Ãne duréihã ma tô ãma rob'ui'éré siro, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã. — Ãne te dasima rowasu'u za'ra ni. 


text:
 Dama ĩpire norĩ hã, Zezusi, Danho'reptui'wa na te te dame 're ĩsaze za'ra mono õ zé wasu'u</n> Tawamhã Zezusihi zô ĩsihutu norĩ hã te apâ ai'aba'ré, sasedoti ĩpire norĩ u, parisezu norĩ u zama. Ubana ĩtẽme sihutu wamhã, te sadanharĩ za'ra, ãne: — E marĩ da, we asiwi saprõni aba õ di, watẽme. 


text:
Tawamhã te asa tãma nharĩ za'ra: — Ni'wa te te ãma wabzu õ di, ĩsimiroti wẽ na hã. Taha wa, wa te wasiwi âri õ di, wa te wei wasiwi saprõni da, atẽme za'ra wa'aba. 


text:
Taha wa, te parisezu norĩ hã asa tãma nharĩ za'ra, ãne: — E niha a norĩ wa'aba zama ma tô ĩmreme hã dame ĩsaze za'ra wa'wa, tô sena te te dama 're rowasu'u mono newa.


text:
E Danho'reptui'wa na ma tô 'mazaze dama ĩpire hã, duré parisezu hã. Mare di. Ni'wa te te ãma sazei õ di.


text:
Õ norĩ hã ma tô saze za'ra, tãma waihu'u pese za'ra õ wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na Mozési te te ãma ĩrob'ui'érézé hã. Taha wa, te za õ norĩ hã te te siwi 're wẽ'õ pese za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. — Ãne te parisezu norĩ hã 'ri za'ẽtẽ 'madâ'â'wa norĩ ma nharĩ za'ra. 


text:
<n>(50-51)</n>  Tawamhã parisezu norĩ siré hã ma tô oto rowasu'u, Nicodemosi hã, Zezusihi u aré ĩmorĩ hã barana. Ãne te tãma rowasu'u za'ra, tisiré parisezu norĩ ma: — E marĩ te te ĩ'manharĩ zô, wa te wasiwi waihu'u ãna, wa za wasiwi wẽ'õ za'ra ni. E ãne wahi'rada Mozési ma tô dama roti, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti zarina. Mare di. Ãne te te dama roti õ di. — Ãne Nicodemosi te tãma rowasu'u za'ra, tisiré parisezu norĩ ma.


text:
Taha wa, te duré asa tãma nharĩ za'ra: — E a zama Darireza hawi we aimorĩ wa, te ãne wama ĩwaihu'u za'ra. Darireza hawi te te 're da'azatõrĩ mono õ di, te te dama 're ĩsadawa wasu'u za'ra mono da hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Ĩmreme ui'éré hã robaba di, ãma. Ma'ãpé sõré na za, ãma ĩrob'ui'éré õ na waihu'u da. — Ãne te tãma nharĩ za'ra, Nicodemosihi ma.


text:
 Pi'õ hã aibâ aimawi ré nomro wa, Zezusihi u da te dasiwi ĩsaprõnizé wasu'u</n> Tawamhã Zezusihi me, wa ai'aba'ré ni, ẽtẽ 'rãihâ u, Oriwera u.


text:
Awẽmhã mararé, wa apâ ai'aba'ré ni 'ri za'ẽtẽ u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u. Wasihutu wamhã, 'ri 'wawi wa'ra u, wa asisi ni. Tamomo da'ahâ na ma tô Zezusihi u ubumro ni. Tawamhã ma tô nhamra, te te dama rowahutu da, Zezusi hã.


text:
Te te dama rowahutu ré, ma tô we ĩtẽme aihutu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré na dama rowahutu'wa norĩ hã, parisezu norĩ me. Pi'õ hã te we ĩtẽme siwi saprõ. Mro ré nherẽ, aibâ aimawi ré nomro ré, da te 'madâ'â wa, te we ĩtẽme siwi saprõni za'ra, niha ĩsimiroti hã te te ãma waihu'u za'ra da. Tawamhã dawa'wa u ma tô siwi 'mazé pi'õ hã, Zezusihi nho're sab da.


text:
Tawamhã Zezusi te siwi 'mahâ, ãne: — Rowahutu'wa, ã hã pi'õ hã mro ré nherẽ, aibâ aimawi ré nomro ré, ma tô dasiwi 'madâ'â ni. Taha wa, wa we atẽme wasiwi saprõni ni, asimiroti hã wa te ãma waihu'u za'ra da.


text:
Damro ré nherẽ, aibâ aimawi ré 're danhimi'wara mono wa, ẽtẽ na da te dasiwi 're simroi mono da, ma tô te te dama 're a'ru, wahi'rada Mozési hã. A hã bété, e niha asimiroti hã pi'õi ãma hã. — Ãne te siwi ãma sadanha. 


text:
Mozésihi nhimiroti zarina te te dama 'rui õ wa, te te siwi wẽ'õ za'ra da, ma tô ãne siwi ãma sadanha. Tane nherẽ, Zezusi hã asa te te ãma sada'âbâ za'ra õ di. Ti'a zô ma tô aiwẽ'ẽ, tinhiptõmo na te te ui'éré da.


text:
Ĩmreme zô, te te nasi 'mahârâ za'ra wamhã, ma tô apâ wahudu. Ãne te tãma nharĩ za'ra: — Ni'wa hã wasété ãna 're morĩ wamhã, te za simrimi 'rata, ẽtẽ na. 


text:
Tawamhã ĩmreme te te wapari za'ra wamhã, dawana ĩhâiba prédub 'rata, uimrehẽne ma tô watobro. Ĩsa'u si te nasi wairé, misi si siwi ĩsaprõni'wa hã ĩmreme te te sina wapari za'ra wa, sisép te. Zezusi hã siwaprosi te oto za. Pi'õ si te dawa'wa za, Zezusihi nho're.


text:
Tawamhã Zezusi hã ma tô apâ wahudu. Pi'õ siwaprosi sa wa, te oto sadanha: — E mahãta aiwasu'u'wa norĩ hã. E 'mazab õ di, te te dama ai'ru za'ra da, da te dasiwi aiwĩrĩ da, aiwasédé hã te te ai'ãma ĩsa'ra za'ra norĩ hã. 


text:
Taha wa, te pi'õ hã asa tãma tinha: — Maze di. Ni'wa hã sab õ di, te te dama ĩ̱'ru da, da te dasiwi ĩ̱wĩrĩ da. Taha wa, Zezusi te duré asa tãma tinha: — Tane tô. Wa hã te duré dama ai'rui õ di za, da te dasiwi aiwĩrĩ da. Mo oto aimorĩ. Aiwasédé hã 'manharĩ na sahu õ di za. — Ãne te pi'õi ma tinha. 


text:
 Zezusi hã dama rob'uiwẽ'wa na dama ĩsiwasu'uzé wasu'u</n> Tawamhã Zezusi te duré dama tinha, ãne: — Wa hã dama rob'uiwẽ'wa na wa ĩ̱siwasu'u. Ĩ̱nhimiroti zarina 're danomro mono wamhã, dawasété na 're danomro mono õ di za, robra na. Rowa'a na si te za ĩ̱'ãma 're danomro u'âsi, rowẽ na si. 


text:
Tawamhã parisezu norĩ hã te asa tãma nharĩ za'ra: — Asiwaprosi wama asiwasu'u wamhã, tô sena wama asiwasu'u õ di. 


text:
Taha wa, te Zezusi hã asa duré tãma nharĩ za'ra: — Tane nherẽ, ĩ̱siwaprosi aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba nherẽ, tô sena, wa aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa. Nima hawi we ĩ̱morĩzé hã waihu'u za'ra wa'aba õ di. Ĩ̱wétési, wa tô ĩ̱sina waihu'u. Nimomo ĩ̱morĩzé hã duré waihu'u za'ra wa'aba õ di. Ĩ̱wétési wa tô ĩ̱sina waihu'u siro. Taha wa, tô sena te ĩ̱sina waihu'u pese wa, te za ĩ̱mreme na 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mo.


text:
Danhimirosa'rata zarina si, te 're ĩdawaihu'u za'ra wa'aba mo, dawẽ na dawasété na zama. Tanei õ di, wa hã.


text:
Tô sena, wa za te 're da'awaihu'u, dawẽ na dawasété na zama. Ĩ̱siwaprosi te 're da'awaihu'u mono õ di za. We ĩ̱zatõrĩ'wai me, wa za wa te 're da'awaihu'u, dawẽ na dawasété na zama.


text:
Duréihã ma tô Mozési hã ãne na te te dama 're roti, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para: “Ni'wa hã siwaprosi te te 're da'awasu'u mono wamhã, 're saze za'ra wa'aba mono õ di za, ĩsimirowasu'u na. Siwaprosi wamhã, mreme wapure di. Maparane wapsi, 're ĩne wẽ hã ãma 're sisaze zahuré mono wamhã, te za ĩsimirowasu'u zahuré na 're ĩsaze za'ra wa'aba mo. Sahuré wamhã, mreme pire zahuré di.” Ãne Mozésihi nhimiroti na rob'ui'éré hã.


text:
Wa hã wa ĩ̱siwasu'u. We ĩ̱zatõrĩ'wa hã te duré ĩ̱wasu'u, Ĩ̱mama hã. Taha wa, ĩ̱siwaprosi ĩ̱siwasu'u õ wa, te za wamreme hã tô sena na 're ĩsaze za'ra wa'aba mo. 


text:
Tawamhã parisezu norĩ hã te asa tãma nharĩ za'ra, ãne: — E mahãta tawamhã, aimama. Taha wa, ma tô duré Zezusi hã asa tãma nharĩ za'ra: — Ĩ̱mama te aima wasu'u za'ra wa'aba nherẽ, asiwi ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba õ di. Ĩ̱mama zama, asiwi waihu'u za'ra wa'aba õ di. Tô sena ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba 'wa'âhã, Ĩ̱mama zama te aré ĩwaihu'u za'ra wa'wa. 


text:
Ãne te tãma rowasu'u za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb ãma, 'ri 'wawi wa'ra 're, te te dama rowahutu ré. Rob'uiprazé, da te 're ĩséme mono zéb 'rata sab ré, te ãne tãma rowasu'u za'ra. Taha wa, te te siwi âri ze za'ra nherẽ, te te siwi âri õ di, dama ĩpire norĩ hã. E marĩ wa. Zahadu bâdâ hã ĩwa waptã'ã õ wa, te te sima ãma ĩrotizé hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. 


text:
 “E 'wa hã a hã,” Ãne Zezusi da te dasiwi ĩsadanharĩ za'ra zé wasu'u</n> Tawamhã Zezusi hã te duré tãma nharĩ za'ra, parisezu norĩ ma: — Aihawi wa za ĩ̱morĩ za'ra wa'wa. Tawamhã aiwasété ré, te za 're atâ'â za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã aiwasédé hã te te aima 're pari za'ra wa'aba mono ãna. Aiwasété ré, 're atâ'â za'ra wa'aba mono wamhã, nimomo ĩ̱morĩ wamhã, ĩ̱zarina ãma 're anomro waihu'u aba mono õ di za. — Ãne te Zezusi tãma rowasu'u za'ra. 


text:
Taha wa, ma tô ãne sima rowasu'u za'ra: — Õ hã ma tô wama nharĩ za'ra, nimomo morĩ wamhã, ĩsarina 're wanomro waihu'u mono õ di za. E 'râwi siwĩrĩ da bâ, te ãne wama nharĩ za'ra. — Ãne te sima rowasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã ma tô Zezusi hã duré tãma nharĩ za'ra: — A norĩ wa'wa hã ti'ai ãma si te 're anomro aba mo. Wa hã hâiwa hawi, wa wei mo. A norĩ wa'wa hã ti'ai ãma a'uwẽ te 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Tanei õ di, wa hã.


text:
A norĩ wa'wa hã aiwasété ré, te za 're atâ'â za'ra wa'aba mo. Ãne wa tô aima rowasu'u za'ra wa'wa aré. Tawamhã wa hã aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba zéb zarina, 're ĩ̱hâimana mono na 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono õ wamhã, te za tô aiwasété ré 're atâ'â za'ra wa'aba mo. — Ãne Zezusi ma tô tãma waihu'u za'ra. 


text:
Tawamhã ma tô siwi sadanha: — E 'wa hã bété, a hã. Tawamhã ma duré ãma sada'âbâ za'ra asa: — Rowahutu na te dama ãma 're ĩsãna'rata mono hawi, wa tô aima 're ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa, 're ĩ̱hâimana mono zém na hã.


text:
Zahadu uburé marĩ hã te aima waihu'u za'ra wa'aba õ di, 're anomro wasété aba mono zém na hã. We ĩ̱zatõrĩ'wa hã tô sena ma tô te te ĩ̱ma 're da'awaihu'u. Taha wa, duré wa hã te te ĩ̱ma 're ĩda'awaihu'u mono zéb zarina si, wa za te dama 're awaihu'u, ĩsine. — Ãne ma tô Zezusi hã tãma rowasu'u za'ra. 


text:
We tizatõrĩ'wa hã te te tãma wasu'u za'ra wamhã, Timama te wasu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Sõ'awi te te tãma rowasu'u za'ra õ wamhã, ĩmreme tãma pibu prã za'ra di, dama ĩpire norĩ ma.


text:
Taha wa, te Zezusi hã duré tãma nharĩ za'ra, ãne: — Wa hã dasiré ĩ̱podo hã niwapsi te za asiwi ĩ̱zasõmri za'ra wa'wa, hâiwi ĩ̱za'o da. Tawapsi te za ĩ̱waihu'u za'ra wa'wa, aima 're ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba mono zéb zarina, 're ĩ̱hâimana mono zém na hã. Te za duré ĩ̱waihu'u za'ra wa'wa, ĩ̱si'uihâ na te dama 're ĩrowasu'u mono õ na hã, Ĩ̱mama te te ĩ̱ma ĩwaihu'uzéb zarina si, te dama 're ĩrowasu'u mono na hã.


text:
We ĩ̱zatõrĩ'wa hã te te ĩ̱ma 're ĩroti mono zéb zarina si, wa tô te tãma ãma 're uwaimrami u'âsi. Taha wa, ĩ̱'rata te 're sãmra u'âsi. Te te 're ĩ̱rẽme mono õ di. — Ãne Zezusi ma tô tãma siwasu'u za'ra. 


text:
 Ĩsazei uptabi 'wa, za 're ĩdanomro mono zé wasu'u</n> Tawamhã Zezusi te tãma nharĩ za'ra, ĩsazei'wa norĩ ma hã: — Ĩ̱mreme 're 'madâ'â pese za'ra wa'aba mono wamhã, ĩ̱zazei uptabi 'wa, te za 're anomro aba mo.


text:
Tawamhã aima waihu'u pese za'ra wa'aba di za, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã. Ta hã tô sena uptabi. Taha zarina te za asõ'reptuzé hã asina 're ĩwaihu'u za'ra wa'aba mo, wada'uri ãna si'uihâ na 're ĩhâimana za'ra mono norĩ ne, rowẽ na 're aihâimana za'ra wa'aba mono da oto. — Ãne Zezusi te tãma rowasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã te duré asa tãma nharĩ za'ra, Zezusihi ma: — Wa norĩ hã Abra'ãhã nhihudu, wa 're wanomro. Niwa dama romhuri'wa da, danhimi'uipra na 're wahâimana za'ra mono õ di. E niha wa za tawamhã wanho'reptuzé hã wasina wa te 're waihu'u za'ra. 


text:
Tawamhã Zezusi asa te duré tãma nharĩ za'ra: — Tô sena wa aima waihu'u za'ra wa'wa. Dawasété na 're danomro u'âsi mono wamhã, dawasédé, da te 're sahâri waihu'u za'ra mono õ di za, danhimi'uipra norĩ hã titede'wai hawi 're ĩwairébé waihu'u mono õ ne.


text:
Apito ma, romhuri'wa norĩ hã, apito 'ra me, aiwab õ di. Apito 'ra, te za timama nhorõwa ãma 're sãmra u'âsi, ĩ'ra wa. Tãma ĩromhuri'wa norĩ hã ĩsõrõwa ãma 're si'ubumroi u'âsi mono õ di za.


text:
Wa hã wa aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra na. Aiwasété hawi te 're asõ'reptu za'ra wa'aba mono wamhã, tô sena te za rowẽ na ĩ̱'ãma 're anomro aba mo.


text:
A norĩ wa'wa hã Abra'ãhã nhihudu te 're anomro aba mo. Ãne na ĩ̱ma aiwaihu'u pese za'ra wa'aba di. Tane nherẽ, ĩsihudu nherẽ, ma tô asiwi ĩ̱wẽ'õ za'ra wa'wa, asiwi ĩ̱wĩrĩ za'ra wa'aba da. E marĩ wa. Ĩ̱nhimiroti hã taré asiwi 're wẽ'õ za'ra wa'aba mono wa.


text:
Wa hã Ĩ̱mama, te te ĩ̱ma 're ĩwaihu'u mono zéb zarina si, wa tô aima te 're waihu'u za'ra wa'wa. A norĩ wa'wa hã aimama te te 're ĩ'aiwada'uri za'ra wa'aba mono zéb zarina si, te 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo. — Ãne Zezusi te tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã Zezusihi ma, te duré asa nharĩ za'ra, ãne: — Wa norĩ hã, Abra'ãhã nhihudu. Tawamhã asa te duré Zezusi hã tãma nharĩ za'ra: — Abra'ãhã nhihudu uptabi 'wa'âhã, te aré 're anomro wẽ wa'aba mo, ĩsine.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã tô sena uptabi. Taha si, wa tô te aima 're wasu'u za'ra wa'wa, te te ĩ̱ma 're ĩ'awaihu'u mono zéb zarina. Tane nherẽ, ma tô ĩ̱'ãma asima ĩroti za'ra wa'wa, asiwi ĩ̱wĩrĩ za'ra wa'aba da. Ãne dama 're hâimana mono õ di, Abra'ã hã. A norĩ wa'wa hã aimama ne, te 're anomro aba mo. — Ãne Zezusi te tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã asa te duré tãma nharĩ za'ra: — Misire Wamama hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Wa norĩ hã ĩ'ra uptabi, wa 're wahâimana za'ra. 


text:
Tawamhã Zezusi hã te duré asa tãma nharĩ za'ra: — Tô sena 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, Aimama za'ra wa'aba 'wa'âhã, te aré asiwi 're ĩ̱zawi pese za'ra wa'aba mo. E marĩ wa. Ĩhawi we ĩ̱morĩ wa, atẽme za'ra wa'aba. Ĩ̱si'uihâ na we ĩ̱morĩ õ di. Ta hã ma tô we ĩ̱zatõ.


text:
E niha aima waihu'u pese za'ra wa'aba õ di, ĩ̱nhimirowasu'u hã. Wẽ nherẽ, aima wapari ze za'ra wa'aba õ wa, aima pibu prã za'ra wa'aba di.


text:
<n>(44-45)</n>  Aimama za'ra wa'wa hã, Wa'uburé. A norĩ wa'wa hã ĩ'ra te 're anomro aba mo. Te te sima 're ĩwẽ mono zém na si, te asima 're ĩwẽ za'ra wa'aba mo, tãma ãma 're uwaimrami za'ra wa'aba mono da. Ta hã dapoto na'rata hawi dapãrĩ'wa te 're mo. Sadawa nhipese u'âsi wa, tô sena te te dama 're rowasu'u mono õ di. Tizadawa nhipese na ma tô sãna'rata. Simirosa'rata wasété u'âsi wa, sadawa nhipese u'âsi di. Taha wa, ĩ'ra 're anomro aba mono wa, ĩ̱nhimirowasu'u hã tô sena nherẽ, ãma 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono õ di.


text:
<n>(46-47)</n>  Tô sena na wa aima te 're wasu'u za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã. Tane nherẽ, ĩ̱nhimirowasu'u na 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono õ di. E marĩ wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ norĩ si te za te te 're wapari pese za'ra, ĩsimiroti hã. A norĩ wa'wa hã ĩsib'a'uwẽ 're anomro aba mono õ di. Taha wa, ĩsimiroti hã 're wapari pese za'ra wa'aba mono õ di. — Ãne Zezusi ma tô tãma waihu'u za'ra.


text:
 Zezusihi wasu'u, Abra'ãhã wasu'u me</n> Tawamhã dama ĩpire norĩ hã ma tô asa tãma nharĩ za'ra: — A hã, samaritanu. Wa'uburé ré, 're aimorĩ wa, te asimiza'rese ãna ãne na hã wama ĩrowasu'u. Tô sena, wa tô nasi ãne na aima nharĩ za'ra ni. — Ãne te taré tãma nharĩ za'ra, Zezusihi ma. 


text:
Tawamhã Zezusi asa te tãma nharĩ za'ra: — Mare di. Wa'uburé ré, 're ĩ̱morĩ õ di. Wa hã ĩ̱mreme wazép sina, wa Ĩ̱mama hã te aima 're wasu'u wẽ za'ra wa'wa. Tazahã a norĩ wa'wa hã asiséb ãna te ãne ĩ̱ma ĩnharĩ wasété za'ra wa'wa.


text:
Ĩ̱'ãma 're dawata za'ra mono zô, ĩ̱sina 're ĩ̱nhimnhasi mono õ di, wa hã. Misire ma tô te te sima 're da'awẽ, ĩ̱'ãma 're dawata za'ra mono da. Tô ĩ'uwaibaba te te ĩ̱'ãma sima 're ĩda'awẽ mono zé hã.


text:
Tô sena wa za aima rowasu'u za'ra wa'wa. Ĩ̱nhimiroti hã da te 're 'madâ'â pese za'ra mono wamhã, 're dadâ'â za'ra mono ãna te za 're dahâimana u'âsi za'ra. — Ãne te tãma rowasu'u za'ra. 


text:
Sõ'awi te te tãma rowasu'u za'ra õ wa, ĩmreme hã tãma pibu prã za'ra di. Taha wa, asa te duré Zezusihi ma nharĩ za'ra: — Wa'uburé ré, 're aimorĩ na, wama aiwaihu'u pese za'ra di oto. Wahi'rada Abra'ã hã ma tô dârâ. Uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa norĩ zama ma duré tidâ'â za'ra. Tane nherẽ, ma tô ĩnha, da te 're asaze za'ra mono wamhã, 're dadâ'â za'ra mono ãna, 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono na hã.


text:
E Abra'ãhã nhipai u aipire bâ, te ãne wama ĩnharĩ za'ra. Ma tô dârâ, ta hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa norĩ zama ma tô duré 're dâ'â za'ra. E 'wa hã bété, a hã. Ma'ãpé asina asimirosa'rata na wama waihu'u za'ra na, wa te aiwaihu'u za'ra da. 


text:
Tawamhã Zezusi te duré asa tãma nharĩ za'ra: — Wa hã, ĩ̱pire na ĩ̱sina 're ĩ̱wata mono õ di. Ĩ̱pire na ĩ̱sina 're ĩ̱wata mono 'wa'âhã, aré dama ĩ̱wapure di. Ĩ̱mama si te ĩ̱pire na te te dama 're ĩ̱wasu'u. Ta hã Asib'apito na te 're ĩsisi za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
Tane nherẽ, Asib'apito na 're sisi za'ra wa'aba mono nherẽ, waihu'u za'ra wa'aba õ di. Taha wa, te taré Asib'apito na 're ĩsisi za'ra wa'aba mo. Wa hã wa tô waihu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Aima sô 're ĩ̱nhimrami za'ra wa'aba mono 'wa'âhã, aré ĩ̱zadawa nhipese di wa hã, asine za'ra wa'aba. Tô sena wa tô waihu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Ĩsimiroti hã wa tô duré te 're 'madâ'â pese.


text:
Aihi'rata 'wa, Abra'ã hã ma tô ĩ̱waihu'u siro, we datẽme ĩ̱morĩzém na hã ti'ai u. Taha wa, Abra'ãhã ma, rowẽ di. Te 're to. — Ãne Zezusi te tãma rowasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã te asa tãma nharĩ za'ra, dama ĩpire norĩ hã: — E niha ma tô Abra'ã hã ĩwaihu, duréi pese dawi dâ'â nherẽ. Te aré ãne wama ĩwasu'u za'ra, ai'ãma wahub ahâ uptabi 'wa'âhã. Zahadu a hã, ai'ãma wahub ahâ õ di. 50 na zahadu ai'ãma wahub õ di. — Ãne te Zezusihi ma, nharĩ za'ra. 


text:
Taha wa, Zezusi te duré asa tãma nharĩ za'ra: — Tô sena, wa aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa. Abra'ã hã poto õ ré, wa 're ĩ̱hâimana u'âsi. — Ãne Zezusi ma tô tãma siwasu'u za'ra, dama ĩpire norĩ ma. 


text:
Tawamhã te te sadawa 'ru za'ra wa, ma ẽne hã sada waibu za'ra, te te siwi ãma wĩrĩ da. Tane nherẽ, te te siwi wĩrĩ õ di, rob u watobro da, tiwi si'wahi za'ra wa, 'ri 'wawi wa'ra hawi. 


text:
 Zezusi hã aibâ ĩpotozém hawi ĩtob'a te te ĩpesezé wasu'u</n> Tawamhã morĩ ré, ma tô aibâ hã tisã Zezusi hã, ĩwaptã'ãzém hawi ĩtob'a hã.


text:
Ĩsiré, wa te wasiwi sãmri za'ra wa, wa tô ãne wasiwi sadanharĩ ni: — E marĩ wa, ma tob'a na waptãrã. E tiwasédé te te 'manharĩ wa, ma tob'a na waptãrã. E ĩmama norĩ hã timro me tiwasédé te te 'manharĩ zahuré wa, ma ĩ'ra hã tob'a na waptãrã. 


text:
Taha wa, te Zezusi hã asa wama nharĩ za'ra: — Mare di. Tiwasédé te te 'manharĩ õ di. Ĩmama norĩ zama, tiwasédé te te 'manharĩ zahuré õ di. Rowẽ na 're morĩ wa za, ma tob'a na podo, ĩwaihu'u pese na da te waihu'u za'ra da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
Ta hã ma tô we ĩ̱zatõ, dapawaptom na te tãma 're romhuri mono da. Rowa'a ré, te za da te 're romhuri za'ra. 'Re mara mono wa, da te 're romhuri waihu'u za'ra mono õ di. Tane rowẽ ré, wa za wa te tãma 're romhuri za'ra.


text:
Tawamhã ti'ai ãma 're ĩ̱nhamra mono ré, dama rob'uiwẽ'wa ne, wa hã dama rowẽ nhomri'wa, wa 're ĩ̱hâimana. — Ãne te wama siwasu'u. 


text:
<n>(6-7)</n>  Tawamhã Zezusi hã ma tô tizadaipro hã oto time ti'ai u, ti'a te te ãma wai'o da, te te ãma tomhâ u'ré da. Tawamhã tinhiptõmo na ma tô sada a'â. Te te ãma tomhâ u'réi pari wamhã, te tãma tinha: — Mo oto aimorĩ pu'u u, asitõmo upsõ da, Siro'é na pu'u nhisi u. — Ãne te satõ. Siro'é na pu'u nhisi hã dazatõrĩ, te wasu'u. Taha wa, te mo, sitõmo upsõ da. Sitõmo upsõi wamhã, tõmo wẽ di oto aibâ hã. Tawamhã te wei mo apâ.


text:
Tawamhã da te 'madâ'â za'ra wamhã, te dasima rowasu'u za'ra ni, ãne: — E õ hã rob'uiprazém na te te 're da'awari mono da, 're ĩsãmra mono. — Ãne te dasima rowasu'u za'ra ni, ĩsõrõwa 'rata 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ hã. Tob'a ré, te te siwi 're ĩ'madâ'â za'ra mono norĩ me, te ãne sima rowasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã ni'wam norĩ hã te sima rowasu'u za'ra: — Tô õ hã, tob'a na aré 're ĩsãmra mono. Ni'wam norĩ hã te duré sima rowasu'u za'ra: — Mare di. Ta hãi õ di. Taré ĩtob'a ne, õ hã. Tawamhã te te sina dawapari wamhã, te oto dama sina wasu'u, tito pese'wa hã: — Wa hã ĩ̱tob'a di aré tô. 


text:
Taha wa, te asa tãma siwasu'u za'ra: — Aibâ hã ma tô tizadaipro na waza ti'a hã, te te ãma ĩ̱tomhâ u'ré da, Zezusi na ĩsisi hã. Pu'u u ĩ̱morĩ da, te ĩ̱ma rob'ru, ĩ̱sitõmo upsõ da. Taha wa, wa tô mo. Ĩ̱sitõmo upsõi wamhã, ĩ̱tõmo wẽ di oto. — Ãne te aibâ hã sina dama wasu'u. 


text:
Tawamhã ma tô sô sadanharĩ za'ra: — E mahãta tawamhã, Zezusi hã. Tawamhã te asa tãma rowasu'u za'ra: — Me. Wa hã te waihu'u õ di. — Ãne te asa tãma rowasu'u za'ra, aibâ hã. 


text:
 Parisezu norĩ hã aibâ ĩtob'a, Zezusi te te ĩpe, te te siwi ĩsadanharĩzé wasu'u</n> Tawamhã parisezu norĩ u te siwi saprõ, aré tob'a na 're ĩsãmra mono hã.


text:
Romhuri zahârizém na te ĩtẽme siwi saprõ, Zezusi hã tizadaipro na ti'a te te ĩwazarizém na, duré te te ĩto pesezém na, sabadu na.


text:
Tawamhã te te ĩtẽme siwi ãwisi za'ra wamhã, te siwi sadanha, parisezu norĩ hã, niha te te ĩto pesezéb zô. Tawamhã asa te tãma siwasu'u za'ra: — Tizadaipro na ti'a hã te te ĩwai'o na, ma tô ĩ̱tõmo u'ré. Taha pari, wa tô ĩ̱sitõmo upsõ. Ãhãna hã wa oto rob'madâ'â wẽ. 


text:
Tawamhã ni'wam norĩ si, te Zezusihi ma nharĩ za'ra, parisezu norĩ hã: — Õ hã sabadu na te te pese nherẽ, te te 'madâ'â pese õ di, romhuri zahârizém na roti hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã we te te satõrĩ õ di. We te te satõrĩ 'wa'âhã, te aré te te 're 'madâ'â pese, ĩsimiroti hã. — Ãne te Zezusihi ma nharĩ za'ra. Tawamhã ĩhâiba amo norĩ hã te rowasu'u za'ra duré: — 'Re morĩ wasété 'wa'âhã, aré waihu'u pese õ di, marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te te dama 'manharĩ da hã. — Ãne Zezusihi ãma ma tô tasisada 'rãmi za'ra ni.


text:
Taha wa, te duré siwi sadanha, parisezu norĩ hã: — Õ hã te te ato pese nherẽ, e niha asimirosa'rada hã ãma hã. Tawamhã ma tô duré asa tãma nharĩ za'ra: — Õ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa, te 're mo. — Ãne te tãma rowasu'u za'ra. 


text:
Tõmo wẽ u'âsi, 're morĩ newamhã, te te ĩto pesezém na ma tô wawã za'ra, dama ĩpire norĩ hã. Taha wa, ma tô aibâ mama zô tihârâ za'ra, te te ãma sadanharĩ za'ra da. Ĩna zô zama te tihârâ za'ra.


text:
<n>(19-21)</n>  Tawamhã ĩtẽme simasisi zahuré wamhã, te ãma siwi sadanharĩ za'ra: — E õ hã ai'ra. Ma tô dama ĩwasu'u wa'wa, tob'a na ĩwaptã'ã na. E niha ma ãhãna titõmo wẽ, tob'a nherẽ. Rob'madâ'â wẽ di oto. Tawamhã ĩmama te asa tãma nharĩ za'ra: — Ta hã tô wa'ra, te 're mo. Tob'a na ma tô waptãrã. Ãne na wama waihu'u pese di. Niha oto te te ĩrob'madâ'â wẽ na wa te waihu'u õ di. Duré ĩto pese'wa hã wa te waihu'u õ di. A norĩ wa'wa hã te za ĩ̱'ra hã asiwi ĩsadanharĩ 'wa, ĩto pese'wa zô te te aima wasu'u za'ra wa'aba da. Ma tô tiprédu oto. Si'uihâ na te za aima siwasu'u za'ra wa'wa.


text:
Ãne ĩmama te tãma nharĩ za'ra, dama ĩpire norĩ mreme pipa te. Ãne ma tô sima ãma roti za'ra aré: “Ni'wam norĩ hã Zezusi, Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na te te saze za'ra wamhã, wa za wa te tiwi 're rosawi za'ra, rowahutuzéb u dame 're sisisi tõ mono da.” Ãne na ma tô te te sima 're roti za'ra.


text:
Taha wa, te te tãma wasu'u za'ra õ di, ti'ra to pese'wa hã. Ĩ'ra si te te siwi sadanharĩ za'ra da, ĩ'ra hã oto prédu wa, te ti'ra si tãma 'ru za'ra. 


text:
Tawamhã parisezu norĩ hã te sô tihârâ za'ra, te te ĩto pese zô, apâ ĩtẽme sébré za'ra da. Ĩtẽme sébré za'ra wamhã, te tãma nharĩ za'ra: — Zezusi hã 're morĩ wasété di. Ãne wama waihu'u pese za'ra di. Ma'ãpé 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma si aiwata, taha si te te ato pese wa. 


text:
Tawamhã ma tô asa tãma nharĩ za'ra: — Ãté tô sena 're morĩ wasété di, Zezusi hã. Ãté 're morĩ wẽ di. Wa hã te waihu'u õ di. Ĩ̱tõmo wẽ zép si, wa tô ĩ̱sina waihu'u. Ĩ̱tob'a u'âsi, wa aré 're ĩ̱nhamra. Ãhãna ĩ̱tõmo wẽ di oto. — Ãne te tãma siwasu'u za'ra, parisezu norĩ ma. 


text:
Taha wa, te aibâ hã asa duré tãma nharĩ za'ra: — Wa tô aima rowasu'u za'ra wa'wa aré. Tane nherẽ, ãma ĩ̱wapari ze za'ra wa'aba õ di. E marĩ da, wa za bété aima ĩ̱siwasu'u na sahu za'ra wa'wa. E Zezusi hã saze za'ra wa'aba da bâ, wa za ĩ̱siwasu'u na aima sahu za'ra wa'wa. — Ãne te tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã te te sadawa 'ru za'ra wa, te asa tãma nharĩ za'ra: — A hã ĩsazei'wa, te 're aimo. Wa norĩ hã Mozésihi zazei'wa, wa 're wanomro.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô Mozésihi ma pisutu, ĩsadawa para datẽme 're morĩ da. Ãne wama waihu'u pese za'ra di, wa norĩ hã. Õ hã bété, Zezusi hã e ma hawi te wei mo. Wa norĩ hã ãne na hã wa te waihu'u za'ra õ di. 


text:
Tawamhã te duré asa tãma nharĩ za'ra: — E niha bété, Zezusi te te ĩ̱to pese nherẽ, waihu'u za'ra wa'aba õ di, we ĩsatõrĩ'wa hã.


text:
Ni'wa hã 're morĩ wasété wamhã, ĩmreme te te 're wapari mono õ di za, te te tãma ãma 're a'uwaimrami mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Ni'wa hã ĩsimiroti te te 're 'madâ'â pese mono wamhã, te za ĩmreme hã te te 're wapari u'âsi, te te tãma ãma 're uwaimrami u'âsi mono da. Ãne wama waihu'u pese za'ra di, wa norĩ hã.


text:
Ropoto na'rata hawi 're datob'a za'ra mono wa, ni'wa hã te te 're da'ato pese mono õ di. Ĩwasu'u hã robaba di aré.


text:
Õ hã aibâ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hawi wei morĩ õ 'wa'âhã, aré ĩ̱to pese õ di. Tãma waihu'u õ di aré. — Ãne te tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã parisezu norĩ, te asa tãma nharĩ za'ra: — Aiwasété ré, ma tô ana dub're asa'ẽ. Taha wa, ma tô atob'a na aipo. E niha te bété wama ĩrowasu'u za'ra, aiwasété nherẽ. Mo oto aimorĩ. Rowahutuzéb u dame 're azasi mono õ di za oto. — Ãne Zezusi te te ĩto pese ma, te nharĩ za'ra, parisezu norĩ hã. 


text:
 Sõ'awib õ nherẽ, Zezusi hã datob'a na tizazei'õ'wa norĩ ãma ĩsimiré'ézé wasu'u</n> Tawamhã te te ĩto pese wi, te te tiwi ĩrosawi za'ra zé hã ma tô wapa, Zezusi hã. Taha wa, te sô rob'madâ, tinhimito pese zô. Te te sãmri wamhã, te tãma tinha: — E dasiré ĩpodo hã, ma tô ĩsaze. 


text:
Tawamhã asa te Zezusihi ma tinha: — E 'wa hã dasiré ĩpodo. Ma'ãpé ĩ̱ma wasu'u na, te waihu'u da, duré te saze da. 


text:
Tawamhã ma tô aibâ hã Zezusihi ma tinha: — Apito, wa za oto asaze. Taha wa, hi'rãtitõ ma tô tãma nhamra, Zezusihi ãma wata da. 


text:
Tawamhã Zezusi te dama tinha: — Ti'ai u, wa we datẽme mo, te da'ãma 're arowairébé mono da. E marĩ da. Tipẽ'ẽ 're, tob'a na 're ĩsiwaihu'u za'ra mono norĩ hã tob'a ãna oto 're nomro mono da, duré tipẽ'ẽ 're, tob'a õ na taré 're ĩsi'madâ'â za'ra mono norĩ hã tob'a u'âsi 're nomro mono da. — Ãne Zezusi ma tô dama rowasu'u. 


text:
Tawamhã parisezu norĩ ĩ'rata ĩsimasa, te tãma nharĩ za'ra: — Wa norĩ hã bété. E wapẽ'ẽ 're, watob'a na wa 're wanomro. E wa norĩ hã te ĩwawasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã Zezusi asa te tãma nharĩ za'ra: — Aipẽ'ẽ 're, atob'a na 're asiwaihu'u za'ra wa'aba mono 'wa'âhã, te te 're aiwẽ'õ za'ra wa'aba mono õ di aré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Tawamhã aipẽ'ẽ 're, atob'a õ na 'râwi 're asi'madâ'â za'ra wa'aba mono wa, te za te te 're aiwẽ'õ za'ra wa'wa. — Ãne Zezusi ma tô tãma rowasu'u za'ra, parisezu norĩ ma. 


text:
 Pone'ẽrebâ 'madâ'â'wa na, Zezusi hã te te sina ĩsimiré'ézé wasu'u</n> Tawamhã Zezusi te duré pone'ẽrebâ tede'wai wasu'u hã dama wasu'u. Ãne te dama wasu'u: — Tô sena wa za aima rowasu'u za'ra wa'wa, pone'ẽrebâ tede'wai wasu'u na. Pone'ẽrebâ hã wa'ra 're, 're simi'wara mono wamhã, ĩsimisaihuri hã 'ridawa u, sô 're sisisi mono õ di. Wa'ra na si te za sô 're sarõtõ za'ra.


text:
Ta hã 'ridawa u, sô 're simasisi mono wamhã, te za te te tãma 're 'ridawa, 'ridawa 'madâ'â'wa hã. Sô 're simasisi mono wamhã, ĩmreme te za waihu'u za'ra, pone'ẽrebâ hã. Ĩsisi mono bâ, te za sitẽme sô 're hârâ, rob u te te 're sani za'ra mono da.


text:
Tinhimizama hã rob u te te 're simroi mono wamhã, ĩsõwa te za 're ne. Titede'wai mreme te te waihu'u pese za'ra wa, te za ĩsarina 're nomro, ĩsimizama hã.


text:
Pone'ẽrebâ tede'wai upana nherẽ, e te za dazarina 're nomro. Mare di. 'Re nomro mono õ di za, dazarina. Te za tiwi 're sisa're, ĩmreme te te 're waihu'u za'ra mono õ wa. — Ãne Zezusi, ma tô dama rowasu'u, pone'ẽrebâ tede'wai wasu'u na. 


text:
 Zezusi hã 'ridawa na te te sina ĩsimiré'ézé wasu'u</n> Tawamhã Zezusi te duré dama tinha: — Tô sena wa za aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa. Wa hã wa 'ridawa na ĩ̱sina simiré'é, pone'ẽrebâ 'mazasizém na wa'ra u.


text:
Pone'ẽrebâ hã, titede'wai upana norĩ mreme hã te te 're wapari za'ra mono õ di za, ĩsipsaihuri norĩ mreme hã, danhibrob zô dapãrĩ'wa norĩ mreme hã. Tane 'Re ĩhâimana u'âsi mono zazei uptabi 'wa norĩ hã te te 're wapari za'ra mono õ di za, aimawi te te dama 're ĩrowasu'u za'ra mono norĩ mreme hã, ĩ̱wana datẽme 're ĩnomro mono norĩ mreme hã.


text:
Wa hã, 'ridawa na wa tô ĩ̱sina simiré'é, ĩ̱siwaprosi Danho'reptui'wai wa. 'Ridawa na te za wa'ra u 're sisisi, pone'ẽrebâ hã. 'Re sisisi mono wamhã, tãma 're rowẽ za'ra mono di za. Tane, da te 're ĩ̱zaze za'ra mono wamhã, dama 're rowẽ za'ra mono di za, wa hã te 're da'anho'reptui u'âsi mono wa. Wa'ra hawi, te za pone'ẽrebâ hã tisa zô 're wairébé. Ĩsa zô, tiwi 're rowaptâ'â za'ra mono õ nherẽ, tãma 're rowẽ za'ra mono di za. Tane ĩ̱zazei'wa norĩ wi, ĩwẽ zô tiwi 're rowaptâ'â za'ra mono õ di za.


text:
E marĩ da, te ĩsimisaihuri norĩ hã wa'ra u 're sisisi. Pone'ẽrebâ zô te 're nomro, te te dawi 're waibui mono wa, te te dawi 're simroi mono da. Tanei õ di, wa hã. Wa hã wa tô we datẽme mo, robzei u'âsi ĩ̱'ãma 're danomro mono da, duré 're dadâ'â za'ra mono ãna, 're dasi'ubumroi u'âsi mono da, hâiwa ãma. 


text:
 Zezusi hã pone'ẽrebâ tede'wa na te te sina ĩsimiré'ézé wasu'u</n> — Wa hã pone'ẽrebâ tede'wa na, wa ĩ̱sina simiré'é, tinhimizama te te 're ĩ'azawi pese mono na. E marĩ wa. Ĩ̱sisawi ãna, ĩ̱zazei'wa norĩ zada, ĩ̱dâ'â wa za, te 're anho'reptui mono da.


text:
Tite wa, te te 're azawi pese, tinhimizama hã, pone'ẽrebâ tede'wa hã. Tãma ĩromhuri'wa hã tite õ wa, te te 're azawi pese mono õ di. Taré rob'uiprazéb zô si, te te 're romhuri. Robzahi hã we sô morĩ wamhã, te za tiwi wara. Pone'ẽrebâ, te za rẽme za'ra. Taha wa, te za 'mai'â, robzahi hã. Te te 'mai'âri wamhã, te za ãma ropé.


text:
E marĩ wa, te za tiwi wara, romhuri'wa hã. Ĩtede'wai õ wa, te za tiwi wara, te te 're azawi pese mono õ wa.


text:
<n>(14-15)</n>  Wa hã pone'ẽrebâ tede'wa, ĩsimizawi pese na, wa tô ĩ̱sina simiré'é, ĩ̱zazei'wa norĩ te 're azawi pese mono wa. Ĩ̱mama hã ma tô ĩ̱waihu'u, ti'ra na. Wa hã wa duré õ hã waihu'u, Ĩ̱mama na. Tane duré ĩ̱zazei'wa norĩ hã wa tô te 're awaihu'u u'âsi, ĩ̱nhib'a'uwẽ na. Ĩ̱zazei'wa norĩ hã ma tô duré ĩ̱waihu'u za'ra, tinhib'apito na. Ta norĩ zada, wa za ĩ̱sisawi ãna dârâ, te 're anho'reptui mono da.


text:
Ni'wam norĩ hã te duré 're nomro, ĩ̱nhib'a'uwẽ 're hâimana za'ra mono da hã. Ta norĩ ãma, wa za pone'ẽrebâ na simiré'é za'ra, ĩ̱nhimiwa'ra 're, 're ĩsi'ubumroi mono õ na hã. Ta norĩ zama wa za ĩ̱sitẽme ubumro. Tawamhã te za ĩ̱mreme hã te te 're wapari pese za'ra. Pone'ẽrebâ norĩ hã maparane danhimi'ubumro hã siré oto 're ĩsi'ubumroi mono ne, te za simisutu ĩ̱nhib'a'uwẽ 're nomro, misi ĩ'madâ'â'wa, tãma 're ĩ̱hâimana za'ra mono wa za. 


text:
— Taha wa, Ĩ̱mama te te 're ĩ̱zawi pese, ĩ̱sisawi ãna, sada ĩ̱dâ'â za'ra wa za, apâ ĩ̱hâiwa'utu pari, 're ĩ̱morĩ u'âsi da.


text:
Dasi'uihâ na da te dasiwi ĩ̱wĩrĩ da hã mare di. Ĩ̱si'uihâ na, wa za dârâ, dazada. Wa za duré hâiwa'udu, ĩ̱si'uihâ na. Ãne wa za 'manha, Ĩ̱mama te te ĩ̱ma ĩpisutuzéb zarina. — Ãne Zezusi te dama siwasu'u. 


text:
<n>(19-21)</n>  Tawamhã ĩmreme, te te wapari za'ra wamhã, ma tô ni'wam norĩ hã dama rowasu'u za'ra, ãne: — Wa'uburé ré, 're morĩ wa, te ãne simiza'rese ãna wama siwasu'u. E marĩ da, te za bété ĩmreme hã ĩwapari za'ra wa'wa. Tawamhã ni'wam norĩ hã te dama rowasu'u za'ra: — Mare di. Wa'uburé ré, 're morĩ 'wa'âhã, aré mreme wẽ õ di. Mreme wẽ di, õ hã. E wa'uburé, ma tô pawapto, ĩtob'a te te ĩto pese da hã. Mare di. Ta hã waihu'u õ di. — Ãne Zezusihi ãma ma tô tasisada'rãmi za'ra ni.


text:
 Zudezu norĩ hã, Zezusi te te siwi ĩwẽ'õ za'ra zé wasu'u</n> <n>(22-23)</n>  Tawamhã wasiré zudezu norĩ hã daro mono bâ ma tô duré si'rã'õtõ, Zeruzarẽ ãma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma dawata za'ra da. E marĩ wa. Apâ 'ri za'ẽne hã te te tãma pisutu za'ra wẽ te, ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb da hã ma tô tasi'rã'õtõ ni, bâdâ dama ĩpire na, ãma dasipo're pu'u za'ra da, rowa'u'u wahâ, 're sa'wari mono ré. Tawamhã Zezusihi me, wa ai'aba'ré ni, 'ri za'ẽtẽ u. 'Ri 'wawi wa'ra wa'wai baba, wa 're wanomro, Apito Saromahã nhib'uriti na uriti nhisi wa'wai baba.


text:
Tamomo ma tô ĩtẽme si'rã'õtõ, dama ĩpire norĩ hã, Zezusihi u. Tawamhã te tãma nharĩ za'ra: — E niwa te za wama asiwasu'u za'ra. Wama asiwasu'u za'ra zéb zô, wanhimipari wa'a za'ra di. A hã, tô sena Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te aipisutu wamhã, ma'ãpé sõ'awi wama asiwasu'u za'ra na, wa te aiwaihu'u za'ra da. — Ãne te Zezusihi ma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã Zezusi hã te asa tãma nharĩ za'ra: — Wa tô aima ĩ̱siwasu'u pari za'ra wa'wa. Tane nherẽ, ĩ̱mreme na 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono õ di. Ĩ̱mama zadawa para, wa tô marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te dama 're ab'manharĩ wẽ, da te 're ĩ̱waihu'u za'ra mono da.


text:
Ĩ̱nhib'a'uwẽ si te za ĩ̱mreme hã te te 're wapari pese za'ra. Pone'ẽrebâ tede'wa, tinhimizama hã te te 're ĩ'awaihu'u mono ne, wa tô ĩ̱nhib'a'uwẽ norĩ hã waihu'u za'ra. Ta norĩ si te za ĩ̱nhimiroti hã te te 're 'madâ'â pese za'ra.


text:
Ta norĩ ma, wa za pisutu za'ra, 're dâ'â za'ra mono ãna, 're hâimana u'âsi za'ra mono da, hâiwa ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'rata. Ni'wa hã te te ĩ̱wi 're waibui mono õ di za, ĩ̱zazei'wa norĩ hã.


text:
Ĩ̱mama, ma tô ĩ̱ma pisutu za'ra, ĩ̱nhib'a'uwẽ si 're nomro mono da. Ta hã danhipai u, uburé dama pire di, Ĩ̱mama hã. Uburé marĩ ma, pire di, hâiwa ãma ti'ai ãma zama. Taha wa, ni'wa hã te te tiwi 're waibui waihu'u mono õ di za.


text:
Wa norĩ hã aiwa wawaihu'u pese di, Ĩ̱mama me. — Ãne Zezusi te tãma siwasu'u za'ra, dama ĩpire norĩ ma. 


text:
Taha wa, te Zezusi hã duré tãma nharĩ za'ra: — Wa hã Ĩ̱mama te te ĩ̱ma ĩpisutuzéb zarina, wa tô marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ na te 're da'apawaptob u'âsi. E ma hã ĩ̱nhimipawaptobzé hã aima wẽ za'ra wa'aba õ wa, te za asiwi ĩ̱wĩrĩ 'wa, ẽtẽ na. Ma'ãpé, ĩ̱ma waihu'u za'ra wa'aba. 


text:
Tawamhã asa te tãma nharĩ za'ra: — 'Re da'apawapto mono wa, wa te wasiwi aiwĩrĩ õ di za. Aimreme wasété wa, wa za wasiwi aiwĩrĩ ni. Ti'ai ãma aipoto nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono me, aiwa aiwaihu'u pese aba na asiwasu'u wa, wa za wasiwi aiwĩrĩ ni, aimreme wasété wa. 


text:
<n>(34-36)</n>  Tawamhã Zezusi asa te tãma nharĩ za'ra: — E ĩ'ra na ĩ̱siwasu'u wa, ma tô ĩ̱mreme hã asiwi ĩwẽ'õ za'ra wa'wa. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô tinhimiroti hã te te dama 're awaihu'u, da te dasima ãma 're roti za'ra mono da. Ti'ra na ma tô roti'wa norĩ hã te te 're sisi za'ra. Ãne ma tô ĩbaihâ na ãma rob'ui'éré, ĩsadawa wasu'u'wa hã. Tô sena, ĩmreme ui'éré hã. Roti'wa norĩ hã, ti'ra na te te 're sisi za'ra mono wamhã, e wa hã ĩ̱mreme wẽ'õre di, ĩ'ra na ĩ̱siwasu'u wamhã, ti'ai u we te te ĩ̱zatõrĩ nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
<n>(37-38)</n>  Ĩ̱mama hã tiwaihu'u pese na, te te 're da'apawapto. Ĩ̱zama, wa tô ĩsine te 're da'apawapto. Taha wa, te za ĩ'ra na ĩ̱waihu'u za'ra wa'wa. Ĩsine, te 're da'apawapto mono õ wamhã, ĩ'ra na 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono õ di za. Ĩ'ra na wa tô aima 're ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa aré. Tane nherẽ, ĩ̱mreme na 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono õ di. Taha wa, Ĩ̱mama hã tiwaihu'u pese na te te 're ĩda'apawapto mono ne, te 're da'apawapto mono nherẽ, te za ĩ'ra na 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mo. Tawamhã te za ĩwaihu'u za'ra wa'wa, ĩ̱'ãma 're ĩhâimana mono na, Ĩ̱mama hã. Te za duré ĩ̱waihu'u za'ra wa'wa, Ĩ̱mama ãma 're ĩ̱hâimana mono na. — Ãne Zezusi te tãma siwasu'u za'ra.


text:
Tawamhã ma tô duré sima wẽ za'ra, te te siwi âri da, dama ĩpire norĩ hã. Tane nherẽ, tiwi simani za'ra wa, te te siwi âri za'ra õ di. 


text:
Tawamhã apâ ma tô mo, Zodã pa u Zezusi hã. Ĩsiré, wa ai'aba'ré ni. Tawamhã wasihutu wi, wa saprĩ za'ra ni, zara u. Zuwã Batita hã â dawabzuri te te dama 're ĩ'ab'manharĩ 'rata mono zéb u, wa saprĩ za'ra ni. Tame te a'â nhamra, Zezusi hã.


text:
Tame sãmra ré, te da'ahâ na nasi ĩtẽme aihutu ni. Nasi ĩtẽme dasihutu wamhã, ãne te dasima rowasu'u za'ra ni: — Zuwã Batita hã, ĩmreme na da te 're saze za'ra mono da, marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te te dama 're ab'manharĩ mono õ di. Tane nherẽ, tô sena ma tô Zezusi hã te te dama 're wasu'u. — Ãne te dasima rowasu'u za'ra ni. 


text:
 Razaru ĩdâ'âzé wasu'u</n> <n>(1-3)</n>  Tawamhã aibâ hã te 're hâimana, Razaru na ĩsisi hã. Betãnha na 'ri wa'õtõ nhisi ãma te 're sãmra. Tame te duré ĩhidiba norĩ hã 're simasisi zahuré Mariza norĩ hã, Mataha me. Mariza hã niwapsi te za Zezusihi para u'ré, wedewa'u zadaze na, tãma rowẽ da. Taha parip si te za para u'õ, tizéré na. Tawamhã ma tô tihâzé, Razaru hã. Hâzé wa, ma tô ĩhidiba norĩ hã da'mazatõ, Zezusihi zô da'maimorĩ da, ĩhitébré hã te te tãma 'maiwasu'u da. Ĩtẽme wisi wamhã, ãne te Zezusihi ma sadawa wasu'u: — Apito, aibâ 're ĩsawi pese mono hã ma tô tihâzé.


text:
Tawamhã Zezusi hã te te wapari wamhã, te tinha: — Tane tô. Dâ'â u'âsi nomro õ di za. Taha wa, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're dawata za'ra, waihu'u pese wa. Ĩ̱'ãma zama te za duré 're dawata za'ra. Wa hã ĩ'ra wa, te za duré ĩ̱'ãma 're dawata za'ra. — Ãne te Zezusi hã tinha. 


text:
Tane nherẽ, ĩwasu'u te te wapari wamhã, awa'awi ĩtẽme morĩ õ di. Maparane ma tô ãma timara, tame sãmra ré.


text:
Taha pari, te oto wazatõrĩ za'ra, apâ wa te wasiwi saprõni da, Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi u. Ĩsiré 're wanomro mono wa, te wazatõrĩ za'ra. 


text:
Taha wa, wa tô asa tãma nharĩ za'ra ni: — Rowahutu'wa, e niha te za apâ aimo. Nimosi dama ĩpire norĩ hã te aré siwi aiwĩ, ẽtẽ na. 


text:
Tawamhã ãne te wama rowasu'u za'ra, Zezusi hã: — Bâtâ pusizém hawimhã bâdâ sébrézéb u hã rowa'a di. Tawamhã, ni'wa hã rowa'a na morĩ wamhã, simei õ di za. E marĩ wa. Rowa'a na hã rob'madâ'â pibui pese wa.


text:
Robra na morĩ wamhã, te za aime. — Ãne sõ'awib õ nherẽ, te wama siwasu'u za'ra, Zezusi hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô tãma pisutu, 're ĩmorĩzé hã a'â 're morĩ da. Taha wa, te sina hâtâ'â ãna 're mo. 


text:
Tawamhã Zezusi te duré wama nharĩ za'ra, ãne: — Wasiwadi te nhono, Razaru hã. Wa za ĩtẽme mo, te utu da. 


text:
Tawamhã wa tô duré asa tãma nharĩ za'ra ni: — E marĩ da, te za ĩtẽme aimo. Séptâ'â wa, te oto tinhotõ wẽ. — Ãne wa tô tãma nharĩ za'ra ni. 


text:
Zezusihi si ma tô ĩdâ'â uptabi na waihu'u. Ĩsõtõ na te te wama wasu'u za'ra wamhã, ĩdâ'âzé te wasu'u. Taré sõtõ newa, wa norĩ hã wa te waihu'u za'ra õ di, ĩdâ'âzé hã.


text:
Hâzé ré ĩ'rata ĩ̱nhamra õ nherẽ, ĩ̱ma rowẽ di. E marĩ wa. Romhâimanazéb zarina, ĩ̱waihu'u pese na ĩ̱zaze za'ra wa'aba wa za, ĩ̱ma rowẽ di. Oto ĩtẽme wasi'aba'réi wa'aba. — Ãne te wazatõrĩ za'ra, Zezusi hã. 


text:
Taha wa, Tome hã ĩsi'ubza na da te 're ĩsisi za'ra mono hã te wama nharĩ za'ra, ãne: — Oto ĩme wasi'aba'réi wa'aba, ĩsu da te wa'uprosi da nherẽ. — Ãne te tinha, Tome Didimo hã. Didimo na ĩsisi hã dasi'ubza, te wasu'u. Tawamhã wa tô ĩtẽme wasiwi saprõni ni, Betãnha na 'ri nhisi u. 


text:
 Zezusi hã apâ dahâiwa'utu'wa na ĩsiwasu'uzé wasu'u</n> <n>(17-19)</n>  Tawamhã Betanha u wasihutu wamhã, ma tô ni'wa hã Zezusihi ma rowasu'u, ãne: — Razaru hã ma tô dârâ. Ma tô dasiwi sẽrẽ ni. Maparane si'uiwa na ma tô ãma timara oto, da te dasiwi ĩsẽrẽzém na hã. — Ãne te tãma rowasu'u. Betãnha u hã romhuture wa, ma da'ahâ na wawana aihutu ni, Zeruzarẽ hawimhã. Si'ubdatõ ti'ai pibuzé hã Betãnha u da hã. Mata norĩ hã da te pẽ'ẽtété zahuré da, ma ĩtẽme aihutu ni, ĩhitébré hã tiwi dâ'â zahuré wa.


text:
Tawamhã ni'wa hã ma tô Mata norĩ ma rowasu'u, ãne: — Zezusi hã te we oto mo. Taha wa, ma tô Mata hã awa'awi watobro rob u, Zezusi hã te te sina uzusi da. Marizaha si te ĩsa'u nhamra, 'ri para.


text:
Tawamhã Mata hã Zezusi te te sina uzusi wamhã, ãne ma tô tãma tinha: — Wanhib'apito, wahitébré hã hâzé ré wa'rata asãmra 'wa'âhã, wawi dâ'â õ di aré.


text:
Mata te duré asa tãma tinha: — Tane tô. Bâdâ ma tô sima pisutu 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, adâ hã te te ĩ'ahâiwa'utuzéb da hã. Tawapsi te za wahitébré hã dazu hâiwa'utu. 


