# verses

text:
Tawamhã mreme nhiptete na te nasi zudezu norĩ ma tãma ãma wa'rãmi za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré zarina, ma tô nasi tãma rowasu'u za'ra danho'a, Zezusi hã Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na sena na da te 're waihu'u za'ra mono da. Zudezu norĩ hã te te ãma wa'rãmi za'ra neza, Zezusihi zazei'õ'wa norĩ hã. Tane nherẽ, Aporu hã ma tô aiwétési ãma ai'uté za'ra, zudezu norĩ ãma, tinhimirowasu'u na. 


text:
 Paru hã, Épézu ãma romhuri na te te ĩsãna'ratazé wasu'u</n> Aporu hã Corĩtu na 'ri nho'õmo nhisi ãma sãmra ré, ma tô Paru hã ro'razâ, Épézu u sa'a nhisi baba. Tame ma tô Zezusihi zazei'wa norĩ hã sõpẽtẽ za'ra.


text:
Taha wa, ma tô sadanharĩ za'ra: — E saze za'ra wa'aba wamhã, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Tipẽ'ẽzani hã aima sõmri za'ra wa'wa. — Ãne ma tô sadanharĩ za'ra. Tawamhã asa te tãma siwasu'u za'ra: — Mare di, zahadu wa te wapari za'ra õ di, Ĩpẽ'ẽzani 're ĩhâimana mono zé wasu'u hã. 


text:
Taha wa, ma tô duré sadanharĩ za'ra, Paru hã: — E 'wa simirowahutu zarina ma tô â dawabzuri hã ĩ'manharĩ za'ra wa'wa bété. Tawamhã asa te duré tãma nharĩ za'ra: — Zuwãhã nhimirowahutu zarina wa tô 'manharĩ za'ra ni. 


text:
Tawamhã ma tô duré Paru hã tãma nharĩ za'ra: — Zuwã hã dawasété wi 're ĩdasipizari za'ra mono norĩ ma si, ma tô â dawabzuri hã te te dama 're ab'manharĩ. Izarazéhé nhihudu norĩ ma, ma tô te te 're roti, ĩsa'u datẽme ĩwi hã da te dasina 're umnhasi za'ra mono da, Danho'reptui'wa na, tô Zezusi hã. — Ãne ma tô tãma waihu'u za'ra. 


text:
Tawamhã Paruhu nhimirowasu'u hã te te wapari za'ra wamhã, tô sena Wanhib'apito Zezusihi zazei uptabi 'wa na ĩsiwasu'u za'ra zéb zarina, ma tô â dawabzuri hã 'manharĩ za'ra, ta norĩ hã.


text:
Taha wa, Paru hã ma tô tinhib'rata na 'rã upi za'ra. Te te 'rã upi za'ra wamhã, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Tipẽ'ẽzani hã tãma sõmri za'ra. Taha wa, te oto damreme tãma ĩwaihu'u za'ra õ na dama rowasu'u za'ra, hâiba mono bâ. Timreme nai õ nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Tipẽ'ẽzani na te te tãma ĩwaihu'u za'ra zéb zarina, te oto mreme zu. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u na te duré dama rowasu'u za'ra.


text:
Tawamhã Paru hã te nasi ãza, zudezu norĩ te, rowahutuzéb u, te te dama rowahutu da. A'amo si'ubdatõ, ma tô ãma ai'utõ, tame te te dama 're rowahutu mono ré hã. Da te tãma 're nharĩ za'ra mono nherẽ, pahi ãna ma tô te te dama 're rowasu'u, da te 're saze za'ra mono da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, za da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zém na da te 're saze za'ra mono da, ma tô te te dama 're roti. Taha wa, ni'wam norĩ hã ma tô saze za'ra.


text:
Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã te te saze za'ra õ di, pẽ'ẽ tete za'ra wa. Wanhib'apito 're ĩmorĩzéb zarina 're ĩdanomro mono zép té wasu'u hã ma tô tiwi wẽ'õ za'ra, danho'a, mreme wasété na. Taha wa, Paru hã ma tô tiwi timorĩ za'ra, rowahutuzém hawi. Zezusihi zazei'wa norĩ hã ma tô te te simro, Tiranuhu na aibâ nhisi te, romnhorézéb u. Awẽ sidâpâsi, ma tô tame te te tãma 're rowahutu za'ra oto.


text:
Tame te te dama 're rowahutu mono ré hã, maparane ma tô ãma tiwahu. Taha wa, aihĩni Azi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma 're ĩsi'ubumroi mono hã, ma tô Wanhib'apito nhimiroti hã wapari za'ra, zudezu norĩ hã, duré zudezu'õ norĩ zama. 


text:
 Sewaha 'ra norĩ wasu'u</n> 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô Paru hã pawapto, marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te te dama 're ab'manharĩ mono da, ĩwẽ hã.


text:
Romhurizéb da, ĩ'uza wẽ nhisiwi, te te sima 're ĩ'mazai mono hã ma tô da te 're waibu, ĩhâzé ré norĩ ma, te te 're 'wasari mono da. Ĩsu'u u'õzéb zama ma tô duré da te 're waibu, ĩhâzé ré norĩ hã te te 're upi za'ra mono da. Te te 're upi za'ra mono wamhã, ma tô 're séptâ'â za'ra. Wa'uburé norĩ hã ma tô duré dahawi 're wairébé.


text:
Tawamhã ni'wam norĩ hã zudezu norĩ hã wa'uburé te te dama 're sãmra za'ra mono da, 're ĩnomro mono norĩ hã ma tô si'ãma rosa'rata za'ra, Wanhib'apito Zezusihi zadawa para, wa'uburé te te dama 're sãmra za'ra mono da oto, Paruhu ne. Ta norĩ hã Zezusihi zazei'õ'wa nherẽ, Zezusihi zadawa para newa, te oto tãma rob'ru za'ra, wa'uburé ma, ãne: — Zezusi hã Paru te te dama ĩwasu'u hã taha zadawa para, wa aima rob'ru za'ra wa'aba ni, dahawi aiwairébé aba da. — Ãne te nasi tãma rob'ru za'ra. 


text:
Aibâ norĩ hã 7 na ĩhâiba hã ma tô ãne hã 'manharĩ za'ra. Séwa na ĩmama nhisi za'ra hã. Sasedoti ĩpire aré, ĩmama hã.


text:
Tawamhã, nimahã bâtâ na Sewaha 'ra norĩ hã te te tãma rob'ru za'ra wamhã, wa'uburé te asa tãma nharĩ za'ra, ãne: — Zezusi hã wa tô waihu'u. Paruhu zama wa tô duré waihu'u. E 'wam norĩ hã bété, a norĩ wa'wa hã. Te aiwaihu'u za'ra wa'aba õ di. — Ãne te asa tãma nharĩ za'ra, Sewaha 'ra norĩ ma. 


text:
Tawamhã, wa'uburé ré 're ĩmorĩ hã zahadu wa'uburé te te rẽme õ wa, sa'ẽtẽ, ma tô sô sime za'ra, Sewaha 'ra norĩ zô. Ĩ'uza hã ma tô tiwi hâiwazu za'ra. Ma tô duré te te hâiba hâpré za'ra. Taha wa, Sewaha 'ra norĩ hã ai'uréiwi ma tô sisa're, wa'uburé ré 're ĩmorĩ wi hã.


text:
Tawamhã taha wasu'u hã da te wapari za'ra wamhã, ma tô tapahi za'ra ni, Zezusihi zadawa para newa, marĩ hã duré da te 're 'manharĩ za'ra mono tõ da. Aihĩni, ma tô ĩwasu'u hã wapari za'ra ni, Épézu ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã, zudezu norĩ hã, duré zudezu'õ norĩ hã. Tawamhã da te sazei uptabi za'ra õ nherẽ, ma tô aihĩni ãma tawata za'ra ni, Wanhib'apito Zezusihi ãma.


text:
Ni'wam norĩ hã te te 're saze za'ra mono õ ré, abzé te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zém na ma tô siwasu'u za'ra danho'a, tiwasédé te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zém hawi ĩsipizari za'ra na hã.


text:
Duré ahâ na abzé 'manharĩ'wa norĩ hã ma tô ĩbaihâi mono bâ siwi sa'wa simisutu, abzé 'manharĩ na rob'ui'éré ré hã. Tawamhã ma tô ãma ro'o za'ra, danho'a. Wa'âbâ za'ẽtẽ nherẽ, ma tô ãma ro'o za'ra. 50 miu na ẽtẽ'ubuzi'a prata zapotore na ĩwa'â hã, simisutu hã.


text:
Wanhib'apito mreme hã dama pire di oto. Daro mono bâ ma tô da te ãma ropé. Taha wa, da'ahâ na ma tô da te 're wapari za'ra oto. 


text:
 Épézu ãma ro'wa'rutuzé wasu'u</n> Tawamhã ãne na romhâimana pari, ma tô Paru hã 'râwi sima waihu'u, Zeruzarẽ u morĩ da, Masédoniza wa'wai baba, duré Ataza wa'wai baba. Taha wa, te sima tinha, ãne: “Zeruzarẽ u ĩ̱morĩ parip si, Roma na 'ri nho'õmo nhisi u ĩ̱morĩ da, wa duré ĩ̱sima wẽ, te dazabu da.” Ãne ma tô sima waihu'u. 


text:
Tawamhã tipawapto'wa norĩ hã ma tô satõrĩ zahuré, Timotiu norĩ hã, Erasituhu me, ĩwana neb zahuré da, Masédoniza na danhipti'a nho'õmo nhisi u. Neb zahuré za'u hã Paru hã te a'â nhamra, Azi'a ãma. 


text:
Tame sãmra ré, Wanhib'apito 're ĩmorĩzéb zarina 're ĩdanomro mono zép té wasu'u hã da te wapari za'ra wa, ma tô ro'wa'rudu hã dawi watobro, Épézu ãma hã.


text:
Aibâ hã Demetirizu na ĩsisi hã ẽtẽ'ubuzi'a prata na rob'manharĩ'wa hã ma tô ro'wa'rutu na sãna'rata. Rob'manharĩ ĩsyryre te te 're ab'manharĩ, Demetirizu hã. Di'ãna na romhâiba nhisi 're ĩsimasa mono zém ne hã 'ri ĩsyryre te te 're ab'manharĩ, ẽtẽ'ubuzi'a prata na. Tãma ĩromhuri'wa norĩ hã pawa'âbâ za'ẽtẽ di, rob'manharĩ ĩsyryre wa'âbâ zarina.


text:
Tawamhã Demetirizu hã ma tô tãma ĩromhuri'wa norĩ zô tihârâ za'ra. Siré ĩ'manharĩ'wa norĩ zô zama te duré sô tihârâ za'ra. Ĩtẽme sihutu wamhã, te tãma nharĩ za'ra, ãne: — A norĩ wa'wa hã te za ĩ̱wapari pese za'ra wa'wa. Wanhimiromhuri wa'âbâ na wa tô aré wanhibro pese za'ra ni.


text:
Ãhãna, asi'uihâ na ma tô Paruhu nhimiroti hã ĩwapari za'ra wa'wa. Ĩsimiromhuri hã ma tô duré ĩ'madâ'â za'ra wa'wa, ãme Épézu ãma hã duré uburé Azi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi 'remhã. Ta hã ma tô te te dama 're anharĩ, 're ĩwahâimana za'ra mono zém hawi, 're dasipizari za'ra mono da. Da'ahâ na ma tô saze za'ra ni, ĩsimirowahutu na hã. Marĩ hã danhib'rata na da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono hã tô sena ĩwaihu'u pese õ di, u, ãma 're ĩdawata za'ra mono da hã. Ãne te te dama 're rowahutu, ta hã.


text:
Taha wa, romnhimimnhasi di, wanhimiromhuri za'ra hã da te dasiwi wẽ'õ za'ra õ'umnhasite. Tawamhã e wanhimiromhuri si te za dasiwi wẽ'õ za'ra ni. Mare di. Di'ãna ĩwaihu'u pese te, 'ri wamri hã te za duré dasiwi wẽ'õ za'ra ni. Azi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma uburé 're ĩdasi'ubumroi mono hã, ãma 're ĩdawata za'ra mono zé hã te za da te dasima 're wasu'u wasété za'ra, daro mono bâ ãma 're ĩdawata za'ra mono zé hã, tô õ hã Di'ãna na ĩwaihu'u pese wamri hã. Ta hã dama tarére wa, te za tô da te dasiwi 're wẽ'õ pese. — Ãne te tãma nharĩ za'ra, Demetirizu hã. 


text:
Ãne hã ĩmreme te te wapari za'ra wamhã, ma tô ab'ru za'ra ni. Ma tô 're hãsi, hârâ 'rãihâ na: — Di'ãna hã, ta hã ĩwaihu'upe. Danhipai u, dama siptete uptabi di. Ãme, Épézu ãma 're ĩwasi'ubumroi mono hã ãma 're ĩwawata za'ra mono hã, wẽ uptabi di. — Ãne ma tô 're hãsi. 


text:
Tawamhã 'ri nho'õmo ãma ma tô dazahi hã te te ropé, 'ri wa'õtõ mono bâ. Uburé ro'wa'rutu di oto. 'Ri nho'õmo ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã te nasi tihârâ na ai'rahâri za'ra. Tawamhã Paru norĩ siré 're ĩneb zahuré hã ma tô dasiwi pamrami ni, Da'izu norĩ hã, Aritacuhu me. Masédoniza ãma 're ĩsimasisi zahuré mono aré, ta norĩ hã. Tawamhã dasi'aba'ré na ma tô ĩpano na dasiwi sari zahuré ni, dasi'rã'õtõzéb u, da'ahâ uptabi na.


text:
Paru hã datẽme morĩ neza, te te dama nharĩ da. Tane nherẽ, Zezusihi zazei'wa norĩ hã ma tô siwi wairĩ, morĩ tõ da.


text:
Duré ĩsiwadi norĩ hã tame danhib'apito norĩ hã ma tô duré ĩtẽme da'mazatõrĩ za'ra, te te tiwi rosawi za'ra da, dasi'rã'õtõzéb u morĩ tõ da, dazahi wa.


text:
Marĩ u newa, sisatõrĩ wa, ma tô tamomo ubumro ni. Tawamhã dasi'rã'õtõzéb ãma ma tô 're dahãsi, damreme aimawi na. Damreme aiwab õ di. Siwa'ru te nasi ãma ai'rahâri za'ra ni, dahârâ na. 


text:
Tawamhã zudezu norĩ hã ma tô aibâ ma rob'ru za'ra, Aresãdiri na ĩsisi ma, danho're sab da. Ma tô siwi wada'u aré Aresãdiri hã, timreme na te te dawi robzâri da. Taha wa, ma tô tinhib'rada hã hâiwi dama wẽ, ari'iwi dasi'ubumro da, te te dama rowasu'u da.


text:
Tane nherẽ, zudezu na 're ĩhâimana mono na da te waihu'u za'ra wamhã, ma tô sa'ẽtẽ tihârâ 'rãihâ na 'mahârâ za'ra. Ãne te õhõ si 'mahârâ za'ra: — Di'ãna, ta hã ĩwaihu'upe. Danhipai u, siptete uptabi di, ãma 're ĩwawata za'ra mono hã, ãme Épézu ãma hã. — Ãne te nasi sa'ẽtẽ 'mahârâ za'ra ni. Dahârâ hã da te sahâri su'u za'ra õ di. Maparane bâtâ pibuzé hã ma tô da'ãma ai'utõ, da te nasi 'mahârâ za'ra ré. 


text:
Tawamhã 'ri nho'õmo ãma danhib'apito pazapari'wa hã ma tô dazadawa uwati, ari'iwi dasi'ubumro da. Tawamhã dawarõtâ'â wapsi, te oto dama roti, ãne: — Épézu ãma 're ai'ubumroi wa'aba mono norĩ, ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba. Wa norĩ hã ãme Épézu ãma 're ĩwasi'ubumroi mono hã Di'ãna hã ĩwaihu'upe 're ĩsa mono zé hã wa wa te 're 'madâ'â pese za'ra, 'ri hã. Di'ãnahã hâiba ne ẽtẽ 'manharĩ hã hâiwa hawi watẽme we ĩwaptã hã taha zama, wa wa te 're 'madâ'â za'ra, ãme.


text:
Tawamhã ãne hã ni'wa te te wawi sawi waihu'u za'ra õ di za. Taha wa, te za aiwaimri aihâimana za'ra wa'wa, marĩ na wa te rosa'rata pese za'ra ãna, wa te 'manharĩ za'ra tõ da.


text:
Aibâ norĩ hã we asiwi ĩpamrami 'wa hã, Di'ãna ĩsabzém hawi, marĩ na sipsaihuri zahuré õ di. Pi'õ hã ãma 're ĩwawata za'ra mono hã te te wasu'u wasété zahuré õ di duré.


text:
Ãne wamhã, Demetirizu hã, duré tãma ĩromhuri'wa norĩ zama marĩ ĩwasété na te te tãma nharĩ za'ra da, ãwa wei wama siwasu'u za'ra õ di za. Dama rowairébé'wa norĩ u si te za wasu'u za'ra. Tamep si dawasété na dama ĩnharĩzé hã.


text:
Wazadawa pibu za'ra wa'aba da, wazô aihârâ ze za'ra wa'aba wamhã, wa za ãme wasi'rã'õtõ waré ni, rowẽ na 're ĩwahâimana za'ra mono zéb zarina, wawaimri na.


text:
Ã bâtâ na wasi'rã'õtõ waré õ wa, romnhimimnhasi di, wanhib'apito nhimiroti, wa te ĩ'madâ'â za'ra õ zarina, wazada sahi õ'umnhasite. Marĩ hã hâimana õ nherẽ, ma ro'wa'rudu hã watobro. Wasi'rã'õtõzém na ni'wa te te wazadanharĩ za'ra wamhã, e niha wa za asa tãma rowasu'u za'ra ni. Asa wa te tãma rowasu'u waihu'u za'ra õ di za. — Ãne te dama roti, danhib'apito pazapari'wa hã. 


text:
Tawamhã damreme 'wa'rudu hã ma tô sahâri za'ra ni. Rowẽ di oto. Rob u'âsi nomro wamhã, Paru hã ma tô Zezusihi zazei'wa norĩ zô tihârâ za'ra. Taha wa, ma tô tãma roti za'ra, siptete sina 're hâimana za'ra mono da. Tawamhã, ma tô oto tãma siwasu'u za'ra, za oto ĩmorĩ na hã. Taha pari, te oto mo, Masédoniza u. 


text:
 Paru hã Zeruzarẽ u apâ ĩmorĩzé wasu'u, Masédoniza wa'wai baba</n> Tawamhã Masédoniza na danhipti'a nho'õmo nhisi wa'wai baba, ma tô ro'razâ, Paru hã. Daza'rui mono bâ 're morĩ ré, ma tô ĩsazei'wa norĩ hã pawaptob za'ra ĩsimiroti na, siptete sina 're hâimana za'ra mono da. Taha parip si, ma tô mo, Deresiza na danhipti'a nho'õmo nhisi u.


text:
Tame sãmra ré, ma tô a'amo si'ubdatõ ãma ai'utõ. Tawamhã ma tô sima rosa'rata, Siriza na danhipti'a nho'õmo nhisi u morĩ da. Tane nherẽ, rowa'u'u na uba'renem na sébré õ ré, ma tô wapa, zudezu norĩ te te sima ĩhâiba za'ré zé wasu'u hã. Taha wa, ma tô sima ãma saprĩ, ti'ai babap si apâ morĩ da oto, Masédoniza wa'wai baba.


text:
Morĩ wamhã, aibâ norĩ hã ma tô ĩsiré ai'aba'ré. Ta norĩ nhisi za'ra hã, ãne: Sopaturu hã Pirõhõ 'ra hã, Bereza ãma 're ĩsãmra mono, duré Aritacu norĩ, Seduduhu me, Tesaronita ãma 're ĩsimasisi zahuré mono hã, duré Da'izu, Derebi ãma 're ĩsãmra mono hã, duré Titicu hã Toropimuhu me, Azi'a ãma 're ĩsimasisi zahuré mono hã, duré Timotiu hã.


text:
Tawamhã ĩ'u'ẽtẽ duptoi'õ na dasa da te huri parip si, Piripu na 'ri nho'õmo nhisi hawi wa tô wanem ni, Torowadi u rowa'u'u na uba'renem na. Bâdâ 5 na ma tô wa'ãma ai'utõ, tamomo wasi'aba'réi ré. Tame, wa tô wasi'ãma aihutu ni apâ, aibâ norĩ hã wawana ĩsi'aba'ré norĩ ãma. Romhuri misi, ma tô wa'ãma ai'utõrĩ za'ra, tame wasi'ubumroi ré. 


text:
 Paru hã Torowadi ãma te te ĩromhurizé wasu'u</n> Tawamhã sabadu barana wa tô wasi'rã'õtõ ni, tame ĩsazei'wa norĩ hã 're ĩsi'ubumroi mono norĩ me, ĩ'u'ẽtẽ wapu hã wa te huri da. Tawamhã Paru hã sisa'u ma tô wama roti za'ra, awẽ za oto morĩ na dâ'âsina. Simiroti za'ẽtẽ na te mara wa'wam nherẽ, zahadu wama roti za'ra.


text:
Tawamhã 'ritéi'wa hã, Eticu na ĩsisi hã ma tô 'ri zadazâri ãma nhamra, Paru hã te te wama roti za'ra ré. Simiroti za'ẽtẽ wamhã, aptâ'â di, 'ritéi'wai ma hã. Aptâ'â uptabi wa, ma tô nhono. Sõtõ pese ré, ma tô waptãrã ti'ai u, hâimo 'ri zadazâri hawi. Tawamhã dâ'â sirõmo, ma tô siwi ti'â.


text:
Taha wa, Paru hã ma tô ĩtẽme si'ra. Te te ĩtẽme si'rai wamhã, ma tô tãma aiwẽ'ẽ. Tawamhã ma tô ĩré pahato, te te sa'ra da. Tawamhã ãne ma tô dama tinha: — Aipẽ'ẽwara za'ra wa'aba tõ. Hâiba ré, te nomro. — Ãne te dama tinha. 


text:
Taha pari, ma tô apâ sai'u. Ĩ'u'ẽtẽ wapu hã ma tô te te wẽ'ẽ oto. Taha pari, ma tô te te tãma sõmri, ĩsiré ĩsi'ubumro norĩ ma. Tawamhã te ĩme tisa za'ra. Taha pari, te duré tãma roti za'ra. Te te tãma roti za'ra ré, ma tô tiwi tirowa'a. Rowa'a wamhã, ma tô oto tiwi timorĩ za'ra.


text:
Tawamhã 'ritéi'wa hã hâiba ré ma tô siwi saprõ, ĩsõrõwa u. Ta hã ma tô tãma rowẽ wazere za'ra, ĩsazei'wa norĩ ma hã. 


text:
 Paru hã Torowadi hawi Miretu u ĩmorĩzé wasu'u</n> Tawamhã wa norĩ hã wa tô asisi ni, rowa'u'u na uba'renem na. Taha na wa tô ai'aba'ré ni, Asôsi na 'ri nho'õmo nhisi u, Paruhu zô tame wanhimipari za'ra da. Paru hã ma tô sima pisutu aré, ti'ai baba ãma morĩ da. Taha wa, tamomo te za wa'ãma tiwisi za'ra.


text:
Tawamhã taha na wa oto ai'aba'ré ni, Mitireni na 'ri nho'õmo nhisi u. Awẽpsi, ma tô duré uba'rene hã waré wara, Ti'osi na rob'ré za'iti nhisi wa'wai baba. Tawamhã awẽ amo na ma tô wi, Samo na rob'ré za'iti nhisi u hã. Tawamhã awẽm na si wa tô oto aihutu ni, Miretu na 'ri nho'õmo nhisi u hã, uba're nhimizahârizéb u.


text:
Paru hã ma tô aré sima rosa'rata, Épézu u hã sipa tõ da, Zeruzarẽ u wisi su'u da. Taha wa, Azi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma sãmra zei õ di oto. Pẽtecoti na bâtâ wana, Zeruzarẽ u ĩwisi su'u da si, ma tô sima wẽ, Paru hã. 


text:
 Paru hã Épézu ãma da'madâ'â'wa norĩ ma, te te ĩrotizé wasu'u</n> Tawamhã Paru hã Miretu ãma sãmra ré, ma tô da'mazatõ, Épézu u, ĩsazei'wai 'madâ'â'wa norĩ zô ĩtẽme si'aba'ré da.


text:
Ĩtẽme sihutu wamhã oto, ma tô ãne tãma rowasu'u za'ra, Paru hã: — A norĩ wa'wa hã ma tô ĩ̱nhimiromhuri na ĩwaihu'u za'ra wa'wa, asiré 're ĩ̱hâimana za'ra wa'aba mono ré hã. Azi'a u ãma ĩ̱wisi na'rata zém hawim haré, duré aihawi wa'aba za ĩ̱morĩzéb u hã ma tô ãne na hã ĩ̱'ãma ĩwaihu'u za'ra wa'wa.


text:
<n>(19-21)</n>  Ĩ̱sina 're ĩ̱wata mono ãna, wa tô Wanhib'apito ma si te 're romhuri u'âsi. Zudezu norĩ hã nasi ĩ̱zada siwada'uri za'ra wa, ĩ̱ma ropire uptabi di. Taha wa, ĩ̱wawa sina, wa tô te tãma 're romhuri, Wanhib'apito ma. Tane nherẽ, ĩwasu'uwẽ hã te aiwi wasu'u zazâri za'ra wa'aba õ di. Ãne na ma tô ĩ̱'ãma ĩwaihu'u za'ra wa'wa. Danho'a wa tô te aima ãma 're rowasu'u za'ra wa'wa, 'ri baba zama. Zudezu norĩ ma, duré zudezu'õ norĩ ma zama, wa tô te tãma 're roti pese za'ra, tiwasété wi 're sipizari za'ra mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono niwĩ 're nomro mono da, Wanhib'apito Zezusi hã te te 're saze za'ra mono da.


text:
Ãhãna Zeruzarẽ u wa za mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani te te ĩ̱ma ĩwaihu'uzéb zarina. Tame za marĩ hã ĩ̱zô ĩwatobro hã te waihu'u õ nherẽ, wa za mo. Tane nherẽ, wa za mo tô.


text:
'Ri nho'õmo mono bâ 're ĩ̱morĩ ré, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã te te ĩ̱ma 're awaihu'u, ãne: Tame, te za dazazéb 're ĩ̱nherẽ ni. Ropire hã wa za tô te 're sépata.


text:
Tane nherẽ, ĩ̱hâiba ré 're ĩ̱morĩ da hã, ĩ̱hâiba hã te ĩ̱sima sawi õ di. Wanhib'apito Zezusi hã ma tô ĩ̱nhimiromhuri hã ĩ̱ma tisõ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimizawi pese zé wasu'u na te dama 're sadawa wasu'u mono da. Ĩ̱nhimiromhuri hã te tãma ãma uwaimrami da, wa ĩ̱sima wẽ, taha si. 


text:
<n>(25-27)</n>  — Airo mono bâ, te 're aiwaimrami aba mono ré hã, wa tô te aima 're rowasu'u za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zé wasu'u na hã. Tawamhã niwamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã te aiwi wasu'u zazâri aba õ di. Mare di. Ãhãna, wa hã Paru, wa ĩ̱sina waihu'u, za ĩ̱zabu na sahu za'ra wa'aba õ na dâ'âsina. E tawamhã ĩ̱nhimiromhuri na te ai'ãma upa za'ra wa'aba bâ, te za asõ'reptuzé hã asiwi ĩ'manhimini wa'wa. Mare di. Asi'uihâ na te za asisimini za'ra wa'wa 'râwi. Ãne na hã tô sena wa tô waihu'u.


text:
Taha wa, te za 're asi'madâ'â pese za'ra wa'aba mo, 're anomro wẽ wa'aba mono da. Duré ĩsazei'wa norĩ hã te za 're ĩ'madâ'â pese za'ra wa'aba mo, siré 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ma tô sima aipisutu za'ra wa'wa, ĩsazei'wa norĩ hã tãma 're 'madâ'â za'ra wa'aba mono da. Ti'ra wapru na ma tô ĩsazei'wa norĩ hã wa'â, tite da. Taha wa, pone'ẽrebâ 'madâ'â'wa norĩ ne, te za 're ĩda'madâ'â pese za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ norĩ hã.


text:
Aihawi ĩ̱morĩ za'ra wa'aba wamhã, ni'wam norĩ hã te za we asô ai'aba'réi wa'wa. Abaze zahi, pone'ẽrebâ da, 're ĩsahi za'ra mono ne, te za asada tizahi za'ra wa'wa. Tinhimirowahutu wasété na te za asada tihâimana za'ra wa'wa. Ai'ãma pẽ'ẽzé za'ra wa'aba õ di za. Ãne wa tô ai'ãma waihu'u sirõmo za'ra wa'wa.


text:
Duré ni'wam norĩ hã asiré wa'aba nherẽ, te za aima sadawa hapese za'ra wa'wa, ĩsiniwĩ 're anomro aba mono da, ĩsazei'wa norĩ hã uburé ĩsiniwĩ 're nomro mono da.


text:
Taha wa, te za asimiza'rese sina 're aihâimana za'ra wa'aba mo, ta norĩ wi. Te aima 're roti za'ra wa'aba mono ré hã, ma tô si'ubdatõ ĩ̱'ãma tiwahu. Rowa'a na wa tô aihâiba mono bâ te aima 're roti za'ra wa'wa, barana zama, ĩ̱wawa sina. Roti hã niwa te aiwi sazâri za'ra wa'aba õ di. Taha wa, ma'ãpé ĩ̱nhimiromhurizém na 're aipo're pu'u u'âsi za'ra wa'aba mono za. 


text:
— Ãhãna hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, wa za oto airẽme za'ra wa'wa, taha si te te 're ai'madâ'â za'ra wa'aba mono da oto. Ĩsimizawi pese zé wasu'u na te za 're asõpré u'âsi aba mo. Ta hã te za te te 're aipawaptob u'âsi za'ra wa'wa, ĩsaze za'ra wa'aba zém na aiprédup sina 're aihâimana za'ra wa'aba mono da. Uburé marĩ ĩwẽ hã tinhib'a'uwẽ norĩ ma, te te 're ĩ'anhomri mono hã te za duré aima sõmri za'ra wa'wa, ate za'ra wa'aba da oto.


text:
Duré ĩ̱hâimanazéb da, wa tô ĩ̱nhib'rata na te 're romhuri, ĩ̱siré norĩ hâimanazéb da zama. Ãne na ma tô a norĩ wa'wa hã asiwi ĩ̱waihu'u za'ra wa'wa.


text:
Ĩ̱nhimiromhuri pese na wa tô aima ãma asanho za'ra wa'wa, sib'uware na 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã wanhimiromhuri na wa te ãma 're pawaptob za'ra mono da. Wanhib'apito Zezusihi mreme na te za 're aipo're pu'u u'âsi za'ra wa'aba mo. Ãne ma tô wama waihu'u za'ra: “Ni'wa hã marĩ na te te dawari wamhã, da te tãma sõmri wamhã, tãma rowẽ di. Tane nherẽ, te te 're ĩda'azari mono ma hã ĩsipai u tãma rowẽ uptabi di.” Ãne Wanhib'apito Zezusihi mreme hã. — Ãne ma tô Paru hã da'madâ'â'wa norĩ ma waihu'u za'ra. 


text:
Tawamhã Paru hã mreme parimhã, ma tô da'madâ'â'wa norĩ me hi'rãtitõ asimro, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, mreme zusi da.


text:
Mreme zusi pari, wawa sina ma tô Paru hã nasi tinho'utu awaibu, te te sawi za'ra da, ãma pẽ'ẽzé za'ra wa. Ma tô duré nasi tob'rata hârâ za'ra.


text:
Za niwamhã te te ĩhâiba pibui za'ra õ na tãma siwasu'u za'ra wa, ãma pẽ'ẽzé uptabi za'ra di. Tawamhã ma tô ĩme ai'aba'ré, rowa'u'u na uba'reneb u. 


text:
 Paru hã Zeruzarẽ u ĩmorĩzé wasu'u 'rãsudu</n> Tame wa tô oto wasisawi za'ra ni. Taha parip si, wa tô wasima wapâ za'ra ni. Tawamhã rowa'u'u na uba'rene hã ma tô oto waré tiwara za'ra awa'awi, Cosi na rob'ré za'iti nhisi u. Tamomo wasihutu wamhã, awẽpsi, wa tô duré ai'aba'ré ni, Rodisi na rob'ré za'iti nhisi u, uba're nhimizahârizéb u hã. Tawamhã ta hawi, wa tô ai'aba'ré ni, Patara na 'ri nho'õmo nhisi u.


text:
Tame, wa tô wasiwi sõpẽtẽ ni, rowa'u'u na uba'rene hã, Penisiza na danhipti'a nho'õmo nhisi u ĩwara da hã. Tawamhã taha na wasi'aba'ré da, wa tô asisi ni.


text:
Uba'rene hã waré wara ré, wa tô Sipri na rob'ré za'iti nhisi hã 'madâ'â za'ra ni, wanhimi'e niwĩ. Õne haré ma tô waré wara, Siriza na danhipti'a nho'õmo nhisi u. Taha wa, wa tô Tiru na 'ri nho'õmo nhisi u oto aihutu ni, tamomo da te ĩro'wasari hã da te sa'ra za'ra da. Tame wa tô wawairébé ni, uba're hawi.


text:
Tame wa tô Zezusihi zazei'wa norĩ hã sõpẽtẽ za'ra ni. Wasisõpẽtẽ za'ra wamhã, romhuri misi, ma tô wa'ãma ai'utõrĩ za'ra, wasiré wasi'ubumroi ré hã. Tawamhã ĩsazei'wa norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani te te tãma ĩwaihu'u za'ra zéb zarina, ma tô Paruhu ma roti za'ra, Zeruzarẽ u morĩ tõ da.


text:
Tawamhã bâdâ hã wasi'aba'rézéb da hã ĩwa waptã'ã wamhã, ĩsazei'wa norĩ hã ma tô wasiré ai'aba'ré, â zaihâ u, 'ri nho'õmo nhiti. Aihĩni ma tô wasiré ai'aba'ré, aibâ norĩ hã duré ĩmro norĩ hã, duré ĩ'ra norĩ me, te te wazawi za'ra da. Tame wa tô wahi'rãtitõ asimro ni, supara 'ré wa, wamreme zusi da.


text:
Wasisawi za'ra pari, wa tô asisi ni apâ uba're wawẽ neb 're, wasi'aba'ré da. Ta norĩ hã 'ri tẽme ma tô apâ ai'aba'ré. 


text:
Tawamhã Tiru hawi, wa tô ai'aba'ré ni. Wasi'aba'réi wamhã, Patorema'ida na 'ri nho'õmo nhisi u, wa tô aihutu ni. Tame ĩsazei'wa norĩ hã wa tô sawi za'ra ni. Tame ma tô bâdâ hã misi wa'ãma ai'utõrĩ za'ra, ĩ'rata wasi'ubumroi ré hã.


text:
Tawamhã awẽpsi, wa tô ai'aba'ré ni, Sézareza u. Tame wa tô asimro ni, Piripihi nhorõwa ãma. Piripi hã Zezusihi wasu'uwẽ na ĩsazei'õ'wa norĩ ma rowasu'u'wa, ta hã. 7 na ĩsazei'wa norĩ pawapto'wa da, da te ĩpisutu za'ra norĩ me, aré 're ĩhâimana mono, Zeruzarẽ ãma.


text:
Ĩ'ra norĩ sipi'õ norĩ hã ĩmro'õ za'ra hã maparane si'uiwa na ĩhâiba hã, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te dama 're sadawa wasu'u za'ra.