text:
<n>(25-26)</n>  Tawamhã Zezusi te duré asa tãma tinha: — Wa hã 're dadâ'â za'ra mono nherẽ, te 're da'ahâiwa'utu mono pari, 're ĩdanomro u'âsi mono zé te dama 're ĩ'apisutu mono, wa 're mo. Ni'wam norĩ hã Danho'reptui'wa na te te sina 're ĩ̱'umnhasi za'ra mono wamhã, tãma 're rowẽ za'ra mono di za. 'Re dâ'â za'ra mono wamhã, dâ'â ãna te za 're hâimana u'âsi za'ra, hâiwa ãma. E tô sena ma ĩ̱mreme hã ĩsaze.


text:
Tawamhã Mata asa te tãma tinha: — Ĩhe. Tô sena, wa aimreme hã saze. A hã Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te aipisudu. A hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra. Wahi'rata norĩ hã asô 're ĩsimipari za'ra mono, a hã, ti'ai u we aimorĩ da hã. — Ãne te Zezusihi ma tinha. 


text:
 Zezusi ĩsiwa'õzé wasu'u</n> Tawamhã apâ te mo Mata hã, 'ri tẽme. Ti'awi pesere ma tô tinoi ma rowasu'u, Marizaha ma: — Rowahutu'wa te we asô hâ, ĩtẽme aimorĩ da. 


text:
<n>(29-30)</n>  Taha wa, ma si'aba'ré na wahudu, Zezusihi u wei morĩ da, Mariza hã. Zahadu 'ri tẽme, wasihutu õ di. Mata te te ĩwa'uzusizéb ãma, wa zahadu aimasam ni.


text:
Tawamhã Mariza hã watobro wamhã, ma ĩsarina wairé rob u, ĩtẽme ĩsihutu norĩ hã. Ãne te sima ãma romnomri za'ra: “Ãté tihitébré 'ru u te mo, ãma wawa da.” Tane nherẽ, tihitébré 'ru u morĩ õ di, Mariza hã. Zezusihi u te wei mo. Taha wa, ma tô we ĩsarina ai'aba'ré ni. 


text:
Mariza hã we ĩtẽme wisi wamhã, hi'rãtitõ ma ĩpapara nhamra, Zezusihi ma wapu wa. Tawamhã ãne te tãma tinha: — Wanhib'apito, wahitébré hã hâzé ré, wa'rata asãmra 'wa'âhã, aré wawi dâ'â õ di. — Ãne te tãma tinha, wawa sina. 


text:
Tawamhã Mariza hã pẽ'ẽzé te, siwa'õ wa, duré we ĩsarina ĩsihutu zama 'ry'ry wa, pẽ'ẽzé di, Zezusi hã. Pẽ'ẽzé ahâ di.


text:
Ãne ma tô sadanharĩ za'ra: — E mame ma tô asiwi ĩsẽrẽ 'wa. Tawamhã asa te tãma rowasu'u za'ra: — We aimorĩ wasiré, sabu da. 


text:
Taha wa, te dasima nharĩ za'ra ni: — Õ hã te te sawi pese uptabi di. Te te sawi pese uptabi wa, te sô tiwawa. 


text:
Tawamhã da'umro na te tãma nharĩ za'ra ni, ãne: — Õ hã aibâ ĩtob'a, ma tô to pese. E niha bété hâzé ré te te pese õ di, dâ'â tõ da, Razaru hã. — Ãne te tãma nharĩ za'ra ni. 


text:
 Zezusi hã Razaru te te ĩhâiwa'utuzé wasu'u</n> Tawamhã ĩsiré, wa ai'aba'ré ni, ab're u. Sa'a zahâpâ, ab're hã. Pẽ'ẽzé ahâ di, Zezusi hã. Pẽ'ẽzé uptabi na te mo. Tawamhã, ab're u wasihutu wamhã, da te dasiwi ãma sitom haré, te ẽne hã za. Tõmo za'ẽtẽ di, ẽne hã. 


text:
Tawamhã ma tô Zezusi hã ẽne hã dama ti'ru, ĩsitobzé hã da te dasiwi sa'ré da. Taha wa, ma tô Mata hã Zezusihi ma tinha: — Wanhib'apito, da te dasiwi ĩsẽrẽzém na hã, maparane si'uiwa na ma tô ãma timara. Taha wa, ma tô ti'ro. E 'ro nherẽ, te za ĩsitobzé hã dasiwi sa'ré ni. 


text:
Tawamhã Zezusi te asa tãma tinha: — Tane nherẽ, te za dasiwi sa'ré ni. Ãma ĩ̱zazei wamhã, dama ĩwaihu'u'õ te za ĩ'madâ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩ'manharĩzé hã. E ãne na hã te aima rowasu'u õ di. Wa tô aima rowasu'u. 


text:
<n>(41-42)</n>  Tawamhã ĩsitobzé ma tô dasiwi sa'ré ni. Tawamhã hâimo te oto rob'madâ, Timama ma mreme da, Zezusi hã. Ãne te tãma tinha: — Ĩ̱mama, da'ãma aima 're ĩ̱mreme mono wamhã, ĩ̱mreme te ĩ̱ma ãma 're ĩ'a'uwaimrami u'âsi mo. Ãhãna te za duré ĩ̱mreme hã ĩwapa. Taha wa, ĩ̱ma rowẽ di. Danho'a, wa ãne aima rowasu'u, aima ĩ̱mreme ré, da te ĩ̱wapari za'ra da. E marĩ da. Aibâ ãma aima ĩ̱mremezé hã ãma ĩ̱ma uwaimrami wamhã, a hã we ĩ̱zatõrĩ'wa na dama 're ĩ̱siwasu'u mono zém na, da te 're ĩ̱zaze za'ra mono da. — Ãne te Timama ma tinha.


text:
Timama ma mreme pari, te oto Razaruhu zô hâ, mreme 'rãihâ na: — Razaru, ab're hawi we aiwatobro, rob u. 


text:
Tawamhã sô hârâ pari, ma watobro, dâ'â nherẽ, sib'rata ubu ré, duré para ubu ré, duré 'rã ubu ré. Taha wa, ma tô Zezusi hã dama ti'ru: — Ĩ'ubuzé hã asiwi wasihui wa'aba, 're morĩ da. Taha wa, ma tô siwi wasihu, ĩ'ubuzé hã. 


text:
 Zezusi, da te dasiwi wĩrĩ da, dama ĩpire norĩ te te ãma ĩrosa'rata za'ra zé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 26.1-5; Marcusi 14.1-2; Rucasi 22.1-2)</i></n> Tawamhã da'ahâ na ma tô Zezusi hã saze za'ra ni, Marizaha u ĩsihutu norĩ hã. Razaru hã danho'a te te hâiwa'utu wa, ma saze za'ra ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono we te te ĩsatõrĩ na.


text:
Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã ma tô apâ ai'aba'ré, Zeruzarẽ u parisezu norĩ u, Razaru te te ĩhâiwa'utuzém na te te tãma rowasu'u za'ra da.


text:
Tawamhã ĩsimirowasu'u hã te te wapari za'ra wamhã, tisiré norĩ zô te sitẽme tihârâ za'ra, dama ĩpire norĩ zô. Taha wa, ma sitẽme si'rã'õtõ, sasedoti ĩpire norĩ hã, duré parisezu norĩ hã duré uburé zudezu norĩ ma roti'wa norĩ zama. Sitẽme si'rã'õtõ wamhã, ãne te sima rowasu'u za'ra: — E marĩ, wa te ĩ'manharĩ za'ra da hã. Õ hã te marĩ hã dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te te dama 're ab'manharĩ u'âsi, tiwaihu'u pese na.


text:
Marĩ, wa te tãma 'manharĩ za'ra õ wamhã, aihĩni te za da te 're saze za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na Danho'reptui'wa da. Tawamhã romanu norĩ hã te za wei wazô aihutu. 'Ri za'ẽne hã te za wawi sãmra za'ra. Te za duré wa'uprosi za'ra, uburé wasiré zudezu norĩ zu. — Ãne te sima rowasu'u za'ra. 


text:
<n>(49-50)</n>  Ã wahum na hã te Caipasi hã 're hâimana, sasedoti ĩpire uptabi na hã. Tawamhã ta hã te tãma nharĩ za'ra, ãne: — E marĩ da, rosa'rada hã waihu'u aba õ di bété. Aibâ misire wa te wasiwi wĩrĩ wamhã, aré wama 're rowẽ za'ra mono di. Aré aihĩni wasi'utõrĩ õ di. — Ãne ma tô Caipasi hã tisiré norĩ ma waihu'u za'ra, dama ĩpire norĩ ma hã.


text:
Ãne te te tãma rowasu'u za'ra wamhã, ã wahum na sasedoti ĩpire uptabi na 're ĩhâimana mono zéb zarina, si'uihâ nai õ nherẽ, te tãma rowaihu'u sirõmo za'ra, Zezusi hã dazada ĩdâ'âzém na hã.


text:
Zudezu norĩ zada si, dâ'â õ di za, Zezusi hã. Daro mono bâ 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ti'ra da, uburé te te 're ĩ'apisutu mono norĩ zada, te za dârâ, simisutu ĩ'ra si 're danomro mono da. 


text:
Tawamhã Caipasihi nhimiroti hawi te sima ãma roti zahi u'âsi za'ra oto, te te siwi wĩrĩ da, dama ĩpire norĩ hã.


text:
Taha wa, ĩrob ãma 're morĩ õ di oto, Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma, Zezusi hã. Darob amoi u te mo, Epra'ĩ na 'ri nho'õmo nhisi u. Ti'a 'ré u'âsi 'rata, Epra'ĩ hã. Wa norĩ hã wa ĩsiré ai'aba'ré ni. Tame wa a'â 're wasi'ubumro. 


text:
Romhuture di oto, dato hã da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zéb u hã, Pascowa na dato nhisi hã. Taha wa, da'ahâ na te Zeruzarẽ u 're danomro daro mono bâ, zudezu norĩ hã. Dato hã sãna'rata õ ré, te za dawasété na tasiwasu'u za'ra ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, dawẽ na datoi u danhisisi da. Taha da, ma tô Zeruzarẽ u aihutu ni, bâdâ hã romhuture wa oto, datoi u hã.


text:
Dasihutu wamhã, Zezusihi zô te tanhopré ni. Ãne te dasima rowasu'u za'ra ni: — E datoi u te za wei mo, 're ĩdasi'rã'õtõ mono zéb u hã. Ãté wei morĩ õ di za. — Ãne 'ri za'ẽtẽ 'wawi wa'ra 're, dasimasab ré, te dasima ãma romnomri za'ra ni. 


text:
E marĩ wa. Zezusihi ãma te dama roti za'ra aré, dama ĩpire norĩ hã: — Ma'ãpé nimame ĩsãmra na 'mai'madâ'â aba wamhã, wei wama wasu'u za'ra wa'aba za, wa te waihu'u za'ra da. — Ãne ma tô dama ãma roti za'ra aré, sasedoti ĩpire norĩ hã, parisezu norĩ me. Te te siwi âri da, ma tô ãne dama ãma roti za'ra. 


text:
 Mariza hã Zezusi te te ĩpara upsõzé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 26.6-13; Marcusi 14.3-9)</i></n> Romhuri misi da'ãma si'utõrĩ parip si, te za dato hã dasiwi 'manharĩ ni, Pascowa na dato nhisi hã. Tawamhã Zezusi hã te apâ mo, Betãnha u. Wa norĩ hã wa ĩsiré ai'aba'ré ni. Tame Razaru hã te 're sãmra, ab're hawi Zezusi te te ĩhâiwa'udu hã.


text:
Tawamhã, wasihutu wamhã, ma tô wama api za'ra ni, wasa hã wa te huri da, Zezusi hã sawi te. Mata hã ma tô wasa hã te te wama sé. Razaru hã te wame tisa.


text:
Tawamhã Mariza hã ma tô we ti'â, wedewa'u ĩsadaze hã. Nadu na wedewa'u nhisi hã. Ta hã ĩwa'âbâ wawẽ. Zezusihi zô te we ti'â, te te ãma para u'ré wa, tãma rowẽ da. Tawamhã, te te ãma para u'ré pari wamhã, ma tô para u'õ, tizéré na. Sadazei pire wa, ma tô 'ri 're zadaze sina.


text:
<n>(4-5)</n>  Tawamhã Zudasi Icarizoti hã tãma toi õ di, Marizaha ma. Zezusihi siré 're ĩmorĩ Zudasi hã, Zezusi hã te te dama ĩhâiba nhomri da hã. Taha wa, te Marizaha ma tinha, Zudasi hã: — E marĩ da bété, te te dama wede õ di wedewa'u zadaze hã, rob'uiprazéb zô ĩsibrob'õ norĩ ma, ãma sipé da, ĩwa'â hã. — Ãne te Zudasi hã tãma tinha.


text:
E marĩ wa. E ĩsibrob'õ norĩ hã te te pawaptob zei wa. Mare di. Te te pawaptob ze za'ra wab õ di. Ta hã sipsaihuri di. Rob'uiprazé hã te te wama 're ĩ'madâ'â mono hã, te pi'uriwi te te sima 're 'mazani. 


text:
<n>(7-8)</n>  Tawamhã Zezusi hã ma tô Zudasihi ma tinha: — Tô'ã. Tãma nharĩ tõ. Ĩ̱dâ'â wapsi, da te dasiwi ĩ̱nherẽ õ ré, te te ãma ĩ̱hâiba u'ré da, te aré ĩ̱zada tété. Ĩsibrob'õ norĩ hã te ai'rata 're si'ubumroi u'âsi 'wa. Nimahã aima wẽ za'ra wa'aba wamhã, te za 're ĩpawaptob u'âsi za'ra wa'aba mo. Tanei õ di, wa hã. Ai'rata 're ĩ̱nhamra u'âsi aba mono õ di za oto. Taha wa, ai'rata ĩ̱nhamra aba ré, ĩ̱ma sõpru wa, ĩ̱ma rowẽ di. — Ãne ma tô wama waihu'u za'ra, Zezusi hã.


text:
 Sasedoti ĩpire norĩ hã, Razaru te te siwi wĩrĩ da, te te ãma ĩrosa'rata wasété za'ra zé wasu'u</n> Tawamhã ma tô dasima rowasu'u za'ra ni, ãne: — Betãnha ãma te nhamra, Zezusi hã. — Ãne te dasima rowasu'u za'ra ni. Taha wa, da'ahâ na ma tô we ĩtẽme ai'aba'ré ni, da te sabu za'ra da. Zezusihi u si, we dasi'aba'réi õ di. Razaruhu u zama te we ai'aba'ré ni, ab're hawi te te ĩhâiwa'utu u zama, da te sabu za'ra da.


text:
<n>(10-11)</n>  Tawamhã Razaru hã da te sabu za'ra wamhã, da'ahâ na ma tô Zezusi hã Danho'reptui'wa na saze za'ra ni. Ta norĩ ma, oto wapu za'ra di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da'ãma romhuri'wa ĩpire norĩ mreme hã, sasedoti ĩpire norĩ mreme hã. Taha wa, Zezusi, da te saze za'ra 'ru te, te sima ãma roti za'ra Razaruhu ãma, taha zama te te siwi wĩrĩ da.


text:
 Zezusi hã Zeruzarẽ u ĩwisizé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 21.1-11; Marcusi 11.1-11; Rucasi 19.28-40)</i></n> <n>(12-18)</n>  Tawamhã awẽ wa duré Zezusihi siré ai'aba'ré ni, Zeruzarẽ u. Zezusi hã Razaru ab're hawi te te hâiwa'utu wamhã, ma tô ãma 'madâ'â za'ra ni aré. Tawamhã ãma ĩ'madâ'â'wa norĩ hã ma tô dama rowasu'u za'ra aré, Zeruzarẽ ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ ma. Zeruzarẽ u dasi'rã'õtõ wamhã, daro mono bâ ma tô Razaruhu wasu'u hã wapari za'ra ni, ĩdasi'rã'õtõ mono hã. Zezusihi wasu'u, ma duré wapari za'ra ni, Zeruzarẽ u ĩmorĩ na hã. Taha wa, te ĩtẽme ai'aba'ré ni, Zeruzarẽ u ĩdasi'rã'õtõ mono hã bâdâdi wa, da te uzusi za'ra da. Wa'asu te dasiré 'wasari ni, dama rowẽ wa, Zezusi da te ãma sawi za'ra da. Tawamhã Zezusi hã da te uzusi za'ra wamhã, te dasima 'mahârâ za'ra ni, ãne: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're wawata za'ra wa'aba mono. Õhõta Wanhib'apito, te we oto mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwẽ si te te tãma 're pisutu u'âsi mono da si, wa wasima wẽ za'ra ni, Izarazéhé nhihudu norĩ nhib'apito ma hã. — Ãne te dasima 'mahârâ za'ra ni. Tawamhã wasi'aba'réi ré, ma tô awaru po'repore hã tisã Zezusi hã, ĩprédupté hã. Tawamhã ma tô ãma darõno, ãma morĩ da. Ãne wamhã, ma tô sina uwaimra, ãma rob'ui'éré hã. Duréihã ma tô ãma rob'ui'éré siro, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã. Ãne ma tô ãma rob'ui'éré, Zeruzarẽ ãma 're ĩdasi'ubumroi mono norĩ ma:  “Si'ã na 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ, aipahi za'ra wa'aba õ di za. Õhõta te we atẽme timorĩ za'ra wa'wa, Asib'apito za'ra wa'wa hã awaru po'repore na ĩpréduptém na.”  Ãne duréihã ma tô ãma rob'ui'éré, ĩbaihâ na hã. Ãma rob'ui'éré te te sina uwaimrami nherẽ, wama waihu'u pese za'ra õ di, ãma rob'ui'éré hã. Zezusi hã ab're hawi hâiwa'utu wa, hâiwa u rowẽ uptabi u apâ morĩ parip si, wa za ãma wasipo're pu'u za'ra ni, rob'ui'éré na. Tawapsi wa za wasima rowasu'u za'ra ni, ãne: “Tô sena ma tô sina uwaimra, ãma rob'ui'éré hã. Ãma dawata za'ra ré, ma tô datẽme mo, awaru po'repore na ĩpréduptém na.” Ãne wa za wasima rowasu'u za'ra ni.


text:
Tawamhã da'ahâ na da te uzusi za'ra da, ĩtẽme dasi'aba'réi wamhã, ãne te sima rowasu'u za'ra, parisezu norĩ hã: — Aihĩni te Zezusihi niwĩ 're danomro. Taré, wa nasi ãma wasima roti u'âsi za'ra ni. — Ãne te sima nharĩ za'ra, parisezu norĩ hã. 


text:
 Deredu norĩ, Zezusi te te 'madâ'â za'ra da, Piripihi wi te te ĩwaptẽrẽ za'ra zé wasu'u</n> Tawamhã deredu norĩ zama ma tô aihutu, Zeruzarẽ u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma dame wata za'ra da, zudezu'õ norĩ hã.


text:
Tawamhã tame si'ubumroi ré, te ai'aba'ré, Piripihi u. Darireza hawimhã Piripi hã. Besada na ĩsa'ru nhisi hã. Piripihi u sihutu wamhã, te tãma nharĩ za'ra: — Wa wasima wẽ za'ra ni, wa te 'madâ'â za'ra da, Zezusi hã. 


text:
Taha wa, te Piripi hã mo Ãdéréhé u, te te tãma sadawa wasu'u za'ra da. Zezusihi u te sisaprõni zahuré, te te tãma sadawa wasu'u za'ra da.


text:
Tawamhã ĩmreme te te wapari wamhã, ãne te Zezusi hã tãma siwasu'u zahuré: — Wa hã dasiré ĩ̱podo. Romhuture di oto bâdâ hã, ĩ̱'ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u hã.


text:
Tô sena wa za aima rowasu'u za'ra wa'wa, amnho potozé wasu'u na hã. E niha te za amnho hã ti'rã ahâ. Ai'uréiwi nomro wamhã, poto õ di za. Ab're 're, 're rere'e mono wa, ĩtomhâ, 're si'utõrĩ mono wapsi, te za 're poto za'ra. 'Re poto za'ra mono wapsi, 'rãi ahâ di za. Misire nherẽ, poto wamhã, nhama wamhã, zâb ahâ di za. — Ãne Zezusi te sina simiré'é, sõ'awib õ nherẽ. 


text:
Te duré tãma rowasu'u zahuré, ãne: — Ni'wam norĩ hã tihâimanazé te te sima 're sawi za'ra mono wamhã, rowẽ ĩsi'utõrĩ'õ hã te te sina 're uwaimrami za'ra mono õ di za. Ni'wam norĩ hã ĩ̱zarina 're nomro mono da, tihâimanazé te te sima 're sawi za'ra mono õ wapsi, tawapsi te za te te sina 're uwaimrami za'ra, rowẽ hã.


text:
Ni'wam norĩ hã te te ĩ̱ma 're romhuri za'ra mono da, te te sima 're ĩ̱wẽ za'ra mono wamhã, 're ĩ̱morĩzém na si te za 're nomro, ĩ̱zarina si. Tawamhã ĩ̱'rata te za 're hâimana u'âsi za'ra, hâiwa ãma. Te te ĩ̱ma 're romhuri pese za'ra mono wa, Ĩ̱mama te za ãma 're wata za'ra. Te za duré te te tãma 're wa'âbâ za'ra, ĩsimiromhuri hã. 


text:
 Zezusi hã za tidâ'âzém na ĩsiwasu'uzé wasu'u</n> — Ãhãna te ĩ̱sina rosa'rata ahâ di. E Ĩ̱mama ma, wa za ĩ̱si'ru, te te dawi ĩ̱nho'reptu da, ĩ̱dâ'â õ ré, te robzépata tõ da. Mare di. Tãma ĩ̱si'rui õ di za, te te dawi ĩ̱nho'reptu da. Dazada ĩ̱dâ'â da si, wa wei mo.


text:
Ĩ̱mama, ma'ãpé we ĩ̱pawapto na, ĩ̱'ãma ĩrotizém na te ĩ̱sina uwaimrami da, ai'ãma 're dawata za'ra mono hâ. — Ãne te Timama ma mre. Tawamhã hâiwa hawi ma tô tãma tinha: — Wa tô te 're aipawaptob u'âsi, ĩ̱'ãma 're dawata za'ra mono da. Wa za duré aipawapto, ĩ̱'ãma 're dawata u'âsi za'ra mono da. 


text:
Tawamhã ma tô sima rowasu'u za'ra, ĩ'rata ĩsimasa hã: — Õhõta te wei rãrã, tã hã. Tawamhã ni'wam norĩ hã te dama rowasu'u za'ra: — Mare di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma romhuri'wa, te we tãma mre, hâiwa hawi. 


text:
Taha wa, te Zezusi hã dama tinha: — Ĩ̱'udâna wei mreme õ di. Ai'udâna wa'aba zama wapari za'ra wa'aba da, te we ĩ̱ma mre.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô ãma roti siro, dawasété na. Romhuture di oto bâdâ hã te te ãma ĩrotizém na, te te ãma ĩ'uwaimramizéb da hã. Romhutu na te za duré tinha Wa'uburé ma, dama sib'uwa wa, oto te te 're dawada'uri tõ mono da.


text:
Hâiwi ĩ̱za'o da, da te dasiwi ĩ̱zasõmri wapsi, wa za ĩ̱sitẽme te 're da'a'ubumro, ĩ̱nhib'a'uwẽ 're dahâimana za'ra mono da, daro mono bâ. — Ãne te Zezusi hã dama siwasu'u.


text:
Tawamhã te ãne asa tãma nharĩ za'ra ni: — Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu hã dâ'â õ di za. Te za 're morĩ u'â. Ãne duréihã ma tô ãma rob'ui'éré za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa norĩ hã. E niha tawamhã te ĩnha, hâiwi da te dasiwi ĩsasõmri na, ti'ai ãma dasiré ĩpodo hã. E 'wa hã dasiré ĩpoto na ĩsisi hã. — Ãne te Zezusi hã siwi sadanha. 


text:
Tawamhã Zezusi hã sõ'awib õ nherẽ, te rowa'a na siwasu'u, ãne: — Rowa'a hã te za syry na aima 're hâimana za'ra wa'wa oto. Tawamhã aima 're hâimana za'ra wa'aba mono ré, te za 're anomro aba mo, aiwi 're robra za'ra wa'aba mono õ ré hã. Robra na damorĩ wamhã, nimomo damorĩ da hã dama waihu'u õ di.


text:
Ai'rata 're ĩ̱nhamra za'ra wa'aba mono ré, te za asina 're ĩ̱'umnhasi za'ra wa'aba mo, ĩ̱'ãma 're anomro wẽ uptabi aba mono da. — Ãne Zezusi te dama roti. 


text:
 Zudezu norĩ hã, Zezusi Danho'reptui'wa na te te 're ĩsazei õ za'ra mono zé wasu'u</n> Taha pari te danhiti mo, da te dasiwi 'madâ'â tõ da, Zezusi hã.Marĩ hã dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã ma tô te te dama 're ab'manharĩ wẽ u'âsi, Zezusi hã, tiwaihu'u pese na. Tane nherẽ, Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na, da te saze za'ra õ di.


text:
Da te saze za'ra õ wamhã, ma dasina uwaimrami za'ra ni, Iza'izaha mreme hã. Duréihã ma tô ta hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma dawasu'u, ĩsadawa wasu'u 'rata 'wa hã. Ãne ma tô tãma dawasu'u:  “Wanhib'apito, wa te dama 're asadawa wasu'u za'ra mono wamhã, e ma tô ai'ãma da te 're wazaze za'ra. Mare di. Ai'ãma, da te 're wazaze za'ra mono õ di. Duré aiwaihu'u pese na 're da'apawapto mono wamhã, e ma tô aiwaihu'u pese na da te 're aiwaihu'u za'ra. Mare di. Da te 're aiwaihu'u za'ra mono õ di.”  Ãne ma tô tãma dawasu'u Iza'iza hã, wawa sina. Ãne ma timreme na rob'ui'éré. 


text:
<n>(39-40)</n>  Tawamhã da te 're saze za'ra mono da, da te dasima 're wẽ za'ra mono õ wa, da te 're sazei waihu'u za'ra mono õ di oto. Ãne ma tô duré rowasu'u Iza'iza hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zazei'õ'wa norĩ ãma:  “'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô oto dama tinha, ĩsimiroti hã da te 're waihu'u za'ra mono ãna oto 're danomro mono da, dawasété wi 're dasipizari za'ra mono tõ da, te te 're da'anho'reptui mono tõ da.”  Ãne duréihã ma tô rowasu'u Iza'iza hã, wahi'rada hã. Zezusi, da te 're saze za'ra mono õ wamhã, ma tô oto dasina uwaimrami za'ra ni, Iza'izaha nhimirowasu'u zarina.


text:
Duréihã Iza'iza hã sõtõ 'rowi te te ĩrosawẽrẽ ne, ma tô Wanhib'apito 'madâ, Zezusi hã. Ĩhâiba na hã rowa'a za'ẽtẽ di. Te te 'madâ'â wa, te ãne na rowasu'u siro. 


text:
Tawamhã da'ahâ na Zezusi, da te saze za'ra õ nherẽ, ma tô ni'wam norĩ hã saze za'ra, dama ĩpire norĩ hã, ahâ na. Tane nherẽ, te te saze za'ra nherẽ, ĩsazei'wa na sõ'awi dama 're siwasu'u za'ra mono õ di, parisezu norĩ mreme pipa te. Zudezu norĩ te, rowahutuzéb u dame 're sisisi tõ mono da, te te tiwi 're rosawi za'ra mono õ'umnhasite, te ari'iwi 're si'ubumroi u'âsi.


text:
Parisezu norĩ si te te 're wẽsãmri za'ra mono da, ma tô te te sima 're wẽ za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te 're wẽsãmri za'ra mono da, te te sima 're wẽ za'ra mono õ di. Taha wa, te ari'iwi 're si'ubumroi u'âsi, 're siwasu'u za'ra mono ãna, ĩsazei'wa na. 


text:
 Timreme wẽ'õ'wa norĩ ãma, Zezusi te te ãma ĩrowasu'uzé</n> Tawamhã Zezusi te da'ab'mahâ: — Ni'wam norĩ hã Danho'reptui'wa na te te sina 're ĩ̱'umnhasi za'ra mono wamhã, ĩ̱zazei'wa si 're nomro mono õ di za. Ĩ̱'u'âbâ te za we ĩ̱zatõrĩ'wa zazei'wa 're nomro.


text:
Duré ni'wam norĩ hã te te ĩ̱'madâ'â za'ra wamhã, ĩ̱'u'âbâ te za we ĩ̱zatõrĩ'wa zama 'madâ'â za'ra.


text:
Wa hã wa tô we datẽme mo, dama rob'uiwẽ'wa ne 're ĩ̱morĩ da. E marĩ da. Da te dasina 're ĩ̱'umnhasi za'ra mono wa, robra na ne, dawasété na oto 're danomro tõ mono da.


text:
Ãté ni'wam norĩ hã te za taré ĩ̱mreme hã te te 're wapari za'ra. E tawamhã wa za ta norĩ hã awa'awi te 're ahâ za'ra. Mare di. Awa'awi te 're dahâ za'ra mono da, we ĩ̱morĩ õ di. Te 're da'anho'reptui mono da si, wa wei mo.


text:
Ni'wam norĩ hã te te 're ĩ̱wẽ'õ za'ra mono wamhã, duré ĩ̱mreme te te 're wẽ'õ za'ra mono wamhã, zahadu wapsi te za oto siwaihu'u za'ra, tiwasété na. Ti'a ĩsi'utõrĩzéb ãma ĩ̱mreme na po're pu'u za'ra wa, te za bâtâ na siwaihu'u za'ra, tiwasété na. 


text:
<n>(49-50)</n>  — Ĩ̱mama hã ma tô ĩ̱zazei'wa norĩ ma pisutu sirõmo za'ra, robzei u'âsi ãma 're nomro mono da. Duré ĩ'rata 're hâimana u'âsi za'ra mono da, hâiwa ãma 're dâ'â za'ra mono tõ da, ma tô tãma pisutu sirõmo za'ra. Ãne si ma tô Ĩ̱mama hã ĩ̱ma waihu'u, te dama 're awaihu'u mono da. Wa hã ĩ̱si'uihâ na ĩ̱nhimirosa'rata si te dama 're awaihu'u mono õ di. We ĩ̱zatõrĩ'wa, te te ĩ̱ma ĩwaihu'uzéb zarina si, wa tô te dama 're awaihu'u. — Ãne te dama siwasu'u Zezusi hã.


text:
 Zezusi hã, tisiré 're ĩnomro mono norĩ te te ĩpara upsõ za'ra zé wasu'u</n> Awẽ te za oto dato hã dasiwi 'manharĩ za'ra ni, Pascowa na dato nhisi hã. Zezusi hã ma tô sina waihu'u, romhuture di oto apâ ĩmorĩzé hã, Timama u. Õne u'âsi te te 're wa'azawi pese Zezusi hã, ĩsiré 're wanomro mono wa. 


text:
Tawamhã wasa, wa te huri da, wa tô asimro ni, barana. Wasa hã wa te huri õ ré, ma tô Zudasi Icarizoti hã rosa'rata, Zezusihi zô te te danhimroi mono da, te te dama hâiba nhomri da. Wa'uburé nhimirosa'rata hawim na, te ãne ãma rosa'rata. Simahã 'ra, Zudasi hã.


text:
Zezusi hã ma tô Ĩmama hã pisutu, dama pire da. Uburé marĩ ma, pire da, ma tô pisutu, ti'ai ãma hâiwa ãma zama. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hawi, ma tô wei mo. Apâ te za oto ĩtẽme mo. Ãne ma tô sina waihu'u siro, Zezusi hã.


text:
Tawamhã wasa hã wa te huri õ ré, ma tô Zezusi hã wahudu. Ti'uza, ma tô sani. Tisi'u'õzém na ma tô si'awasisi.


text:
Tawamhã â, ma tô sa'wa, piza'a 're nho'a wa, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ hã te te ãma wa'apara upsõ da. Te te ĩwa'apara upsõ na ma tô sãna'rata, wa'ãma. Te te wa'apara upsõi pari, te za duré te te wa'apara u'õ, tisi'u'õzém na.


text:
Sima Pedruhu 'rata te oto za. Tawamhã Pedru te tãma tinha: — Wanhib'apito, e te za ĩ̱para upsõ. Mare di. Ĩ̱para upsõi õ di za. 


text:
Tawamhã Zezusi asa te tãma tinha: — Te aipara upsõ za'ra wa'aba zé hã, marĩ te aima wasu'u za'ra wa'wa. Zahadu waihu'u õ di, a hã. Zahadu wapsi te za ĩwaihu. 


text:
Tawamhã Pedru te duré tãma tinha: — Ĩ̱para upsõi õ di za. Zezusi te duré asa tãma tinha: — Te aipara upsõi õ wamhã, ĩ̱nhib'a'uwẽ õ di za, a hã. 


text:
Tawamhã Sima Pedru te tãma tinha: — Wanhib'apito, ĩ̱para si upsõi õ di za. Ĩ̱nhib'rata zama te za ĩ'upsõ, ĩ̱'rã zama. 


text:
Taha wa, ma tô Zezusi hã asa tãma tinha: — Mare di. 'Re dasisõi mono wapsi, dahâiba hã wẽ di za. Dapara si 're uptob za'ra mono wa, te za apâ da te 're upsõ za'ra. A norĩ wa'wa hã aiwẽ za'ra wa'aba di, ĩ̱ma. Misire ĩ̱ma ĩwẽ õ hã. — Ãne te Zezusi hã wama rowasu'u za'ra. 


text:
Aibâ hã ma tô sina waihu'u siro, te te dama ĩhâiba nhomri'wa da hã. Taha wa, ma wama waihu'u za'ra, misire ĩwẽ'õ na hã. 


text:
Tawamhã te te wapara upsõ za'ra pari, ma tô apâ si'uza. Ti'a ma tô nhamra. Sãmra wapsi, te wama nharĩ za'ra: — E marĩ te aima wasu'u za'ra wa'wa, te aipara upsõ za'ra wa'aba zé hã. E ma tô asina ĩwaihu'u za'ra wa'wa.


text:
<n>(13-15)</n>  A norĩ wa'wa hã rowahutu'wa na te 're ĩ̱nhisi za'ra wa'aba mo. Asib'apito na zama te 're ĩ̱nhisi za'ra wa'aba mo. Wa hã rowahutu'wa na 're ĩ̱nhisi za'ra wa'aba mono wamhã, ĩ̱ma wẽ di. E marĩ wa. Wa hã rowahutu uptabi 'wai wa. Duré Asib'apito na 're ĩ̱nhisi za'ra wa'aba mono wamhã, ĩ̱ma wẽ di. E marĩ wa. Wa hã, Asib'apito uptabi aba wa. Wa hã Asib'apito wa'aba nherẽ, aiwi ĩ̱sisawi za'ra wa'aba õ di, te aipara upsõ za'ra wa'aba tõ da. Duré rowahutu'wai uptabi 'wa nherẽ, aiwi ĩ̱sisawi za'ra wa'aba õ di, te aipara upsõ za'ra wa'aba tõ da. Taha wa, te za ĩ̱sine ĩ̱nhirã zarina 're asipara upsõ za'ra wa'aba mo, ĩ̱nhirã zarina 're anomro aba mono da, ĩ̱sine 're asisawi za'ra wa'aba mono ãna, 're asipawaptob u'âsi za'ra wa'aba mono da.


text:
Ma'ãpé ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba za. Danhib'apito norĩ hã 're sisawi za'ra mono ãna, te te 're dapawaptob za'ra mono wamhã, tãma ĩromhuri'wa norĩ zama, te za ĩsine te te 're dapawaptob za'ra, 're sisawi za'ra mono ãna. Duré te te 're ĩsatõrĩ za'ra mono hã 're sisawi za'ra mono ãna, te te 're dapawaptob za'ra mono wamhã, ĩsadawa wasu'u'wa norĩ zama te za ĩsine te te 're dapawaptob za'ra, 're sisawi za'ra mono ãna. 


text:
<n>(17-18)</n>  — Ãne wa tô aima rowasu'u za'ra wa'wa, waihu'u za'ra wa'aba da. Ĩ̱nhimiroti hã 're 'madâ'â pese za'ra wa'aba mono wamhã, aima 're rowẽ za'ra wa'aba mono di za, uburé aima 're rowẽ za'ra wa'aba mono õ nherẽ. Asimirosa'rata na, wa tô aiwaihu'u za'ra wa'wa. Ĩ̱siré 're anomro aba mono da, te aipisutu za'ra wa'wa hã, misire ma tô ĩ̱'maiwẽ'õ wa'wa. Ta hã wa tô pisutu, ĩ̱siré 're morĩ da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme ui'éré te te sina uwaimrami da. Ãne ma tô wahi'rada hã tinha, aré: “Wasiré 're ĩwasai mono, ma tô ĩ̱wẽ'õ.” Ãne ma tô duré ĩ̱wẽ'õ'wa na rob'ui'éré siro, poto õ ré, wahi'rada hã. Taha wa, te za oto sina uwaimrami su'u, ĩ̱wẽ'õ'wa hã.


text:
Taha õ ré, wa aima waihu'u sirõmo za'ra wa'wa, te te sina uwaimrami wapsi, te ĩ̱sina ĩwaihu'uzém na, 're ĩ̱zazei u'âsi za'ra wa'aba mono da.


text:
Ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba. Zahadu wapsi, wa za ĩ̱zazei'wa norĩ hã datẽme te 're satõrĩ za'ra, te te dama 're ĩ̱zadawa wasu'u za'ra mono da. Tawamhã ĩmreme za'ra hã da te 're wapari za'ra mono wamhã, da te dasiwi 're sawi pese za'ra mono wamhã, ta norĩ u'âbâ te za ĩ̱zama da te dasiwi 're ĩ̱zawi pese za'ra. Da te dasiwi 're ĩ̱zawi pese za'ra mono wamhã, ĩ̱'u'âbâ te za duré we ĩ̱zatõrĩ'wa da te dasiwi 're sawi pese. — Ãne ma tô wama siwasu'u zara, Zezusi hã. 


text:
 Zezusi hã Zudasi te te ĩwasu'uzé wasu'u, za te te dama ĩhâiba nhomri'wa da hã</n>  <i>(Mateusi 26.17-25; Marcusi 14.17-21; Rucasi 22.7-13,21-23)</i></n> Tawamhã pẽ'ẽzé uptabi di, Zezusi hã. Taha wa, te duré wama siwasu'u za'ra, ãne: — Tô sena, wa aima waihu'u sirõmo za'ra wa'wa. Misire te za dama ĩ̱'maihâiba nhomri 'wa. — Ãne te wama nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã Sima Pedru te Zezusihi ãma ĩ̱wada'u, te sadanharĩ da, sadawa 'rasi sina: — Ma'ãpé sadanharĩ. E 'wa hã te za we te te sô danhimro, te te dama hâiba nhomri da. 


text:
Tawamhã ĩ'rata ĩ̱nhamra wa, wa oto sadanha, Zezusi hã: — Wanhib'apito, e 'wa hã te za we asô te te danhimro, te te dama aihâiba nhomri da hã. — Ãne wa sadanha, Zezusi hã. 


text:
Taha wa, te ãne asa ĩ̱ma tinha: — Ĩ'u'ẽtẽ wẽ'ẽ, wa za di'i, te tãma sõmri da. Taha na te za ĩwaihu, dama ĩ̱hâiba nhomri'wa da hã. Tawamhã ma tô di'i, te te tãma sõmri da, Zudasihi ma. Sima Icarizotihi 'ra, Zudasi hã.


text:
Te te tãma sõmri pari, ma oto Satanasihi nhimiroti hã wapari pese Zudasi hã, ĩpẽ'ẽ 're oto sébré wa. Taha wa, te Zezusi hã Zudasihi ma tinha: — Marĩ hã 'manharĩ su'u pé. — Ãne te tãma tinha. 


text:
Ni'wam norĩ hã te ãma rosa'rata za'ra, ãne: “Rob'uiprazé hã te te 're 'madâ'â mono wa, ãté marĩ hã wasazéb da, te te wama uipra za'ra da, te ãne tãma roti.” Ĩhâiba amo norĩ hã te duré ãma rosa'rata za'ra: “Ãté ĩsibrob'õ norĩ ma, syry na te te sõmri mono da, te tãma roti.” Ãne, wa ĩmreme na wasima ãma romnhoré za'ra ni. 


text:
 Zezusihi nhimirotizép tém na rowasu'u</n> Tawamhã rob u watobro za'u si, te ãne wama siwasu'u za'ra, Zezusi hã: — Wa hã dasiré ĩ̱podo. Romhuture di oto bâdâ hã ĩ̱'ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u hã. Ĩ̱'ãma 're dawata za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te za duré 're dawata za'ra, ĩ̱siré.


text:
Ĩ̱siré ãma 're dawata za'ra mono wamhã, te za duré ĩ̱'ãma tiwata, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Te za ĩ̱'ãma tiwata su'u.


text:
Ĩ̱no norĩ, syry na wa za oto ai'rata ĩ̱nhamra 'wa. Ai'rata 're ĩ̱nhamra u'âsi aba mono da, te za asima 're ĩ̱wẽ za'ra wa'aba mo. Tane nherẽ, wa za mo. Nimomo ĩ̱morĩ wamhã, ãma ĩ̱tẽme 're anomro waihu'u aba mono õ di za a'â. Ãne wa tô dama waihu'u aré.


text:
Ĩ̱nhimiroti tém na, wa za oto aima roti za'ra wa'wa, 're asisawi pese za'ra wa'aba mono zéb da hã. Wa hã te 're asawi pese za'ra wa'aba mono ne, te za 're asisawi pese za'ra wa'aba mo. 


text:
 Pedru hã, Zezusi za te te dawi ĩ'udâzém na te te ĩpo're pu'uzé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 26.31-35; Marcusi 14.27-31; Rucasi 22.31-34)</i></n> <n>(35-36)</n>  Tawamhã Sima Pedru te sadanha: — Wanhib'apito, e momo te za aimo. Tawamhã Zezusi asa te tãma tinha: — Nimomo wa za mo. Ãma ĩ̱zarina, aimorĩ waihu'u õ di za a'â. Zahadu wapsi te za ĩ̱zarina ãma aimo.


text:
Tawamhã Sima Pedru te asa tãma tinha: — E marĩ wa, ãhãna asarina ãma ĩ̱morĩ waihu'u õ di. Te asõ'reptu da, asada ĩ̱dâ'â da hã ĩ̱ma wẽ di. 


text:
Tawamhã ma tô Zezusi hã asa duré tãma tinha: — E tô sena asiwasu'uzé hã. Tô sena wa aima rowasu'u. Ĩ̱zadawa para õ nherẽ, si'a hârâ õ ré, te za si'ubdatõ dawi ĩ̱'udâ, aima ĩ̱za'rese õ na. — Ãne ma tô Zezusi hã tãma waihu'u siro, Pedruhu ma. 


text:
 Zezusi hã, Timama u bâdâdi na te te dama sina ĩsimiré'ézé wasu'u</n> Tawamhã Zezusi te duré wama nharĩ za'ra, ãne: — Ĩ̱'ãma aipẽ'ẽzé za'ra wa'aba õ di za. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, te za asina 're ĩ'umnhasi za'ra wa'aba mo. Ĩ̱zama te za duré asina 're ĩ̱'umnhasi u'âsi za'ra wa'aba mo, Danho'reptui'wa na.


text:
<n>(2-3)</n>  Ĩ̱mama nhorõwa ãma hã rob're za'ẽtẽ di, 're ĩdasi'ubumroi mono zéb da hã. Tame 're ĩdasi'ubumroi mono zéb õ 'wa'âhã, te aré aima rowasu'u za'ra wa'aba õ di. Wa za oto aiwi ĩ̱morĩ 'wa, 're asimroi wa'aba mono zéb da hã, te asô pisutu za'ra wa'aba da. Te asô pisutu za'ra wa'aba parip si, wa za wei mo apâ, te ãma asimroi wa'aba mono da, 're ĩ̱nhamra mono zéb u, tame ĩ̱'rata 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mono da.


text:
Nimomo aiwi ĩ̱morĩ za'ra wa'aba zé hã ma tô ĩwaihu'u za'ra wa'wa. Bâdâdi hã ma tô duré ĩwaihu'u za'ra wa'wa. — Ãne te wama rowasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã Tome te tãma tinha, ãne: — Wanhib'apito, nimomo wawi aimorĩzé hã wa te waihu'u za'ra õ di. E niha wa za tawamhã bâdâdi hã waihu'u za'ra ni, ãma 're ĩwanomro mono zéb da hã. 


text:
Tawamhã Zezusi asa te tãma tinha: — Wa hã bâdâdi na, wa ĩ̱sina simiré'é. E marĩ wa. Da te 're ĩ̱zaze za'ra mono wapsi, amo ĩ̱zarina 're dasihutu mono wa za, Ĩ̱mama tẽme. Wa hã tô sena roti na'rata 'wa. Wa hã 're ĩdanomro u'âsi mono zé, te dama 're ĩ'apisutu mono, wa 're mo. Taha wa, da te 're ĩ̱zaze za'ra mono wapsi, te za amo 're dasihutu, Ĩ̱mama u ĩ'rata 're dasi'ubumroi u'âsi mono da.


text:
'Re ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba mono õ di aré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra na. Taha wa, Ĩ̱mama na 're waihu'u za'ra wa'aba mono õ di aré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Wa hã 're ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba mono 'wa'âhã, te aré Ĩ̱mama hã 're ĩwaihu'u za'ra wa'aba mo. Ma tô oto ĩ'ra na ĩ̱waihu'u za'ra wa'wa. Taha wa, ma tô duré Ĩ̱mama hã ĩwaihu'u za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Ĩ̱mama ma tô oto ĩ'madâ'â za'ra wa'wa. 


text:
Tawamhã Piripi te duré tãma tinha: — Wanhib'apito, ma'ãpé Aimama zô aihârâ, wa te 'madâ'â za'ra da. Wa te 'madâ'â za'ra wamhã, marĩ zô wawi 're rowaptâ'â za'ra mono di za, wama 're ĩrowẽ za'ra mono zéb da hã. 


text:
Tawamhã Zezusi te asa tãma tinha: — Piripi, e zahadu ĩ̱waihu'u õ di, ai'rata 're ĩ̱nhamra hâ za'ra wa'aba mono nherẽ. Ni'wam norĩ hã te te 're ĩ̱'madâ'â za'ra mono wamhã, ĩ̱'u'âbâ te za Ĩ̱mama hã te te 're 'madâ'â za'ra. E niha te bété a hã ĩ̱ma ĩnha, Ĩ̱mama zô ĩ̱hârâ da, 'madâ'â za'ra wa'aba da.


text:
Wa hã Ĩ̱mama ãma, wa 're ĩ̱hâimana. Õ hã te duré ĩ̱'ãma 're hâimana, Ĩ̱mama hã. E te ĩ̱sina aima ĩwasu'u za'ra wa'aba na, ãma ĩ̱zazei õ di. Ĩ̱si'uihâ na te ĩ̱sina aima wasu'u za'ra wa'aba õ di. Ĩ̱mama hã ĩ̱'ãma 're ĩhâimana mono hawi, te aima 're ĩrowasu'u za'ra wa'aba mono zé hã. Ãne ĩsimiromhuri hã.


text:
Ĩ̱mama ãma, wa 're ĩ̱hâimana. Ĩ̱'ãma te duré 're hâimana, Ĩ̱mama hã. Te ĩ̱sina aima 're ĩwasu'u za'ra wa'aba mono na, te za ãma 're ĩ̱zazei u'âsi za'ra wa'aba mo. Te ĩ̱sina aima ĩwasu'u za'ra wa'aba na si, ãma 're ĩ̱zazei waihu'u za'ra wa'aba mono õ wamhã, te za ĩ̱'ãma 're ĩrosa'rata u'âsi za'ra wa'aba mo, marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te dama 're ĩ'ab'manharĩ wẽ mono na, taha zarina te ĩ̱sina aima 're ĩwasu'u za'ra wa'aba mono na, ãma 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono da.


text:
Tô sena wa za aima rowasu'u za'ra wa'wa. Asina 're ĩ̱'umnhasi za'ra wa'aba mono wamhã, te za ĩ̱waihu'u pese zarina 're ĩdapawaptob u'âsi za'ra wa'aba mo. A norĩ wa'wa hã 're ĩdapawaptob za'ra wa'aba mono zé hã, ĩ̱nhimipawaptobzé ma, sa'ẽtẽ di za. E marĩ wa. Wa hã Ĩ̱mama u za oto apâ ĩ̱morĩ wa.


text:
<n>(13-14)</n>  Taha wa, uburé marĩ hã te aima 're ĩwẽ za'ra wa'aba mono zéb uwaibaba si, te za tiwi 're rowaptẽrẽ za'ra wa'aba mo, Ĩ̱mama wi, ĩ̱zadawa para. Tawamhã wa za te aima ãma 're a'uwaimrami 'wa. Ĩ̱wi zama ĩ̱zadawa para, ĩ̱wi 're rowaptẽrẽ za'ra wa'aba mono wamhã, wa za te aima ãma 're a'uwaimrami 'wa. E marĩ da. Ĩ̱mama ãma 're aiwata za'ra wa'aba mono da, wa hã ĩ'ra te aima ãma 're a'uwaimrami aba mono wa za.


text:
 Zezusi hã tisiré norĩ ma, Timama pẽ'ẽzani na te te tãma ĩropisutu za'ra zé wasu'u</n> Tawamhã Zezusi te duré wama rowasu'u za'ra, ãne: — 'Re ĩ̱zawi pese za'ra wa'aba mono wamhã, ĩ̱nhimiroti si te za 're ĩ'madâ'â pese za'ra wa'aba mo.


text:
<n>(16-17)</n>  Tawamhã Ĩ̱mama wi, wa za waptẽ, Tipẽ'ẽzani hã te te aima sõmri za'ra wa'aba da, ĩ̱sine te te 're aipawaptob u'âsi za'ra wa'aba mono da, ai'rata 're sãmra u'âsi za'ra wa'aba mono da. Tô sena na te za ĩ̱nhimiroti hã te te aima 're waihu'u u'âsi za'ra wa'wa, Ĩpẽ'ẽzani hã. Ĩ̱zazei'õ'wa norĩ hã te te waihu'u za'ra õ di, Ĩ̱mama pẽ'ẽzani hã. Taha wa, te te sima 're wẽ za'ra mono õ di, ĩ'rata 're sãmra u'âsi za'ra mono da. A norĩ wa'aba si ma tô ĩwaihu'u za'ra wa'wa, Ĩpẽ'ẽzani hã ai'rata 're sãmra aba mono wa. Zahadu wapsi te za aipẽ'ẽ 're, 're sãmra u'âsi za'ra wa'wa.


text:
— Damama norĩ hã timro me 're dâ'â za'ra mono wa, waptép si 're ĩdasi'ubumroi mono ne, asiwaprosi 're asimroi wa'aba mono õ di za. Wa hã wa za we apâ atẽme ĩ̱morĩ 'wa.


text:
Syry na, wa za oto ai'rata ĩ̱nhamra 'wa, ĩrẽme ma. Taha ré hã te za duré a'â dasiwi ĩ̱'madâ'â ni. Taha parip si, da te dasiwi ĩ̱zabu na sahu õ di za oto. A norĩ wa'aba si, te za duré ĩ̱zabu za'ra wa'wa. Ĩ̱dâ'â nherẽ, ab're hawi ĩ̱hâiwa'utu wa, wa za oto ĩ̱dâ'â ãna 're morĩ u'â. Taha wa, te za duré a norĩ wa'wa hã atâ'â ãna 're asimroi u'âsi aba mo, hâiwa ãma.


text:
Apâ we atẽme ĩ̱wisi za'ra wa'aba wapsi, te za ĩ̱waihu'u za'ra wa'wa, Ĩ̱mama ãma 're ĩ̱hâimana mono na. Ĩ̱'ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono na, te za asina 're ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba mo. Wa hã ai'ãma wa'aba 're ĩ̱hâimana mono na te za duré asina 're ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba mo. 


text:
— Ni'wam norĩ hã ĩ̱nhimiroti si te te 're 'madâ'â pese za'ra mono wamhã, ta norĩ si ĩ̱zawi pese 'wa, te za 're nomro. Te te 're ĩ̱zawi pese za'ra mono wamhã, te za asa Ĩ̱mama hã te te 're sawi pese za'ra. Wa hã wa za duré te 're sawi pese za'ra, ĩ̱zawi pese 'wa norĩ hã. Ta norĩ ma si, wa za 're ĩ̱hâimana mono zém na tãma 're ĩ̱siwaihu'u za'ra. — Ãne Zezusi te wama siwasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã Zudasi te oto sadanha: — E marĩ da, te za bété wa norĩ ma si 're asiwaihu'u mo. E marĩ wa, asazei'õ'wa norĩ ma, 're asiwaihu'u za'ra mono õ di bété. — Ãne Zudasi te sadanha. Zudasi aimawi hã. Icarizoti õ di. 


text:
Tawamhã Zezusi asa te duré tãma tinha, ãne: — Ni'wam norĩ hã te te 're ĩ̱zawi pese za'ra mono wamhã, te za ĩ̱nhimiroti si te te 're 'madâ'â pese za'ra. Tawamhã Ĩ̱mama, te za asa te te 're sawi pese za'ra. Wa norĩ hã wa za ĩtẽme 're wasimasisi za'ra, ĩ'rata 're wahâimana u'âsi za'ra mono da.


text:
Ni'wam norĩ hã te te 're ĩ̱zawi pese za'ra mono õ wamhã, ĩ̱nhimiroti te te 're 'madâ'â pese za'ra mono õ di za. Ãne, wa aima rowasu'u za'ra wa'wa, waihu'u za'ra wa'aba da. Ĩ̱si'uihâ na ĩ̱mreme na te aima rowasu'u za'ra wa'aba õ di. Ĩ̱mama mreme na si, wa aima rowasu'u za'ra wa'wa, we ĩ̱zatõrĩ'wai mreme na. 


text:
Zahadu wapsi Ĩ̱mama wi, te waptẽrẽ wa, te za Tipẽ'ẽzani hã we atẽme satõrĩ za'ra wa'wa, aipawaptob za'ra wa'aba 'wa da hã. Wẽ uptabi di Ĩpẽ'ẽzani hã. Ta hã te za uburé marĩ hã te te aima 're waihu'u za'ra wa'wa. Uburé marĩ hã te aima 're ĩwaihu'u za'ra wa'aba mono zém na te za te te 're aipo're pu'u u'âsi za'ra wa'wa. 


text:
— Rowẽ na si 're anomro aba mono zéb si, wa za oto aima pisutu za'ra wa'wa, ĩ̱'ãma 're aipẽ'ẽzé za'ra wa'aba mono tõ da, duré asina 're aihâtâ'â za'ra wa'aba mono ãna, 're anomro aba mono da. Taré te aima pisutu za'ra wa'aba õ di. Ĩ̱zazei'õ'wa norĩ nhimipisutuzém nei õ di, ĩ̱nhimipisutuzé hã.


text:
Wa za oto aiwi ĩ̱morĩ 'wa. Niwapsi wa za duré we apâ atẽme ĩ̱morĩ 'wa. Ãne ma tô te ĩ̱sina ĩrotizé hã ĩwapari za'ra wa'wa aré. Ĩ̱mama u wa za oto apâ mo, ĩ̱ma ĩpire u. 'Re ĩ̱zawi pese za'ra wa'aba mono 'wa'âhã, te aré 're ato za'ra wa'aba mo, Ĩ̱mama u za oto ĩ̱morĩ wa, wa hã.


text:
Apâ ĩtẽme ĩ̱morĩ õ ré, wa aima ĩ̱siwasu'u sirõmo za'ra wa'wa. E marĩ da. Te ĩ̱sina ĩrotizé hã te ĩ̱sina uwaimrami wapsi, ãma ĩ̱zaze za'ra wa'aba da.


text:
<n>(30-31)</n>  Aima ĩ̱mreme syry aba di za oto. E marĩ wa. Ĩ̱zazei'õ'wa norĩ wada'uri'wa, we ĩ̱zô morĩ wa, Wa'uburé hã. Ta hã ĩ̱ma pire õ di. Ĩ̱ma pire õ nherẽ, ĩtẽme wasi'aba'réi wa'aba, Ĩ̱mama te te ĩ̱'ãma ĩrotizé hã te ĩ̱sina uwaimrami da. Tawamhã te ĩ̱sina uwaimrami wapsi, Ĩ̱mama te 're ĩsawi pese mono na te za da te 're ĩ̱waihu'u za'ra. — Ãne Zezusi te wama siwasu'u za'ra.


text:
 Zezusi hã uwa 'ru uptabi na te te sina ĩsimiré'ézé wasu'u</n> Tawamhã Zezusi te duré wama siwasu'u za'ra, ãne: — Rob'ru na, wa za ĩ̱sina simiré'é, uwa 'ru na. Uwa 'ru 'madâ'â'wai ãma, wa za Ĩ̱mama ãma simiré'é.


text:
Uwa 'ru panhipti sisa'ridi hã wẽ õ di, 're ĩ'rã za'ra mono õ hã. Taha wa, uwa 'ru 'madâ'â'wa hã te za ĩpanhipti hã te te 're anhihâri ĩ'rãi'õ hã, te te 're anhamra mono da. Tane te za Ĩ̱mama hã ĩ̱zazei'õ'wa norĩ hã te te 're azatõrĩ, ĩ̱nhiti 're hâimana za'ra mono da. Uwa 'ru panhipti sisa'riti amo hã wẽ za'ra di, 're 'rã za'ra mono wa. Taha wa, wa za 're ĩ'rã za'ra mono na simiré'é, ĩ̱zazei'wa norĩ ãma 're nomro wẽ mono wa. Ĩ'wanhipré te te 're ĩ'anhihâri mono hã, wa za ãma simiré'é, ĩ̱zazei'wa norĩ te te 're ĩ'manharĩ wasété za'ra mono zém na. 'Re ĩ'rã za'ra mono hã ĩpanhipti wãi wa, ĩ'wanhipré ahâ wamhã, te za misi si te te 're anhihâri ĩ'madâ'â'wa hã, 're 'rãi pese za'ra mono da. Tane te za Ĩ̱mama hã ĩ̱zazei'wa norĩ wi ĩwasédé hã te te 're anhihâri, 're nomro wẽ uptabi mono da oto.


text:
A norĩ wa'wa hã te oto 're anomro wẽ wa'aba mo, ĩ̱nhimiroti si 're 'madâ'â pese za'ra wa'aba mono wa.


text:
Ma'ãpé ĩ̱'ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono za. Tawamhã wa za 'râwi ai'rata 're ĩ̱hâimana u'âsi za'ra wa'wa. Uwa 'ru panhipti sisa'riti amo hã 're sab u'âsi mono õ wamhã, 're 'rãi mono õ di za, ta hã. Tane a norĩ wa'wa hã ĩ̱'ãma 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mono õ wamhã, 're anomro wẽ waihu'u aba mono õ di za. 


text:
— Uwa 'ru na wa za ĩ̱sina simiré'é. Uwa 'ru panhipti sisa'riti na wa za duré ai'ãma simiré'é za'ra wa'wa. Ĩ̱'ãma 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mono wamhã, wa za te 're aipawaptob u'âsi za'ra wa'wa, 're anomro wẽ uptabi aba mono da. Asiwaprosi 're anomro wẽ waihu'u aba mono õ di za.


text:
Ni'wam norĩ hã ĩ̱'ãma 're hâimana u'âsi za'ra mono õ wamhã, 're nomro wẽ mono õ di za. Ta norĩ ãma, wa za uwa 'ru panhipti nhihâri hã ãma simiré'é. Uwa 'ru panhipti nhihâri hã te te 're ĩ'anhamra mono hã, te za 're 'ré za'ra. 'Re 'ré za'ra mono wapsi, te za simisutu te te 're aza'ra ĩ'madâ'â'wa hã, te te 're asui mono da, 're zata za'ra mono da.


text:
A norĩ wa'wa hã te za ĩ̱'ãma 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mo, 're anomro wẽ wa'aba mono da. Tawamhã Ĩ̱mama hã te za te te 're aiwapari u'âsi za'ra wa'wa, tiwi 're ĩrowaptẽrẽ za'ra wa'aba mono zém na hã. Tawamhã tiwi 're ĩwaptẽrẽ za'ra wa'aba mono zéb uwaibaba, te za tô te te aima ãma 're a'uwaimrami 'wa.


text:
'Re anomro wẽ uptabi aba mono wamhã, ĩ̱zazei uptabi 'wa na te za da te 're aiwaihu'u za'ra wa'wa. Tawamhã Ĩ̱mama ãma te za 're dawata za'ra. E marĩ wa. 'Re anomro wẽ wa'aba mono da, te te 're aipawaptob u'âsi za'ra wa'aba mono wa.


text:
Ĩ̱mama, te te 're ĩ̱zawi pese mono ne, wa tô te 're asawi pese za'ra wa'wa. Ma'ãpé ĩ̱'ãma 're anomro u'âsi aba mono, te 're ĩ'asawi pese za'ra wa'aba mono zém na asina 're waihu'u u'âsi za'ra wa'aba mono da.


text:
Wa hã Ĩ̱mama nhimiroti si, wa tô te 're 'madâ'â pese. Taha wa, Ĩ̱mama te te 're ĩ̱zawi pese mono zém na wa tô ĩ̱sina te 're waihu'u u'âsi. Tane duré a norĩ wa'wa hã ĩ̱nhimiroti si 're 'madâ'â pese za'ra wa'aba mono wamhã, te 're ĩ'asawi pese za'ra wa'aba mono zém na, te za asina 're ĩwaihu'u u'âsi za'ra wa'aba mo. 


text:
— Ãne wa tô aima roti za'ra wa'wa, ĩ̱sine robzei u'âsi 're anomro aba mono da, duré ĩ̱sine aipẽ'ẽ 're, 're atoi uptabi za'ra wa'aba mono da.


text:
Wa hã te 're ĩ'asawi pese uptabi za'ra wa'aba mono ne, te za 're asisawi pese za'ra wa'aba mo. Ãne wa aima roti za'ra wa'wa, waihu'u za'ra wa'aba da.


text:
Ni'wam norĩ hã te te 're dazawi pese za'ra mono wamhã, te za te te 're danho'reptu za'ra. 'Re dadâ'â za'ra mono da nherẽ, te za te te 're danho'reptu za'ra, dawi 're sisawi za'ra mono ãna.


text:
Ĩ̱nhimiroti si 're 'madâ'â pese uptabi za'ra wa'aba mono wamhã, ĩ̱zawi pese 'wa, te za 're anomro aba mo.


text:
Danhib'apito norĩ hã uburé tinhimiroti hã te te tãma 're waihu'u za'ra mono õ di, tãma ĩromhuri'wa norĩ ma hã, tãma ĩromhuri'wa norĩ si 're hâimana za'ra mono wa. Tanei õ di, wa hã. Uburé, wa tô Ĩ̱mama nhimiroti hã te aima 're wasu'u za'ra wa'wa. Taha wa, ĩ̱ma romhuri'wa na si te 're asisi za'ra wa'aba mono õ di za oto. Te 're ĩ'asawi pese za'ra wa'aba mono na zama, wa za oto te 're asisi za'ra wa'wa.


text:
A norĩ wa'wa hã asima ĩ̱wẽ na'rata za'ra wa'aba õ di, ĩ̱siré 're anomro aba mono da. Wa hã wa tô ĩ̱sima aiwẽ na'rata za'ra wa'wa, ĩ̱siré 're anomro aba mono da. Wa tô duré aipisutu za'ra wa'wa, datẽme 're anomro aba mono da, da'ãma asimiromhuri 'wa hã ĩ̱ma ãma 're uwaimrami za'ra wa'aba mono da. Tawamhã asimiromhuri za'ra wa'aba na hã robaba õ di za. Ãne wamhã, Ĩ̱mama te za te te 're aiwapari u'âsi za'ra wa'wa. Tawamhã uburé marĩ hã te te aima 're ĩwẽ za'ra wa'aba mono zéb uwaibaba si, tiwi 're rowaptẽrẽ za'ra wa'aba mono wamhã, te za te te aima ãma 're a'uwaimrami 'wa.


text:
 Zezusihi siré 're ĩnomro mono norĩ, da te 're ĩ'ruiwapari za'ra mono zé wasu'u</n> — Ĩ̱zazei'õ'wa norĩ hã te te siwi 're ai'ruiwapari za'ra wa'aba mono wamhã, asõwa wa'aba, da te dasiwi 're ĩ̱'ruiwapari 'rata mono na, te za ãma 're aipo're pu'u u'âsi za'ra wa'aba mo.


text:
Ĩ̱zazei'õ'wa norĩ niwĩ 're anomro u'âsi aba mono 'wa'âhã, te aré da te dasiwi 're asawi pese za'ra wa'wa. Tane nherẽ, a norĩ wa'wa hã ĩ̱zazei'õ'wa norĩ niwĩ 're anomro aba mono õ di oto. Wa hã wa tô aipisutu za'ra wa'wa, ĩ̱niwĩp si 're anomro aba mono da. Taha wa, te za tô ĩ̱zazei'õ'wa norĩ hã te te siwi 're ai'ruiwapari u'âsi za'ra wa'wa, ĩsiniwĩ 're anomro u'âsi aba mono õ wa.


text:
Asina ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba, ãma 're rosa'rata u'âsi za'ra wa'aba mono da, ĩ̱mreme na. Danhib'apito norĩ ma, da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zéb zarina, te za duré tãma ĩromhuri'wa norĩ ma, da te 're 'manharĩ za'ra. Wa hã Asib'apito za'ra wa'wa hã da te ĩ̱ma 're ĩrob'manharĩ wasété za'ra mono ne, te za duré aima wa'aba da te 're rob'manharĩ wasété za'ra. Duré ĩ̱nhimiroti hã da te 're 'madâ'â pese za'ra mono wamhã, asimiroti za'ra wa'aba zama te za da te 're 'madâ'â pese za'ra.


text:
We ĩ̱zatõrĩ'wa na da te 're waihu'u za'ra mono õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Taha wa, te za da te aima 're rob'manharĩ wasété za'ra wa'wa, ĩ̱zazei'wa 're anomro aba mono wab zama.


text:
Tawamhã wa hã we datẽme ĩ̱morĩ wa, te za oto te te siwi 're da'awẽ'õ 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, da te 're ĩ̱zaze za'ra mono õ wa. Tawamhã ari'iwi te za 're dasi'ubumro, da te 're ĩ̱zaze za'ra mono õ na, da te dasiwi 're udâ waihu'u za'ra mono õ wa za.


text:
Wa hã da te dasiwi 're ĩ̱'ruiwapari mono wamhã, ĩ̱'u'âbâ te za Ĩ̱mama hã da te dasiwi 're 'ruiwapari.


text:
Wa hã marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã wa tô te dama 're ab'manharĩ wẽ aré, danho'a, da te dasiwi 're ĩ̱zaze za'ra mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono we te te ĩ̱zatõrĩ na. Ni'wa ĩ̱sine hã te te 're da'apawapto mono õ di aré. Tane nherẽ, da te dasiwi 're ĩ̱zaze za'ra mono õ di, we te te ĩ̱zatõrĩ na. Marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã, te dama 're ab'manharĩ mono õ 'wa'âhã, te te aré 're da'awẽ'õ mono õ di, da te 're ĩ̱zaze za'ra mono õ zém na hã. Tane nherẽ, danho'a te dama 're ab'manharĩ wẽ mono nherẽ, ma tô Ĩ̱mama me da te dasiwi 're wa'ruiwapari.


text:
“Marĩ hã te dama 're ab'manharĩ wasété mono õ nherẽ, ma tô taré da te dasiwi 're ĩ̱'ruiwapari.” Ãne duréihã ma tô wahi'rada hã ĩ̱'ãma rob'ui'éré siro, romhâ ré. Ĩ̱zazei'õ'wa norĩ hã ma tô oto sina uwaimrami za'ra, te te siwi 're ĩ̱'ruiwapari mono zém na hã. 


text:
— Zahadu wapsi wa za we atẽme satõrĩ za'ra wa'wa, Ĩ̱mama pẽ'ẽzani hã, aipawaptob za'ra wa'aba 'wa da hã. Tô sena uptabi ĩsimirowasu'u hã. Ĩ̱mama hawi te za we atẽme timorĩ za'ra wa'wa, ĩ̱nhimiroti na te te 're aipawaptob u'âsi za'ra wa'aba mono da.


text:
A norĩ wa'wa hã ma tô ĩ̱siré 're anomro aba mo, Ĩ̱mama nhimiroti na te dama ãma ĩsãna'ratazém hawi. Taha wa, te za a norĩ wa'aba zama ĩ̱nhimiroti na 're ĩdapawaptob u'âsi za'ra wa'aba mo. — Ãne ma tô Zezusi hã sina wama roti za'ra. 


text:
Ãne te duré wama nharĩ za'ra, Zezusi hã: — Ĩ̱nhimiroti hã 're rẽme za'ra wa'aba mono tõ da, wa tô ãne aima roti za'ra wa'wa.


text:
Dama ĩpire norĩ hã te za aiwi te te 're rosawi za'ra wa'wa, rowahutuzéb u dame 're asisisi aba mono tõ da. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tãma pisutu za'ra newa, te za ai'uprosi aba ni.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã da te dasiwi 're waihu'u mono õ di, Ĩ̱mama na. Ĩ̱zama we te te ĩ̱zatõrĩ na, da te dasiwi 're ĩ̱zaze za'ra mono õ di. Taha wa, ĩ̱zadawa wasu'u'wa 're anomro aba mono nherẽ, te za da te 're ai'ruiwapari u'âsi za'ra wa'wa.


text:
Ãne, wa aima waihu'u sirõmo za'ra wa'wa, da te dasiwi 're ai'ruiwapari za'ra wa'aba mono wapsi, ĩ̱mreme na 're aipo're pu'u u'âsi za'ra wa'aba mono da, marĩ zô asipibu ma, 're asõpré wa'aba mono tõ da. — Ãne ma tô wama waihu'u sirõmo za'ra, Zezusi hã. 


text:
 Zezusi hã, Timama pẽ'ẽzani na te te dama ĩropisutuzé wasu'u, dapawapto'wa da</n> Tawamhã ãne ma tô duré wama waihu'u za'ra:— Ãne na te aima 're rowasu'u za'ra wa'aba mono õ di aré, zahadu ai'rata 're ĩ̱hâimana za'ra wa'aba mono wa.<n>(5-6)</n>  Apâ wa za oto aiwi ĩ̱morĩ za'ra wa'wa, we ĩ̱zatõrĩ'wai u. Taha wa, ãhãna si wa tô uburé aima rowasu'u za'ra wa'wa, asina waihu'u sirõmo za'ra wa'aba da. Ãne aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba wa, aipẽ'ẽzé ahâ za'ra wa'aba di, we ĩ̱zatõrĩ'wai u za oto aiwi ĩ̱morĩ za'ra wa'aba wa. “E momo te za aimo,” ãne asiwi ĩ̱zadanharĩ na sahu za'ra wa'aba õ di za, te aima waihu'u pese za'ra wa'aba da.


text:
Tô sena, wa za aima rowasu'u za'ra wa'wa. Wa za oto aiwi ĩ̱morĩ za'ra wa'wa, aipawaptob za'ra wa'aba 'wa da hã we te atẽme satõrĩ za'ra wa'aba hâ, rowẽ u'âsi 're anomro aba mono da. Aiwi ĩ̱morĩ za'ra wa'aba õ wamhã, we atẽme morĩ za'ra wa'aba õ di za, aipawaptob za'ra wa'aba 'wa da hã. Ĩ̱morĩ wapsi, ĩ̱siwa'rãmi wa za we atẽme satõrĩ za'ra wa'wa.


text:
<n>(8-11)</n>  We atẽme wisi za'ra wa'aba wapsi, te za marĩ hã te te dama 're awaihu'u, da te dasina 're waihu'u za'ra mono da. Ĩ̱mreme na da te 're ĩ̱zaze za'ra mono õ wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, dawẽ õ na te za te te dama 're awaihu'u. 'Re ĩ̱morĩ wẽ u'âsi na zama te za duré te te dama 're ĩ̱wasu'u, da te 're ĩ̱waihu'u za'ra mono da. 'Re ĩ̱morĩ wẽ u'âsi wa, wa za apâ mo, Ĩ̱mama u. Apâ ĩ̱morĩ wamhã, asiwi 're ĩ̱zabui waihu'u za'ra wa'aba mono õ di za. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô sima ãma roti siro, ti'ai ãma dawada'uri wasété 'wa te te azâri da, Wa'uburé hã. Ãne na te za duré te te dama 're awaihu'u, aipawaptob za'ra wa'aba 'wa da hã.


text:
— Uburé marĩ hã ĩ̱nhimirowasu'u na te aima wasu'u ze za'ra wa'aba nherẽ, te aima rowasu'u za'ra wa'aba õ di za a'â. E marĩ wa. Zahadu aima pibu pese za'ra wa'aba õ wa.


text:
Zahadu wapsi aipawaptob za'ra wa'aba 'wa da hã, te za we atẽme timorĩ za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã. Tô sena uptabi, ĩsimiroti hã. We atẽme wisi za'ra wa'aba wapsi, te za uburé roti tô sena uptabi hã te te aima 're waihu'u pese za'ra wa'wa. Si'uihâ na te te aima 're waihu'u za'ra wa'aba mono õ di za. Ĩ̱nhimirowasu'u zarina si te za te te aima 're waihu'u za'ra wa'wa. Romhâ ré te za duré za romhâimanazé hã te te aima 're waihu'u sirõmo za'ra wa'wa.


text:
Ĩ̱nhimiroti si te za te te aima 're waihu'u u'âsi za'ra wa'wa. Ĩ̱nhimiroti te te aima 're waihu'u u'âsi za'ra wa'aba mono wamhã, ĩ̱nhisi za'ẽtẽ di za, ĩ̱zazei'wa norĩ ma.


text:
Aiwa wanhimiroti hã, Ĩ̱mama me. Taha wa, te za ĩ̱nhimiroti si te te aima 're waihu'u za'ra wa'wa, Ĩ̱mama pẽ'ẽzani hã. 


text:
 Zezusihi siré norĩ hã za tiwi ĩrobzei'õ za'ra zé wasu'u, duré apâ za tãma ĩrowẽ za'ra zé wasu'u me</n> — Syry na, wa oto ai'rata ĩ̱nhamra 'wa. Ãhã parip si, ĩ̱zabu za'ra wa'aba õ di za a'â. Taha parip si te za duré ĩ̱zabu za'ra wa'wa. — Ãne Zezusi te wama siwasu'u za'ra. 


text:
<n>(17-18)</n>  Tawamhã ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ hã wa wasima rowasu'u za'ra ni, ti'a wi: — Wa'rata te za nhamra. Syry na wa'rata sãmra parip si, wa te sabu za'ra õ di za a'â, Timama u za apâ morĩ wa za oto. Taha parip si, wa za duré sabu za'ra ni. E niha, syry na ĩmreme hã. Ãne wamhã, wama pibu prã za'ra di. — Ãne aihĩni õ nherẽ, wa wasima rowasu'u za'ra ni.


text:
Zezusihi mreme hã wa te wasiwi waihu'u õ wa, wa te wasiwi sadanharĩ ze ti oto. Ãne ma tô sina wawaihu'u za'ra, Zezusi hã. Taha wa, te wama nharĩ za'ra, ãne: — Wa tô aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa, ãne: “Syry na wa oto ai'rata ĩ̱nhamra 'wa. Ãhã parip si, ĩ̱zabu za'ra wa'aba õ di za a'â. Taha parip si te za duré ĩ̱zabu za'ra wa'wa.” Ãne wa tô aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa. E ĩ̱mreme hã aima pibu prã za'ra wa'aba di. E aima pibu prã za'ra wa'aba wa, te ãne asima ĩrowasu'u za'ra wa'wa.


text:
Asina ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba za. A norĩ wa'wa hã aiwawa ahâ za'ra wa'aba di za. Ĩ̱zazei'õ'wa norĩ si te za 're to za'ra. Aipẽ'ẽzé ahâ za'ra wa'aba nherẽ, aipẽ'ẽzé u'âsi 're anomro aba mono õ di za. Zahadu wapsi, aima 're rowẽ uptabi za'ra wa'aba mono di za.


text:
Pi'õi ãma te za ĩwasã hã 're sépu'u za'ra, tãma 're ĩrere'e mono zéb u hã, romhuture wa oto. Tãma 're rere'e mono parip si, tãma 're rowẽ za'ra mono di za oto, ĩna ma. Taha wa, tihâzé na hã te te 're rosa'rata u'âsi za'ra mono õ di za oto.


text:
Tane duré a norĩ wa'wa hã, te za aipẽ'ẽzé hã a'â ĩsépata za'ra wa'wa. Apâ atẽme ĩ̱wisi aba wapsi, aima 're rowẽ za'ra wa'aba mono di za. Robzei u'âsi te za 're anomro aba mo. 


text:
— Niwapsi, Ĩ̱mama hã te za we Tipẽ'ẽzani hã atẽme satõrĩ za'ra wa'wa. Tawapsi asiwi 're ĩ̱zadanharĩ za'ra wa'aba mono õ di za, marĩ hã 're waihu'u za'ra wa'aba mono da. Tô sena wa za aima rowasu'u za'ra wa'wa. Marĩ hã te aima 're ĩwẽ za'ra wa'aba mono zéb uwaibaba si, te za Ĩ̱mama wi 're ĩwaptẽrẽ za'ra wa'aba mo, ĩ̱mreme zarina. Tawamhã te za te te aima ãma 're a'uwaimrami 'wa.


text:
Zahadu marĩ hã te aima 're ĩwẽ za'ra wa'aba mono zéb uwaibaba, Ĩ̱mama wi 're waptẽrẽ za'ra wa'aba mono õ di. Te za oto tiwi 're ĩrowaptẽrẽ za'ra wa'aba mo, te te aima 're sõmri za'ra wa'aba mono da, robzei u'âsi 're anomro aba mono da. 


text:
 Zezusi hã sisa'u za te te ĩdarẽme na, duré Timama u za ĩmorĩzém na ĩsiwasu'uzé wasu'u</n> — Ãhãna sõ'awi, Ĩ̱mama hã te aima wasu'u za'ra wa'aba õ di. Romnhimiré'é na si wa tô te aima 're rowasu'u za'ra wa'wa. Niwapsi, wa za sõ'awi te aima 're rowasu'u za'ra wa'wa, romnhimiré'é ãna.


text:
<n>(26-27)</n>  Tawapsi te za marĩ hã te aima 're ĩwẽ za'ra wa'aba mono zéb uwaibaba, Ĩ̱mama wi 're ĩwaptẽrẽ za'ra wa'aba mo, ĩ̱mreme zarina. Wa hã Ĩ̱mama wi, marĩ hã te aima 're waptẽrẽ za'ra wa'aba mono õ di za. Asi'uihâ na te za tiwi 're ĩwaptẽrẽ za'ra wa'aba mo. Tawamhã Ĩ̱mama si te za si'uihâ na te te aima 're sõmri za'ra wa'wa, ta hã te te duré 're asawi pese za'ra wa'aba mono wa. E marĩ wa, ma tô Ĩ̱mama hã te te 're asawi pese za'ra wa'wa. A norĩ wa'wa hã ma tô 're ĩ̱zawi pese za'ra wa'aba mo. Ĩ̱mama hawi we ĩ̱morĩ na ma tô duré 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mo. Taha wa, ma tô te te 're asawi pese za'ra wa'wa, Ĩ̱mama hã.


text:
Ĩ̱mama hawi wa we datẽme mo. Apâ wa za duré dahawi ĩtẽme mo, Ĩ̱mama u. — Ãne te wama siwasu'u za'ra, Zezusi hã. 


text:
<n>(29-30)</n>  Taha wa, wa tô tãma nharĩ za'ra ni: — Sõ'awi ma tô oto wama asiwasu'u za'ra, romnhimiré'é ãna. Wanhimirosa'rata za'ra hã ma tô asina ĩwaihu'u siro. Taha wa, wa te wasiwi asadanharĩ da, asina wazô asimipari õ di. Ãne wama waihu'u pese za'ra di oto. Taha wa, wa tô asaze za'ra ni, tô sena 'Re ĩhâimana u'âsi mono hawi we aimorĩ na. — Ãne wa tô tãma nharĩ za'ra ni.


text:
<n>(31-32)</n>  Taha wa, ma tô Zezusi hã asa wama nharĩ za'ra: — E tô sena ma tô oto ĩ̱zaze za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hawi we ĩ̱morĩ na hã. Ãté tô sena ĩ̱zaze za'ra wa'aba õ di. Romhuture di oto bâdâ hã, ĩ̱hawi ĩropéi wa'aba mono zéb u hã, asõrõwa wa'aba u. Tane nherẽ, asiwi ĩ̱rẽme za'ra wa'aba nherẽ, ĩ̱siwaprosi ĩ̱hâimana õ di za. Ĩ̱mama, te ĩ̱siré 're hâimana u'âsi.


text:
Ãne na wa tô aima rowasu'u za'ra wa'wa, ĩ̱'ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono wa, rowẽ na 're aihâimana za'ra wa'aba mono da. Tane nherẽ, ĩ̱zazei'õ'wa norĩ hã te za tô te te 're ai'ruiwapari u'âsi za'ra wa'wa. Taha wa, te za 're ĩrobzépata za'ra wa'aba mo. Tane nherẽ, te za asiptete sina ĩ̱'ãma 're anomro aba mo. Wa hã ĩ̱zazei'õ'wa norĩ ma, ĩ̱nhiptete uptabi wa, wa tô ãma ai'uté za'ra. — Ãne te Zezusi hã wama siwasu'u za'ra. 


text:
 Zezusi hã Timama ma ĩmremezé wasu'u</n> Tawamhã wama siwasu'u za'ra pari, Timama ma mreme da, te hâimo rob'madâ, Zezusi hã. Ãne te Timama ma tinha: — Ĩ̱mama, bâdâ ĩ̱ma ĩpisutuzé hã ma tô ĩwa waptãrã. Ma'ãpé, we ĩ̱pawapto na, ĩ̱'ãma ĩrotizé hã te dama ĩ̱sina uwaimrami da, ai'ãma 're dawata u'âsi za'ra mono da.


text:
A hã ma tô ĩ̱ma 're ĩda'apisutu mo, ĩ̱zazei'wa 're danomro mono da. Wa hã ma tô duré ĩ̱pisu, uburé dama ĩ̱pire uptabi da. E marĩ da. Ĩ̱zazei'wa norĩ ma, te 're apisutu mono da, robzei u'âsi ĩ̱'ãma 're nomro u'âsi mono da, duré 're dâ'â za'ra mono ãna, ai'rata 're hâimana u'âsi za'ra mono da, hâiwa ãma.


text:
A hã misire Danhib'apito uptabi. Wa hã Zezu Cristu Danho'reptui'wa da, ĩ̱pisudu, we datẽme ĩ̱zatõrĩ. Ãne na, da te 're wawaihu'u za'ra mono wa, da te 're wazazei pese za'ra mono wamhã, robzei u'âsi te za ĩ̱'ãma 're danomro. 'Re dadâ'â za'ra mono ãna, te za duré 're dasi'ubumroi u'âsi, hâiwa ãma.


text:
Romhuri hã ĩ̱ma ĩpisudu hã wa tô oto ĩ̱sina uwaimra. Te ĩ̱sina uwaimrami wa, te za oto ai'ãma 're dawata u'âsi za'ra.


text:
Ti'a õ ré hã, wa tô aiwa wawaihu'u pese na wasiré 're wasimasisi u'âsi, marĩ õ uptabi ré hã. Taha wa, rowẽ uptabi di, wama. Ma'ãpé, we ĩ̱ma nharĩ, aiwa wasiré 're wasimasisi u'âsi mono da duré apâ. 


text:
— Ã norĩ hã te asib'a'uwẽ 're nomro. Asib'a'uwẽ si 're nomro mono wa, ma tô oto ĩ̱ma ĩpisutu za'ra, ĩ̱nhib'a'uwẽ 're nomro mono da. Wa tô te tãma 're aiwasu'u u'âsi za'ra, 're aihâimana mono zém na. Asimiroti hã ma tô te te 're 'madâ'â pese za'ra.


text:
<n>(7-8)</n>  Marĩ hã ĩ̱ma 're ĩ'awaihu'u mono zém na si, wa tô te tãma 're waihu'u za'ra. Ãne na ma tô ã norĩ hã te te 're ĩ̱zaze za'ra. Ã norĩ ma, asimiroti hã wẽ za'ra di. Tô sena aihawi we ĩ̱morĩ na ma tô ĩ̱zaze za'ra. A hã we ĩ̱zatõrĩ'wa na ma tô duré ĩ̱zaze za'ra.


text:
— Ãhãna wa aima ãma wasu'u za'ra, 're pawaptob u'âsi za'ra mono da. Ĩ̱zazei'õ'wa norĩ hã te aima ãma wasu'u za'ra õ di. We ĩ̱ma ĩpisutu za'ra norĩ si, wa ãma aima wasu'u za'ra, asib'a'uwẽ 're nomro mono wa, duré 're pawaptob u'âsi za'ra mono da.


text:
Ĩ̱nhib'a'uwẽ norĩ hã uburé asib'a'uwẽ te 're nomro. Asib'a'uwẽ norĩ hã uburé ĩ̱nhib'a'uwẽ te duré 're nomro. Tawamhã ĩ̱'ãma 're ĩnomro wẽ mono zéb zarina, te za ĩ̱'ãma 're dawata u'âsi za'ra.


text:
Ãhãna ãme 're ĩ̱nhamra u'âsi mono õ di za oto. Atẽme wa za oto ãma mo. Ã norĩ si te za ĩ̱za'u 're si'ubumro, ĩ̱zazei'õ'wa norĩ 'rata. Ĩ̱mama, a hã aiwẽ uptabi na te 're asãmra mo. Ma'ãpé, we ĩ̱ma ĩpisutu za'ra hã we 're apawaptob u'âsi mono, aiwaihu'u pese na, wasine 're sisawi pese za'ra mono wa, tinhimirosa'rata na 're sisazei pese u'âsi za'ra mono da.


text:
Ĩ'rata 're ĩ̱nhamra za'ra mono ré, wa tô uburé te 're 'madâ'â pese za'ra, aiwaihu'u pese zarina, ĩ̱wi 're si'utõrĩ za'ra mono tõ da, duré ĩ̱nhib'a'uwẽ u'âsi 're nomro mono da. Misire ma tô simini. Ĩ̱nhib'a'uwẽ uptabi hã 're morĩ õ wa, ma tô asimiroti hã tirẽ. Duréihã poto õ ré, ma tô õhõ ãma ĩbaihâ na rob'ui'éré siro, wahi'rada hã. Ãhãna ma tô oto sina uwaimra, õ hã.


text:
Ãhãna bâdâ hã romhuture di oto, ãma atẽme ĩ̱morĩzé hã. Ãme ĩ̱nhamra ré, wa ãne aima mre, te te ĩ̱wapari za'ra wa, ĩ̱sine robzei u'âsi 're nomro mono da.


text:
Ĩ̱siré 're nomro mono ré, wa tô te tãma 're asadawa wasu'u za'ra, uburé. Wa hã ĩ̱zazei'õ'wa norĩ niwĩ 're ĩ̱morĩ õ di. Tane ã norĩ hã ĩ̱zazei'õ'wa norĩ niwĩ, 're nomro mono õ di duré. Taha wa, ma tô ĩ̱zazei'õ'wa norĩ hã ĩ̱siré te te 're 'ruiwapari za'ra.


text:
Ãne te ãma aima wasu'u za'ra õ di, ĩ̱zazei'õ'wa norĩ wi, ãma asitẽme waibu da. Wa'uburé wi, ĩwasété uptabi wi, ãma 're asisaprĩ u'âsi za'ra mono da, wa ãne ãma aima wasu'u za'ra.


text:
Wa hã ĩ̱zazei'õ'wa norĩ niwĩ, 're ĩ̱morĩ õ di. Tane ã norĩ hã ĩ̱zazei'õ'wa norĩ niwĩ 're nomro mono õ di duré.


text:
Asimiroti hã tô sena uptabi. Tawamhã te za asimiroti na 're ĩpawaptob u'âsi za'ra mo, ai'ãma si 're nomro wẽ uptabi mono da.


text:
A hã we datẽme ĩ̱zatõrĩ ne, wa za oto datẽme satõrĩ za'ra, te te dama 're ĩ̱zadawa wasu'u za'ra mono da.


text:
Wa hã wa tô ĩ̱sina asaze, ĩ̱'ãma ĩrotizé hã te ĩ̱sina uwaimrami da. E marĩ da. Ã norĩ zama ãma 're ĩroti za'ra mono zé hã te te sina 're asazei pese za'ra mono da, taha zarina, te te ãma 're uwaimrami za'ra mono da. 


text:
<n>(20-21)</n>  — Ĩ̱mama, 're wasisawi pese mono wa, wa tô wanhimirosa'rata na 're wasisazei pese u'âsi. Ma'ãpé, uburé ĩ̱zazei'wa norĩ hã 're apawaptob u'âsi mono, wasine 're sisawi pese za'ra mono wa, tinhimirosa'rata na 're sisazei pese za'ra mono da. Ã norĩ si 're pawaptob za'ra mono õ di za. Ã norĩ nhimirowasu'u zarina, za te te 're ĩ̱zaze za'ra mono norĩ zama te za 're ĩ'apawaptob u'âsi mo. Tawamhã wasine 're sisawi pese za'ra mono wa, te za duré tinhimirosa'rata na 're sisazei pese za'ra. Ãne wamhã, tô sena datẽme we ĩ̱zatõrĩ na, te za da te 're ĩ̱zaze za'ra.


text:
A hã 're ĩ̱zawi u'âsi mono wa, ĩ̱ma 're rowẽ u'âsi mono di. A hã 're ĩ̱zawi pese mono ne, wa za ĩ̱zazei'wa norĩ hã õne u'â te 're azawi pese. E marĩ da. Wasine 're sisawi u'âsi za'ra mono wa, tinhimirosa'rata na zama 're sisazei pese u'âsi za'ra mono da, ta norĩ ma zama 're rowẽ u'âsi za'ra mono da.


text:
Ĩ̱siré 're aimorĩ ne, wa za duré wa hã ĩsiré 're ĩ̱morĩ u'âsi za'ra. Tawamhã wasine 're sisawi u'âsi za'ra mono wa, tinhimirosa'rata na zama te za 're sisazei pese u'âsi za'ra. Ãne wamhã, te za da te 're ĩ̱zaze za'ra, tô sena datẽme we ĩ̱zatõrĩ na. Duré 're ĩ̱zawi pese mono ne, ĩ̱zazei'wa norĩ hã 're ĩ'azawi pese mono na, te za da te 're aiwaihu'u za'ra. 


text:
— Ti'ai õ ré te 're ĩ̱zawi pese mo, marĩ õ uptabi ré. 'Re ĩ̱zawi pese mono wa, ma tô ĩ̱ma ĩpisu, ĩ̱'ãma 're dawata u'âsi za'ra mono da, duré ĩ̱hâiba na rowa'a za'ẽtẽ ré, 're ĩ̱hâimana u'âsi mono da. Ĩ̱mama, ãne na hã te te 're ĩ̱'madâ'â za'ra mono da hã, wa tô ĩ̱sima wẽ za'ra, za 're ĩ̱hâimana mono zéb ãma, ĩ̱'rata 're si'ubumroi u'âsi mono da, ĩ̱ma ĩpisutu za'ra norĩ hã.


text:
Ĩ̱mama, a hã aiwẽ uptabi na te 're asãmra mo. A hã we datẽme ĩ̱zatõrĩ na te te 're asaze za'ra mono õ di, ĩ̱zazei'õ'wa norĩ hã. Tazahã, ĩ̱ma aiwaihu'u pese di, we ĩ̱zatõrĩ'wa na. Ãne na hã ĩ̱zazei'wa norĩ ma zama, tãma aiwaihu'u pese za'ra di.


text:
Taha wa, wa tô te tãma 're aiwasu'u u'âsi za'ra, 're ĩda'azawi pese mono zém na, te te siwi 're aiwaihu'u u'âsi za'ra mono da. Õne u'âsi, wa za duré te tãma 're aiwasu'u za'ra, 're ĩ̱zawi pese mono zarina, duré 're sisawi pese za'ra mono da. — Ãne te Timama ma rowasu'u, Zezusi hã. 


text:
 Zezusi hã da te dasiwi ĩ'ârizé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 26.47-56; Marcusi 14.43-50; Rucasi 22.47-54)</i></n> Tawamhã Timama ma mreme pari, wa tô rob u wawairébé ni oto, ĩsiré âi ba wasi'aba'ré da. Séderõ pa zara u, wa saprĩ za'ra ni, wede 're ĩsimasa mono zéb u.


text:
Tamomo wa tô nasi wasi'rã'õtõ ni Zezusihi me, wede 're ĩsimasa mono zéb ãma. Nasi ĩwasi'rã'õtõzé hã Zudasihi ma, waihu'u pese di.


text:
Tawamhã te te oto sô danhimro, tamomo. Da'wapéi'wa norĩ hã te sô te te simro, ahâ na. Zeruzarẽ ãma 'ri za'ẽtẽ 'madâ'â'wa norĩ zama te sô te te simro, sasedoti ĩpire norĩ zadawa para, duré parisezu norĩ zadawa para. Tawamhã 'rãsitõ ré, te sô ai'aba'ré ni, uzi ré zama. Danhiwãi ré zama te sô ai'aba'ré ni, sib'ézé 'wapa ré zama.


text:
We oto sô dasihutu wamhã, Zudasihi zama ma we dame wi. Romhâ ré ma tô uburé sina waihu'u siro, Zezusi hã da te tãma ĩ'manharĩ za'ra zém na. We sô dasihutu wamhã, ma datẽme watobro. Ãne te dama tinha: — E 'wa sô, te asõpré wa'wa. 


text:
Tawamhã asa te ãne tãma nharĩ za'ra: — Zezusihi zô, wa wanhopré ni, Nazaré hawi we ĩmorĩ zô. Tawamhã Zezusi te dama siwasu'u oto: — Wa hã Zezusi. Ãhãta wa za. 


text:
Tawamhã Zezusi te duré dama tinha: — E 'wa sô, te asõpré wa'wa. Tawamhã asa te duré tãma nharĩ za'ra, ãne: — Zezusihi zô, wa wanhopré ni, Nazaré hawi we ĩmorĩ zô. 


text:
Taha wa, te duré Zezusi hã asa dama siwasu'u: — Wa hã Zezusi. Wa tô aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa. Ĩ̱zô si asõpré wa'aba wamhã, ma'ãpé ã norĩ hã satõrĩ za'ra wa'aba, si'aba'ré da. — Ãne te tãma nharĩ za'ra, timreme, Timama ma, te te wa'ãma ãma uwaimrami za'ra da. 


text:
Ãne Zezusi hã ma tô Timama ma siwasu'u, aré: “Ĩ̱ma ĩpisutu za'ra norĩ hã wa tô te 're 'madâ'â pese za'ra, ĩ̱wi si'utõrĩ tõ da.” Ãne ma tô tãma siwasu'u aré. Tawamhã da'wapéi'wa norĩ, te te siwi wawaibui õ wamhã, timreme, Timama ma, ma tô wa'ãma ãma uwaimra. 


text:
Tawamhã Sima Pedru ma tô sib'ézé 'wapa hã waze. Te te wazere wi, ma romhuri'wa hã ãma po're nhizâ, ĩpo're nhimire niwĩ. Sasedoti ĩpire uptabi ma romhuri'wa, ta hã. Romhuri'wa nhisi hã, Macu na ĩsisi hã.


text:
Tawamhã Zezusi hã te Pedruhu ma tinha: — Sib'ézé 'wapa hã apâ sẽrẽ. E wa za dawi ĩ̱sisawi, Ĩ̱mama te te ĩ̱'ãma ĩrotizé hã te ĩ̱sina uwaimrami tõ da. Mare di. Te robzépata da nherẽ, wa za oto ĩ̱sina uwaimra. — Ãne te Pedruhu ma tinha, Zezusi hã. 


text:
 Anasihi u, Zezusi da te dasiwi ĩsaprõnizé wasu'u</n> Tawamhã Zezusi hã da'wapéi'wa norĩ hã ma tô siwi ti'â, tinhib'apito me. 'Ri za'ẽtẽ 'madâ'â'wa norĩ me zama ma tô siwi ti'â. Ma tô dasiwi pawasisi ni oto.


text:
Tawamhã Anasihi u te oto siwi saprõni za'ra. Ta hã Anasi hã, Caipasihi maprewa. Sasedoti ĩpire uptabi, Caipasi hã.


text:
Ta hã ma tô ãne tisiré norĩ ma roti za'ra aré, dama ĩpire norĩ ma: “Misire, wa te wasiwi wĩrĩ wamhã, wama rowẽ za'ra di. Wama pire za'ra õ di.” Ãne ma tô tãma roti za'ra aré. 


text:
 Pedru hã Zezusi te te dawi ĩ'udâzé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 26.69-70; Marcusi 14.66-68; Rucasi 22.54-57)</i></n> <n>(15-17)</n>  Tawamhã Zezusi hã da te dasiwi saprõni wamhã, Pedru hã te Zezusihi zarina mo. Ĩ̱zama wa duré ĩsarina mo, sasedoti ĩpire uptabi nhorõwa u. Ĩ̱wétési, wa ĩsarina ãzé 'ri 'wawi wa'ra u, tãma ĩ̱waihu'u pese wa, 'ri tede'wai ma. Pedru hã te rowi za, 'ridawa 'rata. 'Ri 'wawi wa'ra ãma 'ridawa te pi'õ hã 'madâ. Tawamhã wa hã wa mo, 'ridawa u. Pi'õi ma, wa tinha, Pedruhu wi te te rosawi tõ da. Taha wa, te te tãma wẽ wa, wa tô 'mazé Pedru hã, 'ri 'wawi wa'ra u. Taha wa, te pi'õ hã Pedru sadanha: — E a hã, Zezusihi siré te 're aimo. Tawamhã Pedru asa te tãma tinha: — Mare di. Wa hã ĩsiré 're ĩ̱morĩ õ di. — Ãne te tãma tinha.


text:
Tame romhuri'wa norĩ hã te sima ro'o za'ra, hâ te, hâi'ro za'ra da. 'Ri za'ẽtẽ 'madâ'â'wa norĩ me, te sima ro'o za'ra. Pedruhu zama te dame tihâi'ro. 


text:
 Sasedoti ĩpire uptabi hã, Zezusi te te ĩsadanharĩzé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 26.57-68; Marcusi 14.53-65; Rucasi 22.54,66-71)</i></n> Tawamhã sasedoti ĩpire uptabi hã te Zezusi sadanha, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ na. Ĩsimiroti na zama te sadanha.


text:
<n>(20-21)</n>  Tawamhã Zezusi asa te tãma tinha: — Sõ'awi wa tô te dama 're rowahutu u'âsi, rowahutuzé mono bâ. Ãme dasi'rã'õtõzéb ãma zama, wa tô nasi dama rowahutu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb ãma hã. Pi'uriwi te dama 're rowahutu mono õ di. E marĩ da, te ĩ̱zadanha. Ĩ̱wapari'wa norĩ hã te za ĩsadanharĩ za'ra wa'wa, te te aima ĩ̱zadawa wasu'u za'ra da. Ta norĩ ma, waihu'u pese za'ra di, ĩ̱nhimirowasu'u hã. — Ãne Zezusi te tãma tinha.


text:
Tawamhã Zezusihi 'rata aibâ ĩsa, ma tinhib'rata na 'rãime. Te tãma tinha: — E niha te ãne tãma ĩnha, sasedoti dama ĩpire uptabi ma nherẽ. 


text:
<n>(23-24)</n>  Taha wa, te Zezusi hã asa tãma tinha: — Ĩ̱mreme na te ãma upai wamhã, ma'ãpé we ĩ̱ma waihu'u. E marĩ da, ma ĩ̱'rãime, ĩ̱mreme wẽ nherẽ. — Ãne Zezusi te aibâ ma tinha. Tawamhã Anasi hã ma tô Zezusi hã dama ti'ru, Caipasihi u da te dasiwi saprõni da. Tawamhã pawasisi ré, ma tô ĩtẽme dasiwi saprõni ni, sasedoti ĩpire uptabi u.


text:
 Pedru hã Zezusi te te duré dawi ĩ'udâ na ĩsahuzé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 26.71-75; Marcusi 14.69-72; Rucasi 22.58-62)</i></n> Tawamhã Sima Pedru te zahadu za, unhama ãma hâi'ro da. Taha wa, te ãne sadanharĩ za'ra: — E a hã te Zezusihi siré 're aimo. Tawamhã Pedru hã ma tô dawi ai'udâ. Te tãma nharĩ za'ra: — Mare di. Wa hã ĩsiré 're ĩ̱morĩ õ di. 


text:
Tawamhã aibâ te duré sadanha Pedru hã, sasedoti ĩpire uptabi ma, romhuri'wa hã. Taha sisãnawã, ma tô Pedru po're nhizâ. Ãne te Pedru sadanha: — E a hã, wede, 're ĩsimasa mono zéb ãma, wa tô ai'madâ. 


text:
 Zezusi hã Piratuhu u da te ĩsaprõnizé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 27.1-2,11-14; Marcusi 15.1-5; Rucasi 23.1-5)</i></n> Tawamhã Caipasihi nhorõwa hawi ma tô Zezusi hã siwi saprõni za'ra, wasiré zudezu norĩ hã, romanu nhorõwa u robza'rã ré. Roti'wa dama ĩpire uptabi romanu hã, Piratu na ĩsisi hã. Te te ĩtẽme siwi ãwisi wamhã, 'ri para u te te siwi 'mazébré õ di, Piratuhu u. Rowi te ĩré aimasa. E marĩ wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti waihu'u'õ'wai wa, Piratu hã. Tawamhã Pascowa na dato nhisi bâtâ na, dasi'rã'õtõ ré, sisisi õ di za, siwasété za'ra tõ da. Siwasété za'ra 'wa'âhã, aré dame saihuri waihu'u õ di.


text:
Tawamhã Piratu hã ma tô datẽme watobro. Ãne te dama tinha: — E marĩ wa, te we bété asiwi ĩsaprõni 'wa. E marĩ, ma 'manha. 


text:
Tawamhã te asa tãma rowasu'u za'ra: — Tiwasédé te te 're 'manharĩ u'âsi mono õ 'wa'âhã, aré wa te aima hâiba nhomri za'ra õ di. 


text:
Tawamhã Piratu te asa tãma nharĩ za'ra: — A norĩ wa'wa hã te za asiwi ĩsaprõni za'ra wa'wa, asi'uihâ na aihi'rata norĩ nhimi'manharĩzéb zarina, marĩ hã tãma 'manharĩ za'ra wa'aba da, tiwasédé hã asõ'a za'ra wa'aba, te te 're 'manharĩ u'âsi mono wamhã. Taha wa, ma tô asa tãma nharĩ za'ra, Piratuhu ma: — Mare di, wa te wasiwi saprõni õ di za. Asib'apito, ma tô wawi sawi za'ra, ni'wa hã tiwasédé te te 'manharĩ wamhã, wa te wasiwi wĩrĩ tõ da. — Ãne te Piratuhu ma nharĩ za'ra. 


text:
Romhâ ré ma tô Zezusi hã siwasu'u tidâ'âzém na, wedepo'o nhonhi'rãmi na da te dasiwi ĩsasõmrizém na. Tawamhã Piratu te te dama 'rui wapsi, te za 're ĩsiwasu'u mono zéb zarina, dasiwi sasõmri ni. 


text:
Tawamhã Piratu, ma tô 'ri para u apâ ãzé. 'Ri para u sébré parip si, te Zezusihi zô hâ, 'ri para u ĩtẽme sébré da, te te sadanharĩ da, Piratu hã. Tawamhã ãne te sadanha: — E a hã, zudezu norĩ nhib'apito. 


text:
Tawamhã Zezusi asa te tãma tinha: — E apito na da te aima ĩ̱wasu'u za'ra wa, te ĩ̱zadanha. E asi'uihâ na te ĩ̱zadanha, wa hã apito zô. 


text:
Tawamhã Piratu hã te duré asa tãma tinha: — E wa hã zudezu na 're ĩ̱hâimana mono bâ, ĩ̱si'uihâ na te asadanharĩ da hã. Asiré zudezu norĩ hã ma tô siwi ĩ̱ma aihâiba nho, sasedoti ĩpire norĩ me. E marĩ, ma bété ĩ'manha. 


text:
Tawamhã ma tô Zezusi hã asa tãma siwasu'u: — Wa hã ti'ai ãma danhib'apito na 're ĩ̱hâimana mono õ di. Danhib'apito na 're ĩ̱hâimana mono 'wa'âhã, wa aré ĩ̱nhib'a'uwẽ norĩ hã wada'uri za'ra, te te da'wapé za'ra da, da te dasiwi ĩ̱hâiba nhomri tõ da, dama ĩpire norĩ u. Wa hã ti'ai ãma danhib'apito na 're ĩ̱hâimana mono õ di. — Ãne ma tô Zezusi hã tãma siwasu'u. 


text:
Taha wa, ma tô Piratu hã asa duré sadanha: — E a hã danhib'apito. Zezusi te duré tãma tinha: — Tahata ma tô tane hã ĩ̱'ãma ĩwaihu. Taha da, wa tô ti'ai ãma podo. Taha da, wa tô we ti'ai u datẽme mo, roti tô sena uptabi hã te dama 're wasu'u mono da. Ni'wam norĩ hã roti tô sena uptabi hã te te sima 're wẽ za'ra mono wamhã, ta norĩ si te za te te 're ĩ̱wapari ze za'ra. — Ãne Zezusi te tãma tinha. 


text:
 Piratu hã Zezusi da te dasiwi wĩrĩ da, te te dama ĩhâiba nhomrizé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 27.15-31; Marcusi 15.6-20; Rucasi 23.13-25)</i></n> Tawamhã Piratu hã apâ ma datẽme watobro, rob u. Ãne te dama tinha:— Wa tô sadanha. Ma tô ĩ̱ma siwasu'u. Marĩ hã te te 're ab'manharĩ wasété mono õ di.Ãme ma tô asi'rã'õtõ 'wa, Pascowa na datozé nhibâtâ na. Ma tô asima 're ĩwẽ za'ra wa'aba mo, 're asi'rã'õtõ aba mono ré, misi si dazazém hawi te dama 're arob'rui mono da, apâ 're dawairébé mono da. Zudezu norĩ, e tawamhã wa za asib'apito za'ra wa'aba ma rob'ru, apâ morĩ da. — Ãne te Piratu hã dama tinha. 


text:
Tawamhã hârâ 'rãihâ na te 'mahârâ za'ra: — Mare di. Taha ma, rob'ru õ di za, morĩ da. Barabasihi ma si te za ĩrob'ru, apâ morĩ da. Taha si. — Ãne te Piratuhu ma nharĩ za'ra. Rowasété 'manharĩ'wa, Barabasi hã. 


text:
Tawamhã Piratu ma tô da'wapéi'wa norĩ ma 'ru za'ra, powawẽ hâi waré na te te siwi 're pré'é mono da, Zezusi hã.


text:
Te te siwi 're pré'é mono pari, ma tô 'wabzéré na siwi ãma sõpre za'ra. Tisi'ubuzém na ma duré siwi ãma hâiba ubu, ĩhâ pré na.


text:
Siwa'rãmi te nasi ĩtẽme ai'ré za'ra, tô sena te te nasi sawi za'ra da newa. Ãne te tãma nharĩ za'ra: — Zudezu norĩ nhib'apito, rowẽ na aihâimana. — Ãne te tãma nharĩ za'ra, ãma wa'ẽ za'ra sina. Tawamhã te te nasi sawi za'ra pari, te nasi siwi 'rãi wabzu, sisa'u.


text:
<n>(4-5)</n>  Tawamhã Piratu, ma apâ datẽme watobro. Ãne te dama tinha: — Ãhãta wa we atẽme saprõni za'ra wa'wa. Wa tô sadanha. Ma tô ĩ̱ma siwasu'u. Marĩ hã te te 're ab'manharĩ wasété mono õ di. Ãne hã waihu'u za'ra wa'aba da, wa tô we atẽme saprõni za'ra wa'wa. — Ãne te dama tinha. Tawamhã Zezusi ma ĩtẽme watobro, 'wabzéré na sõpre ré. Zazahâ pré na ubu ré zama ma ĩtẽme watobro. Taha wa, te Piratu hã dama 'mahâ, ãne: — Õhõta aibâ hã. 'Madâ'â za'ra wa'aba.


text:
Tawamhã te 'madâ'â za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da'ãma romhuri'wa ĩpire norĩ hã, sasedoti ĩpire norĩ hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zé 'madâ'â'wa norĩ zama te 'madâ'â za'ra. Te te 'madâ'â za'ra wamhã, hârâ 'rãihâ na te nasi 'mahârâ za'ra, ãne: — Wedepo'o nhonhi'rãmi na da te dasiwi sasõmri, dâ'â da. Tawamhã te Piratu asa tãma nharĩ za'ra: — Asi'uihâ na te za asiwi ĩsaprõni za'ra wa'wa, asiwi sasõmri za'ra wa'aba da. Wa hã wa tô sadanha. Ma tô ĩ̱ma siwasu'u. Marĩ hã te te 're ab'manharĩ wasété mono õ di. 


text:
Taha wa, te asa tãma nharĩ za'ra, dama ĩpire norĩ hã: — Ti'ai ãma poto nherẽ, ma tô dama 're siwasu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra na. Mreme wẽ'õre di. Wahi'rata norĩ hã ma tô dama roti za'ra, ãne ni'wa, 're siwasu'u mono wamhã, wa te wasiwi wĩrĩ da. — Ãne te tãma nharĩ za'ra. 


text:
<n>(8-9)</n>  Tawamhã Zezusi dama 're ĩsiwasu'u mono zém na ma tô Piratu hã damreme wapa. Taha wa, ma tô pẽ'ẽwara. Tawamhã 'ri para u ma duré ãzé. Zezusi hã ĩsarina ma duré ãzé. Taha wa, te duré Zezusi sadanha, Piratu hã: — E ma hawi te we aimo bété. — Ãne te sadanha. Tane nherẽ, tizadawa na te te wa'rãmi õ di, Zezusi hã. Ari'iwi te za.


text:
Tawamhã Piratu te tãma tinha: — E marĩ da, ĩ̱ma asiwasu'u õ di. E aima ĩ̱pire na asina ĩ̱waihu'u õ di. Wa hã te dama ai'rui wamhã, te aré aipawasisizé hã aima wasihu ni apâ, dawi aimorĩ da. Wa hã te dama ai'rui wamhã, te aré dasiwi asasõmri ni, atâ'â da. E ãne aima ĩ̱mreme pire na asina ĩ̱waihu'u õ di. — Ãne Piratu te Zezusihi ma tinha. 


text:
Tawamhã Zezusi asa te tãma tinha: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô aipisutu, ĩ̱ma aipire da. Ĩ̱ma aipire da, te te aipisutu õ 'wa'âhã, aré ĩ̱ma aipire õ di. Tawamhã ĩ̱ma aipire da, te te aipisutu nherẽ, ĩ̱'ãma asimiroti wasété wamhã, tãma aiwẽ õ di za, aiwasédé hã ĩ̱'ãma 'manharĩ wa. Tane nherẽ, aibâ hã si'uihâ na te te aima ĩ̱hâiba nhomri hã aiwasété nhipai u wasété uptabi di, õ hã. — Ãne Zezusi te Piratuhu ma siwasu'u. 


text:
Tawamhã Zezusihi mreme te te sina waihu'u wa, ma tô sima wẽ, Zezusi te te satõrĩ da, apâ dawi morĩ da. Tane nherẽ, hârâ 'rãihâ na te nasi ĩsadawa wa'rãmi 'mahârâ za'ra, dama ĩpire norĩ hã, ãne: — Õ hã danhib'apito na ma tô 're siwasu'u. Ni'wa hã danhib'apito na 're siwasu'u mono wamhã, apito Séza hã danhib'apito na te te da'ãma waihu'u õ di za. Apâ morĩ da, tãma rob'rui wamhã, apito Séza hã aima toi õ di za. — Ãne te nasi tãma nharĩ za'ra, sa'ẽtẽ. 


text:
<n>(13-14)</n>  Tawamhã damreme te te sina wapari wa, ma tô Zezusihi zô ãzé, te te tãma nharĩ da, rob u ĩsarina watobro da. Taha wa, ma tô ĩsarina watobro, rob u. Tawamhã ẽtẽ 'manharĩ nhisiwi, te wedeza na nhamra 'ridawa, Piratu hã. Wasimremezém na ẽtẽ 'manharĩ nhisi hã, Dabata na. Tame danhib'apito, te 're simasisi u'âsi, dawasété na te te 're da'awaihu'u mono da, dawẽ na zama te te duré 're da'awaihu'u mono da. Tame sãmra ré, ma tô abzumazéb u za bâdâ hã, sabadu õ ré hã, duré Pascowa na dato nhisi õ ré hã. Tawamhã Zezusi hã rob u ĩsarina watobro wamhã, Piratu te tinha, wasiré zudezu norĩ ma: — Õhõta asib'apito za'ra wa'wa.


text:
Tawamhã dahârâ 'rãihâ na te nasi 'mahârâ za'ra ni asa: — Wedepo'o nhonhi'rãmi na da te dasiwi sasõmri, dâ'â da. Tawamhã Piratu asa te tãma nharĩ za'ra: — E asib'apito za'ra wa'wa, wa za dama ti'ru, wedepo'o nhonhi'rãmi na da te dasiwi sasõmri da, dâ'â da. Tawamhã sasedoti ĩpire norĩ hã te asa tãma nharĩ za'ra, Piratuhu ma: — Õhõ si wanhib'apito hã, Roma ãma apito Sézaha si. — Ãne te tãma nharĩ za'ra, sasedoti ĩpire norĩ hã. 


text:
Tawamhã da'wapéi'wa norĩ ma, te oto ti'ru Piratu hã, wedepo'o nhonhi'rãmi na te te siwi sasõmri da, dâ'â da, Zezusi hã. 


text:
 Zezusi hã wedepo'o nhonhi'rãmi na da te dasiwi ĩsasõmrizé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 27.32-44; Marcusi 15.21-32; Rucasi 23.26-43)</i></n> <n>(17-18)</n>  Tawamhã 'ri nhiti te oto siwi saprõ, Zezusi hã. Wedepo'o nhonhi'rãmi hã te sisada ti'â, Da'rãihi na romnhisi u. Wasimremezém na Dodota na romnhisi hã. Tamomo te te siwi ãwisi za'ra wamhã, wedepo'o nhonhi'rãmi na ma tô oto siwi sasõ, da'wapéi'wa norĩ hã. Aibâ norĩ wa'wa, ma tô siwi sasõ. Aibâ maparane te ãma aiwa'aba zahuré, da te dasiwi ĩsasõmri zahuré hã.


text:
Tawamhã Piratu, ma tô ãne ãma rob'ui'éré: “Ã hã Zezusi, Nazaré hawi we ĩmorĩ, zudezu norĩ nhib'apito.” Ãne ma tô ãma rob'ui'éré. Tawamhã te te ãma rob'ui'éré pari, te dama ti'ru, ĩ'rãi uwaibaba te te siwi 'mazasõmri da, rob'ui'éré hã. Si'ubdatõ damreme na rob'ui'éré hã. Wasiré zudezu norĩ mremezém na, duré romanu norĩ mremezém na, duré deredu norĩ mremezém na.


text:
Ĩsa'ozém hawimhã 'ri nho'õmo u hã, romhuture di. Taha wa, wasiré zudezu norĩ hã te ahâ na te te 're sõré za'ra, ãma rob'ui'éré hã.


text:
<n>(21-22)</n>  Tawamhã Piratuhu ma, te nharĩ za'ra, sasedoti ĩpire norĩ hã: — Rob'ui'éré na ãma saprĩ na. “Ã hã zudezu norĩ nhib'apito,” ãne tõ da. Ãne ãma saprĩ na. “Ãne te ã hã 're siwasu'u: Wa hã zudezu norĩ nhib'apito.” Ãne ãma saprĩ na. — Ãne te Piratuhu ma nharĩ za'ra. Tawamhã Piratu asa te tãma nharĩ za'ra: — Mare di. Te ãma saprĩ õ di za. Õhõ u'âsi za. — Ãne te tãma nharĩ za'ra.


text:
Tawamhã te te siwi sasõmri pari, ma ĩ'uzazém na sima ãma aipé, misi si da'wapéi'wa norĩ hã. Maparane si'uiwa na ĩhâiba hã. Misire ĩhâpa hã, te tihâiba, ĩhâ're'õ hã. Õne haré ĩ'manharĩ hã.


text:
Taha wa, te ãne sima nharĩ za'ra: — Wasima ãma wasipé na, wa te wasima hânhihâri mono tõ da. Ẽtẽre hã misi, wanhisi ui'éré ré hã wa te wasiwi mei wa'aba, ĩtede'wa hã wa te wasiwi ãma waihu'u za'ra da. — Ãne te sima nharĩ za'ra. Tawamhã ma tô sima me za'ra. Duréihã wahi'rada, ma tô ãne ãma rob'ui'éré siro, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã:  “Ĩ̱'uzazé hã ma tô sima ãma aipé. Ẽtẽre, ma duré siwa'wa sima me za'ra, ĩtede'wa hã te te siwi ãma waihu'u za'ra da.”  Ãne ma tô ãma rob'ui'éré siro, ĩbaihâ na hã. Tawamhã rob'ui'éré zarina, ma tô 'manharĩ za'ra, da'wapéi'wa norĩ hã. 


text:
Tame te pi'õ norĩ hã aimasa, Zezusihi za'ozéb 'rata ĩna hã duré ĩna wapté hã, duré Mariza hã Coropasihi mro hã, duré Mariza Madarena hã.


text:
<n>(26-27)</n>  Tawamhã Zezusi te tina hã 'madâ. Wa hã te te 're ĩ̱zawi pese mono zama te duré ĩ̱'madâ, ĩpapara ĩ̱za wa. Tawamhã ãne te tina ma tinha: — Ãhãta ai'ra. Te za oto ãma 're ai'ra mo. Tawamhã ĩ̱ma zama te duré tinha: — Ãhãta ana. Te za oto ãma 're ana mo. Tawamhã te te ĩ̱ma ĩrotizéb zarina, wa za ĩ̱nhorõwa u saprõ, ĩ̱'rata 're sãmra u'âsi mono da.


text:
 Zezusihi dâ'âzé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 27.45-56; Marcusi 15.33-41; Rucasi 23.44-49)</i></n> Tawamhã Zezusi hã sa'o ré, ma tô sina uwaimra, Ĩmama te te ãma ĩrotizé hã. Ãne na ma tô sina waihu'u, Zezusi hã. Tawamhã ãma ĩrob'ui'éré 'rata zéb zarina, te tinha: — Wa hã 'rubu di. — Ãne te tinha, Zezusi hã. 