text:
Tame ma tô bâdâ hã nasi wa'ãma si'utõrĩ za'ra. Tawamhã aibâ hã ma tô watẽme tiwisi za'ra, Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi hawi. Aibâ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa, Adabu na ĩsisi hã.


text:
Watẽme wisi wi, ma tô Paruhu usisizé hã tiwi waze. Ma tô ãma sipara'õtõ wasisi. Ma tô duré ãma sipawasisi. Taha pari, ma tô wama rowasu'u za'ra, ãne: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ãne ma tô ĩ̱ma waihu'u: “Ã da'usisizép tede'wai ma, te za zudezu norĩ hã ãne 'manharĩ za'ra, Zeruzarẽ ãma 're ĩsi'ubumroi mono hã. Zudezu'õ norĩ ma, te za hâiba nhomri za'ra.” — Ãne ma tô wama waihu'u sirõmo za'ra, Adabu hã. 


text:
Tawamhã ĩmreme wa te wapari za'ra wamhã, tame ĩsazei'wa norĩ 're ĩsi'ubumroi mono norĩ me, wa tô Paruhu wi rosawi za'ra ni aré, Zeruzarẽ u morĩ tõ da.


text:
Tawamhã asa te wama nharĩ za'ra: — E niha da, ma aiwa'õ na ĩ̱wi ĩrobzei'õ za'ra wa'wa. Zeruzarẽ u hã ĩ̱morĩ da si, wa tô ĩ̱sima rowẽ upta. Zezusi hã, Wanhib'apito na te 're sisi mono wa, ãté te za dasiwi ĩ̱nherẽ ni, dazazéb 're. Ãté, wa za dârâ. Tane nherẽ, ĩ̱ma wẽ di tô, tamomo ĩ̱morĩ da hã. — Ãne ma tô wama siwaihu'u za'ra asa, wa te waihu'u za'ra da. 


text:
Taha wa, Zeruzarẽ u morĩ tõ da, wa te oto tiwi rosawi waihu'u za'ra õ di. Taha wa, wa tô tãma nharĩ za'ra ni oto: — Wẽ di tô. Mo oto aimorĩ. Wanhib'apito te te aima ĩwẽzéb uwaibaba, te za tô ĩ'manha. — Ãne wa tô tãma rob'ru za'ra ni. 


text:
Tame wahâimana za'ra ré, syry na ma wa'ãma ronomro. Tawamhã wanhibro hã wa oto wasima ubumro za'ra ni, Zeruzarẽ u wasi'aba'ré da. Taha pari, wa tô wawairébé ni oto.


text:
Sézareza ãma ĩsazei'wa norĩ hã ma tô wame si'mazatõrĩ za'ra, umro na wame 'masi'aba'réi hutu da. Tawamhã Menasõhõ nhorõwa u ma tô wame ai'aba'ré, tame wasi'ubumro da a'â. Duréihã ĩsazei'wa, Menasõ hã. Ĩpotozé hã Sipri na rob'ré za'iti nhisi hã. 


text:
 Paru hã Zeruzarẽ ãma 're ĩsãmra mono zé wasu'u na'rada</n> Tawamhã Zeruzarẽ u wasihutu wi, ma tô ĩsazei'wa norĩ hã to sina wazawi za'ra.


text:
Tawamhã awẽpsi ma tô Paru hã wame timorĩ za'ra, Ti'aduhu u. Tame, ma tô uburé pese ubumro, ĩsazei'wai 'madâ'â'wa norĩ hã.


text:
Tawamhã Paru hã ma tô uburé sawi za'ra, timreme na. Te te sawi za'ra parimhã, ma tô tinhimiromhurizém na tãma siwasu'u za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, zudezu'õ norĩ ma, uburé te te 're ĩ'ab'manharĩ mono zéb zarina.


text:
Paruhu mreme te te wapari za'ra wamhã, aihĩni ma tô ãma tiwata za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma. Taha wa, te asa tãma rowasu'u za'ra, Paruhu ma: — Wasisãnawã, ãhãna wa za aima wasiwasu'u za'ra ni. Zudezu norĩ hã, wasiré norĩ hã ahâ uptabi na ma tô Zezusi hã te te sina 're umnhasi za'ra, Danho'reptui'wa na. Aihĩni, te simi'ẽ na 're hâimana za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na Mozésihi nhimi'ui'éré zarina.


text:
Ta norĩ hã ma tô aiwasu'u wapari za'ra, wasiré zudezu norĩ ma, asimirowahutu wasété newa. Mozésihi nhimi'ui'érézé hã, te wasiré zudezu norĩ wi ĩsawi za'ra, u, daro mono bâ 're ĩhâimana za'ra mono wi, ãma 're hâimana za'ra mono tõ da. Duré Mozésihi nhimi'ui'éré zarina, ti'ra norĩ te te 're sihâiwata nhihâri za'ra mono tõ da, ma tô, u, wasiré zudezu norĩ wi ĩsawi. Ãne ma tô aiwasu'u hã wapari za'ra, ta norĩ hã.


text:
Ãhãna aihĩni, te za aiwaihu'u za'ra ni, we aiwisizém na hã. E marĩ, wa za tawamhã 'manharĩ za'ra ni, ãne aiwasu'u hã tô senai õ na da te waihu'u za'ra da.


text:
Tawamhã ãne wa za aima roti za'ra ni, marĩ 'manharĩ da, 're aihâimana wẽ mono zé hã da te waihu'u za'ra da. Wawa'wa, aibâ maparane si'uiwa na ĩhâiba hã marĩ na ma tô tãma ropisutu za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma.


text:
Tawamhã te za asiré ĩsimroi mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u, marĩ hã Mozésihi nhimi'ui'éré zarina asiré 'manharĩ za'ra wa'aba da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, aihâiba wasété ãna aihâimana za'ra wa'aba da, tãma. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, pone'ẽrebâ te te siwi ĩsimro hã te za tãma ĩwa'âbâ za'ra. Tawamhã te za oto si'rãpari za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te te ĩropisutu za'ra zéb zarina, te te tãma ãma ĩ'uwaimrami za'ra na da te ĩwaihu'u za'ra zéb da hã. Ãne hã 'manharĩ wamhã, aihĩni te za aiwaihu'u za'ra ni oto, aiwasu'u hã tô senai õ na hã. Te za duré aiwaihu'u za'ra ni, 'Re ĩhâimana u'âsi nhimiroti 'rata na Mozésihi nhimi'ui'éré zarina 're ĩ'aihâimana mono zém na hã. Ãne hã 'manharĩ da, wa aima roti za'ra ni, wasiré ĩsazei'wa zudezu norĩ, te te aiwaihu'u za'ra da.


text:
E niha tawamhã zudezu'õ nherẽ, ĩsazei'wa norĩ 're ĩhâimana za'ra mono zéb da hã. Ãne wa tô tãma roti pari za'ra ni: “Danhimizama hã romhâiba 'manharĩ ãma 're dawata za'ra mono da, da te 're ĩsimroi mono nhi hã 're huri aba mono õ di za. Duré ĩwapru hã 're âhuri aba mono õ di za. Duré danhimizama da te 're ĩsõ'reti za'ra mono nhi hã 're huri aba mono õ di za. Duré aihâiba na asiwi 're asipsaihuri za'ra wa'aba mono õ di za.” Ãne wa tô tãma rob'ui'éré za'ra ni. — Ãne te Paruhu ma rowasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã Paru hã ma tô ãma saze za'ra, aibâ norĩ siré morĩ da. Tawamhã awẽpsi, ma tô Paru hã te te simro, aibâ norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u. Marĩ hã ma tô ĩsiré 'manharĩ za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, hâiba wasété ãna tãma hâimana za'ra da. Taha pari, ma tô ãzé, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhorõwa u. Sébré wamhã, ma tô dama pisutu bâdâ hã, marĩ te te siwi ĩ'manharĩ 'rãsutu zéb da hã. Te te siwi 'manharĩ parimhã, te za marĩ hã ĩhâiba mono bâ tãma sõmri za'ra, sasedoti norĩ ma, si'udâna za'ra. Tawamhã te za waihu'u za'ra ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te te ĩ'manharĩ 'rãsutu za'ra zém na hã. 


text:
 Zudezu norĩ hã, Paruhu zada ĩsiti'ru za'ra zé wasu'u</n> Tawamhã bâdâ 7 na zahadu ãma si'utõrĩ õ di, te te siwi ĩ'manharĩ 'rãsutu zéb u hã, Paru norĩ hã. Romhuture di oto. Tawamhã zudezu norĩ hã Azi'a hawi ĩsihudu ma tô Paru hã sima sãmri za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb ãma. Izarazéhé nhihudu norĩ te, 'ri 'wawi wa'ra ãma sãmra ré, ma tô siwi 'madâ. Taha wa, ma tô sada dawada'uri wasété za'ra, Paruhu da. Tawamhã ma tô oto siwi pa'â, Paru hã.


text:
Taha wa, te si'mahârâ za'ra zudezu norĩ hã, ãne: — Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, wei wa'ãma ana wa'aba. Ã hã aibâ hã ma tô daro mono bâ te te dama 're rowahutu, da te dasiwi wawẽ'õ za'ra da, duré Mozésihi nhimiroti hã da te dasiwi wẽ'õ za'ra da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhorõwa zama da te dasiwi wẽ'õ za'ra da. Ma tô duré zudezu'õ norĩ hã we te te simro, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u. Ĩsõrõwa hã wẽ nherẽ, ma tô wawi wasété za'ra. — Ãne ma tô da'mahârâ za'ra, tame ĩsi'rã'õtõ norĩ hã, aihĩni Paruhu zada dazahi za'ra da.


text:
Ta norĩ hã ma tô aibâ hã 'madâ'â za'ra aré, Toropimu na ĩsisi hã, Épézu ãma 're ĩsãmra mono hã. 'Ri nho'õmo nhi'riti na Paruhu siré morĩ ré, ma tô 'madâ'â za'ra. Taha wa, ma tô ãma romnomri za'ra, zudezu'õ nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhorõwa u Paru te te saprõni 'ru te. Taha wa, te ãne da'mahârâ za'ra, zudezu norĩ hã. 


text:
Taha wa, Zeruzarẽ 'remhã 'ri wa'õtõ mono bâ ma tô ro'wa'rudu hã te te ropé. Tawamhã Paruhu zô ma tô dasitẽme dasisa're, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u. Ma tô dasiwi pa'âri ni 'ri para, rob u da te dasiwi wazere da. Da te dasiwi wazere parip si, ma tô oto tiwi 'ri nhitom ni.


text:
Tawamhã te aré dasiwi wĩrĩ ni. Tawamhã da te aré dasiwi ĩwĩrĩzé wasu'u hã ma tô wapa, Roma na 'ri nho'õmo nhisi hawi da'wapéi'wa norĩ nhib'apito hã, Zeruzarẽ ãma 're ĩdasi'ubumroi mono norĩ ĩsib'ru za'ra zé wasu'u hã.


text:
Tawamhã awa'awi ma tô tinhib'a'uwẽ norĩ zô hârâhai'aba'ré za'ra, tiwada'uri'wa norĩ me siré sisa'rei mono da, datẽme. Ĩtẽme ĩsisa'rei mono hã da te 'madâ'â za'ra wamhã, ma tô ãma rosahâri za'ra ni, Paruhu ãma hã.


text:
Tawamhã apito hã ma tô Paruhu u ai'ré 'râwi. Ma tô pa'â. Taha pari, ma tô duré da'wapéi'wa norĩ ma ti'ru, te te siwi pawasisi da, maparane ĩsi'uwazi nhorõ rutu na. Taha pari, ma tô ãma da'azadanha, ãne: — E 'wa hã ã hã aibâ. E marĩ ma tô 'manha. — Ãne ma tô ãma da'azadanha. 


text:
Tawamhã dasiwa'rãmi te nasi tãma 'mahârâ za'ra ni, dasimana'rãmi hawi. Da te tãma wasu'u waré za'ra õ di. Dahârâ si'rahâri ahâ wamhã, ĩwasu'u uptabi hã te te waihu'u õ di, apito hã. Taha wa, da'wapéi'wa norĩ ma, ma tô ti'ru, Paru te te siwi saprõni da, tinhorõwa u.


text:
Tawamhã hâimo 'ri para u sai'urizéb u sihutu wamhã, da'wapéi'wa norĩ hã ma tô te te siwi upari, Paru hã, zudezu norĩ hã sahi sina, ĩsarina si'aba'réi wa.


text:
Tawamhã da'wapéi'wa norĩ hã apito nhorõwa u te te siwi 'mazébré õ ré, Paru hã ma tô apito ma tinha, ãne: — E aima wẽ õ di, aima ĩ̱siwasu'u da hã. — Ãne te tãma tinha, deredu norĩ mreme na. Tawamhã apito hã te asa tãma tinha: — E nare aima waihu'u pese di, deredu norĩ mreme hã.


text:
Wa tô aré ai'ãma romno, a hã ezipsiu newa. Nimosi ni'wa hã ezipsiu hã ma tô aibâ norĩ ãma aiwanhizari za'ra. Ta hã 4 miu na ma tô te te simro, rowasété 'manharĩ'wa norĩ hã a'ubuni u. Roma ãma apito wi sipizari za'ra da, dapãrĩzéb ré, ma tô te te simro. 'Wazé, a hã simroi mono õ di. — Ãne te tãma tinha, apito hã. 


text:
Tawamhã Paru hã te asa tãma tinha: — Wa hã zudezu. Tasu na 'ri nho'u ĩsa'ẽtẽ nhisi ãma ĩ̱potozé hã, Sirisiza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma hã. 'Wazé za ĩ̱ma ĩwẽ, te dama ĩrowasu'u da hã. — Ãne te asa tãma tinha, Paru hã. 


text:
 Paru hã si'uihâ na dama ĩsiwasu'uzé wasu'u na'rada</n> Tawamhã te te dama rowasu'u da, apito te te tãma wẽ wa, ma tô Paru hã sai'u hâimo, 'ri para u sai'urizém na hã. Tame ma tô tinhib'rada hã dama wẽ hâimo, ari'iwi dasi'ubumro da. Taha wa, ma tô tawarõtâ'â za'ra ni. Dawarõtâ'â za'ra wamhã, Paru hã ma tô timreme na dama rowasu'u, ebreusi norĩ mreme na.Ãne te Paru hã dama siwasu'u: — Ĩ̱siré norĩ, duré wamama norĩ, ma'ãpé ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba za. Wa za oto aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa, 're ĩ̱hâimana mono zém na hã ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba da. — Ãne ma tô tisiwasu'u na tãma sãna'rata za'ra. 


text:
Tawamhã ebreusi mreme na te te dama ĩrowasu'u za'ra zé hã da te wapari za'ra wamhã, ma tô tãma tawarõtâ'â pese za'ra ni oto. Tawamhã te duré tãma siwasu'u za'ra, ãne: 


text:
— Wa hã, zudezu. Tasu na 'ri nho'õmo nhisi ãma ĩ̱potozé hã, Sirisiza na danhipti'a nho'õmo nhisi 'remhã. Ãme Zeruzarẽ ãma wa tô ĩ̱prédu. Damarizé hã ma tô te te ĩ̱ma 're rowahutu, wahi'rata norĩ nhimiroti na hã. Ĩ̱nhimi'ẽ na wa tô te 're romhuri pese, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma. A norĩ wa'wa hã asimi'ẽ na tãma 're ĩromhuri za'ra wa'aba mono ne, wa tô õhõ ma si 're ĩ̱sisõmri u'âsi, ĩ̱nhimi'ẽ na te tãma 're romhuri pese mono da, asine wa'aba.


text:
Wa tô te da'ãma 're rowasété aré, 're ĩdanomro mono zép tém na 're ĩdanomro mono norĩ ãma hã. Ĩ̱zadawa para ma tô aibâ norĩ hã da te 're pawasisi za'ra, pi'õ norĩ zama. Ĩ̱zadawa para, ma tô duré da te 're simro, dazazéb u hã. 'Re dâ'â za'ra mono da, wa tô ãne hã te tãma 're 'manharĩ za'ra, Zezusihi zazei'wa norĩ ma hã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da'ãma romhuri'wa ĩpire uptabi hã ma tô ãne na hã ĩ̱waihu'u, sasedoti ĩpire uptabi hã, duré uburé zudezu norĩ ma roti'wa norĩ zama. Ta norĩ hã ĩ̱'ãma sadanharĩ za'ra wa'aba wamhã, te za ãne na hã aima ĩ̱wasu'u za'ra wa'wa, sena na. Ta norĩ hã ma tô tinhimi'ui'éré hã ĩ̱ma sõmri za'ra, Damasitu u te âri da, ĩsiré dama ĩpire norĩ ma. Taha zarina, wa tô mo, Damasitu u te we simroi mono da, ĩsazei'wa norĩ hã. Ĩsi'uwazi nhorõ rutu na pawasisi ré, Zeruzarẽ u we te simroi mono da, wa tô sô ĩ̱morĩ za'ra, ãme da te hâ za'ra da. 


text:
— Tawamhã Damasitu u te rosahutu wapsi, abzuma wa'wa ma tô hâiwa hawi rowa'a za'ẽne hã ĩ̱ma ai'ubuzi, waptu na ĩ̱hâiba nho'õmoi baba.


text:
Taha wa, wa tô waptãrã, ti'ai wa. Ni'wai mreme hã wa tô wapa. Ãne te ĩ̱'mahâ: “Saru. Saru. E marĩ wa, te ĩ̱wi 're ĩrowasutu u'âsi mo.” — Ãne te ĩ̱'mahâ. 


text:
— Tawamhã wa tô asa sada'â: “Apito, e 'wa hã, a hã.” — Tawamhã te duré asa ĩ̱ma tinha: “Wa hã Zezusi, Nazaré ãma aré 're ĩ̱nhamra mono. Te ĩ̱wi 're ĩrowasutu u'âsi mo.” — Ãne te ĩ̱ma siwasu'u. 


text:
— Rowa'a za'ẽne hã ĩ̱ma si'ubuzi wamhã, ĩ̱siré ĩsi'aba'ré norĩ hã ma tô 'madâ'â za'ra, rowa'a hã. Tane nherẽ, ta norĩ hã ĩmreme hã te te wapari waihu'u za'ra õ di, ĩ̱ma ĩnharĩ'wai mreme hã.


text:
Tawamhã wa tô duré 'mahâ, ãne: “Apito, e marĩ, wa za 'manha.” — Tawamhã Wanhib'apito te ĩ̱ma tinha: “Aiwahutu, Damasitu u aimorĩ da. Tame te za ni'wa hã aima roti, uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te aima ĩpisutuzé hã 'manharĩ da.” — Ãne te ĩ̱ma tinha. 


text:
— Tawamhã rowa'a za'ẽne hã ma tô ĩ̱tob'a. Taha wa, ĩ̱siré ĩsi'aba'ré norĩ hã ma tô ĩ̱pano na siwi ĩ̱zaprõ. Taré ta norĩ hã te te siwi ĩ̱zaprõni na wa tô wi, Damasitu u.


text:
Tame aibâ hã te 're hâimana, Ananiza na ĩsisi hã. Ta hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata wapari pese 'wa. Zudezu norĩ hã tame 're ĩsi'ubumroi mono hã ma tô Ananiza hã te te 're wẽsãmri za'ra.


text:
Ta hã ma tô we ĩ̱zô rĩtĩ. Tawamhã, ĩ̱tẽme wisi wamhã, ma tô ĩ̱ma tinha, ãne: “Ĩ̱sisãnawã Saru, apâ rob'madâ'â.” — Ãne te ĩ̱ma tinha, aibâ hã. — Tawamhã awa'awi, wa tô duré apâ rob'madâ. Taha wa, Ananiza hã wa oto 'madâ.


text:
Tawamhã ta hã te duré ĩ̱ma tinha: “'Re ĩhâimana u'âsi mono hã wahi'rata norĩ nhib'apito hã ma tô sima aipisutu, te te ai'ãma sima 're ĩroti mono zé hã waihu'u da. Ma tô duré aima pisutu, Wanhib'apito Zezusi hã ĩwẽ uptabi 'manharĩ'wa hã bâdâdi wa, sabu da, duré ĩmreme hã wapari da.


text:
A hã te za dama 're ĩsadawa wasu'u mo, dahâiba mono bâ. Ta hã atõmo na ĩsabu hã, duré aipo're na ĩmreme hã ĩwapari hã te za dama 're ĩwasu'u mo.


text:
E marĩ zô te bété asimipa, ãhãna hã. Ma'ãpé aiwahutu, â dawabzuri hã da te aima 'manharĩ da, duré Wanhib'apito wi rowaptẽrẽ da, te te asõ'reptu da. Tawamhã aiwasédé hã te za aima tipa.” — Ãne ma tô ĩ̱ma roti, Ananiza hã. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Paruhu ma, romhuri te te ĩpisutuzé wasu'u</n> Tawamhã Paru hã dama siwasu'u 'rãsutu da, ma tô ãne dama rowasu'u:<n>(17-18)</n>  — Tawamhã, Zeruzarẽ u apâ ĩ̱wisi wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u wa tô mo, tãma ĩ̱mreme da. Tawamhã tãma ĩ̱mreme sina, ĩ̱nhotõ õ nherẽ, ĩ̱nhotõ 'rowi te ĩrosawẽrẽ ne, wa tô Wanhib'apito hã sabu. Ĩmreme hã wa tô wapa. Te ĩ̱ma tinha, ãne: “Ai'aba'ré na aiwatobro Zeruzarẽ hawi, ãmemhã da te aiwapari za'ra õ wa za, ĩ̱wasu'u na hã.”


text:
— Tawamhã wa tô asa tãma ĩ̱siwasu'u: “Ãme 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã ma tô ĩ̱hâimanazém na siwi ĩ̱waihu'u. Rowahutuzé mono bâ wa tô asazei'wa norĩ zô 're ĩ̱zasi, dazazéb 're te 're 'mazai mono da, duré te 're ahâ za'ra mono da.


text:
Duré Esitéwã, dama aiwasu'u'wa hã da te dasiwi wĩrĩ wamhã, wa tô dasiré ĩ̱hâiba. Wa hã wa tô ãma da'ab'madâ. Ĩ̱ma wẽ di, ĩdâ'âzé hã. Ĩwĩrĩ'wa norĩ uza, ĩsisiwimhã ĩ'ubuzé hã, wa tô sa 'madâ'â za'ra.” Ãne wa tô asa tãma ĩ̱siwasu'u, Wanhib'apito ma. 


text:
— Ãne na Wanhib'apito ma, ĩ̱siwasu'u wamhã, ma tô ĩ̱ma rob'ru, ãne: “Mo oto aimorĩ. Zudezu'õ norĩ tẽme, wa za asatõ, romhâ na.” Ãne ma tô ĩ̱ma rob'ru, Wanhib'apito hã. — Ãne ma tô Paru hã tisiré zudezu norĩ ma hã siwasu'u. 


text:
Tawamhã Paru hã zudezu'õ norĩ hã te te sisi wamhã, ma tô sada tizahi za'ra, zudezu norĩ hã zudezu'õ norĩ te te sisi õ ré hã te te aré wapari wẽ za'ra nherẽ. Taha wa, te sa'ẽtẽ sima 'mahârâ za'ra, zudezu norĩ hã, ãne: — Wĩrĩ aba. Õ hã wasétére di. Dâ'â hâ. 


text:
Ãne ma tô zudezu norĩ hã ãma si'mahârâ za'ra, hârâ 'rãihâ na, ĩsisiwimhã ti'ubuzé hâimo te te 're wanarĩ za'ra mono sina. Ropru te duré hâimo sãmra za'ra, sada siti'ru za'ra wa. 


text:
 Paru hã da'wapéi'wa norĩ nhib'apito ma, ĩsiwasu'uzé</n> Tawamhã romanu hã da'wapéi'wa norĩ nhib'apito hã ma tô da'wapéi'wa norĩ ma 'ru za'ra, 'ri para u te te siwi 'mazébré da, Paru hã. Te duré tãma 'ru za'ra, te te siwi 're pré'é mono da, siwasu'u da, zudezu norĩ te te sima ĩ'ruzém na te te waihu'u da.


text:
Tawamhã ma tô siwi hiwasisi, ĩsi'uwazi nhorõ rutu na te te siwi 're pré'é mono da. Tawamhã Paru hã ma tô da'wapéi'wa norĩ nhib'apito zadawa para dawada'uri'wai ma tinha, ãne: — E ĩ̱wasété na asiwi ĩ̱waihu'u aba wa, ma tô asiwi 're ĩ̱pré'é aba mo. E tô ĩ'uwaibaba ãne hã, wa hã romanu nherẽ. — Ãne te Paru hã tãma tinha, da'wapéi'wa norĩ wada'uri'wai ma. 


text:
Tawamhã Paruhu mreme te te wapari wamhã, da'wapéi'wa norĩ wada'uri'wa hã ma tô tinhib'apito ma wasu'u: — E marĩ ãma 'manharĩ da bâ. Ni'ã. Õ hã romanu. — Ãne ma tô tãma wasu'u. 


text:
Taha wa, apito hã ma tô mo Paruhu u, te te sadanharĩ da. Tawamhã ãne te sadanha: — Ĩ̱ma asiwasu'u na, te waihu'u da. E nare a hã romanu. — Ĩhe. Wa hã, romanu. 


text:
Tawamhã apito hã te duré tãma siwasu'u, ãne: — Wa hã duré, romanu. Ĩ̱poto'wa hã romanu õ nherẽ, wa'âbâ za'ẽtẽ uptabi na wa tô ĩ̱siwa'â romanu norĩ ma, ĩ̱siromanu da. Tawamhã Paru te asa tãma tinha: — Tazahã ĩ̱poto'wa hã romanu wa, wa hã duré romanu u'â. — Ãne te asa tãma tinha. 


text:
Tawamhã Paru hã romanu na siwasu'u wa, awa'awi ma tô da'wapéi'wa norĩ hã tãma ai'ré za'ra, te te siwi sadanharĩ za'ra ãna. Duré da'wapéi'wa norĩ nhib'apito hã ãne na te te waihu'u wamhã, ma tô pẽ'ẽwara, ĩsimiwada'uri zarina, te te siwi hiwasisi wa. 


text:
 Paru hã dama roti'wa norĩ nho're ĩsiwasu'uzé</n> Tawamhã da'wapéi'wa norĩ nhib'apito hã ma tô sima wẽ, zudezu norĩ hã Paruhu ãma ĩwasédé hã te te siwi ãma ĩhirizé hã sena na te te waihu'u da. Taha wa, awẽpsi ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da'ãma romhuri'wa ĩpire norĩ ma 'ru za'ra, uburé zudezu norĩ ma roti'wa norĩ ma zama, Paruhu zada si'rã'õtõ da. Da'wapéi'wa norĩ ma, ma tô duré 'ru za'ra, Paruhu pawasisizé hã te te tãma wasihu za'ra da, dama ĩpire norĩ nho're sab da. 


text:
Tawamhã zudezu norĩ ma roti'wa norĩ tẽme, te rob'madâ'â pese, Paru hã. Te tãma nharĩ za'ra, ãne: — Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, wa hã wa tô 're ĩ̱si'madâ'â u'âsi, 're ĩ̱morĩ wẽ u'âsi da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nho'a. Taha wa, ĩ̱pẽ'ẽ wapu na wa 'râwi 're ĩ̱sisaze. — Ãne te tãma siwasu'u za'ra. 


text:
Tawamhã Ananiza hã sasedoti ĩpire uptabi hã ma tô ti'ru, ĩ'rata ĩsimasam norĩ ma, te te siwi sadawa pré'é da, Paru hã.


text:
Taha wa, te Paru hã asa tãma tinha: — Oro wama roti'wa za a hã, ma aiwasédé hã ĩ̱'ãma ĩ'manha. A hã ãme te asã, ĩ̱pibu da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré zarina 're ĩ̱morĩzéb zô. Tane nherẽ, ĩsimiroti hã ma tô ĩ'upa. Da te ĩ̱zadawa pré'é da, ma tô dama ĩ̱'ru. Ta hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti zarinai õ di. Taha wa, te za ai'azâ. — Ãne te tãma tinha, Paru hã. 


text:
Tawamhã ĩ'rata ĩsimasam norĩ hã te tãma nharĩ za'ra, ãne: — E marĩ da, ma tô sasedoti ĩpire uptabi ãma ĩwasé. 


text:
Tawamhã Paru te asa tãma nharĩ za'ra: — E nare ta hã sasedoti dama ĩpire. Te waihu'u õ di. Te waihu'u 'wa'âhã, te tãma nharĩ õ di aré. 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme ui'éré 'rata na wa tô ãne hã waihu'u za'ra ni: “Ni'wa hã dama pire wamhã, tãma 're aimreme wasété za'ra wa'aba mono õ di za.” Ãne ma tô wama waihu'u za'ra. — Ãne Paru te asa tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã Paru hã ma tô waihu'u, dama roti'wa norĩ, sina ĩsipo'o za'ra zé hã. Ni'wam norĩ hã sadusezu, duré ni'wam norĩ hã parisezu. Tawamhã, ma tô dama si'mahâ, ãne: — Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, ĩ̱wapari za'ra wa'aba. Wa hã parisezu. Ĩ̱mama norĩ zama parisezu. Dadâ'â nherẽ, apâ dahâiwa'utuzé wasu'u hã te sazei wa, wa asõ're ĩ̱zab za'ra wa'wa, asiwi ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba da, taha zô si 're ĩ̱nhimipari u'âsi mono wa. — Ãne ma tô dama si'mahâ. 


text:
Tawamhã mreme pari, tame ĩsi'rã'õtõ norĩ hã ma tô sina ĩsipo'ozéb zarina sima nharĩ za'ra, parisezu norĩ hã, sadusezu norĩ me.


text:
<n>(8-9)</n>  Parisezu norĩ nhimizazezé hã, ãne: 'Re dadâ'â za'ra mono nherẽ, apâ 're ĩdahâiwa'utu za'ra mono na, duré hâiwa ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, romhuri'wa norĩ hã tô sena na 're ĩhâimana za'ra mono na, duré dapẽ'ẽzani hã dawi 're wairébé mono wamhã, nimomo 're ĩdanomro mono na hã. Ãne parisezu norĩ nhimizazezé hã. Tane nherẽ, sadusezu norĩ hã ãne na simizaze za'ra õ di, ta norĩ hã. 'Re ĩdahâiwa'utu za'ra mono zé hã, mare di, u. Duré hâiwa ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, romhuri'wa norĩ hã, mare di, u. Duré dapẽ'ẽzani, dawi 're wairébé mono wamhã, nimomo 're danomro mono õ di za, u. Ãne sadusezu norĩ nhimizazezé hã. Taha wa, ma tô 're sisadawa 'rui u'âsi za'ra, parisezu norĩ hã, sadusezu norĩ me. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na dama rowahutu'wa norĩ hã, parisezu na 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã hâiwi ma tô aimasa, Paru, da te dasiwi ĩ'ârizé hã te te siwi wẽ'õ wa. Ãne te mreme 'rãihâ na nasi ãma si'mahârâ za'ra: — Aibâ hã, õ hã wa tô waihu'u za'ra ni. Tiwasédé hã te te âri õ di. Ãté hâiwa ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma romhuri'wa, ma tô tãma rowasu'u. Ãté ni'wai pẽ'ẽzani, ma tô nima hawi tãma rowasu'u. — Ãne te parisezu norĩ hã nasi ãma si'mahârâ za'ra.


text:
Tawamhã damreme tete na dasi'wapé za'ra wa, da'wapéi'wa norĩ nhib'apito hã ma tô ãma hâtârâ, Paruhu ãma, da te dasiwi hâiba'ẽi mono õ'umnhasite. Taha wa, ma tô da'wapéi'wa norĩ ma 'ru za'ra: — Sô ai'aba'réi wa'aba, asiwi wazere aba da, dawa'wa hawi. Tawamhã wanhorõwa u te za we asiwi ĩsaprõni 'wa apâ. — Ãne te tãma 'ru za'ra. 


text:
Tawamhã taha mara na Wanhib'apito hã ma tô tãma sihâi'ré, Paruhu ma. Te tãma tinha, ãne: — Aipahi tõ. Ãme Zeruzarẽ ãma ma tô dama ĩ̱wasu'u pa. Roma na 'ri nho'õmo nhisi ãma te za duré õhõ na si dama ĩ̱wasu'u, niwamhã. 


text:
 Zudezu norĩ hã Paru te te sima ĩ'ru za'ra zé wasu'u</n> Tawamhã awẽ rowa'a wi, zudezu norĩ hã ma tô pi'uriwi si'rã'õtõ. Te sima 'ru za'ra, Paru hã te te siwi wĩrĩ da. Ãne te sima ãma roti za'ra: — Paru hã wa te wasiwi wĩrĩ aba. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, wa za wasi'ru za'ra ni, wa te wasiwi wĩrĩ õ wamhã, te te wa'uprosi da, wa te wasima ĩ'ruzé hã wa te ãma uwaimrami za'ra õ wamhã. Wa te wasima ĩ'ruzé hã wa te ãma uwaimrami za'ra õ ré, wasaihuri õ di za. Duré wa te âhuri õ di za. — Ãne ma tô sima roti za'ra, Paruhu ãma.


text:
Tawamhã zudezu norĩ hã ma tô ai'aba'ré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da'ãma romhuri'wa ĩpire norĩ u, dama ĩpire norĩ u zama. Te tãma nharĩ za'ra, ãne: — Paru hã wa tô wasima 'ru za'ra ni, wa te wasiwi wĩrĩ da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, wa tô duré wasi'ru za'ra ni, te te wa'uprosi da, Paru hã wa te wasiwi wĩrĩ õ wamhã. Tawamhã wa te wasiwi wĩrĩ õ ré hã, wasaihuri õ di za.


text:
Ãhãna, ma'ãpé da'wapéi'wa norĩ nhib'apito ma, waihu'u za'ra wa'aba, asi'rã'õtõ aba zém na. Dama roti'wa norĩ me, uburé asi'rã'õtõ aba zém na tãma waihu'u za'ra wa'aba, Paru te te ĩ'manharĩzé hã waihu'u pese za'ra wa'aba da newa, Paru hã te te we atẽme saprõni za'ra wa'aba da. Tawamhã wa norĩ hã bâdâdi wãi wa, wa za sô asimro ni, atẽme wisi za'ra wa'aba õ ré, wa te wasiwi wĩrĩ da. — Ãne te tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã 'ritéi'wa hã ma tô wapari za'ra, sô ĩdanhimipari za'ra na hã. 'Ritéi'wa hã Paruhu 'ra wapté, ĩhidiba 'ra. Taha wa, te Paruhu u mo, da'wapéi'wa norĩ nhorõwa u te te po're pu'u da.


text:
Tawamhã Paru hã ma tô sô hâ, da'wapéi'wa norĩ wada'uri'wa zô. Te tãma tinha, ãne: — Ã hã 'ritéi'wa hã ãma saprõni, asib'apito u te te tãma rowasu'u da. Marĩ hã te te ĩwaihu'uzém na te za tãma rowasu'u. — Ãne te tãma tinha. 


text:
Tawamhã ĩwada'uri'wa hã ma tô saprõ, apito u. Te tãma tinha, apito ma: — Paru hã da'wapéi'wa norĩ te te 'madâ'â za'ra da, wanhorõwa ãma ĩsa hã ma tô ĩ̱zô hâ. Ta hã ma tô ĩ̱ma tinha, 'ritéi'wa hã te we atẽme saprõni da. Ta hã, marĩ hã te te ĩwaihu'uzém na te te aima rowasu'u da, ma tô ĩ̱ma tinha, te we atẽme saprõni da. — Ãne te tãma wasu'u. 


text:
Tawamhã da'wapéi'wa norĩ nhib'apito hã ma tô 'ritéi'wa hã pa'â. Danhiti ma tô saprõ, te te tãma rowasu'u da, ãne: — E marĩ te za bété ĩ̱ma ĩwasu'u. — Ãne te sadanha. 