text:
Piza'a 're nho'a hã te ĩpapara za, uwa 'rãi wa'u ĩsé ré hã. Tawamhã ma tô marĩ hã wedehu na siwi ãma 'rã'ubu da'wapéi'wa norĩ hã, uwa 'rãi wa'u ĩsé na te te ãma siwi di'i da, ĩwa'âbâ syry na, Zezusihi ma, te te siwi wẽ da, ĩsadawa u. Taha wa, te oto upsõ Zezusi hã, tizadawa na.


text:
Te te upsõmri parip si, te tinha: — Tâibâ oto. Wa tô oto ĩ̱sina uwaimra. Taha pari, ma tô oto 'rãi waptãrã. Tawamhã si'uihâ na ma pẽ'ẽ hai'utõ. 


text:
 Da'wapéi'wa hã Zezusi ĩ'a're wi te te ĩwa'rézé wasu'u</n> Tawamhã dama ĩpire norĩ hã te Piratuhu u ai'aba'ré, ĩsõrõwa u. Ĩtẽme sihutu wamhã, te ãma sadanharĩ za'ra, wedepo'o nhonhi'rãmi na ĩsimnhana hã te te dama 'ru za'ra da, da te dasiwi hi'ẽ za'ra da. E marĩ da. Dâ'â su'u za'ra da, wedepo'o nhonhi'rãmi hawi da te dasiwi wamirĩ hâ. Ãne te ãma sadanharĩ za'ra. E marĩ wa. Romhuri zahârizém na simnhatã u'âsi wamhã, dama wẽ prã ti. Hâiwahâ pesere si te za bâdâ hã ĩwa waptãrã, romhuri zahârizé hã. Tawamhã romhuri zahârizéb u simnhatã ré, ãma hâiwahâ pese tõ za'ra da, te ãne ãma sadanharĩ za'ra, bâdâ hã dama pire uptabi wa, romhuri zahârizé hã.


text:
Tawamhã Piratu hã te tãma 'ru za'ra, da'wapéi'wa norĩ ma, te te siwi hi'ẽ za'ra da. Te te tãma 'ru za'ra wa, ma tô aibâ norĩ hã siwi hi'ẽ zahuré, Zezusihi siré ĩsa'o zahuré hã.


text:
Ĩwana dâ'â zahuré nherẽ, ma tô ĩ'a're wi wa'ré da'wapéi'wa hã, si'uwazi 'rã'wa pa na. Te te wa'réi wi, ma ĩwapru hã puru. Â zama ma ĩsu asa'wa. 


text:
Wa hã 'râwi ĩ'madâ'â'wa, wa aima wasu'u za'ra wa'wa, waihu'u za'ra wa'aba da, 're saze za'ra wa'aba mono da. Tô sena, wa aima rowasu'u za'ra wa'wa.


text:
Duréihã ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã ãma rob'ui'éré siro, da te dasiwi ĩhi'ẽi õ na hã. Tawamhã ãma ĩrob'ui'éré zarina, te te siwi hi'ẽi õ di, da'wapéi'wa norĩ hã.


text:
Ma tô duré ãne ãma rob'ui'éré siro, ĩsadawa wasu'u'wa hã, ãne: “Da te ĩwa'rézé hã te za 'madâ'â za'ra ni.” Tawamhã ãma ĩrob'ui'éré zarina, ĩwa'rézé hã ma tô 'madâ'â za'ra ni. 


text:
 Zezusi dâ'â pari, da te dasiwi ĩsẽrẽzé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 27.57-61; Marcusi 15.42-47; Rucasi 23.50-56)</i></n> <n>(38-39)</n>  Tawamhã Zuzé hã ma tô Piratuhu u mo, Zezusihi hâiba na te te tãma rowairébé zô, te te âri da, ab're 're, te te sẽrẽ da. Arimateza na romnhisi hawimhã, Zuzé hã. Zezusihi zazei'wa, 're morĩ nherẽ, ĩsazei'wa na siwasu'u õ di, dama ĩpire norĩ mreme pipa te. Tawamhã Zezusihi hâiba na ma tô ãma saze, Piratu hã. Tawamhã te oto sô mo, Zuzé hã. Nicodemosihi me, ma tô âri zahuré, te te hâiba u'ré zahuré da. Marĩ zu wazari, ma tô Nicodemosi hã we sada ãwisi ĩsadaze hã ahâ na, 35 na ĩpire pibuzé hã. Wede nhinihãi hâ zum ne hã, 'rém nhana'ré ne hã, ĩwazarimhã. Nicodemosi hã ta hã Zezusihi u barana ĩmorĩ, ĩsimiroti te te wapari da.


text:
Tawamhã zazahâ ĩhâ pa na ma tô hâiba ubu zahuré. Zazahâ hã te nasi ãma hâzub zahuré, ĩsadaze na te te ãma hâiba ubu zahuré ré. Õne u'â wasiré zudezu norĩ hã 're dadâ'â za'ra mono wamhã, te te dama 're 'manharĩ za'ra, da te danherẽ õ ré. 


text:
Zezusihi za'ozéb ãma te wede hã 're simasa, rob'rere wede hã. Tame sa'a zahâpâ, te ab're hã 're sa'wari, ab're siro hã, ĩ'ubuni hã, ni'wa ĩwa da te ĩsẽrẽ õ hã.


text:
Tawamhã romhuri zahârizéb u oto romhuture wa, duré ab're siro hã ĩsa'ozéb 'rata hâimana wa, ma tô ĩwa siwi tisẽ, Zuzé norĩ hã. 


text:
 Zezusi hã ab're hawi apâ ĩhâiwa'utuzé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 28.1-8; Marcusi 16.1-8; Rucasi 24.1-12)</i></n> Tawamhã pi'õ hã robza'rã ré te ab're u mo, Mariza Madarena hã, dumidu na. Ab're u morĩ wamhã, ab're nhitobzé hã ẽne hã, baba di. Ni'wa ma tô ĩwana ĩsiti sa'ré.


text:
Taha wa, te apâ wara, Sima Pedruhu u. Ĩ̱tẽmeb zama ma duré wi, Zezusi te te ĩ̱zawi pese u hã. Ãne te wama rowasu'u: — Wanhib'apito hã ma tô dasiwi wazere ni, ab're hawi. Da te dasiwi ĩhirizé hã wa te wasiwi waihu'u za'ra õ di. — Ãne te wama rowasu'u. 


text:
Ĩ̱wisi wi, wa ab're u sô aiwẽ'ẽ, te sô rob'madâ'â da. Ĩ̱zébré õ di. Ĩ'ubuzéb si wa tô 'madâ'â za'ra, ĩhâirã hã. Ĩ'ubuzéb si te daba'wara.


text:
Sima Pedru hã ma tô we ĩ̱zarina wi. Wisi wi, ma taha si ab're u ãzé. Sébré wamhã, ma duré ĩ'ubuzéb si 'madâ'â za'ra.


text:
Tawamhã ab're u ĩ̱wisi 'rada hã wa tô duré ĩsarina ãzé. Ĩ'ubuzé hã wa tô duré 'madâ'â za'ra. Ĩ'rã ubuzé hã ĩsiti ĩnomro hã wa duré 'madâ, hâ nhinhai haré. Te 'madâ'â wamhã, wa tô saze Zezusi hã, ĩhâiwa'utuzém na.


text:
Duréihã ma tô ĩhâiwa'utuzém na rob'ui'éré sirõmo za'ra ĩbaihâ na hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa norĩ hã. Tane nherẽ, ĩhâiwa'utuzém na rob'ui'éré hã zahadu wama waihu'u pese õ di.


text:
 Zezusi hã Mariza Madarenahã u ĩsihâi'rézé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 28.9-10; Marcusi 16.9-11)</i></n> Tawamhã Mariza Madarenahã si te waza'u za ab're 'rata, wawa sina. Wawa sina ma ab're u aiwẽ'ẽ, te te duré sô rob'madâ'â da.


text:
Siwẽ'ẽi wa, ma tô aibâ hã sãmri zahuré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma romhuri'wa norĩ hã, hâiwa hawi we ĩne hã. Zazahâ ĩhâirã ré te aimasisi zahuré, siwanhizari. Zezusihi 'rã nomrozéb ãma te ĩhâiba amo hã nhamra. Ĩhâiba amo hã ĩte nomrozéb ãma te duré nhamra.


text:
Tawamhã hâiwa hawi romhuri'wa norĩ hã te Mariza Madarena sadanharĩ zahuré, ãne: — Pi'õ. E marĩ wa, te aiwawa. — Wanhib'apito, da te dasiwi wazere wa, da te dasiwi ĩhirizé hã te waihu'u õ wa, wa ĩ̱wawa. — Ãne te tãma siwasu'u zahuré. 


text:
Tawamhã tãma siwasu'u zahuré pari, ma aipi'ra. Sipi'rai wi, ma tô aibâ hã tisã, Mariza Madarena hã. Tane nherẽ, Zezusi te te waihu'u õ di, ni'wa newa.


text:
Tawamhã Zezusi te tãma tinha: — Pi'õ, e marĩ wa, te aiwawa. E 'wa sô, te ĩrob'madâ. Tawamhã Mariza te asa tãma tinha: — A hã wazere wamhã, ĩ̱ma wasu'u na ĩhirizé hã te waihu'u da, nimomo sô ĩ̱morĩ da, apâ te we âri da. — Ãne te tãma tinha. Rob'rere wede 'madâ'â'wa newa, te te waihu'u õ di, Zezusi hã. 


text:
Tawamhã Zezusi te tãma tinha: — Mariza. Tawamhã tinhisi te te wapari wamhã, ma ĩtẽme aipi'ra, Mariza hã. Tawamhã wasimremezém na ebreusi mreme na te tãma tinha, ãne: — Raboni. (Ã hã damreme hã ãma ĩsaprĩ na hã “Rowahutu'wa.”) 


text:
Tawamhã Zezusi te tãma tinha: — Ĩ̱tété õ di za. Zahadu apâ ĩ̱morĩ õ di, Ĩ̱mama u hã. Mo oto aimorĩ, ĩ̱sisãnawã norĩ u tãma ĩ̱zadawa wasu'u za'ra da. Ĩ̱mama u, wa za oto mo apâ hâiwa u, Aimama aba u. Ĩ̱nhib'apito u, wa za oto mo, Asib'apito za'ra wa'aba u. — Ãne tãma ĩ̱zadawa wasu'u za'ra na za. 


text:
Tawamhã Mariza Madarena te oto watẽme mo, Zezusihi siré 're ĩwanomro mono norĩ u, te te wama sadawa wasu'u za'ra da. Watẽme wisi wamhã, te wama rowasu'u za'ra, ãne: — Wanhib'apito, wa tô sabu. Timama u te za, u, oto mo, hâiwa u Wamama u. Tinhib'apito u te za, u, oto mo, Wanhib'apito u. — Ãne te wama sadawa wasu'u za'ra, Mariza Madarena hã. 


text:
 Zezusi hã tisiré norĩ u ĩsihâi'rézé wasu'u</n>  <i>(Mateusi 28.16-20; Marcusi 16.14-18; Rucasi 24.36-49)</i></n> Tawamhã tô taha bâtâ na dumidu na bâdâ sébré wi, wa tô wasi'rã'õtõ ni, Zezusihi siré 're ĩwanomro mono norĩ si. Dama ĩpire norĩ pipa te, wa tô wasiré 'rinhitop tete za'ra ni. Tame wasi'rã'õtõ ré, ma tô Zezusi hã wama sihâi'ré za'ra wawa'wa. Wawa'wa te tizab za'ra. Tawamhã te ãne wama nharĩ za'ra: — Rowẽ na 're aihâimana za'ra wa'aba mono. 


text:
Tawamhã tinhib'rada, ma tô wama wẽ za'ra, wa te 'madâ'â za'ra da. Ti'a're ãma ti'wa're hã ma duré wama urĩrĩ za'ra. Tawamhã Wanhib'apito, wa te sabu za'ra wamhã, wa 're wato za'ra.


text:
Tawamhã Zezusi te duré wama nharĩ za'ra: — Rowẽ na 're aihâimana za'ra wa'aba mono. Ĩ̱mama we te te datẽme ĩ̱zatõrĩ ne, wa za duré datẽme asatõrĩ za'ra wa'wa. 


text:
Tawamhã tizadawa wa'u'u na ma tô waza'uri za'ra. Ãne te wama nharĩ za'ra: — Wa za oto Ĩ̱pẽ'ẽzani hã aima sõmri za'ra wa'wa. Wẽ uptabi di, ta hã.


text:
Taha zarina te za ĩ̱zadawa para dama 're ĩwaihu'u za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dawasédé hã te te da'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zém na hã. Tawamhã dama 're ĩwaihu'u za'ra wa'aba mono zéb zarina, te za te te dama 're apari, dawasédé hã. Ãne na dama 're waihu'u za'ra wa'aba mono õ wamhã, dawasédé hã te te dama 're apari mono õ di za, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. — Ãne ma tô wama waihu'u za'ra. 


text:
 Tome hã Zezusi te te ĩwawãzé wasu'u</n> <n>(24-25)</n>  Tawamhã wasi'rã'õtõ wamhã, Tome hã wame sãmra õ di, ĩsi'ubza na da te 're ĩsisi za'ra mono hã. Taha wa, wa tô tãma rowasu'u za'ra ni: — Wanhib'apito, wa tô sabu za'ra ni. Tawamhã Tome te wama nharĩ za'ra, ãne: — Wa hã ĩsib'rata zapu'uzé, te 'madâ'â õ wamhã, duré ĩsib'rata zapu'uzéb 're, ĩ̱nhipto te sẽrẽ õ wamhã, duré ĩ'a're wa'ré 're, ĩ̱nhib'rada te sẽrẽ õ wamhã, ĩhâiwa'utuzém na te sazei õ di za, wa hã. — Ãne te Tome hã wama nharĩ za'ra.


text:
Tawamhã romhuri hã misi wa'ãma si'utõrĩ pari, wa duré wasi'rã'õtõ ni, dumidu na. Tome hã te oto wame tinhamra za'ra. Tawamhã 'ri nhitop tete nherẽ, ma tô duré wei watẽme tizébré za'ra, Zezusi hã. Wawa'wa te duré tizab za'ra. Ãne te wazawi za'ra: — Rowẽ na 're aihâimana za'ra wa'aba mono. 


text:
Tawamhã Zezusi te Tomehẽ ma tinha: — We ĩ̱tẽme aimorĩ, ĩ̱nhib'rada 'madâ'â da. Ĩ̱nhib'rata zapu'uzéb 're, asipto hã sẽrẽ. Duré ĩ̱'a're 'wa're 're, asib'rada hã sẽrẽ. Ĩ̱hâiwa'utuzém na ĩ̱wasu'u na, ĩ̱wawã tõ. Te za oto ĩ̱zaze, ĩ̱hâiwa'utuzém na hã. — Ãne te tãma tinha. 


text:
Tawamhã Tome te asa tãma tinha: — A hã, Ĩ̱nhib'apito uptabi. A hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono. Ai'ãma si, wa za 're ĩ̱wata u'âsi. 


text:
Tawamhã Zezusi te asa tãma tinha: — Ĩ̱zabui wapsi, ma tô oto ĩ̱zaze, ĩ̱hâiwa'utuzém na. Ni'wam norĩ hã te te 're ĩ̱zabu za'ra mono õ nherẽ, te te 're ĩ̱zaze za'ra mono wamhã, tãma 're rowẽ za'ra mono di za. — Ãne ma Tomehẽ ma waihu'u, Zezusi hã. 


text:
 Rowasu'u 'rãsutuzém na rowasu'u</n> Zezusi hã dâ'â õ ré, ma tô tiwaihu'u pese na marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te te dama 're ab'manharĩ wẽ u'âsi, wanho'a. Ĩsimipawaptobzé hã ahâ di. Wa hã wa tô ãma rob'ui'éré, uburé te ãma rob'ui'éré õ nherẽ, ĩsimipawaptobzém na hã.


text:
E marĩ da, wa tô ãma rob'ui'éré. Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na, Zezusihi si 're saze za'ra wa'aba mono da, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra na 're saze za'ra wa'aba mono da. E marĩ da, te za Zezusihi si asina 're ĩ'umnhasi za'ra wa'aba mo. Rowẽ u'âsi ãma 're anomro aba mono da, duré 're atâ'â za'ra wa'aba mono ãna 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'rata, hâiwa ãma. Taha da, te za Zezusihi si asina 're ĩ'umnhasi za'ra wa'aba mo. 


text:
 Zezusi hã tisiré norĩ 7 na ĩhâiba za'ra norĩ u, ĩsihâi'rézé wasu'u</n> Tawamhã Zezusi hã ma tô duré wama sihâi'ré za'ra, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ u. Ĩsõ'u zaihâ u ma tô watẽme sihâi'ré za'ra. Tiberizadi na 'ri nho'õmo nhisi 'rata, ĩsõ'u hã. Ãne duré watẽme ĩsihâi'ré za'ra zé wasu'u hã. 


text:
Wa norĩ hã wa tô wasiré asimro ni, Sima Pedruhu me, duré Tomehẽ me ĩsi'ubza na da te 're ĩsisi za'ra mono me hã, duré Natãna'éhé me, duré aibâ maparane ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ me hã. Cana na 'ri nhisi ãma 're ĩhâimana mono, Natãna'é hã. Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma, Cana hã. Wa norĩ hã Zebedehe 'ra, Ti'aduhu me.


text:
Tawamhã Sima Pedru te wama nharĩ za'ra: — Tepe zô, wa za mo, wa hã. Tawamhã wa tô tãma nharĩ za'ra ni: — Asiré, wa za amo ai'aba'ré ni, tepe zô. Tawamhã wa tô oto wawairébé ni rob u, tepe zô wasi'aba'ré da. Tawamhã âi ba wasihutu wamhã, uba're wa, wa tô asisi ni, abazipara hã wa te nasi wasiwi wabzuri da, tepe zô. Tane nherẽ, wa te wasiwi 'mai'âri õ di, ã barana hã.


text:
Tawamhã awẽ u hâiwa pré wi te aibâ hã za, ĩsõ'u zaihâ na. Wa te wasiwi sãmri wamhã, wa te wasiwi waihu'u za'ra õ di, Zezusi hã.


text:
Tawamhã ma tô wa'mahârâ za'ra, ãne: — Ĩ̱sisãnawã norĩ, e ma tô ĩ'mai'âri za'ra wa'wa, tebe hã. Tawamhã asa wa tô tãma nharĩ za'ra ni: — Mare di. Wa te 'mai'âri za'ra õ di. Â baba di. 


text:
Tawamhã te wama 'ru za'ra: — Ma'ãpé, abazipara hã asimire niwĩ asiwi mei wa'aba, tebe hã 'mai'âri za'ra wa'aba da. Taha wa, wa tô oto abazipara hã wanhimire niwĩ wasiwi me ni, âi ba. Wa te wasiwi mei wamhã, â hawi wa te wasiwi wazere waihu'u õ di, uba're u hã, tebe hã ahâ uptabi wa, ĩ'remhã.


text:
Taha wa, wa Pedruhu ma tinha: — Õ hã, Wanhib'apito. — Ãne wa tô tãma tinha, Zezusihi siré 're ĩ̱morĩ hã te te 're ĩ̱zawi pese mono hã. Tawamhã ĩ̱mreme te te wapari wi, awa'awi ma tô si'uza, Sima Pedru hã. Te te romhuri da, ma tô aré ti'uza hã sani. Tawamhã si'uza pari, ma tô uba're hawi tobro, âi ba, Zezusihi u morĩ da.


text:
Â zada'ré u, wa te wasiwi ãma ropto wamhã, wa tô oto wawairébé ni, rob u. Tawamhã uzâ, wa tô wasiwi sãmri ni. Pré'a nhisiwi, te tebe hã daba'wara. Ĩ'u'ẽtẽ wapu zama te ĩsu daba'wara.


text:
Tawamhã Sima Pedru uba're wa, ma tô ãzé abazipara zô, â zada'ré u te te sari da, tepe ré hã. Tebe hã 'masisi uptabi di. 153 na ĩhâiba hã, ĩsa'ẽtẽ si. Tebe hã ahâ uptabi nherẽ, abazipara hã te te sina tari õ di.


text:
Tawamhã Zezusi te wazô tihârâ za'ra: — We ai'aba'réi wa'aba, asaihuri aba da. Tawamhã ãne wa te wasiwi sadanharĩ za'ra õ di: “E 'wa hã a hã.” Wanhib'apito, wa te waihu'u za'ra wa, wa te wasiwi sadanharĩ za'ra õ di.


text:
Tawamhã Zezusi hã ma tô ĩ'u'ẽtẽ wapu hã wama sõmri za'ra. Tepe zama, ma duré wama sõmri za'ra, wa te ĩhuri da hã. 


text:
Ab're hawi hâiwa'utu pari, te nasi watẽme sihâi'ré za'ra, Zezusi hã. Ãhãna watẽme wisi wamhã, si'ubdatõ oto watẽme ĩsihâi'ré za'ra zé hã, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ u hã. 


text:
 Zezusi hã Pedru te te sina ĩsadanharĩzé wasu'u</n> Tawamhã wasaihuri pari, Zezusi hã te Sima Pedruhu ma tinha: — Sima, Zuwãhã 'ra, ma'ãpé, ĩ̱ma waihu'u. Ã norĩ ma, ĩ̱zawi pese za'ra di. A hã bété, e ta norĩ nhipai u aima ĩ̱zawi pese di. Tawamhã Pedru te asa tãma tinha: — Ĩhe. Ma tô asina ĩ̱waihu'u siro, te 're ĩ'asawi pese mono zém na. Tawamhã Zezusi te tãma tinha: — Pone'ẽrebâ 'madâ'â'wa, tinhimizama te te 're ĩ'madâ'â pese za'ra mono ne, ma'ãpé ĩ̱zazei'wa norĩ hã 're ab'madâ'â pese mono za. 


text:
Tawamhã te duré sadanha: — Sima, Zuwãhã 'ra, e aima ĩ̱zawi pese uptabi di. Pedru te duré asa tãma tinha: — Ĩhe. Ma tô asina ĩ̱waihu'u siro, te 're asawi pese mono zém na. Tawamhã Zezusi te tãma tinha: — Ma'ãpé ĩ̱zazei'wa norĩ hã 're ab'madâ'â pese mono za, pone'ẽrebâ 'madâ'â wẽ 'wa ne hã. 


text:
Te duré sadanha: — Sima, Zuwãhã 'ra, e aima ĩ̱zawi pese uptabi di. — Ãne te Pedru sadanha. Si'ubdatõ oto te te ĩsadanharĩzé hã. Tawamhã si'ubdatõ te te sadanharĩ wa, pẽ'ẽzé di oto, Pedru hã. Tawamhã Zezusihi ma, te duré tinha, ãne: — Uburé marĩ hã aima waihu'u pese di. A hã ma tô asina ĩ̱waihu'u siro, te 're ĩ'asawi pese mono zém na. Tawamhã Zezusi te tãma tinha: — Ma'ãpé, ĩ̱zazei'wa norĩ hã 're ab'madâ'â pese mono za, pone'ẽrebâ 'madâ'â wẽ 'wa ne hã. 


text:
Te duré tãma tinha: — Tô sena wa aima rowasu'u: Aipréduptéb ré, ma tô 're asi'uza mo, nimomo 're ane mono da, asima 're ĩrowẽ mono zéb uwaibaba. Niwapsi, ãnei õ di za. Asi'ĩhi wapsi, te za aipano hã ĩwẽ zahuré, da te ai'awasisi da, nimomo asima rowẽ õ nherẽ, da te asaprõni da. 


text:
Ãne sõ'awib õ nherẽ, ma tô tãma rowaihu'u siro, ĩdâ'âzém na hã, za tãma ĩromhâimanazém na hã. Sihâiba zawi ãna, za dâ'â wa, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're dawata za'ra. Tawamhã Zezusi te duré Pedruhu ma tinha: — 'Re ĩ̱morĩzém na te za 're aimo, ĩ̱zarina. — Ãne te tãma roti. 


text:
 Zezusi hã Pedruhu ma, te te ĩrotizé wasu'u, Zuwãhã ãma</n> <n>(20-21)</n>  Tawamhã nimomo simisutu wasi'aba'réi ré, ma tô Pedru hã aipi'ra. Sipi'rai wamhã, ma tô ĩ̱'madâ, Zezusihi siré 're ĩ̱morĩ hã te te 're ĩ̱zawi pese mono hã. Barana wasi'ubumroi ré wasaihuri da, wa tô ĩsõ're ãma nhamra aré. Wa hã wa tô sadanha aré: “Wanhib'apito, e 'wa hã te za asô te te danhimro, te te dama aihâiba nhomri da.” Ãne wa tô sadanha aré. Tawamhã Pedru te te ĩ̱'madâ'â wamhã, te Zezusi sadanha, ĩ̱'ãma: — Wanhib'apito. Ã hã bété, e niha za tãma ĩromhâimanazé hã.


text:
Tawamhã Zezusi asa te tãma tinha: — Apâ we ĩ̱morĩ õ ré, ĩdâ'â'õzé te tãma pisutu wamhã, taha si ãma 're 'madâ'â mono õ di za, 're aimorĩ da, ĩ̱zarina. Asi'ãma si te za 're ĩrosa'rata mo, 're ĩ̱morĩzém na si 're aimorĩ da. — Ãne te Pedruhu ma roti. 


text:
Tawamhã ĩ̱dâ'â ãna 're ĩ̱hâimana u'âsi mono na rowasu'u hã ma tô te te ropé, Zezusihi zazei'wa norĩ u. Zezusi hã te te ĩ̱ma pisutu õ di, ĩ̱dâ'â'õzé hã. Taré ma tô Pedruhu ma waihu'u aré: “Apâ we ĩ̱morĩ õ ré, ĩdâ'â'õzé te tãma pisutu wamhã, taha si ãma 're 'madâ'â mono õ di za.” Ãne si ma tô tãma tinha aré. 


text:
Ta hã Zezusihi wasu'u na aima rowasu'u za'ra wa'aba 'wa hã, Zezusihi siré 're ĩmorĩ. Ta hã duré ãma rob'ui'éré'wa. Zezusihi wasu'u na ĩsimirowasu'u hã sena uptabi na wa tô wasina waihu'u za'ra ni. 


text:
 Zuwã te te ĩrob'ui'éré 'rãsutu zé</n>  <i>(Zuwã 20.30-31)</i></n> Zezusi hã te te dama 're ĩ'arob'manharĩ wẽ mono zé hã ahâ uptabi di, da te ãma ĩrob'ui'éré za'ra õ hã. Da te ãma rob'ui'éré za'ra 'wa'âhã, aré tãma rob're syryre di ĩbaihâ ma hã, ti'ai ãma hã. Nimame 're ĩsimi'wara mono zéb da hã mare di. 


text:
 Atusi</n>  Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ nhimiromhuri na rob'ui'éré</n> <n>(1-2)</n>  Tezopiru, wa hã Rucasi, ĩ̱nhimi'ui'éré 'rata na wa tô aima rob'ui'éré pa, Zezusi 're ĩmorĩzém na. Ti'ai ãma 're morĩ ré hã ma tô te te 're da'apawapto. Ma tô duré te te dama 're arowahutu. Ĩsãna'rata hawimhã, ĩ'rãsutu u wa tô aima ãma rob'ui'éré. Hâiwa u ĩmorĩzé wasu'u na wa tô duré aima rob'ui'éré pa. Tawamhã hâiwa u morĩ õ ré, ma tô tizadawa wasu'u'wa norĩ ma rob'ru za'ra, te te sima ĩwẽ za'ra zéb uwaibaba, sô ĩhârâ za'ra norĩ ma. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani ré, 're morĩ wa, ma tô ĩsadawa para tãma rob'ru za'ra, te te duré ãma 're dapawaptob za'ra mono da, duré ĩwasu'uwẽ te te dama 're wasu'u za'ra mono da, ĩsine. Ãhãna wa za duré aima rob'ui'éré, hâiwa u morĩ za'u si, te te 're ĩpawaptob za'ra mono zé wasu'u na hã.


text:
 Zezusi hã tizadawa wasu'u'wa norĩ ma, nasi ĩsihâi'rézé wasu'u</n> Zezusi hã dâ'â nherẽ, hâiwa'utu wamhã, tihâiba na u'âsi te nasi tãma sihâi'ré za'ra, tizadawa wasu'u'wa norĩ ma hã. Nasi ĩtẽme ĩsihâi'ré za'ra zém na hã, 40 na ma tô bâdâ hã ãma ne. Tô sena, Zezusi hã hâiba ré za oto apâ 're ĩmorĩ na te te ãma waihu'u za'ra da, te nasi ĩtẽme sihâi'ré za'ra, taré newa, te te siwi ãma wawã tõ za'ra da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zém na ma tô duré tãma rowasu'u za'ra.


text:
Tawamhã nimahã bâtâ na ĩ'rata sãmra za'ra ré, te tãma roti za'ra, Zeruzarẽ ãma simipari sina a'â hâimana za'ra da. Ãne te tãma roti za'ra, Zezusi hã: — Ĩ̱mama, te te aima ĩropisutu za'ra wa'aba zéb zô asimipari za'ra wa'aba za a'â. Te te ĩropisutuzé hã wa tô aima wasu'u za'ra wa'wa.


text:
Zuwã Batita hã ma tô â uptabi na si te te 're da'ahâiba ubu, â dawabzuri te te dama 're ab'manharĩ mono wamhã. Ãnei õ di za oto, a norĩ wa'wa hã. Ai'ãma 're ronomro za'ra wa'aba mono õ ré, te za oto 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Tipẽ'ẽzani na te te 're aihâiba ubu za'ra wa'wa, ĩré 're anomro u'âsi aba mono da. — Ãne te tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã siré si'ubumroi ré, te siwi sadanha, ĩsadawa wasu'u'wa norĩ hã: — Wanhib'apito, e tawamhã, ãhãna te za wama asi'apito za'ra, Izarazéhé nhihudu norĩ ma hã warob 're duré wama 're roti mono da, wahi'rada Dawi hã te te dama 're ĩroti mono ne hã, romanu norĩ te te 're wawada'uri za'ra mono tõ da. — Ãne te siwi sadanha. 


text:
Tawamhã Zezusi te asa tãma nharĩ za'ra: — Ĩ̱mama ma si waihu'u pese di. Taha si ma tô bâdâ hã sima pisutu pese, te te dama ãma ĩ'uwaimramizéb da hã. A norĩ wa'wa hã bâdâ hã waihu'u za'ra wa'aba da, Ĩ̱mama te te aima pisutu za'ra wa'aba õ di, te te dama ãma ĩ'uwaimramizéb da hã.


text:
Tane nherẽ, te za Tipẽ'ẽzani hã we aima sõmri za'ra wa'wa. Tawapsi, te za tiwaihu'u pese na asiptete za'ra wa'wa, dama 're ĩ̱zadawa wasu'u za'ra wa'aba mono da. Tawamhã te za tô dama 're ĩ̱zadawa wasu'u za'ra wa'aba mo, Zeruzarẽ na 'ri nho'õmo nhisi ãma. Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma te za duré dama 're ĩ̱zadawa wasu'u za'ra wa'aba mo, daza'rui mono bâ, Samariza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma zama. Uburé daza'rui mono bâ romhâ na zama te za oto dama 're ĩ̱zadawa wasu'u za'ra wa'aba mo. — Ãne te tãma roti za'ra. 


text:
 Zezusi hã hâiwa u ĩmorĩzé wasu'u</n> <n>(9-10)</n>  Tawamhã tizadawa wasu'u'wa norĩ ma, te te tãma roti za'ra pari, ma tô Ĩmama hã tiwi âri za'ra, ĩsõ'a za'ra, hâiwa u morĩ da oto, Zezusi hã. Morĩ ré, te te siwi sawẽrẽ za'ra. Tawamhã hâiwa'a 'rowi ma tô tiwi tizébré za'ra oto. Te te siwi sãmri za'ra õ di oto. Tawamhã hâimo te te siwi sawẽrẽ mono ré, aibâ norĩ hã ma tô sa'rese ãna aima'wara zahuré, ĩsababab za'ra, uza hâirã ré.


text:
Tawamhã ãne te tãma nharĩ za'ra: — Darireza ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ, e marĩ da, te aimasap sina, hâimo ãma ĩsawẽrẽ za'ra wa'aba mo. Zezusi hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, hâiwa u te te aiwi ĩ'âri za'ra wa'wa hã, ta hã te za wei apâ mo. Hâiwa u ãma morĩ ré, ma tô ĩsawẽrẽ za'ra wa'aba mo. Hâiwa u ãma aiwi ĩmorĩ aba ne, te za wei apâ mo. — Ãne ma tô tãma rowasu'u za'ra, hâiwa hawi romhuri'wa norĩ hã. 


text:
 Zeruzarẽ ãma Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ, nasi ĩsi'rã'õtõzé wasu'u</n> Tawamhã Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã te oto apâ ai'aba'ré, Oriwera na ẽtẽ 'rãihâ nhisi hawi, Zeruzarẽ na 'ri nho'õmo nhisi u. Ta hawimhã, Zeruzarẽ u hã misi na ti'ai pibuzé hã.


text:
Ma tô oto aihutu, Zeruzarẽ u. Sihutu wamhã, 're ĩdanhimi'wara mono zéb u te oto ai'aba'ré. Hâimo te sai'uri za'ra, tisi'ubumrozéb u sisisi da, 'ri nhisi u. Ĩsadawa wasu'u'wa norĩ hã ãne ĩsisi za'ra hã: Pedru hã, duré Zuwã hã, duré Ti'adu hã, duré Ãdéré hã, duré Piripi hã, duré Tome hã, duré Batoromezu, duré Mateusi, duré Apezuhu 'ra Ti'adu na ĩsisi hã, duré Sima hã zeroti norĩ me aré 're ĩmorĩ hã, duré Zudasi Ti'aduhu 'ra hã. Ta norĩ hã ma tô hâimo sai'uri za'ra.


text:
Tawamhã awẽ sidâpâsi te nasi si'rã'õtõ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, mreme zusi da nasi, Zezusihi no norĩ me, duré ĩna zama Mariza na ĩsisi hã aimawi pi'õ norĩ me zama. 


text:
 Mati'asi hã Zudasihi nhowa're're, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutuzé wasu'u</n> Tawamhã bâdâ hã siwaptom na ãma ne pari, ma tô ĩsazei'wa norĩ hã si'rã'õtõ, 120 na ĩhâiba za'ra hã. Tawamhã Pedru hã ma tô wahudu hâiwi, te te tãma rowasu'u za'ra da. Ãne te tãma rowasu'u za'ra: 


text:
<n>(16-20)</n>  — Wasiré Zezusihi zazei'wa norĩ, ĩ̱wapari za'ra wa'aba. Zudasihi wasu'u na wa za aima rowasu'u za'ra wa'wa. Duréihã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ma tô Zudasi hã waihu'u siro, romhâ ré. Taha wa, Dawihi ma, ma tô tinha, dama roti'wai ma, te te ĩwaihu'u sirõmo zém na te te ãma rob'ui'éré da. Tawamhã Dawi hã ma tô Zudasihi ãma rob'ui'éré siro, poto õ ré. Ãne ĩbaihâ na ãma ĩrob'ui'éré hã: “Ĩsõrõwa ãma hã 'ri baba di za oto. 'Ri baba na te za oto 're sa. Ni'wa hã ĩwa 're sãmra mono õ di za oto.” Ãne Zudasihi dâ'âzé wasu'u na ma tô wama rob'ui'éré. — Rob'ui'éré na ĩwasu'u hã ma tô sina uwaimra Zudasi hã, tidâ'âzé wasu'u hã te te sina waihu'u ãna. Siwi ĩwẽ'õ'wa norĩ hã ma tô te te sô simro, Zezusihi zô. Ĩsiré 're wanomro mono nherẽ, wasiré romhuri, Zezusi te te tãma pisutu nherẽ, ma tô te te sô danhimro, te te dama hâiba nhomri da. Te te dama hâiba nhomri parip si, ma tô sima uipra ti'a hã, Zezusi te te dama ĩsõmrizé wa'âbâ na. Tawamhã tame ma tô dârâ, tinhipti'ai 're, Zudasi hã. Ma tô waptãrã, ti'ai wa. Waptã'ã wamhã, ma tô nomohaipo'o. Nomosipo'o wamhã, uburé ĩsãna ma tiwi asa'wa. Ãne ma tô Zudasi hã sina uwaimra, za ĩdâ'âzé wasu'u na rob'ui'éré zarina. — Tawamhã ĩwasu'u hã 'ri baba, ma tô te te ropé, Zeruzarẽ ãma. Taha wa, Asédama na ma tô ĩsipti'a hã da te 're sisi za'ra, dasimremezém na. Wamreme na ãma ĩsaprĩzé hã, dawapru za'warizém na darom nhisi hã. — Duré ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono, te te ĩwaihu'u sirõmo zéb zarina ma tô rob'ui'éré siro, Dawi hã Zudasihi wasu'u na: “Romhuri hã, ĩtei õ di oto. Ni'wa te hã za oto, ĩsõwa're'remhã.” Ãne ma tô ãma rob'ui'éré siro, Dawi hã.


text:
<n>(21-22)</n>  — Taha wa, wa norĩ hã wa za aibâ hã wasiwi 'maipisutu ni, Zezusi apâ ĩhâiwa'utuzém na wasiré te te dama 're rowasu'u mono da, Zudasihi nhowa're're. Zuwã Batita, â dawabzuri hã te te dama 're ĩ'ab'manharĩ mono zém hawi, ti'ai ãma 're morĩ ré, Wanhib'apito Zezusihi siré 're ĩwanomro mono norĩ zô, wa za wanhopré ni, duré hâiwa u morĩ ré, wasiré wa te ĩ'madâ'â za'ra norĩ zô. — Ãne te dama rowasu'u, Pedru hã.


text:
Tawamhã aibâ maparane ma tô ĩsisi na pisutu zahuré ni, Zuzé Zusitu na ĩsisi hã, duré ĩhâiba amo hã, Mati'asi na ĩsisi hã. Zuzé Zusitu hã, Basaba na ĩsisi amo hã.


text:
<n>(24-25)</n>  Taha pari, te oto tiwi rowaptẽrẽ za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono wi, ãne: — Wanhib'apito, a hã aima dawaihu'u pese di. Taha wa, ma'ãpé wei wama waihu'u za'ra na. E niha aibâ hã te asima ĩwẽ, ĩpisutu da hã, wasiré Zezusihi zadawa wasu'u'wa da hã. Zezusihi ma, te te 're ĩromhuri mono zéb da hã Zudasi hã ma tô tirẽ. Taha wa, a hã tãma ĩpisutuzéb u, ma tô mo. E 'wa hã te za ĩpisu, Zudasihi nhowa're're, wasiré ĩsadawa wasu'u'wa da hã. — Ãne ma tô tiwi rowaptẽrẽ za'ra.


text:
Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te ĩpisudu hã te te waihu'u za'ra da, ma tô marĩ hã sima me za'ra, te te siwi ãma uwaimrami da. Tawamhã ma tô siwi ãma uwaimra oto. Mati'asi hã ma tô oto siwi waihu'u za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na hã, Zudasihi nhowa're'reb da hã. Tawamhã Mati'asi hã aibâ 11 na ĩsadawa wasu'u'wa da hã, Zezusi te te ĩpisutu za'ra norĩ me, te za oto 're mo. Taha wa, 12 na ĩhâiba za'ra hã oto apâ, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Tipẽ'ẽzani we te te dama ĩsõmrizé wasu'u</n> <n>(1-5)</n>  Tawamhã zudezu norĩ hã ma tô 're sihutu Zeruzarẽ u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa 'madâ'â'wa norĩ hã, tisiré norĩ u. Daro mono bâ ma tô 're dasihutu, Pẽtecoti na bâtâ nhisi u, 're danho ahâ za'ra mono wẽ te, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're dawata za'ra mono da. Tawamhã Pẽtecoti na bâtâ nhisi na Zezusihi zazei'wa norĩ hã ma tô sina ubumro. Siré si'ubumroi ré, awa'awi ma tô marĩ hã wapari za'ra, hâiwa hawimhã. Rowa'u'u wawẽ pupu'u ne hã 'ri 're wa'wa mono bâ ma tô marĩ hã wapari za'ra, aihĩni. Unhama ro'o ne hã ma tô marĩ hã sina sãmri za'ra. Ĩhâiba mono bâ ma tô te te ropé, ĩtẽme, unhama ro'o ne hã. Tawamhã ĩ'rãi mono bâ, ma tô simasa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ma tô ĩtẽme tiwisi za'ra, ĩsazei'wa norĩ u. Ĩhâiba mono bâ, ma tô ĩpẽ'ẽ 're sisisi, Ĩpẽ'ẽzani hã. Taha na si ma tô oto damreme mono bâ dama rowasu'u za'ra, timreme nai õ nherẽ, Ĩpẽ'ẽzani te te tãma ĩwaihu'u za'ra zéb zarina.


text:
Tawamhã Zeruzarẽ u 're ĩdasi'rã'õtõ mono norĩ hã ropupu hã da te wapari za'ra wamhã, da'ahâ na ma tô ĩtẽme dasito, Pedru norĩ u. Ĩdasito mono hã, damreme mono bâ da te wapari za'ra wamhã, ma tô ãma tatob'uzu za'ra ni, ĩmreme za'ra na hã.


text:
<n>(7-8)</n>  Tawamhã ãne te dasima rowasu'u za'ra ni: — Pra. E niha, wa bété wamreme mono bâ wapari za'ra ni, õ norĩ hã, Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma 're hâimana za'ra mono nherẽ. E niha, ma tô bété õ norĩ hã wamreme hã waihu'u za'ra. — Ãne te dasima rowasu'u za'ra ni.


text:
Taha pari, te duré dasima nharĩ za'ra ni, ãne: — Wa norĩ hã darob amoi hawimhã wa we aihutu ni, Patiza na danhipti'a nho'õmo nhisi hawimhã, duré Mediza na danhipti'a nho'õmo nhisi hawimhã, duré Erã na danhipti'a nho'õmo nhisi hawimhã, duré Mesapotamiza na danhipti'a nho'õmo nhisi hawimhã, duré Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi hawimhã, duré Capadosiza na danhipti'a nho'õmo nhisi hawimhã, duré Põtu na danhipti'a nho'õmo nhisi hawimhã, duré Azi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi hawimhã,


text:
<n>(10-11)</n>  duré Prizi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi hawimhã, duré Pãpiriza na danhipti'a nho'õmo nhisi hawimhã, duré Ezitu na romnhisi hawimhã, duré Ribiza na danhipti'a nho'õmo nhisi hawimhã, tame Sireni na 'ri nhisi 'rata daza'rui hawimhã. Nima norĩ hã Roma na 'ri nho'õmo nhisi hawimhã ma tô we aihutu. Duré nima norĩ hã Cereta na romnhisi hawi ma tô we aihutu. Duré nima norĩ hã Arabiza na danhipti'a nho'õmo nhisi hawi, ma tô we aihutu. Nima norĩ hã zudezu norĩ hã. Duré nima norĩ hã zudezu'õ norĩ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono norĩ hã. E niha bété, wa wapari za'ra ni, wamreme mono bâ, aibâ norĩ hã te te wama ĩrowasu'u za'ra na hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, tiwaihu'u pese na te te dama 're ĩ'ab'manharĩ wẽ uptabi mono wasu'u na hã. — Ãne te dasima nharĩ za'ra ni.


text:
Tawamhã damreme mono bâ da te wapari za'ra wamhã, ma tô ãma tatob'uzu za'ra ni. Da te ãma rosa'rata waihu'u za'ra õ di. Taha wa, te ãne ãma tasisadanharĩ za'ra ni: — E niha te te wama ĩrowasu'u za'ra zém na wa za wasina rosa'rata za'ra ni. Wa te waihu'u za'ra õ di, wa te ĩwaihu'u za'ra zéb da hã. — Ãne te dasima nharĩ za'ra ni. 


text:
Tawamhã ni'wam norĩ si ma tô Pedru norĩ ãma tiwa'ẽ za'ra. Taha wa, te ãne sima rowasu'u za'ra: — Oro õ norĩ hã wamreme mono bâ, te te waihu'u za'ra za, ma uwa 'rãi wa'u ĩsé na si'uihâ idi'iti za'ra. — Ãne te sima rowasu'u za'ra. 


text:
 Pedru te te dama ĩrowasu'uzé wasu'u</n> Tawamhã Pedru hã ma tô hâiwi za. Ĩsiré Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã ma tô duré ĩsiré hâiwi aimasa, 11 na ĩhâiba za'ra hã. Tawamhã mreme 'rãihâ na te dama rowasu'u Pedru hã, da te wapari za'ra da. Ãne te dama tinha: — Wasiré zudezu norĩ, ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba za, duré uburé Zeruzarẽ ãma 're ai'ubumroi wa'aba mono norĩ zama, ĩ̱nhimirowasu'u hã waihu'u za'ra wa'aba da.


text:
A norĩ wa'wa hã te ĩ̱siré ĩsimasam norĩ ãma ĩrosa'rata wasété za'ra wa'wa. Uwa 'rãi wa'u ĩsé na wasi'uihâ idi'iti za'ra newa, te wa'ãma ĩrosa'rata wasété za'ra wa'wa. Mare di. Ãnei õ di. Rob'rãi wa'u zé na wa'uihâ idi'iti za'ra õ di. Zahadu bâdâ we sõ're za'a õ di. Ãne ré, da te 're âhuri mono õ di, rob'rãi wa'u ĩsé hã.


text:
Ãhãna ĩsadawa wasu'u 'rata 'wai mreme hã ma tô wama ãma uwaimra oto, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Zuwéhé mreme hã ma tô wama ãma uwaimra, ĩsadawa wasu'u 'rata 'wai mreme hã. Taha wa, te ãne wa'ãma asõpré wa'wa. Taha wa, te duré ãne ĩwawapari za'ra wa'wa. Duréihã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme hã ma tô wahi'rata norĩ ma, te te 're awaihu'u, Zuwé hã. Ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme hã: 


text:
 “Rob'rãsutu u ti'a si'utõrĩ õ ré, wa za Ĩ̱pẽ'ẽzani hã te dama 're anhomri, daro mono bâ. Tawamhã asihudu za'ra wa'wa hã, aibâ norĩ hã pi'õ norĩ zama te za te te 're ĩ̱zadawa wasu'u za'ra. Ĩhi norĩ ma, sõtõ 'rowi te te 're ĩrosawẽrẽ za'ra mono na wa za tãma 're ĩ̱siwaihu'u za'ra, ĩ̱nhimiroti na. Duré, ĩpréduptém norĩ ma zama 're sõtõ za'ra mono õ nherẽ, sõtõ 'rowim ne te te 're ĩrosawẽrẽ za'ra mono ne, wa za tãma 're ĩ̱siwaihu'u za'ra, ĩ̱nhimiroti na. 


text:
 Ĩ̱ma romhuri'wa norĩ ma, wa za te tãma 're anhomri, Ĩ̱pẽ'ẽzani hã aibâ norĩ ma, pi'õ norĩ ma zama. Tawamhã te za te te dama 're ĩ̱zadawa wasu'u za'ra. 


text:
 Hâiwa na wa za marĩ dama ĩwaihu'u'õ hã 'manha, ãma ĩdatob'uzu za'ra zéb da hã. Ti'ai ãma zama wa za duré marĩ hã dama ĩwaihu'u'õ hã 'manha. Dawapru te za puru. Duré uzâ te za ãro. Tawamhã ĩsizé sa'ẽtẽ na watobro wamhã, te za rob'utõ. 


text:
 Bâdâ te te rob'uiwẽ õ di za. Te za tirobra. A'amo zama te za titõmo wapru. Ãne wa za 'manha, uburé Danhib'apito nhibâdâ hã ĩwa waptã'ã õ ré, ĩpire uptabi hã. 


text:
 Tawamhã te dapawaptob da, da te ĩ̱wi waptẽrẽ za'ra wapsi, wa za tô sena da'anho'reptu.”  Ãne Zuwé hã ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme hã wahi'rata norĩ ma, te te 're awaihu'u. — Ãne ma tô Pedru hã Zuwéhé nhimirowasu'u na dama rob'rãzarõtõ. 


text:
Tawamhã Pedru hã ma tô duré ãma uzusi, tinhimirowasu'u na, ãne: — Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba za. Zezusi hã Nazaré ãma aré 're ĩsãmra mono hã, ta hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para, ma tô te te 're da'apawapto, danho'a. Marĩ ĩwẽ hã dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã ma tô te te dama 're ab'manharĩ. Tô sena, õ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para, te te dama 're ĩ'ab'manharĩ mono zém na da te 're waihu'u za'ra mono da, ma tô Timama waihu'u pese zarina marĩ ĩwẽ hã te te dama 're ab'manharĩ. Ai'rata 're hâimana za'ra wa'aba mono wa, ma tô ãne na hã asiwi ĩwaihu'u za'ra wa'wa.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô tiwaihu'u pese na waihu'u siro romhâ ré, Zezusihi dâ'âzé hã. Te te ĩwaihu'u sirõmo zéb uwaibaba, duré te te sima ĩwẽzéb uwaibaba, ma tô aima pisutu za'ra wa'wa, Zezusi hã dama 'ru za'ra wa'aba da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti waihu'u'õ'wa norĩ ma, ai'upana za'ra wa'aba, te te siwi wĩrĩ da. Taha wa, ma tô siwi sasõ, wedepo'o nhonhi'rãmi na. Taha na ma siwi tĩwĩ.


text:
Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô hâiwa'utu, ab're hawi watobro da, dâ'â uptabi nherẽ. Ma tô duré pawapto, dâ'â u'âsi nomro tõ da. Ĩdâ'âzé tãma wapure wa, dâ'â u'âsi nomro waihu'u õ di, Zezusi hã.


text:
Taha wa, wahi'rada Dawi hã ma tô Zezusi wasu'u duréihã, ãne:  “Wanhib'apito, te za ĩ̱'rata 're asãmra u'âsi mo. Taha wa, ĩ̱pahi õ di za. 


text:
 Taha wa, ĩ̱to sina, wa 're ĩ̱hâimana, ĩ̱pẽ'ẽ 'remhã. Ĩ̱mreme toi u'âsi na, wa 're ĩ̱mreme. Ĩ̱hâiba ré 're ĩ̱morĩ u'âsi dai õ nherẽ, ĩ̱pahi ãna wa za asô ĩ̱sina 're ĩ̱nhimipari u'âsi. 


text:
 Ĩ̱dâ'â nherẽ, ĩ̱rẽme õ di za, adâ 're ĩhâimana za'ra mono zéb ãma hã. Wa hã te aima 're romhuri wẽ u'âsi mono wa, ĩ̱dâ'â wamhã, ĩ̱hâiba 'roi õ di za. Taha wa, wa hã ĩ̱dâ'âzé hã te pipa õ di za. 


text:
 'Re ĩ̱morĩ wẽ u'âsi da, ma tô ĩ̱ma ĩwaihu. Taha wa, ĩ̱to sina wa za 're mo, asõ'a 're ĩ̱morĩ wa.”  Ãne ma tô Dawi hã wahi'rata norĩ ma, Zezusi wasu'u siro. — Ãne ma tô Pedru hã dama sadawa 'rãzarõtõ. 


text:
Taha pari, te duré dama tinha, ãne: — Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba za. Wahi'rada Dawi hã wa za aima wasu'u za'ra wa'wa oto sõ'awi. Tô sena, ma tô dârâ, Dawi hã. Dâ'â wamhã, ẽtẽ zahâpâ wa, ab're 're, ma tô dasiwi sẽrẽ ni. Da te ĩsẽrẽzé hã wama waihu'u pese za'ra di, ãhãna hã.


text:
Ta hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa, te 're hâimana. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô tãma ropisutu, ĩsihudu hã ĩsine dama si'apito da, zahadu wapsi, ĩ'uirĩ na te te dama 're aroti mono da.


text:
<n>(31-32)</n>  Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tãma ĩwaihu'uzéb zarina, ma tô wasu'u siro Dawi hã, Danho'reptui'wa da, te te ĩpisudu hã apâ za ĩhâiwa'utuzém na hã, ãne:  “Dâ'â nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te rẽme õ di za. Ĩhâiba hã 'roi õ di za.”  Ãne ma tô Dawi hã wahi'rata norĩ ma rowasu'u za'ra, apâ za ĩhâiwa'utuzém na hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Zezusi hã hâiwa'utu. Apâ te te hâiwa'utu wamhã, wa norĩ hã wa tô sabu za'ra ni. Taha wa, wa wa te dama 're wasu'u za'ra, ĩhâiwa'utuzém na hã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô sitẽme ti'â apâ, ĩsimire niwĩ oto 're sãmra u'âsi mono da. Tawamhã Tipẽ'ẽzani hã ma tô ti'ra ma tisõ, te te tãma ãma ĩropisutu siro hã, te te sima 're ĩda'awẽ mono zéb uwaibaba, te te dama 're anhomri mono da. Ãhãna, Zezusi hã ma tô wama sõmri za'ra, Tipẽ'ẽzani hã. Taha wa, ma tô ãne wa'ãma asõpré wa'wa. Ma tô duré ãne ĩwawapari za'ra wa'wa, aimreme mono bâ wa'aba.


text:
Dawi hã dâ'â wamhã, hâiba wahuré morĩ õ di, hâiwa u hã. Cristuhu si ma tô hâiba wahuré mo, hâiwa u apâ. Taha wa, ãne ma tô duré wahi'rata norĩ ma Cristu wasu'u wẽ, Dawi hã:  “'Re ĩhâimana u'âsi mono te roti, Ĩ̱nhib'apito ma: ‘We aimorĩ, ĩ̱'rata 're asãmra mono da, ĩ̱nhimire niwĩ.


text:
 Zahadu, wa za aipawapto. Siwi aiwẽ'õ'wa norĩ ma, asiptete di za. Taha wa, a hã tô sena Danhib'apito uptabi na te te siwi aiwaihu'u wa, te za aima 're 'rã po za'ra. Asisiti te za duré 're ĩ'azatõrĩ mo.’ ”  Ãne ma tô Dawi hã wahi'rata norĩ ma waihu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme hã.


text:
Taha wa, wa hã wa aima rowasu'u za'ra wa'wa, waihu'u pese za'ra wa'aba da, duré uburé wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ te te waihu'u pese za'ra da. Zezusi hã da te dasiwi sasõmri da, dama ĩ'ru za'ra wa'wa hã, ta hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu, uburé Danhib'apito da hã, duré Danho'reptui'wa da hã. Ma'ãpé ãhã wasu'u hã tô sena na waihu'u pese za'ra wa'aba. — Ãne ma tô dama rowasu'u, Pedru hã. 


text:
Tawamhã Pedruhu mreme, da te wapari za'ra wamhã, ma tô tapẽ'ẽwara za'ra ni. Taha wa, te ãne tãma nharĩ za'ra ni, Pedru norĩ ma, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ ma hã: — Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, e niha za, tawamhã. E marĩ, wa za 'manharĩ za'ra ni. — Ãne te tãma nharĩ za'ra ni asa. 


text:
Tawamhã Pedru te duré asa dama tinha: — Aiwasété wi, te za aipizari za'ra wa'wa, rẽme pese za'ra wa'aba da, Zezusihi nhimiroti na si oto 're anomro aba mono da. Zezu Cristuhu zazei uptabi 'wa na asiwasu'u za'ra wa'aba sina, te za â dawabzuri hã ĩ'manharĩ za'ra wa'wa. Aihâiba mono bâ te za ãne ĩ'manharĩ za'ra wa'wa, aiwasédé hã te te aima pari za'ra wa'aba da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Tawamhã Tipẽ'ẽzani hã te za aima sõmri za'ra wa'wa.


text:
Ãne ma tô aima ropisutu sirõmo za'ra wa'wa, te te aima 're sõmri za'ra wa'aba mono da, asihudu norĩ ma zama. Wasiré'õ norĩ ma zama ma tô tãma ropisutu sirõmo za'ra. Wanhib'apito, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, za sitẽme sô 're ĩhârâ za'ra mono norĩ ma, ma tô ropisutu sirõmo za'ra, Tipẽ'ẽzani na hã. 


text:
— Taha wa, wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ 're ĩhâimana wasété za'ra mono zém na 're aihâimana za'ra wa'aba mono õ di za. Ãhãna tiwi aipizari za'ra wa'aba, 're ĩdanomro wẽ mono zém niwĩ oto 're anomro aba mono da, asisõ'reptu za'ra wa'aba da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te dasiré aiwẽ'õ pese za'ra wa'aba tõ da. — Ãne ma tô dama rowasu'u pese, Pedru hã. Simiroti za'ẽtẽ uptabi di. 


text:
Tawamhã da'ahâ na ma tô Zezusi hã saze za'ra ni, Pedru te te dama ĩsadawa wasu'uzém na hã. Taha wa, ma oto â dawabzuri hã 'manharĩ za'ra ni, 3 miu na dahâiba hã. Tawamhã Zezusihi zazei na'rata 'wa norĩ me, ma tô oto sitẽme atob za'ra. Tawamhã ahâ uptabi di oto, ĩsazei'wa norĩ hã. 


text:
 Ĩsaze na'rata 'wa norĩ 're ĩhâimana za'ra mono zé wasu'u</n> Tawamhã Zezusihi zazei'wa norĩ hã ĩsadawa wasu'u'wa norĩ nhimirowahudu hã te te 're wapari pese za'ra. Te te rẽme za'ra õ di. Ma tô 're sisawi pese za'ra. Ma tô 're si'rã'õtõ, tisa da, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're mreme zusi mono da.


text:
Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã marĩ ĩwẽ hã ahâ na ma tô te te dama 're 'manharĩ za'ra, dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã. Taha wa, ma tô ãma 're datob'uzu za'ra. 


text:
Tawamhã ĩsazei'wa norĩ hã te oto siré 're hâimana za'ra, aihĩni. Tinhibrom na tite da si, te te ãma 're rosa'rata za'ra mono õ di oto.


text:
Ni'wam norĩ hã ma tô tinhipti'a hã te te dama 're wede za'ra, duré tinhibrob zama, ĩwa'âbâ zô. Tawamhã ĩwa'â hã ma tô te te sima 're po'o za'ra, marĩ zô tiwi 're ĩro'wanhi'riti za'ra mono zéb zarina.


text:
Awẽ sidâpâsi ma tô duré 're si'rã'õtõ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zé 'ri 'wawi wa'ra 're, 're mreme zusi mono da, tãma. Tinhorõwa mono bâ, ma tô duré 're si'rã'õtõ, ĩ'u'ẽtẽ wapu na siré 're saihuri mono da. Sima 're sõprub za'ra mono wa, ma tô to sina tisa na siré 're saihuri.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te duré siré ãma 're wata za'ra, uburé ĩsõprubzém na hã. Tawamhã aihĩni, ma tô ĩsazei'wa norĩ hã wẽsãmri za'ra ni. Tawamhã awẽ sidâpâsi, ma tô ĩsazeté'wa sidâpâ dasina tahâ'â ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã rowasété hawi te te 're ĩ'anho'reptui mono norĩ hã. 