text:
Tawamhã ma tô asa tãma rowasu'u: — Zudezu norĩ hã ma tô sima 'ru za'ra, Paru hã awẽpsi te te aiwi waptẽrẽ za'ra da, dama roti'wa norĩ nho're sab da, ĩtẽme satõrĩ za'ra da. Paru te te ĩ'manharĩzé hã te te waihu'u pese za'ra da newa, te za aiwi waptẽrẽ za'ra.


text:
Tawamhã ĩtẽme satõrĩ za'ra da, saze za'ra õ di za. Tô'ã. Aibâ norĩ hã 40 nhipai u ĩhâiba hã ma tô sima 'ru za'ra, te te siwi wĩrĩ da. Te te siwi wĩrĩ õ ré hã, saihuri õ di za, u. Duré â hã te te âhuri õ di za, u. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ma tô duré si'ru za'ra, te te uprosi da, te te sima ĩ'ru za'ra zé hã te te ãma uwaimrami za'ra õ wamhã. Te za, u, sô aima'uri za'ra. Asa tãma ĩrowaihu'u za'ra zéb zô si, te ãhãna hã mapari za'ra. — Ãne te tãma rowasu'u. 


text:
Tawamhã apito hã te sadawa uwati, 'ritéi'wa hã, ãne: — Ni'wai ma, ĩ̱ma ĩrowasu'uzém na hã rowasu'u tõ za. — Ãne te sadawa uwati, apito hã. Taha pari, te tãma rob'ru, morĩ da. 


text:
 Apito Perihi u, Paru da te ĩsaprõnizé wasu'u</n> Tawamhã da'wapéi'wa norĩ nhib'apito hã te oto sô tihârâ zahuré, tizapari da'wapéi'wa wada'uri'wa norĩ zô. Ãne te tãma rob'ru zahuré: — Ma'ãpé sô aihârâ aba, da'wapéi'wa norĩ zô, para na 're ĩnomro mono hã 200 na ĩhâiba norĩ zô, duré awaru na 're ĩnomro mono hã 70 na ĩhâiba norĩ zô, duré ĩsi'uwazi'wa na dapãrĩ'wa norĩ hã 200 na ĩhâiba norĩ zô. Mara sime na te za aiwairébé 'wa, Sézareza u ai'aba'réi wa'aba da.


text:
Awaru hã te za ĩ'ubumroi wa'wa, Paru hã ãma ĩmorĩzéb da. Awaru na te za asiwi ĩsaprõni waré wa'wa, Peri na danhib'apito nhisi u, asiwi ãwisi wẽ wa'aba da. — Ãne te tãma rob'ru zahuré. 


text:
Tawamhã da'wapéi'wa norĩ nhib'apito hã Zeruzarẽ ãma 're ĩsãmra mono hã ma tô Perihi ma rob'ui'éré. Ãne ĩsimi'ui'éré hã: 


text:
“Ã hã aibâ hã ma tô zudezu norĩ hã siwi ti'â. Te aré siwi tĩwĩ. Tawamhã wa hã wa tô ĩtẽme wi, da'wapéi'wa norĩ me. Wa tô dawi ãma wasisaprĩ za'ra ni, romanu na 're ĩhâimana mono na te waihu'u wa oto.


text:
Wa tô ĩ̱sima wẽ, ĩwasédé hã da te ãma ĩsa'razé hã te waihu'u da. Taha wa, wa tô saprõ, zudezu norĩ ma roti'wa norĩ tẽme.


text:
Taha wa, wa tô waihu'u oto. Marĩ ĩwasédé hã te ãma waihu'u õ di, da te ĩwĩrĩzéb da hã, duré dazazéb 're, da te dasiwi ĩsẽrẽzéb da hã. Mare di. Zudezu norĩ 're ĩhâimana za'ra mono zé wa'rãmi, 're ĩhâimana mono zém na si ma tô ĩwasédé hã siwi ãma sa'ra.


text:
Zudezu norĩ hã te te siwi wĩrĩ da, te te sima ĩ'ru za'ra zé hã ma tô duré ĩ̱ma waihu'u ni. Te waihu'u wi, wa tô ãma atẽme satõ, sa'ẽtẽ. Ĩwasété na tãma ĩnharĩ'wa norĩ ma, wa tô duré ãma rob'ru za'ra, ãma atẽme si'aba'ré da, asõ'a te te ĩwasédé hã ãma sa'ra da. Ãne si, wa ãma aima rob'ui'éré.” 


text:
Tawamhã da'wapéi'wa norĩ hã te te tãma ĩ'ru za'ra zém na ma tô ãma uwaimrami za'ra. Paru hã ma tô siwi saprõ. Tawamhã tô ã mara na ma tô aihutu, Ãtipatiridi na 'ri nho'õmo nhisi u.


text:
Tawamhã awẽpsi, da'wapéi'wa norĩ, para na ĩsi'aba'ré norĩ hã ma tô apâ ai'aba'ré, tinhorõwa u. Paru hã ma tô rẽme za'ra, awaru na 're ĩnomro mono norĩ si te te siwi saprõni da oto.


text:
Tawamhã ta norĩ hã ma tô siwi saprõ, Sézareza u. Tamomo sihutu wi, ma tô awa'awi siwi saprõ Paru hã, apito u. Tawamhã ma tô apito ma rob'ui'éré hã sõmri za'ra.


text:
Apito, ma tô sõré, rob'ui'éré hã. Te te sõré parip si, ma tô Paru sadanha: — E niha asipti'a nhisi hã. Tawamhã te asa tãma tinha: — Sirisiza na ĩ̱nhipti'a nhisi hã. 


text:
Tawamhã te te waihu'u wamhã, apito hã te tãma tinha: — Aiwasédé hã te te ai'ãma ĩsa'ra norĩ hã we sihutu wapsi, wa za aiwapa, ta norĩ siré. — Ãne te tãma tinha. Tawamhã ma tô da'wapéi'wa norĩ ma Paru hã 'ru za'ra, Erodihi nhorõwa ãma te te siwi sẽrẽ da. Te te duré siwi 'madâ'â pese da zama, te tãma 'ru za'ra. 


text:
 Zudezu norĩ hã Paruhu ãma ĩwasédé te te siwi ãma ĩhirizé wasu'u</n> Tawamhã bâdâ hã 5 na ma tô ãma ne, Erodihi nhorõwa ãma hâimana ré hã, Paru hã. Tawamhã Ananiza hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma da'ãma romhuri'wa ĩpire uptabi hã ma tô Sézareza u wi, sasedoti ĩpire uptabi hã. Ni'wam norĩ hã, da'madâ'â'wa norĩ hã ma tô siré te te simro. Danhimirob'manharĩzém na dawasu'u'wa zama te siré saprõni za'ra, Téturu na ĩsisi hã. Ta norĩ hã apito Perihi ma, ma tô ĩwasédé hã siwi ãma tihi, Paruhu ãma.


text:
<n>(2-3)</n>  Tawamhã apito Peri hã ma tô Paruhu zô hâ, danho're sab da. Taha pari, Téturu hã ma tô oto Paruhu ãma ĩwasédé hã ãma tihi. Apito ma, te rowasu'u, ãne: — Roti'wa, a hã aiwẽ uptabi di. A hã wama 're roti wẽ u'âsi mono wa, wa rowẽ na si 're wahâimana za'ra ãhãna hã. Wa'madâ'â'wa norĩ ma, ma tô 're ĩroti wẽ u'âsi mo, daro mono bâ te te 're wa'madâ'â wẽ za'ra mono da, marĩ ĩwasédé hã te te wama 're pese za'ra mono da. Tawamhã waro mono bâ, asimipawaptobzém na wama 're asõpru mono wa, wa wa te 're aiwẽsãmri u'âsi za'ra.


text:
Tane nherẽ, ĩ̱wapari wa'a õ'umnhasite, ĩ̱mreme syry na wa za aima rowasu'u. Asõpru wa, da'upana te aima rowasu'u wamhã, ãté aima wẽ di za, ĩ̱wapari da hã.


text:
Õ hã aibâ hã wa tô waihu'u za'ra ni, timreme na daré ro'wa'rutu'wa na hã. Duré daro mono bâ zudezu norĩ hã te te ĩropéi mono tẽme 're morĩ wamhã, ma tô te te da'ãma 're aro'wa'rutu. Duré nazarenu na dasina dasipo'ozém nhisi niwĩ, 're ĩnomro mono ma hã pire di, õ hã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zé hã te aré wawi wasété, 'ri hã. Tazahã wa tô wasiwi âri ni.


text:
Ta hã ma tô ĩwasété na tãma ĩnharĩ'wa norĩ ma 'ru za'ra, asõ'a simasab da, te te aima wasu'u za'ra da. Taha wa, ã hã aibâ hã sadawa pibui wamhã, tô sena na te za ĩwaihu, ĩwasédé hã wa te wasiwi ãma ĩsa'razém na hã. — Ãne te Téturu hã apito sada wada'u. 


text:
 Paru hã, Perihi uiwada ĩsiwasu'uzé</n> Tawamhã apito hã ma tô Paruhu ma tinhib'rada sarõtõ, timreme hã te te oto wazere da. Taha wa, Paru hã timreme hã ma oto waze, ãne: — Ma tô ai'ãma tiwahub ahâ, ãme dama rowairébé'wa na 're aihâimana mono ré hã. Ãne hã ĩ̱ma waihu'u pese di. Taha wa, asõ'a ĩ̱si'uihâ na aima ĩ̱siwasu'u da hã, ĩ̱ma wẽ di.


text:
Ĩ̱mreme hã sena na te za ĩwaihu. Nimosi, wa tô wi, Zeruzarẽ u hã. Bâdâ 12 na ma tô ĩ̱'ãma ne, tame ĩ̱nhamra ré hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma ĩ̱wata da, wa tô wi. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb ãma 'ri 'wawi wa'ra 're, ĩ̱nhamra ré, ĩ̱siré zudezu norĩ hã ma tô ĩ̱sãmri za'ra.


text:
Tane nherẽ, ĩ̱mreme na te ĩdazadawa 'razâri na hã te te ĩ̱wapari za'ra õ di. Zudezu norĩ te, rowahutuzé mono bâ ĩ̱mreme na te dazada'rãmi õ di. Duré 'ri babab zama te da'azada'rãmi mono õ di.


text:
<n>(14-15)</n>  Ãne wa za aima ĩ̱siwasu'u. 'Re ĩdanomro mono zép téb zarina, wa tô te 're romhuri, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma. 'Re ĩdanomro mono zép té wasu'u hã te zudezu norĩ hã te te siwi 're wẽ'õ za'ra, senai õ newa. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã, wahi'rata norĩ nhib'apito nhimiroti hã wa tô uburé saze, Mozési te te ãma ĩrob'ui'éré hã. Ĩsadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ nhimi'ui'éré hã wa tô duré saze. Ĩ̱wasédé hã te te siwi ĩ̱'ãma ĩsa'ra norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te te ĩsasõmri za'ra ne, wa duré wa hã ãma sasõ. Dadâ'â nherẽ, aihĩni apâ te te 're ĩda'ahâiwa'utu mono zém na wa tô ãma sasõ, ĩwẽ hã duré ĩwasédé hã apâ te te 're ĩda'ahâiwa'utu mono zém na hã.


text:
Taha wa, ĩwẽ hã te 'manharĩ tõ da hã, ĩ̱wa'a õ di, ĩ̱pẽ'ẽ wapu na 're ĩ̱si'madâ'â u'âsi mono da si, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nho'a, duré danho'a zama. — Ãne te Paru hã tãma siwasu'u, apito Perihi ma. 


text:
Te duré tãma siwasu'u, ãne: — Zeruzarẽ nhiti 're ĩ̱morĩ ré, ma tô ĩ̱'ãma tiwahub ahâ. Tawamhã tamomo wa tô apâ mo, danhibzari hã te âri da, ĩ̱siré norĩ ma, te sõmri da. Duré danhimizama hã da te ĩsimro hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te sõmri da, ãma ĩ̱wata da, wa tô apâ mo.


text:
<n>(18-19)</n>  Ãne te 'manharĩ da, wa tô ĩ̱sipese, wasiré zudezu norĩ 're ĩhâimana za'ra mono zéb zarina, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te ĩ̱wẽsãmri da. Tawamhã zudezu norĩ hã Azi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi hawi ĩsihudu hã ma tô ĩ̱'madâ'â za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb ãma 'ri 'wawi wa'ra 're. Tame te te ĩ̱'madâ'â za'ra wamhã, ĩ̱'rata dasi'rã'õtõ õ di. Da te ĩ̱mreme 'razâri õ di. Rowẽ si. Ta norĩ hã te te ĩ̱'madâ'â za'ra norĩ hã marĩ ĩwasédé hã te te ĩ̱'ãma waihu'u za'ra wamhã, we si'aba'réi 'wa'âhã, aré wẽ di, asõ'a ĩ̱wasédé hã te te ĩ̱'ãma sa'ra da.


text:
Ta norĩ hã we si'aba'réi õ wamhã, ãté asõ'a ĩsimasam norĩ si te za aima ĩ̱wasu'u za'ra. Dama roti'wa norĩ nho're ĩ̱zab ré, marĩ ĩwasédé hã te te ĩ̱'ãma ĩwaihu'u za'ra zém na, te za ĩ̱wasu'u za'ra, ãme ĩ̱zab ré.


text:
Wa hã wa za aima ĩ̱siwasu'u, te ĩ'mahârâzém na, dama ĩpire norĩ nho're ĩ̱zab ré, ãne: “Ã bâtâ na wa asõ'a ĩ̱zab za'ra wa'wa, ĩ̱pibui pese za'ra wa'aba da. Dadâ'â nherẽ, apâ dahâiwa'utuzé, te sazei wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na 're ĩ̱morĩzéb zô te za ĩ̱pibu za'ra wa'wa.” Ãne si wa tô ĩ̱si'mahâ, dama ĩpire norĩ nho'a ĩ̱zab ré. Ãté ãne ĩ̱mreme wamhã, te ĩ̱'ãma rosa'rata za'ra, ĩ̱wasété na. — Ãne te Paru hã siwasu'u, apito Perihi ma. 


text:
Tawamhã apito Peri te tãma tinha: — Zahadu, apito Risi'asi wei wisi wapsi, wa za niha hã aima rowairébé. — Ãne te tãma tinha. Apito Peri hã ma tô waihu'u pese, 're ĩdanomro mono zép té hã. Tane nherẽ, te te ãma wapari 'rãsutu õ di. 


text:
Tawamhã apito Peri hã ma tô da'wapéi'wa norĩ wada'uri'wai ma waihu'u, ãne: — 'Madâ'â pese za'ra wa'aba za, ã hã aibâ hã aiwi simani za'ra wa'aba tõ da. Tazahã, marĩ hã te te 'manharĩ da, te te sima wẽ wamhã, syry na te za tãma ĩrowairébé 'wa. Duré, ĩsiré norĩ hã ĩhâimanazéb da, te te pawaptob za'ra da, we ĩtẽme sisisi wamhã, wẽ'õ za'ra wa'aba õ di za, tiwi. — Ãne ma tô tãma waihu'u, apito hã. 


text:
 Paru hã Apito Perihi nho're ĩsabzé wasu'u, Durusiraha nho're me</n> Bâdâ hã siwaptom na ãma ne pari, ma tô apito Peri hã Paruhu zô hâ, timro me, Durusiraha me. Durusira hã, zudezu. Tawamhã Cristu Zezusi hã da te dasina 're ĩ'umnhasi za'ra mono zém na ma tô Paru hã tãma rowasu'u zahuré. Apito Peri hã ma tô ĩsimirowasu'u hã wapari pese.


text:
Ĩwẽ na si 're ĩdanomro mono zém na ma tô tãma rowasu'u, marĩ hã ĩwasédé hã da te dasiwi ĩwẽ'õzém na zama. 'Re danomro wasété mono wa, rob'rãsutu u 'Re ĩhâimana u'âsi mono, za niha te te dama ĩrob'manharĩ pipa zém na ma tô duré tãma rowasu'u. Ãne hã te te tãma awasu'u wa, ma tô apito Peri hã tipahi. Taha wa, te tãma tinha, Paruhu ma: — Ãhãna te za aimo a'â. Niwa te ĩ̱sima wẽ wapsi, wa za duré asô hâ apâ, te aiwapari da. 


text:
Tawamhã Paruhu ãma te rosa'rata, rob'uiprazém na tãma siwa'âbâ da newa, dazazém hawi watobro da. Taha wa, te nasi sô hâ, te te sima rowasu'u zahuré da. 


text:
 Paru hã Pesituhu ma, ĩsiwasu'uzé wasu'u</n> Tawamhã maparane ma tô ãma tiwahu, Sezariza ãma sãmra ré, dazazéb 're, Paru hã. Tawamhã Posi'u Pesitu hã te za oto si'apito, Perihi nhowa're're. Taha wa, apito Peri hã sisa'u ma tô tizadawa ãma tirẽ, dazazéb 're, hâimana u'âsi da Paru hã, ĩsa'u hã. Zudezu norĩ ma, rowẽzéb da, ma tô ãne hã tizadawa hã ãma tirẽ. 


text:
Tawamhã Pesitu hã tame si'apito wamhã, bâdâ si'ubdatõ ãma ne pari, te oto mo Zeruzarẽ u, Sézareza hawi.


text:
Zeruzarẽ u wisi wamhã, sasedoti ĩpire norĩ hã duré zudezu norĩ ma, roti'wa norĩ zama ma tô tãma wasu'u za'ra Paru hã, wasété ré ne.


text:
Ma tô tiwi waptẽrẽ za'ra, Paru hã te te tãma satõrĩ za'ra da, Zeruzarẽ u. Ta norĩ hã bâdâdi wãi wa, te te siwi wĩrĩ da, aré ãma siwada'uri za'ra na dâ'âsina, ma tô tiwi waptẽrẽ za'ra, Zeruzarẽ u te te satõrĩ da.


text:
Tawamhã apito Pesitu hã ma tô asa tãma nharĩ za'ra, ãne: — Paru hã Sézareza ãma te nhamra dazazéb 're, da'wapéi'wa norĩ hã te te siwi 'madâ'â pese za'ra da tame. Tamomo wa za apâ morĩ su.


text:
Taha wa, dama ĩmreme pire norĩ hã asiwa'wa hawi, asiwi satõrĩ za'ra wa'aba za, ĩ̱me si'aba'ré da. Ĩwasédé hã te te ãma hiri ze za'ra wamhã, tamep si te za tãma nharĩ za'ra, ĩ̱nho'a. — Ãne te apito Pesitu hã tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã bâdâ hã 8 na ãté niwamhã 10 na ma tô ãma ne, Zeruzarẽ ãma sãmra ré hã, apito Pesitu hã. Taha pari, ma tô mo apâ, Sézareza u. Wisi wamhã, awẽ te oto nhamra, dapa'uwati'wa simasisizém na. Tawamhã Paruhu zô ma tô da'mazatõ, te te ĩtẽme siwi saprõni da.


text:
Tawamhã Paru hã ĩtẽme wisi wamhã, zudezu norĩ hã Zeruzarẽ hawi ĩsi'aba'ré norĩ hã ma tô siwi uirĩ. Taha wa, apito ma, ma tô wasu'u wasété uptabi za'ra, Paru hã. Tane nherẽ, tô sena na ĩwasédé hã te te siwi ãma sa'ra waihu'u õ di, zudezu norĩ hã.


text:
Tawamhã Paru hã ma tô apito ma siwasu'u, ãne: — Zudezu norĩ nhimiroti wa'rãmi, ĩ̱wasédé hã te 'manharĩ õ di. Mare di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb ãma duré ĩ̱wasédé hã te 'manharĩ õ di. Duré Roma ãma apito Sézaha ma, marĩ hã te 'manharĩ õ di, danhipai u danhib'apito ma hã. — Ãne ma tô Paru hã si'wawi aimapa. 


text:
Tawamhã apito Pesitu hã te asa tãma tinha: — E Zeruzarẽ u aimorĩ da hã, aima wẽ di, tame da te asadanharĩ za'ra da, ĩ̱nho'a. — Ãne te sadanha, zudezu norĩ ma, ĩmreme te te tãma ãma uwaimrami za'ra da, tãma ĩrowẽ za'ra zéb da. 


text:
Tawamhã Paru, te asa tãma tinha: — Mare di. Ĩ̱morĩ da hã, te ĩ̱sima rowẽ õ di. Roma ãma apito Sézaha zadawa para, te ãme 're ĩda'apa'uwati mo. Taha wa, ãmep si te za siwi ĩ̱zadanha, ĩ̱hâimanazém na. Marĩ ĩwasédé hã te 'manharĩ õ di, zudezu norĩ ma hã. Ãne na hã aima ĩ̱waihu'u pese di, a hã.


text:
Marĩ ĩwasédé hã te 'manharĩ 'wa'âhã, da te dasiwi ĩ̱wĩrĩ da hã, aré ĩ̱sisawi õ di. Tane nherẽ, ĩ̱wasédé hã te te siwi ĩ̱'ãma ĩsa'ra hã tô senai õ wamhã, ni'wa hã te te tãma ĩ̱za'réi waihu'u za'ra õ di. Taha wa, Roma na 'ri nho'õmo nhisi u si te za ĩ̱zatõ, apito Sézaha nho're ĩ̱zab da, taha ma si ĩ̱siwasu'u da, tame. — Ãne te tãma si'ru, Paru hã. 


text:
Tawamhã Paruhu mreme hã te te wapari wamhã, apito Pesitu hã ĩsimiroti na ãma ĩsime za'ra norĩ me, ma tô sima ãma roti za'ra. Taha parip si, ma tô asa Paruhu ma tinha, ãne: — Ma tô ĩ̱ma asi'ru, Roma ãma apito Sézaha u te asatõrĩ da. Tane tô. Te za tô ĩtẽme aimo. — Ãne ma tô tãma rowairébé, apito Pesitu hã. 


text:
 Paru hã Apito Adaripaha nho're ĩsabzé wasu'u, Berenisihi nho're me</n> Tawamhã, syry na ãma ronomro pari, apito Adaripa norĩ hã ma tô tihidiba me aimasisi zahuré, Sézareza u. Berenisi na ĩhidiba nhisi hã. Apito Pesitu hã te te sabu zahuré da, ma tô ĩtẽme aimasisi.


text:
<n>(14-15)</n>  Tawamhã tame simasisi ré, bâdâ hã umro na ãma ne pari, ma tô apito Pesitu hã apito Adaripaha ma wasu'u, Paru hã. Te tãma tinha, ãne: — Ãme aibâ hã te za, dazazéb 're, apito Peri hã sisa'u te te dama ĩ'ru hã, dazazéb 're, hâimana u'âsi da, ĩsa'u hã. Tawamhã Zeruzarẽ u ĩ̱morĩ wamhã, sasedoti ĩpire norĩ hã duré zudezu norĩ ma roti'wa norĩ me, ma tô ĩ̱ma wasu'u za'ra, Paru hã wasété ré ne. Te dama hâiba 'ru da, ma tô ĩwasédé hã siwi ãma tihi.


text:
Tane nherẽ, wa tô asa tãma nharĩ za'ra, ãne: “Mare di. Wa norĩ hã, romanu norĩ hã ãne wa te 're 'manharĩ za'ra mono õ di. Dasi'wawi 're dasimapa za'ra mono õ ré, wa te 're dahâiba za'réi waihu'u za'ra mono õ di. Te te dama 're ĩnharĩ za'ra mono norĩ nho'a 're dasimasa mono wapsi, te za a'â 're dasiwasu'u za'ra, sena zô.” Ãne wa tô asa tãma nharĩ za'ra, sasedoti norĩ ma.


text:
Tawamhã ta norĩ hã ma tô we ĩ̱siré ai'aba'ré. Tawamhã awẽm na hã awa'awi wa tô sô nhamra, dapa'uwatizéb ãma. Wa tô dama ti'ru, da te we ĩ̱tẽme saprõni da, aibâ hã.


text:
Tawamhã tãma ĩnharĩ'wa norĩ hã ma tô sada aimasa. Tane nherẽ, marĩ na te te wasu'u wasété za'ra õ di. Ĩwasété uptabi newa, wa tô aré ãma rosa'rata. Tane nherẽ, ãnei õ di oto, ĩ̱nhimirosa'rada hã.


text:
Zudezu norĩ nhimizazezém na sisada'âbâ za'ra wa, marĩ hã ĩwasété na te te ãma hiri za'ra neza. Aibâ hã Zezusi na ĩsisi hã dâ'â nherẽ, apâ ĩhâiwa'utu na te te dama 're wasu'u u'âsi mono wa, ma tô ĩwasété na tãma nharĩ za'ra.


text:
Taha wa, wa hã ĩsimi'manharĩzéb zô te pibui waihu'u õ di, ãmemhã. Taha wa, wa tô sadawa pibu aré, Zeruzarẽ u morĩ da, te te sima rowẽ zô, tame da te dasiwi sadanharĩ da.


text:
Tane nherẽ, ma tô ĩ̱wi rowaptẽ, Roma ãma apito Sézaha u si te satõrĩ da, duré da'wapéi'wa norĩ nhib'rata sãmra da a'â, tamomo te satõrĩ õ ré. Taha wa, wa tô dama ti'ru, da te dasiwi ãma ropti da, ãme sãmra da a'â Paru hã, apito Sézaha u te satõrĩ õ ré. — Ãne apito Pesitu hã ma tô tãma rowasu'u, apito Adaripaha ma. 


text:
Tawamhã mreme parip si, Adaripa te tãma tinha, Pesituhu ma: — Aibâ mreme hã te wapari hâ, wa ĩ̱sima wẽ. Tawamhã Pesitu te asa tãma tinha: — Tane tô, awẽpsi te za ĩwapa. 


text:
Tawamhã awẽpsi apito Adaripa norĩ hã Berenisihi me, ma tô tizasi zahuré, apito te, dasi'rã'õtõzéb u. Uza wẽ ré, duré sima sipese na, ma tizasi zahuré, dama pire wẽ te, ãma datob'uzu za'ra da. Da'wapéi'wa norĩ nhib'apito norĩ me ma tô asisi, 'ri nho'õmo ãma dama ĩpire norĩ me zama. Tawamhã apito Pesitu hã ma tô Paru hã dama ti'ru, te te ĩtẽme siwi saprõni da.


text:
Te te ĩtẽme siwi saprõni wamhã, Pesitu hã ma tô dama tinha, ãne: — Apito Adaripa, duré ãme 're asimroi wa'aba mono norĩ, ĩ̱wapari za'ra wa'aba. Ãhãta te za, aibâ hã. Zeruzarẽ ãma ĩ̱nhamra ré hã zudezu norĩ hã aihĩni ma tô siwi ãma ĩ̱wasutu. Ãmeb zama te siwi ãma ĩ̱wasutu, dâ'â da. Ã hã hâiba ré 're morĩ u'âsi wamhã, te za, u, te te da'ãma 're rowasété.


text:
Tane nherẽ, marĩ na hã te waihu'u õ di, da te dasiwi ĩwĩrĩzéb da hã. Tawamhã õ hã si'uihâ na ma tô ĩ̱wi rowaptẽ, Roma ãma apito Sézaha u te satõrĩ da. Taha wa, wa tô ãma saze tô, te ĩtẽme satõrĩ da.


text:
E niha, wa za tawamhã bété ĩwasété na tãma rob'ui'éré, Roma ãma wanhib'apito ma. Marĩ na sena na ĩwasédé hã da te ãma ĩsa'razém na hã te waihu'u õ di, wa hã. Baba di. Taha wa, wa tô sô hâ, asõ're sab za'ra wa'aba da, apito Adaripaha nho'reb zama. Marĩ zô te za asiwi ĩ'madâ'â 'wa pé, marĩ na pé te ãma rob'ui'éré da, wanhib'apito ma.


text:
Ĩwasédé hã da te ãma ĩsa'razém na te tãma rob'ui'éré waihu'u õ di. E niha da, wa za bété taré ĩtẽme satõ, aibâ hã da'wapéi'wa norĩ me morĩ da, Sézaha nho're sab da, si'uihâ na tãma siwasu'u da. Marĩ hã ĩwasédé hã da te ãma ĩsa'razé hã hâimana õ nherẽ, te ĩtẽme satõrĩ waihu'u õ di. — Ãne te apito Pesitu hã dama tinha. 


text:
 Paru hã apito Adaripaha nho're, dama ĩsiwasu'uzé wasu'u</n> Tawamhã apito Adaripa ma tô Paruhu ma tinha, ãne: — Ãhãna, asi'uihâ na te za wama asiwasu'u, aihâimanazém na. Taha wa, Paru hã ma tô tinhib'rada hã dama wẽ, apito Adaripaha ma siwasu'u da. Taha pari, te ãne tãma siwasu'u oto danho'a: 


text:
— Apito Adaripa, ĩ̱to ti ãhãna hã, asõ'a za oto aima ĩ̱siwasu'u wa. Zudezu norĩ hã ĩ̱wasédé hã te te ĩ̱'ãma ĩhiri za'ra zém na wa za ĩ̱siwasu'u na wa'rã.


text:
Zudezu norĩ hã 're ĩnomro mono zé hã aima waihu'u pese di. Ĩsisada'rãmi za'ra zé hã, aima waihu'u pese di duré. Taha wa, wa aiwi rowaptẽ, asimi'ẽ na ĩ̱wapari da. 


text:
— Ĩ̱prédu wi, 're ĩ̱hâimana mono zém na ma tô uburé zudezu norĩ hã ĩ̱waihu'u za'ra. Ĩ̱rob ãma 're ĩ̱hâimana mono ré, ma tô ĩ̱waihu'u za'ra, 're ĩ̱hâimana mono zém na hã. Zeruzarẽ ãma ma tô duré ĩ̱waihu'u za'ra, tame 're ĩ̱hâimana mono ré hã.


text:
Parisezu norĩ siré, wa tô 're ĩ̱hâimana. Wasiré zudezu norĩ hã Mozésihi nhimi'ui'éré zarina sipai ãna 're ĩhâimana za'ra mono zém nhipai u 're ĩwahâimana za'ra mono zé hã, wasiré parisezu norĩ hã. Ãne ĩsãna'rata hawimhã, 're ĩ̱hâimana mono zé hã. Zudezu norĩ hã sena na te te aima ĩ̱wasu'u ze za'ra 'wa'âhã, ãne na hã te aré aima ĩ̱wasu'u wẽ za'ra.


text:
Dadâ'â nherẽ, apâ te te 're ĩda'ahâiwa'utu mono zéb zô, wa 're ĩ̱nhimipari u'âsi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, wahi'rata norĩ ma, te te ĩropisutu zô. Taha zarina, ma tô zudezu norĩ hã ã bâtâ na ĩ̱wasédé hã ĩ̱'ãma hiri za'ra.


text:
<n>(7-8)</n>  Wahi'rata norĩ, 12 na ĩhâiba norĩ nhihudu mono bâ, wa wanhimi'ẽ na ãma 're wawata za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma hã. Rowa'a na wa ãma 're wawata za'ra, barana zama. 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te wama ĩropisutu zô, wa wanhimipari sina ãma 're wawata u'âsi za'ra. Õhõ zô 're ĩ̱nhimipari mono wa, te zudezu norĩ hã ĩ̱wasédé hã ĩ̱'ãma sa'ra. Ĩ̱wapari'wa norĩ, e marĩ wa, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩrosa'rata upa za'ra wa'aba mo, te te 're ĩda'ahâiwa'utu mono zéb da hã, tãma ĩwaihu'u õ newa.


text:
— Wa tô aré ĩ̱sina rosa'rata, Zezusihi zazei'wa norĩ ãma te 're rowasutu u'âsi mono da, Nazaré ãma aré 're ĩsãmra mono zazei'wa norĩ ãma.


text:
Tawamhã Zeruzarẽ ãma ma, wa tô ãne hã te tãma 're 'manharĩ za'ra. Sasedoti ĩpire norĩ zadawa para, wa tô te 're 'maza, dazazéb 're, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ norĩ hã. Duré da te dasiwi 're simroi mono da, da te dasima 're hâiba za'ré za'ra mono wamhã, wa tô te ãma 're dazaze za'ra.


text:
Taha wa, wa tô te ãma 're arowasété, rowahutuzé mono bâ, Zezusi hã te te siwi 're wẽ'õ za'ra mono da, ĩsazei'wa norĩ hã. Ta norĩ zada ĩ̱zahi uptabi wa, wa tô 'ri nho'õmo mono bâ te ãma 're rowasété za'ra, darob amoi ãma zama. 


text:
— Taha da, nimahã bâtâ na wa tô duré mo Damasitu u, ĩsazei'wa norĩ zô, ãne hã te tãma 'manharĩ za'ra da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da'ãma romhuri'wa ĩpire norĩ hã ma tô ĩ̱zatõrĩ za'ra. Rob'ui'éré ma tô ĩ̱ma sõmri za'ra, ĩsazei'wa norĩ ãma te 're rowasété za'ra mono da, ĩsadawa parab za'ra.


text:
Apito, tane nherẽ, ma tô aimawi ĩ̱ma tiromhâiba. Damasitu u ĩ̱morĩ ré, abzuma wa'wa ma tô rowa'a za'ẽtẽ uptabi hã ĩ̱ma ai'ubuzi, hâiwa hawi. Bâtâ nhimirowa'a nhipai u, rowa'a za'ẽtẽ uptabi di. Ĩ̱siré ĩsi'aba'ré norĩ uwaibaba zama ma tô ai'ubuzi.


text:
Tawamhã aihĩni wa tô warere'e ni, ti'ai wa. Wa hã ni'wai mreme hã wa tô wapa. Ãne te ĩ̱ma tinha, ebreusi norĩ mreme na: “Saru, Saru, e marĩ wa, te ĩ̱wi 're ĩrowasutu u'âsi mo. Aipẽ'ẽ 'remhã ma tô 're asi'u'a u'âsi mo, powawẽ hã wedehu 'rã'wa na da te zusi wa, te te sina mei wa, ĩsi'u'a ne.” 


text:
— Tawamhã wa tô asa 'mahâ: “Apito, e 'wa hã a hã.” — Tawamhã Wanhib'apito te asa ĩ̱ma tinha: “Wa hã Zezusi, te ĩ̱wi 're ĩrowasutu u'âsi mo.


text:
Ma'ãpé aiwahutu, hâiwi asab da. Wa we aima ĩ̱sihâi'ré, te ĩ̱sima aipisutu da, ĩ̱ma romhuri'wa da. Ã bâtâ na ĩ̱zabuzém na te za dama 're ĩ̱wasu'u u'âsi mo. Duré zahadu wapsi te aima ĩwaihu'uzém na zama, te za dama 're ĩ̱zadawa wasu'u u'âsi mo.


text:
Wa hã wa za te 're ai'madâ'â, asiré zudezu norĩ, ĩsahi norĩ wi, te 're asõ'reptui mono da, duré zudezu'õ norĩ wi, te 're asõ'reptui mono da zama. Zudezu'õ norĩ tẽme, wa za oto asatõ.


text:
Datob'a ne 're danomro mono wa, da te 're ĩdato pese za'ra mono ne, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na 're ĩpo're pu'u za'ra mo, zudezu'õ norĩ hã. Robra na 're ĩnomro mono hã te za 're ĩ'awaibui mo, rowa'a na oto 're nomro mono da, ta norĩ hã. Satanasihi nhiptetezém hawi te za 're ĩ'apizari mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono niwĩ 're nomro mono da oto, te te sina 're ĩ̱'umnhasi za'ra mono zéb zarina, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwasédé hã te te tãma 're apari mono da, duré ãma 're sib'a'uwẽ za'ra mono da oto dame.” Ãne ma tô Wanhib'apito hã ĩ̱ma pisutu, zudezu'õ norĩ hã. — Ãne ma tô Paru hã siwasu'u, apito Adaripaha ma, tihâimanazém na te te ãma ĩsaprĩzém na hã. 