text:
 Pedru hã ĩhi'ré te te ĩpesezé wasu'u</n> Tawamhã nimahã bâtâ na ma tô Pedru norĩ hã dame tineb zahuré, Zuwãhã me, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u hã. Bâdâ sipi'rai wi, te dame tineb zahuré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zé bâtâ na.


text:
Tame te aibâ hã nhamra, ĩpotozém hawi ĩmorĩ'õ hã. Ĩ'madâ'â ze na 'ridawa nhisi u te ta hã nasi dasiwi mrami ni, rob'uiprazém na te te 're da'awari mono da, 're danhisisi mono sidâpâsi.


text:
Tawamhã Pedru norĩ hã 'ri 'wawi wa'ra u zasi zahuré õ ré, ĩhi'ré hã ma tô sãmri zahuré. Te te sãmri zahuré wamhã, te nasi 'mahârâ zahuré, marĩ te te tãma sõmri zahuré da.


text:
Tawamhã Pedru norĩ hã ma tô 'madâ'â pese zahuré, Zuwãhã me. Tawamhã Pedru te tãma tinha: — Wei wa'madâ'â. — Ãne te tãma tinha. 


text:
Tawamhã Pedru te duré tãma tinha: — Wa hã ĩ̱nhimarĩ õ di. Rob'uiprazé hã robaba di, ĩ̱te hã. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩ̱ma ĩsõmri na wa za aipawapto. Zezu Cristu, Nazaré ãma aré 're ĩsãmra mono zadawa para, wa za aima tinha: Aiwahutu, aipara na 're aimorĩ da oto. — Ãne te tãma tinha, Pedru hã. 


text:
Taha pari, Pedru hã ma tô pa'â ĩsimire niwĩ, ĩhi'ré hã te te wahutu da. Te te wahutu wamhã, awa'awi ma tô parahaptete, ĩpara'õtõ zama.


text:
Tawamhã ma tô darõno. Hâiwi te oto za. Tame ma timorĩ na sãna'rata oto. Tawamhã Pedru norĩ me, ma tô siré asisi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zé 'ri 'wawi wa'ra u. Tawamhã morĩ sina te sarõtõ, rowẽ te. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te duré tiwata.


text:
Tawamhã aihĩni ma tô 'madâ'â za'ra ni, aibâ hã sarõtõ mono ré hã, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma wata ré hã.


text:
Morĩ wẽ wa, ma tô duré ãma tatob'uzu za'ra ni. Tawamhã ãne te dasima nharĩ za'ra ni: — Oro õ hã ĩhi'ré hã sãmra sina, rob'uiprazém na te te nasi da'awari za, morĩ wẽ di oto. Ĩ'madâ'â ze na 'ridawa nhisi ãma 're ĩsãmra mono aré. — Ãne te dasima nharĩ za'ra ni, morĩ wẽ wa oto. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhorõwa ãma, Pedru te te dama ĩrowasu'uzé wasu'u</n> Tawamhã aibâ hã ma tô Pedru norĩ hã te te 're patété zahuré, Zuwãhã me, Saromahã nhisi na 'ri zahâpâ nhisi ãma. Te te 're patété zahuré mono ré, da te 'madâ'â za'ra wa, ma tô aihĩni ĩtẽme dasisa're. Tawamhã ma tô ãma tatob'uzu za'ra ni.


text:
Tawamhã Pedru te te da'madâ'â wamhã, te dama tinha, ãne: — Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, e marĩ wa, ma wa'ãma atob'uzu za'ra wa'wa. Wasi'uihâ na ĩhi'ré hã wa te morĩ wẽ newa, te wei wa'ãma asõpré wa'wa. Wasi'uihâ na wa te pese õ di, wa norĩ hã. 'Re wane wẽ wa, wa te pese newa, te wei ĩwa'madâ'â za'ra wa'wa. Mare di. Ãne wab õ di.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono, wahi'rata norĩ nhib'apito, Abra'ãhã nhib'apito, duré Izatihi nhib'apito, duré Zacoho nhib'apito. Ta hã ma tô Zezusi hã wẽsã, tãma ĩromhuri wẽ 'wa hã. Tane nherẽ, Zezusi hã ma tô asiwi ĩwẽ'õ za'ra wa'wa. Ma tô asiwi ĩsõmri 'wa, Piratuhu ma. Taha nho'a, ma tô asiwi ĩwẽ'õ za'ra wa'wa, te te sima wẽ nherẽ Piratu hã, morĩ da apâ, dazazém hawi.


text:
Zezusi hã 're morĩ wẽ uptabi nherẽ, ma tô asiwi ĩwẽ'õ za'ra wa'wa. Rob'manharĩ wasété'wa si ma tô asima ĩwẽ za'ra wa'wa, dazazém hawi da te dasiwi wazere da, Zezusihi upana.


text:
Dahâimana wẽ zéb da, dapẽ'ẽwẽ hã za te te dama 're ĩ'anhomri mono 'wa hã, aima za'ra wa'aba, da te dasiwi wĩrĩ da, ma tô dama ĩ'ru za'ra wa'wa. Tazahã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô apâ hâiwa'utu, dâ'â uptabi nherẽ. Wa norĩ hã Zezusi apâ hâiwa'utu wa, wa te ĩsabu za'ra hã wa tô wa te dama 're wasu'u za'ra.


text:
Zezusi hã tiwaihu'u pese na ma tô ĩhi'ré hã pese, ĩmreme te te sazei wa. Taha wa, ma tô aptete oto. Ma tô ĩ'madâ'â za'ra wa'wa. Ma tô ĩwaihu'u za'ra wa'wa oto. Tô sena te te sazei wa, morĩ wẽ di oto wanho'a. 


text:
— Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba za. Wa hã wa tô aiwaihu'u za'ra wa'wa. Asiwi waihu'u aba ãna, ma tô dama ĩ'ru za'ra wa'wa, Zezusi hã. Aima ĩpire za'ra wa'aba norĩ zama te te siwi waihu'u ãna, ma tô ta norĩ zama dama 'ru za'ra, Zezusi hã da te dasiwi wĩrĩ da.


text:
Taha zarina, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã timreme hã ãma uwaimra, duréihã ĩsadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ hã wahi'rata norĩ ma, te te ãma 're ĩ'awaihu'u sirõmo mono zéb zarina, Cristu hã za te te ĩrobzépatazém na hã, Danho'reptui'wa da, te te ĩpisudu hã.


text:
<n>(19-20)</n>  Taha wa, te za aiwasédé hã 're ĩrẽme za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono u 're aipizari za'ra wa'aba mono da, aiwasédé hã te te aima 're pari za'ra wa'aba mono da. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, te za te te 're aipawaptob za'ra wa'wa, aipẽ'ẽ 're, asiptete u'âsi ãma 're anomro aba mono da. Zezusi hã te za we apâ satõ, Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te aima ĩpisutu za'ra wa'wa hã.


text:
Tane nherẽ, te za hâiwa ãma 're hâimana a'â, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te a'â ropese da, duréihã ĩsadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ, wahi'rata norĩ ma, te te 're ĩ'awaihu'u mono zéb zarina.


text:
Duréihã, Mozési ma tô wahi'rata norĩ ma rowasu'u siro, ãne: “Uburé Danhib'apito uptabi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô ĩ̱pisutu, tizadawa wasu'u'wa da, Asib'apito za'ra wa'wa hã. Ãne ni'wa hã asiré wa'wa hã te za ĩ̱za'u si aima pisutu za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, ĩ̱sine te te aima 're sadawa wasu'u za'ra wa'aba mono da. Tawamhã te za ĩsimirowasu'u na 're ĩwapari pese za'ra wa'aba mo.


text:
Ni'wa hã ĩmreme te te wapari õ wamhã, te za dasiwi wẽ'õ ni. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ nhiti, te za satõrĩ ni. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zama te za siwi wẽ'õ pese.” Ãne ma tô rowasu'u, Mozési hã.


text:
Duréihã uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ hã ma tô ãne na te te tãma 're ĩ'apisutu mono zéb uwaibaba, te te dama ãma 're rowasu'u za'ra. Samuwé hã uimrehẽne ma tô ĩsadawa wasu'u na ãma sãna'rata, wahi'rata norĩ ma. Taha za'u si ma tô duré ĩsadawa wasu'u'wa sidâpâsi te te dama ãma 're rowasu'u sirõmo za'ra. Uburé ma tô duré ã nimosi ĩromhâimanazém na zama, te te dama 're rowasu'u sirõmo za'ra.


text:
A norĩ wa'wa hã, wasiré wahi'rata norĩ nhihudu te 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Taha wa, wahi'rata norĩ ma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩ'apisutu mono zé hã te duré wama 're hâimana za'ra. Abra'ãhã ma, uimrehẽne ma tô tãma ropisutu 'rata. Ãne ma tô tãma ropisutu: “Romhutu'õpsi te za ni'wa hã asihudu hã te te 're da'apawapto, daro mono bâ rowẽ na 're danomro mono da.” Ãne ma tô taha ma ropisutu na'rata. 


text:
— Taha wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhimiropisudu hã ãma uwaimra. Ti'ra hã ma tô we atẽme uimrehẽne satõrĩ za'ra wa'wa, te te 're aipawaptob za'ra wa'aba mono da. Te te tãma 're ĩromhuri mono da hã te te pisutu wamhã, ma tô we atẽme satõrĩ za'ra wa'wa, 're anomro wasété aba mono zé hã 're rẽme za'ra wa'aba mono da, rowẽ na ãma 're anomro aba mono da. — Ãne ma tô Pedru hã dama rowasu'u. 


text:
 Pedru norĩ hã Zuwãhã me dama roti'wa norĩ nho're ĩsima'warazé wasu'u</n> Tawamhã Pedru norĩ hã Zuwãhã me, zahadu te te dama rowasu'u zahuré ré, ma tô sasedoti norĩ hã aihutu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb 'madâ'â'wa norĩ nhib'apito me, sadusezu norĩ zama. Sadusezu norĩ hã apâ dahâiwa'utuzé wasu'u wẽ'õ'wa norĩ.


text:
Ta norĩ hã ma tô sada ab'ru za'ra, Pedru norĩ zada, apâ 're ĩdahâiwa'utu za'ra mono zém na te te dama rowasu'u zahuré wa. Ãne ma tô dama rowasu'u zahuré: “Dadâ'â nherẽ, te za apâ te te 're da'ahâiwa'utu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, Zezusi te te ĩhâiwa'utu ne.” Ãne na te te dama rowasu'u zahuré 'ru te, ma tô sada tizahi za'ra.


text:
Tawamhã ma tô dasiwi mrami zahuré ni. Hâiwahâ pesere wa, ma a'â siwi tiza, dazazéb 're, awẽpsi te te siwi sani zahuré da, ĩwasété na te te dama rowasu'u zahuré ré ne, te te tãma nharĩ za'ra da.


text:
Tane nherẽ, da'ahâ na ma tô saze za'ra ni, Zezusihi wasu'uwẽ hã da te ĩwapari za'ra norĩ hã. Ĩsazei'wa norĩ hã ahâ uptabi di oto. Aibâ norĩ za'rata si hã 5 miu na ĩhâiba za'ra hã. 


text:
Tawamhã ma tô da'ãma ti'awẽ za'ra. Da'ãma awẽ za'ra wamhã, ma tô si'rã'õtõ, Zeruzarẽ ãma sasedoti ĩpire norĩ hã. Zudezu norĩ ma, roti'wa norĩ hã ma tô ĩme si'rã'õtõ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré na dama rowahutu'wa norĩ me zama.


text:
Anasi norĩ hã ma tô duré datẽme aimasisi zahuré, Caipasihi me. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da'ãma romhuri'wa ĩpire uptabi Anasi hã, sasedoti ĩpire uptabi. Duré ni'wam norĩ hã ma tô dame aimasisi zahuré, Zuwã hã Aresãdirihi me. Anasihi sisãnawã zahuré, ta norĩ hã. Duré Anasihi sisãnawã hâiba amo norĩ hã ma tô ĩsiré ubumro, Zeruzarẽ ãma dama ĩpire za'ra norĩ hã.


text:
Tawamhã dama ĩpire norĩ hã ma tô dama 'ru zahuré, Pedru norĩ hã da te sani zahuré da, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã, ĩsõ'reb za'ra da te dasiwi simizusi zahuré da. Tawamhã ma tô sadanharĩ zahuré ni, ãne: — E niha ma tô bété ãne ĩ'manharĩ 'wa. E 'wa sadawa para, ma bété a norĩ wa'wa hã ĩhi'ré hã ĩpese 'wa. — Ãne te sadanharĩ zahuré ni. 


text:
<n>(8-9)</n>  Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani na ma tô Pedru hã aptete, dama pahi tõ da, te te dama rowasu'u wẽ da. Taha wa, te ãne tãma rowasu'u za'ra, dama ĩpire norĩ ma hã: — Dama ĩpire norĩ, ãne te ĩwazadanharĩ za'ra wa'wa: “E niha, ma tô bété ãne hã ĩ'manharĩ 'wa. E 'wa sadawa para, ma tô bété a norĩ wa'wa hã ĩhi'ré hã ĩpese 'wa.” Ãne ma tô ĩwazadanharĩ za'ra wa'wa. Taha wa, wa za aima rowasu'u za'ra wa'wa.


text:
Tawamhã a norĩ wa'wa hã te za ĩwaihu'u pese za'ra wa'wa, aihâiba mono bâ wa'aba. Uburé wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ zama te za duré waihu'u pese za'ra. Zezu Cristuhu zadawa para, wa tô pese ni, ĩhi'ré hã. Zezusi hã Nazaré ãma aré 're ĩsãmra mono hã asiwi wĩrĩ aba da, ma tô dama ĩ'ru za'ra wa'wa. Tawamhã ma tô dasiwi sasõmri ni, wedepo'o nhonhi'rãmi na. Ma tô dârâ. Dâ'â nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô apâ hâiwa'utu. Taha zadawa para, te aibâ ĩhi'ré hã ãme za, rowẽ na. Ma tô tipese oto.


text:
Duréihã ma tô Zezusihi wasu'u na wahi'rata norĩ ma rob'ui'éré siro, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã. Ẽtẽ na ma tô ãma simiré'é, ãne:  “Ẽne hã wẽ nherẽ, ma tô 'ri'wa norĩ hã siwi wẽ'õ za'ra, taré nomro da. Tane nherẽ, te te siwi wẽ'õ nherẽ, taré nomro õ di, ẽne hã. Ni'wa hã ma tô ti'â, 'ri uparizéb da hã, wẽ uptabi wa.”  Ãne ma tô Zezusihi wasu'u na wahi'rata norĩ ma rob'ui'éré siro, ĩbaihâ na hã. — A norĩ wa'wa hã ẽtẽ wẽ'õ'wa norĩ ne hã. Duré Zezusi hã ẽtẽ ne hã.


text:
Tane nherẽ, Zezusihi si Danho'reptui'wa hã. Ni'wa hã, aimawi hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te dama pisutu õ di, ti'ai ãma te te 're ĩda'anho'reptui mono da hã. Taha wa, Zezusihi si uburé Danho'reptui'wa hã. — Ãne te dama ĩpire za'ra norĩ ma rowasu'u, Pedru hã. 


text:
Pedru norĩ hã mreme pahi zahuré õ di. Te te datõmo pipa zahuré õ di. Taha wa, zudezu norĩ ma roti'wa norĩ hã ma tô ãma titob'uzu za'ra. Rowahutu'wa da, te te dame 're romnhoré zahuré mono õ nherẽ, mreme pahi zahuré õ di. Tawamhã ma tô ãma tipo're pu'u za'ra oto, Zezusihi siré 're ĩneb zahuré na, ti'ai ãma 're morĩ ré hã.


text:
Aibâ ĩhi'ré hã, Pedru norĩ te te ĩpese zahuré hã te ĩsiré tizab zahuré, danho're. Taha wa, dama ĩpire za'ra norĩ hã asa te te tãma nharĩ waihu'u za'ra õ di oto.


text:
Tawamhã ma tô tãma rob'ru za'ra, dasi'rã'õtõzém hawi pusi da. Pusi za'u si, ma tô ãma sisadawa pibu za'ra, dama roti'wa norĩ hã.


text:
Ãne te sisadanharĩ za'ra: — E marĩ, wa za 'manharĩ za'ra ni, aibâ norĩ ma hã. Tô sena, marĩ hã dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã ma tô 'manharĩ zahuré, danho'a. Ĩhi'ré hã ma tô pese zahuré. Aihĩni Zeruzarẽ ãma 're ĩdahâimana za'ra mono hã ma tô wapari za'ra ni, ĩhi'ré wasu'u hã. Taha wa, wa norĩ hã ĩwasu'u, wa te dawi 're udâ waihu'u za'ra mono õ di za.


text:
Tane nherẽ, ĩwasu'u hã daza'rui mono bâ te te ropé tõ da, wa za tãma amhâzépa za'ra ni, te te dama 're rowasu'u zahuré mono tõ da oto, Zezusi 're ĩmorĩzém na hã. — Ãne ma tô ãma sisaze za'ra, dama ĩpire za'ra norĩ hã. 


text:
Tawamhã ma tô sô tihârâ za'ra, apâ ĩtẽmeb za'ra neb zahuré da. Ĩtẽmeb za'ra zasi zahuré wamhã, ma tô sadawa uwati zahuré ni, Zezusihi hâimanazém na te te dama 're rowasu'u zahuré mono tõ da, duré ĩsadawa para te te dama 're rowahutu zahuré mono tõ da.


text:
<n>(19-20)</n>  Tawamhã Pedru norĩ hã te asa tãma nharĩ za'ra, Zuwãhã me: — E ma hã bété, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ĩwẽ. E ĩmreme, wa za wapari ni. E aimreme za'ra wa'wa, wa za wapari ni bété. 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme si, wa za wapari ni. Ma'ãpé, asima ãma rosa'rata za'ra wa'aba, waihu'u za'ra wa'aba da. Wa norĩ hã wa za wa te dama 're rowasu'u u'âsi za'ra, uburé wa te 're ĩ'madâ'â za'ra mono zém na hã, wa te 're ĩwapari za'ra mono zém na zama. Wa te dawi 're udâ waihu'u za'ra mono õ di za. — Ãne te asa tãma nharĩ za'ra, Pedru hã.


text:
<n>(21-22)</n>  Aibâ ĩhi'ré hã pese õ ré hã, 40 na ma tô ãma tiwahu. Taha wa, aihĩni 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te tawata za'ra ni, aibâ ĩhi'ré hã morĩ wẽ wa oto. Taha wa, da te dasiwi ahâri da, te te dama 'ru waihu'u za'ra õ di, zudezu norĩ ma roti'wa norĩ hã. Taha wa, te taré duré tãma amhâzépa zahuré ni, Pedru norĩ ma, Zuwãhã me, te te dama rowasu'u zahuré tõ da oto, Zezusihi wasu'u na. Taha parimhã, ma tô tãma rob'ru zahuré ni, neb zahuré da oto.


text:
 Zezusihi zazei'wa norĩ hã ĩmreme zusi zé wasu'u</n> Tawamhã Pedru norĩ hã zudezu norĩ ma, ĩpire za'ra norĩ hawi pusi wamhã, ma tô tineb zahuré, tisiré ĩsazei'wa norĩ u, Zuwãhã me. Tawamhã ma tô tãma rowasu'u za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da'ãma romhuri'wa ĩpire norĩ mreme na, dama ĩpire za'ra norĩ mreme na zama.


text:
Ãne hã da te wapari za'ra wamhã, aihĩni ma tô dasiré ãma tawata za'ra ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma. Te oto tiwi rowaptẽrẽ za'ra ni, ãne: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono, a hã Wanhib'apito uptabi. A hã Ropoto na'rata 'wa. Uburé, ma tô marĩ hã ĩ'apoto mo, hâiwa hã, duré ti'a hã, duré âporé hã. Uburé ĩwa 're ĩdanomro mono da hã ma tô duré ĩpo.


text:
A hã ma tô Aipẽ'ẽzani hã Dawihi ma ĩsõ, wahi'rata ma, aima romhuri'wai ma, aimreme hã wahi'rata norĩ ma, te te 're wasu'u mono da. Ãne ma tô tãma rowasu'u za'ra Dawi hã, wahi'rata norĩ ma:  “E marĩ wa, zudezu'õ norĩ hã ma tô sada tizahi pese za'ra, daro mono bâ. E marĩ wa, ĩsimirosa'rata za'ra hã tô senai õ di.


text:
 Roti'wa norĩ hã te sada aimasa. Ĩsadawa para da'uwati'wa norĩ me, ma sada atob za'ra, Wanhib'apito 'Re ĩhâimana u'âsi mono zada, duré Danho'reptui'wa da, te te ĩpisutu zada.”  Ãne te tãma rowasu'u za'ra, Dawi hã. 


text:
— Ãhãna, tô sena Zeruzarẽ ãma ma tô tasi'rã'õtõ ni, aima romhuri wẽ 'wa zada, Zezusihi zada, Danho'reptui'wa da ĩpisutu zada. Erodi norĩ hã ma tô sitẽme ubumro, Põsi'u Piratuhu me. Ta norĩ hã zudezu'õ norĩ me duré Izarazéhé nhihudu norĩ me, ma tô sada si'rã'õtõ, te te siwi wĩrĩ da.


text:
A hã romhâ ré, ãma ĩropisutuzéb zarina ma tô si'uihâ na ãma siwi uwaimra tô, te te waihu'u za'ra õ nherẽ, Erodi norĩ hã.


text:
Ãhãna dama ĩpire za'ra norĩ hã te duré wama amhâzépa za'ra. Wa norĩ hã aima romhuri'wa norĩ. Wei wapawaptob za'ra na, ai'umnhasi sina aimreme hã wa te dama 're wasu'u za'ra mono da, wapahi ãna.


text:
Zezusihi zadawa para, wa te 're dapese za'ra mono da, wei wapawaptob za'ra na. Zezusi hã aima romhuri wẽ 'wa, taha zadawa para, marĩ ĩwẽ hã dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã wa te dama 're 'manharĩ za'ra mono da, wei wapawaptob za'ra na. — Ãne ma tô tãma mreme zu, ĩsazei'wa norĩ hã. 


text:
Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, mreme zusi pari, 'ri ma tô ĩré sãsã'ã za'ra. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani na ma tô aptete za'ra, ĩpẽ'ẽ mono bâ. Pahi ãna, ma tô dama sadawa wasu'u za'ra oto, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. 


text:
 Ĩsazei'wa norĩ hã, sõprum na 're ĩhâimana za'ra mono zé wasu'u</n> Tawamhã ĩsazei'wa norĩ hã uburé, ma tô sisaze za'ra, tinhimirosa'rata za'ra na hã. Ni'wam norĩ hã tinhibro te te sima 're sawi za'ra mono õ di, tite da si. Uburé, ma tô ĩsibrob'õ norĩ udâna te te 're po'o za'ra.


text:
Mreme prédup sina, ma tô Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã te te dama 're rowasu'u za'ra, Wanhib'apito Zezusi apâ ĩhâiwa'utuzé wasu'u na. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Zezusihi zazei'wa norĩ ma 're sõprub za'ra, ĩwẽ na si.


text:
<n>(34-35)</n>  Tawamhã 'ri tede'wa norĩ hã duré ti'a tede'wa norĩ hã ma tô tinhorõwa hã duré tinhipti'a hã te te dama 're wede za'ra, ĩwa'âbâ zô. Tawamhã ĩwa'â hã ma tô te te 're sõmri za'ra, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ ma. Tawamhã, ĩsazei'wai mono bâ marĩ zô tiwi 're ĩro'wanhi'riti za'ra mono zéb zarina, ma tô te te tãma 're po'o za'ra, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã. Taha wa, ni'wa hã simarĩ ãna 're hâimana mono õ di oto.


text:
<n>(36-37)</n>  Tawamhã aibâ hã Zuzé na ĩsisi hã ma tô tinhipti'a hã dama wede, ĩwa'âbâ zô. Roti wẽ 'wa, ta hã. Taha wa, Banabé na ma tô siwi sisi, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã. (Banabéhé nhisi hã dama rowẽ zani'wa, te wasu'u, ĩsisi hã.) Réwihi nhihudu, ta hã. Sipri na rob'ré za'iti nhisi ãma ĩpotozé hã. Tinhipti'a hã te te dama wede wamhã, ĩwa'â, ma tô uburé ti'â, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ u.


text:
 Ananizaha wasu'u, Sapiraha me</n> Aibâ hã Ananiza na ĩsisi hã tinhipti'a hã ma tô ĩwa'âbâ zô dama wede zahuré timro me, Sapiraha me.


text:
Tawamhã ti'ai wa'â hã ma tô sima po'o zahuré, pi'uriwi. Ĩ'rãsutu si ma tô Ananiza hã ti'â uburé newa, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ u, wahuré newa.


text:
Tawamhã Pedru te tãma tinha: — Ananiza, e marĩ da, ma tô Satanasihi nhimiwada'uri zarina ĩ'manha. Taha wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani ma, asadawa nhipe. Asipti'ai wa'â hã pi'uriwi ma tô asima ĩpo'o 'wa.


text:
Asipti'a, da te aiwi uipra õ ré hã, ate hã. Duré, da te aiwi uipra wamhã, ĩwa'âbâ zama ate hã. E marĩ da, ma tô bété wama asadawa nhipe. E wama si ma tô asadawa nhipe. Mare di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma zama ma tô asadawa nhipe. — Ãne te tãma tinha, Pedru hã. 


text:
<n>(5-6)</n>  Tawamhã Pedruhu mreme te te wapari wi, ma tô waptãrã ti'ai wa, Ananiza hã. Waptã'ã wamhã, ma tô dârâ. Tawamhã ĩpréduptém norĩ hã ma tô sô tiwahutu za'ra. Ma tô siwi ubu. Taha pari, ma tô siwi ti'â, te te siwi sẽrẽ da. Tawamhã taha wasu'u hã da te wapari za'ra wamhã, aihĩni ma tô tapẽ'ẽwara za'ra ni.


text:
Tawamhã ĩsa'u si, te duré ĩmro hã mo, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ u. Timro dâ'âzé te te waihu'u ãna, ma ãzé, 'ri para u.


text:
Sébré wamhã, Pedru te 'mahâ: — We ĩ̱ma wasu'u na. E niha ma tô asipti'ai wa'wa hã dama ĩwede 'wa. E õhõ na si ĩwa'â hã tô. — Ãne te sadanha, Pedru hã. Tawamhã asa te tãma rowasu'u: — Ĩhe, tô õhõ na si ĩwa'â hã. — Ãne te tãma wasu'u. 


text:
Tawamhã Pedru te tãma tinha, ãne: — Te asima ĩrosa'rata wasété 'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã tô sena ĩwaihu'u pese zô pibui wa'aba da. E marĩ da, ma bété ãne hã ĩ'manharĩ 'wa. Õhõta, wapari. Aimro nherẽ'wa norĩ hã te we para'rasi za'ra. Ta norĩ hã te za siwi ai'â. — Ãne te tãma tinha, Pedru hã. 


text:
Tawamhã awa'awi ma duré waptãrã, pi'õ hã, Pedruhu papara. Ma tô duré dârâ. Ĩpréduptém norĩ hã ma tô duré apâ asisi. Ma tô duré sabu za'ra, pi'õ ĩdâ hã. Ta hã ma tô duré siwi tisẽ, ab're 're ĩmro zu.


text:
Tawamhã uburé pese, ma tô tapẽ'ẽwara za'ra ni oto, ĩsazei'wa norĩ, siré 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ hã. Duré ĩwasu'u hã da te wapari za'ra wamhã, aihĩni ma tô tapahi za'ra ni. 


text:
 Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã dama ĩwaihu'u'õ te te dama 're ĩ'manharĩ za'ra mono zé wasu'u</n> Tawamhã Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã, marĩ ĩwẽ hã ahâ na ma tô te te dama 're 'manharĩ za'ra, dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã. Duré ĩsazei'wa norĩ hã ma tô 're si'rã'õtõ u'âsi aihĩni, Saromahã nhisi na 'ri zahâbâ, da te 're ĩsisi za'ra mono u hã.


text:
Tawamhã ĩsazei'õ'wa norĩ hã, ĩsazei'wa norĩ me 're hâimana za'ra mono da, te te sima 're rosa'rata za'ra mono nherẽ, pahi za'ra di oto. Tazahã te oto ĩsazei'wa norĩ hã da te 're wẽsãmri za'ra, 're hâimana wẽ za'ra mono wa.


text:
Taha wa, ma tô da'ahâ uptabi na saze za'ra ni, Wanhib'apito niwĩ 're danomro mono da oto. Aibâ hã ahâ uptabi na ma tô saze za'ra, pi'õ zama. Taha wa, ĩsazei'wa norĩ hã ma tô sina hâ.


text:
Ãne hã Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã te te dama 're 'manharĩ za'ra mono wa, ma tô ĩhâzé ré norĩ hã da te 're sa'ra, 'ri nhi'riti wa, 're simi'wara mono da, ĩsa'warizé wa, duré wetenhamri wa. Pedru hã ĩwa'wai baba za'ra te te ro'razâri wa, ĩ'awã hã te te hâiba upsibi za'ra da, te tame 're simi'wara, te te pese za'ra da.


text:
Zeruzarẽ 'rata 'ri wa'õtõ mono hawi, ma tô da'ahâ na dasito, Zeruzarẽ u. Ĩhâzé ré norĩ hã ma tô dasiré 'wasari ni. Duré wa'uburé ré 're ĩhâimana za'ra mono norĩ zama, ma tô 'wasari ni, dasiré. Tawamhã aihĩni ma tô tapese za'ra ni oto. 


text:
 Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã dama ĩpire za'ra norĩ nho're ĩsimasabzé wasu'u</n> Tawamhã sasedoti ĩpire uptabi hã, duré uburé ĩsiré sadusezu norĩ me, ma tô ta norĩ hã Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã ãma sõ'ru za'ra. Tawamhã ma tô sima ãma roti za'ra, niha te te tãma rob'manharĩ za'ra da.


text:
Taha wa, ma tô dama 'ru za'ra, da te dasiwi waibu da, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã. Tawamhã dazazéb 're, ma tô dasiwi séme ni.


text:
Tawamhã barana Wanhib'apito ma, hâiwa ãma romhuri'wa hã ma tô ĩtẽme si'ra za'ra, te te tãma 'ridawa za'ra da. Te te tãma 'ridawa za'ra wamhã, ma tô sani za'ra, rob u. Ãne te tãma nharĩ za'ra: 


text:
— Mo oto ai'aba'réi wa'aba, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u, 're ĩdanomro mono zép tém na dama rowasu'u za'ra wa'aba da. — Ãne te tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã, ãne hã te te wapari za'ra wamhã, bâdâ 'rãiwatobro wi, ma tô asisi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhorõwa ãma 'ri 'wawi wa'ra u. Tame ma tô rowahutu na dama ãma sãna'rata za'ra. Tawamhã sasedoti ĩpire uptabi hã, ĩsiré 're ĩnomro mono norĩ zama ma tô zudezu norĩ ma ĩpire za'ra norĩ zô da'mazatõ, Zeruzarẽ ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ zô. Tawamhã ma tô ĩtẽme ubumro uburé. Tawamhã dazazéb u ma tô Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ zô tihârâ za'ra, da te ĩtẽme simroi mono da.


text:
Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhorõwa 'madâ'â'wa norĩ hã ma tô sô ai'aba'ré, dazazéb u. Sô sisisi wamhã, 'ri 're baba di. Taha wa, te apâ ai'aba'ré ubana, dama roti'wa norĩ u.


text:
Ĩtẽme sihutu wamhã, te ãne tãma rowasu'u za'ra: — Pra. E niha bâ. Dazazé hã, baba di. 'Ridawa nhitop tete uptabi nherẽ, duré dazazé 'madâ'â'wa norĩ hã 'ridawa ãma simasam nherẽ, wa te 'ridawa za'ra wamhã, 'ri 're baba di. Ni'wai õ di. Robaba na wa sô rob'madâ'â za'ra ni. — Ãne te tãma rowasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zé 'madâ'â'wa norĩ nhib'apito hã, duré sasedoti ĩpire norĩ hã ãne hã te te wapari za'ra wamhã, te te waihu'u za'ra õ di oto. Taha wa, ma tô sô amrami za'ra, tinhimirosa'rata na, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ zô.


text:
Taha ré, ni'wa hã te wei mo, aibâ hã. Ta hã ma tô tãma rowasu'u za'ra, ãne: — Ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba. Aibâ norĩ hã dazazéb 're, ĩséme 'wa hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb ãma 'ri 'wawi wa'ra 're, te dama rowahutu za'ra. — Ãne te tãma rowasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zé 'madâ'â'wa norĩ hã ma tô sô ai'aba'ré tinhib'apito norĩ me, apâ te te simroi mono da. Ĩsimroi mono 'wa norĩ hã ẽtẽ na da te hâ za'ra mono õ'umnhasite, ma tô pawasisi ãna te te simro.


text:
Te te simroi mono wamhã, te tãma nharĩ za'ra, dama roti'wa norĩ nho're simasab da. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da'ãma romhuri'wa ĩpire uptabi hã te tãma nharĩ za'ra, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ ma: 


text:
— Wa tô aré aiwi sawi za'ra wa'aba ni, Zezusihi nhimiroti na dama 're rowahutu tõ za'ra wa'aba mono da. Tazahã dama 're wasu'u za'ra wa'aba mono wa, ĩwasu'u hã ma tô te te ropé 'ri pâ, ãme Zeruzarẽ ãma hã. Taha wa, ma tô da te dasima 're wawasu'u za'ra. Wa norĩ hã, u, Zezusihi wĩrĩ'wa. — Ãne te tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã Pedru norĩ hã te asa tãma nharĩ za'ra, tisiré Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ me: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme si wa za wa te 're 'madâ'â pese za'ra. Aimawi mreme hã wa te 're 'madâ'â za'ra mono õ di za.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono, wahi'rata norĩ nhib'apito hã ma tô hâiwa'utu Zezusi hã, asadawa para wa'aba, da te dasiwi ĩwĩrĩ hã. Wedepo'o nhonhi'rãmi na asiwi ĩsasõmri 'wa hã ma tô hâiwa'utu.


text:
Ta hã ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ti'â apâ, ĩsimire niwĩ 're sãmra u'âsi mono da oto, dama ĩpire na 're hâimana mono da, duré tiwaihu'u pese zarina te te 're da'anho'reptui mono da. Taha wa, te za te te 're wapawaptob za'ra, wasiré Izarazéhé nhihudu mono bâ, wawasédé hã wa te 're rẽme za'ra mono wa, te te wama 're apari mono da.


text:
Wa norĩ hã wa tô ãne na hã watõmo na 'madâ'â za'ra ni. Taha wa, wa za wa te dama 're wasu'u u'âsi za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã da te 're wapari za'ra mono wamhã, te za Tipẽ'ẽzani hã te te dama 're anhomri. Taha zama te za duré ãne uburé te te dama 're awaihu'u, Zezusihi wasu'uwẽ hã. — Ãne te tãma nharĩ za'ra, Pedru norĩ hã. 


text:
Tawamhã dama roti'wa norĩ hã ãne te te wapari za'ra wamhã, ma tô sada tizahi za'ra. Taha wa, ma tô sima ãma roti za'ra, te te dama 'ru za'ra da, da te dasiwi simro da.


text:
Tane nherẽ, aibâ ĩwẽ hã Damarizé na ĩsisi hã ma tô hâiwi za. Ta hã parisezu norĩ niwĩ te 're mo, dama ĩwazé pe hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na dama rowahutu'wa, te 're hâimana. Tawamhã ta hã ma tô oto dama 'ru za'ra, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã da te sani za'ra da, dama ĩpire norĩ nhiti si'ubumro da, syry na. 


text:
Taha pari, ma tô dama roti'wa norĩ ma tinha, ãne: — Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba, ãma asõpré wa'aba da, aibâ norĩ ãma. E marĩ te za tãma ĩ'manharĩ za'ra wa'wa. Ãma rosa'rata pese za'ra wa'aba.


text:
Aibâ hã Te'udasi na ĩsisi hã duréihã, waihu'u pese newa, ma tô dama ĩpire na dama siwasu'u. Tawamhã aibâ ahâ na ma tô ĩsiré 're nomro, 400 na ĩhâiba hã. Tane nherẽ, da te wĩrĩ wamhã, ĩsiré 're ĩnomro mono norĩ hã ma tô te te ropé. Robaba di oto.


text:
Te'udasihi uirĩ na si ma tô duré Zudasi hã datẽme wi, Darireza ãma aré 're ĩsãmra mono hã. Romanu norĩ nhib'apito hã dahâiba za'rada hã te te waihu'u da, danhisi mono bâ da te tãma ubumro za'ra ré, ma tô Zudasi hã datẽme wi. Tawamhã da'ahâ na ma tô duré ĩsiré 're danomro, Te'udasihi ne. Ĩsine, ma tô duré wĩrĩ ni, Zudasi hã. Tawamhã ĩsiré 're ĩnomro mono norĩ hã ma tô duré te te ropé.


text:
<n>(38-39)</n>  Taha wa, ãhãna hã wa te hâiba upi za'ra wa'aba tõ, Pedru norĩ hã. Tô'ã. Ta norĩ hã si'uihâ na te te 're rowahutu za'ra mono wamhã, ĩsimirowahutu za'ra hã te za ĩsarina 're si'utõrĩ za'ra. Tazahã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para te te 're rowahutu za'ra mono wamhã, tiwi uprosi waihu'u za'ra wa'aba õ di za, ĩsimirowahutu za'ra hã. Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã 'wapé za'ra wa'aba õ'umnhasite, te za aibâ norĩ ma ĩwaprosi waré za'ra wa'wa, si'aba'ré da. — Ãne te dama roti'wa norĩ ma roti, Damarizé hã. Tawamhã ĩsimiroti hã ma tô saze za'ra.


text:
Tawamhã Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ zô ma tô sitẽme tihârâ za'ra apâ. Ma tô dama hâiba 'ru za'ra, taré da te dasiwi hâ za'ra da. Taha pari, ma tô duré sadawa uwati za'ra, te te duré dama 're rowasu'u tõ za'ra mono da, Zezusihi wasu'u na hã. Taha parip si, ma tô tãma rob'ru za'ra, apâ si'aba'ré da.


text:
Tawamhã ma tô dawi wairé, dama roti'wa norĩ hawi. Da te hâ za'ra nherẽ, to za'ra di, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã. Ĩsazei'wai wa, Zezusihi ne te te 're robzépata za'ra mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te tãma ĩpisutu za'ra zém na hã ma tô sina waihu'u za'ra. Taha wa, tãma rowẽ za'ra di.


text:
Tawamhã awẽ sidâpâsi ma tô te te dama 're rowahutu za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb ãma 'ri 'wawi wa'ra 're. 'Ri baba, ma tô duré te te dama 're rowasu'u za'ra, Zezusihi wasu'uwẽ na. Zezusi hã tô sena, Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te wama ĩpisutu na ma tô duré te te dama 're rowasu'u za'ra. 


text:
 Aibâ norĩ hã 7 na ĩhâiba za'ra hã dapawapto'wa da, da te dasiwi ĩpisutu za'ra zé wasu'u</n> Tawamhã ahâ uptabi na ma tô zudezu norĩ hã saze za'ra, deredu norĩ mreme na 're ĩmreme zusi mono norĩ hã, duré ebreusi norĩ mreme na 're ĩmreme zusi mono norĩ zama. Tawamhã deredu norĩ mreme na 're ĩmreme zusi mono norĩ hã ma tô aiwapsari za'ra, dazari'wa norĩ hã deredu norĩ ĩmrotõ norĩ ãma 're po're simrami u'âsi za'ra mono wa. Awẽ sidâpâsi, ĩsazei'wa norĩ hã ro te te sima 're waibui mono wamhã, te ãma 're po're simrami u'âsi za'ra. Taha wa, ma tô dama nharĩ za'ra, aibâ norĩ hã deredu norĩ mreme na 're ĩmreme zusi mono norĩ hã.


text:
Tawamhã Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã, 12 na ĩhâiba za'ra hã ma tô sô tihârâ za'ra, tisiré ĩsazei'wa norĩ zô. Hâiba mono bâ ĩtẽme si'aba'ré da, te sô tihârâ za'ra. Ĩtẽme sihutu wamhã, te tãma nharĩ za'ra, ãne: — Wasiré Zezusihi zazei'wa norĩ, e 'Re ĩhâimana u'âsi mono wasu'uwẽ hã wa za dawi wasu'u zazâri za'ra ni, taha upana wa te 're ĩdazari za'ra mono da si. Mare di. Wa te dama ãma 're rowasu'u za'ra mono õ wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te wama 're arowaré mono õ di za.


text:
Ma'ãpé, sô asõpré wa'aba mono, aibâ 7 na ĩhâiba norĩ zô. Aibâ norĩ hã da te ĩwẽsãmri za'ra zô, te za sô asõpré wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani na si 're ĩnomro mono norĩ zô, hâiwa hawi dahâimanazém na rowaihu'u ré 're ĩhâimana za'ra mono norĩ zô. Ta norĩ ma, wa za romhuri hã pisutu za'ra ni, awẽ sidâpâsi te te 're dazari za'ra mono da.


text:
Tawamhã wa norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, wa za 're wamreme zusi u'âsi. Ĩmreme na wa za wa te 're dapawaptob u'âsi za'ra. — Ãne te tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã ĩsimiroti za'ra hã aihĩni ma tô saze za'ra, ĩsazei'wa norĩ hã. Taha wa, ma tô aibâ norĩ zô rob'madâ'â za'ra. Tawamhã ma tô sãmri za'ra, Esitéwã hã. Ta hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te te ĩsasõmri. Ĩpẽ'ẽzani na si te 're hâimana. Tawamhã ma tô duré sãmri za'ra Piripi hã, duré Procoru hã, duré Nicano hã, duré Timo hã, duré Pamenasi hã, duré Nicorazu hã. Ãtizotiza na 'ri nho'õmo nhisi ãma 're ĩsãmra mono aré, Nicorazu hã. Zudezu'õ aré, ma tô sizudezu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma oto dame 're wata mono da.


text:
Tawamhã ã norĩ hã ma tô oto te te simro, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ u, tinhib'rada te te ãma sa'ra za'ra da, ĩ'rã nhisiwi, ãma mreme zusi da. Ãne Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã ma tô romhuri hã tãma pisutu za'ra. 


text:
Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u hã ma tô duré te te ropé, 'ri baba. Zezusihi nhirã zarina 're ĩnomro mono norĩ hã ma tô sina hâ, Zeruzarẽ ãma hã. Sasedoti norĩ hã ahâ na ma tô duré Zezusi hã saze za'ra oto. 


text:
 Esitéwã, da te dasiwi ĩ'ârizé wasu'u</n> 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Esitéwã hã te te 're pawapto pese, tiwaihu'u pese na. Taha wa, ĩwaihu'u pese na si te 're hâimana, Esitéwã hã. Taha zarina ma tô marĩ ĩwẽ hã te te dama 're ab'manharĩ, dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã, danho'a.


text:
Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã zudezu norĩ hã ma tô sada 're hâimana za'ra, ĩmreme te te 're wẽ'õ za'ra mono wa. Ta norĩ hã darob amoi hawi, Zeruzarẽ u 're ĩsihutu mono aré, Sireni na 'ri nho'õmo nhisi hawi, duré Aresãdiriza na 'ri nho'õmo nhisi hawi, duré Sirisiza na danhipti'a nho'õmo nhisi hawi, duré Azi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi hawi. Ta norĩ hã ma tô 're si'rã'õtõ u'âsi, rowahutuzéb u dasi'uihâ na 're ĩdahâimana za'ra mono zém na rowahutuzém nhisi u hã. Tawamhã ta norĩ hã, Esitéwãhã mreme te te siwi wẽ'õ za'ra wa, te nasi aimawi na tãma nharĩ za'ra.


text:
Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ma tô tite hã rowaihu'u pese zé hã tãma tisõ, Esitéwãhã ma, mreme waihu'u pese da. Taha wa, aibâ norĩ ma, te te asa tãma ãma wa'rãmi za'ra wamhã, ma tô nasi mreme nhihâri za'ra.


text:
Taha wa, ta norĩ hã ma tô ni'wam norĩ hã sada wada'uri za'ra pi'uriwi, Esitéwã te te siwi wasu'u wasété za'ra da, dama. Rob'uiprazé ma tô tãma sõmri za'ra, sada simasab da. Ãne te tãma roti za'ra: — Ãne te za Esitéwã hã dama ĩwasu'u za'ra wa'wa: “Esitéwã hã wa tô wapari za'ra ni. Mozési hã te te dama 're wasu'u wasété. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma, te te duré 're wasété.” Ãne te za dama ĩwasu'u wasété za'ra wa'wa, Esitéwã hã. — Ãne ma tô aibâ norĩ hã sada wada'uri za'ra. 


text:
Taha wa, ma tô ãne hã dama wasu'u wasété za'ra, Esitéwã hã. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré na dama rowahutu'wa norĩ ma zama, ma tô ãne wasu'u wasété za'ra, dama roti'wa norĩ ma zama. Aihĩni sada danhiti'rui wairébé da, ma tô ãne dama wasu'u wasété za'ra. Tawamhã ma tô oto sô ai'aba'ré, Esitéwãhã zô. Taha wa, ma tô siwi ti'â. Te te siwi âri wamhã, ma tô siwi saprõ, zudezu norĩ ma, ĩpire za'ra norĩ u.


text:
Tawamhã, Esitéwãhã mreme te te siwi ĩwẽ'õ za'ra norĩ zô, ma tô sô tihârâ za'ra, taré te te siwi ĩwasu'u wasété 'wa norĩ zô, Esitéwã te te tãma wasu'u wasété za'ra da. Ãne te dama ĩpire za'ra norĩ ma, Esitéwã hã taré wasu'u za'ra: — Õ hã aibâ hã, rowasu'u wasédé hã te te sazâri õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zém na hã. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti wẽ wa'rãmi, ma tô te te dama 're rowasu'u wasété u'âsi.


text:
Wa norĩ hã wa tô wapari za'ra ni, ĩmreme hã. Zezusi hã Nazaré ãma aré 're ĩsãmra mono hã te za, u, 'ri hã uprosi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zé hã. Duré, roti hã Mozési te te aré wama ĩsõmri hã 're ĩwahâimana za'ra mono zéb da hã te za, u, wawi ãma saprĩ. — Ãne ma tô Esitéwãhã wasu'u wasété za'ra taré. 


text:
Tawamhã zudezu norĩ ma roti'wa norĩ hã, duré aihĩni ĩsi'ubumrozéb ãma ĩhâimana za'ra norĩ hã te ãma tinhopré, Esitéwãhã ubu ãma hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, hâiwa ãma romhuri'wai ubu ne, Esitéwãhã ubu hã. 


text:
 Dama ĩpire norĩ nho're, Esitéwã dama ĩsiwasu'uzé wasu'u</n> Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da'ãma romhuri'wa ĩpire uptabi hã te tãma tinha, Esitéwãhã ma: — E tô sena aiwasu'u hã. 


text:
<n>(2-3)</n>  Tawamhã Esitéwã ma tô tãma rob'rãzarõtõ za'ra, dahi'rata norĩ wasu'u na hã, ãne: — Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, wamama norĩ zama, ĩ̱wapari za'ra wa'aba. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, rowa'a na 're ĩsãmra mono hã duréihã ma tô Abra'ãhã ma sihâi'ré, wahi'rata ma. Mesapotamiza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma 're sãmra mono ré, ma tô ĩtẽme wi, zahadu Harã na 'ri nho'õmo nhisi u morĩ õ ré. Ãne te tãma tinha: “Ma'ãpé airom nhiti aiwatobro, asisãnawã norĩ nhiti aimorĩ da. Airop téb u wa za asaprõ, tamomo 're aihâimana mono da oto.” Ãne ma tô tãma roti.


text:
Taha wa, tisiré cadeza norĩ nhipti'ai hawi ma tô watobro. Harã na 'ri nho'õmo nhisi ãma te oto 're sãmra, Abra'ã hã. Tame, ĩmama hã ma tô tiwi dârâ. Tiwi dâ'â parip si, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã saprõ, ĩroptéb u, Abra'ã hã. Taha wa, te oto a norĩ wa'wa hã ĩwa 're aihâimana za'ra wa'aba mo, ĩsipti'ai ãma.


text:
Tane nherẽ, we te te saprõni nherẽ, te te tãma sõmri uptabi õ di, ti'a hã ĩte da hã. Taha wa, te ãne hã tãma tinha: “Tô sena, ti'a, wa za aima tisõ, ate da, asihudu sidâpâsi, asihudu norĩ te da.” Ãne ma tô tãma ropisutu, Abra'ãhã ma, 'ra õ ré.


text:
Te duré tãma tinha: “Apto'oré hã asihudu norĩ hã te za dasiré 're si'ubumro, darob amoi ãma tinhipti'ai ãmai õ nherẽ, tisiré'õ norĩ siré. Tawamhã ti'a tede'wa norĩ nhimiwada'uri zarina si te za 're hâimana za'ra, te te tãma 're romhuri pese za'ra mono da taré, wa'âbâ ãna. Si'uihâ na si'ãma 're hâimana waihu'u za'ra mono õ di za. Da te 're ĩhâ za'ra mono zé hã te za duré te te 're sépata za'ra. Ãne te te 're robzépata za'ra mono ré hã, te za ãma tiwahub ahâ za'ra, 400 na.


text:
Tawamhã wa za te 're 'ruiwa'âbâ za'ra. Marĩ, wa za asa te 're ab'manharĩ, daza'ru tede'wa norĩ ma hã asihudu norĩ wi, 're robzei'õ za'ra mono wa. Taha parip si, asihudu norĩ hã te za wei wairé apâ. Tawamhã ãme te za ĩ̱'ãma 're dawata za'ra oto.” Ãne te tãma ropisutu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. 


text:
— Te duré tãma roti, ãne: “Te za 're asisihâiwata nhihâri za'ra wa'aba mo, ĩ̱zazei'wa na aipibui pese aba zéb da hã.” Ãne ma tô tãma roti. Taha wa, Izati hã waptã'ã wamhã, ma tô sihâiwata nhizâ, ĩmama hã, Abra'ã hã. 8 na ãma mara wapsi, ma tô sihâiwata nhizâ. Izati hã ma duré ti'ra hã sihâiwata nhizâ, Zaco hã. Zaco hã ĩsarina ma duré ti'ra hã te te 're anhihâiwata nhihâri, poto sidâpâsi, 12 na ĩhâiba norĩ hã. Ta norĩ hã Zacoho 'ra norĩ hã, wahi'rata na'rata uptabi. — Ãne te Esitéwã hã rob'rãzarõtõ, dama ĩpire za'ra norĩ ma. 


text:
Tawamhã Esitéwã hã ma tô duré tinhimirob'rãzarõtõ na tãma ãma uzusi za'ra, ãne: — Ta norĩ hã wahi'rata norĩ hã ma tô tinoire hã dama wede za'ra, Zuzé na ĩsisi hã. Ĩhâimanazém na te te siwi 're 'ruiwapari za'ra mono wa, ma tô dama wede za'ra. Taha wa, ĩ'uipra'wa norĩ hã ma tô siwi saprõni za'ra, Ezitu u, tame danhimiwada'uri zarina si te te dama 're romhuri mono da, pawa'âbâ ãna. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô ĩsiré 're hâimana u'âsi.


text:
Taha wa, te te ĩrobzépata mono zéb sidâpâsi ma tô nasi pawapto, tiwi robzei'õ tõ da. Tawamhã apito Para'oho ma, sihâi'ré wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma tô tiwaihu'u pe hã tãma tisõ, ĩhâimana wẽ zéb da hã. Taha wa, apito Para'o hã ma tô wẽsã, Zuzé hã. Taha zarina ma tô tãma pisutu, Ezitu ãma roti'wa da oto, ĩsadawa para. Ĩsibro hã duré ĩsõrõwa zama te te tãma 're 'madâ'â mono da zama, ma tô duré pisutu.


text:
Tawamhã nimahã wahum na dasa hã poto õ di, Ezitu ãma hã duré wahi'rada 're ĩhâimana za'ra mono zéb ãma hã, Cana'ã na romnhisi ãma hã. Taha zarina, ma tô oto mra hã da te 're sépata za'ra. Marĩ õ di, te te 're ĩhuri mono da hã, wahi'rata norĩ hã.


text:
Tawamhã wahi'rada Zaco hã ma tô dasai wasu'u hã wapa, Ezitu ãma buru nho wasu'u hã, tamep si da te 're ĩsa'wari mono na hã. Taha wa, ma tô ti'ra norĩ hã wahi'rata norĩ hã satõrĩ za'ra, Ezitu u si'aba'ré da, mra hã te te 'mai'uipra za'ra da. Tawamhã ĩmorĩ'rata na si'aba'réi wamhã, ma tô aihutu apâ, timama u. Mra hã ma tô te te ãwisi.


text:
Taha parip si, ma tô duré sô ai'aba'ré, Ezitu u, maparane ãma. Tawamhã Zuzé hã ma tô tãma siwasu'u za'ra oto, tidub'rata norĩ ma. Tawamhã apito Para'o hã ma tô wapa, Zuzéhé sisãnawã norĩ wasu'u hã. Taha wa, ma tô oto waihu'u za'ra, ĩsisãnawã za'ra na hã.


text:
Taha wa, ma tô Zuzé hã timama zô hâ, Zacoho zô, aihĩni pese ĩtẽme si'aba'ré da, ĩmro norĩ hã ĩ'ra norĩ zama, duré uburé ĩsiré 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ zama. Ãne dahâiba za'ra hã, 75 na.


text:
<n>(15-16)</n>  Tawamhã Zaco norĩ hã te oto zâmo, Ezitu u, tame 're si'ubumroi mono da oto. Tame ma oto Zaco hã dârâ. Tame ma tô duré ĩ'ra norĩ hã 're dâ'â za'ra. Tawamhã ĩmama hã tiwi dâ'â za'ra wamhã, ĩhi hã ma tô siwi ti'â apâ, ĩrob u, Sitẽ na danhipti'a nho'õmo nhisi u, tame te te siwi séme da. Ti'a hã Abra'ã hã dâ'â õ ré, Hamohõ nhihudu norĩ wi, te te sisada ĩ'uipra sirõmo ãma, ma siwi sé, ĩhi hã. 'Re dâ'â za'ra mono sidâpâsi, ma tô wahi'rata norĩ hi zama apâ da te 're 'wasari tamomo, Zacoho 'ra norĩ hi hã, tame da te 're séme mono da, ẽtẽ zahâpâ wa, ab're 're.


text:
— Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Abra'ãhã ma, te te ĩropisutuzé hã te te tãma ãma ĩ'uwaimramizéb u hã, romhuture di oto. Ĩsihudu norĩ hã wahi'rata norĩ hã ma tô oto sina hâ, Ezitu ãma. Da'ahâ uptabi di oto.


text:
Tawamhã tizadawa nhipese na si ma tô wahi'rata norĩ ma 're hâimana ta hã. Ma tô te te tãma 're rob'manharĩ wasété u'âsi za'ra. Ma tô damama norĩ ma roti za'ra, rowi te te 're sa'ra za'ra mono da, ai'uté hã, 're dâ'â za'ra mono da.


text:
Taha ré, ma tô Mozési hã podo, ai'utépré ĩwẽ uptabi hã. A'amo si'ubdatõ ma tô ãma ai'utõ, ĩmama norĩ te te ĩ'madâ'â zahuré zém na hã, 'ri para.


text:
Tawamhã 'ri nhiti ma tô ĩna hã tihi. Taha wa, apito Para'oho 'ra sipi'õ hã ma tô ãma ti'ra, Mozésihi ãma. Ti'ra uptabi newa, ma tô prédu.


text:
Taha wa, Ezitu ãma danhimirowaihu hã ma tô uburé dawi waihu'u, Mozési hã. Oto prédu wamhã, te te waihu'u pese wa, uburé te te rob'manharĩ wẽ di. Ĩsimiroti hã wẽ wa, dama mreme pire di. — Ãne te dama ĩpire za'ra norĩ ma, rob'rãzarõtõ, Esitéwã hã, dahi'rata wasu'u na hã. 


text:
Ãne te duré tãma rob'rãzarõtõ za'ra: — Tawamhã Mozési hã 40 na ãma wahu wamhã, ma tô sima rosa'rata, tisiré norĩ hã te te waimrami mono da, Izarazéhé nhihudu norĩ hã.


text:
Tawamhã te te ab'madâ'â mono wamhã, ma tô 'maihâiba pibu tisiré hã, ezipsiu hã te te 're pré'é mono ré hã. Taha wa, ma tô ĩtẽme mo, ãma sisaprĩ da. Tawamhã te te 're pré'é mono 'ru te, ma tô tĩwĩ, ĩ'azâri'wa hã, tisiré hã te te 'ruiwa'âbâ da.


text:
Mozési hã ma tô tisiré norĩ ãma rosa'rata, ãne: “Ĩ̱siré norĩ hã ãté te za siwi ĩ̱waihu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tãma ĩ̱pisutu za'ra zém na Ezitu hawi te dawi ubumroi mono da.” Ãne te tisiré norĩ ãma rosa'rata. Tane nherẽ, te te siwi waihu'u õ di, ĩsiré norĩ hã.


text:
Tawamhã awẽm na hã ma tô duré mo, tisiré norĩ u. Morĩ wamhã, te duré ĩsiré norĩ hã ĩsõ'a si'wapé zahuré, maparane. Taha wa, ma timreme hã tãma 'marõwĩrĩ zahuré, ãne: “Tô'ã. Asi'wapéi wa'aba tõ. Oro asiré 're anomro aba mono za, te asi'wapéi wa'wa.” Ãne ma tô timreme hã tãma 'marõwĩrĩ zahuré. 


text:
— Tawamhã ãma ĩsãna'rata'wa hã ma tô Mozésihi mreme hã wẽ'õ. Taha wa, ma tô mreme sina sa'ré, ãne: “E 'wa sadawa para we aimorĩ bâ, wanhib'apito da, duré wama rowairébé'wa da hã.


text:
Tawamhã ĩmreme hã te te wapari wamhã, ma tô Ezitu hawi aimani Mozési hã, Midi'ã na romnhisi u, tame 're hâimana mono da oto. Tame ma timro. Ĩ'ra maparane oto, aibâ norĩ hã. 


text:
— Midi'ã ãma 're sãmra mono ré hã, ma tô ãma tiwahu, 40 na. Tawamhã nimahã bâtâ na ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma romhuri'wa hã ĩtẽme sihâi'ré, hâiwa hawimhã. Sina'i na ẽtẽ 'rãihâ nhisi 'rata, ma tô ĩtẽme sihâi'ré, a'ubuni u, wede zapore ro'o wa'wa.


text:
Tawamhã Mozési ma tô ãma titob'uzu, te te sãmri wa. Taha wa, ma tô ĩtẽme ai'ré, 'râwi te te sabu da. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme ma tô wapa. Ãne te tãma tinha:


text:
“Wa hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, aihi'rata norĩ nhib'apito, Abra'ãhã nhib'apito, duré Izatihi nhib'apito, duré Zacoho nhib'apito.” Ãne ma tô tãma si'mahâ, Mozésihi ma. Tawamhã Mozési hã ĩmreme te te wapari wamhã, te tãma rẽrẽ, pipa te. Tãma pahi wa, te te 'madâ'â waihu'u õ di.


text:
Tawamhã Wanhib'apito te duré tãma tinha: “Ĩ̱nho'a asabzé hã wẽ uptabi di, ti'a hã. Aima ĩ̱pire uptabi wa, ĩ̱ma asiséb zarina te za aipara'uza hã ĩsani.


text:
Wa hã wa tô ĩ̱nhib'a'uwẽ norĩ hã te 're 'madâ'â za'ra. Romhuri pire na te te 're rob'ma'wamarĩ mono wa, te robzei'õ u'âsi 're hâimana za'ra, Ezitu ãma hã. Taha wa, ma tô romhuri pire te, 're 'wab'ẽtẽ u'âsi za'ra. Ĩ'wab'ẽtẽ za'ra hã wa tô te 're wapari u'âsi za'ra. Taha wa, wa we oto ĩtẽme si'ra za'ra, te sõ'reptu za'ra da, Ezitu hawi. A hã wa za oto asatõ, Ezitu u apâ aimorĩ da.” Ãne ma tô tãma rob'ru, Mozésihi ma. 


text:
— Tawamhã te oto mo apâ, Mozési hã Ezitu u, tisiré norĩ te te sõ'reptu za'ra da. Tane nherẽ, Izarazéhé nhihudu norĩ hã ma tô aré siwi watawa, ãne: “E 'wa sadawa para we aimorĩ bâ, wanhib'apito da, duré wama rowairébé'wa da.” Ãne ma tô aré siwi wẽ'õ. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô apâ ĩtẽme satõrĩ za'ra, Mozési hã. Tawamhã hâiwa ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma romhuri'wa hã, wedezapore ro'o wa'wa sô ĩsãmra hã ma tô Mozési hã pawapto, Ezitu hawi te te danhimroi mono da apâ, danhipti'ai u.


text:
Taha wa, ma tô Mozési hã te te danhimro tô, Ezitu hawi. Duré Ezitu ãma zahadu 're sãmra mono ré, ma tô marĩ hã dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te te dama 're ab'manharĩ. Â pré na â poré nhisi ãma, ma duré dama rob'manha, ĩwaihu'u'õ na. A'ubuni wi siwa'ru 're danomro mono ré, ma duré marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te te dama 're ab'manharĩ, 40 na da'ãma wahub za'ra ré.


text:
Ta hã ma tô tisiré Izarazéhé nhihudu norĩ ma rowasu'u, ãne: “'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te za ni'wa hã asiré wa'wa hã we aima pisutu za'ra wa'wa, ĩ̱sine, te te aima 're ĩsadawa wasu'u za'ra wa'aba mono 'wa da hã.” Ãne te tãma rowasu'u za'ra, Mozési hã. — Ãne ma tô Esitéwã hã dahi'rata wasu'u na tãma rob'rãzarõtõ za'ra, dama ĩpire za'ra norĩ ma. 


text:
Ãne te duré tãma rob'rãzarõtõ za'ra: — Izarazéhé nhihudu norĩ hã a'ubuni wi 're nomro mono ré, ma tô Mozési hã dasiré 're mo, wahi'rata norĩ siré. Nimahã bâtâ na siré si'rã'õtõ wamhã, ma tô hâiwa ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma romhuri'wa hã tãma rowasu'u, Mozésihi ma, Sina'i na ẽtẽ 'rãihâ nhisi ãma. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimipisutu zarina, robzei u'âsi ĩ'rata 're ĩdanomro u'âsi mono zé wasu'u hã ma tô tãma tisõ, Mozésihi ma, ta hã te te wama 're anhomri mono da, ĩsipai u.


text:
Tazahã wahi'rata norĩ hã te te wapari ze za'ra õ di, Mozésihi mreme hã. Ezitu u apâ ĩsi'aba'ré da si, ma tô tinhimirosa'rata na sisaze za'ra.


text:
Taha wa, te Arãhã ma nharĩ za'ra, ãne: “Ma'ãpé, marĩ hã romhâiba hã wama 'ma'manharĩ za'ra na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ne ĩwaihu'upe hã, te te ĩwanhimroi mono da hã.” Ãne ma tô tiwi waptẽrẽ za'ra, romhâiba hã te te 'manharĩ za'ra da. Te duré ãne tãma nharĩ za'ra: “Mozési hã ma wawi aimani, Ezitu hawi we ĩwanhimroi mono 'wa hã. Wa te sa'rese za'ra õ di oto.” Ãne te wahi'rata norĩ hã tãma nharĩ za'ra, Arãhã ma.


text:
Taha wa, tame ma tô powawẽ 'ra hâiba ne hã tãma 'manharĩ za'ra, ãma 're ĩwata za'ra mono zéb da hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono upana. Tawamhã ma tinhimizama hã oto siwi simro, tinhimirob'manharĩ ãma wata za'ra da. Aimawi te te sima rob'manharĩ za'ra wẽ te, ma tô duré dasa hã siwi 'manha.


text:
Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô tiwi aipi'ra za'ra, aimawi na si si'uihâ na za 're wata za'ra mono da, ĩ'upana. Bâtâ ãma ĩ'upana 're wata za'ra mono da, ma tô duré tiwi aipi'ra za'ra, duré a'amoi ãma, duré wasi ãma zama. Taha na ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa hã ãma rob'ui'éré, duréihã ĩmreme na:  “Izarazéhé nhihudu norĩ, e ĩ̱'ãma si 're aiwata za'ra wa'aba mono da, ma tô ĩ̱nhimipodo hã asiwi 're ĩsimroi wa'aba mo, a'ubuni wi 're anomro aba mono ré hã. Mare di. Ĩ̱'upana aimawi ãma si 're aiwata za'ra wa'aba mono da, ma tô ãne hã 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo. Ãne 're anomro aba mono ré, ma tô 40 na ai'ãma tiwahub za'ra wa'wa. 


text:
 Ĩ̱'upana ãma 're aiwata za'ra wa'aba mono da, ma tô romhâiba hã asima ĩ'manharĩ za'ra wa'wa, waihu'u pese newa, Moroti ĩhâiba'õ na romhâiba 'manharĩ nhisi ãma. Duré Rẽpã na wasi nhisi ãma ma tô 're aiwata za'ra wa'aba mo, waihu'u pese newa ĩhâiba'õ ãma hã. Ta hã ma tô asiwi 're ĩmrami aba mo, ãma 're aiwata za'ra wa'aba mono da, a'ubuni wi. Taha wa, wa za oto airom nhiti asatõrĩ za'ra wa'wa, Babironiza na 'ri nho'õmo nhisi nhipai u ai'aba'réi wa'aba da.”  Ãne ma tô wahi'rata norĩ ma rowasu'u, ĩsadawa wasu'u'wa nhimi'ui'éré na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme zarina. Timreme, ma tô wahi'rata norĩ ãma uwaimra. — Ãne te Esitéwã hã zahadu dama ĩpire norĩ ma rob'rãzarõtõ za'ra, dahi'rata norĩ wasu'u na hã. 


text:
<n>(44-45)</n>  Te duré tãma rob'rãzarõtõ za'ra, ãne: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô tãma pisutu, Mozésihi ma, wahi'rata norĩ hã te te siwi ĩ'ri mono zéb da hã, a'ubuni wi. Tawamhã Mozésihi ma, te te ĩpisutuzéb zarina ma tô da te dasiwi simizusi romhâ 'manharĩ na 'ri hã, dasiré ĩwa simasisi mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Taha wa, ma tô 'rizé hã te te siwi 'wapé siré, danhimizahâri sidâpâsi te te siwi simizusi mono da. Tawamhã ta norĩ uirĩ na si ma tô wahi'rata norĩ hã siwi ãwisi, tirop téb u sihutu wamhã, Zuzuwéhé siré. Sihutu wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô wahi'rata norĩ hã pawaptob za'ra, dasi'wapé na. Ma tô te te tãma dazate za'ra, tame 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ hã. Tawamhã wahi'rata norĩ hã ma tô asisi oto, tirop téb u. Sisisi wamhã, ma tô siwi tisã 'ri hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ĩwa 're ĩsãmra mono zéb da hã. Tame te oto 're sab u'âsi, Dawi za ĩpotozéb u hã.


text:
<n>(46-47)</n>  Tawamhã Dawi hã ma tô tiprédu. Prédu wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô wẽsã. Taha wa, Dawi hã ma tô tiwi waptẽ, 'ri ĩté hã te te tãma sãrĩ da, ĩwa 're ĩsãmra mono zéb da hã. Ãne te tiwi waptẽ: “E te za ĩ̱ma ĩ'ru, 'ri té, te aima sãrĩ da. A hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Zacoho nhib'apito. Taha wa, wa ĩ̱sima wẽ, 'ri hã te aima sãrĩ da.” Ãne ma tô tiwi waptẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono wi. Tane nherẽ, Dawi hã te te tãma 'ri õ di. Ĩ'ra si, ma tô tãma 'ri, Saroma hã tipoto'wa uirĩ na si.


text:
— E tawamhã 'ri hã da te dasiwi ĩsãrĩ 'rep si te 're sãmra u'âsi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Mare di. 'Ri 'rep si 're sãmra mono õ di. Ãne ma tô duréihã ãma rob'ui'éré, ĩsadawa wasu'u 'rata 'wa hã:  “Wanhib'apito, ma tô ãne ĩ̱ma siwaihu'u:


text:
 <n>(49-50)</n>  Wa hã hâiwa nhipai ãma, Apito. Ti'ai ãma zama, Apito. Ĩ̱waihu'u pese wa, wa hã uburé Apito. Ĩ̱wétési uburé marĩ hã te 'manharĩ waihu'u pese di. E niha te za tawamhã ĩ̱nhorõwa hã ĩ̱ma ĩ'ri za'ra wa'wa, ĩwa 're ĩ̱nhamra u'âsi mono zéb da hã. Mare di. 'Re ĩ̱nhamra u'âsi mono zéb da hã ĩ̱ma 'ri waihu'u za'ra wa'aba õ di za.”  Ãne ma tô Wanhib'apito mreme hã wama wasu'u, ĩsadawa wasu'u'wa hã. — Ãne ma tô Esitéwã hã dama ĩpire za'ra norĩ ma rob'rãzarõno hã 'rãsutu za'ra, dahi'rata norĩ wasu'u na hã.


text:
 Esitéwãhã dâ'âzé wasu'u</n> Tawamhã Esitéwã hã te duré tãma nharĩ za'ra, dama ĩpire za'ra norĩ ma: — A norĩ wa'wa hã aipo're za'ra wa'aba õ di. Aipẽ'ẽ tete za'ra wa'aba di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u hã aipo'reptõ newa, 're wapari za'ra wa'aba mono õ di. Aihi'rata norĩ wa'wa hã 're ĩhâimana za'ra mono zém ne, te 're aihâimana za'ra wa'aba mo. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã te asiwi 're ĩwẽ'õ za'ra wa'aba mo, aihi'rata norĩ wa'aba ne hã.


text:
Aihi'rata norĩ wa'wa hã ma tô sada 're sib'ru za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ zada. 'Re ĩmorĩ wẽ uptabi hã za we ĩwisi wana, ma tô aré te te dama 're wasu'u za'ra, ĩsadawa wasu'u'wa norĩ hã. Tane nherẽ, ma tô aihi'rata norĩ wa'wa hã te te 're simro, ta norĩ hã. Aihi'rata norĩ wa'wa hã ãne te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono ne, ma tô duré a norĩ wa'aba zama dama ĩsa'ré za'ra wa'wa, 're ĩmorĩ wẽ uptabi hã da te dasiwi wĩrĩ da.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, hâiwa ãma romhuri'wa norĩ, ĩsimiroti hã te te aima 're sõmri za'ra wa'aba mono nherẽ, ĩsimiroti na 're wapari za'ra wa'aba mono õ di. — Ãne te tãma nharĩ za'ra, dama ĩpire za'ra norĩ ma, Esitéwã hã. 


text:
Tawamhã zudezu norĩ ma roti'wa norĩ hã Esitéwãhã mreme te te wapari za'ra wamhã, ma tô sadawa 'ru za'ra. Taha wa, te 'wasitete za'ra, Esitéwãhã ãma.


text:
Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani na ma tô aptete, Esitéwã hã. Taha wa, hâimo ma tô 'mazawẽ. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hâiba na rowa'a za'ẽne hã ma tô 'madâ. Zezusi hã ma duré tisã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimire niwĩ te za.


text:
Tawamhã Esitéwã te 'mahâ, ãne: — 'Madâ'â za'ra wa'aba. Õhõta hâiwa, ma we 'ridawa. Ti'ai ãma dasiré ĩpodo hã wa tô sabu. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimire niwĩ te za. — Ãne te tãma 'mahârâ za'ra. 


text:
Taha wa, tinhib'rata na ma tô tiwi sipo're nhidâ za'ra, dama roti'wa norĩ hã. Asa tãma 're sipari za'ra mono sina, ma tô sô rere, te te siwi âri da.


text:
Sa'ẽtẽ te siwi 'mapra, 'ri nho'õmo babarãi u, ẽtẽ na te te siwi wĩrĩ da. Tawamhã ti'uza ĩsisiwimhã, ma tô sada sani za'ra, Esitéwãhã 'ruiwapari'wa norĩ hã te te nasi siwi ahâri pibui pese da. Saru na aibâ ĩpréduptém nhisi 'rata, ma tô ti'uza hã sa'ra za'ra, ta hã te te sa 'madâ'â za'ra da.


text:
Tawamhã ẽtẽ na te te nasi siwi ahâri ré, ma tô Esitéwã hã mre, Zezusihi ma. Ãne ma tô sina 'mahâ: — Wanhib'apito Zezusi, ĩ̱pẽ'ẽzani te za ĩ̱wi ĩ'â, ãma atẽme ĩ̱morĩ da. 


text:
Tawamhã hi'rãtitõ ma tô nhamra, Esitéwã hã. Mreme 'rãihâ na ma tô duré tãma mre, ãne: — Wanhib'apito, tiwasédé te te ĩ̱'ãma 'manharĩ za'ra nherẽ, tãma pisutu za'ra õ di za, rowasédé hã. Tawamhã mreme pari, ma tô dârâ oto, Esitéwã hã. 


text:
 Saru hã ĩsazei'wa norĩ ãma te te ĩrowasutu na'rata zé wasu'u</n> <n>(1-3)</n>  Esitéwã hã da te ĩwĩrĩzém na hã ma tô Saru hã dapa'uze. Tawamhã aibâ norĩ hã ma tô Esitéwã siwi tisẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa 'madâ'â pese 'wa norĩ hã. Te te siwi sẽrẽ wamhã, te ãma ti'ry'ry, wawai 'rãihâ na. Tawamhã Esitéwã dâ'â parimhã, bâtâ na ma tô awa'awi sada tazahi za'ra ni, ĩsazei'wa norĩ zada. Taha wa, ĩsazei'wa norĩ hã Zeruzarẽ ãma 're ĩsi'ubumroi mono zô, ma tô rowasédé hã sô tiwatobro na'rata za'ra, sada dazahi za'ra wa. Saru hã Zezusihi zazei'wa norĩ ãma ma tô rowasutu, ĩsazei'wa hâimanazé hã si'utõrĩ da. 'Ri baba te nasi zasi, ĩsazei'wa norĩ zô. Tawamhã rob u te te nasi da'anhamra, aibâ hã duré pi'õ zama. Taha pari, te nasi te te da'ãma arobâdâ, te te nasi da'a'maza da, dazazéb 're. Taha wa, ĩsazei'wa norĩ hã ma tô te te siwi ropé, Zeruzarẽ hawi. Ta hawimhã Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi u ma tô te te ropé, duré Samariza na danhipti'a nho'õmo nhisi u zama, daza'rui mono bâ. Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ si te zahadu 're si'ubumro, Zeruzarẽ ãma hã.


text:
 Samariza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma, Piripi hã ĩwasu'uwẽ na te te dama ĩrowasu'u za'ra zé wasu'u</n> Tawamhã daro mono bâ, ĩsazei'wa norĩ te te ĩropéi mono hã sihutu sidâpâsi, ma tô te te dama 're rowasu'u za'ra, Cristuhu wasu'uwẽ na.


text:
Tawamhã Piripi hã Samariza na danhipti'a nho'õmo nhisi u, ma tô mo. Tame ma tô Cristu hã te te dama 're wasu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu hã, Danho'reptui'wa da.


text:
Marĩ ĩwẽ hã dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã ma tô te te dama 're ab'manharĩ. Piripihi mreme hã da te wapari za'ra wamhã, aihĩni ma tô ĩmreme na 're danhopré, marĩ ĩwẽ hã te te 're ĩ'ab'manharĩ mono hã da te sabu za'ra wamhã.


text:
Wa'uburé ré 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã ahâ na ma tô apese. Sadari sina te nasi wairé, wa'uburé hã. Ĩmorĩ waihu'u'õ hã ahâ na ma duré pese za'ra, Piripi hã. Ĩhi'ré zama ma tô ahâ na apese.


text:
Tame te aibâ hã 're sãmra, Sima na ĩsisi hã. Romhõsi pese 'wa, ta hã. Taha ãma ma tô aré 're tob'uzu za'ra, samaritanu norĩ hã. Sima hã ĩwaihu'u pese newa, te dama 're siwasu'u u'âsi, dama ĩpire na.


text:
Aihĩni ma tô Simahã mreme na 're danhopré aré. Ãne te da te dasima 're rowasu'u za'ra, õ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono newa: — “Õhõ ma hã, aibâ ma hã ĩwaihu'upe te tãma tihâiba. 'Re ĩhâimana u'âsi mono waihu'u pe hã sa'ẽtẽ na te tãma tihâiba.” — Ãne te da te dasima 're wasu'u za'ra. 


text:
Wahub ahâ na ma tô ãma 're datob'uzu za'ra, te te dama 're ĩ'aromhõsi mono zém na hã. Taha wa, te ãma 're danhopré pese.


text:
Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zé wasu'u na, duré Zezu Cristuhu wasu'u na, Piripi hã te te dama rowasu'u wamhã, ma tô saze za'ra ni. Ĩsimirowasu'u hã da te saze za'ra wamhã, â dawabzuri ma tô 'manharĩ za'ra ni, aibâ norĩ hã, duré pi'õ norĩ zama.


text:
Simahã zama ma tô saze. Â dawabzuri ma duré dame 'manha. Te te 'manharĩ parimhã, te oto Piripihi siré 're mo. Tawamhã te nasi ãma titob'uzu, dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te te nasi dama ab'manharĩ wa, Piripi hã. 


text:
Tawamhã Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã zahadu Zeruzarẽ ãma hâimana za'ra ré, ma tô samaritanu norĩ wasu'u hã wapari za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u, da te ĩsaze za'ra zém na rowasu'u hã. Taha wa, ma tô Pedru norĩ hã siwi satõrĩ zahuré, Zuwãhã me. Samariza u datẽme neb zahuré da, ma tô satõrĩ zahuré ni.


text:
Tawamhã ma tô datẽme aimasisi. Simasisi wi, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma timreme zahuré, da'ãma, Tipẽ'ẽzani hã te te dama sõmri da.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã zahadu datẽme wisi õ di, tamomomhã. Wanhib'apito Zezusihi nhisi na si ma tô â dawabzuri hã 'manharĩ za'ra ni.


text:
Tawamhã Pedru norĩ hã ma tô tinhib'rata na da'a'rã upi zahuré. Te te ãma da'a'rã upi zahuré mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô Tipẽ'ẽzani hã dama sõmri za'ra. 


text:
Tawamhã Sima hã ma tô sabu, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ, da'rã nhisiwi tinhib'rada hã te te nomri zahuré mono ré hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Tipẽ'ẽzani te te dama ĩ'anhomri mono zé hã. Taha wa, ma tô sima wẽ, rob'uiprazé hã te te tãma sõmri zahuré da.


text:
Ãne te tãma nharĩ zahuré: — Ã. Rob'uiprazé, wa za aima sõmri 'wa, asine wa'aba, ĩ̱nhib'rada hã da'rã nhisiwi te 're aza'ra mono da, aiwaihu'u pese 'wa hã we ĩ̱ma sõmri aba da, asine wa'aba te 're da'a'rã upi mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Tipẽ'ẽzani te te dama 're anhomri mono da. — Ãne te tãma nharĩ zahuré, Sima hã. 


text:
Tawamhã Pedru te asa tãma tinha, ãne: — E niha ma tô ĩrosa'rata wasé, rob'uiprazém na asima uipra da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tiwaihu'u pe te te wama ĩsõmri hã. Mo oto aimorĩ ropipa u, ate rob'uiprazéb ré.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô aiwaihu'u, asima asimirosa'rata wasété na hã. Taha wa, a hã wanhimiromhuri zarina, romhuri waihu'u õ di za. Ta hã atei õ di.


text:
Aiwasété wi aipi'ra na. Wanhib'apito ma, aimreme. Tãma asiwasu'u na asimirosa'rata wasédé hã te te aima pari da.


text:
Wa tô ĩ̱sina aiwaihu'u. Zahadu asimi'ru hã sa'ẽtẽ di. Zahadu te Satanasi hã atété, aiwasété hawi aiwatobro tõ da. — Ãne te Simahã ma tinha, Pedru hã. 


text:
Tawamhã Sima te asa tãma tinha: — A norĩ wa'wa hã te za ĩ̱'ãma aimreme 'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ropipa hã uburé ĩ̱ma ĩrowasu'u na te te ĩ̱ma ãma uwaimrami tõ da. — Ãne te Sima hã asa tãma nharĩ zahuré, Pedru norĩ ma, Zuwãhã me. 


text:
Tawamhã Pedru norĩ hã Wanhib'apito mreme na te te dama rowahutu zahuré pari, ma tô apâ tineb zahuré, Zeruzarẽ u. Neb zahuré wamhã, te sipa zahuré, daza'rui mono bâ, Samariza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma, Zezusihi wasu'uwẽ na te te dama rowasu'u zahuré mono da. 


text:
 Piripi hã aibâ te te ĩsõpẽtẽzé wasu'u, Etizopizaha nhihudu hã</n> <n>(26-28)</n>  Tawamhã aibâ hã ma tô mo, Zeruzarẽ u. Etizopiza na darom nhisi ãma Cãdasi na pi'õ siroti'wa nhisi ma, rob'madâ'â'wa hã. Etizopiza ãma dama pire di, ta hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma wata da, ma tô mo. Ãma wata pari, te oto mo apâ tirob u, awaru na wedewara zapore na. Morĩ sina te te romnhoré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa nhimi'ui'éré na, Iza'izaha nhimi'ui'éré na. Tawamhã hâiwa ãma Wanhib'apito ma, romhuri'wa hã ma tô Piripihi ma rob'ru, ãne: — Aiwahutu, pi'reba aimorĩ da, Daza na 'ri nho'õmo nhisi u bâdâdi tum na aimorĩ da, Zeruzarẽ hawi. — Ãne te tãma tinha. Taha wa, te Samariza hawi oto mo Piripi hã, Daza u bâdâdi na morĩ da. Tawamhã morĩ ré, ma tô tisã aibâ hã, Zeruzarẽ hawi apâ ĩmorĩ hã.


text:
Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ma tô tãma tinha Piripihi ma, ĩtẽme si'ré da, ĩsababa morĩ da, awaru na wedewara zapore zababa. 


text:
Tawamhã ma tô ĩtẽme sina rotété, Piripi hã. Tawamhã ma tô te te wapari, te te romnhoré mono ré, aibâ hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa nhimi'ui'éré hã te te sõré, Iza'izaha nhimi'ui'éré hã. Tawamhã Piripi te ãma 'mahâ, aibâ hã: — E ĩwasu'u hã ma tô ĩwaihu, ĩ'ui'éré, ĩsõré mono hã. — Ãne te ãma 'mahâ. 


text:
Tawamhã asa te tãma tinha: — E 'wa te te ĩ̱ma waihu'u bâ, wa za waihu'u. — Ãne te asa tãma tinha. Tawamhã ma tô 'mahâ, ĩtẽme sarõtõ da, awaru na wedewara zapore 're, siré neb da.


text:
Rob'ui'éré te te ĩsõré mono hã ãne:  “Pone'ẽrebâ, da te wĩrĩ da, da te dasiwi ĩsaprõni ne, ma tô dasiwi saprõni ni, da te dasiwi wĩrĩ da. Tawamhã dawi sisawi ãna ma tô dama mo. Duré pone'ẽrebâ 'ra hã da te séré nhihâri wamhã, ĩsadari õ ne, ari'iwi ma tô tihâiba. 


text:
 Wẽ nherẽ, ma tô dasiwi wĩrĩ ni, wasété newa. Ni'wa hã te te dawi sawi õ di, da te dasiwi wĩrĩ tõ da. Ti'ai ãma 're morĩ õ di oto. 'Ra ãna ma tô dârâ. Sihudu õ di. Sihudu õ wamhã, da te wasu'u waihu'u õ di, ĩsihudu wasu'u hã.”  Ãne ĩbaihâ na rob'ui'éré, aibâ te te ĩsõré mono hã. 


text:
Tawamhã aibâ te oto sadanha, Piripi hã: — Ĩsadawa wasu'u 'rata 'wa hã e 'wa hã te wasu'u. E te siwasu'u. E aimawi hã te wasu'u. Ma'ãpé, ĩ̱ma wasu'u na. — Ãne te sadanha. 


text:
Tawamhã Piripi, rob'ui'éré te te ĩsõré mono zém na ma tô tãma rowasu'u na'rata. Zezusihi wasu'uwẽ hã ma tô tãma waihu'u, aibâ ma. 


text:
Tawamhã bâdâdi na neb zahuré ré, ma tô â u aimasisi zahuré. Tawamhã aibâ hã ma tô â hã tãma 'mahâ, Piripihi ma: — Ãhãta â. E wanhimizahâri õ di za a'â, â dawabzuri hã ĩ̱ma 'manharĩ da. — Ãne te aibâ hã sina 'mahâ. 


text:
Taha wa, te Piripi hã asa sadanharĩ pese: — E tô sena, ma tô ĩsazei pe. Sazei pese wamhã, â dawabzuri te za tô ĩ'manha. — Ãne ma tô Piripi hã tãma tinha asa. Tawamhã aibâ, te duré tãma tinha: — Tô sena wa saze, Zezu Cristu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra hã. — Ãne te tãma tinha. 


text:
Taha wa, aibâ hã ma tô tãma ĩromhuri'wai ma tinha, awaru na wedewara zapore hã a'â simizazâri da. Taha wa, ma tô ĩré mazazâri za'ra. Âi ba, ma tô oto si'ra zahuré. Tawamhã â dawabzuri, ma tô Piripi hã tãma 'manha, aibâ ma. Tawamhã apâ ma tô pu.


text:
Â hawi pusi wamhã, Wanhib'apito pẽ'ẽzani hã awa'awi ma tô Piripihi ãma aimani. Te te sãmri õ di oto, aibâ hã. Tane nherẽ, ma tô rowẽ na tirob u hã wara apâ, to sina.


text:
Tawamhã Piripi hã sisa'rese ãna ma tô wi, Azotu na 'ri nho'õmo nhisi u hã. Siwaihu'u õ di. Tawamhã ta hawi te oto mo, Sézareza na 'ri nho'õmo nhisi u. Tamomo morĩ ré, 'ri nho'u hã te te anhopẽtẽ mono sidâpâsi ma tô sipa, Zezusihi wasu'uwẽ hã te te dama wasu'u mono da. Tawamhã ma tô oto wi, Sézareza u. 


text:
 Saru hã tihâimanazém na te te ĩsaprĩzé wasu'u</n>  <i>(Atusi 22.6-16; 26.12-18)</i></n> Tawamhã ĩsazei'wa norĩ hã Zezusihi wasu'uwẽ na daro mono bâ te te siwi ãma 're ropéi mono ré, te zahadu Saru hã te te tãma 're amhâzépa za'ra, ĩsazei'wa norĩ ma. Wanhib'apito Zezusihi nhirã zarina 're nomro mono 'ru te, te te tãma 're amhâzépa za'ra, te te uprosi da. Tawamhã nimahã bâtâ na sasedoti ĩpire uptabi u ma tô mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da'ãma romhuri'wa hã ĩpire uptabi u, rob'ui'éré hã te te tiwi waptẽrẽ da.


text:
Ta hã rob'ui'éré hã Damasitu na 'ri nho'õmo nhisi u te te âri da, ma tô tiwi waptẽ, tame zudezu norĩ te, rowahutu'wa norĩ ma, te te sõmri za'ra da, sasedoti ĩpire zadawa para ĩtẽme ĩmorĩ za'ra na rob'ui'éré hã. Tawamhã Wanhib'apito 're ĩhâimana mono zém na 're ĩnomro mono norĩ hã, rob'ui'éré'wa zadawa para te za Saru hã we te te simro, Zeruzarẽ u pawasisi ré, aibâ hã, pi'õ zama. 


text:
Tawamhã Damasitu u te te rosahutu wamhã, waptu na ma tô hâiwa hawi rowa'a za'ẽne hã tãma ai'ubuzi, Saruhu ma. Ĩhâiba nho'õmo, ma rob'uiwẽ.


text:
Taha wa, ma tô waptãrã, ti'ai wa. Ni'wai mreme hã ma tô wapa. Ãne te 'mahâ: — Saru. Saru. E marĩ wa, te ĩ̱wi 're ĩrowasutu u'âsi mo. — Ãne te 'mahâ. 


text:
Tawamhã Saru hã te asa 'mahâ: — Apito, e 'wa hã, a hã. — Ãne te sadanha. Asa te duré tãma tinha: — Wa hã Zezusi, wa ai'mahâ. Te ĩ̱wi 're ĩrowasutu u'âsi mo.


text:
Ma'ãpé ãhãna aiwahutu, 'ri nho'õmo u aimorĩ da. Tame te za ni'wa hã aima roti, marĩ 'manharĩ da. — Ãne te tãma tinha, Wanhib'apito hã. 


text:
Tawamhã aibâ ĩsiré ĩsi'aba'ré norĩ hã õne haré ma mazahâri za'ra. Ari'iwi te aimasa. Sadaihu'u ãna ma tô ni'wa hã ãma mreme wapari za'ra. Tane nherẽ, ni'wa hã te te ãma sãmri za'ra õ di, ta norĩ hã.


text:
Tawamhã Saru, ma tô wahudu oto. Wahutu wamhã, ma tô toporo. Tane nherẽ, te te rob'madâ'â waihu'u õ di. Tob a di. Taha wa, ĩsiré ĩsi'aba'ré norĩ hã ma tô te te siwi patété, te te siwi saprõni da, Damasitu u.


text:
Tame bâdâ hã si'ubdatõ te ãma ne, te te rob'madâ'â waihu'u ãna hâimana ré hã. Marĩ na si'upari õ di. Sai ãna te nasi da'wa. Te te hâ'rẽne õ di duré. 


text:
Tawamhã Damasitu ãma aibâ hã te 're sãmra, Zezusihi nhirã zarina 're ĩmorĩ hã, Ananiza na aibâ nhisi hã. Tawamhã sõtõ õ nherẽ, sõtõ 'rowi te te ĩrosawẽrẽ ne, ma tô Wanhib'apito hã tãma sihâi'ré. Ãne te 'mahâ: — Ananiza. Tawamhã asa ma sada'â: — E marĩ, Ĩ̱nhib'apito. Tawamhã Wanhib'apito te tãma tinha: 


text:
— Aiwahutu, Zudasihi nhorõwa u aimorĩ da, “Awa'awi” 'ri nho'õmo nhi'riti nhisi ãma ĩsõrõwa u. Tame te za aibâ zô asinha, Saru na aibâ nhisi zô, Tasu na 'ri nho'õmo nhisi ãma ĩpoto zô. Ãhãna te we ĩ̱ma mre.


text:
Sõtõ õ nherẽ, sõtõ 'rowi te te ĩrosawẽrẽ ne, ma tô aiwaihu'u, ĩtẽme aiwisi õ ré. Te te rob'madâ'â hâ. Asib'rada ĩ'rãi ãma hiri da, tõmo wẽ da, ĩtẽme ĩ'aimorĩzém na hã ma tô waihu'u siro. — Ãne te Ananizaha ma tinha, Wanhib'apito hã. 


text:
Tawamhã Ananiza te asa tãma tinha: — Ĩ̱nhib'apito, da'ahâ na ma tô ĩ̱ma wasu'u za'ra ni. Õ hã, u, Zeruzarẽ ãma ma tô ĩwasédé hã te te ãma 're ab'manharĩ, asazei'wa norĩ ãma.


text:
Ãme te za oto, u, sasedoti ĩpire norĩ zadawa para dapawasisi za'ra, ai'ãma 're ĩdawata za'ra mono norĩ hã apâ te te simroi mono da. — Ãne te asa tãma tinha. 


text:
Tawamhã Wanhib'apito te asa tãma tinha: — Mo oto ĩtẽme aimorĩ. Õ hã, Saru hã wa tô ĩ̱sima pisutu, ĩ̱zadawa wasu'u'wa da. Zudezu'õ norĩ ma, te za te te 're ĩ̱zadawa wasu'u, duré dama roti'wa norĩ ma, duré Izarazéhé nhihudu norĩ ma zama.


text:
Tawamhã, te te dama 're ĩ̱zadawa wasu'u mono wamhã, te za oto te te 're robzépata. Uburé za te te 're ĩrobzépata mono zém na wa za tãma awaihu'u siro, Saruhu ma. — Ãne te tãma tinha, Wanhib'apito hã. 


text:
Taha pari, ma tô mo Ananiza hã, Zudasihi nhorõwa u. Tawamhã ma tô 'ri para u ãzé. Sébré wamhã, ma tô tinhib'rada hã tino, ĩ'rã nhisiwi, Saruhu 'rãi ãma. Ãne te tãma tinha: — Ĩ̱sisãnawã Saru, Wanhib'apito hã ma tô we atẽme ĩ̱zatõ, tô õ hã Zezusi hã, Damasitu u we aimorĩ ré, bâdâdi wa, aima ĩsihâi'ré hã. Ta hã ma tô we atẽme ĩ̱zatõ, atõmo wẽ da, apâ rob'madâ'â hâ, duré Ĩpẽ'ẽzani ré si 're aihâimana mono da, aipẽ'ẽ wẽ na si. — Ãne te tãma tinha. 


text:
Tawamhã awa'awi pe'a hâ ne hã ma tô tizarõtõ zahuré, ĩtõmo hawi. Ma tô apâ tãma tiromnho'a. Tõmo wẽ di oto. Tawamhã ma tô wahudu. Wahutu wamhã, â dawabzuri ma tô tãma 'manharĩ ni awa'awi.


text:
 Saru hã Damasitu ãma ĩsãmrazé wasu'u</n> Tawamhã bâdâ umro na ma tô ãma ne, Damasitu ãma ĩsazei'wa norĩ 'rata sãmra ré, Saru hã.Tawamhã awa'awi ma tô ĩwasu'uwẽ na dama ãma sãna'rata oto, rowahutuzé mono bâ, Zezusi hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra, 're ĩhâimana mono na hã.


text:
Da te wapari za'ra wamhã, aihĩni, ma tô ãma tatob'uzu za'ra ni. Taha wa, te ãne dasima nharĩ za'ra ni: — Oro õ hã Zezusihi zazei'wa te te 're 'mapãrĩ mono za, Zeruzarẽ ãma hã. Oro we wisi za duré ãwa, Zezusihi zazei'wa norĩ zô, pawasisi ré apâ te te simroi mono da, sasedoti ĩpire norĩ u. — Ãne te dasima nharĩ za'ra ni. 


text:
Saru hã te te rowasu'u waihu'u pese di. Simirowasu'u pire di duré. Tawamhã tinhimirowasu'u pire na ma tô te te ãma rosa'ré. Zezusi hã Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu wasu'u na ma tô mreme pire na tãma rowasu'u za'ra, zudezu norĩ ma. Tawamhã te te rowasu'u pire wa, zudezu norĩ hã te te sada'âbâ waihu'u za'ra õ di. 


text:
<n>(23-24)</n>  Tawamhã Damasitu ãma hâimana ré, bâdâ ahâ na ãma ne pari, ma tô zudezu norĩ hã sada si'rã'õtõ, Saruhu da. Tawamhã ma tô dama ãma rowairébé za'ra, te te siwi dama hâiba 'ru za'ra da, da te dasiwi wĩrĩ da. Taha wa, bâtâ bâre ma tô sô tinhopré, 'ri nho'õmo 'wawi wa'ra 'ridawa ãma, te te siwi wĩrĩ da. Barana zama, te duré sô rob'madâ'â za'ra. Tawamhã da te dasima ĩ'ru za'ra zé wasu'u hã ma tô sina wapa, Saru hã.


text:
Taha wa, nimahã mara na Saruhu siré 're ĩnomro mono norĩ hã ma tô Saru hã si'õtõ 're siwi ãma si'ra 'ri zadazâri hawi, 'ri nho'õmo uirĩzém na'rata ãma 'ri mana u te te siwi hiri da, dawi. 


text:
 Saru hã Zeruzarẽ ãma ĩsãmrazé wasu'u</n> Tawamhã Zeruzarẽ u te oto mo, Saru hã. Tamomo oto wisi wamhã, Zezusihi nhirã zarina 're ĩnomro mono norĩ siré 're hâimana mono neza. Tane nherẽ, ta norĩ hã te te pipa za'ra di. Saru hã ĩsazei uptabi 'wa na tãma siwasu'u za'ra wamhã, te te ãma saze za'ra õ di, ĩsiwasu'uzém na hã.


text:
Tawamhã Banabé hã ma tô Saruhu ãma aime. Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ u ma tô saprõ, te te tãma wasu'u za'ra da, bâdâdi wa Wanhib'apito te te ĩsabuzém na hã. Duré Saruhu ma, Wanhib'apito te te ĩrowasu'uzém na ma tô tãma wasu'u za'ra. Damasitu ãma pahi ãna Zezusi te te dama ĩwasu'uzém na, te duré tãma rowasu'u za'ra.


text:
Taha parip si, ma tô dasiré 're mo oto Saru hã, Zeruzarẽ ãma ĩsazei'wa norĩ siré. Pahi ãna, ma tô Wanhib'apito hã te te dama 're sadawa wasu'u, Zeruzarẽ 're, 'ri wa'õno 're ĩhâimana za'ra mono 'remhã.


text:
Zudezu norĩ, deredu norĩ mreme na 're ĩmreme zusi mono norĩ ma, ma tô duré te te 're rowasu'u. Ta norĩ hã ma tô nasi asa tãma nharĩ za'ra, ĩsimirowasu'u wa'rãmi. Tawamhã ta norĩ hã te sima 'ru za'ra, te te siwi wĩrĩ da.


text:
Tawamhã ĩsazei'wa norĩ hã da te dasima ĩ'ru za'ra zé hã te te waihu'u za'ra wamhã, ma tô Saru hã siwi saprõ, Sézareza na 'ri nho'õmo nhisi u. Ta hawi ma tô duré siwi satõ, Tasu na 'ri nho'õmo nhisi u morĩ da. 


text:
Tawamhã ĩsazei'wa norĩ ma, rowẽ di oto, Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma, duré Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma, duré Samariza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma zama. Uburé tãma rowẽ za'ra di oto, siré 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ ma hã daro mono bâ. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani nhimipawaptobzém na ma tô ĩsazei'wa norĩ hã 're hâimana nhiptete za'ra. Taha zarina, ma tô duré ĩsazei'wa norĩ za'rada hã sina hâimo. Ta norĩ hã ma tô Wanhib'apito Zezusi hã te te 're wazé pese za'ra. 


text:
 Pedru hã Rida ãma ĩhi'ré te te ĩpesezé wasu'u</n> Tawamhã Pedru hã ma tô 're mo, daza'rui mono bâ. 'Re morĩ wamhã, nimahã bâtâ na ma tô wi, Rida na 'ri nho'õmo nhisi u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ, tame 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã te te waimrami mono da.


text:
Tame ma tô aibâ hã sõpẽtẽ ĩmorĩ'õ hã, Ene'asi na ĩsisi hã. 8 na ma tô ãma tiwahu, waptâp si 're sa'wari mono ré hã.


text:
Tawamhã Pedru te tãma tinha: — Ene'asi, Zezu Cristu ma tô aipese. Aiwahutu. Asa'warizé hã sa'ra pese. — Ãne te tãma tinha. Tawamhã awa'awi ma tô wahudu, Ene'asi hã.


text:
Tawamhã uburé Rida ãma 're ĩdahâimana za'ra mono hã, duré Sarõ na romhâpâ nhisi ãma 're ĩdahâimana za'ra mono hã te 'madâ'â za'ra ni, ĩhi'ré pesezé hã. Taha wa, ma tô aipizari za'ra ni, Wanhib'apito niwĩ oto 're danomro mono da. 


text:
 Pedru hã Zopi ãma pi'õ te te ĩhâiwa'utuzé wasu'u</n> Tawamhã pi'õ hã Zezusihi nhirã zarina 're ĩmorĩ hã te 're hâimana, Zopi na 'ri nho'õmo nhisi ãma. Tabita na pi'õ nhisi hã. Deredu norĩ nhiminhisizém na Docasi na ĩsisi amo hã. Ĩsibrob'õ norĩ ãma te 're siwãrĩ u'âsi, Docasi hã. Marĩ ĩwẽ si te te dama 're ab'manharĩ u'âsi. 


text:
Tawamhã Rida ãma Pedru hã zahadu sãmra ré, ma tô tihâzé, Docasi hã. Hâzé pire wa, ma tô dârâ. Taha wa, ma tô dasiwi hâiba upsõ ni. Da te dasiwi hâiba upsõi pari, ma tô dasiwi hiri ni, 'ri 're wa'wa u hâimo.


text:
Tawamhã Pedru hã Rida ãma zahadu ĩhâimana na ma tô ĩwasu'u hã wapari za'ra, Zezusihi nhirã zarina 're ĩnomro mono norĩ hã. Rida u hã, romhuture di, Zopi hawimhã. Taha wa, ĩwasu'u te te wapari za'ra wamhã, ma tô aibâ norĩ hã 'mazatõrĩ zahuré ni sô, te te tãma sadawa wasu'u zahuré da, Zopi u ĩtẽme morĩ su'u za'ra da. 


text:
Tawamhã Pedru te sima rowẽ, ĩme morĩ zahuré da. Tawamhã tamomo wisi wi, ma tô siwi saprõ hâimo, 'ri 're wa'wa u. Tame, uburé pi'õi mrotõ norĩ hã ma tô siwi uirĩ Pedru hã, siwa'õ za'ra sina. 'Ry'ry sina, te nasi zazahâ hã tãma wẽ za'ra, te te 'madâ'â za'ra da, hâiba ré ré te te dama 're ĩ'ahâ're mono hã, Docasi hã.


text:
Taha wa, ma tô Pedru hã tãma rob'ru za'ra, aihĩni wairébé da. Wairébé za'u si, ma tô hi'rãtitõ nhamra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, mreme da. Tawamhã ma tô aipi'ra, pi'õ ĩdâ'â u. Te tãma tinha, ãne: — Tabita, ai'utu. — Ãne te 'mahâ. Tawamhã pi'õ hã ma tô toporo. Pedru te te 'madâ'â wamhã, ma tô udu. 


text:
Taha wa, Pedru hã ma tô pa'â, te te pawaptob da, para na sab da hâiwi. Tawamhã, wahutu wamhã, Pedru ma tô dazô hâ, uburé Zezusihi zazei'wa norĩ zô, duré ĩmrotõ norĩ zô zama, ĩhâiwa'udu hã te te sabu za'ra da. Taha wa, ma tô sabu za'ra ĩhâiwa'udu hã, tihâibazém na apâ hâimana wa. 


text:
Tawamhã 'ri pâ ma tô pi'õi wasu'u hã te te ropé, Zopi ãma hã. Ĩwasu'u da te wapari za'ra wamhã, da'ahâ na ma tô saze za'ra ni, Wanhib'apito hã.


text:
Tawamhã Pedru hã bâtâ ahâ na ma tô tame tihâiba a'â, Zopi ãma. Sima na romhâ su'u'wa nhisi nhorõwa ãma te nhamra. 


text:
 Conerizu hã, Pedruhu zô ĩhârâzé wasu'u</n> Sézareza na 'ri nho'õmo nhisi ãma te aibâ hã 're sãmra, da'wapéi'wa norĩ wada'uri'wa hã, Conerizu na ĩsisi hã. Ta hã romanu. Da'wapéi'wa norĩ hã, ĩsimi'ubumro norĩ hã Itarianu na ĩwaptẽrẽ zara hã. Ta norĩ zama romanu.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa 'madâ'â'wa te 're hâimana Conerizu hã, duré ĩsõrõwa ãma ĩsiré 're ĩhâimana za'ra mono norĩ zama. Zudezu norĩ, ĩsibrob'õ norĩ ãma ma tô 're siwãrĩ u'âsi ta hã, zudezu õ nherẽ. Te duré 're mreme u'âsi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma.


text:
Tawamhã nimahã bâtâ na bâdâ sipra wi, ma tô marĩ hã sabu, sõtõ õ nherẽ, sõtõ 'rowi te te ĩrosawẽrẽ ne. Hâiwa ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, romhuri'wa hã ma tô sabu. Ma tô we ĩtẽme sina rotété. Taha wa, te oto 'mahâ: — Conerizu. — Ãne te 'mahâ. 


text:
Tawamhã tãma pẽ'ẽwara nherẽ, te te 'madâ'â pese sina, ma sada'â asa: — E marĩ na te we ĩ̱'mahâ. Tawamhã asa te tãma tinha, hâiwa ãma romhuri'wa hã: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô te te 're aiwapari ze, tiwi 're ĩrowaptẽrẽ mono zém na hã. Duré da'ãma 're aiwãrĩ pese mono na zama ma tô aiwaihu'u. Taha wa, te ai'ãma 're po're pu'u u'âsi.


text:
Tinhipsara 'rata te a'â nhamra, romhâ su'u 'wai 'rata. Ĩsõrõwa hã âporé zaihâ na te 're sa, 'ri hã. — Ãne te tãma tinha. 


text:
Tawamhã ãne na te te tãma rowasu'u pari, ma tô apâ mo ĩhawi, hâiwa ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, romhuri'wa hã. Taha wa, te Conerizu hã sitẽme sô tihârâ zahuré, ĩsõrõwa 're, tãma ĩromhuri'wa norĩ zô. Tizadawa zapari'wa zô zama te hâ, da'wapéi'wa zô. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa 'madâ'â'wa, da'wapéi'wa hã.


text:
Marĩ te te ĩ'madâ'âzém na te tãma rowasu'u za'ra. Taha parimhã, ma tô satõrĩ za'ra, Zopi u si'aba'ré da. 


text:
Tawamhã si'aba'réi ré, ma tô tiwi ti'awẽ za'ra. Awẽ bâtâ na te duré ai'aba'ré, Zopi u. Tawamhã tamomo ma tô oto rosahutu za'ra. Tawamhã ta norĩ hã, Conerizu te te ĩsatõrĩ za'ra norĩ hã ĩtẽme sihutu õ ré, abzuma ma tô Pedru hã sai'u 'ri nhisi hâpâ u hâimo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, mreme da.


text:
Tawamhã mra hã ma tô tĩwĩ. Sa neza. Tawamhã sô danhipi ré, ma tô duré marĩ hã sabu, sõtõ õ nherẽ, sõtõ 'rowi te te ĩrosawẽrẽ ne.


text:
Hâiwa 'ridawa, ma tô sabu. Marĩ hã te we si'ra ti'ai u, zazahâ hâi wawẽ ne hã. Ĩhâ nhipti na ma we 'rã'õtõ.


text:
Abaze hã te ĩ're daba'wara, ĩnhize hã ĩnhi zei'õ zama siwazari, ti'ai baba di'i na te te sina 're ĩrobâdâ za'ra mono norĩ zama. Si zama te siwazari daba'wara.


text:
Tawamhã Pedru, ma tô wapa, ni'wai mreme hã. Ãne te 'mahâ: — Pedru, aiwahutu, asima 'maiwĩrĩ da, asai hâ. — Ãne te 'mahâ. 


text:
Tawamhã asa te tãma tinha: — Ĩ̱nhib'apito, mare uptabi di. Marĩ ĩwasétére hã te 're 'masi mono õ di, wahi'rada Mozési hã te te wawi ĩwẽ'õ hã. 


text:
Tawamhã tãma ĩrowasu'u'wa te duré tãma tinha: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono, marĩ hã ĩwẽ na te te aima wasu'u wamhã, wasété õ nherẽ, asiwi wẽ'õ õ di za. 


text:
Tô õhõ na si ma duré tãma ãma sahu, maparane. Taha pari, ma tô ti'â apâ, hâiwa u zazahâ hâi wawẽ ne hã. 


text:
Tawamhã Pedru te zahadu ãma rosa'rata, te te ĩ'madâ'âzém na hã marĩ te te tãma ĩwasu'u hã te te waihu'u õ wa. Te te ãma rosa'rata ré, Conerizu te te ĩsatõrĩ za'ra norĩ hã ma tô aihutu, 'ri nho'õmo u. Tawamhã Simahã nhorõwa zô ma tô dazadanharĩ za'ra. 'Ridawa, te aimasa oto.


text:
Zahadu te Pedru hã ãma rosa'rata, te te ĩ'madâ'âzém na. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Tipẽ'ẽzani na tãma waihu'u, ãne: — Õhõta, aibâ norĩ hã te we asô sinharĩ za'ra, si'ubdatõ ĩhâiba norĩ hã.


text:
Taha wa, ma'ãpé aiwahutu, ĩtẽme si'ra za'ra da. Ta norĩ hã zudezu'õ na 're hâimana za'ra mono nherẽ, tiwi aiwairĩ za'ra õ di za, wa hã te we atẽme ĩsatõrĩ za'ra na dâ'âsina. — Ãne ma tô Pedruhu ma waihu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã. 


text:
Tawamhã Pedru, ma tô si'ra oto, aibâ norĩ u. Te tãma siwasu'u za'ra, ãne: — Wa hã Sima Pedru na ĩ̱nhisi hã. E marĩ da, te ĩ̱zô asinharĩ za'ra wa'wa. — Ãne te tãma siwasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã asa te tãma nharĩ za'ra: — Da'wapéi'wa norĩ wada'uri'wa hã ma tô wei wazatõrĩ za'ra atẽme, Conerizu na ĩsisi hã. Ta hã aibâ ĩwẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩwata u'âsi mono. Duré zudezu norĩ te te 're ĩ'awẽsãmri mono. Hâiwa ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma romhuri'wa hã ma tô po're pu'u Conerizu hã, asô hârâ da, asimirowasu'u hã te te wapari da. — Ãne ma tô tãma sadawa wasu'u za'ra, Pedruhu ma. 


text:
Tawamhã Pedru te tãma rob'ru za'ra, 'ri para u sisisi da, sõtõ za'ra da a'â. Tawamhã ma tô ãma ti'awẽ za'ra. Awẽpsi, te ĩme timorĩ za'ra, aibâ norĩ me. Zezusihi zazei'wa norĩ zama te duré umro na ĩsiré ai'aba'ré, Zopi ãma 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã.


text:
Awẽpsi te za aihutu, Sézareza u hã. Tame Conerizu hã te zahadu sô mapa. Sô ĩhârâ za'ra norĩ hã te duré ĩsiré sô mapari za'ra, ĩsisãnawã norĩ hã, duré ĩsiwadi norĩ zama. Tawamhã Pedru norĩ hã ma tô aihutu. Sihutu wi, Pedru hã te 'ri tẽme mo.


text:
'Ri para u sébré õ ré, ma tô sina uzusi 'ridawa u, Conerizu hã. Tawamhã Conerizu hã 'rã po sina, ma tô aime ĩpapara hi'rãtitõ, Pedruhu papara, tãma wapu wa, ãma wata da.


text:
Tane nherẽ, Pedru hã ma tô wahutu. Ãne te tãma tinha: — Aiwahutu. Wa hã asine hã a'uwẽ. — Ãne te tãma tinha, Pedru hã. 


text:
Tawamhã te te sima rowasu'u zahuré sina, ma tô oto si'mazasi zahuré, 'ri para u. Da'ahâ na ma tô sô tasi'rã'õtõ ni.


text:
Tawamhã Pedru hã te te da'madâ'â wamhã, te dama tinha, ãne: — A norĩ wa'wa hã ma tô ĩwaihu'u pese za'ra wa'wa, 're ĩwahâimana za'ra mono zém na hã. Wa norĩ hã zudezu norĩ hã, zudezu'õ norĩ nhorõwa u 're wanhisisi waihu'u mono õ di. Wa norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ 're wahâimana za'ra mono wa, wa tiwi 're wasi'uwati pese za'ra, zudezu'õ norĩ wi. Ãne 're ĩwahâimana za'ra mono zé hã. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô ĩ̱ma waihu'u pese oto, ni'wa, ĩwẽ na 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩ̱ma wasu'u wamhã, zudezu'õ nherẽ, te ĩ̱siwi wẽ'õ tõ da. Ãne ma tô ĩ̱ma waihu'u.


text:
Taha wa, ãma ĩ̱zô aihârâ za'ra wa'aba wa, awa'awi wa tô we atẽme ĩ̱morĩ za'ra wa'wa, ĩ̱siwairĩ ãna. Ma'ãpé, ĩ̱ma rowasu'u za'ra wa'aba. E marĩ da, te ãma ĩ̱zô ĩda'mazatõrĩ za'ra wa'wa, we ĩ̱morĩ da, atẽme za'ra wa'aba. — Ãne te dama tinha, Pedru hã. 


text:
Tawamhã Conerizu te asa tãma rowasu'u oto, ãne: — Bâdâ si'ubdatõ ma tô ĩ̱'ãma ai'utõ, aibâ ĩ̱tẽme ĩwisizém na hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ĩ̱mreme ré, ma tô ĩ̱tẽme wi, bâdâ sipra wi. Ti'uza hâirã na ma tô rob'uiwẽ, rowa'a nherẽ.


text:
Tawamhã te ĩ̱ma tinha, ãne: “Conerizu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're aimreme mono ré, ma tô te te 're aiwapari ze. Duré da'ãma 're aiwãrĩ pese mono na ma tô aiwaihu'u.


text:
Ma'ãpé da'mazatõrĩ, Zopi u. Sima Pedruhu zô aihârâ. Sima na romhâ su'u'wa nhisi nhorõwa ãma te nasi da'wa. Â poré zaihâ na te ĩsõrõwa hã 're sa, 'ri hã.” Ãne te ĩ̱ma tinha.


text:
Taha wa, wa tô ĩ̱si'aba'ré na ãma asô da'mazatõ, we aimorĩ da. Taha wa, ma tô we oto watẽme aiwi. Rowẽ di oto. Ãhãna wa tô ãme wasi'rã'õtõ ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nho'a, Wanhib'apito te te aima ĩpisutuzéb zarina, wa te wapari za'ra da, ĩsimiroti hã. — Ãne te Conerizu hã tãma rowasu'u, Pedruhu ma. 


text:
 Pedru hã Conerizu norĩ ma, te te ĩrowasu'uzé</n> <n>(34-35)</n>  Tawamhã Pedru hã timreme na ma oto ãma tãma sãna'rata za'ra, ãne: — Tô ta, ãhãna wa tô waihu'u. Tô sena 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô si'ãma ropisutu, dawi 're sisawi tõ mono da, zudezu nherẽ, duré zudezu'õ nherẽ. Daro mono bâ, ĩwẽ si da te 're 'manharĩ za'ra mono da, ĩmreme, da te 're wapari za'ra mono wamhã, te za tô te te sima 're da'awẽ aiwapsi. Misi, ma tô te te da'ãma sima 're rosa'rata, dawi 're sisawi tõ mono da.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u hã ma tô ĩwaihu'u za'ra wa'wa. Tizadawa wasu'u hã ma tô wama waihu'u za'ra, wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ ma. Zezu Cristu hã ma tô watẽme satõrĩ za'ra, te te wama rowasu'u za'ra da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma rowẽ na 're ĩdanomro mono zém na hã. Zezu Cristu hã, uburé Danhib'apito uptabi. Taha wasu'u ma tô ĩwaihu'u za'ra wa'wa.


text:
Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ nhipti'ai ãma 're ĩhâimana mono zém na hã ma tô duré ĩwaihu'u za'ra wa'wa, Zezu Cristu hã. Zuwã Batita hã ma tô dama rowasu'u, â dawabzuri hã da te 're 'manharĩ za'ra mono da. Taha parip si, wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ nhipti'ai mono bâ, ma tô 're mo, Zezu Cristu hã. Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma 're ĩmorĩzém na ma tô sãna'rata.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Tipẽ'ẽzani hã tãma tisõ, Zezusihi ma, Nazaré ãma aré 're ĩsãmra mono ma. Tiwaihu'u pese zama ma tô tãma tisõ. Taha wa, wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ nhipti'ai wa'wai baba, ma tô 're mo, marĩ ĩwẽ hã te te dama 're ab'manharĩ mono da, dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã. Duré, Wa'uburé nhimiwada'uri nhiptete zarina 're ĩhâimana siwamnarĩ za'ra mono norĩ hã ma tô te te 're apese. Ãne ma tô ĩwẽ hã te te dama 're ab'manharĩ, Ĩmama hã ĩsiré 're morĩ u'âsi wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Ãne Zezu Cristu 're ĩhâimana mono zém na ma tô ĩwaihu'u za'ra wa'wa.


text:
<n>(39-40)</n>  Wa norĩ hã Zeruzarẽ ãma duré daza'rui mono bâ, Izarazéhé nhihudu norĩ nhipti'ai ãma uburé Zezusi te te dama 're ĩ'ab'manharĩ wẽ mono na watõmo na wa te 're ĩ'madâ'â za'ra mono zéb zarina, wa tô wa te dama ãma 're rowasu'u za'ra. — Ãne te tãma rowasu'u za'ra, Pedru hã. Te duré tãma rowasu'u za'ra: — Ta hã, Zezu Cristu hã wedepo'o nhonhi'rãmi na da te dasiwi ĩsasõmrizém na ma tô dasiwi wĩrĩ ni. Tane nherẽ, bâdâ maparane ãma si'utõrĩ õ ré, ma tô apâ hâiwa'utu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Taha pari, ma tô tãma pisutu Zezusihi ma, wama sihâi'ré za'ra da.


text:
Aihĩni, da te sabu za'ra õ di. Wa norĩ si wa tô wahâiba pisutu sabu za'ra ni. Romhâ ré, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã sima wawẽ za'ra, Zezusihi hâiwa'utuzém na wa te dama 're rowasu'u za'ra mono da. Taha wa, watẽmep si ma tô satõ, Zezusi hã hâiwa'utu parimhã. Wa tô ĩsiré wasaihuri ni. Wa tô duré ĩsiré âhuri ni, apâ hâiwa'utu parimhã.


text:
Taha wa, ma tô wama pisutu za'ra, ĩwasu'uwẽ na wa te dama 're rowasu'u za'ra mono da. Ma tô duré wapisutu za'ra, Zezusi hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na, wa te dama 're wasu'u u'âsi za'ra mono da, dama rowairébé'wa da hã. Tawamhã dahâiba ré 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ ma, te za te te dama 're arowairébé, duré 're ĩdadâ'â za'ra mono norĩ ma zama.