text:
 Paru hã tinhimiromhuri na ĩsiwasu'uzé</n> Tawamhã Paru te duré siwasu'u, ãne:— Apito Adaripa, ĩ̱wapari. Hâiwa hawi te ĩsabui mreme hã wa hã te sadawa rẽme õ di.


text:
Damasitu ãma uimrehẽne wa tô Zezusihi zadawa wasu'u na hã dama ãma sãna'rata. Taha parip si, Zeruzarẽ ãma wa tô duré dama ãma rowasu'u. Taha parip si, wa tô duré Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma dama sadawa wasu'u, zudezu norĩ ma, zudezu'õ norĩ ma zama. Ta norĩ hã tiwasédé hã te te 're rẽme za'ra mono da, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono niwĩ 're nomro wẽ mono da, wa tô te tãma ãma 're rowasu'u za'ra, tô sena tiwasété wi 're ĩsipizari za'ra mono na, da te 're waihu'u za'ra mono da.


text:
Taha 'ru te, ni'wam norĩ hã zudezu norĩ hã ma tô siwi ĩ̱'â, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb ãma 'ri 'wawi wa'ra 're, ĩ̱nhamra ré. Te aré siwi ĩ̱wĩ.


text:
Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô te te 're ĩ̱pawaptob u'âsi. Taha wa, ã bâtâ na ĩ̱hâiba ré, wa zahadu 're ĩ̱hâimana. Taha wa, zahadu wa nasi dama sadawa wasu'u, dama ĩwapu norĩ ma, duré dama ĩpire norĩ ma zama. Uburé Mozésihi nhimirowasu'u zarina, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ nhimirowasu'u zarina, wa tô te dama 're sadawa wasu'u. Ĩ̱nhimizadawa wasu'uzém na ãma ĩ̱sipai õ di. Romhâ ré ma tô ta norĩ hã te te dama 're wasu'u za'ra, ãne:


text:
“Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu hã te za robzépata za'ẽtẽ. Te za dasiwi wĩrĩ ni. Dadâ'â nherẽ, apâ te te 're ĩdahâiwa'utu mono zéb da na te za sãna'rata. Tawamhã te za dama waihu'u za'ra, rowa'a na 're ĩdanomro wẽ mono zé hã. Apâ ĩhâiwa'utuzéb za'u si, te za ãne hã zudezu norĩ ma waihu'u za'ra, zudezu'õ norĩ ma zama.” Ãne ma tô romhâ ré dama sadawa wasu'u za'ra. Taha na wa tô duré wa hã dama rowasu'u. — Ãne te siwasu'u Paru hã, apito Adaripaha ma. 


text:
Ãne siwasu'u ré, ma tô apito Pesitu hã sadawa 'razâ. Mreme 'rãihâ na te tãma tinha, ãne: — Paru, ma tô aiwamna, ai'rãzadâ'â wa. Asimirosa'rata ahâ wa, ma tô ai'rãsiwamna. 


text:
Tawamhã Paru te asa tãma tinha: — Ĩ̱nhib'apito, mare di. Ĩ̱siwamnarĩ õ di. Ĩ̱mreme hã tô sena. Ĩ̱mreme wẽ di. — Ãne te asa tãma tinha, apito Pesituhu ma.


text:
Tawamhã apito Adaripaha ma, te duré tinha: — Apito Adaripa, Zezusi hã ti'ai ãma 're morĩ ré hã uburé marĩ hã tãma 're ĩromhâimana mono zém na hã aima waihu'u pese di, ĩdâ'âzém na hã duré ĩhâiwa'utuzém na zama. Da'ahâ na ma tô ãma 're danhopré. Taha wa, apito Adaripa, a zama ma tô ĩwaihu, uburé Zezusihi wasu'u hã te aima ĩwasu'u hã. Taha wa, sena na, wa aima ĩ̱siwasu'u ĩ̱pahi ãna, waihu'u da.


text:
Apito Adaripa, e 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ nhimirowasu'u hã sena na ma tô ĩsaze. Ma ĩsaze tô. Ãne na wa tô ĩ̱sina aiwaihu'u. 


text:
Tawamhã apito Adaripa, ma tô mreme to na Paruhu ma tinha: — E tane na duréi ĩ̱ma rowasu'u bâ, wa za bété ãma asaze, Cristu hã te saze da. 


text:
Tawamhã Paru te asa tãma tinha: — Ĩ̱mreme 'rutu na niha wamhã, ĩ̱mreme pa na te aima rowasu'u wamhã, tô marĩ õ di. Ãhã si ĩpire hã, ĩ̱sine 're ĩsazei pese mono da hã. Taha da, wa 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma ai'ãma 're ĩ̱mreme u'âsi, uburé ã bâtâ na ĩ̱wapari'wa norĩ ãma zama, te ĩ̱sima wẽ õ nherẽ, Cristu hã saze za'ra wa'aba 'ru te, ĩ̱sine da te aipawasisi za'ra wa'aba da hã. — Ãne te asa tãma tinha, Paru hã. 


text:
Tawamhã apito Adaripa hã duré apito Pesitu hã duré Berenisi hã, duré uburé ĩsiré ĩsi'ubumro norĩ zama ma tô tiwahutu za'ra aihĩni.


text:
Te oto tiwi ai'aba'ré. Tiwi si'aba'ré za'u si, ma tô sima ãma nharĩ za'ra, ãne: — Õ hã aibâ hã marĩ ĩwasédé hã te te 'manharĩ õ di, da te dasiwi ĩwĩrĩzéb da hã, niha wamhã, dazazéb 're, da te dasiwi ĩsẽrẽ da hã. 


text:
Tawamhã Adaripa te tãma tinha, Pesituhu ma: — Õ hã, aibâ hã Roma ãma apito Sézaha nho're sab da, te te rowaptẽrẽ õ 'wa'âhã, wa aré tãma rowairébé za'ra ni, apâ 're morĩ da. Tane nherẽ, waihu'u õ di oto. — Ãne te tãma tinha, Pesituhu ma. 


text:
 Paru hã Roma u morĩ da, timorĩzém na te te ĩsãna'ratazé wasu'u</n> Tawamhã apito Pesitu hã ma tô oto tãma ropibu, Paruhu ma, Itaria na danhipti'a nho'õmo nhisi u morĩ da, rowa'u'u na uba'renem na hã. Tawamhã wa hã, Rucasi hã wa tô ĩme mo. Zuri'u na da'wapéi'wa norĩ wada'uri'wa nhisi hã ma tô duré wame satõ, Paruhu 'madâ'â'wa da hã, duré pawasisi ré ĩsiré ĩsi'aba'ré norĩ 'madâ'â'wa da hã. Da'wapéi'wa wada'uri'wa nhimi'ubumro norĩ hã Danhipai u, Apito te na ĩwaptẽrẽ hã.


text:
Tawamhã rowa'u'u na uba'reneb 're, wa tô asisi ni, Adaramitu hawi we ĩsimizazâri na, wasi'aba'ré da. Azi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi u â zada'réi baba wara ré, uba'rene nhimizahârizé mono bâ te za simizahâri. Aibâ hã Aritacu na ĩsisi hã te wame mo, Tesaronita na 'ri nho'õmo nhisi ãma 're ĩsãmra mono hã, Masédoniza na danhipti'a nho'õmo nhisi 'remhã. Tawamhã ma tô oto waré tiwara za'ra.


text:
Tawamhã awẽpsi, wa tô aihutu ni, Sido na 'ri nho'õmo nhisi u. Tame, Zuri'u hã ĩwẽ na te te pawaptob da, ma tô Paruhu ma waprosi, tame ĩsazei'wa norĩ u morĩ da a'â, ta norĩ hã Paruhu ãma sime za'ra da, ĩhâimanazéb da hã.


text:
<n>(4-5)</n>  Tawamhã Sido hawi ma tô oto waré wara, uba'rene hã. Wasi'aba'réi wamhã, rowa'u hã te we wawa'rãmi rowapõ, sa'ẽtẽ. Taha wa, Sipri na rob'ré za'iti nhisi uwaibaba, rowa'u'u syry niwĩ, te waré wara, â poré wa'wai baba, Sirisiza na danhipti'a nho'õmo nhisi uwaibaba. Pãpiriza na danhipti'a nho'õmo nhisi uwaibaba ma tô duré wara. Tawamhã wa tô aihutu ni, Miha na 'ri nho'õmo nhisi u. Risiza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma te za, Miha hã.


text:
Tame da'wapéi'wa norĩ wada'uri'wa hã ma tô rowa'u'u na uba'reneb amo hã tisã, Aresãdiriza na 'ri nho'õmo nhisi hawi ĩwara hã, Itaria na danhipti'a nho'õmo nhisi u ĩwara da hã. Tawamhã ma tô wama rob'ru za'ra, ĩ're wanhisisi da. 


text:
Tawamhã rowa'u'u na uba'rene hã ma tô si'ãsi, waré za'ra, wara pire wa. Bâdâ ahâ na te ãma si'utõrĩ, si'ãsi mono ré hã. Tawamhã Sinidu na 'ri nho'õmo nhisi 'rata, ma tô waré mazazâ a'â. Tawamhã rowa'u hã te zahadu wei wawa'rãmi rowapõ. Taha wa, uba'rene hã Cereta na rob'ré za'iti nhisi u ma tô waré wara. Tawamhã Saramona na romnhisi uwaibaba rowa'u'u syry niwĩ ma tô waré uirĩ za'ra.


text:
Â zada'réi baba te wara u'â. Wara pire di. Wara pire nherẽ, wa tô aihutu ni, Uba're nhimizahâri wẽ zém na 'ri nho'õmo nhisi u, Raséza na 'ri nho'õmo nhisi 'ratamhã. 


text:
Tamemhã wa tô asimroi hâ ni. Dawasété parizém na 're ĩdasipo're pu'u za'ra mono zé bâtâ za'u si, te rowa'u'u wawẽ hã 're pusi, wahup sidâpâsi. Taha wa, â wa'wai baba, 're danomro mono õ di oto, rowa'u'u wawẽ nhimimnhasi te. Taha wa, Paru hã ma tô dama roti, ãne: 


text:
— Aibâ norĩ, ĩ̱wapari za'ra wa'aba. Ãhãna â nhisi baba wasi'aba'réi wamhã, wama romnhimimnhasi za'ra di za. Uba'rene hã te za waré aiprub za'ra. Taha wa, ĩ're ĩromnhimi'wara hã te za rere'e, âi ba. Duré wa norĩ hã ãté wa za ai'utõrĩ ni. Ãne wa tô waihu'u. — Ãne te tãma nharĩ za'ra, Paru hã. 


text:
Tane nherẽ, da'wapéi'wa norĩ wada'uri'wa hã Paruhu nhimirowasu'u hã te te sazei õ di. Uba'rene tede'wa norĩ mreme si ma tô saze, ĩ'mapraba'wai mreme zama.


text:
Tame uba'rene nhimizahârizéb ãma, rowa'u'u wawẽ hã 're pusi mono ré, rowa'u'u na uba'rene hã nomro wẽ waihu'u õ di. Taha wa, da'ahâ na ma tô dasima wẽ za'ra ni, õ hawi dasi'aba'ré da, Cereta ãma Penisi na uba're nhimizahârizém nhisi u sihutu hâ, tame uba'rene hã nomro wẽ da, rowa'u'u wawẽ hã tamemhã te te 're rowapõrĩ mono õ wa. 


text:
 Â poré ãma rowa'u ĩsa'ẽne hã te te ĩrowapõrĩzé wasu'u</n> Tawamhã rowa'u ĩsyryre hã hâiwa'a're nhimi'e hawi ma tô watobro. Syry na ma tô rowapõ. Taha wa, ma tô ãma rosa'rata za'ra, te te sima ĩwẽ za'ra zéb uwaibaba si'aba'ré da, sihutu waré da newa. Uba're tétézé hã ma tô wazere za'ra, â 'rowi ĩsimi'wara hã. Tawamhã rowa'u'u na uba'rene hã ma tô waré wara, â zada'réi baba, Cereta na rob'ré za'iti nhisi zababa.


text:
Tane nherẽ, zahadu wasina wapahâ za'ra õ ré, ma tô rowa'u'u za'ẽne hã awa'awi wei watẽme rowapõrĩ za'ra, rob'ré za'iti hawi. Rowa'u'u za'ẽne hã, Nodesiti na da te 're ĩsisi za'ra mono, bâtâ pusizém nhimire hawimhã 're pusi u'âsi mono wa.


text:
Tawamhã â zada'réi baba awa'awi wara da, wa aré wa te si'oto pibu za'ra. Tane nherẽ, te wawi tiwara u'âsi za'ra. Taha wa, wa tô tãma 'marẽme za'ra ni, si'uihâ na wara da oto, rowa'u'u zarina.


text:
<n>(16-17)</n>  Tawamhã Cazuda na rob'ré za'iti 'rare nhisi uwaibaba ma tô wara, rowa'u'u syry niwĩ. Tamomo wara ré, uba're 'rare hã ĩna're na wa te wasiwi ĩsi'u hã wa tô wasiwi wazere ni, â hawi, siprup tõ da. Pire uptabi nherẽ, ma tô uba're na romhuri'wa norĩ hã siwi sarõtõ, uba're ĩsa'ẽtẽ 're, te te siwi sẽrẽ da. Uba're za'ẽne hã ma tô duré te te siwi wasisi, wedenhorõ rutu na sipo'o tõ da. Ribiza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma â zaihâ uwaibaba supara uwa niwĩ, wara õ'umnhasite, ma tô ãma tihâtâ'â za'ra. Taha wa, ma tô zazahâi wawẽ hã ĩ'maprabazé hã siwi si'ra, tamomo wara tõ da. Tawamhã rowa'u'u wawẽ zababa ma tô uba'reneb za'ẽne hã wara.


text:
<n>(18-19)</n>  Rowa'u'u za'ẽne hã pupu'u za'ẽtẽ di. Ropupu'u za'ẽtẽ uptabi di. Tawamhã wa'ãma awẽ wamhã, te te dama wede za'ra da, ãma ĩsihâiba waptob za'ra hã ma tô siwi sãmra na'rata za'ra, âi ba, rowa'u'u na uba'rene hã wapu na waré wara da oto. Ma duré ãma ti'awẽ, rowa'u'u za'ẽtẽ na hã. Tawamhã ĩ'mapraba'wa norĩ hã ma tô ĩpru hã uba're na romhurizé hã syry na siwi sãmra, âi ba.


text:
Awẽ sidâpâsi te hâiwarutu u'âsi. Taha wa, bâdâ hã te te urĩrĩ õ di. Wasi zama te te urĩrĩ za'ra õ di. Rowa'u'u wawẽ si te zahadu nomro. Tã hã pĩni za'ẽtẽ di duré. Tawamhã wasisõ'reptu za'ra zéb zô, wa te rosa'rata za'ra õ di oto. Sô wanhimipari za'ra õ di oto. 


text:
Tawamhã wasaihuri ãna wahâimana za'ra ré, wa'ãma ropsi'utõrĩ za'ra wamhã, ma tô Paru hã hâiwi za, ĩwa'wab za'ra. Ãne te tãma rowasu'u za'ra: — Aibâ norĩ, ĩ̱wapari za'ra wa'aba. E marĩ da, ĩ̱mreme hã saze za'ra wa'aba õ di bété. Ĩ̱mreme hã saze za'ra wa'aba 'wa'âhã, aré Cereta hawimhã wawairébé õ di. Taha 'wa'âhã, aré wama rowẽ za'ra di, ãhãna hã. Aré ãma wasi'uba za'ra õ di.


text:
Tane nherẽ, sada asib'ru za'ra wa'aba. Ni'wa hã dâ'â õ di za. Uba'renep si te za wawi aiprub za'ra.


text:
Wa hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ, te tãma 're ĩromhuri u'âsi mono hã. Barana, hâiwa ãma tãma ĩromhuri'wa hã ma tô we ĩ̱tẽme wi.


text:
Te ĩ̱ma tinha, ãne: “Paru, aipahi tõ. Tô sena Roma ãma apito Sézaha nho're te za asa, asi'uihâ na tãma asiwasu'u da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã aima ĩsõprubzéb zarina ma tô pisutu, aihĩni asiré ĩsi'aba'ré norĩ hã aiwi dâ'â za'ra tõ da.” Ãne ma tô ĩ̱ma tinha.


text:
Taha wa, ãhãna aipahi za'ra wa'aba õ di za. Sada asib'ru za'ra wa'aba. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩ̱ma umnhasi uptabi di. Uburé te te ĩ̱ma ĩwaihu'u zarina, te za tô wama ãma uwaimrami za'ra.


text:
Tazahã nimomo, rob'ré za'iti u uba'rene hã te za waré time, rowa'u hã. — Ãne ma tô Paru hã po're pu'u za'ra. 


text:
Tawamhã 14 na ma tô wa'ãma timara za'ra, rowa'u'u za'ẽne hã wawi nomro za'ra ré hã. Taha wa, te rowa'u'u na uba'rene hã zahadu waré si'ãsi za'ra siwa'ru, Mediteranizu na âporé nhisi wa'wai baba. Tawamhã mara wa'wa ma tô uba're na romhuri'wa norĩ hã waihu'u za'ra, â zada'ré u ĩropsi'utõrĩ na hã.


text:
Taha wa, wedenhorõ na ẽtẽ nhi'õmore hã ma tô siwi time, âi ba, â 'reptõ zô te te siwi ãma pibu da. Tawamhã ma tô waihu'u za'ra, 36 na â 'rehâ pibuzé hã. Tawamhã syry na ãma ronomro pari, ma duré siwi pibu. 27 na â 'rehâ pibuzé hã oto.


text:
Tawamhã uba'rene hã ẽtẽ wa'wai baba wara õ'umnhasite, te sima simimnhasi za'ra, ẽne hã te te prub õ'umnhasite. Taha wa, ma tô ĩna're hawi ĩtétézé hã maparane si'uiwa na siwi wabzu âi ba, simi'wara da, uba're hã wara tõ da. Tawamhã rowa'a zô te te rob'madâ'â za'ra.


text:
Tawamhã uba're na romhuri'wa norĩ hã ma tô sisawi za'ra, uba'renem hawi siwaprosi wairébé da. Uba're 'rare hã ma tô sisada si'ra za'ra âi ba, uba'renep tétézé hã ĩwata ãma zama te te siwi wabzuri da newa.


text:
Tane nherẽ, Paru hã ma tô da'wapéi'wa norĩ ma ãne hã waihu'u, ĩwada'uri'wa norĩ ma zama: — Õ norĩ hã wa'rata si'ubumroi õ wamhã, asisõ'reptui waihu'u za'ra wa'aba õ di za. — Ãne ma tô Paru hã tãma waihu'u za'ra. 


text:
Tawamhã da'wapéi'wa norĩ hã ma tô wedenhorõ hã siwi sizâ, uba're 'rare nhi'õmozé hã. Baba na ma tô wawi tiwara za'ra, uba're 'rare hã. 


text:
Tawamhã hâiwaza wi, ma tô Paru hã tãma roti za'ra, tisa hã te te huri da oto, siptete za'ra hâ. Ãne te tãma roti za'ra: — Bâdâ hã 14 na ma tô ai'ãma ai'utõrĩ za'ra wa'wa, asaihuri aba ãna hã, rowa'u te te ĩsazârizéb zô asimipari za'ra wa'aba ré hã.


text:
Ãhãna wa za aima roti za'ra wa'wa, asaihuri aba da oto, asiptete sina aihâimana za'ra wa'aba da. Ni'wa hã dâ'â õ uptabi di za. Aihĩni te za aihâiba ré ré aiwairébé 'wa. — Ãne te tãma roti za'ra, Paru hã. 


text:
Tawamhã mreme pari, ma tô ti'â, ĩ'u'ẽne hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ma tô mre danho'a, ĩsõprum na ãma wata da. Taha pari, ma tô ĩ'u'ẽne hã sima wẽ'ẽ, te te 'rẽne da.


text:
Tawamhã wasaihuri pari, uburé amnho hã uba'reneb 're ĩsimi'wara hã ma tô oto siwi sa'wa âi ba, uba'rene hã wapu na waré wara da oto. 


text:
 Rob u aihĩni dahâiba ré ĩdawairébézé wasu'u</n> Tawamhã rowa'a pese wamhã, ro hã te te waihu'u za'ra õ di, uba're na romhuri'wa norĩ hã. Taré ma tô supara hã siwi tisã, ẽtẽ 'rãihâ papara ĩnomro hã, â zaihâ na. Tawamhã ma tô ãma siwada'uri za'ra, rowa'u'u na uba'rene hã tame te te siwi hiri da.


text:
Tawamhã uba're tétézé hã â 'rowi ĩsimi'wara hã ma tô siwi sihâri za'ra, ĩsa'u 're simi'wara mono da oto, â 'rowi. Uba're wabzurizé hã ma tô siwi wasihu, te te siwi pi'ra da. Uba're wata ãma ma tô zazahâi wa'õno hã siwi sasõ, rowa'u hã te te ãma saprõni da, supara u. Tawamhã â zaihâ u te oto waré wara, uba'rene hã.


text:
Tazahã sitẽme â wara sitob u ma tô uba're hã ãzé, supara ahâ u, â 'rowi 're ĩnomro mono u. Taha wa, supara hã ma tô ĩwada hã ti'â. Rési waihu'u õ di oto, uba'rene hã. Tawamhã, â sisasisi za'ẽtẽ wamhã, te te nasi ĩwabzuri na ma tô na'rehaipo'o. 


text:
Tawamhã da'wapéi'wa norĩ hã te ãma siwada'uri za'ra, ĩpawasisi ré norĩ ãma, te te siwi simro da, tiwi zâribi za'ra wa, tiwi simani za'ra õ'umnhasite.


text:
Tane nherẽ, ĩwada'uri'wa hã te ãma pa'uwati za'ra, Paru te te sõ'reptu da, te te sima wẽ wa. Tawamhã te tãma rob'ru za'ra, ĩzâribi waihu'u pese norĩ hã âi ba rere'e da, zâribi uimrehẽne za'ra da, rob u,


text:
duré ni'wam norĩ hã, ĩzâribi waihu'u'õ norĩ hã wede hâpâ na duré uba're ĩsiprum na te te tété za'ra mono sina ĩsarina zâribi za'ra da. Tawamhã aihĩni ma tô rob u wairé. Ni'wa hã dâ'â õ di. Ni'wa hã u'a õ di duré. Rowẽ na ma wairé. 


text:
 Maruta ãma Paru norĩ ĩsi'ubumrozé wasu'u</n> Tawamhã rob u wawairébé wẽ wamhã, wa tô rowaihu'u za'ra ni oto. Maruta na rob'ré za'iti nhisi u wa tô wawairébé ni, rowẽ na.


text:
Tame 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã ma tô siwi wawaibui wẽ. Tã hã wawi ta'a za'ra wa, duré rowahâ zé wa, ma tô uzâ hã wama ro'o za'ra, wahâi'ro za'ra da. Taha wa, ma tô wama tirowẽ za'ra oto.


text:
Tawamhã Paru hã ma tô mi hã waibu, unhama nhisiwi te te sa'ra da. Te te sa'ra wamhã, wahi hã ma tô mimi hawi watobro. Watobro wamhã, ma ĩsib'rata wi tisa, unhama wa'ro zé te. Ĩsib'rata na te ãma 're sipra.


text:
Tawamhã tame 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã, Paruhu nhib'rata na wahi hã te te sãmri za'ra wamhã, te sima rowasu'u za'ra, ãne: — Õhõta aibâ hã wahi ma te tisa, ĩsib'rata wi. Te za oto dârâ. Ãté tô dapãrĩ'wa. Taha wa, â hawi sisõ'reptu nherẽ, te za ãté tô dârâ. — Ãne te sima rowasu'u za'ra. 


text:
Tane nherẽ, Paru hã ma tô wahi ré 're sib'ratai wẽrẽ. 'Re sib'ratai wẽrẽ mono wamhã, unhama wa'wa ma waptãrã, wahi hã. Ãma sépu'u õ di.


text:
Te ãma rosa'rata wasété za'ra, ãté sib'rata dupto da newa, ãté dâ'â sirõmo da newa, õne haré. Tane nherẽ, te te siwi 'madâ'â hâ nherẽ, marĩ hã ãma hâimana õ di. Rowẽ na te tihâiba, Paru hã. Tawamhã Paru hã dapãrĩ'wa na ãma ĩsimirosa'rata za'ra zé hã ma tô rẽme za'ra. Taha wa, te ãne sima wasu'u za'ra oto: — Ta hã ĩhâiba'õ, ĩwaihu'upe. — Ãne te sima rowasu'u za'ra. 


text:
Taha 'rata te Pubiri'u na 're hâimana, rob'ré za'iti ãma danhib'apito hã. Ĩsipti'a hã romhuture di. Ta hã ma tô wawaibui wẽ, ĩ'rata wasi'ubumro da a'â, ĩsõrõwa ãma. Tawamhã bâdâ si'ubdatõ ma tô wa'ãma ne, tame wasi'ubumroi ré hã.


text:
Ĩmama hã hâzé ré te nomro, waptâ. Wa'ro za'ẽtẽ di, ĩsãnapru zama. Tawamhã Paru hã ma tô ĩtẽme ãzé, te te sabu da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ma tô ãma mre. Ãma mreme pari, ma tô tinhib'rada hã ãma tino. Taha wa, ma tô séptârâ.


text:
Ãne hã Paru te te apese pari, ma tô wama tinhoprub za'ra, marĩ ahâ na. Tame wasi'ubumroi ré, a'amo si'ubdatõ ma tô wa'ãma ai'utõ, rob'ré za'iti ãma hã. Tawamhã, wasi'aba'ré da wamhã, ma tô wasazéb da hã te te wama sé, uba'reneb 're. 


text:
 Roma u ĩwasihutuzé wasu'u</n> Tawamhã tame a'amo si'ubdatõ wa'ãma si'utõrĩ pari, wa tô uba'reneb 're asisi ni oto, ta hawi ãma wasi'aba'ré da. Ĩhâiba'õ si'ubza na uba're nhisi hã. Aresãdiriza hawi ma tô wei mazazâ, rob'ré za'iti u, tame nomro da a'â, rowa'u'u wahâ 're sa'wari mono ré.


text:
Tawamhã Siracusa na 'ri nho'õmo nhisi u wa tô aihutu uimrehẽne ni. Tame wasi'ubumroi ré, bâdâ si'ubdatõ ma wa'ãma ne.


text:
Ta hawi, ma tô waré si'ãsi rowa'u'u na uba'rene hã, rowa'u'u wa'rãmi. Tawamhã Rezi'u na 'ri nho'õmo nhisi u, wa tô aihutu ni. Awẽpsi, rowa'u ma tô we rowapõ, hâiwa'a're nhimi'e hawi, wasi'aba'rézéb zarina. Tawamhã bâdâ maparane wa'ãma ne parip si, wa tô duré aihutu ni, Pozu'ori na 'ri nho'õmo nhisi u. Tame uba'rene hã wa tô rẽme za'ra ni.


text:
Tame wa tô sõpẽtẽ za'ra ni, ĩsazei'wa norĩ hã. Ma tô wahâiba waptẽrẽ za'ra, misi romhuri na ĩ'rata wahâimana za'ra da a'â. Taha parip si, wa tô Roma na 'ri nho'õmo nhisi u ai'aba'ré ni, wapara na.


text:
Tawamhã ĩsazei'wa norĩ hã, Roma ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã ma tô wawasu'u hã wapari za'ra. Taha wa, Apizu ãma rowedezém na 'ri wa'õtõ nhisi u wasihutu wamhã, Roma hawi ĩsazei'wa norĩ me wa tô wasi'uzusi za'ra ni. Duré, Si'ubdatõ Daza'warizém na 'ri wa'õtõ nhisi u wasihutu wamhã, ĩsazei'wa hâiba amo norĩ hã ma tô duré ĩsa'u hã wa'uzusi za'ra, Roma hawi. Tawamhã Paru hã te te dazabui wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te tiwata, ĩsõprum na. Ma tô duré tãma rowẽ watobro. 


text:
 Paru hã, Roma ãma oto 're ĩsãmra mono zé wasu'u</n> Tawamhã Roma u wasihutu wamhã, da'wapéi'wa norĩ wada'uri'wa hã ma tô Paruhu ma pisutu, hâiba pisutu 're hâimana mono da, danhorõwa ãma. Da'wapéi'wa si te za ĩ'rata 're hâimana, te te 're 'madâ'â mono da. 


text:
Tawamhã bâdâ si'ubdatõ ãma ne pari, ma tô dazô hâ Paru hã, zudezu norĩ ma ĩpire norĩ zô, ĩtẽme si'rã'õtõ da. Ĩtẽme si'rã'õtõ wamhã, te tãma nharĩ za'ra: — Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba za. Wasiré norĩ ma, ĩ̱wasédé hã te 'manharĩ õ nherẽ, duré wahi'rata norĩ nhimiroti zarina 're ĩwahâimana za'ra mono zéb ãma ĩ̱sipai õ nherẽ, ma tô Zeruzarẽ ãma siwi ĩ̱'â, wasiré norĩ hã. Romanu norĩ ma, ma tô ĩ̱nhomri za'ra.


text:
Tawamhã romanu norĩ hã ĩ̱wasété zô ma tô siwi ĩ̱zadanha. Tane nherẽ, ĩ̱wasédé hã te te ĩ̱'ãma sãmri za'ra õ di, da te dasiwi ĩ̱wĩrĩzéb da hã. Taha wa, dazazém hawi te te ĩ̱wazere za'ra da, te sima ĩ̱'ru za'ra.


text:
Tane nherẽ, zudezu norĩ hã ĩ̱watobro tõ da, ma tô siwi ĩ̱wẽ'õ. Taha wa, wa tô rowaptẽ, we ĩ̱morĩ da, apito Sézaha nho're ĩ̱zab da, tãma ĩ̱siwasu'u da. Tane nherẽ, apito Sézaha ma, ĩ̱siré norĩ wasété na te ĩnharĩ da hã, we ĩ̱morĩ õ di.


text:
Taha wa, wa tô asô ĩ̱hârâ za'ra wa'wa, te asabu za'ra wa'aba da, aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba da. Izarazéhé nhihudu norĩ hã sô ĩsimipari za'ra ãma te sasõmri wa, wa ĩ̱pawasisi ré 're ĩ̱nhamra. — Ãne ma tô tãma waihu'u za'ra. 


text:
Tawamhã te asa tãma nharĩ za'ra, Paruhu ma: — Zudeza hawi rob'ui'éré na aiwasu'u hã da te wei watẽme 'mai'ãwisi za'ra õ di. Duré wasiré norĩ hã we watẽme nasi sihutu nherẽ, aiwasu'u wasédé hã we te te 'mai'ãwisi õ di.


text:
Tane nherẽ, wa tô wasima aiwẽ za'ra ni, asimirosa'rada hã wa te wapari za'ra da, duré wa te waihu'u za'ra da. A hã dasima ĩdasipo'ozép tém niwĩ, te 're aihâimana mo. Ta niwĩ 're ĩdahâimana za'ra mono hã, te ĩwasété na da te dasima 're rowasu'u za'ra, daro mono bâ. Ãne hã wa te waihu'u za'ra wa, wa tô wasima aiwẽ za'ra ni, wa te aiwapari za'ra da. — Ãne te asa tãma nharĩ za'ra. 


text:
Tawamhã ma tô sima pisutu za'ra, nimahã bâtâ na ĩtẽme dasi'rã'õtõ da. Taha wa, ma tô da'ahâ na ĩtẽme tasi'rã'õtõ ni, Paru hã ĩsãmrazéb u hã. Bâtâ bâ ma tô dama romhu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zé wasu'u na. Mozésihi nhimi'ui'éré zarina, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa norĩ nhimi'ui'éré 'rata zarina, ma tô tãma ãma rowasu'u pese za'ra, Zezusi hã Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na da te saze za'ra da.


text:
Tawamhã, ĩmreme da te wapari za'ra wamhã, ni'wam norĩ hã ma tô saze za'ra. Aimawi norĩ hã te te ãma saze za'ra õ di.


text:
Tawamhã tiwi si'aba'réi õ ré, ma tô Paru hã duré tãma nharĩ za'ra: — Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ma tô tizadawa wasu'u'wai ma waihu'u, Iza'izaha ma, aihi'rata norĩ ma, te te sadawa wasu'u za'ra da.


text:
Ãne ma tô Iza'izaha ma waihu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã:  “Aimorĩ oto, asiré norĩ tẽme, tãma ĩ̱zadawa wasu'u za'ra da. Ãne te za tãma ĩ̱zadawa wasu'u za'ra: ‘Ĩ̱nhimiroti hã aipo're na 're wapari u'âsi za'ra wa'aba mono nherẽ, taré te za 're ĩwapari za'ra wa'aba mo, ãma 're waihu'u za'ra wa'aba mono ãna. Duré ĩ̱nhimiromhuri hã atõmo na 're 'madâ'â u'âsi za'ra wa'aba mono nherẽ, taré te za 're ĩ'madâ'â za'ra wa'aba mo, ãma 're waihu'u za'ra wa'aba mono ãna.’ Ãne te za tãma ĩ̱zadawa wasu'u za'ra. 


text:
 E marĩ wa, te za ãne hã tãma ĩ̱zadawa wasu'u za'ra. Ta norĩ hã tipẽ'ẽ 're, te te 're ĩrosa'rata za'ra mono zé hã te sitom haré ĩré 're hâimana u'âsi za'ra, te te ĩ̱'ãma 're rosa'rata wẽ za'ra mono õ wa. Po're sitom haré, te duré 're hâimana za'ra, ĩ̱nhimiroti hã te te 're wapari ze za'ra mono õ wa. Duré tõmo sitom haré te 're hâimana za'ra, ĩ̱nhimiromhuri hã tãma 'madâ'â ze za'ra õ wa. Ãnei õ 'wa'âhã, te aré ĩ̱nhimiromhuri hã te te 're 'madâ'â ze za'ra, titõmo na. Te aré duré te te 're wapari ze za'ra, ĩ̱nhimiroti hã. Te aré duré te te 're ĩ̱waihu'u pese za'ra, tipẽ'ẽ 're, te te ĩ̱'ãma 're rosa'rata wẽ za'ra mono wa. Taha zarina si, te aré duré ĩ̱tẽme 're sipizari za'ra, tiwasété wi hã. Tawamhã dahâzé wa, da te 're ĩdapese za'ra mono ne, wa aré ĩwasédé hã te tãma 're apari, te ãma 're ab'madâ'â tõ mono da oto.”  Ãne ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã Iza'izaha ma waihu'u, sena na, ĩsiré zudezu norĩ ãma hã. — Ãne ma tô Paru hã tãma rowasu'u za'ra, zudezu norĩ ma. 


text:
Tawamhã Paru te duré tãma rowasu'u za'ra: — Taha wa, ma'ãpé waihu'u pese za'ra wa'aba. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te za oto zudezu'õ norĩ ma waihu'u, tinhiminho'reptuzé wasu'u hã. Ta norĩ hã te za oto te te 're wapari za'ra. — Ãne ma tô Paru hã timreme hã tãma 'rãsutu za'ra. 


text:
Tawamhã ãne na te te tãma rowasu'u za'ra pari, zudezu norĩ hã ma wairé, si'aba'ré da oto. Tawamhã si'aba'ré sina, ma tô Paruhu mreme na sa'ẽtẽ sisada'rãmi za'ra. 


text:
Tawamhã maparane ma tô ãma tiwahu, Paruhu ãma, danhorõwa hã taré te te sima ĩwa'âbâ mono zéb 'remhã. Tame, da'ahâ na ma tô ĩtẽme 're dasihutu. Dasihutu sidâpâsi, ma tô te te 're da'awaibui wẽ, ĩtẽme 're danhisisi mono da.


text:
Pahi ãna, duré da te tiwi 're sadawa uwati za'ra mono ãna, ma tô te te dama 're rowasu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zé wasu'u na hã, duré Wanhib'apito Zezu Cristuhu wasu'u na zama. 


text:
 Roma norĩ</n>  Roma norĩ ma, Paru te te ĩrob'ui'érézé</n>  Paru te te ĩdazawizé wasu'u</n> Wa hã Paru, Cristu Zezusihi ma romhuri'wa, wa ãma aima rob'ui'éré za'ra wa'wa, Roma na 'ri nho'õmo nhisi ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ ma. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô ĩ̱pisutu, ĩsadawa wasu'u na te tãma 're romhuri mono da, Zezusihi wasu'uwẽ hã te te wama 're ĩ'awaihu'u mono hã te dama 're wasu'u u'âsi mono da, ĩsadawa para. 


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô duréihã dama ropisutu siro, ĩwasu'uwẽ na hã. Duréihã ĩsadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ hã, ma tô ãne na ãma rob'ui'éré sirõmo za'ra, ĩbaihâ na hã.


text:
E 'wai wasu'uwẽ, ã hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra, Wanhib'apito Zezu Cristuhu wasu'uwẽ. Ta hã Zezusi hã ti'ai ãma dahâiba na dasine 're ĩhâimana mono na, wama waihu'u pese za'ra di, apito Dawihi nhihudu 're morĩ wa.


text:
Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra na, wama waihu'u pese za'ra di, dâ'â uptabi nherẽ, Ĩmama hã tiwaihu'u pese na te te hâiwa'utu wa. Duré Timama hawi we ĩmorĩ na hã wama waihu'u pese za'ra di. Duré 're ĩmorĩ wẽ na zama, wama waihu'u pese za'ra di.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhoprubzéb zarina ma tô Cristuhu ma ĩ̱hâiba na roti, te te ĩ̱pisutu da, ĩ̱pire na te dama 're sadawa wasu'u mono da. Cristuhu ma, te 're romhuri wẽ mono da, ma tô ĩ̱pisutu, ĩ̱nhimiromhurizéb zarina dapoto mono bâ, da te 're sazei pese za'ra mono da, duré da te 're sazei pese za'ra mono wa, ĩsimiroti si, da te 're 'madâ'â pese za'ra mono da.


text:
A norĩ wa'aba ma zama, te 're sadawa wasu'u mono da, ma tô ĩ̱pisutu 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, wasiré Zezu Cristuhu nhib'a'uwẽ oto 're anomro aba mono da, te te 're ĩ'aipisutu za'ra wa'aba mono norĩ ma hã. 


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, asawi pese za'ra wa'aba di. Taha si ma tô aipisutu za'ra wa'wa, ĩsib'a'uwẽ si oto 're anomro aba mono da, tãma. Taha wa, wa ãhãna aima ãma rob'ui'éré za'ra wa'wa, Roma na 'ri nho'õmo nhisi ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ ma. Wamama ma, wa ai'ãma 're ĩ̱mreme u'âsi za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, duré Wanhib'apito Zezu Cristuhu ma zama, ĩsimizawizé hã ai'ãma 're hâimana u'âsi za'ra wa'aba mono da, rowẽ u'âsi, ãma 're anomro aba mono da. 


text:
 Roma u, Paru hã datẽme ĩsisatõrĩzé wasu'u</n> Ãhãna, wa za Ĩ̱nhib'apito ãma uimrehẽne ĩ̱wata, ĩ̱mreme na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma, Zezu Cristuhu nhimipawaptobzéb zarina 're sazei pese za'ra wa'aba mono wa, aiwasu'u za'ra wa'wa hã daro mono bâ da te 're wapari za'ra mono wa.


text:
<n>(9-10)</n>  Wa hã 're ĩ̱sihâiba zawi mono ãna, wa 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te 're romhuri u'âsi, ĩ'ra wasu'uwẽ hã te dama 're ĩwasu'u mono zém na hã. Wa ai'ãma 're ĩ̱sipo're pu'u u'âsi za'ra wa'wa. Wa duré ai'ãma 're ĩ̱mreme u'âsi za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma. Tô sena, wa ãne na aima rowasu'u za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ãne hã tãma waihu'u pese uptabi wa. Taha wi si, wa nasi ĩ̱sima rowaptẽrẽ u'âsi ãhãna hã, te te sima ĩwẽzéb uwaibaba te te ĩ̱ma ãma uwaimrami da, ãma atẽme ĩ̱morĩ za'ra wa'aba da.


text:
Te asabu su'u za'ra wa'aba da si, wa tô ĩ̱sima rowẽ si'aba'ré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Tipẽ'ẽzani na rowẽ te te dama 're ĩ'apisutu mono zém na, te ãma aipawaptob za'ra wa'aba da, asiptete sina ãma 're anomro aba mono da.


text:
Atẽme ãma ĩ̱wisi za'ra wa'aba wamhã, wa za aihĩni wasipawaptob za'ra ni, Zezusi wa te 're ĩsazei pese za'ra mono zém na, wanhiptete na ãma 're wanomro mono da. 


text:
Ĩ̱sisãnawã norĩ, ãne na aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba da, wa tô ĩ̱sima wẽ, waihu'u za'ra wa'aba da. Wa tô te ĩ̱sima 're rosa'rata u'âsi, te asabu za'ra wa'aba da. Tane nherẽ, atẽme ãma ĩ̱morĩ su'u aba da nherẽ, te marĩ hã ĩ̱ma 're hâimana u'âsi, õne u'âsi. Zudezu'õ norĩ hã daro mono bâ 're ĩsi'ubumroi mono hã, ĩwasu'uwẽ hã te tãma 're ĩwasu'u za'ra mono zém na, te te 're saze za'ra mono wa, wa tô te 're awaibu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma. Tane da, wa tô duré te ĩ̱sima 're rowẽ, airo wa'aba ãma asiré zudezu'õ norĩ hã te duré tãma 're awaibui mono da, tame.


text:
E marĩ wa, wa tô ĩ̱sima wẽ, ãne na te aipawaptob za'ra wa'aba da. Wa hã uburé te 're da'apawapto mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩ̱pisudu. Taha wa, wa za tô te 're da'apawaptob u'âsi, 'ri nho'õmo mono bâ 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ hã, duré marã 'rowi 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ hã, duré rowaihu'u pese 'wa norĩ hã, duré rowaihu'u'õ'wa norĩ hã. Ta norĩ hã wa za uburé te 're apawaptob u'âsi, dawaptẽrẽ mono bâ.


text:
Taha wa, wa ãma atẽme ĩ̱sima rowẽ uptabi za'ra wa'wa, Roma ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ ma, ĩwasu'uwẽ na tame te duré aima 're rowasu'u za'ra wa'aba mono da. 


text:
 Zezusihi wasu'uwẽ nhiptede</n> Wa hã, Zezusihi wasu'uwẽ hã te dama 're wasu'u tõ mono da, 're ĩ̱nhisé mono õ di. E marĩ wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã siptete uptabi wa, ĩwasu'uwẽ na te te ãma 're da'anho'reptui mono da, Zezusi te te sina 're ĩ'umnhasi za'ra mono norĩ hã. Zudezu norĩ si ma tô ĩsãna'rata hawimhã te te 're sõ'reptu za'ra aré. Tane nherẽ, te oto ãhãna hã zudezu'õ norĩ zama te te 're anho'reptu.


text:
Zezusihi wasu'uwẽ hã e marĩ, wa za wa te ãma 're waihu'u za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da te 're saze za'ra mono wapsi, dawasédé hã te te oto da'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina, te te 're ĩda'awẽsãmri mono zé, taha wasu'u. Duréihã Habatuti hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa hã ma tô ãne na ãma rob'ui'éré:  “Ni'wam norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're saze za'ra mono wamhã, ta norĩ si te za te te 're awẽsãmri, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, ĩwasédé hã te te oto ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina, po're'õ nherẽ, te te 're hâ za'ra mono tõ da. Ta norĩ si te za duré rowẽ u'âsi, ãma 're hâimana za'ra.”  Ãne na ma tô ĩwasu'u na ãma rob'ui'éré. 


text:
 Dapo're ãna 're ĩdanomro mono na rowasu'u</n> 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô ãne hã wama waihu'u sirõmo za'ra, dapo're'õ na 're ĩdanomro mono norĩ hã za te te 're ĩda'ahâ za'ra mono zém na. Ta norĩ hã te tipẽ'ẽ na te te sima 're rosa'rata wasété u'âsi za'ra. Hâimana wasété uptabi na, te duré dama 're hâimana u'âsi za'ra. Ta norĩ hã tiwasété si te te 're 'manharĩ za'ra mono wa, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti tô sena uptabi hã te te dawi 're 'wa'rutu za'ra, ãne na roti ĩwẽ hã da te 're waihu'u za'ra mono tõ da.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono 're ĩhâimana mono zé hã, da te 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb da hã, dama waihu'u pese di. E marĩ wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dawi 're si'udâ mono õ wa. Uburé marĩ hã te te ĩ'apoto mono hã sõ'awi da te 're ĩ'madâ'â za'ra mono zéb zarina, te da te 're waihu'u za'ra, 're ĩhâimana mono zé hã. Taha wa, da te 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb da hã dama waihu'u pese nherẽ, dapo're ãna 're danomro mono wa, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're da'ahâ za'ra.


text:
Duréihã ĩsãna'rata hawimhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô te te ro'apoto, tiwaihu'u pese na. Tiwaihu'u pese na te te ro'apoto mono wa, ta hawim haré te ĩsimiwaihu'u pese zém na, duré tô sena 're ĩhâimana mono na, da te ãma 're waihu'u pese za'ra, ĩhâiba hã da te 're 'madâ'â waihu'u za'ra mono õ nherẽ. E marĩ zarina tawamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, 're ĩhâimana mono na te za tô sena na da te ãma 're waihu'u pese za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã uburé marĩ hã te te ĩ'apoto mono hã da te 're ĩ'madâ'â za'ra mono zéb zarina, te oto da te ãma 're waihu'u za'ra, ĩwaihu'u pese na, duré tô sena õne u'âsi 're ĩhâimana mono na. Taha wa, tô sena 're hâimana mono nherẽ, da te dasiwi 're udâ waihu'u za'ra mono õ di za, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
Ta hã tô sena 're ĩhâimana mono na, da te dasiwi 're waihu'u za'ra mono nherẽ, tô sena da te dasiwi 're ĩhâimana wazé mono na, da te tãma ãma 're uwaimrami za'ra mono õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã. Duré sõprub uptabi nherẽ, ãma 're dawata za'ra mono õ di. Taha upana, te marĩ na si siwa'ru da te 're rosa'rata wasété za'ra. Dapẽ'ẽ 're, robra u'âsi 're dahâimana za'ra mono wa, te danhimirosa'rata na da te 're upa za'ra.


text:
Dapo're'õ na 're ĩdanomro mono norĩ hã uburé marĩ hã te te 're waihu'u pese za'ra mono newa, te taré sina 're wata za'ra, dama. Tane nherẽ, te ta norĩ hã simiza'rese ãna 're nomro.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono upana, te ta norĩ hã rob'manharĩ ãma si 're wata za'ra, a'uwẽ na dahâiba 'manharĩ ãma, duré si hâiba ne 'manharĩ ãma, duré abaze hâiba ne 'manharĩ ãma, duré di'i na 're ĩnomro mono norĩ hâiba ne 'manharĩ ãma. 


text:
Ta norĩ hã simiza'rese'õ uptabi na 're hâimana u'âsi za'ra mono wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te sima ãma 're aroti, ãne: “Ta norĩ hã po're za'ra õ wa, wa za oto rẽme za'ra. Te tãma 're roti za'ra mono õ di za oto. Si'uihâ na te za oto 're hâimana za'ra.” Ãne ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te sima ãma 're aroti, ta norĩ ãma hã. Taha wa, te oto marĩ ĩwasété si te te sima 're ĩwẽ u'âsi za'ra mono zéb zarina, te te 're 'manharĩ u'âsi za'ra, ta norĩ hã. Tihâiba na zama te duré 're siwasété uptabi za'ra oto, si'uihâ na.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã tô sena nherẽ, te ĩmreme upana aimawi si te te 're wapari za'ra, tô senai'õ hã. Ropoto'wai upana, te ĩsimipoto ãma si 're wata za'ra, ta norĩ hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma si, 're dawata u'âsi za'ra mono za. Õhõ si, tô sena hã. 


text:
Tawamhã dapo're'õ na 're ĩdanomro mono norĩ hã, Ropoto'wa nhimipoto ãma si 're dawata za'ra mono wa, ma tô oto 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're da'arẽme, dawasété si da te dasima 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina si, dahâiba na 're dasiwasété za'ra mono da, dasi'uihâ na. Ãne da hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te dama 're apisutu mono õ nherẽ, te dasi'uihâ na pi'õ si'uiwa na dasina 're dawasété za'ra.


text:
Tane aibâ norĩ hã pi'õ na dasina 're ĩdamro za'ra mono zéb upana, te aibâ si'uiwa na si te te sina 're rosa'rata wasété uptabi za'ra, pi'õi upana, aibâ si'uiwa 're ĩsi'ruiwapari za'ra mono na. Dasi'uihâ na te aibâ si'uiwa na dasina 're dawasété za'ra. Taha wa, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're da'ahâ za'ra, dapo're'õ si, da te dasi'ãma 're ĩ'manharĩ za'ra mono zéb uwaibaba, 're danomro mono wa. 


text:
Dapo're'õ na 're ĩdanomro mono norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti tô sena hã te te siwi 're wẽ'õ pese za'ra mono wa, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're arẽme, si'uihâ na te te sima 're ĩrosa'rata wasété za'ra mono zéb uwaibaba si, tiwasédé hã te te 're 'manharĩ u'âsi za'ra mono da.


text:
Ta norĩ hã wasété uptabi na te 're hâimana za'ra. Marĩ zô si te te sima 're rob'ruiwapari za'ra. Te duré te te dama 're rob'manharĩ wasété za'ra. Marĩ na te te 're da'ruiwapari u'âsi za'ra. Te duré te te 're danhimro. Siti'ru sina, te ta norĩ hã dazô 're nomro, te te dama 're nharĩ za'ra mono da. Sadawa nhipese uptabi na, te 're hâimana za'ra. Niha te te dama 're rob'manharĩ za'ra mono da, te da'ãma te te sima 're rosa'rata wasété u'âsi za'ra. Taré te te sima 're dabâsi wasété u'âsi za'ra duré.


text:
Daza're'ra nherẽ, te duré ta norĩ hã te te sima 're dabâsi wasété za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te duré siwi 're 'ruiwapari. Te duré te te dama 're nharĩ wasété u'âsi za'ra. Danhipai u dama pire na dama 're hâimana za'ra mono newa, te 'râwi tipẽ'ẽ na sina 're wata za'ra. Taha wa, te sõ'awi timreme na dama 're siwasu'u za'ra, marĩ tãma ĩwaihu'u pese za'ra na. Marĩ te te 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb zarina si te te 're 'manharĩ za'ra, marĩ ĩwasétére hã. Timama norĩ nhimiroti hã te te 're wapari za'ra mono õ di duré.


text:
Marĩ ĩwasété zô si, te ta norĩ hã sima 're sõpré. Simiroti na saprĩ ahâ na te 're hâimana za'ra. Da'ãma 're pẽ'ẽzé za'ra mono õ di. Duré da'ãma 're siwamri za'ra mono õ di.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô ãne na da'ãma sima roti siro, dapo're'õ na 're danomro mono wa, ĩsiré ĩ'rata za 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono õ na hã. Dapo're'õ norĩ ma hã, ãne hã tãma waihu'u pese za'ra di. Tane nherẽ, te tihâimana wasété si te te sima 're 'ruiwapari u'âsi za'ra, te te 're rẽme za'ra mono ãna. Tane nherẽ, uburé tiwasédé hã te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zém nhipai u, te duré marĩ ĩwasédé hã te te 're 'manharĩ za'ra. Ni'wam norĩ hã ĩsine 're hâimana wasété za'ra mono wa, te ta norĩ si te te 're wẽsãmri za'ra. 


text:
 Ĩpo're'õ norĩ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te siwi 're ĩ'awẽ'õ mono zé wasu'u</n> A norĩ wa'wa hã, dapo're'õ na 're ĩdanomro mono norĩ ãma, ĩwasédé hã ãma 're sa'ra za'ra wa'aba mono wamhã, te za 're aiwasété za'ra wa'aba mo. E marĩ wa. Dasine aiwasédé hã 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono wa, aiwa. Taha wa, dasine 're aihâimana za'ra wa'aba mono nherẽ, dawasédé hã da'ãma 're sa'ra za'ra wa'aba mono wamhã, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're aiwẽ'õ pese za'ra wa'wa dasiré. Taha wa, aiwasété ãna 're aihâimana za'ra wa'aba mono zém na 're asi'madâ'â waihu'u za'ra wa'aba mono õ di za.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dapo're'õ na 're ĩdanomro mono norĩ hã te te 're ĩ'awaihu'u mono zéb zarina, te tô te te 're awẽ'õ pese, ĩ'uwaibaba si. Ãne hã, uburé wama waihu'u pese za'ra di.


text:
Tane nherẽ, a norĩ wa'wa hã dawasédé hã da'ãma 're ĩsa'ra za'ra wa'aba mono na, te aiwasédé hã 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo. E 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimihâzé wi, 'râwi 're asisõ'reptu za'ra wa'aba mono da bâ, te ãne 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo.


text:
Ãté te za ãne asima 're ĩnharĩ za'ra wa'aba mo: “'Re ĩhâimana u'âsi mono hã simizawi pese uptabi di. Dasi'uihâ na dawasédé hã da te 're 'manharĩ u'âsi za'ra mono nherẽ, da'ãma 're wa'a su'u mono õ di. Taha wa, ĩ̱wasédé te 're 'manharĩ mono nherẽ, te te 're ĩ̱'ahâri su'u mono õ di.” Ãne hã asi'uihâ na asi'ãma 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã aiwasété wi 're aipizari za'ra wa'aba mono da si, te simi'ẽ na te te 're ai'madâ'â za'ra wa'wa, simizawi pese uptabi na. E ãne hã zahadu aima waihu'u za'ra wa'aba õ di bété.


text:
A norĩ wa'wa hã aipẽ'ẽ tete u'âsi, te 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te za ropsi'utõrĩzéb u hã nimahã na bâdâ hã ĩwa ĩwaptã'ãzéb ãma, dazu aihâ za'ra wa'wa, dawasété wa, za te te ĩda'awẽ'õzéb ãma hã. Tame te za oto tinhimihâzé hã dama ãma uwaimra, ĩ'uwaibaba si.


text:
Marĩ hã da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zéb uwaibaba, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te dama 're awa'âbâ, ĩwẽ na hã duré ĩwasété na hã.


text:
Ni'wam norĩ si te marĩ hã simi'ẽ na te te dama 're 'manharĩ u'âsi za'ra, ĩwẽ hã. Ta norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te 're wẽsãmri za'ra mono da, te sina 're simipari za'ra, duré ĩ'rata 're ĩsi'ubumroi u'âsi mono zé, te te tãma 're apisutu mono da. Ta norĩ ma si, te za tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're apisutu, 're ĩsi'ubumroi u'âsi mono zéb da hã, ĩ'rata.


text:
Duré ni'wam norĩ hã sima si te marĩ na te te 're rosa'rata za'ra, hâiba pisutu ãma 're hâimana za'ra mono da. Ta norĩ hã uburé marĩ ĩwẽ hã te te siwi 're wẽ'õ za'ra, marĩ ĩwasété na si 're hâimana za'ra mono da. Ta norĩ si te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã sa'ẽtẽ te te 're ahâ za'ra, po're õ wa.


text:
Uburé dawasété si, da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono norĩ hã te za te te 're robzépata za'ẽtẽ za'ra, zudezu norĩ hã, duré zudezu'õ norĩ zama.


text:
<n>(10-11)</n>  E ni'wam norĩ hã taré zudezu na 're hâimana za'ra mono wa, te za tinhimihâzé hã te te tãma 're ba'a za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Mare di. Taha zarina, tinhimihâzé hã te te tãma 're ba'a za'ra mono õ di za. Duré e ni'wam norĩ hã taré zudezu na 're hâimana za'ra mono wa, te za ĩwẽ hã te te tãma 're anhomri, danhipai u. Mare di. Uburé aiwapsi 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã, dapoto mono bâ. Tane nherẽ, uburé ĩwẽ si te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono norĩ ma si, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwẽ hã te te tãma 're anhomri, zudezu norĩ ma, duré zudezu'õ norĩ ma zama. Rowẽ uptabi si, te za ta norĩ ma si te te 're apisutu. Ta norĩ si te za te te 're awẽsãmri.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na, duréihã Mozési te te ĩrob'ui'érézé hã zudezu'õ norĩ ma, tãma 're hâimana za'ra mono õ di. Tãma 're hâimana za'ra mono õ nherẽ, tiwasété na si 're hâimana za'ra mono wamhã, e 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'rata 're ĩsi'ubumroi u'âsi mono zéb da hã, te za te te sina 're uwaimrami za'ra. Mare di. Te te sina 're uwaimrami za'ra mono õ di za. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã zudezu norĩ ma si, te 're hâimana za'ra. Taha wa, ta norĩ hã tiwasédé te te 're 'manharĩ za'ra mono wa, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhimiroti na rob'ui'éré zarina, te te tãma 're arowairébé, ĩwasété na te te 're ĩ'awaihu'u mono zéb uwaibaba.


text:
E 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã, taré dapo're na da te 're wapari za'ra mono nherẽ, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're da'awẽsãmri. Mare di. Ĩsimiroti zarina 're dahâimana wẽ za'ra mono wapsi, te za te te 're da'awẽsãmri, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na Mozési te te ĩrob'ui'érézé hã zudezu'õ norĩ ma, tãma 're hâimana za'ra mono õ di. Tãma 're hâimana za'ra mono õ nherẽ, si'uihâ na ĩsimiroti zarina 're hâimana wẽ za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te za te te tãma ãma 're uwaimrami za'ra, tãma 're hâimana za'ra mono õ nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na ĩbaihâ hã.


text:
Ta norĩ hã si'uihâ na 're hâimana wẽ za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã ĩpẽ'ẽ 're, tãma 're ĩhâimana u'âsi za'ra mono zé, te wasu'u. Duré ĩwẽ hã te te dama 're 'manharĩ za'ra mono wamhã, 'râwi te za tipẽ'ẽ na 're sisaze za'ra. Duré marĩ ĩwasédé hã te te 're 'manharĩ za'ra mono wamhã, 'râwi te za tiwasété na 're sisãmri za'ra. Taha wa, tipẽ'ẽ na 'râwi 're sisaze za'ra mono wamhã, duré 'râwi tiwasété na 're sisãmri za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti, ĩpẽ'ẽ 're, tãma 're ĩhâimana u'âsi za'ra mono zé, te wasu'u.


text:
Ãne hã ĩwasu'uwẽ na te dama 're ĩrowasu'u mono zéb zarina, te za tô nimahã na tiromhâiba, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimipisutuzéb zarina, Zezu Cristu hã da'ãma ĩsipo'ozéb da hã. 'Râwi dasima si da te 're ĩrosa'rata za'ra mono na te za oto da'awaihu'u. Taha zarina te za dama arowairébé oto, Cristu hã. 


text:
 Mozési hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na te te ĩrob'ui'érézém na rowasu'u</n> Zudezu norĩ, ãhãna wa za ai'ãma rob'ui'éré za'ra wa'wa. A norĩ wa'wa hã, danhipai u 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're asawi pese uptabi za'ra wa'aba mono na, te dama 're asiwasu'u za'ra wa'aba mo, ĩsib'a'uwẽ 're anomro aba mono wẽ te. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na Mozési te te ĩrob'ui'érézé hã, aima wa'aba si 're hâimana za'ra wa'aba mono wẽ te, te ato sina 're anomro aba mo, aima wa'aba si 're hâimana za'ra wa'aba mono wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're aiwẽsãmri za'ra wa'aba mono da newa, aiwasédé hã te te oto ai'ãma 're ĩ'ab'madâ'â za'ra wa'aba mono õ zarina.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono te te aima 're ĩ'apisutu aba mono zéb zarina 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mono zéb da hã, aima waihu'u pese za'ra wa'aba di. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã ma tô 're ĩwaihu'u za'ra wa'aba mo, ãma 're anomro wẽ wa'aba mono da. 


text:
Ãne na te duré asi'ãma si 're ĩrosa'rata upa za'ra wa'aba mo: “Wa norĩ si datob'a ne 're ĩdanomro mono norĩ hã, wa wa te 're simro, tô sena. Robra u'âsi 're ĩdanomro mono norĩ ma, wa wa te 're rowa'a za'ra.


text:
Duré 're ĩdahâimana wẽ za'ra mono zéb da hã, da te 're ĩwaihu'u za'ra mono õ norĩ ma hã, wa wa te 're roti za'ra ĩwẽ na, duré ai'uté ne hâimana nhimiza'rese ãna 're ĩhâimana za'ra mono norĩ ma zama.” Ãne na te asi'ãma 're ĩrosa'rata upa za'ra wa'aba mo. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã aima 're hâimana za'ra wa'aba mono wẽ te, te duré ãne na asi'ãma 're ĩrosa'rata upa za'ra wa'aba mo: “Wa norĩ ma si, wama waihu'u pese za'ra di, uburé roti ĩwẽ hã tô sena uptabi hã.” Ãne na te duré asi'ãma 're aiwata za'ra wa'aba mo.


text:
E marĩ wa, a norĩ wa'wa hã dama 're roti za'ra wa'aba mono nherẽ, 'râwi duré asima zama 're roti za'ra wa'aba mono õ di. Marĩ na dawi 're danhipsaihuri za'ra mono tõ da, dama 're roti za'ra wa'aba mono nherẽ, te a norĩ wa'aba zama marĩ na dawi 're asipsaihuri za'ra wa'aba mo.


text:
Duré damro na dasiwi 're danhipsaihuri za'ra mono tõ da, dama 're roti za'ra wa'aba mono nherẽ, te duré a norĩ wa'wa hã aimro na asiwi 're asipsaihuri za'ra wa'aba mo. Duré uburé romhâiba 'manharĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono upana, ãma 're ĩdawata za'ra mono zé hã asiwi 're wẽ'õ pese za'ra wa'aba mono nherẽ, te 'ri para 're ĩsimasa mono zéb u 're asisisi aba mo, marĩ, 're simi'uri za'ra wa'aba mono da.


text:
A norĩ wa'wa hã zudezu na da te 're aiwaptẽrẽ za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã aima wa'aba si 're hâimana mono wẽ te, te dama asina 're ĩwasu'u za'ra wa'aba mo. Tane nherẽ, ĩsimiroti si 're 'madâ'â za'ra wa'aba mono õ di. Duré asiwi 're wazéb za'ra wa'aba mono õ di. Taha zarina, zudezu'õ norĩ ma hã tãma wẽ za'ra õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
Ãne ma tô duréihã ai'ãma rob'ui'éré sirõmo za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa hã:  “A norĩ wa'wa hã zudezu na 're aihâimana za'ra wa'aba mono, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti zarina si 're aihâimana za'ra wa'aba mono õ wa, te zudezu'õ norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te te 're wasété za'ra.”  Ãne ma tô duréihã ai'ãma rob'ui'éré za'ra wa'aba ni, ĩbaihâ na hã. 


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã 're 'madâ'â pese za'ra wa'aba mono wamhã, ĩ'uwaibaba te za 're asisihâiwata nhihâri za'ra wa'aba mo. Tane nherẽ, ĩsimiroti si 're 'madâ'â pese za'ra wa'aba mono õ wamhã, sihâiwata nhihâri ãna 're ĩnomro mono norĩ ne, te za tãma 're aihâimana za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã aiwa.


text:
Zudezu'õ norĩ hã sihâiwata nhihâri ãna 're nomro mono nherẽ, ĩsimiroti 'rata na si 're hâimana wẽ za'ra mono wamhã, ĩsib'a'uwẽ ne, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're 'madâ'â za'ra, zudezu norĩ ne.


text:
A norĩ wa'wa hã zudezu na 're aihâimana za'ra wa'aba mono hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã 're 'madâ'â pese za'ra wa'aba mono õ di, ĩbaihâ na rob'ui'éré hã aima 're hâimana za'ra wa'aba mono nherẽ, duré asihâiwata nhihâri ré 're aihâimana za'ra wa'aba mono nherẽ. Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã zudezu'õ norĩ hã sihâiwata nhihâri ré, 're hâimana za'ra mono õ nherẽ, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rada hã te te 're 'madâ'â pese za'ra. Taha zarina te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te siwi 're aiwẽ'õ pese za'ra wa'wa, te te 're aihâ za'ra wa'aba mono da, zudezu'õ norĩ si ĩsimiroti hã te te 're 'madâ'â pese za'ra mono wa, ai'upana za'ra wa'aba.


text:
<n>(28-29)</n>  A norĩ wa'wa hã, e asihâiwata nhihâri ré 're anomro aba mono wa, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ uptabi na 're aihâimana za'ra wa'aba mo. E danho'a uburé marĩ hã zudezu hâimanazéb zarina si 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono wa, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ uptabi hã 're anomro aba mo. Mare di. Ãne hã ĩ'uwaibaba nherẽ, ĩ'uwaibaba õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã. 'Râwi aipẽ'ẽ 're, ĩsimiroti hã aima 're hâimana u'âsi za'ra wa'aba mono wapsi, tawapsi te za ĩsib'a'uwẽ uptabi na 're aihâimana za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani nhimipawaptob zarina si. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã danho'a 're ĩwapari za'ra wa'aba mono zém na, tawamhã, ĩsib'a'uwẽ uptabi na 're anomro aba mono õ di za. 'Râwi aipẽ'ẽ 're, ĩsimiroti hã aima 're hâimana u'âsi za'ra wa'aba mono wapsi, tawapsi te za ĩsib'a'uwẽ uptabi na 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Ĩsib'a'uwẽ uptabi na 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã ti'ai ãma ré, da te 're wẽsãmri za'ra mono dai õ nherẽ, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te sima 're wasu'u wẽ za'ra.


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, tô sena na te te dama 're ĩ'aropisutu mono zém na rowasu'u</n> Tawamhã zudezu na 're ĩ'aihâimana za'ra wa'aba mono zé hã, e taré, te bété asihâiwata nhihâri ré 're anomro aba mo. E taré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã.


text:
Mare di. Tô sena tãma hã, zudezu na 're aihâimana za'ra wa'aba mono zé hã. Tãma wẽ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã. E niha, wa za tawamhã ãne hã waihu'u za'ra ni, zudezu norĩ 're ĩhâimana za'ra mono zé hã. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô zudezu norĩ si te te sima 're awẽ, ĩsimiroti na rob'ui'éré 'rada hã uburé da'udâna te te 're 'madâ'â pese za'ra mono da, dawi simani tõ da.


text:
Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã zudezu norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti zarina 're ĩnomro mono na hã te te tãma ãma 're uwaimrami za'ra mono õ di. E tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã asa te te tãma ãma 're uwaimrami za'ra mono õ di za, uburé marĩ na te te tãma ãma 're ĩropisutu za'ra mono zéb zarina.


text:
Te za tô te te tãma ãma 're uwaimrami u'âsi za'ra, te te tãma 're ĩ'aropisutu mono zéb zarina. Uburé ti'ai ãma dazadawa nhipese na dasima 're dahâimana za'ra mono nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono si, sadawa nhipese õ di, tô sena. Duréihã ma tô ãne na ãma rob'ui'éré Dawi hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma hã:  “A hã marĩ na dama 're roti mono wamhã, tô sena asadawa nhipese õ na te za da te 're aiwaihu'u za'ra, tô sena asimiroti hã. Duré ni'wam norĩ hã asadawa nhipe te te ai'ãma 're sa'ra mono wamhã, ta norĩ si ĩsadawa nhipese na te za da te dasiwi 're waihu'u za'ra, ai'upana.”  Ãne na ma tô duréihã rob'ui'éré Dawi hã, ĩbaihâ na hã. 


text:
Ni'wam norĩ hã te ãne na te te si'ãma 're rosa'rata upa za'ra: “Wa norĩ hã wahâimana wasété na si, wa za oto 're wahâimana za'ra, 're ĩwanomro wasété uptabi mono na, da te 're wawaihu'u za'ra mono wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono si wasété ãna 're ĩmorĩ wẽ uptabi na, da te 're waihu'u za'ra mono da, wanhipai u. Tawamhã, wahâimana wasété na 're wahâimana za'ra mono nherẽ, e te za te te 're wa'ahâ za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Mare di. Te te 're wa'ahâ za'ra mono õ di za.” Ãne te ni'wam norĩ hã te te si'ãma 're rosa'rata upa za'ra.


text:
E tawamhã ĩ'uwaibaba te ta norĩ hã ãne na hã te te 're rosa'rata za'ra. Mare di. Ĩ'uwaibaba õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te tô ĩ'uwaibaba si te te 're da'ahâ za'ra. Ĩ'uwaibaba na si te marĩ na te te dama 're arowairébé. Ãne zarina te te dama 're arowairébé mono õ 'wa'âhã, aré te te da'awẽ'õ waihu'u õ di, za da'ãma ĩsipo'ozéb ãma hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. 


text:
Ãté ni'wam norĩ hã te za duré ãne na te te si'ãma 're rosa'rata upa za'ra: “Wa norĩ hã wawasédé, wa te 're 'manharĩ za'ra mono wamhã, ãté te za ãne na da te wa'ãma 're rosa'rata za'ra: ‘Õ norĩ hã wasété uptabi na te 're nomro. 'Re ĩhâimana u'âsi mono si, te wẽ uptabi na 're hâimana, õhõ si siwaprosi.’ Ãne na te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono si 're ĩmorĩ wẽ uptabi na, da te dasiwi 're waihu'u za'ra, wawasété si, wa te 're ĩ'manharĩ za'ra mono na, da te 're ĩwawaihu'u za'ra mono zém na hã. E tawamhã ĩ'uwaibaba, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, wawasédé te te wa'ãma 're ĩ'aza'ra mono zéb da hã. Mare di. Ĩ'uwaibaba õ di.” Ãne na te duré ni'wam norĩ hã te te si'ãma 're rosa'rata upa za'ra.


text:
Taha zarina te duré te te sima 're nharĩ za'ra: “Wawasété si, wa za tô wa te 're 'manharĩ u'âsi za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono si ĩwẽ uptabi na, da te dasiwi 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb da hã.” Ni'wam norĩ hã ma tô ãne na ĩ̱nhimiroti wasédé hã ĩ̱'ãma sa'ra, ĩ̱si'uihâ na ãne hã te ãma ĩwaihu'u za'ra newa. Ma tô ĩ̱'ãma wasété za'ra. Taha wa, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ta norĩ si siwi wẽ'õ pese za'ra, ĩ'uwaibaba. 


text:
 Dahâimana wasété na 're ĩdahâimana za'ra mono na rowasu'u</n> Tawamhã wa norĩ hã zudezu norĩ hã e taré zudezu na 're wahâimana za'ra mono wa, te za, zudezu'õ norĩ hâimanazém nhipai u, te te 're wa'awẽsãmri, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Mare di. Uburé aiwapsi tãma 're ĩdahâimana za'ra mono zé hã. Uburé dahâimana wasédé hã da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono na si te 're dahâimana za'ra, zudezu norĩ hã duré zudezu'õ norĩ zama. Dawasété hawi, dasi'uihâ na 're dawairébé waihu'u mono õ di, dama siptete wa, dawasédé hã. Ãne, wa tô aima waihu'u pari za'ra wa'wa.


text:
Duréihã ma tô ãne na ni'wam norĩ hã ãma rob'ui'éré za'ra:  “Ni'wam norĩ hã si'uihâ na 're ĩnomro wẽ mono zém na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩwasu'u wẽ za'ra mono zéb da hã, robaba di. Uburé 're ĩdanomro wasété mono na si, te 're dahâimana za'ra. 