text:
Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa sidâpâsi, ma tô Zezusi za te te dama 're ĩ'ab'manharĩ wẽ mono zém na wahi'rata norĩ ma, te te 're wasu'u sirõmo za'ra, ãne: “Õ hã da te dasina 're umnhasi za'ra mono wamhã, dawasédé hã te za te te dama 're apari, te te da'ãma 're ab'madâ'â mono tõ da oto.” Ãne ma tô wahi'rata norĩ ma, te te 're wasu'u za'ra, ĩsadawa wasu'u'wa norĩ hã. — Ãne ma tô tãma rowasu'u za'ra, Pedru hã. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã zudezu'õ norĩ ma, Tipẽ'ẽzani te te tãma ĩsõmri za'ra zé wasu'u</n> Tawamhã Pedru hã zahadu te te tãma rowasu'u za'ra ré, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Tipẽ'ẽzani hã tãma sõmri za'ra, Pedruhu mreme wapari'wa norĩ ma hã. Taha wa, ĩpẽ'ẽ mono bâ ma tô sisisi, hâiwa hawimhã.


text:
<n>(45-46)</n>  Tawamhã zudezu norĩ, Zezusihi zazei'wa 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, Pedruhu siré, Zopi hawi ĩsi'aba'ré norĩ hã ma tô ãma titob'uzu za'ra, zudezu'õ norĩ ãma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Tipẽ'ẽzani hã ta norĩ ma zama, te te oto sõmri za'ra wa. Taha wa, te zudezu'õ norĩ hã damreme amo na sima robzanhamri za'ra, timreme nai õ nherẽ. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma, te duré tiwata za'ra, ĩwaihu'u pese na. Ãne hã te te wapari za'ra wamhã, te zudezu norĩ hã sima nharĩ za'ra, ãne: — Oro õ norĩ hã zudezu'õ za, ma 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Tipẽ'ẽzani hã tãma sõmri za'ra. — Ãne te zudezu norĩ hã sima nharĩ za'ra. Taha wa, te Pedru hã tãma nharĩ za'ra, ãne:


text:
— 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Tipẽ'ẽzani hã tãma sõmri za'ra, te te wama ĩsõmri za'ra ne hã. E 'wa hã te za tawamhã â hã tiwi sawi za'ra, â dawabzuri hã te te 'manharĩ tõ za'ra da, ĩwa. Mare di. Te za tô 'manharĩ za'ra, ta norĩ hã. — Ãne ma tô tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã ma tô tãma 'ru za'ra, Zezu Cristuhu nhisi na, ĩsadawa para â dawabzuri hã te te 'manharĩ za'ra da, zudezu'õ norĩ hã. Tawamhã Pedru te siwi waptẽ, ĩ'rata sãmra za'ra da a'â. 


text:
 Pedru hã zudezu'õ norĩ u timorĩzém na ĩsiwasu'uzé</n> Tawamhã ĩsazei'wa norĩ hã, Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ me, ma tô wapari za'ra, ãne: “Zudezu'õ norĩ zama ma tô, u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u hã saze za'ra, Zezusihi wasu'uwẽ hã.” Ãne ma tô ĩsazei'wa norĩ hã rowasu'u hã wapari za'ra, daza'rui mono bâ.


text:
Tawamhã Pedru hã ma tô apâ mo, Zeruzarẽ u. Wisi wamhã, ni'wam norĩ hã ma tô tãma nharĩ za'ra. Zudezu'õ norĩ ãma te ãne sima rosa'rata za'ra, ta norĩ hã: “Zezusi hã da te saze za'ra nherẽ, danhihâiwata nhihâri õ wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're da'anho'reptui mono õ di za.” Ãne te sima rosa'rata za'ra.


text:
Taha wa, ma tô tãma nharĩ za'ra, Pedruhu ma, ãne: — Zudezu'õ norĩ ãma te nasi asõ, ĩsihâiwata nhihâri'õ norĩ nhorõwa ãma. Ma tô duré nasi ĩsiré asa za'ra. — Ãne te tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã Pedru hã ma tô tãma siwasu'u za'ra, ĩsãna'rata hawi uburé ãma ĩromhâimana mono zém na hã. Ãne te tãma siwasu'u za'ra: 


text:
— Zopi ãma ĩ̱nhamra ré, wa tô marĩ hã 'madâ, ĩ̱nhotõ õ nherẽ, ĩ̱nhotõ 'rowi te ĩrosawẽrẽ ne. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ĩ̱mreme ré, wa tô 'madâ. Zazahâ hâi wawẽ ne hã ma tô we ĩ̱tẽme si'ra, hâiwa hawi. Ĩhâ nhipti wahuré na ma tô we ãma wasisi. Tawamhã ĩ̱nho're ma tô nomro.


text:
Ĩ'remhã te 'madâ'â wa, wa tô ropodo hã ab'madâ, ĩpoto mono bâ. Abaze hã siwazari, wa tô ab'madâ, ĩsahi zama. Ti'ai baba di'i na te te sina 're ĩrobâdâ za'ra mono norĩ zama, duré hâiwi 're ĩsisa'rei mono zama, si hã wa tô ab'madâ, siwazari.


text:
Ni'wai mreme hã wa tô duré wapa. Te ĩ̱ma tinha, ãne: “Pedru, aiwahutu. Asima 'maiwĩrĩ da, asai hâ.” Ãne ma tô ĩ̱ma tinha.


text:
Tawamhã wa tô asa tãma tinha: “Ĩ̱nhib'apito, mare uptabi di. Marĩ hã ĩwasétére hã te 're 'masi mono õ di, wahi'rada Mozési hã te te wawi ĩwẽ'õ hã.” Ãne wa tô asa tãma tinha.


text:
Tawamhã hâiwa hawi te we duré ĩ̱ma tinha, ãne: “'Re ĩhâimana u'âsi mono, marĩ hã ĩwẽ na te te aima wasu'u wamhã, wasété õ nherẽ, asiwi wẽ'õ õ di za.”


text:
Apâ te te âri parip si, aibâ norĩ hã si'ubdatõ ma tô ĩ̱zô 'maihaihutu, ĩ̱za'warizéb u hã. Sézareza hawi da te ãma ĩ̱tẽme ĩsatõrĩ za'ra hã ma tô ĩ̱zô aihutu.


text:
Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ma tô ĩ̱ma waihu'u, awa'awi ĩme ĩ̱morĩ za'ra da. Taha wa, wa tô ĩme ĩ̱morĩ za'ra. Ĩsazei'wa norĩ hã, Zopi hawi ĩ̱siré we ĩsi'aba'ré norĩ hã 6 na ĩhâiba hã, ta norĩ hã ma tô duré ĩ̱siré ai'aba'ré, Sézareza u. Wasihutu wamhã, aibâ hã ĩ̱zô ĩhârâ nhorõwa u wa tô asisi ni, 'ri para u, Conerizuhu nhorõwa u.


text:
Ta hã ma tô wama rowasu'u za'ra, hâiwa ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, romhuri'wa 'ri para u ĩtẽme ĩsihâi'ré na. Ĩtẽme wisi wamhã, ma tô ãne tãma rowasu'u: “Ma'ãpé, da'mazatõrĩ, Zopi u da'maimorĩ da, Sima Pedruhu zô.


text:
Ta hã te za Zezusihi wasu'uwẽ na aima rowasu'u za'ra wa'wa, taha zarina 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te asõ'reptu za'ra wa'aba da, aihĩni asõrõwa ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ zama.” Ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, romhuri'wa nhimirowasu'u hã, aibâ ma. 


text:
— Tawamhã wa hã wa tô tãma rowasu'u na sãna'rata oto. Te rowasu'u ré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Tipẽ'ẽzani hã tãma sõmri za'ra, ĩsãna'rata hawi te te wama ĩsõmri za'ra ne hã.


text:
Tawamhã Wanhib'apito mreme na wa tô po're puru, ĩwana te te wama ĩrowasu'u za'ra hã, ãne: “Zuwã Batita hã ma tô â uptabi na si te te 're da'ahâiba ubu, â dawabzuri te te dama 're ab'manharĩ mono wamhã. Tanei õ di za oto. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te za oto Tipẽ'ẽzani na te te 're aihâiba ubu za'ra wa'wa, ĩré 're anomro u'âsi aba mono da.” Ãne ma tô wama rowasu'u.


text:
Wanhib'apito Zezu Cristu, wa te 're saze za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Tipẽ'ẽzani hã wama sõmri za'ra. Misire õhõ si we te te wama ĩsõmri za'ra ne, ma tô tãma sõmri za'ra, ta norĩ ma. E marĩ, wa za tawamhã wa hã 'manha. E 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩ'manharĩ, wa za ĩ̱siwi wẽ'õ. E wa za ĩ̱siwi dawẽ'õ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, te te sima dawẽ nherẽ. Mare di. Te dawẽ'õ õ di za. — Ãne te tãma nharĩ za'ra, Pedru hã. 


text:
Ãne hã te te wapari za'ra wamhã, asa te te tãma nharĩ waihu'u za'ra õ di oto. Taha wa, ma tô ãma tiwata za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma. Tawamhã te oto sima rowasu'u za'ra, ãne: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô zudezu'õ norĩ zama pisutu za'ra, tiwasété wi 're sipizari za'ra mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono siré, rowẽ na 're hâimana u'âsi za'ra mono da. — Ãne te sima rowasu'u za'ra, zudezu norĩ, ĩsazei'wa norĩ hã. 


text:
 Ãtizotiza ãma Zezusihi zazei'wa norĩ 're ĩhâimana za'ra mono zé wasu'u</n> Tawamhã Esitéwã da te dasiwi ĩwĩrĩzéb zarina, ĩsazei'wa norĩ ãma da te rowasété za'ra wa, ma tô da te ropé, ĩsazei'wa norĩ hã Zeruzarẽ hawi. Penisiza na danhipti'a nho'õmo nhisi u, ma tô da te ropé, duré Sipri na danhipti'a nho'õmo nhisi u, duré Ãtizotiza na 'ri nho'õmo nhisi u zama. Si'aba'réi ré, zudezu norĩ ma si ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u na rowasu'u za'ra, Zezusihi wasu'uwẽ na. Zudezu'õ norĩ ma, zahadu te te ãma rowasu'u za'ra õ di.


text:
Tane nherẽ, ĩhâiba amo norĩ hã, Sipri na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma aré 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, duré Sireni ãma danhipti'a nho'õmo amoi ãma aré 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, ma tô ai'aba'ré, Ãtizotiza na 'ri nho'õmo nhisi u. Ta norĩ hã zudezu norĩ ma si, te te rowasu'u za'ra õ di, Wanhib'apito Zezusihi wasu'uwẽ na hã. Zudezu'õ norĩ ma zama, ma tô ãma rowasu'u za'ra.


text:
Tawamhã Wanhib'apito hã ma tô õ norĩ hã pawaptob za'ra, tiwaihu'u pese na. Taha wa, da'ahâ na ma tô saze za'ra ni oto, Wanhib'apito niwĩ 're dahâimana za'ra mono da oto. 


text:
Tawamhã taha wasu'u hã ma tô ĩsazei'wa norĩ hã wapari za'ra, Zeruzarẽ ãma siré 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ hã. Te te wapari za'ra wamhã, Banabé hã ma tô satõrĩ za'ra, Ãtizotiza u morĩ da.


text:
Tamomo wisi wamhã, ma tô waihu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwẽ na dama 're ĩsõpru mono zém na hã tame. Taha wa, toi uptabi di, Banabé hã. Tawamhã ma tô dama roti, ãne: — Aihĩni, aipẽ'ẽ na sada 're asimi'ẽ za'ra wa'aba mono, Wanhib'apito niwĩp si 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mono da. — Ãne te dama roti, Ãtizotiza ãma hã.


text:
Banabé hã, aibâ ĩwẽ. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani na si 're ĩmorĩ u'â, ta hã. Wanhib'apito te te sina 're ĩ'umnhasi u'âsi mono, ta hã. Taha wa, ma tô Wanhib'apito zazei'wa hã dasina tahâ'â ni, Banabéhé nhimirowasu'u zarina. 


text:
Tawamhã tamomo wisi wamhã, ma tô sõpẽtẽ. Ta hawi, ma tô apâ saprõ, Ãtizotiza u. Tame te aimasisi zahuré oto. Ĩsazei'wa norĩ, siré 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ 'rata te 're simasisi zahuré, te te dama 're rowahutu zahuré mono da. Misi ma tô ãma tiwahub zahuré, te te 're da'apawaptob zahuré mono ré hã. Tame ma tô Cristuhu nhib'a'uwẽ na da te 're sisi na'rata za'ra, Zezusihi nhirã zarina 're ĩnomro mono norĩ hã, Ãtizotiza ãma hã. 


text:
Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa norĩ hã, ni'wam norĩ hã te ai'aba'ré, Zeruzarẽ hawi, Ãtizotiza u.


text:
Adabu na aibâ nhisi hã te ĩme timorĩ za'ra, tisiré ĩsadawa wasu'u'wa norĩ me. Tawamhã Ãtizotiza u sihutu wamhã, Adabu hã ma tô hâiwi za. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani te te tãma ĩwaihu'uzéb zarina, ma tô dama waihu'u siro romhâ ré, amnho hã daro mono bâ za dawi ĩsi'utõrĩ mono na hã. (Roma ãma danhib'apito Caradiu hã te te dama 're roti mono ré, ma tô ãne hã tô da'ãma tiromhâiba, amnho õ na hã.) 


text:
Taha wa, Zezusihi zazei'wa norĩ hã ma tô sima roti za'ra, ĩsibro hã ĩhâiba mono bâ tãma 're ĩhâimana za'ra mono zéb zarina, te te po'o mono da, Zudeza ãma ĩsazei'wa norĩ ma, te te tãma sõmri za'ra da.


text:
Tawamhã ma tô te te tãma po'o. Tawamhã Banabé norĩ hã ma tô ĩré satõrĩ zahuré ni Zeruzarẽ u, Saruhu me, tame da'madâ'â'wa norĩ ma, te te sõmri zahuré da, ĩsibzari za'ra hã. 


text:
 Pedru hã dazazém hawi 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩsõ'reptuzé wasu'u</n> Tawamhã apito Erodihi zadawa para ma tô ĩsazei'wa norĩ ma, da te tãma 're rob'manharĩ wasété za'ra.


text:
Taha wa, Zuwãhã dub'rada hã, Ti'adu hã ma tô dasiwi wĩrĩ ni, ĩsi'uwazi 'wa pa na, apito Erodihi zadawa para.


text:
Tawamhã zudezu norĩ hã ma tô siwi wẽsãmri za'ra, Ti'adu da te dasiwi ĩwĩrĩzé hã. Taha wa, Erodi hã ma tô Pedruhu zama dama ti'ru, da te dasiwi âri da, dazazéb 're, da te sẽrẽ da. Ĩ'u'ẽtẽ duptoi'õ na dasa, da te 're ĩhuri mono zé bâtâ na ma tô siwi ti'â.


text:
Te te siwi âri wamhã, ma tô siwi tisẽ, dazazéb 're. Pascowa na dato nhisi hã si'utõrĩ parip si, dama rowairébé'wa norĩ nho're sab da, ma tô a'â siwi tisẽ, dazazéb 're, dama rowairébé'wa norĩ hã da te ĩwĩrĩzéb da hã, te te siwi ãma rowairébé da. Taha wa, da'wapéi'wa norĩ hã te nasi 'madâ'â za'ra siwa'rãmi. Maparane si'uiwa na si mararé te ĩtẽme ai'aba'ré. Abzuma zama te nasi siwa'rãmi ai'aba'ré, barana zama, mara wa'wab zama, te te nasi 'madâ'â za'ra da. Uburé hã 16 na ĩhâiba za'ra hã, da'wapéi'wa norĩ hã.


text:
Pedru hã dazazéb 're, sãmra nherẽ, ĩsazei'wa norĩ hã te sa'ẽtẽ ãma mreme zusi u'â, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, siré 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ hã. 


text:
Pedru hã Erodi te te dama ĩ'ruzé hã romhuture di oto, dama rowairébé'wa nho're sab da hã oto. Awẽpsi te za dasiwi wazere ni, danho'a te te siwi ãma rowairébé da, niha wamhã, da te dasiwi wĩrĩ da. Tawamhã Pedru hã te oto nhono, barana. Da'wapéi'wa norĩ wa'wa, maparane ĩsi'uwazi nhorõ rutu ré te nhono, pawasisi ré. 'Ridawa ĩ'madâ'â'wa norĩ hã te duré aima'wara zahuré.


text:
Tawamhã hâiwa ãma Wanhib'apito ma, romhuri'wa hã awa'awi ma tô ĩtẽme wi, mara wa'wa. Mara wa'wam nherẽ, dazazéb 'remhã oto robrã di, 'ri 're wa'wa ãma hã. Hâiwa hawi romhuri'wa hã ma tô Pedru hã rési ĩsisé ãma, utu da. Te tãma tinha, ãne: — Ai'aba'ré na aiwahutu. — Ãne te tãma tinha. Taha wa, ĩpawasisizé hã si'uihâ na ma tô tãma asisina, ĩsi'uwazi nhorõ rudu hã. 


text:
Tawamhã hâiwa hawi romhuri'wa hã te duré tãma tinha: — Ai'uza hã ai'usisizém na asima wasisi. Aipara'uza zama asima za na. — Ãne te duré tãma tinha. Tawamhã Pedru, ma tô ãma saze, te te 'manharĩ da. Te duré tãma tinha: — Ai'ubuzé ĩhâpa ré, we ĩ̱zarina aimorĩ. — Ãne ma tô duré tãma tinha. 


text:
Tawamhã sõtõ 'rowim newa, ma tô ĩsarina watobro Pedru hã, te te ĩrosawẽrẽ newa. Te te waihu'u õ di, tô sena 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma romhuri'wa, ĩtẽme ĩwisi na hã, hâiwa hawi.


text:
Tawamhã 'ridawa 'madâ'â'wa ĩmorĩ'rada hã ma tô sa're zahuré. Taha nhana're ĩsa hã ma duré sa're zahuré, Pedru norĩ hã. Tawamhã ma tô aimasisi zahuré oto, dazazé 'wawi wa'ra 'ridawa u si'uwazi 'manharĩ na 'ridawa nhito pese u. Tawamhã uihâ na ma tô 'ridawa nhitobzé hã tãma aiwanhizari zahuré. Õne haré ma tô oto tipusi zahuré. Bâdâdi na ma tô tineb zahuré. Tawamhã hâiwa hawi romhuri'wa hã ma tô Pedruhu wi aimani, awa'awi.


text:
Taha wa, Pedru hã ma tô 'râwi sina rosa'rata: — E niha. Te rosawẽrẽ newa. Tane nherẽ, tô sena ma tô Wanhib'apito hã we ĩ̱tẽme satõ, hâiwa hawi tãma ĩromhuri'wa hã Erodihi wi, te te ĩ̱nho'reptu da, zudezu norĩ te te sima ĩwẽ za'ra zéb zarina, ĩ̱dâ'â tõ da. — Ãne ma tô sima tinha. 


text:
Tawamhã, ãma ĩromhâimanazém na tô sena te te oto sina waihu'u wamhã, Marizaha nhorõwa u ma tô mo, Pedru hã. Zuwã Marcusihi na, Mariza hã. Tame da'ahâ na ma tô tasi'rã'õtõ ni, ãma damreme zusi da. Tamomo te oto mo, Pedru hã.


text:
Wisi wi, ma tô 'ri 'wawi 'ridawa nhitobzé hã ta'a. Tawamhã dama romhuri'wa hã ma tô ĩtẽme wahudu pi'õ hã, Rodi na ĩsisi hã 'ridawa ta'a'wa, te te waihu'u da.


text:
Tawamhã Pedruhu mreme te te waihu'u wamhã, ma tô tãma rowẽ watobro. Rowẽ te, si'aba'ré na apâ sipi'rai wa, ma tô 'ridawa na po're ha'â. Te te tãma 'ridawa ãna, te tisiré norĩ ma te te wasu'u da, wara. Ãne ma tô tãma wasu'u za'ra: — Pedru hã te za, 'ridawa. — Ãne te tãma wasu'u za'ra.


text:
Taha wa, te pi'õi ma nharĩ za'ra: — Mare di. A hã asimiza'rese õ di. Te duré asa tãma nharĩ za'ra: — Tô sena te za, Pedru hã. Tawamhã te oto nharĩ za'ra, ãne: — Ãté Pedruhu 'madâ'â'wa te za, hâiwa hawi 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, romhuri'wa hã. 


text:
Ãne ré, te Pedru hã nasi 'ridawa ta'a. Taha wa, ma tô oto tãma 'ridawa za'ra. Te te sabu za'ra wamhã, uihâ na ma tô ãma titob'uzu za'ra, tô sena na.


text:
Tawamhã Pedru hã ma tô tinhib'rada hã tãma wẽ za'ra hâimo, ari'iwi si'ubumro da. Taha pari, ma tô tãma siwasu'u za'ra, Wanhib'apito hã dazazém hawi, te te ĩwazere na. Te duré tãma nharĩ za'ra: — Ti'aduhu ma, te za ĩ̱wasu'u za'ra wa'wa, duré ĩsiré ĩsazei'wa norĩ ma zama. — Ãne te tãma sihâiba 'ru za'ra. Taha pari, ma tô tiwi timorĩ za'ra nimomo. 


text:
Tawamhã ãma awẽ wamhã, awẽ wi, da'wapéi'wa norĩ hã Pedru te te siwi sa'rese za'ra õ wa, ma tô tãma tipẽ'ẽwara za'ra, da'wapéi'wa norĩ hã.


text:
Pedruhu zô sõpré pese da, ma tô Erodi hã tãma sô rob'ru za'ra. Sô sõpré pese nherẽ, te te siwi sãmri õ di. Taha wa, Erodi hã ma tô ĩ'madâ'â'wa norĩ hã sadanharĩ pese za'ra, Pedruhu ãma. Taha pari, ma tô dama 'ru za'ra, da te simro da, dazazé 'madâ'â'wa norĩ hã. 


text:
 Apito Erodihi dâ'âzé wasu'u</n> Tawamhã apito Erodi hã ma tô mo, Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi hawi, Sézareza na 'ri nho'õmo nhisi u, tame sãmra da a'â.Tawamhã apito Erodi hã ma tô sahi u'âsi dazada hâimana, Tiru na 'ri nho'õmo nhisi ãma 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ zada, duré Sido na 'ri nho'õmo nhisi ãma 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ zada zama. Taha wa, Tiru hawi ma tô da'madâ'â'wa norĩ hã ai'aba'ré, apito Erodihi u, Sido hawib zama. Erodi hã te te siwi sadaihu'u da, ma ĩtẽme sito. Tawamhã Barasitu na Erodihi nhibrob 'madâ'â'wa nhisi u uimrehẽne, ma aihutu. Tawamhã te ãne tãma siwasu'u za'ra, Barasituhu ma: — Ma'ãpé, wa'ãma aime za'ra na, Erodihi me apâ wa te wasima ropese za'ra da, wasazé hã wa te duré wasima 're uipra za'ra mono da, ĩsib'a'uwẽ norĩ wi apâ. — Ãne te tãma siwasu'u za'ra, Barasituhu ma. Tawamhã Barasitu hã ma tô ãma saze za'ra, ãma sime za'ra da. Taha pari, ma tô Erodihi u aihutu duré, te te sadawa pibu za'ra da duré ta hã, tisazé hã te te 're ĩ'uipra za'ra mono zéb da hã apâ.


text:
Taha wa, Erodi hã bâdâ te te sima ĩpisutuzém na ma tô ti'uza wẽ ĩhâpa hã sima tisẽ. Danhib'apito 're ĩsimasisi mono zéb ãma ma tô nhamra, tinhimirotizéb ãma, te te dama roti za'ra da.


text:
Tawamhã te te dama roti za'ra pari, ma tô ãne ãma tawata za'ra ni, damreme 'rãihâ na: — Õhõ mreme hã, aibâ mreme õ di. Ĩhâiba'õ mreme, ĩwaihu'upese mreme. — Ãne te ãma tawata za'ra ni, ĩwaihu'upese newa. 


text:
Tawamhã awa'awi ma tô hâiwa ãma Wanhib'apito ma romhuri'wa hã azâ, ĩhâzé pire na, Erodi hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma si 're ĩdawata za'ra mono zé hã te te sima sawi wa, ma tô azâ. Marĩ hã ĩsãna wai'u ne hã ãma sépu'u wa, ma tô dârâ, Erodi hã. 


text:
Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u hã ma tô ropé, 'ri pâ. Sadawa wasu'u za'ẽtẽ di oto. 


text:
 Banabé norĩ hã Saruhu me, Ãtizotiza u apâ ĩnebzé wasu'u</n> Tawamhã Banabé norĩ hã ma tô apâ tineb zahuré, Saruhu me, Ãtizotiza na 'ri nho'õmo nhisi u. Ĩsazei'wa norĩ nhibzari te te ĩ'wapé zahuré hã te te dama sõmri zahuré pari, ma tô apâ tineb zahuré, Zeruzarẽ hawi. Zuwã Marcusi hã te ĩsiré timorĩ zahuré. 


text:
 Banabé norĩ hã tinhimiromhuri na te te ĩsãna'rata zahuré zé wasu'u</n> Tawamhã Ãtizotiza ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa norĩ hã duré dama rowahutu'wa norĩ hã te 're si'ubumro, ĩsazei'wa norĩ wazari. Ãne ĩsisi za'ra hã: Banabé hã, duré Simi'ã hã, ĩsisi amo hã Hâira na; duré Rusizu, Sireni ãma aré 're ĩsãmra mono hã; duré Saru hã, duré Mana'ẽ hã, apito Erodihi siwadi aré, Mana'ẽ hã, Erodihi nhorõwa ãma siré prédub zahuré wa.


text:
Tawamhã nimahã bâtâ na ma tô ta norĩ hã saihuri ãna asimro a'â, Wanhib'apito ãma wata za'ra da. Taha wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ãne tãma waihu'u za'ra: — Banabé norĩ ma, wa tô romhuri hã pisutu zahuré, Saruhu me. Te te ĩ̱ma 're romhuri zahuré mono da, wa tô ĩ̱sima pisutu zahuré, ta norĩ hã. Taha wa, te ĩpisutu zahuré zéb zarina, te za oto tãma ĩpisutu za'ra wa'wa, asiti wa'aba oto neb zahuré da. — Ãne ma tô tãma waihu'u za'ra. 


text:
Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te duré mreme zu, saihuri ãna. Tinhib'rada ma tô ĩ'rãi ãma sa'ra za'ra, Banabé norĩ 'rã nhisiwi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tãma ĩwaihu'u za'ra zéb zarina, te te tãma pisutu za'ra da, romhuri hã. Taha parip si, ma tô siwi satõrĩ zahuré, neb zahuré da oto. 


text:
 Sipri ãma Banabé norĩ te te ĩromhuri zahuré zé wasu'u</n> Tawamhã Banabé norĩ hã ma tô tineb zahuré, Saruhu me. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani ré, ma tô tineb zahuré, Sere'usiza na 'ri nho'õmo nhisi u. Ta hawi, te duré tineb zahuré, Sipri na rob'ré za'iti nhisi u. Rowa'u'u na uba'renem na ma tô saprĩ zahuré, dame.


text:
Tawamhã ma tô aimasisi zahuré, Saramina na 'ri nho'õmo nhisi u. Tame ma tô tinhimiromhuri na sãna'rata zahuré. Zudezu norĩ te, rowahutuzé mono bâ, ma tô tame 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dama sadawa wasu'u zahuré. Zuwã Marcusi hã ma tô ĩme timorĩ zahuré, romhuri na te te pawaptob zahuré da. 


text:
<n>(6-8)</n>  Sipri na rob'ré za'iti nhisi wa'wai baba, si'aba'réi wamhã, ma tô aihutu, Paposi na 'ri nho'õmo nhisi u. Tame abzé tede'wa hã ma tô sõpẽtẽ za'ra, zudezu norĩ siré hã, Bazezusi na ĩsisi hã. Deredu norĩ nhiminhisi na hã Erima na ĩsisi amo hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa newa, te taré te te dama 're rowasu'u. Danhib'apito siwadi, Bazezusi hã. Sézi'u Paru na danhib'apito nhisi hã. Ta hã, rosa'rata waihu'u pese 'wa. Tawamhã ma tô sô tihârâ zahuré, Banabé norĩ zô Saruhu me, te te wapari pese da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u hã. Tawamhã Erima hã abzé tede'wa hã ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u hã tiwi wẽ'õ zahuré, danhib'apito hã Zezusihi wasu'uwẽ te te saze tõ da.


text:
Tawamhã Saru, Paru na ĩsisi amo hã ma tô aptete, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani na. Taha wa, abzé tede'wa te te 'madâ'â sina,


text:
ma tô tãma tinha, ãne: — Wa'uburé 'ra, a hã. Uburé ĩwẽ nhitob'ru, a hã. Aihâimana nhipese di. Ĩwasété si, te asima 're ĩ'azawi pese mo. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã wẽ nherẽ, te dawi ãma 're ĩ'azaprĩ u'âsi mo, ĩwasétére na.


text:
Ãhãna, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te za ai'azâ. Tawamhã te za a'â atob'a. Bâtâ nhimirowa'a hã 'madâ'â õ di za a'â. — Ãne te tãma tinha, Paru hã. Tawamhã awa'awi, ma tô titõmozazu, Erima hã. Ma tô tiwi tirobra duré, tob'a wa. Taha wa, ma tô te te nasi rob'upi dazô, ni'wa hã te te saprõni da.


text:
Tawamhã danhib'apito hã aibâ ĩtob'a na te te 'madâ'â wamhã, ma tô saze, sena na Zezusihi wasu'uwẽ hã. Wanhib'apito nhimiroti na ma duré titob'uzu. 


text:
 Ãtizotiza amoi ãma Paru norĩ te te ĩromhuri zahuré zé wasu'u</n> Tawamhã Paru norĩ hã te ai'aba'ré, Paposi hawi, Pãpiriza na danhipti'a nho'õmo nhisi u. Rowa'u'u na uba'renem na te ai'aba'ré, dame. Tane nherẽ, Zuwã Marcusi, ĩme morĩ zahuré õ di. Ma rẽme zahuré, Zeruzarẽ u morĩ da apâ. Pãpiriza u sihutu wamhã, Peredi na 'ri nho'õmo nhisi u te ai'aba'ré, Paru norĩ hã.


text:
Ta hawi, te duré ai'aba'ré, Pisidiza na danhipti'a nho'õmo nhisi u. Tawamhã ma tô aihutu, Ãtizotiza na 'ri nho'õmo nhisi u. Sihutu wamhã, sabadu na ma tô asisi, zudezu norĩ te, rowahutuzéb u. Tame te asimro ni.


text:
Tawamhã ma tô ni'wa hã dama sõré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na Mozési te te ĩrob'ui'érézém na hã. Ĩsadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ nhimi'ui'éré hã te duré dama sõré. Te te sõré za'ra parimhã, rowahutuzéb ãma 're da'anhimi'rui mono 'wa hã ma tô Paru norĩ hã ãne 'mahârâ za'ra, te te dama rowasu'u za'ra da: — Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, asima wẽ za'ra wa'aba wamhã, te za wama ĩrowasu'u za'ra wa'wa, wama robze za'ra da. — Ãne ma tô 'mahârâ za'ra. 


text:
Taha wa, Paru hã hâiwi ma tô za. Tinhib'rada, ma tô dama wẽ, ari'iwi dasi'ubumro da. Tawamhã te dama tinha, ãne: — Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, ĩ̱wapari za'ra wa'aba. Duré zudezu'õ norĩ, a norĩ wa'aba zama wasiré õ nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're aiwata za'ra wa'aba mono norĩ hã, ĩ̱wapari za'ra wa'aba.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Izarazéhé nhihudu norĩ nhib'apito hã ma tô wahi'rata norĩ hã sima pisutu za'ra, ãma sib'a'uwẽ za'ra da. Ĩsihudu sidâpâsi, ma tô te te 're apawapto, sitébré da, Ezitu ãma tisiré'õ norĩ 'rata 're si'ubumroi mono ré hã. Ta hawi, ma tô sani za'ra, tiwaihu'u pese na.


text:
A'ubuni wi, 're dahâimana za'ra mono ré, ma tô te te 're da'ab'madâ'â pese, ãma 're dazaihâ popo'o za'ra mono nherẽ. 40 na ma tô da'ãma tiwahu, a'ubuni wi te te 're da'ab'madâ'â mono ré hã.


text:
Cana'ã na romnhisi ãma ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã da'uprosi. 7 na dapoto mono bâ ma da'uprosi, a'uwẽ norĩ hã, ĩwa 're ĩdasi'ubumroi mono hã. Tawamhã tinhib'a'uwẽ ma, ma tô sõmri za'ra ti'a hã, Izarazéhé nhihudu norĩ ma.


text:
Ĩwa dawi 're rob za'ra mono ré hã, 450 na ma tô ãma tiwahub za'ra. — Tawamhã dama ĩmreme pire norĩ hã misi sidâpâsi ma tô dama pisutu za'ra, ĩsadawa para dama rowairébé'wa 're hâimana za'ra mono da, Samuwé hã ĩpotozéb u. Tawamhã ma tô podo, Samuwé hã. Prédu wamhã, ta hã ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te dama 're sadawa wasu'u. Ta hã ĩsadawa wasu'u 'rata 'wa, Samuwé hã.


text:
Tawamhã Izarazéhé nhihudu norĩ hã ma tô tiwi waptẽrẽ za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono wi, ni'wa hã danhib'apito ne, te te 're ĩda'uwati mono da hã, te te pisutu da. Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô tãma hâiba nhomri za'ra, Sau hã da'uwati'wa da. Sauhu mama hã, Tisi na ĩsisi hã. Bẽzamihĩ nhihudu ta hã, Tisi hã. Sau hã te te 're da'uwati mono ré hã 40 na ma tô ãma tiwahu.


text:
Tawamhã te te oto 're da'uwati mono tõ da, ma tô waze, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Ĩsa'u hã ma tô Dawi hã dama hâiba nho, da'uwati'wa da oto. Ta hã ma tô duré wẽsã oto. Ãne te te ĩwẽsãmrizé hã: “Dawi hã Zéséhé 'ra hã ĩ̱ma wẽ di. Ĩ̱nhimiroti te te ãma uwaimrami da, te za te te 're ĩ̱wapari u'âsi.” Ãne ma tô Dawi hã wẽsã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
Dawihi nhihudu uwaibaba, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã pisutu Zezusi hã, Izarazéhé nhihudu norĩ nho'reptui'wa da hã. Wahi'rata norĩ ma, te te ĩropisutuzéb zarina, ma tô pisutu.


text:
Zezusi hã tinhimiromhuri na te te dama sãna'rata õ ré, ma tô Zuwã Batita hã te te dama 're rowahutu, wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ ma, dawasété wi 're dasipizari za'ra mono da, duré â dawabzuri hã da te 're 'manharĩ za'ra mono da.


text:
Tawamhã tinhimiromhuri te te ĩsazârizéb u romhutu wapsi, te dama siwasu'u, ãne: “Cristuhu zô te 're asimipari za'ra wa'aba mo. Tawamhã te ĩ̱'ãma 're ĩrosa'rata za'ra wa'aba mo, Cristuhu newa, Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩ̱pisutu newa. Tazahã, ta hãi õ di, wa hã. Ĩ̱za'u si ĩ̱ma ĩpire hã te za wei mo. Wei wisi wapsi, wa hã tãma ĩ̱wapure di za. Tãma ĩ̱wapure wa, ĩpara'uza wasisizé, te apâ tiwi wasihu waihu'u õ di za, ĩ̱nhisé wa.” Ãne te dama siwasu'u, Zuwã Batita hã. — Ãne ma tô Paru hã dama rob'rãzarõtõ, dahi'rata nhihudu uwaibaba, Zezusi we ĩmorĩzém na hã. 


text:
Te duré dama tinha: — Wasiré Abra'ãhã nhihudu norĩ, ĩ̱wapari za'ra wa'aba, duré zudezu'õ norĩ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're aiwata za'ra wa'aba mono norĩ zama. Uburé wa'udâna ma tô ĩwasu'uwẽ hã wei watẽme satõrĩ za'ra, wahâiba mono bâ, danho'reptuzé wasu'u hã.


text:
Zeruzarẽ ãma 're ĩsi'ubumroi mono hã, duré tame dama ĩpire norĩ zama, Zezusi hã Danho'reptui'wa na te te waihu'u za'ra õ di. Sabadu sidâpâsi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ nhimi'ui'éré hã da te dasima 're sõré za'ra mono nherẽ, ĩwasu'u hã te te waihu'u za'ra õ di, ta norĩ hã. Taha wa, Zezusi hã dâ'â da, te te siwi ãma roti wamhã, te te waihu'u za'ra ãna, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ nhimirowasu'u hã siwi ãma uwaimra, si'uihâ na.


text:
Zezusi hã marĩ ĩwasédé hã te te 'manharĩ õ nherẽ, ma tô õ norĩ hã siwi waptẽ, Piratuhu wi, da'wapéi'wa norĩ hã te te siwi wĩrĩ da, wasété ré ne.


text:
Tawamhã Zezusihi ãma uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme ui'éré 'rada hã te te siwi ãma uwaimrami parip si, ma tô siwi si'ra, wedepo'o nhonhi'rãmi hawi. Ma tô siwi tisẽ, ẽtẽ zahâpâ wa, ab're 're.


text:
Tawamhã apâ hâiwa'utu pari, ma tô nasi dama sihâi'ré, bâtâ ahâ na, Zezusi hã. Darireza hawi, Zeruzarẽ u aré ĩsiré ĩsi'aba'ré norĩ ma, ma tô nasi sihâi'ré. Ta norĩ hã te oto te te dama 're wasu'u wẽ za'ra Zezusi hã, Izarazéhé nhihudu norĩ ma. 


text:
— Wa norĩ zama ĩwasu'uwẽ hã wa te aima sõmri za'ra wa'aba da, wa ai'rata wahâimana za'ra wa'aba ni.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono, wahi'rata norĩ ma, te te ĩropisudu hã ma tô wama ãma uwaimrami za'ra oto, wasiré ĩsihudu norĩ ma. Zezusi hã ma tô apâ hâiwa'udu. Apâ ĩhâiwa'utuzé wasu'u na 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma danho're na rob'ui'éré, ĩsãna'remhã, te wama wasu'u, ãne:  “A hã ĩ̱'ra. Ã bâtâ na aihâiwa'utuzé bâtâ na wa za Aimama na aima 're ĩ̱hâimana.” 


text:
— Duré ãma rob'ui'éré 'rata hâiba amo hã te duré wama wasu'u 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Zezusi dâ'â uptabi nherẽ, apâ za te te ĩhâiwa'utuzém na, dâ'â u'âsi nomro tõ da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono te tinha:  “Dawihi ma, tô sena marĩ ĩwẽ na te tãma ĩropisutuzém na wa za taha u'âbâ aima ãma uwaimrami za'ra wa'wa.”  Ãne ĩmreme na rob'ui'éré hã.


text:
Ĩhâiba amo na rob'ui'éré ĩsãna'remhã, te duré wama wasu'u:  “Te te aima 're ĩromhuri wẽ u'âsi mono hã dâ'â wamhã, rẽme õ di za, hâiba 'ro tõ da.”  Ãne te wama wasu'u. — Ãne te Paru hã dama rob'rãzarõtõ, rowasu'u 'rata na hã. 


text:
Te duré dama rowasu'u: — Dawi hã ti'ai ãma 're morĩ ré, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma sina uwaimra, te te tãma ĩpisutuzéb zarina. Te te sina tãma uwaimrami pari, ma tô dârâ, Dawi hã. Ĩhi'rata norĩ 'ru ãma ẽtẽ zahâpâ wa ab're wa, ma dasiwi sẽrẽ ni. Da te dasiwi sẽrẽ wamhã, ĩhâiba hã ma ti'ro.


text:
Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono apâ te te ĩhâiwa'udu hã, 'roi õ di. Hâiba wẽ na ma tô apâ hâiwa'utu.


text:
<n>(38-39)</n>  Wasiré norĩ, ma'ãpé aihĩni ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba, tô sena na waihu'u za'ra wa'aba da. Danho'reptuzé wasu'u hã wa za aima waihu'u za'ra wa'wa. Zezusi hã, dawasété pari'wa. Duréihã, Mozési hã ma tô wahi'rata norĩ ma ãma rowasu'u za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na. Ĩsimiroti zarina 're dahâimana za'ra mono nherẽ, dawasédé da te dasima 're pari waihu'u za'ra mono õ di, ãma. Tane nherẽ, ãhãna Zezusi hã da te dasina 're umnhasi za'ra mono wamhã, dawasédé te te oto da'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina, te za oto te te 're da'awẽsãmri.


text:
<n>(40-41)</n>  Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa hã ma tô ãne na ãma rob'ui'éré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na, ãne:  “'Re aihâimana za'ra wa'aba mono ré, wa za niha dama rob'manha, ĩpipa na. Tawamhã za te dama ĩrob'manharĩzém na te za ãma 're asiwawã za'ra wa'aba mo, ni'wa hã te te ãma 're aipo're pu'u za'ra wa'aba mono nherẽ. 'Madâ'â za'ra wa'aba. A norĩ wa'wa hã ĩ̱'ãma aiwa'ẽ za'ra wa'aba norĩ hã, te za tãma 're a'rãmi za'ra wa'aba mo, ĩ̱nhimirob'manharĩ pipa ma. Tawamhã ĩ̱zadawa para te za ai'utõrĩ 'wa.”  Ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme hã. Ma'ãpé ãma rosa'rata pese za'ra wa'aba za ãne na hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimirob'manharĩ pipa zé hã asina uwaimrami za'ra wa'aba tõ da. — Ãne te Paru hã dama rob'rãzarõtõ.


text:
Tawamhã Paru norĩ hã zudezu norĩ te, rowahutuzém hawi pusi zahuré wi, ma tô waptẽrẽ zahuré ni, sabadu amo na te te dama rowasu'u na sahu zahuré da.


text:
Tawamhã rowahutuzém hawi dawairébé wamhã, da'ahâ na te Paru norĩ siré ai'aba'ré ni, Banabéhé me, zudezu norĩ hã, duré zudezu'õ norĩ hã, zudezu norĩ hâimanazéb zarina 're ĩhâimana za'ra mono norĩ zama. Tawamhã ma tô tãma roti za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimipawaptobzém na siptete sina ãma 're hâimana u'âsi za'ra mono da. 


text:
Tawamhã sabadu amo na aihĩni ma tô tasi'rã'õtõ ni, 'ri nho'õmo ãma 're ĩdasi'ubumroi mono hã, Wanhib'apito zadawa wasu'u hã da te wapari za'ra da. Da'umro di, da te ĩwapari za'ra õ hã.


text:
Tane nherẽ, da'ahâ na ĩdasi'rã'õno hã zudezu norĩ hã te te da'madâ'â za'ra wamhã, ma tô ãma da'ruiwapari za'ra. Tawamhã Paruhu mreme hã ma tô dawi wẽ'õ za'ra, zudezu norĩ hã. Taha wa, timreme na ma tô nasi ãma tãma wa'rãmi za'ra, Paruhu mreme wa'rãmi. Ma tô duré ãma tiwa'ẽ za'ra.


text:
Tane nherẽ, pahi ãna ma tô Paru norĩ hã tãma nharĩ za'ra, zudezu norĩ ma, ãne: — A norĩ wa'aba ma, uimrehẽne wa tô aima rowasu'u za'ra wa'aba ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u na hã. Tane hã tô, wẽ di. Tane nherẽ, taré newa, ma tô asiwi ĩwẽ'õ za'ra wa'wa, ĩwasu'uwẽ hã. Taha wa, ĩbâi õ di, hâiwa ãma rowẽ ãma 're ĩ'aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mono zéb da hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'rata. Taha wa, wa za airẽme za'ra wa'aba ni, zudezu'õ norĩ ma, wa te tãma 're rowasu'u za'ra mono da oto.


text:
Wanhib'apito hã ma tô ãne na wama roti za'ra oto:  “A norĩ wa'wa hã wa tô aipisutu za'ra wa'wa, zudezu'õ norĩ ma, 're rob'uiwẽ za'ra wa'aba mono da, ĩwẽ na, taha zarina te 're ĩda'anho'reptui mono zém na daro mono bâ ãma 're ropéi wa'aba mono da, dama.”  Ãne te wama roti za'ra, Wanhib'apito hã. — Ãne ma tô Paru norĩ hã tãma rowasu'u za'ra, Banabéhé me. 


text:
Tawamhã zudezu'õ norĩ hã Paruhu mreme te te wapari za'ra wamhã, toi uptabi za'ra di. Wanhib'apito zadawa wasu'u na ma tô tiwata za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, rowẽ na ĩ'rata 're hâimana u'âsi za'ra mono da, te te sima ĩpisutu za'ra norĩ hã ma tô saze za'ra, Zezusi hã. 


text:
Tawamhã Wanhib'apito zadawa wasu'u hã ma tô ropé, daza'rui mono bâ, tame danhipti'a nho'õmo ãma 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ u.


text:
Tane nherẽ, zudezu norĩ hã ma tô tame dama ĩpire norĩ hã wada'uri wasété za'ra, Paru norĩ zada hâimana za'ra da. Pi'õ norĩ hã ĩmreme pire norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩwata za'ra mono norĩ, zudezu'õ norĩ, ta norĩ zama ma tô wada'uri wasété za'ra, sada hâimana za'ra da. Tawamhã ma tô ãma rowasété zahuré ni, Paru norĩ ãma, Banabéhé me. Ma tô tãma rob'ru zahuré ni, ta hawi danhipti'a nho'õmo hawi neb zahuré da, danhiti.


text:
Tawamhã Paru norĩ hã ma tô tipara zapru hã wamirĩ zahuré, da'ãma dâ'â zahuré tõ da. Taha wa, õne haré ma tô tineb zahuré, Iconizu na 'ri nho'õmo nhisi u.


text:
Tawamhã Zezusihi zazei'wa norĩ hã Ãtizotiza ãma 're ĩsi'ubumroi mono hã te 're to za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani na ma tô aptete za'ra, ĩpẽ'ẽ mono bâ. 


text:
 Paru norĩ hã Iconizu ãma te te ĩromhuri zahuré zé wasu'u</n> Tawamhã Iconizu na 'ri nho'õmo nhisi u ma tô aimasisi zahuré, Paru norĩ hã, Banabéhé me. Tamomo simasisi zahuré wamhã, Ãtizotiza ãma sada ĩromhâimana zahuré ne, ma tô duré sada tiromhâimana zahuré. Zudezu norĩ te, rowahutuzéb u ma tô tizasi zahuré, te te dama rowasu'u zahuré da. Tawamhã simirowasu'u wẽ wa, mreme wapari ze zahuré di, dama hã. Taha wa, da'ahâ na ma tô saze za'ra ni, zudezu norĩ hã, zudezu'õ norĩ zama.


text:
Tane nherẽ, zudezu norĩ te te 're ĩsaze za'ra mono õ hã ma tô zudezu'õ norĩ hã wada'uri wasété za'ra, sada hâimana za'ra da, Paru norĩ zada, uburé siré ĩsazei'wa norĩ zada zama.


text:
Tane nherẽ, Paru norĩ hã te Iconizu ãma aimasisi hâ zahuré. Pahi ãna ma tô Wanhib'apito hã dama wasu'u wẽ zahuré. Tawamhã ĩwasu'uwẽ hã tô sena na da te waihu'u za'ra da, Wanhib'apito hã ma tô Paru norĩ pawaptob zahuré, da te 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb da hã, marĩ ĩwẽ hã dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te te dama 're ab'manharĩ zahuré mono da tame.


text:
Tane nherẽ, õhõ na si misi da te dasima ãma rosa'rata za'ra õ di, 'ri nho'õmo ãma 're ĩdasi'ubumroi mono norĩ hã. Ma tô dasima aipo'o ni. Ni'wam norĩ hã ma tô zudezu norĩ niwĩ 're hâimana za'ra. Ni'wam norĩ hã te Paru norĩ niwĩ 're hâimana za'ra, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ niwĩ. 


text:
Tawamhã ni'wam norĩ hã zudezu norĩ hã zudezu'õ norĩ me, ma tinhib'apito norĩ me ãma sisaze za'ra, Paru norĩ ãma te te rowasété za'ra da, duré ẽtẽ na te te siwi pãrĩ da.


text:
Tawamhã damreme te te sina wapari zahuré wamhã, ma tô dawi tipusi zahuré, wara sina, Paru norĩ hã. Rica'oniza na danhipti'a nho'õmo nhisi u ma tô tineb zahuré. Tamomo neb zahuré wamhã, Risitira na 'ri nho'õmo nhisi u, ma tô aimasisi zahuré, duré Derebi na 'ri nho'õmo nhisi amoi u.


text:
 Paru norĩ hã Risitira ãma duré Derebi ãma te te ĩromhuri zahuré zé wasu'u</n> Tawamhã Risitira ãma te aibâ hã 're sãmra, ĩhi'ré hã, ĩpotozém hawi ĩmorĩ'õ hã para uwa zahuré wa.


text:
Paru hã te te dama rowasu'u ré, ma tô ĩhi'ré hã mreme wapa. Tawamhã Paru, ma tô ĩtẽme rob'madâ. Te te 'madâ'â wamhã, ma tô sina waihu'u, tô sena Wanhib'apito te te ĩsaze na hã, duré te te pese da, te te sina ĩ'umnhasi na hã.


text:
Taha wa, te mreme 'rãihâ na tãma tinha: — Aiwahutu. Hâiwi asa na, aipara na. — Ãne te tãma tinha. Tawamhã ĩhi'ré, si'aba'ré na ma tô hâiwi za. Ma tô timorĩ wẽ.


text:
Taha wa, Paru te te ĩwahudu hã da te 'madâ'â za'ra wamhã, ma tô dasima 'mahârâ za'ra ni, ãne: — Ĩhâiba'õ norĩ, ĩwaihu'upese norĩ hã ma tô wei watẽme 'manhi'ra zahuré. Ma tô si'aibâ zahuré, ãma 're ĩwawata za'ra mono norĩ hã. — Ãne ma tô dasima 'mahârâ za'ra ni, dasimremezém na, Rica'oniza ãma 're ĩdasi'ubumroi mono norĩ mreme na. 


text:
Tawamhã Paru norĩ hã ma tô sisi zahuré ni, Banabéhé me. Ĩhâiba'õ norĩ hã waihu'u pese newa da te dasima 're ĩsisi za'ra mono zém na ma tô sisi zahuré ni. Banabé hã Zupité na ma sisi ni. Duré Paru hã Mecuriu na ma tô sisi ni, rowahutu'wai wa.


text:
Zupitéhé ãma 're ĩdawata za'ra mono zé hã 'ri nho'õmo 'wawi wa'ra 'ridawa 'rata, 'ri hã. Taha wa, aibâ hã Zupitéhé ma da'ãma 're ĩmreme mono hã ma tô powawẽ hã saprõni zahuré, ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u, 'ri nho'õmo 'wawi wa'ra 'ridawa u hã. Tawamhã romnhirãrã na ma tô sõ'rebzu zahuré, tãma 'madâ'â ze zahuré da. We ĩsaprõni zahuré 'wa hã ma tô dasine sima wẽ, powawẽ hã te te pãrĩ zahuré da, ãma dawata za'ra da, Paru norĩ ãma, waihu'u pese zahuré newa.


text:
Tawamhã te te ĩ'manharĩ wasu'u hã Paru norĩ hã te te wapari zahuré wamhã, wara sina ma tô dawa'wa u tizasi waré zahuré. Ti'uza hã ma tô hâiwazu zahuré, tinho'utu nho'õmoi baba, rob'ru te. Te te hâiwazu zahuré sina, ma tô hârâ 'rãihâ na da'mahârâ zahuré, ãne: 


text:
— Aibâ norĩ, e marĩ da, te za tane ĩ'manharĩ za'ra wa'wa. Tô'ã. 'Manharĩ za'ra wa'aba tõ. Wa norĩ hã aibâ, asine wa'aba hã. Zezusihi wasu'uwẽ na wa te aima rowasu'u za'ra wa'aba da, wa tô we wanem ni, atẽme za'ra wa'aba. Wa tô aima roti za'ra wa'aba ni, taré romhâiba na ãma 're aiwata za'ra wa'aba mono zém hawi 're aipizari za'ra wa'aba mono da, ĩwaihu'upese newa ãma 're aiwata tõ za'ra wa'aba mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono niwĩ 're anomro aba mono da oto. Ta hã ropoto na'rata 'wa, duré hâiwa nhirõtõ 'manharĩ'wa, duré ti'ai 'manharĩ'wa, duré âporé 'manharĩ'wa. Uburé ti'ai ãma 're ĩdanomro mono da hã, ma tô te te da'apoto, hâiwa nhirõtõ ãma 're ĩdahâimana za'ra mono da zama, duré â 'râwi 're ĩnomro mono da zama.


text:
Duréihã, dahi'rata sidâpâsi da te dasima ĩwẽzéb uwaibaba te 're danomro. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're da'ahâ za'ra su'u mono õ di.


text:
Tane nherẽ, ma tô dama 're siwaihu'u u'âsi, tinhoprubzém na sena 're ĩhâimana mono zém na, da te 're waihu'u za'ra mono da. Tã hã ma tô pisutu, we aima 're ta'a za'ra wa'aba mono da, te te aima 're robdi'i za'ra wa'aba mono da. Buru nho hã te duré te te aima 're sõmri za'ra wa'wa, 're ĩ'rã za'ra mono zéb da hã, te te ĩpisutu zarina, ãma 're asaihuri aba mono zéb da hã, aima ãma 're ĩrobzei u'âsi za'ra wa'aba mono zéb da hã. — Ãne ma tô Paru norĩ hã dapo're pu'u zahuré, Banabéhé me. 


text:
Ãne Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã te te dawi sawi zahuré nherẽ, da te ãma rosahâri waihu'u za'ra õ di aré. Powawẽ hã te aré tô dasiwi pãrĩ ni, Paru norĩ ãma ĩdawata za'ra zéb da hã. Tane nherẽ, dama mreme pire zahuré wa, ma tô ãma rosahâri za'ra ni oto, da te dasiwi pãrĩ tõ da, ĩwaihu'upese zahuré newa, ãma dawata tõ zahuré da, Paru norĩ ãma hã.


text:
Tawamhã zudezu norĩ hã Ãtizotiza hawi te ai'aba'ré, Paru norĩ zarina, Iconizu hawib zama. Sihutu wamhã, ma tô ãma dawada'uri wasété za'ra, aihĩni sada danhiti'ru za'ra da. Tawamhã, ma tô ãma tasisaze za'ra ni. Taha wa, ẽtẽ na ma tô dasiwi hâ ni, Paru hã da te dasiwi wĩrĩ da. Tawamhã, dâ'â newa, ma tô ãma rosa'rata za'ra ni. Taha wa, ma tô da te ãma robâdâ, 'ri ahâ nhiti.


text:
Tawamhã ĩsiré ĩsazei'wa norĩ hã ma tô siwi uirĩ. Ĩ'rata simasab ré, ma tô udu, Paru hã. Tawamhã 'ri nho'õmo u te apâ mo. Tame awẽm na te oto ne Paru norĩ hã, Banabéhé me. Derebi na 'ri nho'õmo nhisi u te tineb zahuré.


text:
Tame ma tô dama rowahutu zahuré, ĩwasu'uwẽ na. Tawamhã da'ahâ na ma tô saze za'ra ni, Zezusihi nhirã zarina 're danomro mono da. Taha pari, te oto apâ tineb zahuré dahawi, siwa'rãmi. 


text:
 Paru norĩ hã Ãtizotiza u, siwa'rãmi ĩneb zahuré zé wasu'u</n> Tawamhã Paru norĩ hã Risitira wa'wai baba te apâ tineb zahuré siwa'rãmi, duré Iconizu wa'wai baba, duré Ãtizotiza wa'wai baba.'Ri nho'õmo wa'wai baba neb zahuré wamhã, ma tô ĩsazei'wa norĩ hã pawaptob za'ra, hâimana nhiptete na 're nomro mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te te 're sasõmri u'âsi za'ra mono da. Ãne te duré tãma nharĩ za'ra: — A norĩ wa'wa hã Zezusihi zazei'wai wa, marĩ ĩwasédé hã da te aima 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono wamhã, tãma 're aipahi za'ra wa'aba mono õ di za. Ãne na hã te za tô 're ĩrobzépata za'ra wa'aba mo. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ oto 're anomro aba mono wa, te za niwapsi hâiwa ãma ĩ'rata 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mo, rowẽ na. — Ãne te tãma nharĩ za'ra.


text:
Tawamhã 'ri nho'õmo mono bâ ĩsazei'wa norĩ hã siré 're ĩsi'rã'õtõ mono sidâpâsi ma tô da'madâ'â'wa da hã te te 're apisutu zahuré, Paru norĩ hã. Sai ãna, te duré ta norĩ hã timreme zahuré, Wanhib'apito ma, te te sina 're ĩ'umnhasi za'ra mono ma, ĩwasété wi da'wawi 're ĩsimapa za'ra mono zém na te te 're pawaptob u'âsi za'ra mono da, da'madâ'â'wa norĩ hã. 


text:
Pisidiza na danhipti'a nho'õmo nhisi wa'wai baba, te oto tineb zahuré Paru norĩ hã, Pãpiriza na danhipti'a nho'õmo nhisi u.


text:
Tame, ma tô Zezusihi wasu'uwẽ na dama rowahutu zahuré, Peredi na 'ri nho'õmo nhisi ãma. Taha pari, ma tô duré tineb zahuré, Atariza na uba're nhimizahârizém nhisi u.


text:
Ta hawi te duré tineb zahuré, rowa'u'u na uba'renem na, dame. Tawamhã apâ ma tô aimasisi zahuré Ãtizotiza u, Siriza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma timorĩ na te te ĩsãna'rata zahuré zéb u. Ta hawi neb zahuré õ ré, ma tô Paru norĩ ãma tamreme zusi ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma. Te te tãma 're romhuri wẽ zahuré mono da, te te 're pawaptob u'âsi zahuré mono da, ma tô ãma tamreme zusi ni, Ãtizotiza hawi neb zahuré õ ré. Te te dama 're rowahutu zahuré mono parimhã, ma tô apâ aimasisi zahuré.


text:
Ãtizotiza u apâ simasisi zahuré wamhã, ma tô ĩsazei'wa norĩ zô tihârâ zahuré, te te ĩtẽme ubumro da. Taha wa, ma tô dama siwasu'u zahuré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimipawaptobzém na. Ãne te tãma rowasu'u za'ra: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô wapawapto, marĩ ĩwẽ hã wa te dama 're 'manharĩ mono da, ĩwasu'uwẽ hã wa te dama ãwisi da, zudezu'õ norĩ ma zama. Tawamhã ta norĩ zama ma tô te te 're sazei pese za'ra. — Ãne te tãma rowasu'u za'ra, ĩsazei'wa norĩ ma.


text:
Ãtizotiza ãma te oto aimasisi hâ zahuré, Zezusihi nhirã zarina 're ĩnomro mono norĩ 'rata, Paru norĩ hã. 


text:
 Zeruzarẽ ãma ĩdasi'rã'õtõzé wasu'u</n> Tawamhã aibâ norĩ hã ma tô aihutu Ãtizotiza u, Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi hawi. Tawamhã ĩsazei'wa norĩ ma, te roti za'ra, ãne: — Zudezu'õ norĩ hã, Mozési hã wahi'rata norĩ ma, te te ĩpisutu zarina, 're sisihâiwata nhihâri za'ra mono õ nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're sõ'reptu za'ra mono õ di za. — Ãne te tãma nharĩ za'ra, aibâ norĩ hã. 