text:
 Duré ni'wam norĩ hã ãne te te waihu'u za'ra õ di, dawẽ na 're ĩdanomro mono zé hã. Duré ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zô 're sõpré mono õ di, ĩhâimanazém na te te 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb da hã. Ãne hã tãma robaba uptabi di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã. 


text:
 A'uwẽ mono bâ ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono wi, 're dasipizari za'ra. Dasi'uihâ na marĩ ĩwẽ hã da te 're 'manharĩ waihu'u za'ra mono õ di. Taré ma tô 're danomro. Ni'wam norĩ hã marĩ ĩwẽ hã te te 're 'manharĩ za'ra mono õ di. Mare uptabi di. 


text:
 Uburé danhoto hã wasété di. Wasété uptabi di. Danhoto wasété na te dazadawa nhipese na, da te dasima 're nharĩ wasété za'ra. Duré wahi hã te te 're dahâzu mono wa, ti'wa wa'u na te te 're ĩdanhimroi mono ne, te damreme na da te dasima 're nharĩ wasété za'ra, rowẽ hã da te dasiwi 're uprosi za'ra mono da. 


text:
 Daro mono bâ 're danomro mono sidâpâsi, te da te dasiwi 're rowamnarĩ u'âsi za'ra. Taha wa, te dasisa'u hã robzei'õ u'âsi 're dahâimana za'ra. 


text:
 Rowẽ na 're ĩdahâimana za'ra mono zéb da hã, marĩ hã ĩwẽ hã da te dasima 're 'manharĩ waihu'u za'ra mono õ di. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono zama, da te dasiwi 're hâimana wazé mono õ di.”  Ãne na ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na da'ãma rob'ui'éré sirõmo za'ra. 


text:
Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na ma tô Mozési hã rob'ui'éré, zudezu norĩ ma, õhõ na si ãma 're hâimana za'ra mono da. Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã 're hâimana sirõmo mono wa, ni'wa hã tiwẽ na 're ĩmorĩ wasété õ na dama 're siwasu'u waihu'u mono õ di. Uburé dawasété na 're dasisãmri za'ra mono da si, te dama 're hâimana, rob'ui'éré 'rada hã, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono, dawasété na te te 're ĩda'awẽ'õ mono zé hã da te dasina 're waihu'u za'ra mono da.


text:
E 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré zarina, marĩ hã da te 're ĩ'manharĩ wẽ za'ra mono na, te za te te sima da'ãma 're aroti, dawasédé hã te te oto da'ãma 're ab'madâ'â tõ mono da, taha zarina te te oto 're da'awẽsãmri mono da, dapo're'õ nherẽ, te te 're da'ahâ za'ra mono tõ da. Mare di. Taha nai õ di. Uburé marĩ hã da te 're ĩ'manharĩ wasété za'ra mono na, 'râwi 're dasiwaihu'u za'ra mono da si, te dama 're hâimana, rob'ui'éré 'rada hã. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩda'awẽsãmri mono zém na rowasu'u</n> Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma tô oto dama waihu'u, te te 're ĩda'awẽsãmri mono zém na hã, sõ'awi da te oto 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb da hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te sima da'ãma 're aroti mono õ di, uburé marĩ hã da te 're ĩ'manharĩ wẽ za'ra mono zéb zarina, dawasédé hã te te oto da'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zéb da hã, taha zarina te te oto 're ĩda'awẽsãmri mono zéb da hã. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré'wa norĩ hã ma tô ãne na ãma rob'ui'éré za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩda'awẽsãmri mono zém na hã.


text:
Zezu Cristu, Danho'reptui'wa na da te dasina 're ĩ'umnhasi za'ra mono zém na si, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te sima da'ãma 're aroti, dawasédé hã te te oto da'ãma 're ab'madâ'â tõ mono da, taha zarina si te te oto 're da'awẽsãmri mono da, dawasété na 're danomro mono nherẽ, te te oto 're da'ahâ za'ra mono tõ da. Uburé Zezu Cristu te te 're ĩsaze za'ra mono norĩ si, te te oto 're awẽsãmri. Ãne hã aiwapsi te uburé tãma 're hâimana za'ra, zudezu norĩ hã, duré zudezu'õ norĩ zama.


text:
A'uwẽ mono bâ te uburé dawasété na 're danomro. Taha wa, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhiti 're dahâimana za'ra, 're ĩmorĩ wẽ uptabi nhiti.


text:
Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhiti 're dahâimana za'ra mono nherẽ, Zezusi te te 're ĩsaze za'ra mono norĩ hã te te 're awẽsãmri, da'ãma 're ĩpẽ'ẽzé mono zéb zarina, asa tãma 're ĩdasiwa'âbâ za'ra mono zéb zô, sina 're simnhasi mono ãna. Cristu Zezusi hã tidâ'âzém na ma tô da'awa'â. Taha wa, ma tô dawasété hawi te te 're da'awaibu. Taha na si te oto 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're da'awẽsãmri, dawasédé hã za oto te te da'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zéb zarina.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Zezusi hã pisutu, dazada ĩdâ'âzém na dawasédé, da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zé hã te te dama 're apari mono da, taha zarina tiwi 'rusimani da, ĩwa'rãmi da'ãma 're pẽ'ẽzé mono da. Duré taha na si te te 're ĩda'awẽsãmri mono zé hã, 'râwi da te dasina 're waihu'u za'ra mono da, ma tô ãne da pisutu, Zezusi hã. Zezusi hã da te 're sazei pese za'ra mono wapsi, te za dawasédé hã te te dama 're apari. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã da'ãma 're wa'a su'u mono õ wa, dawasédé hã te te da'ãma 're ab'madâ'â mono õ di aré.


text:
Tane nherẽ, ãhãna hã dawasédé hã da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zém na, te te da'ãma 're ab'madâ'â mono ãna 're hâimana mono õ di oto. Te oto te te ãma 're da'ab'madâ'â u'âsi, uburé marĩ hã ĩ'uwaibaba si te te 're ĩ'ab'manharĩ wẽ mono na, da te dasina 're waihu'u za'ra mono da, duré uburé Zezusi hã da te 're ĩsazei pese za'ra mono norĩ hã te te 're ĩda'awẽsãmri mono na, da te dasina 're waihu'u za'ra mono da. 


text:
E tawamhã wasi'uihâ na, wa za wawẽ na wasina 're wawata za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩwa'awẽsãmri mono na hã. Mare di. E marĩ wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti si, wa te 're ĩ'madâ'â pese za'ra mono na, te te sima wa'ãma 're aroti mono õ na dâ'âsina, taha zarina wawasédé hã te te wa'ãma 're ab'madâ'â tõ mono da. Taré, Zezusi hã wa te 're ĩsazei pese za'ra mono na, te te sima wa'ãma 're aroti, taha zarina wawasédé hã te te oto wa'ãma 're ab'madâ'â tõ mono da, taha zarina te te 're wa'awẽsãmri mono da.


text:
Ãne hã wa tô wasina waihu'u pese za'ra ni oto. Tô sena, Zezusi hã da te dasina 're umnhasi za'ra mono wapsi, te za tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te sima da'ãma 're aroti, dawasédé hã te te oto da'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zéb zarina, te te oto 're ĩda'awẽsãmri mono zéb da hã. Ta hã te te sima da'ãma 're aroti mono õ di, ĩsimiroti na rob'ui'éré 'rata zarina, marĩ hã uburé da te 're ĩ'manharĩ wẽ za'ra mono na, dawasédé hã te te oto da'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zéb da hã, taha zarina te te duré 're ĩda'awẽsãmri mono zéb da hã. Ãne wasu'u zarina, wa tô wa norĩ hã wasina waihu'u pese za'ra ni oto.


text:
E zudezu norĩ nhib'apito si, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã 're hâimana. E zudezu'õ norĩ ma hã, 're hâimana mono õ di bété. Ta norĩ ma zama te duré 're hâimana.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tô sena, misire uburé Danhib'apito uptabi hã. Zezusi hã te te 're ĩsazei pese za'ra mono zéb zarina si, te za te te sima ãma 're aroti, ĩwasédé hã te te oto ãma 're ab'madâ'â tõ mono da, taha zarina si te te oto 're awẽsãmri mono da, zudezu norĩ hã, duré zudezu'õ norĩ zama.


text:
Zezusi hã da te dasina 're ĩ'umnhasi za'ra mono zém na si, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dawasédé hã te te oto da'ãma 're ab'madâ'â tõ mono da, te te sima da'ãma 're aroti mono wamhã, e tawamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã, wama hã taré hã. E wa te 're 'madâ'â pese za'ra mono õ di za. Wa za tô taha zama, wa te 're 'madâ'â pese za'ra, tô sena wa. 


text:
 Abra'ãhã wasu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩsazei pese mono zém na</n> Ãhãna hã wasiré zudezu norĩ hi'rada, wa za aima wasu'u za'ra wa'wa, Abra'ã hã.


text:
Ta hã uburé marĩ hã te te 're ĩ'ab'manharĩ wẽ mono na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ĩwasédé hã te te oto ãma 're 'madâ'â mono tõ da, te te sima ãma roti 'wa'âhã, duré taha zarina Abra'ã hã 'râwi tiwẽ na sina 're wata mono 'wa'âhã, te aré tô sena 'râwi sina 're wata. Tane nherẽ, marĩ hã te te 're ĩ'ab'manharĩ wẽ mono na, 'râwi sina 're wata waihu'u mono õ di Abra'ã hã, taha zarina 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te sima ãma roti õ wa, ĩwasédé hã te te oto ãma 're ĩ'madâ'â mono õ zarina, te te ĩwẽsãmrizéb da hã.


text:
Duréihã Abra'ãhã wasu'u na, ma tô ni'wa hã ãma rob'ui'éré, ãne na hã:  “Abra'ã hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono si, ma tô te te sina 're umnhasi u'âsi, te te tãma ĩropisutuzém na hã. Taha ãma si, ma tô sasõ. Taha wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã sima ãma roti, ĩwasédé hã te te oto ãma 're 'madâ'â tõ mono da, duré taha zarina si te te oto wẽsãmri da. Taha wa, tãma wẽ uptabi di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã.”  Ãne ma tô Abra'ãhã wasu'u na ãma rob'ui'éré ni'wa hã, ĩbaihâ na hã. Ã hã Abra'ã hã, marĩ hã te te 're ĩ'ab'manharĩ wẽ mono na, 'râwi sina 're ĩwata mono õ zé wasu'u.


text:
Ni'wam norĩ hã te te dama 're romhuri za'ra mono wamhã, da te 're ĩpawa'âbâ za'ra mono ré, te 're hâimana za'ra. E sõpru wa, te za taré ĩsib'apito hã rob'uiprazé hã te te tãma 're sõmri za'ra. Mare di. Sõpru wa, te te tãma 're sõmri za'ra mono õ di. Te te tãma 're ĩromhuri za'ra mono zé wa'rãmip si, te za te te tãma 're sõmri za'ra, ĩpawa'â hã.


text:
Tanei õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Marĩ hã da te 're ĩ'manharĩ wẽ za'ra mono na, te 'râwi 're dasi'madâ'â ze za'ra, taha na si 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dawasédé hã te te oto da'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ na, te te sima da'ãma 're aroti mono newa. Tane nherẽ, te te sima da'ãma 're aroti mono õ di, taha na dawasédé hã te te oto da'ãma 're ab'madâ'â tõ mono da, taha zarina te te oto 're ĩda'awẽsãmri mono zéb da hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã da te dasina 're umnhasi za'ra mono wapsi, te za te te sina 're da'awẽsãmri, dawasédé hã za oto te te da'ãma 're ab'madâ'â mono õ wa, duré dawasété na 're danomro mono nherẽ, te te 're da'ahâ za'ra mono tõ da.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono te te sima da'ãma 're aroti mono õ di tô, uburé marĩ hã da te 're ĩ'manharĩ wẽ za'ra mono zéb zarina, dawasédé hã te te oto da'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zéb da hã, taha zarina te te oto 're ĩda'awẽsãmri mono zéb da hã. Da te 're ĩsaze za'ra mono zém na si te oto te te 're da'awẽsãmri tô. Taha zarina, dama 're ĩrowẽ uptabi za'ra mono zém na hã, ma tô Dawi hã ãne na ãma rob'ui'éré, duréihã: 


text:
 “Ni'wam norĩ ma hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwasédé te te oto ãma 're 'madâ'â za'ra mono õ wamhã, ta norĩ ma si, tãma 're rowẽ za'ra mono di za, ĩwasété na oto ãma 're po're pu'u za'ra mono õ wa, ta norĩ ãma hã. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwasédé hã te te oto ãma 're sa'rata za'ra mono õ wa, tãma 're rowẽ za'ra mono di.”  Ãne na ma tô Dawi hã ãma rob'ui'éré, dama 're ĩrowẽ uptabi za'ra mono zém na. 


text:
Ãne hã, e sihâiwata nhihâri ré 're ĩnomro mono norĩ si, te za rowẽ uptabi na 're nomro. E ã norĩ si, te wasu'u, Dawi hã. Mare di. Sihâiwata nhihâri ãna 're ĩnomro mono norĩ zama, te wasu'u. Ãne na, wa tô aima waihu'u pari za'ra wa'wa, Abra'ãhã wasu'u na rob'ui'éré hã, duréihã:  “Abra'ã hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono si, ma tô te te sina 're umnhasi u'âsi, te te tãma ĩropisutuzém na hã. Taha ãma si ma tô sasõ. Taha wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã sima ãma roti, ĩwasédé hã te te oto ãma 're 'madâ'â tõ mono da, duré taha zarina si te te oto wẽsãmri da. Taha wa, tãma wẽ uptabi di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã.”  Ãne, wa tô aima waihu'u za'ra wa'wa.


text:
E tawamhã Abra'ã hã sihâiwata nhizâri sirõmo, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã sima ãma roti, te te wẽsãmri da. Mare di. Sihâiwata nhizâri õ ré, ma tô wẽsã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, Abra'ã hã te te sina ĩ'umnhasi pese zém na si, ma tô wẽsã, sihâiwata nhizâri õ nherẽ. Taha wa, sihâiwata nhizâri õ ré, Abra'ã hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩwẽsãmrizém na hã, te wama wasu'u, tô sena na uburé da te 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb da hã. Taha wa, Abra'ã hã uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da te dasina 're ĩ'umnhasi za'ra mono norĩ hi'rada, ta hã. Sihâiwata nhihâri õ nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩ'awẽsãmri mono norĩ hi'rada.


text:
Duré, ĩsihâiwata nhihâri ré norĩ hi'rada, zudezu norĩ hi'rada. E tawamhã sihâiwata nhihâri ré 're hâimana za'ra mono wa, te ta norĩ hi'rada hã 're hâimana, Abra'ã hã. Mare di. Abra'ã hã sihâiwata nhizâri õ ré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩsazei pese ne, ĩsine te te 're ĩsazei pese za'ra mono norĩ hi'rata si, te 're hâimana, Abra'ã hã. 


text:
 Abra'ãhã ma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩropisutuzé wasu'u</n> Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Abra'ãhã ma, ma tô ropisutu, uburé danhipti'ai mono bâ te te tãma 're anhomri mono da, ĩsihudu norĩ ma ropibu ma, ĩsihudu sidâpâsi. E ĩsimiroti hã uburé te te 're 'madâ'â pese uptabi mono wa, duré nimahã na marĩ na misi ĩsimiroti na te te upai õ wa, ma tô ãne na tãma ropisutu. Mare di. Taha wab õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩsazei pese na, te te wẽsãmri wa, ma tô ãne na tãma ropisutu siro.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'madâ'â'wa norĩ hã zudezu norĩ hã, ĩsimiroti te te 're ĩ'madâ'â pese za'ra mono zéb zarina, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ta norĩ ma, uburé danhipti'ai mono bâ te te tãma 're ĩ'anhomri mono da hã, te te ropisutu 'wa'âhã, taré te aré da te 're saze za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Marĩ dai õ di aré. Taré te aré 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dama ropisutu, daro hã te te dama 're ĩ'anhomri mono zém na hã. Dama hã, aré marĩ õ di.


text:
'Re ĩdahâimana wẽ za'ra mono zéb da hã, dasi'uihâ na da te dasima 're ĩpisutu za'ra mono zé hã dama 're hâimana za'ra mono õ 'wa'âhã, aré da te ãma 're upai waihu'u za'ra mono õ di. Tane, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na Mozési te te ĩrob'ui'érézé hã dama 're hâimana za'ra mono õ 'wa'âhã, aré da te ãma 're upai waihu'u za'ra mono õ di duré. Tane nherẽ, te tô dama 're hâimana, ĩsimiroti na rob'ui'éré 'rada hã. Taha wa, da te 're waihu'u pese za'ra mono nherẽ, da te 're 'madâ'â pese za'ra mono õ wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩda'ahâ za'ra mono zé, te wasu'u. 


text:
Tawamhã e marĩ hawi, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Abra'ãhã ma ropisutu, ĩsihudu norĩ ma ropibu ma. Abra'ã hã te te ĩsazei pese zém hawi, ma tô tãma ropisutu. Te te tãma ĩropisutuzé wa'rãmi, asa tãma ĩsiwa'âbâzéb zô 're ĩsimnhasi mono õ na, da te dasina 're ĩwaihu'u pese za'ra mono zéb da hã, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Abra'ã te te ĩsazei pese zém hawip si, tãma ropisutu. E Mozésihi nhimi'ui'éré 'madâ'â'wa norĩ ma si, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiropisutuzé hã tãma 're hâimana za'ra, zudezu norĩ te te 're ĩsazei pese za'ra mono norĩ ma si. Mare di. Abra'ã hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te sina ĩ'umnhasi ne, uburé 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ ma zama, te tãma 're hâimana za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiropisutuzé hã. E marĩ wa. Abra'ã hã uburé wahi'rata wa, uburé wasiré ĩsazei'wa norĩ hi'rata wa.


text:
Duréihã ni'wa hã ma tô ãne na 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na rob'ui'éré, Abra'ãhã ãma hã:  “Wa hã wa tô aipisutu, daro mono bâ da te dasina 're ĩ̱'umnhasi za'ra mono norĩ hi'rata na, da te 're asisi za'ra mono da.”  Ãne ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimipisutuzém na ãma rob'ui'éré. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiropisutuzé hã, tô sena. Pire uptabi di. E marĩ wa. Õ hã tô sena, 're hâimana mono wa. Taha si, ma tô Abra'ã hã te te sina 're umnhasi u'âsi. Taha si, 're dadâ'â za'ra mono nherẽ, dahâiwa'utu'wa hã te 're hâimana. Taha si marĩ õ ré, Ropoto mono 'wa hã.


text:
<n>(18-19)</n>  Duréihã Abra'ã hã 100 na ãma ĩwahubzéb u hã romhutu na ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tãma ropisutu, ãne: “Asihudu sidâpâsi, da'ahâ uptabi di za.” Ãne rob'ui'éré 'rata na ĩwasu'u hã. Abra'ã hã romhutu na ma tô tidâ'âzé hã sina waihu'u, ĩhâiba sib'uware na hã oto. Timro zama ma duré waihu'u, 'ra waihu'u õ na, Sara hã. Tane nherẽ, siptete sina ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono si saze, za ĩ'ra te te tãma ĩsõmrizém na hã. Te te 're wawãi mono ãna, te sô 're simipari u'âsi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiropisutuzéb zô hã, marĩ hã tãma hâimana õ nherẽ, sô 're ĩsimipari mono zéb da hã. Taha wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã pisutu, daro mono bâ da te 're ĩsazei pese za'ra mono norĩ hi'rata na, da te 're sisi za'ra mono da.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tãma ĩropisutuzém na hã te te ãma wawãi õ di. Ĩmreme hã te te ĩsazei pese zéb zarina, ma tô siptete uptabi na 're hâimana. Te duré ãma 're wata u'âsi.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tãma ĩropisutuzé hã za te te tãma ãma ĩ'uwaimramizéb zô, te te 're sazei pese u'âsi. Te te sazei utõrĩ õ di, Abra'ã hã.


text:
Taha wa, te te ĩsazei pese na ma tô sima ãma roti 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, ĩwasédé hã te te oto ãma 're 'madâ'â mono tõ da, taha zarina te te wẽsãmri da, duré po're'õ nherẽ, za te te azâri tõ da, dame.


text:
Duréihã rob'ui'éré 'rata na Abra'ãhã wasu'u hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩwẽsãmrizém na hã, taha wasu'u si õ di.


text:
Wa norĩ zama, wa te wasina 're ĩ'umnhasi za'ra mono norĩ hã te za duré te te 're wa'awẽsãmri, Wanhib'apito Zezusihi hâiwa'utu'wa, wa te wasina 're ĩ'umnhasi za'ra mono norĩ hã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Zezusi hã dama tisõ, da te dasiwi wĩrĩ da, wawasété na 're wanomro mono wa. Ma tô duré hâiwa'utu, taha na te te 're wa'awẽsãmri mono da, wawasédé hã te te oto wa'ãma 're ab'madâ'â tõ mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. 


text:
 Cristuhu zazei'wa, toi u'âsi 're ĩnomro mono zé wasu'u</n> Wanhib'apito Zezu Cristu hã ma tô wazada tidâ'â za'ra, wa'upana. Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô te te sima wa'ãma 're aroti, wa te 're ĩsazei pese za'ra mono na, wawasédé hã te te oto wa'ãma 're ab'madâ'â tõ mono da, taha zarina si te te duré 're wa'awẽsãmri mono da, wawasété na 're wanomro mono nherẽ, te te 're wa'ahâ za'ra mono tõ da. Taha wa, rowẽ u'âsi, wa oto ãma 're wanomro, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma hã.


text:
Zezusi hã wa te wasina 're umnhasi za'ra mono wa, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwẽ si te te wama 're ab'madâ'â. Taha na si, wa oto wa norĩ hã 're wahâimana za'ra. Niwapsi te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te wama 're apisutu, ĩwaihu'u pese zarina ĩhâiba na rowa'a za'ẽtẽ na ĩsiré 're wahâimana u'âsi za'ra mono da, rowẽ uptabi na. Taha wa, wato sina, wa sô 're wanhimipari za'ra, wa te 're sazei utõrĩ za'ra mono ãna.


text:
Duré Cristuhu zazei'wa, 're wanomro mono 'ru te, da te wama 're rob'manharĩ za'ra mono wa, wa te 're robzépata za'ra mono ré, wa watoi u'âsi 're wahâimana za'ra õne haré, wa te 're ĩrobzépata za'ra mono zéb zarina, õhõ ãma si wanhiptete sina 're ĩwahâimana za'ra mono zéb da hã, wa te wasima ãma 're sa'ẽtẽ za'ra mono wa. Ãne hã wa te wasina 're waihu'u pese za'ra mono wa, wa za watoi u'âsi 're wahâimana za'ra.


text:
Tawamhã wanhiptete sina, ãma 're ĩwahâimana za'ra mono zéb da hã, wa te tãma ãma 're uwaimrami za'ra mono wamhã, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã wa'ãma 're wata za'ra. Tawamhã wa'ãma 're ĩwata za'ra mono zém na, wa te wasina 're waihu'u za'ra mono wamhã, marĩ te te wama 're ĩ'apisutu mono zéb zô, wa te 're wawã za'ra mono ãna, wa za wasina 're wanhimipari u'âsi za'ra.


text:
Ãne zô si 're wanhimipari za'ra mono wamhã, taré sô 're wanhimipari za'ra mono õ di za. Taré, wa te wasina 're umnhasi baba za'ra mono õ di za. E marĩ wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Tipẽ'ẽzani te te wama 're ĩ'anhomri mono na, tinhimizawi pese zé hã te te wama 're awaihu'u mono wa, taré, wa te wasina 're umnhasi baba za'ra mono õ di za. Taha wa, taré sô 're wanhimipari za'ra mono õ di za, marĩ ĩwẽ hã te te wama 're ĩ'apisutu mono zô hã. 


text:
Duréihã 're ĩdahâimana za'ra mono na'rata zém hawimhã, marĩ da te 're ĩ'manharĩ wẽ za'ra mono zém na hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te da'ãma sima 're aroti mono õ di, taha zarina dawasédé hã te te oto da'ãma 're ab'madâ'â tõ mono da, duré dapo're'õ nherẽ, te te 're da'ahâ za'ra tõ mono da. Ta hawim haré, dahâimana wẽ zém na 'râwi 're dasi'madâ'â waihu'u za'ra mono õ di, dawasédé hã te te da'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina, te te 're ĩda'awẽsãmri mono zéb da hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Taha ré, ma tô Cristu hã dazada dârâ, uburé dawasété na 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ zada, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, bâdâ te te ãma ĩpisutuzé hã ĩwa ĩwaptã'ãzém na.


text:
Ni'wa hã uburé danhimiroti wẽ hã te te 're 'madâ'â pese mono nherẽ, taha upana ĩda'matâ'â da hã, mare di. Ni'wa hã da'ãma 're ĩsiwamri mono, 're 'maihâimana mono wamhã, taha upana si ĩda'matâ'â da hã, ãté te za 're si'madâ'â za'ra.


text:
Tanei õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimizawizé hã. Wa norĩ hã wawasété na 're wahâimana za'ra mono nherẽ, ma tô Cristu hã pisutu, wazada dâ'â da, wa'upana. Ãne hã ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te wama 're awaihu'u, te te 're ĩwa'azawi pese mono zém na hã.


text:
Zezusi wazada ĩdâ'âzém na, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're wa'awẽsãmri, wawasédé hã te te oto wa'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina. Ãne wa, te za duré Zezusi hã tidâ'âzém na te te 're wa'anho'reptu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimihâzé wi, ro hã za ĩsi'utõrĩzéb ãma hã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono nhitob'ru, wa aré 're wanomro. Tane nherẽ, ti'ra dâ'âzém na ma tô wa'ãma 're siwadi za'ra oto. Tawamhã ĩsiwadi oto 're wahâimana za'ra mono wa, te za tô oto Zezusi hã te te 're wa'anho'reptu, dâ'â nherẽ, apâ hâiwa'utu wa, dâ'â ãna 're hâimana u'âsi mono wa za oto.


text:
Tane nherẽ, taha si õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma, wa duré watoi u'âsi 're wahâimana za'ra, Wanhib'apito Zezu Cristu dâ'âzém na, wa'ãma 're siwadi za'ra mono wa oto. 


text:
 Adãhã wasu'u, Cristuhu wasu'u me</n> Tawamhã e ma hawi, ma tô dawasédé hã tinhana'rata. Adã hã ma tô duréihã tiwasété 'rata. Ta hawimhã ma tô dawasédé hã te te ropé, uburé dapoto mono bâ. Ta hawim haré, te aihĩni 're dadâ'â u'âsi za'ra, dawasété na 're danomro mono wa.


text:
<n>(13-15)</n>  Dawasété ãna 're ĩdahâimana za'ra mono zéb da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã dama 're hâimana za'ra mono õ nherẽ, dawasédé hã te te da'ãma 're aza'ra mono õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Tane nherẽ, duréihã Mozésihi ma, tinhimiroti hã te te waihu'u õ ré, duré te te rob'ui'éré õ ré, te dawasété na si 're dahâimana u'âsi za'ra. Ĩsimiroti na rob'ui'éré hã dama 're hâimana za'ra mono õ nherẽ, dawasété na si 're dahâimana za'ra mono wa, ma tô Adãhã wasété na'rata hawim haré 're dadâ'â u'âsi za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã dapẽ'ẽ 're, dama 're hâimana za'ra mono nherẽ, da te dasina tãma ãma 're uwaimrami za'ra mono õ wa. Mozésihi ma, za oto 'Re ĩhâimana u'âsi mono, tinhimiroti te te ĩwaihu'uzéb u hã, dawasété na si 're danomro u'âsi mono wa, ma tô 're dadâ'â u'âsi za'ra. Adãhã wi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, rob'rã te te sawi nherẽ, te te sadawa 'madâ'â ãna, ma tô tiwasédé hã 'manha. Ãne hã Adãhã wasété ne, aiwa da te 're 'manharĩ za'ra mono õ nherẽ, ma tô aihĩni 're dadâ'â u'âsi za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te dama ĩrotizé hã, sõ'awi dama 're hâimana za'ra mono õ nherẽ. Adã hã wasété na'rata wamhã, ma tô ĩpire uptabi hã 'manha, tiwasédé hã. Taha uirĩ na si, ma tô Zezusi hã marĩ ĩpire uptabi hã 'manha duré ĩwẽ hã, ti'ai ãma 're morĩ ré. Taha wa, Zezusihi ne Adã hã, marĩ ĩsine ĩpire hã te te 'manharĩ wa. Tane nherẽ, aiwab õ di, ĩsimi'manharĩzé hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwẽ te te dama 're ĩ'anhomri mono hã, Adãhã wasété nei õ di. Adã hã tiwasédé te te ĩ'manharĩzém hawi, ma tô oto uburé 're dadâ'â u'âsi za'ra, tô sena. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwẽ hã te te dama 're ĩ'ab'manharĩ mono zé hã pire uptabi di, Adã hã tiwasédé te te ĩ'manharĩzém nhipai u. Wẽ uptabi di. E marĩ tawamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ĩwẽ hã te te dama 're ĩ'ab'manharĩ mono zé hã. Zezusi hã sisawi ãna tihâiba na te te 're ĩda'azawi pese mono na, ma tô te te dama 're ab'manharĩ wẽ, tinhoprubzéb zarina.


text:
Adã hã tiwasédé te te ĩ'manharĩzém hawim haré, te dawasédé hã da te 're 'manharĩ u'âsi za'ra oto. Taha zarina, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te siwi 're da'awẽ'õ pese, dawasédé hã te te da'ãma 're ĩ'awaihu'u mono zéb zarina. Tane nherẽ, ta hawim haré, dawasédé hã da te 're 'manharĩ u'âsi za'ra mono nherẽ, dama ĩsõprubzém na te oto da'ahâ na te te 're da'awẽsãmri 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, ĩ'ra dazada ĩdâ'âzém na. Ãne wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, dama 're ĩsõpru mono zé hã, pire uptabi di, Adãhã nhimi'manharĩzé ma hã.


text:
Tô sena aibâ hã misi, tiwasédé te te ĩ'manharĩ na'rata hawi, ma tô oto 're dadâ'â u'âsi za'ra. Tane nherẽ, Zezu Cristu hã aibâ misi nherẽ, ĩsimi'manharĩzé hã pire uptabi di, aibâ tiwasédé te te ĩ'manharĩ na'rata zém nhipai u. Wẽ uptabi di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwẽ uptabi hã te te tãma 're ĩ'apisutu mono norĩ si, te za hâimana pire na ĩsiré 're hâimana u'âsi za'ra, tinhoprubzé hã te te tãma 're ĩ'anhomri mono norĩ si. Ĩsõprubzé hã te te 're ĩda'awẽsãmri mono zé, te wasu'u. Cristu ĩdâ'âzém na te za hâimana pire na ĩsiré 're hâimana u'âsi za'ra. 


text:
Aibâ hã misi tiwasédé hã te te ĩ'manharĩzém hawi, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã uburé te te 're da'awẽ'õ pese, dawasédé hã te te da'ãma 're ĩ'awaihu'u mono zéb zarina. Tane, misi Zezusihi nhimi'manharĩ wẽ zém na, te za oto 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're da'anho'reptu, dapẽ'ẽ 're, dadâ'â u'âsi ne 're ĩdanomro mono zém hawi, ĩ'rata 're dahâimana u'âsi za'ra mono da oto.


text:
Aibâ hã misi nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩwapari õ hawimhã, ma tô oto uburé dawasété na si 're dahâimana za'ra. Tane duré, aibâ hã misi nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩwapari pese zém hawi te za oto 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're da'awẽsãmri, Zezu Cristu te te ĩwapari pese zém hawimhã. 


text:
Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Mozésihi ma tinhimiroti hã waihu'u, te te ãma rob'ui'éré da, ãma 're dasipo're pu'u za'ra mono wa, dawasédé hã da te oto dasina 're waihu'u za'ra mono da. Tane nherẽ, ma tô dawasédé hã da te dasima 're sa'ẽtẽ u'âsi za'ra. Tane nherẽ, dawasédé da te dasima 're ĩsa'ẽtẽ za'ra mono zém nhipai u, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te dama 're arob'manharĩ wẽ, da'ãma 're ĩsiwamri u'âsi mono zéb zarina.


text:
Ãne na rowasu'u na, wa za oto aima 'rãsutu za'ra wa'wa. Dawasété na si 're danomro u'âsi mono wa, ma tô aré dapẽ'ẽ 'remhã, dadâ'â ne 're dahâimana u'âsi za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhiti. Tane nherẽ, tinhimizawi pese zéb zarina, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Wanhib'apito Zezu Cristu dâ'âzéb zarina te te sima 're wa'awẽ, taha zarina si rowẽ uptabi na 're wanomro u'âsi mono da oto. 


text:
 'Re ĩdanomro mono zép té wasu'u</n> 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, simizawi pese uptabi di. Te wa'ãma 're pẽ'ẽzé u'âsi. Taha wa, wawasédé hã wa te 're 'manharĩ za'ra mono nherẽ, tinhimizawizé hã te te wawi 're azawi mono õ di. Wawasédé, wa te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zé hã, te duré te te wama 're apari. E tawamhã, wawasédé, wa te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zé hã te te wama 're apari mono nherẽ, wa za wawasédé hã duré apâ wa te 're 'manharĩ u'âsi za'ra, apâ te te duré wama 're apari zahu mono da. E taha da, wa za wawasété u'âsi 're wahâimana za'ra.


text:
Mare di. 'Re dadâ'â za'ra mono wa, marĩ zô, da te oto 're ĩrob'ruiwapari za'ra mono õ ne, wa norĩ hã wawasété zô, wa te oto 're rob'ruiwapari za'ra mono õ di za. Taha wa, wawasédé hã wa te duré 're 'manharĩ zahu za'ra mono õ di za oto.


text:
Wa norĩ hã â dawabzuri, wa te 're 'manharĩ za'ra mono wamhã, Cristu Zezusihi siré, 'râwi oto 're ĩwanomro mono zé, te wasu'u, simisutu. Ĩsiré oto 're ĩwanomro mono ne, wa tô duré ĩsiré 're wadâ'â za'ra, simisutu. Ãne hã aima waihu'u pese za'ra wa'aba di.


text:
Tawamhã, â dawabzuri hã oto wa te 're 'manharĩ za'ra mono wamhã, â da te 're ĩwanhamra mono zé, Cristuhu siré 're ĩwadâ'â za'ra mono zé, te wa'ãma simiré'é. Ab're 're, ĩsiré da te 're ĩwanheme mono zéb zama, te wasu'u. E marĩ da, wa tô Zezusihi siré 're wadâ'â za'ra. Cristu hã dâ'â nherẽ, Ĩmama hã tiwaihu'u pese na te te ĩhâiwa'utu ne, 're ĩwanomro mono zép tém na si, oto 're ĩwahâimana za'ra mono zéb da hã, wa tô ĩsiré 're wadâ'â za'ra, wa norĩ hã. Ãne wa'ãma ĩsimiré'ézé hã. 


text:
Wa norĩ hã Cristuhu siré, wa tô 're wadâ'â za'ra, wawasété zô, wa te oto 're rob'ruiwapari za'ra mono õ wa, 're dadâ'â za'ra mono wa, marĩ zô, da te oto 're ĩrob'ruiwapari za'ra mono õ ne. Ãne hã simisutu ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã wahâiba na atob za'ra, Cristuhu tẽme. Duré Cristu hã dâ'â uptabi nherẽ, Ĩmama te te ĩhâiwa'utu ne, te za duré wa norĩ hã te te 're wa'ahâiwa'utu. Taha na te za duré Cristuhu tẽme wahâiba na atob za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
Wawasété na 're ĩwanomro 'rata mono zé hã, tâibâ oto. Cristu hã wedepo'o nhonhi'rãmi na ĩdâ'â ne, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te wama 're a'uprosi, 're ĩwanomro 'rata mono zé hã. Marĩ ĩwasétére si, wa te wasima 're ĩ'ruiwapari u'âsi za'ra mono zém hawi, te te 're wa'anho'reptui mono da, ma tô te te wama 're a'uprosi, 're ĩwanomro 'rata mono zé hã. Wawasédé hã wa te 're sahâri waihu'u za'ra mono ãna, 're wanomro mono tõ da, ma tô te te wama 're a'uprosi. Ãne hã wama waihu'u pese za'ra di.


text:
'Re dadâ'â za'ra mono wamhã, dawasédé hã da te 're 'manharĩ waihu'u za'ra mono õ di oto. Tane, 're ĩdâ'â za'ra mono norĩ ne, Cristuhu siré 're wadâ'â za'ra mono wa, wawasédé hã wa te 're 'manharĩ u'âsi za'ra mono õ di za oto.


text:
Taha wa, Cristuhu siré 're wadâ'â za'ra mono wa, wa za wa te wasina 're waihu'u pese za'ra tô sena na, za ĩsine 're ĩwahâiwa'utu za'ra mono zéb da hã, duré ĩsiré za 're ĩwahâimana u'âsi za'ra mono zém na hã.


text:
Ãne na, wa tô duré wasina waihu'u pese za'ra ni. Cristu hã dâ'â uptabi nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te hâiwa'utu wa, taha wa, niwamhã tidâ'â na te te sahu õ di za, ĩdâ'âzé hã sib'uware wa oto, Zezusihi ma hã.


text:
Dâ'â wamhã, misi haré ma tô dawasété nhiptetezé hã uprosi. Taha wa, oto dâ'â parimhã, Timama ma, te oto 're hâimana u'âsi, Cristu hã.


text:
Taha wa, te za ãne na asi'ãma 're ĩrosa'rata za'ra wa'aba mo: “'Re dadâ'â za'ra mono wa, marĩ zô, da te oto 're ĩrob'ruiwapari za'ra mono õ ne, wawasété zô, wa te oto 're rob'ruiwapari za'ra mono õ di za, wa norĩ hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, wa te oto 're ĩromhuri za'ra mono da si, wa za oto 're wahâimana za'ra. Cristu Zezusihi ãma si, wa za oto 're wahâimana za'ra.” Ãne si te za asima ãma 're ĩrosa'rata za'ra wa'aba mo. 


text:
'Râwi marĩ na asima 're ĩrosa'rata wasété za'ra wa'aba mono zé hã 're 'madâ'â za'ra wa'aba mono tõ da, te za aiwasété wi asina 're asiptete za'ra wa'aba mo, aipẽ'ẽ na.


text:
Marĩ ĩwasédé hã 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono tõ da, te za aihâiba hã 're ĩ'madâ'â pese za'ra wa'aba mo, aihâiba hawim na marĩ 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono tõ da. 'Re atâ'â za'ra wa'aba mono wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩ'aihâiwa'utu za'ra wa'aba mono ne, te 're aihâimana za'ra wa'aba mo, 're anomro aba mono zép tém na hã. Taha wa, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma si, 're asisõmri za'ra wa'aba mo, misi haré. Taha ma si, te za aihâiba hã 're ĩsõmri za'ra wa'aba mo õne haré, marĩ ĩwẽ si ãma 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mono zéb da hã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã asina tãma ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra wa'aba mono zéb zarina, aiwasédé hã te te oto ai'ãma 're ab'madâ'â aba mono tõ da, 're asi'madâ'â za'ra wa'aba mono õ di za. Tinhimizawi pese zém na si, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ai'ãma 're pẽ'ẽzé za'ra wa'wa, aiwasété na 're aihâimana za'ra wa'aba mono nherẽ. Taha zarina si, ma tô te te 're aiwẽsãmri za'ra wa'wa. Taha wa, te za aiwasété wi asina 're asiptete u'âsi za'ra wa'aba mo oto. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're ĩdasisõmri za'ra mono zé wasu'u</n> Tawamhã ãté ãne te za asima 're ĩnharĩ za'ra wa'aba mo: “'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na Mozési te te ĩrob'ui'érézé hã wa te 're ĩ'madâ'â pese za'ra mono zéb zarina, te te sima wa'ãma 're aroti mono õ di, taha zarina wawasédé hã te te oto wa'ãma 're ab'madâ'â tõ mono da, taha zarina te te 're wa'awẽsãmri mono da. Tinhimizawi pese zéb zarina si, ma tô te te 're wa'awẽsãmri, wawasété na 're wahâimana za'ra mono nherẽ, wa'ãma 're pẽ'ẽzé za'ra mono wa. Taha wa, wa za wawasédé hã duré apâ wa te 're 'manharĩ u'âsi za'ra õne u'â, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dawasété nherẽ, simizawi pese wa.” Ãne na asima 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za. Tô'ã.


text:
A norĩ wa'wa hã dama 're romhuri za'ra wa'aba mono da, aihâiba hã dama 're sõmri za'ra wa'aba mono wamhã, taha nhimiwada'uri na si, te za tô 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Ãne hã aima waihu'u pese za'ra wa'aba di. Tane, aihâiba hã aiwasété ma, 're sõmri za'ra wa'aba mono wamhã, te za tô ãma 're asiwasété za'ra wa'aba mo. Taha zarina te za atâ'â u'âsi ne, 're aihâimana za'ra wa'aba mo, aipẽ'ẽ 're, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhiti. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, aihâiba hã 're sõmri za'ra wa'aba mono wamhã, taha nhimiwada'uri na si te za 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Tawapsi te za oto te te 're aiwẽsãmri za'ra wa'wa.


text:
Aiwasété na si, ma tô aré 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mo, 're sahâri waihu'u za'ra wa'aba mono ãna. Tane nherẽ, ãne 're aihâimana za'ra wa'aba mono õ di oto. 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te aima 're ĩroti za'ra wa'aba mono zép si, te oto 're ĩ'madâ'â pese za'ra wa'aba mo. Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma si, wa za 're wawata za'ra.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhiptetezé hã ma tô te te aima 're sõmri za'ra wa'wa, aiwasété ãna oto ãma 're anomro aba mono da. Ma tô duré aima si'apito za'ra wa'wa, aiwẽ na si oto tãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono da.


text:
'Re ĩdahâimana za'ra mono zém na, wa tô aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa, ĩ̱nhimirowasu'u na hã asi'uihâ na sada asimirosa'rata nhiptete waihu'u za'ra wa'aba õ wa. Aihâiba hã aiwasété ma, ma tô 're ĩsõmri za'ra wa'aba mo aré, taha na si 're aihâimana za'ra wa'aba mono da, aihâiba na asina 're aiwasété za'ra wa'aba mono da. Tane nherẽ, aihâiba hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma si, te za oto 're ĩsõmri za'ra wa'aba mo, taha nhimiroti na si oto 're aihâimana za'ra wa'aba mono da, aihâimana wẽ uptabi na. 


text:
Aiwasédé hã 're sahâri waihu'u za'ra wa'aba mono ãna, 're aihâimana za'ra wa'aba mono ré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te aima 're ĩroti za'ra wa'aba mono zéb zarina 're aihâimana za'ra wa'aba mono õ di aré.


text:
Aiwasété na si 're aihâimana za'ra wa'aba mono ré, e marĩ ma tô aima 're hâimana za'ra wa'wa, 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mono zé wa'rãmimhã, ãma aima 're ĩrowẽ za'ra wa'aba mono zéb da hã. Robaba di. Taha na asimi'manharĩ wasété za'ra wa'aba zém na ãma 're aséb za'ra wa'aba mono di oto. Ãne si, da te 're 'manharĩ u'âsi za'ra mono wamhã, dapẽ'ẽ 're, dadâ'â u'âsi ne, te za tô 're dahâimana za'ra.


text:
Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhiptetezé hã ma tô te te aima 're sõmri za'ra wa'wa oto, aiwasété ãna ãma 're anomro aba mono da oto. Ma tô duré aima si'apito za'ra wa'wa, taha ma si oto 're romhuri za'ra wa'aba mono da. Taha wa, ma tô, tiwi 're asisawi za'ra wa'aba mono ãna, aihâiba hã tãma 're ĩsõmri za'ra wa'aba mo. Taha wa'rãmi te za rowẽ uptabi na ĩ'rata 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mono zé hã te te aima 're apisutu 'wa oto.


text:
Dawasété na si 're ĩdanomro mono zé wa'rãmi, te za dadâ'â u'âsi ne 're dahâimana za'ra dapẽ'ẽ 're, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhiti. Wanhib'apito Cristu Zezusihi ãma si 're danomro mono wapsi, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã sõpru wa, te te dama 're apisutu, ĩ'rata 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono zéb da hã, asa tãma 're ĩdasiwa'âbâ za'ra mono zéb zô, sina 're simnhasi mono ãna. 


text:
 Ĩmro'õ norĩ mrozém na rowasu'u na ĩsimiré</n> Ĩ̱sisãnawã norĩ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã aima waihu'u pese za'ra wa'aba di. Taha wa, ãhãna ĩ̱nhimi'ui'éré na te aima ĩrowasu'u za'ra wa'aba zé hã, aima waihu'u pese za'ra wa'aba di za duré. Ni'wa hã ti'ai ãma 're hâimana mono ré, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã pire na tãma 're hâimana, ti'ab ré 're ĩdanomro mono zém na roti hã. Tane nherẽ, dâ'â wamhã oto, tãma 're hâimana mono õ di za oto, ĩsarina 're ĩhâimana mono zéb da hã. E marĩ wa. Tô oto dâ'â wa.


text:
Ãne na wa za aima romnhimiré'é za'ra wa'wa. Pi'õ norĩ hã ĩmro hã tiwi 're dâ'â za'ra mono õ ré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'madâ'â sina, te te 're rẽme waihu'u za'ra mono õ di za. Ĩmro tiwi 're dâ'â za'ra mono wapsi, te za oto 're mro za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti zarina, aimawi aibâ na, pi'õi wi ĩmro 're dâ'â za'ra mono wa, timro na te te 're sahu tõ za'ra mono da, te te ãma roti õ wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
Tane nherẽ, pi'õ norĩ hã ĩmro hã tiwi 're dâ'â za'ra mono õ nherẽ, aibâ aimawi ré 're hâimana za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti zarina 're hâimana za'ra mono õ wa, te za ĩpo're'õ hã da te ãma 're sa'ra, pi'õ norĩ ãma hã, tihâiba na tiwasédé te te 're 'manharĩ za'ra mono wa. Ĩmro tiwi 're dâ'â za'ra mono wapsi, te za oto 're mro za'ra, aibâ aimawi na. Tawapsi tihâiba na tiwasédé hã te te 're 'manharĩ za'ra mono õ di za, apâ 're mro za'ra mono wa. Ãne hã aima waihu'u pese za'ra wa'aba di.


text:
Ĩ̱sisãnawã norĩ, tane duré, a norĩ wa'wa hã. Cristu hã wedepo'o nhonhi'rãmi na asada dâ'â za'ra wa'aba wa, ma tô ĩsiré 're atâ'â za'ra wa'aba mo. Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã asina tãma ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra wa'aba mono zéb zarina, aiwasédé hã te te oto ai'ãma 're ab'madâ'â aba mono tõ da, 're asi'madâ'â za'ra wa'aba mono õ di za. Tâibâ oto. 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩhâiwa'utu nhib'a'uwẽ si, wa oto 're wanomro, taha ma si, wa te oto 're romhuri za'ra mono da, ĩwẽ na si. Pi'õi wi, ĩmro tiwi 're dâ'â za'ra mono wamhã, ĩsimiroti hã te te 're wapari za'ra mono õ di za oto. 'Re mro zahu za'ra mono wapsi, te za duré timro tém nhimiroti hã te te 're 'madâ'â pese za'ra. Tane hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã asina tãma ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra wa'aba mono zéb zarina, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, aiwasédé hã te te oto ai'ãma 're ab'madâ'â aba mono tõ da, 're asi'madâ'â za'ra wa'aba mono õ di za oto, pi'õi wi ĩmro 're dâ'â za'ra mono wa, ĩsimiroti te te oto 're ĩ'madâ'â za'ra mono õ ne hã. Tâibâ oto. Cristuhu ãma si, te za oto 're anomro aba mo, pi'õ hã apâ 're ĩmro zahu za'ra mono norĩ, timro tém nhimiroti te te 're ĩwapari pese za'ra mono ne.


text:
Wahâimana wasété na 're wahâimana za'ra mono ré, wa tô marĩ ĩwasété zô si, wa te 're rob'ruiwapari za'ra aré. Taha ré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'érézé hã, wawasété ãna 're ĩwanomro mono zé waihu'uzéb da, wama 're hâimana za'ra mono nherẽ, duré wama waihu'u pese za'ra nherẽ, taha upana si, wa tô marĩ ĩwasété zô si, wa te 're rob'ruiwapari za'ra, tô õhõ zô si, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te wawi 're ĩ'azawi mono zô si. Taha zarina wa tô aré wapẽ'ẽ 're, wadâ'â u'âsi ne 're wahâimana za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhiti.


text:
Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô te te wama 're apisutu oto, ĩsimiroti na rob'ui'éré 'rada hã wa te wasina tãma ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra mono zéb zarina, wawasédé hã te te wa'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono zéb da, 're wasi'madâ'â za'ra mono tõ da oto. Ĩsimiroti na rob'ui'éré 'rada hã wa te wasina tãma ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra mono zéb zarina, te te 're ĩwa'anho'reptui mono zéb zô, 're wanhopré mono sina, wa te oto tãma 're romhuri za'ra mono õ di, 're ĩwahâimana 'rata za'ra mono zém na hã. Ĩpẽ'ẽzani hã te te wama 're ĩ'aroti mono zéb zarina si, wa oto wa te tãma 're romhuri za'ra, wahâimanazép tém na si. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti, da te oto ĩwaihu'u za'ra zéb zarina, dawasété na 're ĩdasiwaihu'u za'ra mono zé wasu'u</n> Tawamhã e 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã wasété di, Mozési te te ãma ĩrob'ui'éré na hã. Mare di. Wasété õ di. Ãhã wasu'u hawi, wa tô wa hã ĩ̱wasété na ĩ̱siwaihu'u, 'râwi. Ãne, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata wasu'u hã: “Marĩ ĩwẽ hã dawi 're 'ruiwapari za'ra wa'aba mono õ di za.” Ãne hã te waihu'u õ 'wa'âhã, aré ĩ̱wasété na ĩ̱siwaihu'u õ di, marĩ te ĩ̱sima ĩ'ruiwaparizém na hã.


text:
Ãhã wasu'u na te oto waihu'u wamhã, marĩ hã te dawi 're ĩ'ruiwapari mono zéb da si, wa tô te ĩ̱sima 're rosa'rata u'âsi, 're ĩ̱hâimana wasété mono zéb zarina. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã dama waihu'u za'ra õ wa, dawasété na 're dasisãmri waihu'u za'ra mono õ di. Wa hã bété. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata wasu'uzéb zarina si, wa tô ĩ̱siwaihu'u, ĩ̱wasété na hã.


text:
<n>(9-10)</n>  Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rowasu'u hã te waihu'u õ nherẽ, wa tô aré ĩ̱si'ãma rosa'rata na te 're upa. Ĩ̱wasété na 're ĩ̱si'madâ'â mono ãna, wa tô 're ĩ̱hâimana. Tane nherẽ, ĩsimiroti 'rata na rob'ui'éré wasu'u hã te oto waihu'u wamhã, ãne na te oto ĩ̱si'ãma 're rosa'rata mono õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ĩ̱wasété na aré 're ĩ̱hâimana mono zém na hã wa tô ĩ̱si'ãma waihu'u. Ĩ̱dâ'â u'âsi, wa tô aré 're ĩ̱hâimana, ĩ̱pẽ'ẽ 're. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô tinhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã wama sõmri za'ra, wa te wasina tãma 're ĩ'uwaimrami za'ra mono zéb zarina, rowẽ uptabi na ãma 're wanomro wẽ mono da. Tane nherẽ, te ĩ̱sina tãma uwaimrami õ di, wa hã. Taha wa, wa tô aré ĩ̱dâ'â u'âsi 're ĩ̱hâimana u'âsi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhiti.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata si te 're ĩ'madâ'â pese mono na, ĩ̱wasédé hã te te oto ĩ̱'ãma 're 'madâ'â tõ mono da, te te sima ĩ̱'ãma roti da newa, wa tô aré ĩ̱nhimiza'rese ãna 're ĩ̱hâimana. Taha zarina, wa tô aré ĩ̱pẽ'ẽ 're, ĩ̱dâ'â u'âsi 're ĩ̱hâimana, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhiti. 


text:
Tane nherẽ, ĩsimiroti 'rata na Mozési te te ĩrob'ui'éré hã wẽ uptabi di. Ĩsarina si te wama 're hâimana, ĩwẽ uptabi si.


text:
E tawamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã wẽ uptabi nherẽ, e taha zarina, wa tô aré ĩ̱pẽ'ẽ 're, ĩ̱dâ'â u'âsi 're ĩ̱hâimana. Mare di. Ĩ̱wasété na 're ĩ̱hâimana 'rata mono zéb zarina si, wa tô aré ĩ̱dâ'â u'âsi 're ĩ̱hâimana. Taha zarina, wa tô 're ĩ̱hâimana wasété mono zém na ĩ̱sina waihu'u. Uburé marĩ ĩwasédé hã da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zé hã ĩwasété uptabi na wa tô duré waihu'u. 


text:
 Paru hã 'râwi tinhimirosa'rata wasété na ĩsi'wapézé wasu'u</n> 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na Mozési te te ãma ĩrob'ui'éré hã e ma hawimhã. Ĩpẽ'ẽzani hawip si. Tane nherẽ, ta hawimhã, wa hã 're ĩ̱hâimana mono õ di. A'uwẽ hâiba na 're ĩ̱morĩ wa, wa ĩ̱hâimana nhib'uware na 're ĩ̱hâimana, ĩ̱si'uihâ na ĩ̱sina ĩ̱nhiptete waihu'u õ na hã. 'Re ĩ̱hâimana wasété mono zé ma si, wa ĩ̱hâiba hã te 're sõmri u'âsi.


text:
Ĩ̱nhimiza'rese ãna, wa duré 're ĩ̱hâimana, ĩ̱wasédé hã te 're ĩ'manharĩ mono zém na, te ĩ̱sina waihu'u õ wa, 'râwimhã. Uburé marĩ ĩwẽ si te 're ab'madâ'â mono da nherẽ, taha si te 're 'madâ'â mono õ di. Uburé marĩ hã te 're ab'manharĩ tõ mono da, te ĩ̱siwi 're awẽ'õ mono nherẽ, wa tô te te 're ab'manharĩ tô, ĩwẽ upana.


text:
Uburé marĩ hã te 're ab'manharĩ tõ mono da, te ĩ̱siwi 're awẽ'õ mono nherẽ, ĩwẽ upana te 're ab'manharĩ mono wamhã, wa ĩ̱sina waihu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré, ĩwẽ si 're ĩhâimana mono na hã, ĩsarina si.


text:
Uburé marĩ ĩwasédé hã te 're ab'manharĩ mono da, te ĩ̱sima 're awẽ mono õ nherẽ, ĩ̱wasédé hã ĩ̱pẽ'ẽ 're, ĩ̱ma 're ĩhâimana mono zéb zarina, wa te te 're ab'manharĩ u'âsi tô, te ĩ̱siwi 're wẽ'õ waihu'u mono ãna.


text:
Marĩ ĩwẽ hã ĩ̱pẽ'ẽ 'remhã ĩ̱ma 're hâimana mono õ di. Ãne hã ĩ̱ma waihu'u pese di. Uburé marĩ ĩwẽ si te 're ab'manharĩ mono da, te ĩ̱sima 're awẽ mono nherẽ, te ĩ̱sina 're uwaimrami waihu'u mono õ di, ĩ̱si'uihâ na hã.


text:
Uburé marĩ ĩwẽ si te 're ab'madâ'â mono da nherẽ, taha si te 're 'madâ'â mono õ di. Taha upana, wa ĩwasété si te 're ab'manharĩ, ãne hã te 're ab'manharĩ tõ mono da, te ĩ̱siwi 're awẽ'õ mono nherẽ.


text:
Uburé marĩ ĩwasédé hã te ĩ̱sima 're awẽ'õ mono nherẽ, te 're ab'manharĩ mono wamhã, e ĩ̱si'uihâ na te ĩ̱sima ĩwẽzéb zarina, wa te te 're ab'manharĩ. Mare di. Ĩ̱wasédé hã ĩ̱pẽ'ẽ 're, ĩ̱ma 're ĩhâimana u'âsi mono zéb zarina si, wa te te 're ab'manharĩ. 


text:
Ãne hã wa tô uburé ĩ̱sina waihu'u, 're ĩ̱hâimana mono zém na hã. Marĩ ĩwẽ si te 're ab'manharĩ u'âsi mono da, te ĩ̱sima 're wẽ mono nherẽ, wa ĩ'upana marĩ ĩwasété zô si 're ĩ̱sipizari, te ĩ̱siwi 're awẽ'õ waihu'u mono ãna.


text:
Wa hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti wẽ wasu'u na hã 'râwi wa tô te ĩ̱sima 're wẽ u'âsi, ĩ̱pẽ'ẽ 'remhã.


text:
Tane nherẽ, aimawi 're ĩ̱hâimana mono zéb da hã, te ĩ̱ma 're hâimana u'âsi, ĩ̱pẽ'ẽ 'remhã, ĩ̱nhimirosa'rata wasédé hã. Ĩ̱pẽ'ẽ 'remhã ĩ̱nhimirosa'rata wasédé hã duré ĩ̱nhimirosa'rata wẽ hã te 'râwi nherẽ, 're si'wapé u'âsi zahuré, ĩ̱wasédé hã te 're ĩ'manharĩ mono zéb da hã, duré te ĩ̱sima 're ĩwẽ mono zéb zarina, ĩwẽ hã te 're ĩ'manharĩ mono zéb da hã. Ni'wam norĩ hã danhimiwada'uri zarina si 're hâimana za'ra mono wamhã, marĩ hã te te sima 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina, te te 're 'manharĩ waihu'u za'ra mono õ di. Tane duré, wa hã marĩ ĩwẽ si te 're ab'manharĩ u'âsi mono da, te ĩ̱sima 're wẽ mono nherẽ, marĩ ĩwasédé hã ĩ̱pẽ'ẽ 'remhã ĩ̱ma 're ĩhâimana mono zarina, wa marĩ ĩwasédé hã te 're ab'manharĩ tô.


text:
<n>(24-25)</n>  Wa hã ĩ̱wasété u'âsi 're ĩ̱hâimana mono zém na, 'râwi 're ĩ̱sipo're pu'u mono wa, wa 're ĩ̱siwẽ'õ u'âsi. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti zarina si 're ĩ̱hâimana u'âsi mono da, te ĩ̱sima 're rosa'rata wẽ u'âsi mono nherẽ aré, tane nherẽ, ĩ̱pẽ'ẽ 're, ĩ̱wasédé hã ĩ̱ma 're ĩhâimana u'âsi mono zéb zarina si, wa 're ĩ̱hâimana u'âsi tô. E 'wa hã te za ãne wamhã, ĩ̱nho'reptu, ĩ̱pẽ'ẽ 're, ĩ̱dâ'â u'âsi 're ĩ̱hâimana mono zém hawimhã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te za ĩ̱nho'reptu, ĩ̱dâ'â u'âsi 're ĩ̱hâimana mono zém hawi, Wanhib'apito Zezu Cristuhu nhimipawaptobzéb zarina hã. Taha wa, wa oto taha ãma si 're ĩ̱wata u'âsi.


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani te te dama 're ĩ'awẽ mono zéb zarina si, 're ĩdanomro wẽ mono zé wasu'u</n> Taha wa, Cristu Zezusihi ãma 're ĩnomro mono norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te siwi 're awẽ'õ mono õ di za oto. Taha zarina, te te hâ za'ra õ di za.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ma tô te te 're wa'apisutu, Cristu Zezusihi ãma si 're wanomro wẽ u'âsi mono da. Taha zarina, ma tô ĩ̱wasété u'âsi 're ĩ̱hâimana mono nherẽ, ĩ̱nho'reptu, ĩ̱pẽ'ẽ 're, ĩ̱dâ'â u'âsi aré 're ĩ̱hâimana mono zém hawi. Tiwaihu'u pese na ma tô ãne hawi ĩ̱nho'reptu.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na Mozési te te ĩrob'ui'érézé hã wa te 're ĩ'madâ'â pese za'ra mono zéb zarina, te te sima wa'ãma 're aroti mono õ di za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, wawasédé hã te te oto wa'ãma 're ab'madâ'â tõ mono da, taha zarina te te oto 're wa'awẽsãmri mono da. E marĩ wa. Wawasété u'âsi wahâimanazém hawi, wanhib'uware na 're wanomro u'âsi mono wa. Taha wa, wa te wasina 're uwaimrami waihu'u za'ra mono õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã. Wawasété si, wa te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zé hã ma tô te te siwi 're awẽ'õ pese, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Taha wa, ma tô ti'ra hã we satõ ti'ai u, da'upana dazada dâ'â da, dawasété u'âsi 're ĩdahâimana za'ra mono zém hawi, te te 're da'anho'reptui mono da. Ti'ai ãma dahâiba na ma tô 're mo, Cristu hã. Tane nherẽ, dasine ti'ai ãma hã tiwasédé hã te te 're ab'manharĩ mono õ di, tihâiba na hã.


text:
Ãne ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã 'manha, ĩsimiroti na rob'ui'éré hã wa te wasina 're ĩ'uwaimrami za'ra mono zéb da hã, Ĩpẽ'ẽzani, wa te 're ĩ'madâ'â pese za'ra mono zéb zarina, wapẽ'ẽ 're wanhimirosa'rata wasété na 're wahâimana za'ra mono õ wamhã.


text:
Ni'wam norĩ hã 're ĩhâimana wasété za'ra mono ma si, tihâiba te te 're ĩsõmri u'âsi za'ra mono norĩ hã ta norĩ hã te siwa'ru 'râwi te te sima 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina si, te te 're rosa'rata wasété u'âsi za'ra. Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani nhimiroti zarina si 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, ta norĩ si te te sima 're rosa'rata wẽ u'âsi za'ra, Ĩpẽ'ẽzani te te tãma 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina si.


text:
Ni'wam norĩ hã tihâimana wasété ma si, tihâiba te te 're sõmri u'âsi za'ra mono wamhã, ta norĩ hã te za tipẽ'ẽ 're, dâ'â u'âsi 're hâimana za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhiti. Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani te te tãma 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina si, 're hâimana wẽ za'ra mono wamhã, ta norĩ si te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'rata 're hâimana u'âsi za'ra, robzei u'âsi na.


text:
Ni'wam norĩ hã siwa'ru 'râwi te te sima 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina si, te te 're rosa'rata wasété u'âsi za'ra mono wamhã, ta norĩ hã te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhitob'ru 're hâimana za'ra. Ta norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti te te 're 'madâ'â za'ra mono õ di. Te te 're 'madâ'â waihu'u za'ra mono õ di, tô.


text:
Ni'wam norĩ hã tihâimana wasété ma, tihâiba te te 're sõmri u'âsi za'ra mono wamhã, ta norĩ ma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tãma 're toi waihu'u za'ra mono õ di za. 


text:
Tane nherẽ, a norĩ wa'wa hã aipẽ'ẽ 're, aiwasédé hã aima 're ĩhâimana za'ra wa'aba mono zéb zarina, 're anomro aba mono õ di oto. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani te te aima 're ĩpisutu za'ra wa'aba mono zéb zarina si, te oto 're aihâimana wẽ za'ra wa'aba mo, Ĩpẽ'ẽzani hã sena na aipẽ'ẽ 're, 're sãmra za'ra wa'aba mono wamhã. Ni'wam norĩ ma, Ĩpẽ'ẽzani, ĩpẽ'ẽ 're, tãma 're hâimana za'ra mono õ wamhã, ta norĩ hã Cristuhu nhib'a'uwẽ 're hâimana za'ra mono õ di.


text:
A norĩ wa'wa hã Cristu, aipẽ'ẽ 're, aima 're hâimana za'ra wa'aba mono nherẽ, niwamhã te za aihâiba za'ra wa'wa hã aiwi 're si'utõrĩ za'ra wa'wa, aiwasédé hã aima 're hâimana za'ra wa'aba mono wa. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩ'aiwẽsãmri za'ra wa'aba mono zéb zarina si, te za Ĩpẽ'ẽzani hã te te 're aipisutu za'ra wa'wa, ĩ'rata 're asimroi u'âsi aba mono da.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Zezusihi hâiwa'utu'wa hã, Ĩpẽ'ẽzani te aipẽ'ẽ 're, 're sãmra za'ra wa'wa. Tô õ hã Cristu te te ĩhâiwa'udu hã te za aihâiba hã niwamhã aiwi 're si'utõrĩ pese za'ra wa'aba mono nherẽ, te te 're aihâiwa'utu za'ra wa'wa, Ĩpẽ'ẽzani hã aipẽ'ẽ 're, 're ĩsãmra za'ra wa'aba mono zéb zarina. 


text:
Ĩ̱sisãnawã norĩ, taha wa, wapẽ'ẽ 'remhã wanhimirosa'rata wasété na 're ĩwahâimana za'ra mono zé hã, mare di za oto.


text:
Aipẽ'ẽ 'remhã asimirosa'rata wasété na 're aihâimana za'ra wa'aba mono wamhã, te za atâ'â u'âsi ne 're anomro aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhiti. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani nhimipawaptobzém na, uburé aiwasédé 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mono zé hã asiwi 're uprosi pese za'ra wa'aba mono wapsi, te za 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'rata.


text:
Uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani 'madâ'â sina 're ĩhâimana za'ra mono norĩ si, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra, 're nomro, Ĩpẽ'ẽzani te te 're ĩsimroi wẽ mono norĩ hã.


text:
E marĩ da, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Tipẽ'ẽzani te te aima 're sõmri za'ra wa'wa. E ĩsimirob'manharĩzé ma, 're aipahi za'ra wa'aba mono sina, tãma 're romhuri za'ra wa'aba mono da, ma tô te te aima 're sõmri za'ra wa'wa. Mare di. Taha dai õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ai'ãma 're 'ra za'ra wa'aba mono da si, ma tô te te aima 're sõmri za'ra wa'wa, Tipẽ'ẽzani hã. Taha nhimipawaptobzéb zarina, wa 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã wa te 're 'mahârâ za'ra, ãne: “Wamama, Wamama.” Ãne wa te 're ĩ'mahârâ za'ra mono zé hã.


text:
Wa norĩ hã 'râwi wapẽ'ẽ 're, wa tô wa te wasina 're waihu'u pese za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra oto 're ĩwahâimana za'ra mono na. Duré Ĩpẽ'ẽzani hã te te wama 're ĩ'awaihu'u mono zéb zarina zama, wa tô 'râwi wa te wasina 're waihu'u za'ra, ĩ'ra oto 're ĩwahâimana za'ra mono na.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra, oto 're wanomro mono wa, marĩ ĩwẽ na tinhib'a'uwẽ ma, 're ĩsõpru mono zéb da, te te tãma 're ĩropisutu za'ra mono zéb ré, wa za 're wahâimana za'ra. Duré uburé marĩ ĩwẽ na Cristuhu ma, ĩsõprubzéb da, te te tãma ĩropisutuzéb ré, wa za ĩsiré 're wahâimana za'ra. Zezusihi ne, wa te 're robzépata za'ra mono wamhã, wa za ĩsine rowẽ uptabi na 're wahâimana za'ra. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono, tizazei'wa norĩ ma, za ĩwẽ te te tãma 're ĩ'apisutu mono zé wasu'u</n> Ti'ab ré, wa te 're ĩrobzépata za'ra mono zé hã, taré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, za ĩwẽ hã te te wama 're ĩ'apisutu mono zé ma hã. Tô sena, wa tô ãne na waihu'u, wa hã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã uburé te te ĩ'apoto mono hã, simisutu te umnhasi sina sô 're simipari za'ra, bâdâ ĩwa ĩwaptã'ãzéb zô, uburé ti'ra na sõ'awi za te te oto dama ĩwasu'u hâi'ré za'ra zô.


text:
<n>(20-21)</n>  'Re ĩhâimana u'âsi mono, marĩ te te ĩ'apoto mono hã te wasété na 're hâimana za'ra, a'â. Tinhimipoto mono bâ, niha tãma 're ĩhâimana za'ra mono zéb da, te te tãma 're apisutu mono nherẽ, te te sina tãma ãma 're uwaimrami za'ra mono õ di. Siwa'ru te a'â 're hâimana za'ra, siwamnarĩ na. Tane nherẽ, ãne na si'uihâ na 're hâimana za'ra mono õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono si, ma tô tãma pisutu za'ra, siwa'ru a'â 're hâimana za'ra mono da. Niwapsi uburé marĩ te te ĩ'apoto mono hã wasété u'âsi 're ĩhâimana za'ra mono hawi, te za anho'reptu. Taha zô, wa sô 're wanhimipari u'âsi za'ra, siwamnarĩ ãna oto 're hâimana za'ra mono da. Tawamhã wasine, robzei u'âsi te za oto 're hâimana za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra, oto 're wanomro mono wa, rowẽ u'âsi 're ĩwahâimana za'ra mono ne.


text:
Pi'õi ãma, ĩwasã 're sépu'u za'ra mono wamhã, te za 're wab'ẽtẽ za'ra, 're séptâ'â za'ra mono hâ. Tane te za duré uburé marĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩ'apoto mono hã a'â 're wab'ẽtẽ za'ra, ti'ab ré, wasété na 're ĩhâimana za'ra mono zém hawi 're wairébé mono hâ. Ãne hã wama waihu'u pese za'ra di oto.


text:
Tane nherẽ, uburé ropodo hã ta norĩ si 're wab'ẽtẽ za'ra mono õ di. Wa norĩ zama, wa 're wawab'ẽtẽ u'âsi za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhoprubzéb zarina, ĩmorĩ'rata na Tipẽ'ẽzani, te te wama 're anhomri mono wa, wapẽ'ẽ 're, 're ĩsãmra u'âsi mono da hã. 'Râwi wapẽ'ẽ na, wa 're wawab'ẽtẽ u'âsi za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã uburé ti'ra na sõ'awi za te te oto dama ĩwawasu'u hâi'ré za'ra zéb zô, 're wanhimipari za'ra mono ré. Duré ti'ab ré, wanhib'uware na wahâimana wasété na 're ĩwahâimana za'ra mono zém hawi, za te te 're ĩwa'awaibui mono zéb zô, 're wanhimipari za'ra mono ré, wa 're wawab'ẽtẽ u'âsi za'ra.


text:
<n>(24-25)</n>  'Re ĩhâimana u'âsi mono, ĩwẽ si za te te wama 're ĩ'apisutu mono zéb zô, wa te 're wawã za'ra mono ãna, sô 're ĩwanhimipari za'ra mono zéb zarina, ma tô te te 're wa'anho'reptu. Ti'ab ré, marĩ zô 're wanhimipari za'ra mono ré, wa te oto 're 'madâ'â za'ra mono wamhã, e wa za õne u'âsi sô 're wanhimipari za'ra. Mare di. Tâibâ oto, sô 're ĩwanhimipari za'ra mono zé hã za. Marĩ zô 're ĩwanhimipari za'ra mono zé hã, zahadu wa te 're 'madâ'â za'ra mono õ ré si, wa za tô wanhiptete sina sô 're wanhimipari u'âsi za'ra, wa te 're sazei utõrĩ za'ra mono ãna.