text:
Tawamhã Paru norĩ hã Banabéhé me, ma tô wẽ'õ zahuré, ĩsimirowasu'u za'ra hã. Taha wa, te simreme wa'rãmi sa'ẽtẽ ãma sima nharĩ za'ra. Ãne wa, ĩsazei'wa norĩ hã ma tô ni'wam norĩ hã pisutu za'ra, Paru norĩ siré si'aba'ré da, Zeruzarẽ u, tame da'madâ'â'wa norĩ me duré Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ me, te te sima ãma romnhoré za'ra da.


text:
Tawamhã ĩsazei'wa norĩ hã siré 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ hã ma tô ãma ana, ĩsi'aba'rézém na hã. Ma tô si'mazatõrĩ za'ra, ĩme 'masi'aba'réi hutu da. Tawamhã Paru norĩ hã Zeruzarẽ u si'aba'réi ré, Penisiza na danhipti'a nho'õmo nhisi wa'wai baba, te ai'aba'ré, duré Samariza na danhipti'a nho'õmo nhisi wa'wai baba zama. Taha wa'wai baba, si'aba'réi ré, ma tô ĩsazei'wa norĩ ma, te te rowasu'u za'ra, zudezu'õ norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono u, 're ĩsipizari za'ra mono na hã. Tawamhã aihĩni ma tô dama ãma rowẽ zani za'ra, tame ĩsazei'wa norĩ ma.


text:
Tawamhã Zeruzarẽ u ma tô oto aihutu. Sihutu wamhã, ĩsazei'wa norĩ hã, duré Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã, duré da'madâ'â'wa norĩ hã ma tô siwi waibui wẽ, Paru norĩ hã. Tawamhã Paru norĩ hã ma tô dama rowasu'u za'ra aihĩni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimipawaptobzéb zarina uburé ĩsadawa para te te dama 're ĩ'ab'manharĩ zahuré mono zém na hã.


text:
Tawamhã ni'wam norĩ hã ma hâiwi aimasa, parisezu norĩ hã te te dama rowasu'u za'ra da. Tawamhã te dama nharĩ za'ra, ãne: — Ĩsazei'wa norĩ ma, wa te roti za'ra wa'aba, zudezu'õ norĩ hã, dame 're sisihâiwata nhihâri za'ra mono da, uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na Mozésihi nhimi'ui'éré zarina 're nomro mono da. — Ãne te dama nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã ma tô si'rã'õtõ, da'madâ'â'wa norĩ me, te te sima ãma romnhoré za'ra da niha.


text:
Tawamhã te te sima ãma romnhoré hâ za'ra pari, ma tô Pedru hã hâiwi za. Ãne te tãma nharĩ za'ra: — Wasisãnawã norĩ, ĩ̱wapari za'ra wa'aba. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô sima ĩ̱pisutu, ĩ̱hâiba pisutu zudezu'õ norĩ ma, Zezusihi wasu'uwẽ na te tãma 're rowasu'u za'ra mono da, te te 're wapari za'ra mono wa, te te 're saze za'ra mono da. Ãne na ma tô ĩ̱'ãma ĩwaihu'u za'ra wa'wa.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dapẽ'ẽ 'remhã danhimirosa'rada hã te te waihu'u pese di. Zudezu'õ norĩ hã te te 're saze za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩwẽsãmri za'ra mono zéb zarina, ma tô Tipẽ'ẽzani hã ta norĩ ma zama te te 're anhomri, ĩsãna'rata hawi te te wama 're ĩ'anhomri mono ne.


text:
Ta norĩ hã Zezusi te te sina 're ĩ'umnhasi za'ra mono zéb zarina si, ma tô ĩwasédé hã te te tãma 're apari, wa norĩ hã wa te wasina 're umnhasi za'ra mono wa, wawasédé hã te te wama 're ĩ'apari mono ne hã aiwa. Aimawi hã te te tãma 're apisutu mono õ di, zudezu'õ wa.


text:
<n>(10-11)</n>  E marĩ da, ma tô bété asima ĩwẽ za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã pibu za'ra wa'aba da, niha te te aima ĩrob'manharĩ za'ra wa'aba õ zéb zô. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na Mozési te te ãma ĩrob'ui'éré hã wa te tãma ãma 're uwaimrami waihu'u za'ra mono õ di, taha zarina 're ĩwasisõ'reptu za'ra mono da hã. Wahi'rata norĩ zama te te tãma ãma 're uwaimrami waihu'u za'ra mono õ di duré. Taha wa, e marĩ da, wa za bété wasiré ĩsazei'wa norĩ ma, wa te 're roti za'ra, Mozésihi nhimi'ui'éré zarina 're nomro mono da, zudezu'õ nherẽ. Ni'wa hã marĩ ĩpire uptabi hã te te danhoihi waptob ãna, te te dama ĩsibu 'rãihâ ne, ma tô a norĩ wa'wa hã ĩpire uptabi hã tãma ĩpisutu za'ra wa'wa, zudezu'õ na ĩsazei'wa norĩ ma hã. Tane nherẽ, tinhoprubzém na si ma tô Wanhib'apito Zezusi hã te te 're wa'anho'reptu. Õhõ na si te duré ta norĩ zama te te 're anho'reptu, zudezu'õ norĩ hã. — Ãne te tãma nharĩ za'ra, Pedru hã.


text:
Tame ĩsi'ubumro norĩ hã te ari'iwi asimro, Banabé norĩ mreme hã te te wapari za'ra da, Paruhu me. Uburé zudezu'õ norĩ ma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para, marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te te 're ĩ'ab'manharĩ zahuré mono zém na te dama siwasu'u zahuré.


text:
Ta norĩ hã te te dama rowasu'u zahuré parimhã, te duré Ti'adu hã dama rowasu'u, ãne: — Wasisãnawã norĩ, ĩ̱wapari za'ra wa'aba.


text:
Sima Pedru, ma tô wama rowasu'u pari za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, tinhoprum na zudezu'õ norĩ ãma ĩsime na'rata zém na. Tinhib'a'uwẽ da, ma tô ni'wam norĩ si te te 're awaibu, zudezu'õ norĩ hã.


text:
Ãne na ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa hã ãma rob'ui'éré, tô ĩsarina. Ãne duréihã rob'ui'éré hã, uburé Danhib'apito mreme na hã: 


text:
 “Zahadu wa za apâ ĩ̱sina siri, Dawi na aihi'rata nhisi nhimirotizéb zarina ni'wa hã ĩsihudu uwaibaba hã siroti'wa da. 'Ri siprum nherẽ, ti'ai u'ẽne hã te za ubumro ni, da te dasiwi ãma 'ri téb da apâ. Tane duré, Dawi hã duréihã pire na te te 're ĩda'ab'madâ'â mono zé hã si'utõrĩ nherẽ, wa za ĩsihudu hã pisutu, apâ Dawihi nhimiroti zarina te te 're 'mairoti mono da. 


text:
 Tawamhã zudezu'õ norĩ zama te za ĩ̱zô 're sõpré, ĩ̱nhib'a'uwẽ da, te ĩ̱sima ĩpisutu za'ra norĩ hã te te 're ĩ̱zaze za'ra mono da. 


text:
 Wa hã uburé Danhib'apito, wa tô ãne hã ĩsãna'rata hawimhã dama waihu'u pa.”  Ãne ĩsadawa wasu'u ui'éré 'rada hã. — Ãne ma tô Ti'adu hã tãma rob'rãzarõtõ za'ra. 


text:
Te duré tãma nharĩ za'ra: — Ãhãna ĩ̱nhimirosa'rada hã wa za aima waihu'u za'ra wa'wa. Zudezu'õ norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono u 're ĩsipizari za'ra mono norĩ wi, wa te tiwi 're ro'wa'rutu za'ra mono õ di za.


text:
Ãne si wa za 'manharĩ za'ra ni. Wa za tãma rob'ui'éré za'ra ni, marĩ ĩwasété uptabi si, wa te tiwi sawi za'ra da, romhâiba 'manharĩ ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb da, abaze da te 're simroi mono wamhã, taha nhi hã te te 're huri tõ mono da, duré siwa'ru tihâimanazé ĩwasédé hã te te 're 'manharĩ za'ra mono tõ da, pi'õ na aibâ na zama, duré danhimizama hã da te 're ĩsõ'reti za'ra mono nhi hã waprui ré te te 're huri tõ mono da, duré danhimizama wapru hã te te duré 're âhuri tõ mono da. Ãne si wa za dawi sawi za'ra ni.


text:
Rowahutuzé mono bâ, sabadu sidâpâsi Mozésihi nhimi'ui'éré hã da te 're sõré za'ra mono ré hã, ma ãma tiwahub ahâ. Te duré da te dasima ãma 're rowahutu u'âsi za'ra, 'ri nho'õmo mono bâ. Taha wa, Mozésihi nhimi'ui'éré hã dama waihu'u pese za'ra wa, te za ã norĩ hã roti hã te te wama 're 'madâ'â za'ra, zudezu'õ norĩ hã, rowẽ na wasiré 're wahâimana za'ra mono da. — Ãne ma tô Ti'adu hã dama rowasu'u 'rãsutu. 


text:
 Zudezu'õ na, Zezusihi zazei'wa norĩ ma, da te ĩrob'ui'éré za'ra zé wasu'u</n> Tawamhã Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã, da'madâ'â'wa norĩ me, ma tô aihĩni ãma sisaze za'ra, ĩsiré ĩsazei'wa norĩ me, Ãtizotiza u tisiré norĩ hã te te siwi 'mazatõrĩ zahuré da, Paru norĩ siré 'maneb zahuré da, Banabéhé me. Tawamhã Zudasi hã ma tô siwi pisutu, Basaba na ĩsisi amo hã, ĩsiré neb zahuré da, Siraha me. Ta norĩ hã simiroti prédub zahuré di, ĩsazei'wa norĩ ma hã.


text:
Tawamhã ĩsiré neb zahuré wamhã, rob'ui'éré, ma tô siré âri zahuré. Ãne rob'ui'éré hã: “Wasiré ĩsazei'wa norĩ, zudezu'õ na 're aipoto za'ra wa'aba mono hã, wa ãma asawi za'ra wa'aba ni, Ãtizotiza na 'ri nho'õmo nhisi ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ hã, duré Siriza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ hã, duré Sirisiza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ hã. Wa norĩ hã Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã duré ãme da'madâ'â'wa norĩ zama wa tô wasisãnawã na wa te 're asisi za'ra wa'wa, wasiré Zezusihi zazei'wai wa.


text:
Wa norĩ hã wa tô romreme hã wapari za'ra ni. Aibâ norĩ hã, aré wasiré 're ĩsi'ubumroi mono hã ma tô, u, ãma ai'aba'ré, atẽme za'ra wa'aba, wazadawa para õ nherẽ. Si'uihâ na ma te u, tinhimirowasu'u na aiwi ro'wa'rutu za'ra wa'wa. Ma duré asimirosa'rada hã aiwi 'wa'rutu za'ra wa'wa.


text:
Taha wa, aihĩni wa tô ãma wasisaze za'ra ni, aibâ norĩ hã maparane wasi'upana wa te wasiwi ãma satõrĩ zahuré da, atẽme za'ra wa'aba. Aibâ norĩ hã Banabé norĩ siré te za ãma tineb zahuré. Banabé norĩ hã Paruhu me, wama ĩsawi pese zahuré.


text:
Ta norĩ hã Wanhib'apito Zezu Cristu te te dama 're wasu'u wẽ zahuré mono da, 're neb zahuré ré, ma tô da te dasima 're 'ru zahuré, da te dasiwi pãrĩ da. Tane nherẽ, ma tô Zezusi hã te te dama 're sadawa wasu'u u'âsi zahuré.


text:
Ãhãna, wa Paru norĩ me wasiwi ãma satõrĩ zahuré ni Zudasi norĩ hã, Siraha me. Wanhimi'ui'éré zarina te za 'râwi aima wazadawa wasu'u za'ra wa'wa.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ma tô wanhimirosa'rata waihu'u pe hã wama sõmri za'ra, ĩsimirosa'rada hã wa te waihu'u za'ra da. Tawamhã wa tô ãma saze za'ra ni, wanhimiroti ahâ na wa te aima 're roti za'ra wa'aba mono tõ da. Ãne si wa za aima roti za'ra wa'aba ni:


text:
‘Danhimizama hã romhâiba 'manharĩ ãma 're dawata za'ra mono da, da te 're ĩsimroi mono nhi hã 're huri aba mono õ di za. Duré ĩwapru hã 're âhuri aba mono õ di za. Duré danhimizama da te 're ĩsõ'reti za'ra mono nhi hã 're huri aba mono õ di za. Duré siwa'ru aihâimanazé ĩwasédé hã 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono õ di za, pi'õ na aibâ na zama.’ Ãne na si wanhimiroti za'ra hã, aima za'ra wa'aba hã. Ãne na wanhimiroti zarina 're anomro aba mono wamhã, aima 're rowẽ za'ra wa'aba mono di za. Wa ãma asawi za'ra wa'aba ni, ĩrẽme ma.” — Ãne ma tô tãma rob'ui'éré za'ra, Zeruzarẽ ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã. 


text:
Tawamhã Zeruzarẽ hawi, dasi'upana da te ĩsatõrĩ zahuré hã ma tô tineb zahuré, Ãtizotiza u. Paru norĩ me te tineb zahuré. Sihutu wamhã, ĩsazei'wa norĩ zô hârâ za'ra wa, ma tô ubumro. Rob'ui'éré, ma tô tãma sõmri za'ra.


text:
Zudasi norĩ hã Siraha me, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa zahuré. Tawamhã ta norĩ hã ma tô ĩsazei'wa norĩ ma roti zahuré. Simiroti hâ zahuré di, ta norĩ hã. Taha wa, ma tô ĩsazei'wa norĩ hã ãma aptete za'ra, ĩsimiroti zahuré na. Marĩ ĩwẽ hã te te 'manharĩ ze za'ra di.


text:
<n>(33-34)</n>  Taha wa, ma tô bâdâ hã nasi ãma si'utõrĩ zahuré, Sira norĩ ãma Ãtizotiza ãma simasisi zahuré ré hã. Tawamhã ĩsazei'wa norĩ hã ma tô apâ siwi satõrĩ za'ra, rowẽ na apâ neb zahuré da, te te siwi ĩsatõrĩ za'ra norĩ u.


text:
Paru norĩ hã te a'â aimasisi zahuré, Ãtizotiza ãma, Banabéhé me. Tame ni'wam norĩ me te te dama 're rowahutu zahuré mono da, duré Wanhib'apito zadawa wasu'u na te te dama 're rowasu'u zahuré mono da, ma tô a'â aimasisi zahuré. 


text:
 Paru norĩ hã siwi ĩsiwanhizarizé wasu'u</n> Tawamhã ãma ronomro pese zahuré pari, te Paru hã Banabéhé ma tinha: — Oto wane na apâ, 're ĩwanebzé na'rata niwĩ. 'Ri nho'õmo u datẽme 're ĩwaneb na'rata zéb uwaibaba, Wanhib'apito, wa te dama ĩsadawa wasu'u na'rata zéb u, wa za wanem ni, ĩsazei'wa norĩ hã wa te duré sabu na sitéb za'ra da, rowẽ na 're hâimana za'ra mono zô. — Ãne te tãma tinha. 


text:
Tane nherẽ, Paru hã ma tô wẽ'õ, ĩsiré morĩ zahuré tõ da, ĩwana wamhã, Zeruzarẽ u Pãpiriza hawi apâ morĩ sirõmo da, te te rẽme zahuré wa, Zuwã Marcusi hã. Timorĩ hã te te ĩme 'rãsutu zahuré õ wa, ma tô siwi wẽ'õ.


text:
Tawamhã te sima ãma nharĩ zahuré, Zuwã Marcusihi hâiba na. Siwapari zahuré õ di. Taha wa, ma tô siwi aiwanhizari zahuré, ãma sisaze zahuré õ wa. Tawamhã Banabé hã ma tô Zuwã Marcusi hã saprõ. Rowa'u'u na uba'renem na te tineb zahuré dame, Sipri na rob'ré za'iti nhisi u.


text:
Tawamhã Paru hã ma tô Sira hã pisutu, ĩsiré morĩ da. Ĩsazei'wa norĩ hã ma tô ãma mreme zu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ta hã te te pawaptob zahuré da, ĩneb zahuré zém na hã. 


text:
Taha parimhã, ma tô tineb zahuré Paru norĩ hã, Siriza na danhipti'a nho'õmo nhisi wa'wai baba, duré Sirisiza na danhipti'a nho'õmo nhisi wa'wai baba. Tinhimiroti na ma tô te te 're da'apawapto, ĩsazei'wa hâimanazém na danhiptete na 're dahâimana za'ra mono da, dasiré 're ĩdasi'rã'õtõ mono bâ. 


text:
 Timotiu hã ĩme morĩ zahuré da, Paru te te sima ĩwẽzé wasu'u</n> Tawamhã Derebi na 'ri nho'õmo nhisi u ma tô aimasisi zahuré, Paru norĩ hã. Taha pari, ma tô duré aimasisi zahuré, Risitira na 'ri nho'õmo nhisi u. Tame te aibâ hã 're sãmra, Zezusihi zazei'wa hã, Timotiu na ĩsisi hã. Ĩna hã zudezu, Zezusihi zazei'wa, ta hã. Tane nherẽ, ĩmama hã zudezu õ di, deredu norĩ siré hã, ta hã.


text:
Ĩsazei'wa norĩ hã uburé ma tô Timotiu hã wẽsãmri za'ra, Risitira ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã, duré Iconizu ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã.


text:
Tawamhã Paru hã ma tô sima wẽ, Timotiu hã ĩsiré morĩ da. Tane nherẽ, zudezu norĩ hã uburé tãma waihu'u pese za'ra di, Timotiuhu mama hã deredu norĩ siré na hã. Taha wa, Paru hã ma tô Timotiu sihâiwata nhizâ, sizudezu da, te te ãma siwi wẽ'õ tõ da, zudezu norĩ hã.


text:
Tawamhã Paru norĩ hã daza'rui mono bâ ma tô te te dawaimrami za'ra, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ nhimirosa'rata na, te te dama rowasu'u za'ra mono da, duré Zeruzarẽ ãma da'madâ'â'wa norĩ nhimirosa'rata na zama. Ma tô duré dama roti za'ra, ta norĩ nhimirosa'rada hã da te 're 'madâ'â pese za'ra mono da, ĩsazei'wa norĩ hã.


text:
Taha zarina, ma tô Wanhib'apito te te sina 're ĩ'umnhasi za'ra mono zém na 're siptete za'ra, ĩsazei'wa norĩ hã daza'rui mono bâ siré 're ĩsi'rã'õtõ mono hã. Awẽ sidâpâsi ma tô sina hâ, ĩsazei'wa hã. 


text:
 Paru hã Torowadi ãma marĩ hã sõtõ 'rowim ne te te ĩsabuzé wasu'u</n> Tawamhã Paru norĩ hã ma tô ai'aba'ré, Prizi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi wa'wai baba, duré Darasiza na danhipti'a nho'õmo nhisi wa'wai baba. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ma tô sadawa uwati za'ra, Azi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma ĩwasu'uwẽ na te te dama rowasu'u za'ra tõ da a'â.


text:
Tawamhã ma tô aihutu, ti'a nhizârizéb u, Mizi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi u. Bitinha na danhipti'a nho'õmo nhisi u sisisi neza. Tane nherẽ, Zezusi hã ma tô Tipẽ'ẽzani na tiwi rosawi za'ra, tamomo si'aba'ré tõ da.


text:
Taha wa, Mizi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi wa'wai baba, ma tô ro'rahâri waré za'ra. Tawamhã Torowadi na 'ri nho'õmo nhisi u, ma tô aihutu, uba're za'ẽtẽ nhimizahârizéb u.


text:
Tawamhã sõtõ õ nherẽ, sõtõ 'rowi te te ĩrosawẽrẽ ne, ma tô marĩ hã sabu Paru hã, barana. Aibâ hã Masédoniza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma 're ĩsãmra mono hã te ĩ'rata za, sa'ẽtẽ te te waptẽrẽ da, ãne: — Wei watẽme aimorĩ, Masédoniza u wa'ãma aime za'ra da. — Ãne te tãma tinha.


text:
Tawamhã ãne hã Paru hã sõtõ 'rowim ne te te 'madâ'â wamhã, wa tô wasima ro'ubumro za'ra ni, Masédoniza u wasi'aba'ré da. E marĩ wa. Zezusihi wasu'uwẽ na tame wa te dama rowasu'u za'ra da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩwapisutu za'ra na wa te wasina waihu'u za'ra wa. 


text:
 Paru norĩ hã Piripu ãma te te ĩromhuri na'rata za'ra zé wasu'u</n> Tawamhã Torowadi hawi, wa tô ai'aba'ré ni, rowa'u'u na uba'renem na. Samotarasiza na rob'ré za'iti nhisi u, ma tô waré tiwara waré za'ra. Ta hawimhã awẽpsi wa tô saprĩ za'ra ni zara u, Ne'apuri na 'ri nho'õmo nhisi u hã.


text:
Tawamhã Ne'apuri hawi, wa tô aihutu ni, Piripu na 'ri nho'õmo nhisi u, Masédoniza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma 'ri nho'õmo u hã. Tame te romanu norĩ hã 're si'ubumro. Tame wasi'ubumroi ré, ma tô bâdâ hã umro na wa'ãma ai'utõrĩ za'ra.


text:
Tawamhã sabadu na wa tô wawairébé ni, 'ri nho'õmo hawi, pazaihâ u 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, wamreme zusi da. Tame, zudezu norĩ hã tãma 're ĩmreme zusi mono zém na wa te wasima rosa'rata za'ra wa, wa tamomo ai'aba'ré ni. Tame ma tô pi'õ norĩ hã ubumro, âdawa. Tawamhã wa norĩ hã wa tô ĩ'rata asimro ni, pi'õ norĩ 'rata, wa te wasima rowasu'u za'ra da.


text:
Tame te pi'õ hã nhamra, Ridiza na ĩsisi hã. Ti'atira na 'ri nho'õmo nhisi ãma 're ĩsãmra mono aré ta hã, Ridiza hã. Zazahâ ĩwẽ hã te te dama 're ĩ'awede mono, ĩhâpré pe hã. Ta hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩwata mono duré. Tawamhã Paruhu nhimirowasu'u te te wapari wamhã, Wanhib'apito hã ma tô pawapto, te te ãma saze da.


text:
Taha wa, ma tô â dawabzuri hã 'manharĩ za'ra, Ridiza norĩ hã ĩsiré ĩsõrõwa ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ me. Taha pari, te duré wazô tihârâ za'ra, ĩ'rata wasi'ubumro da a'â. Ãne te wazô tihârâ za'ra: — Wa hã, Wanhib'apito zazei'wa na sena na ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba wamhã, ĩ̱nhorõwa ãma te za asimroi wa'wa a'â. — Ãne ma tô wazô tihârâ za'ra, pi'õ hã. Ãne wama siwaihu'u za'ra zawi te, wa tô ĩtẽme ai'aba'ré ni, ĩ'rata wasi'ubumro da a'â. 


text:
 Paru norĩ hã dazazéb 're, da te ĩsitob zahuré zé wasu'u</n> Tawamhã nimahã bâtâ na 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're ĩdamreme zusi mono zéb u wasi'aba'réi ré, azarudu hã ma tô wawa'rãmi mo, pawa'âbâ ãna dama romhuri'wa hã. Wa'uburé ré 're hâimana mono wa, te marĩ hã romhâ ré te te dama 're awaihu'u siro, ta hã. Tawamhã azarutu wada'uri'wa norĩ hã ma tô rob'uiprazé hã ahâ na ĩ'upana te te sima 're waibu, marĩ hã romhâ ré te te dama 're ĩ'awaihu'u mono zé wa'â hã.


text:
Tawamhã azarudu hã ma tô Paruhu zarina mo, wazarina zama. Mreme 'rãihâ na te nasi te te wa'mahârâ za'ra, ãne: — Õ hã aibâ norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma romhuri'wa norĩ, ĩwaihu'u pese uptabi ma romhuri'wa za'ra. Niha te za aima waihu'u za'ra wa'wa, asisõ'reptu za'ra wa'aba da. — Ãne te nasi te te wa'mahârâ za'ra, dama. 


text:
Awẽ sidâpâsi te nasi ãne te te wa'ab'mahârâ. Te te nasi wa'ab'mahârâ u'âsi mono wa, wapari a te, nimahã bâtâ na ma tô Paru hã sô aipi'ra, wa'uburé ma, te te nharĩ da. Ãne te tãma tinha: — Zezu Cristuhu zadawa para, wa aima rob'ru. Mo oto aimorĩ, azarutu nhiti. — Ãne te tãma tinha, wa'uburé ma, Paru hã. Tawamhã awa'awi, ma azarutu hawi watobro. Ma tô ĩsiti mo oto.


text:
Taha wa, azarudu hã marĩ hã romhâ ré te te oto dama 're awaihu'u mono õ di. Taha wa, ĩwada'uri'wa norĩ hã ma tô Paru norĩ zada tinhiti'ru za'ra, ĩwa'â te te sima 're waibui mono õ wa oto. Taha wa, ma tô siwi pamra, Paru norĩ hã. Taha pari, ma tô siwi sari zahuré, dama ĩpire norĩ u 'ri nho're u.


text:
Tawamhã, apito siromanu norĩ nho're te te siwi simizusi wamhã, te ãne tãma rowasu'u za'ra: — Ã hã aibâ norĩ hã, zudezu norĩ siré hã 're ĩwanomro mono zém na ma tô wawi ro'wa'ré zahuré, ãme waza'rui 'remhã.


text:
'Re ĩdanomro mono zép tém na te dama rowasu'u zahuré, 're ĩwahâimana za'ra mono zéb upana. Wa norĩ hã, romanu. Taha wa, ĩsarina ãma 're ĩwanomro mono da hã, wa te waihu'u za'ra õ di. — Ãne te tãma rowasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã õhõ na si ma tô da'ahâ na ãma tasisaze za'ra ni, Paru norĩ ma, rowasédé hã da te dasiwi 'manharĩ za'ra da. Tawamhã apito norĩ hã ma tô da'wapéi'wa norĩ ma 'ru za'ra, Paru norĩ uza hã te te tiwi hâiwazu za'ra da, Siraha me. Taha wa, ma tô sa'ẽtẽ tiwi hâiwazu zahuré ni, ĩ'uza hã. Wedehu na te duré da te 're pré'é zahuré.


text:
Da te 're pré'é zahuré mono parimhã, ma tô 'mazasi zahuré ni, dazazéb u. Taha pari, dazazé 'madâ'â'wai ma, ma tô 'ru zahuré ni, te te 'madâ'â pese zahuré da, pusi õ'umnhasite.


text:
Taha wa, ãne, da te tãma 'ru za'ra wa, ma tô 'mazasi zahuré, dazazé 'ri 're wa'wa amo nhipai u. Tame wedepo'o zapu'u 're, ma tô ĩpara hã za zahuré ni, da te para'õtõ tété zahuré da. 


text:
 Paru norĩ hã dazazéb 're ĩsima'wara zahuré zé wasu'u</n> Tawamhã mara wa'wa, ma tô Paru norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma timreme zahuré, Siraha me. Tinho're na te duré ãma tiwata zahuré. Tawamhã 'ri 're wa'wa amo niwĩ ĩsimasam norĩ hã te wapari za'ra, ĩsõ're zahuré hã.


text:
Tawamhã te awa'awi ti'a hã 're wara. Ti'ai 'rowi, 'ri na'rata tétézé hã te sãsã'ã, dazazéb 'ri hã. Tawamhã awa'awi ma uburé 'ridawa nhitobzé hã si'ridawa za'ra. Dapawasisizé hã duré daparatétézé hã ma tô sisinarĩ, dazazéb 're ĩsimasam norĩ ma, ĩsi'uwazi nhorõ rudu hã.


text:
Taha wa, dazazé 'madâ'â'wa hã ma tô udu. Utu wamhã, ma tô 'ridawa hã 'madâ. 'Ridawa haré te za, dazazé hã. Taha wa, ma tô tinhi'wa hã sisada waze, ãma siwĩrĩ da aré, ĩsimasam norĩ hã wairébé newa.


text:
Taha wa, te Paru hã hârâ 'rãihâ na 'mahâ: — Tô'ã. Asiwĩrĩ tõ. Ãhãta wa aihĩni aimasam ni. — Ãne te 'mahâ. 


text:
Tawamhã ma tô dazazé 'madâ'â'wa hã rob'uiwẽzéb zô hâ. Wara sina, ma tô ĩtẽme tizébré zahuré, Paru norĩ u. Ĩpapara, ma tô aime zahuré hi'rãtitõ, rẽrẽ'ẽ sina.


text:
Taha pari, ma tô sani zahuré, rob u. Te tãma nharĩ zahuré, ãne: — Aibâ norĩ, e marĩ wa za 'manha, danho'reptuzé hã te ĩ̱sina uwaimrami da hã. — Ãne te sina sadanharĩ zahuré. 


text:
Tawamhã ma tô asa tãma rowasu'u zahuré: — Wanhib'apito Zezusi asina umnhasi. Tawamhã te za asõ'reptu, asõrõwa ãma asiré 're ai'ubumroi wa'aba mono norĩ me. 


text:
Tawamhã Wanhib'apito zadawa wasu'u na te duré tãma rowasu'u za'ra, dazazé 'madâ'â'wai ma, duré ĩsiré 're ĩsi'ubumroi mono norĩ ma zama.


text:
Mara wa'wam nherẽ, dazazé 'madâ'â'wa hã ma tô a'â Paru norĩ hã hâiba upsõ zahuré, da te dasiwi 're ĩpré'é zahuré mono zém na da te ĩhânhinarĩ zahuré mono zé hã. Te te upsõ zahuré parip si, ma tô â dawabzuri hã 'manha, dazazé 'madâ'â'wa hã. Ĩsiré 're ĩsi'ubumroi mono norĩ zama ma tô 'manharĩ za'ra.


text:
Taha pari, tinhorõwa u te oto saprõni zahuré. Ĩsa hã ma tô tãma sõmri zahuré, sa zahuré da. Dazazé 'madâ'â'wa hã, toi uptabi di oto. Ĩsõrõwa ãma ĩsiré 're ĩsi'ubumroi mono norĩ zama toi uptabi za'ra di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te saze za'ra wa. 


text:
 Paru norĩ hã dazazém hawi ĩpusizé wasu'u</n> Tawamhã awẽ mararé romanu na danhib'apito norĩ hã ma tô damrami'wa norĩ hã sô 'mazatõrĩ za'ra, Paru norĩ hã da te dasiwi sani da, Siraha me. Ãne te tãma 'ru za'ra: — Aibâ norĩ hã sani wa'aba, neb zahuré da oto. — Ãne te tãma 'ru za'ra.


text:
Tawamhã dazazé 'madâ'â'wa hã ma tô Paru norĩ ma rowasu'u, ãne: — Danhib'apito norĩ hã ma tô ai'rui wa'wa, da te asani wa'aba da, ane wa'aba da oto. Rowẽ na ane wa'aba za. — Ãne ma tô Paru norĩ ma tinha, dazazé 'madâ'â'wa hã. 


text:
Tawamhã te Paru hã asa tãma nharĩ za'ra, damrami'wa norĩ ma: — Marĩ hã wa te 'manharĩ wasété õ nherẽ, ma tô dama wa'ru, danho'a da te 're wapré'é mono da, wa norĩ hã romanu norĩ siré nherẽ. Ma tô wamrami ni, dazazéb 're, wasima'wara da. Tawamhã e pi'uriwi te za wazatõrĩ za'ra. Mare di. Apito norĩ hã te za wei wazô ai'aba'ré, si'uihâ na danho'a te te siwi wazani da, waneb da. — Ãne te Paru hã tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã damrami'wa norĩ hã ma tô Paru norĩ hã tãma sadawa wasu'u za'ra, danhib'apito norĩ ma. Romanu norĩ siré na siwasu'u zahuré wa, ma tô tipẽ'ẽwara za'ra.


text:
Taha wa, ma tô ĩtẽme ai'aba'ré, tãma siwasu'u za'ra da, Paru norĩ ma, ta norĩ hã te te sina 'ruiwapari za'ra tõ da. Taha pari, ma tô siwi sani zahuré dazazém hawi, neb zahuré da. Tawamhã ma tô tãma rob'ru za'ra, 'ri nho'õmo hawi neb zahuré da oto.


text:
Tawamhã, dazazém hawi da te sani zahuré wamhã, ma tô tineb zahuré, Ridizaha nhorõwa u. Tame ma tô ĩsazei'wa norĩ me sisõpẽtẽ za'ra. Tawamhã tinhimirowasu'u na ma tô tãma rowẽ zani za'ra. Taha pari, te oto tineb zahuré, Piripu na 'ri nho'õmo nhisi hawi. 


text:
 Paru norĩ hã Tesaronita ãma te te ĩromhuri za'ra zé wasu'u</n> Tawamhã Paru norĩ hã te oto ai'aba'ré, Ãpipori na 'ri nho'õmo nhisi wa'wai baba, duré Aporoniza na 'ri nho'õmo nhisi wa'wai baba zama. Tawamhã ma tô oto aihutu, Tesaronita na 'ri nho'õmo nhisi u. Tame te rowahutuzé hã 're sa, zudezu norĩ te hã.


text:
Paru hã nimomo 're simasisi mono sidâpâsi, te rowahutuzéb u 're zasi, 're ĩhâimana mono zéb zarina. Taha wa, Tesaronita u wisi wamhã, ma tô duré ãzé, rowahutuzéb u. Tawamhã si'ubdatõ romhuri 'rãsutu na ma tô dama rowasu'u sabadu na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u na rob'ui'éré 'rata na, tame 're ĩsi'ubumroi mono norĩ ma.


text:
Ãne ma tô dama rob'rãzarõtõ: — “Cristu hã Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te wama ĩpisudu hã te za robzépata. Te za duré dârâ. Dâ'â uptabi nherẽ, te za apâ hâiwa'udu.” Ãne te wama ãma rowasu'u, ĩrob'ui'éré 'rata na hã. Zezusi hã te aima ĩwasu'u za'ra wa'wa hã wa tô waihu'u pese za'ra ni, tô õ hã Cristu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te wama ĩpisudu, Danho'reptui'wa da. — Ãne ma tô Paru hã tãma rowasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã ni'wam norĩ hã zudezu norĩ hã ma tô saze za'ra, Paru norĩ te te tãma ĩrowasu'u za'ra zéb zarina. Taha wa, ma tô ĩsiré tihâimana za'ra, Paru norĩ siré, Siraha me. Duré deredu norĩ zudezu'õ norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩwata za'ra mono norĩ hã, ahâ na ma tô duré saze za'ra. Pi'õ norĩ zama ma tô saze za'ra, dama ĩmreme pire za'ra hã. Ta norĩ zama ma tô oto ĩsiré tihâimana za'ra. 


text:
Tane nherẽ, zudezu norĩ, ĩsazei'õ'wa norĩ hã ma tô ãma 'madâ'â wẽ'õ za'ra, Paru norĩ hã. Taha wa, ma tô 'ri nhi'riti na aibâ ĩwasété norĩ ma si'upana 'ru za'ra, ĩwa'a norĩ ma hã. Tawamhã ta norĩ hã ma tô sitẽme sito, Paru norĩ zada hâimana za'ra da. Ta norĩ hã ma tô ãma siwi ro'wa'rutu pese, 'ri nho'õmo ãma. Aibâ nhorõwa hã ma tô duré siwi uirĩ, Zasãhã nhorõwa hã. Paru norĩ zô sisisi da, ma ĩré siwi uirĩ. Taha pari, ma sô asisi, te te siwi sani da, danho're u.


text:
Tane nherẽ, oto sô sisisi wamhã, robaba zahuré di, Paru norĩ hã. Te te sa'rese za'ra õ di. Taha wa, Zasã norĩ hã ma tô Paru norĩ upana pawaibu ni, ĩsiré ĩsazei'wa norĩ me. Tawamhã dama ĩpire norĩ nho're u ma tô te te simro. Tawamhã mreme 'rãihâ na te 'mahârâ za'ra, ĩsaprõni'wa norĩ hã: — Õ hã, aibâ norĩ hã daro mono bâ, 're ĩdahâimana za'ra mono zém na ma tô ãma dawi saprĩ za'ra. Ma tô dawi ro'wa'rutu za'ra. Ãhãna ma tô duré we aimasisi, waza'ru u.


text:
Zasã hã ma tô tinhorõwa u 'mazasi zahuré, ĩ'rata simasisi zahuré da a'â. Roma ãma danhib'apito nhimiroti wa'rãmi, te 're hâimana za'ra. Ãne te wama nharĩ za'ra: “Zezusi hã, taha si danhib'apito uptabi hã.” Ãne te wama nharĩ za'ra. — Ãne ma tô 'mahârâ za'ra, apito norĩ ma. 


text:
Tawamhã taha wasu'u hã da te wapari za'ra wamhã, ma tô dazahi sina nharĩ za'ra ni. Dama ĩpire norĩ zama ma tô sada tizahi za'ra.


text:
Taha wa, dama ĩpire norĩ ma, ma tô Zasã norĩ hã rob'uiprazé hã sõmri za'ra, ĩsisani za'ra zéb da hã. Taha pari, ma tô satõrĩ za'ra, tinhorõwa u si'aba'ré da apâ. 


text:
Tawamhã mara simei wi, ma tô ĩsazei'wa norĩ hã Paru norĩ hã siwi satõrĩ zahuré, Siraha me, Bereza na 'ri nho'õmo nhisi u neb zahuré da. 


text:
 Paru norĩ hã Bereza ãma te te ĩromhuri za'ra zé wasu'u</n> Tawamhã Bereza na 'ri nho'õmo nhisi u sihutu wamhã, ma tô Paru norĩ hã ai'aba'ré, zudezu norĩ te, rowahutuzéb u.Bereza ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ nhimirosa'rada hã, wẽ di. Tesaronita ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ nhimirosa'rata nei õ di. Zezusihi wasu'uwẽ hã ma tô wapari pese za'ra. Awẽ sidâpâsi, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u na rob'ui'éré 'rada hã da te 're sõré za'ra, Paru norĩ nhimirowasu'u hã tô sena zô te te ãma rosa'rata pese za'ra da.


text:
Taha wa, zudezu norĩ hã ahâ na ma tô saze za'ra. Deredu norĩ si'aibâ norĩ hã ma tô duré saze za'ra, ahâ na. Deredu norĩ sipi'õ norĩ zama ma duré ahâ na saze za'ra, ĩsibro pese norĩ hã.


text:
Tawamhã taha wasu'u hã ma tô waptãrã apâ Tesaronita u, ãne: “Bereza ãma te duré u, dama rowahutu Paru hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u na hã.” Ãne hã zudezu norĩ hã te te wapari za'ra wamhã, ma tô Paru norĩ zarina ai'aba'ré, Bereza u siti'ru sina. Tame ma tô duré timreme wasété na dawi ro'wa'rutu za'ra, sada dazahi za'ra da.


text:
Tawamhã ĩsazei'wa norĩ hã awa'awi ma tô oto Paru hã satõrĩ za'ra, âporé zaihâ u morĩ da. Sira norĩ si Timotiuhu me te ĩsa'u aimasisi zahuré, Bereza ãma.


text:
Paru hâiba wapto'wa da hã ma tô duré si'mazatõrĩ za'ra, ĩsazei'wa norĩ hã ĩsiré 'masi'aba'ré da, Atena na 'ri nho'õmo nhisi u te te siwi saprõni za'ra da. Taha pari, ma tô apâ ai'aba'ré, Bereza u. Paruhu mreme hã te apâ siwi ti'â, Sira norĩ ma, Timotiuhu me, ĩtẽme nep su'u zahuré da, Atena u hã. 


text:
 Paru hã Atena ãma te te ĩromhurizé wasu'u</n> Atena ãma, Paru hã te oto sô mapari zahuré, Sira norĩ zô Timotiuhu me. Tame romhâiba 'manharĩ hã ahâ na te 're simasa, ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb da hã. Taha wa, da'ãma pẽ'ẽzé uptabi di, Paru hã.


text:
Taha wa, zudezu norĩ te, rowahutuzéb ãma ma tô awẽ sidâpâsi marĩ wasu'u na te te azada'âbâ, zudezu norĩ hã duré zudezu'õ norĩ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩwata za'ra mono norĩ zama. 'Ri nhi'riti nho'õmo na da te 're ĩ'ubumroi mono zéb u te te da'anhopẽtẽ mono sidâpâsi, ma tô duré marĩ wasu'u na te te da'azada'âbâ, Paru hã.


text:
Zezusihi wasu'uwẽ na ma tô dama rowasu'u. Dâ'â nherẽ, apâ ĩhâiwa'utuzém na ma tô duré dama rowasu'u. Taha wa, Epiturezuhu nhimirowahutu zarina, duré etozitu norĩ nhimirowahutu zarina dama rowahutu'wa norĩ hã ma tô duré ãma sada'âbâ za'ra, Paru hã. Tawamhã nima norĩ hã ma tô ãne sisadanharĩ za'ra ãma: — E marĩ na te wama rowasu'u. Simiza'rese bâ. — Ãne te sima ãma rowasu'u za'ra, dama rowahutu'wa norĩ hã. Nima norĩ hã te duré ãne sima nharĩ za'ra: — Ãté ĩhâiba'õ norĩ wasu'u na te wama rowasu'u, ĩwaihu'upese hâiba amoi wasu'u na, wa te ãma 're saze za'ra mono da. — Ãne te sima nharĩ za'ra.


text:
Tawamhã Paru hã ma tô siwi saprõ, Are'opadu na rosa'rata'wa norĩ si'rã'õtõzém nhisi u. Tame ma tô tãma nharĩ za'ra, ãne: — E te za wama ĩwaihu, asimirowahutuzép té hã. E marĩ, te wama ĩwasu'u za'ra.


text:
Ĩwasu'u hã wa te waihu'u za'ra õ di. Duré wama ãma sahu na pé, wa te waihu'u za'ra da. — Ãne te tãma nharĩ za'ra. 


text:
Atena ãma 're ĩsi'ubumroi u'âsi mono norĩ hã, duré darob amoi hawi ĩtẽme 're ĩsihutu mono norĩ hã marĩ hã rowasu'u té hã te te 're wapari ze za'ra mono di. Te te sima ãma 're rowasu'u ze za'ra mono di duré. Taha wa, te ãne tãma nharĩ za'ra, Paruhu ma. 


text:
Taha wa, Paru hã hâiwi ma tô za, danho're te te tãma rowasu'u za'ra da, Are'opadu ãma. Ãne te tãma nharĩ za'ra: — Aibâ norĩ, ãme Atena ãma 're ai'ubumroi wa'aba mono norĩ hã ma'ãpé ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba. 'Re aihâimana za'ra wa'aba mono zé hã wa tô waihu'u. Romhâiba hã ahâ na te 're simasa, ãma 're ĩ'aiwata za'ra wa'aba mono zéb da hã.


text:
'Ri baba 're ĩ̱morĩ wa, wa tô te azabu, ãma 're ĩ'aiwata za'ra wa'aba mono zé hã. Nimame, wa tô wedeza ne hã sabu, romhâiba 'manharĩ ma, marĩ hã ĩsisiwimhã da te 're ĩsa'ra za'ra mono zé hã. Taha ãma rob'ui'éré hã wa tô duré sabu. Ãne rob'ui'éré hã: “Ĩwaihu'upe hã wa te waihu'u za'ra õ nherẽ, ãma 're ĩwawata za'ra mono zé, ã hã.” Waihu'u õ nherẽ, ãma 're ĩ'aiwata za'ra wa'aba mono hã wa za oto aima waihu'u za'ra wa'wa sõ'awi. 


text:
— 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô ti'a hã 'manha, duré uburé marĩ hã ĩwa 're ĩhâimana za'ra mono da hã. Ta hã Danhib'apito uptabi, hâiwa ãma, ti'ai ãma zama. Taha wa, ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb da, 'ri hã danhib'rata na da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono ãma hã, 're sãmra mono õ di.


text:
Õhõ si ma tô dapẽ'ẽzanizé hã te te dama 're anhomri. Taha zarina si te 're dapẽ'ẽzani za'ra. Taha si, ma tô uburé marĩ hã te te dama 're anhomri, ãma 're ĩdahâimana za'ra mono zéb da hã. Taha wa, marĩ zô tiwi 're rowaptâ'â mono õ di, da te 're ĩpawaptob za'ra mono zéb da hã.


text:
Ĩsãna'rata hawimhã, aibâ misire nherẽ, ma tô ta hawimhã atébré dapoto mono bâ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Taha wa, dapoto mono bâ ma tô dasitébré. Ma tô da'ãma ropé, ropâ 're dasi'ubumroi mono da. 'Re ĩdahâimana za'ra mono sidâpâsi, ma tô te te dama 're apisutu, ti'a hã, ĩwa 're ĩdasi'ubumroi mono zéb da hã. Niha wahum na ĩwa 're ĩdahâimana za'ra mono zéb da hã, ma tô duré te te dama 're apisutu.


text:
Ãne ma tô te te dama 're ab'manharĩ, sô 're danhopré mono da, niha wamhã, ãté te te 're sõpẽtẽ za'ra mono da. Romhâ na wanhiti 're hâimana mono õ di tô, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
Ta hã 're morĩ u'âsi õ 'wa'âhã, ãne aré 're wahâimana za'ra mono õ di. Duré waihu'u pese õ 'wa'âhã, ãne aré, 're wanomro mono õ di. Asõ're za'ra wa'aba na te rosawẽrẽ'wa norĩ hã ãne wama rowasu'u za'ra: “Wa norĩ hã ĩsimipodo, ĩ'ra.”


text:
Taha wa, wa norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra wamhã, e marĩ na wa za wa te ãma 're rosa'rata za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma hã. E ẽtẽ'ubuzi pré oru 'manharĩ na wa za wa te ãma 're rosa'rata za'ra. E ẽtẽ'ubuzi'a prata 'manharĩ na, e ẽtẽ 'manharĩ na wa za wa te ãma 're rosa'rata za'ra. Mare di. Ãne, wa te ãma 're rosa'rata za'ra mono õ di za. Danhipese na da te 're ĩrob'manharĩ za'ra mono nei õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dama waihu'u ãna 're danomro mono ré, te te dahâ za'ra sirõmo õ di, ta hã. Tane nherẽ, ãhãna ropâ 're ĩdasi'ubumroi mono hã te za te te 're da'awada'uri, dawasété wi 're dasipizari za'ra mono da, ĩsiniwĩ 're danomro mono da.


text:
Bâdâ hã ma tô sima pisutu siro, romhâ ré, danho'a te te dama ĩ'arowairébézéb da hã. Taha wa, te ãne dama roti, 're dasipizari za'ra mono da. Ni'wa hã ma tô pisutu, sena na dama rowairébé'wa da hã. Dâ'â uptabi nherẽ, apâ te te ĩhâiwa'udu, ma tô pisutu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Apâ te te ĩhâiwa'utuzéb zarina, ma tô ãne hã dama waihu'u za'ra, õ hã dama rowairébé'wa na hã. — Ãne ma tô Paru hã dama rowaihu'u siro. 


text:
Tawamhã dadâ'â nherẽ, apâ dahâiwa'utuzé wasu'u hã da te wapari za'ra wamhã, ma tô ãma tato za'ra ni. Tane nherẽ, ĩhâiba amo norĩ hã te ãne tãma nharĩ za'ra: — Nimahã bâtâ na wa za duré aiwapari za'ra ni, apâ 're ĩdahâiwa'utu za'ra mono zé wasu'u na. — Ãne te tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã ma tô Paruhu ãma sasõmri za'ra. Zezusi hã ma tô saze za'ra. Aibâ hã, Dizonizi'u na ĩsisi hã ma tô saze, dama rowairébé'wa norĩ siré Atena ãma, dama ĩpire uptabi hã. Pi'õ hã Damarisi na ĩsisi hã ma duré saze. Duré ni'wam norĩ hã tamemhã umro na ma tô siré saze za'ra. 


text:
 Paru hã Corĩtu ãma te te ĩromhurizé wasu'u</n> Tawamhã Paru hã ma tô watobro, Atena hawi. Corĩtu na 'ri nho'õmo nhisi u te oto mo.


text:
Tawamhã, Corĩtu u wisi wamhã, ma tô zudezu norĩ siré hã sõpẽtẽ aibâ hã, ĩmro me. Atira na aibâ nhisi hã. Põtu na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma ĩwaptã'ãzé hã. Roma na 'ri nho'õmo nhisi hawi ma tô ĩwana aimasisi zahuré, timro me, Itaria na danhipti'a nho'õmo nhisi hawi. Pi'õ nhisi hã Prisira na. Caradiu na danhib'apito uptabi nhisi hã ma tô zudezu norĩ hã satõrĩ za'ra, Roma na 'ri nho'õmo nhisi hawi, ĩsiti si'aba'ré da. Taha wa, ma tô Corĩtu u aimasisi zahuré, Atira norĩ hã. Ta norĩ hã te te sabu zahuré da, ma tô ĩtẽme timorĩ zahuré, Paru hã.


text:
Tawamhã, tame te oto ĩ'rata tinhamra zahuré, ĩsimiromhuri za'ra hã aiwa wa. Romhâ 'manharĩ na 'ri'wa, ta norĩ hã. Taha wa, ma tô siré tihâimana za'ra a'â, siré te te romhuri za'ra da.


text:
Tawamhã sabadu sidâpâsi, ma tô nasi dama rowahutu, zudezu norĩ te, rowahutuzéb ãma, Zezusi hã da te 're saze za'ra mono da, zudezu norĩ hã, deredu norĩ zama. 


text:
Tawamhã tamomo ma tô Sira norĩ hã ĩtẽme aimasisi zahuré, Masédoniza hawi, Timotiuhu me. Ĩtẽme simasisi wamhã, Paru hã ma tô Zezusihi wasu'uwẽ na si romhuri u'âsi oto. Zudezu norĩ ma, te Zezusi hã tãma wasu'u za'ra, õ hã Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na hã.


text:
Tane nherẽ, ĩwasu'u hã ma tô tiwi wẽ'õ za'ra. Timreme wasété na ma tô siwi azâ, Paru hã. Taha wa, Paru hã ma tô ti'uza zapru wami, damreme wasété na ãma dâ'â tõ da. Te tãma nharĩ za'ra: — E ĩ̱nhimirowahutuzéb zarina te za ropipa u 're anomro aba mo. Mare di. Asi'uihâ na te za 're asisimini za'ra wa'aba mo. Zudezu'õ norĩ u si wa za oto 're ĩ̱ne, ta norĩ ma si te 're rowasu'u za'ra mono da oto, ĩwasu'uwẽ na hã. — Ãne te tãma siwasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã zudezu norĩ te, rowahutuzém hawi, ma tô oto watobro. Aibâ nhorõwa u ma tô ãzé, Tisizu Zusituhu nhorõwa u. Ta hã zudezu'õ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩwata mono. Zudezu norĩ te, rowahutuzéb zababa, te 're sa, Tisizuhu nhorõwa hã.


text:
Tawamhã rowahutuzéb ãma 're da'anhimi'rui mono 'wa hã ma tô saze Wanhib'apito hã, Crisipu na ĩsisi hã. Duré, uburé ĩsõrõwa ãma ĩsiré 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã ma duré saze za'ra. Corĩtu ãma 're ĩdasi'ubumroi mono zama ma tô da'ahâ na saze za'ra ni, Zezusihi wasu'uwẽ hã da te wapari za'ra wamhã. Taha wa, ma tô â dawabzuri hã 'manharĩ za'ra ni. 


text:
Tawamhã nimahã barana, Paru hã ma tô Wanhib'apito hã sabu, danhotõ 'rowi da te 're ĩrosawẽrẽ za'ra mono ne. Te tãma tinha, ãne: — Aipahi tõ. Dama 're rowasu'u u'âsi mono. Sazâri tõ.


text:
Wa hã wa ai'rata 're ĩ̱nhamra. Ãmemhã, ĩ̱nhib'a'uwẽ hã ahâ di. Taha wa, ni'wa hã rowasédé te te ai'ãma 'manharĩ waihu'u õ di za. — Ãne te tãma tinha. 


text:
Taha wa, te Paru hã tame 're sãmra, te te dama 're rowahutu mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u na hã. Tame 're sãmra mono ré, ma tô ãma tiwahu, misi wahum na duré ĩhâiba amoi wãiwab u. 


text:
Tawamhã Darizu hã ma tô si'apito, Ataza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma. Romanu norĩ ma, roti'wa zadawa para, ma tô si'apito, tame te te dama 're roti mono da. Tawamhã zudezu norĩ hã ma tô Paruhu zada si'rã'õtõ. Taha wa, ma tô siwi ti'â, dama rowairébé'wai u.


text:
Tawamhã zudezu norĩ hã ma tô Paru hã tãma wasu'u za'ra, Darizuhu ma. Ãne te tãma rowasu'u za'ra: — Ã hã aibâ hã te sima wẽ, rosa'rata na te te dama ãma azaprĩ mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zém na hã. Wanhimiroti 'rata zarina 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're wawata tõ za'ra mono da, te za da'ãma azaprĩ, aibâ hã. — Ãne te tãma rowasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã Paru hã te aré timreme hã waze, tãma siwasu'u za'ra da. Tane nherẽ, mreme õ ré, ma tô danhib'apito Darizu hã ãma sõzâ, zudezu norĩ ma, te te rowasu'u da. Ãne te tãma nharĩ za'ra: — Zudezu norĩ, marĩ ĩpire hã te te 'manharĩ wasété 'wa'âhã, wa aré asadaihu'u za'ra wa'wa.


text:
Tane nherẽ, ãnei õ di. Taré ĩmreme zô te pibu da, ma tô we ĩ̱tẽme asiwi ĩsaprõni 'wa. Asimirowasu'u za'ra wa'aba zarina, duré danhisi na, duré asimiroti za'ra wa'aba zarina ĩmreme zô te ĩpibu da si, ma tô we ĩ̱tẽme asiwi ĩsaprõni 'wa. Taha wa, te ãma rowairébé õ di za. A norĩ wa'wa hã asi'uihâ na te za ãma ĩrowairébé za'ra wa'wa. — Ãne ma tô tãma waihu'u za'ra. 


text:
Tawamhã ma tô aibâ hã siwi ti'â, rowahutuzéb ãma 're ĩda'anhimi'rui mono 'wa hã, Sotẽni na aibâ nhisi hã. Tawamhã ma tô siwi azâ, dama rowairébézé nho're ãma. Te te siwi azâri nherẽ, te te ãma rosa'rata õ di, apito Darizu hã. 


text:
 Paru hã Ãtizotiza u apâ ĩmorĩzé wasu'u</n> Tawamhã Paru hã bâtâ ahâ na ma tô nhamra, Corĩtu na 'ri nho'õmo nhisi ãma. Tawamhã ma tô oto ĩsazei'wa norĩ ma siwasu'u za'ra, morĩ da oto, Siriza na danhipti'a nho'õmo nhisi u. Prisira norĩ hã ma tô ĩme tineb zahuré, Atiraha me, Sẽtireza na 'ri nho'õmo nhisi u. Sẽtireza ãma sãmra ré, ma tame 'rã pari ni Paru hã, marĩ na 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te te ĩropisutuzém na, te te sina tãma uwaimrami wa, te te ãma ĩ'uwaimrami na ĩwaihu'uzéb da. Ta hawi rowa'u'u na uba'renem na ma tô dame ai'aba'ré, Siriza na danhipti'a nho'õmo nhisi u.


text:
Tamomo si'aba'réi wamhã, ma tô aihutu, Épézu na 'ri nho'õmo nhisi u. Prisira norĩ hã te za oto ĩsa'u aimasisi zahuré tame, Atiraha me. Tawamhã tame sãmra ré, ma tô Paru hã ãzé, zudezu norĩ te, rowahutuzéb u. Tame ma tô zudezu norĩ me marĩ wasu'u na sima ãma rowasu'u za'ra.


text:
Tawamhã ma tô siwi ãma ropti, a'â hâimana da, ĩ'ratab za'ra. Tane nherẽ, te te sina saze za'ra õ di, Paru hã.


text:
Taha wa, ma tô tãma nharĩ za'ra asa, ãne: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩ̱ma waihu'u wapsi, wa za we atẽme ĩ̱morĩ 'wa apâ. — Ãne te tãma nharĩ za'ra. Tawamhã rowa'u'u na uba'renem na ma tô mo, Épézu hawi.


text:
Sézareza u, ma tô oto wi. Ta hawi, te duré mo, Zeruzarẽ u awa'awi. Tame, ma tô si'aba'ré na sawi za'ra, ĩsazei'wa norĩ hã. Tawamhã ta hawi, ma tô duré mo, Ãtizotiza na 'ri nho'õmo nhisi u, Siriza na danhipti'a nho'õmo nhisi 're, 'ri nho'õmo u. Tame te a'â nhamra oto. 


text:
Tawamhã Ãtizotiza ãma sãmra parimhã, ma tô duré mo Paru hã, Darasiza na danhipti'a nho'õmo nhisi wa'wai baba, duré Prizi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi wa'wai baba zama. Daza'rui wa'wai baba 're morĩ ré, ma tô Zezusihi zazei'wa norĩ hã te te 're apawapto, hâimana nhiptete na si 're nomro mono da. 


text:
 Aporu hã Épézu ãma duré Corĩtu ãma te te ĩromhurizé wasu'u</n> Tawamhã aibâ hã, zudezu norĩ siré hã ma tô wi, Épézu u, Aporu na ĩsisi hã. Aresãdiriza na 'ri nho'õmo nhisi ãma ĩpodo, ta hã. Mreme wabzuri waihu'u pese di. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na ĩbaihâ na da te ãma 're ĩrob'ui'éré za'ra mono hã tãma waihu'u pese di.


text:
Wanhib'apito 're ĩmorĩ wẽ zém na ma tô da te tãma 're romnhoré za'ra. Taha wa, mreme nhiptete na ma tô ĩ'uwaibaba si te te dama 're rowahutu, Zezusihi wasu'u na hã. Tane nherẽ, uburé Zezusihi wasu'u hã zahadu te te waihu'u õ di. Dawasété wi 're dasipizari za'ra mono da, Zuwã, â dawabzuri te te dama 're ĩwasu'u mono si ma tô waihu'u, Aporu hã.


text:
Tawamhã pahi ãna ma tô dama rowahutu na sãna'rata, zudezu norĩ te, rowahutuzéb ãma. Tawamhã Prisira norĩ hã Atiraha me ĩsimirowasu'u hã te te wapari zahuré wamhã, tinhorõwa u ma tô saprõni zahuré, Zezusihi wasu'uwẽ hã te te tãma waihu'u pese zahuré da, 're ĩdanomro mono zép tém na 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na.


text:
Tawamhã Aporu hã ma tô sima rowẽ, Ataza na danhipti'a nho'õmo nhisi u morĩ da. Taha wa, Épézu ãma ĩsazei'wa norĩ hã ma tô ãma ana, Aporuhu ãma. Rob'ui'éré hã ma tô tãma sõmri za'ra, Ataza u te te siré âri da. Ĩsazei'wa norĩ hã te te siwi âri wẽ da, ma tô ãma wada'uri za'ra. Tawamhã Aporu hã Ataza u wisi wamhã, ma tô ĩsazei'wa norĩ hã pawapto pese za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimizawi pese zéb zarina te te 're ĩsaze za'ra mono norĩ hã.