text:
Tane duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ĩwẽ hã za te te wama 're ĩ'apisutu mono zéb zô, wasina sô 're wanhimipari wa'a za'ra mono wamhã, Ĩpẽ'ẽzani si te za te te 're wa'apawapto, sô 're wanhimipari wa'a za'ra mono tõ da. Duré, wa norĩ hã niha 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, wasi'ãma 're ĩwamreme zusi mono zéb da hã, wa te wasina tãma ãma 're uwaimrami waihu'u za'ra mono dai õ nherẽ, te za Ĩpẽ'ẽzani si wa'ãma 're mreme u'âsi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, wahâiba mono bâ, wa'ãma 're pẽ'ẽzé uptabi mono sina. Wasi'uihâ na ĩwẽ hã wa te tiwi 're ĩwaptẽrẽ za'ra mono zém na, wa te tãma ãma 're uwaimrami waihu'u za'ra mono dai õ nherẽ, te õhõ si wa'ãma 're mreme u'âsi, te te 're wa'apawapto mono da, Ĩpẽ'ẽzani hã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dapẽ'ẽ 're, uburé danhimirosa'rada hã tãma waihu'u pese di. Taha wa, Ĩpẽ'ẽzani nhimirosa'rada hã tãma waihu'u pese di duré. 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tãma 're ĩ'awẽ mono zéb uwaibaba si, te Ĩpẽ'ẽzani hã ĩsib'a'uwẽ norĩ ãma 're mreme u'âsi.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono zawi pese 'wa norĩ da, marĩ ĩwasédé hã ahâ na sada 're hâimana za'ra mono nherẽ, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwẽ si te te tãma 're apisutu ĩwa'rãmi, te te sima 're ĩ'awẽ mono zéb zarina, tinhib'a'uwẽ da, te te sima 're ĩ'apisutu mono norĩ ma hã. Ãne hã wama waihu'u pese za'ra di oto wa norĩ hã.


text:
Duréihã marĩ õ ré hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te sima ãma ĩrotizéb zarina, te te sima 're ĩwa'apisutu mono norĩ hã, ĩ'ra ne, tô Zezusihi ne, oto 're wahâimana za'ra mono da, ma tô duré te te 're wa'apisutu siro. Ta hã uburé ĩsazei'wa norĩ dub'rada, 're hâimana mono da, ma tô ãne te te 're wa'apisutu siro, sima.


text:
Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te sima 're ĩwa'apisutu mono norĩ hã ma tô te te sima 're wa'awẽ, ĩtẽme 're wanomro mono da, wa te 're saze za'ra mono da. Tawamhã ĩtẽme 're wanomro mono wamhã, ma tô duré te te 're wa'awẽsãmri, wawasédé hã te te oto wa'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina. Ma tô duré te te wama 're apisutu siro, niwapsi ĩ'ra Zezusi 're ĩmorĩ wẽ uptabi ne, 're wahâimana za'ra mono da oto. 


text:
 Cristuhu nhimizawi pese zé hã dawi ĩsi'utõrĩ'õzé wasu'u</n> 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ãne hã te te wama 're apisutu mono wamhã, e niha za tawamhã. Ta hã, wa niwĩ oto 're hâimana za'ra mono wa, e 'wa hã te za wa'ãma ai'uté. Mare di. Uburé wanhitob'ru norĩ nhiptetezé hã, tarére 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ti'ra te te wawi sawi za'ra õ di, wazada dâ'â za'ra tõ da. Wa'udâna ma tô wama sõmri za'ra tô, te te wawi sawi ãna. E tawamhã uburé marĩ ĩwẽ hã te te wama 're anhomri mono õ di za. Te te wawi 're azawi mono ãna, te za tô te te wama 're anhomri, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
<n>(33-34)</n>  Wa norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, tinhib'a'uwẽ da, te te sima 're ĩwa'apisutu mono norĩ si, ma tô te te 're wa'awẽsãmri, wawasédé hã te te oto wa'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina. E ni'wam norĩ hã wawasédé te te wa'ãma 're sa'ra mono da bâ bété. Ni'wam norĩ hã, wawasédé te te wa'ãma 're sa'ra waihu'u mono õ di za oto. Ãne wa za duré aima waihu'u za'ra wa'wa. Cristu Zezusi hã ma tô wazada dârâ, wa'upana. Apâ ma tô duré hâiwa'udu. Taha wa, te oto Timama nhimire niwĩ 're sãmra, dama pire na. Timama ma, te duré te te 're wa'awasu'u wẽ u'âsi, wazada ĩdâ'âzéb zarina, wawasédé hã te te wa'ãma 're ab'madâ'â tõ mono da oto. Ãne wa, e ni'wam norĩ hã wawasété na te te wama 're nharĩ zahu za'ra mono da bâ oto. Mare di.


text:
Cristu hã te te 're wa'azawi pese uptabi. E 'wa hã te Cristuhu nhimizawi pese zém nhiti te te 're ĩwa'azani mono da hã, 're hâimana. Ni'wai õ uptabi di. Tane nherẽ, ãté wa za a'â wa te 're robzépata za'ẽtẽ za'ra. Ãté marĩ ĩwasédé hã te za a'â wazô 're wairébé. Ãté ĩsazei'wa 're wanomro mono wa, te za a'â da te wama 're rob'manharĩ wasété za'ra. Ãté mra hã wa za a'â wa te 're sépata za'ra. Ãté wanhibrob ãna, wa za a'â 're wahâimana za'ra. Ãté te za duré a'â da te wama 're amhâzépa za'ra, da te 're wanhimroi mono da. Ãté te za duré da te 're wanhimro. E tawamhã, ãne na wa te 're robzépata za'ra mono 'ru te, te za Cristu te te 're ĩwa'azawi pese mono zé hã, wawi 're si'utõrĩ za'ra. Mare di. Wawi 're si'utõrĩ waihu'u za'ra mono õ di za.


text:
Duréihã apito Dawi hã ma tô ãne na wa'ãma rob'ui'éré siro, za wa te 're ĩrobzépata za'ra mono zém na hã:  “Wamama, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, wa norĩ hã asib'a'uwẽ 're wanomro mono wa, wama romnhimimnhasi u'âsi na, wa 're wahâimana za'ra, da te 're wanhimroi mono õ'umnhasite. Pone'ẽrebâi ãma 're dapẽ'ẽzé za'ra mono ãna, dasazéb da, da te 're ĩsimroi mono ne, te da te dasima 're wawẽ za'ra, da te 're wanhimroi mono da, da te 're wa'ruiwapari za'ra mono wa oto.”  Ãne duréihã Dawi hã te te wa'ãma ĩrob'ui'éré sirõmo za'ra hã, te 're hâimana, ĩbaihâ na hã. 


text:
E tawamhã, uburé marĩ ĩwasédé hã wazada 're ĩhâimana za'ra mono zéb zarina, te za Cristu te te 're ĩwa'azawi pese mono zé hã wawi 're si'utõrĩ za'ra. Mare di. Uburé marĩ na da te wama 're rob'manharĩ wasété za'ra mono da nherẽ, ta hã te te 're ĩwa'azawi pese mono, te za te te 're wa'apawapto, Cristuhu si, wanhitob'ru norĩ ãma wa te ãma 're ai'uté pese za'ra mono da.


text:
Uburé marĩ hã wazada 're ĩhâimana za'ra mono zém hawi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhimizawi pese zé hã te te wawi 're ĩ'azani mono da hã, mare di. Ãne na sena na, wa tô ĩ̱sina waihu'u, wa hã. Wahâiba ré ré 're wahâimana za'ra mono wamhã, duré oto 're wadâ'â za'ra mono nherẽ, tinhimizawi pese zé te te wawi 're azani mono õ di za. Duré ĩhâiba'õ norĩ hã ĩsib'apito norĩ zama, te te wawi 're sani waihu'u za'ra mono õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩwa'azawi pese mono zé hã. Duré, ã bâtâ na marĩ hã wazada 're hâimana za'ra mono 'ru te, te te wawi 're azani mono õ di za, tinhimizawi pese zé hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Duré niwamhã uburé marĩ hã za wazada 're hâimana za'ra mono 'ru te, te te wawi 're ĩ'azani mono da hã, mare di za tô.


text:
Uburé marĩ hã hâiwa na 're ĩsimasa mono hã duré ti'ai 'rowi 're ĩhâimana za'ra mono hã te te wawi 're sawi waihu'u za'ra mono õ di za, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimizawi pese zé hã. Uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩ'apoto mono hã, niwamhã te te wawi 're sani waihu'u za'ra mono õ di za tô, ĩsimizawi pese zé hã. Robaba uptabi di. Wanhib'apito Cristu Zezusihi ãma si 're wanomro mono wa, te te 're wa'azawi pese uptabi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, õne u'âsi. 


text:
 Izarazéhé nhihudu norĩ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te sima 're ĩ'apisutu mono zé wasu'u</n> Tô sena, wa za aima rowasu'u za'ra wa'wa. Wa hã Cristuhu te, 're ĩ̱morĩ wa, 're ĩ̱zadawa nhipese mono õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani te te ĩ̱ma ĩwaihu'uzéb zarina, duré 'râwi ĩ̱pẽ'ẽ na te ĩ̱si'ãma 're ĩrosa'rata mono zéb zarina, wa tô waihu'u, dama 're ĩ̱zadawa nhipese mono õ na hã.


text:
<n>(2-3)</n>  Ĩ̱siré zudezu norĩ ãma hã, ãma 're ĩ̱pẽ'ẽzé uptabi za'ra mono di, Cristu hã te te siwi 're wẽ'õ za'ra mono wa. Taha wa, te duré ĩ̱wi 're robzei'õ pese, ĩ̱pẽ'ẽ 'remhã. Ta norĩ ãma 're ĩ̱pẽ'ẽzé uptabi za'ra mono wa, wa aré te ĩ̱sima 're rosa'rata u'âsi ĩ̱pẽ'ẽ na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ĩ̱sipisutu da, ĩ'upana za'ra te te 're ĩ̱wẽ'õ mono da, duré Cristuhu nhiti, ĩ'upana 're ĩ̱hâimana u'âsi za'ra mono da. Ãne hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te ĩ̱ma 'manharĩ dai õ nherẽ, wa taré ĩ̱siwaihu'u, ĩ̱siré zudezu norĩ ãma 're ĩ̱pẽ'ẽzé uptabi za'ra mono zém na. Ãne na, wa tô aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa, 're ĩ̱zadawa nhipese mono õ na hã.


text:
Ta norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimipisudu, te 're hâimana za'ra. Ta norĩ ãma, ma tô 're 'ra za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Ta norĩ ma si, ma tô rowa'a na aré ĩ'rata 're sãmra za'ra 'râwi, ĩwaihu'u pese zé hã duré ĩhâimana wẽ zé hã te te waihu'u za'ra da. Simisutu siré, ãma 're hâimana u'âsi za'ra mono da, ma tô duré marĩ ĩwẽ hã te te tãma 're apisutu. Ĩsimiroti na Mozési te te ĩrob'ui'érézé hã ma tô duré tãma sõmri za'ra. Ta norĩ ma, ma tô duré 're siwaihu'u za'ra, ĩ'uwaibaba si ãma 're ĩwata za'ra mono zéb da hã. Ta norĩ ma, ma tô duré ahâ na te te tãma 're aropisutu, zudezu norĩ ma, za te te tãma ãma 're ĩ'a'uwaimrami mono zém na hã.


text:
Wahi'rata norĩ nhihudu uptabi, te ta norĩ hã 're hâimana za'ra, dama ĩpire uptabi za'ra norĩ nhihudu. Cristu hã zudezu hâiba na, ma tô podo, ti'ai ãma. Cristu hã ta hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, uburé marĩ hã te te 're ĩ'ab'madâ'â mono. Taha ãma uburé 're wawata u'âsi za'ra wa'aba mono. Tô sena, wa ãne na aima ãma rowasu'u za'ra wa'wa. 


text:
E tawamhã, Izarazéhé nhihudu norĩ hã Cristu te te siwi 're wẽ'õ za'ra mono wa, te te tãma ãma 're a'uwaimrami mono õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, te te tãma 're ĩropisutu za'ra mono zém na hã. Ma tô te te tãma ãma 're a'uwaimrami, tô. Izarazéhé nhihudu norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimipisudu hã aihĩni 're hâimana za'ra mono õ di, ĩsib'a'uwẽ uptabi, 're nomro mono da.


text:
Duré Abra'ãhã nhihudu sidâpâsi ĩsihudu norĩ hã, ĩsihudu ahâ na za 're ĩhâimana za'ra mono na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tãma ĩropisutuzéb zarina, aihĩni uptabi, ãma 're hâimana za'ra mono õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra uptabi hã 're ĩhâimana za'ra mono na hã. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô ãne na Abra'ãhã ma ropisutu, romhâ ré: “Izatihi nhihudu norĩ si, te za ĩ̱nhib'a'uwẽ uptabi hã 're hâimana za'ra.” Ãne ma tô tãma waihu'u siro, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
Taha wa, Abra'ãhã nhihudu mono norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra, aihĩni 're ĩnomro mono õ na, te wasu'u ã hã, duréihã Abra'ãhã ma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩwaihu'uzém na. Abra'ã hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiropisudu hã te te ãma ĩsaze ne, tane duré ĩsimiropisutu na, da te 're ĩsaze za'ra mono norĩ si, te za Abra'ãhã nhihudu ne oto 're dahâimana za'ra.


text:
Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Abra'ãhã ma, te te ĩropisutuzé hã, ãne ĩsimiroti wasu'u hã: “Wahub amo na, wa za duré we atẽme wi, tô ã a'amo za duré ĩwa ĩwaptã'ãzém na. Tawamhã apâ we atẽme ĩ̱wisi õ ré, te za Saraha ma ĩ'ra podo, aibâ na.” Ãne duréihã Abra'ãhã ma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩropisutuzé hã. 


text:
Tawamhã Saraha 'ra hã ma tô tiprédu oto, Izati hã. Ta hã wahi'rada. Prédu wamhã, ma tô timro, Rebecaha ãma. Ta hã ma tô duré ti'ra, ĩ'ra maparane ĩsi'ubza hã, aibâ zahuré hã.


text:
<n>(11-12)</n>  Tane nherẽ, ĩdi'i 're, zahadu hâimana zahuré nherẽ, duré marĩ ĩwẽ hã te te waihu'u zahuré õ nherẽ, zahadu marĩ ĩwasédé hã te te duré waihu'u zahuré õ nherẽ, ma tô ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tãma waihu'u siro, Rebecaha ma: “Ĩdub'rada hã te za tinoi ma wapu na 're hâimana.” Ãne ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩno si sima pisutu, tidub'rata ma, pire na 're hâimana mono da. E marĩ hã te te 're ĩ'manharĩ wẽ zahuré mono zéb zarina, ma tô ĩno si sima pisutu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Mare di. Taha wab õ di. Si'uihâ na te te sima ĩwẽzéb uwaibaba, ma tô sima pisutu, ĩno si.


text:
Ãne na hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã ma tô ĩmreme na rob'ui'éré, ĩbaihâ na hã: “Zacoho si, ĩ̱ma sawi di. Eza'uhu si, wa tô ĩ̱siwi wẽ'õ.” Ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono, si'uihâ na te te sima ĩwẽzéb zarina, Zaco te te sima ĩpisutuzé hã, ĩdub'rata upana. 


text:
Ãté ãne na te za asima 're ĩrosa'rata za'ra wa'aba mo: “'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te sima ĩwẽzéb zarina, ĩno si te te sima ĩpisutu na hã ma tô ãma upa. Ĩ'uwaibaba õ di.” Ãne na hã asima ãma 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za. Ĩ'uwaibaba si te te dama ãma 're a'uwaimrami u'âsi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Te te dama ãma 're a'upai mono õ di.


text:
Duréihã Mozésihi ma, ma tô ãne na siwasu'u: “Ni'wam norĩ ãma 're ĩ̱pẽ'ẽzé za'ra mono da, te ĩ̱sima 're wẽ za'ra mono wamhã, wa za tô ãma 're ĩ̱pẽ'ẽzé za'ra, ãma 're ĩ̱siwãrĩ za'ra mono da, ta norĩ ãma hã. Duré ni'wam norĩ ãma 're ĩ̱pẽ'ẽzé za'ra mono da, te ĩ̱sima 're wẽ za'ra mono õ wamhã, ãma 're ĩ̱pẽ'ẽzé za'ra mono õ di za tô, ta norĩ ãma hã, te 're apawapto mono da.” Ãne Mozésihi ma, ĩsiwaihu'uzé hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
Taha wa, da te dasima 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina, te te 're da'apisutu mono õ di, da'ãma 're ĩpẽ'ẽzé mono zém na hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Duré dasi'uihâ na sô 're ĩdasiwasutu za'ra mono na, te te 're da'apisutu mono õ di, da'ãma 're ĩpẽ'ẽzé mono zém na hã. Si'uihâ na te te sima 're ĩda'awẽ mono zéb zarina si, te za tô da'ãma 're pẽ'ẽzé, da'ãma 're ĩsiwãrĩ mono zéb da hã.


text:
Duréihã ma tô Mozési hã ãne na ãma rob'ui'éré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã apito Para'oho ma te te ĩrowasu'uzém na, ãne:  “Wa hã wa tô aipisutu, dama asi'apito da. Wa tô duré nasi ai'rãnhito, asimirosa'rata nhiptete na aihâimana mono da, a'â. Wa tô duré nasi aima rob'manharĩ wasété, ĩ̱nhimiwaihu'u pese zém na, da te 're ĩ̱waihu'u za'ra mono da, duré daro mono bâ ĩ̱nhisi na, da te 're ĩ̱waihu'u pese za'ra mono da oto.”  Ãne duréihã apito Para'oho ma, ĩsiwasu'uzém na ma tô ĩbaihâ na ãma rob'ui'éré, Mozési hã.


text:
Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ni'wam norĩ ãma 're pẽ'ẽzé za'ra mono da, te te sima 're wẽ za'ra mono wamhã, te za tô ãma 're pẽ'ẽzé za'ra, ãma 're siwãrĩ za'ra mono da. Duré te te sima 're ĩda'awẽ mono zéb uwaibaba, te za te te 're da'a'rãnhito, danhimirosa'rata wasété nhiptete na a'â 're dahâimana za'ra mono da. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono, te te sima 're ĩda'awẽ mono zéb zarina si, marĩ hã te te dama 're ĩ'apisutu mono zé wasu'u</n> Ãté ni'wam norĩ hã ãne wa'rãmi te za te te ĩ̱ma 're nharĩ za'ra, asiré 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ hã. Ãté ãne te za ta norĩ hã te te ĩ̱ma 're nharĩ za'ra: “'Re ĩhâimana u'âsi mono hã danhimirosa'rata wasété nhiptete na a'â 're dahâimana za'ra mono da, te te 're da'a'rãnhito mono wamhã, ãne wamhã, e niha te za te te siwi 're da'awẽ'õ. Te te siwi 're da'awẽ'õ waihu'u mono õ di za. E 'wa hã, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimipisutu da, hâimana nhiptete na 're hâimana. Robaba di. Ni'wai õ di.” Ãté, ãne te za ni'wam norĩ hã te te ĩ̱ma 're nharĩ za'ra, te te 're waihu'u za'ra mono õ nherẽ.


text:
E a norĩ wa'wa hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, aipire za'ra wa'aba bâ, te za ãne na ĩ̱ma 're ĩnharĩ za'ra wa'aba mo. Piza na zé 'manharĩ hã, e ti'manharĩ'wa te za sina sadanharĩ za'ra, ãne: “E marĩ da, ma tô ãne ĩwa'ab'manha.” Ãne na te te sina sadanharĩ waihu'u za'ra õ di za.


text:
Ĩ'manharĩ'wa hã te te sima ĩwẽzéb uwaibaba si, te za zé hã te te 're ab'manharĩ, piza na. Zé hã te te su pese wamhã, misi te za oto sada ub'rã. Tawamhã te za sima rosa'rata, piza maparane te te sima 'manharĩ da, ãma. Tawamhã te te ĩ'manharĩ 'rada hã, wẽ uptabi na te za 'manha, ĩ'madâ'â ze da hã. Duré ĩhâiba amo hã si'aba'ré na te za 'manha, wẽ prã na, ta hã marĩ da si 're hâimana mono da, taré. 


text:
Tane te za duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã wa'manharĩ'wa hã marĩ hã te te wama 're apisutu, zé 'manharĩ'wa ne. Te te sima 're ĩwẽ mono zéb zarina, te za uburé marĩ hã te te dama 're apisutu, ĩwẽ hã duré ĩwẽ prã hã. Ta hã te te sima 're wẽ u'âsi, tiwaihu'u pese na dapo're'õ norĩ hã te te 're ahâ za'ra mono da, taha zarina ĩsimihâ nhiptetezém na da te dasina 're waihu'u za'ra mono da. Tane nherẽ, te te siwi 're ĩ'awẽ'õ pese mono norĩ ãma hã, 're wa'a su'u mono õ di, za te te 're ĩda'uprosi za'ra mono norĩ ãma hã.


text:
Ãne hã ma tô duré te te sima 're wẽ, pire na 're ĩhâimana wẽ uptabi mono zém na, dama 're siwaihu'u mono da. Uburé wa'ãma 're ĩpẽ'ẽzé mono zéb zarina, wa'ãma 're ĩsiwãrĩ za'ra mono norĩ ma, ma tô ãne na wama 're siwaihu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Wa norĩ hã ma tô oto te te 're wa'apisutu siro, rowẽ uptabi ãma ĩ'rata 're wahâimana u'âsi za'ra mono da.


text:
Wa norĩ hã ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're wa'apisutu, ĩsib'a'uwẽ uptabi hã oto 're wanomro mono da. E 'wam norĩ hã tawamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩ'apisutu mono norĩ hã. Wa norĩ hã zudezu norĩ hã aihĩni õ nherẽ, duré zudezu'õ norĩ hã aihĩni õ nherẽ, ma tô wasiwazari te te 're wa'apisutu, ĩsib'a'uwẽ oto 're wanomro mono da, wasiré.


text:
Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã ma tô ĩmreme na rob'ui'éré, Ozéza na ĩsisi hã. Zudezu'õ wasu'u na ma tô ãne na rob'ui'éré:  “Ĩ̱nhib'a'uwẽ'õ, aré 're ĩnomro mono norĩ hã, wa za oto ĩ̱nhib'a'uwẽ na te 're sisi za'ra. Aré te 're ĩsawi za'ra mono õ norĩ hã, wa za oto ĩ̱ma ĩsawi pese na te 're waptẽrẽ za'ra. 


text:
 Tirob ãma 're si'ubumroi mono ré, wa tô aré te tãma 're nharĩ za'ra, ãne: A norĩ wa'wa hã ĩ̱nhib'a'uwẽ'õ te 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Tane nherẽ, tame 're si'ubumroi mono ré, wa za oto ĩ̱'ra na te 're sisi za'ra, wa hã 'Re ĩ̱hâimana u'âsi mono 'ra na.”  Ãne Ozéza, ĩmreme na te te ĩrob'ui'érézé wasu'u hã. 


text:
<n>(27-28)</n>  Iza'iza hã ma tô duré ãne na ãma rob'ui'éré, Izarazéhé nhihudu norĩ ãma hã:  “'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Wanhib'apito hã te za sa'ẽtẽ da'ahâ za'ra waptu sina, daro mono bâ dawasété na te te 're ĩda'awaihu'u mono zéb zarina. Taha wa, Izarazéhé nhihudu norĩ hã â poré zaihâ na supara 're ĩsimi'wara mono ne, ahâ uptabi nherẽ, te za umro na si te te 're anho'reptu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.”  Ãne Iza'iza hã, Izarazéhé nhihudu norĩ ãma te te ĩrob'ui'érézé hã.


text:
Iza'iza hã ma tô duré ãne na rob'ui'éré:  “Wanhib'apito hã danhipai u ĩsiptete uptabi, te 're hâimana. Õ hã uburé wahi'rata norĩ hã zudezu norĩ hã te te wawi 're a'uprosi mono 'wa'âhã, wa aré wasiré zudezu norĩ hã 're wasi'utõrĩ pese, Sodoma na 'ri nho'õmo nhisi ãma uburé ĩdasi'utõrĩ ne, duré Domora na 'ri nho'õmo nhisi ãma ĩdasi'utõrĩ ne. Tane nherẽ, ma tô ni'wam norĩ ãma tipẽ'ẽzé za'ra, te te sõ'reptu za'ra da, uburé si'utõrĩ tõ da, wasiré zudezu norĩ hã.” 


text:
 Zudezu norĩ hã Cristu te te siwi 're ĩwẽ'õ za'ra mono zé wasu'u</n> E marĩ te wama wasu'u za'ra, tawamhã, ã hã. E niha, wa za tawamhã ãma waihu'u za'ra ni, ãhã wasu'u na hã. Ãne, wa za ãma waihu'u za'ra ni. Zudezu'õ norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ĩwasédé hã te te ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina, te te 're ĩwẽsãmri za'ra mono zéb da hã, te te aré sô 're rob'ruiwapari za'ra mono õ nherẽ, ma tô te te 're awẽsãmri, taré te te 're ĩsaze za'ra mono zém na si nherẽ.


text:
Tane nherẽ, Izarazéhé nhihudu norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na Mozési te te ĩrob'ui'éré hã te te 're ĩ'madâ'â pese za'ra mono na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ĩwasédé te te oto ãma 're ab'madâ'â tõ mono da, duré taha zarina te te 're awẽsãmri mono da, te te sima ãma 're aroti mono newa, ma tô ta norĩ hã taré sô 're si'wapé za'ra, te te 're ĩ'awẽsãmri mono zéb zô. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, ĩwasédé hã te te ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina, te te 're ĩwẽsãmri za'ra mono zéb da hã, te te sina tãma 're uwaimrami za'ra mono õ di, ta norĩ hã.


text:
E marĩ wa, te te sina tãma 're uwaimrami za'ra mono õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩsazei pese za'ra mono zém na si, te te 're ĩwẽsãmri za'ra mono zéb da hã, 're si'madâ'â za'ra mono õ wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré na si 're si'madâ'â ze za'ra mono wa. Cristuhu ãma, wa za oto ẽne hã aima ãma simiré'é za'ra wa'wa. Ẽtẽ tõmo wawẽ hã bâdâdi wa, 're sa'wari mono wa, te za ãma 're dasi'marõpãrĩ za'ra. Taha wa, te za 're dasirẽme za'ra. Tane duré, zudezu norĩ hã ma tô Cristu te te siwi 're ĩwẽ'õ za'ra mono zém na si'uihâ na sima 're simiza'repese za'ra, wedepo'o nhonhi'rãmi na dazada ĩdâ'âzé hã taré newa, Cristu hã da te 're ĩsaze za'ra mono zém na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩda'anho'reptui mono õ newa.


text:
Duréihã Iza'iza hã ma tô ãne na ãma rob'ui'éré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na:  “Ma'ãpé, ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba. Zeruzarẽ u, wa za ni'wa hã satõ, Si'ã na sa'a nhisi u. Ẽtẽ tõmo wawẽ hã bâdâdi wa, dawi 're ĩsa'wari mono hã, te te 're da'marõpãrĩ za'ra mono wa, 're ĩdasirẽme za'ra mono ne, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'rata 're ĩdanomro u'âsi mono zé hã da te dasina 're uwaimrami za'ra mono õ di za, da te dasiwi 're wẽ'õ pese za'ra mono wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono Zeruzarẽ u te te ĩsatõrĩ hã. Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã te te sina 're umnhasi za'ra mono wamhã, taré te te sina 're umnhasi baba za'ra mono õ di za. Ĩwẽ hã te za tô te te tãma ãma 're a'uwaimrami, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Taha wa, tãma 're rowẽ u'âsi za'ra mono di za.”  Ãne ma tô duréihã Iza'iza hã ãma rob'ui'éré siro, Cristu za da te dasiwi ĩwẽ'õzém na hã. 


text:
Ĩ̱sisãnawã norĩ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩda'anho'reptui mono zé hã, uburé ĩ̱siré zudezu norĩ hã te te sina tãma 're uwaimrami za'ra mono da, wa tô ĩ̱sima wẽ uptabi za'ra. Taha da, wa ta norĩ ãma 're ĩ̱mreme u'âsi za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma.


text:
Ta norĩ hã te te sima 're wẽ uptabi za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're sisõmri u'âsi za'ra mono da, õhõ ma si, te te 're romhuri pese za'ra mono da. Ãne na, wa tô ĩ̱si'uihâ na ãma waihu'u pese za'ra, tô sena. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da te 're ĩromhuri pese za'ra mono zé hã te te waihu'u pese za'ra õ wa, te te sina tãma 're uwaimrami za'ra mono õ di.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono, dawasédé te te oto da'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina, te te 're ĩda'awẽsãmri mono zé hã, tãma waihu'u pese za'ra õ di. Te te 're ĩda'awẽsãmri mono zéb da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tãma 're ĩpisutu za'ra mono zé hã, te te 're 'madâ'â pese za'ra mono õ di, ta norĩ hã. Si'uihâ na te te sima 're ĩpisutu za'ra mono zéb zarina si, ma tô 'râwi sô 're si'wapé za'ra, taha na te te 're wẽsãmri za'ra mono da newa.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na Mozési te te ĩrob'ui'éré hã da te 're ĩ'madâ'â pese za'ra mono na, da te ãma 're rosa'rata u'âsi za'ra mono õ di za oto, taha zarina 'Re ĩhâimana u'âsi mono, te te sima da'ãma 're aroti mono newa, dawasédé te te oto da'ãma 're ab'madâ'â tõ mono da, duré taha zarina te te 're ĩda'awẽsãmri mono zéb da hã. Tâibâ. Ãne hã ma tô Cristu hã dawi uprosi. Ta hã Danho'reptui'wa na te te sina 're ĩ'umnhasi za'ra mono norĩ si, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're awẽsãmri, ĩwasédé hã te te oto ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina, po're'õ nherẽ, te te 're ahâ za'ra tõ mono da. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩda'anho'reptui mono zé wasu'u</n> Duréihã Mozési hã ma tô ãne na rob'ui'éré:  “Ni'wa hã ĩsimiroti na rob'ui'éré hã uburé te te 're 'madâ'â pese uptabi mono wapsi, nimahã na marĩ na misi ĩsimiroti na te te upai õ wapsi, tawapsi te za rowẽ na 're hâimana u'âsi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'rata.”  Ãne ma tô Mozési hã ãma rob'ui'éré.


text:
<n>(6-8)</n>  Tane nherẽ, ni'wa hã ãne te te 'manharĩ waihu'u õ di, ĩsimiroti zarina uptabi hã. Ni'wa hã ĩsimiroti upai'õ'wa hã 're morĩ õ di. Robaba di. Ãté ãne na te za 'râwi asima 're ĩnharĩ za'ra wa'aba mo: “E 'wa hã te za hâiwa u mo, Cristu hã apâ we te te saprõni da, wa'upana wazada ĩdâ'â za'ra da hã.” Ãne hã asima 're nharĩ za'ra wa'aba mono õ di za, Cristu hã Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu hã wei morĩ õ newa, ti'ai u. Ãté te za duré ãne na 'râwi asima 're ĩnharĩ za'ra wa'aba mo: “E 'wa hã te za mo, adâ 're ĩhâimana za'ra mono zéb u, Cristu hã te te hâiwa'utu da apâ.” Ãne hã asima 're nharĩ za'ra wa'aba mono õ di za duré, Cristu hã apâ hâiwa'utu õ newa, ab're hawi. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da te 're saze za'ra mono wapsi, te te 're ĩda'awẽsãmri mono zém na, ma tô Mozési hã ãne na ãma rob'ui'éré, duréihã:  “'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u hã ma tô aipẽ'ẽ 're, 're ĩsazei pese za'ra wa'aba mo, 'râwi. Taha na, ma tô duré dama 're asiwasu'u u'âsi za'ra wa'aba mo, asadawa na.”  Ãne Mozési te te ãma ĩrob'ui'érézé hã. Taha na, wa tô duré wa norĩ hã wa te dama 're sadawa wasu'u za'ra, Cristu, da te 're sazei pese za'ra mono wapsi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩda'awẽsãmri mono zém na, dawasédé te te oto da'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina.


text:
Zezusi hã Asib'apito uptabi na, asadawa na danho'a 're sisi za'ra wa'aba mono wamhã, duré 'râwi aipẽ'ẽ 're 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Zezusi te te ĩhâiwa'utuzém na, 're sazei pese za'ra wa'aba mono wamhã, tawapsi te za te te 're asõ'reptu za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
Zezusi hã wapẽ'ẽ 're, wa te wasina 're ĩ'umnhasi za'ra mono zém na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're ĩwa'awẽsãmri mono zé hã. Zezusi hã Wanhib'apito na danho'a, wa te dama 're ĩsisi za'ra mono zém na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩwa'anho'reptui mono zé hã.


text:
Duréihã Iza'iza hã ma tô duré ãne na ĩbaihâ na rob'ui'éré: “'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, Danho'reptui'wa da, te te ĩpisudu hã da te dasina 're umnhasi za'ra mono wamhã, niwamhã te te sina 're umnhasi baba za'ra mono õ di za. Te za te te dama ãma 're a'uwaimrami u'âsi.” Ãne Iza'iza hã te te ãma ĩrob'ui'érézé hã.


text:
Zudezu norĩ hã zudezu'õ norĩ me, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã, tô õhõ si, tãma 're ĩhâimana za'ra mono zé hã. Siwanhizari, tãma 're hâimana za'ra mono õ di oto ta norĩ hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, uburé Danhib'apito uptabi, te dama 're hâimana. Taha wa, ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're sõ'reptu za'ra mono da, te te tiwi 're waptẽrẽ za'ra mono wamhã, ta norĩ ma, te za tô te te tãma ãma 're a'uwaimrami, dama 're ĩsõpru mono zéb zarina.


text:
Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã ma tô duré ãne na rob'ui'éré:  “Ni'wam norĩ hã Danhib'apito uptabi te te 're sõ'reptu za'ra mono da, te te tiwi 're waptẽrẽ za'ra mono wamhã, ta norĩ hã te za tô te te 're anho'reptu, ĩhâiba mono bâ.”  Ãne duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa te te ãma ĩrob'ui'érézé hã. 


text:
E niha te za tawamhã da te tiwi 're waptẽrẽ za'ra, te te 're da'apawapto mono da hã, Cristu, da te dasina 're umnhasi za'ra mono õ nherẽ. Ãne wamhã, dama waihu'u õ di. Duré Zezusihi wasu'uwẽ hã dapo're'õ na da te 're wapari za'ra mono õ ré hã, e niha te za da te dasina 're umnhasi za'ra, Zezusi hã. Da te dasina 're umnhasi waihu'u za'ra mono õ di. E niha te za duré Zezusihi wasu'uwẽ na, da te 're dapawaptob za'ra mono õ nherẽ, da te 're wapari za'ra. Dama waihu'u õ di.


text:
Duré, e niha te aré Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã daro mono bâ datẽme 're nomro, ĩmreme na te te 're dapawaptob za'ra mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te datẽme 're satõrĩ za'ra mono õ nherẽ. Ãne wamhã, te te ãma 're dapawapto waihu'u za'ra mono õ di aré. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô te te datẽme 're satõrĩ za'ra tô. Duréihã Iza'iza hã ma tô ãne na ãma rob'ui'éré:  “Rowasu'u wẽ hã nima hawi da te dama 're ãwisi za'ra mono wamhã, dama 're rowẽ uptabi za'ra mono di za.”  Ãne ma tô Iza'iza hã romhâ ré rob'ui'éré, Zezusihi wasu'uwẽ hã ĩsadawa wasu'u'wa norĩ hã te te oto datẽme 're ĩ'ãwisi za'ra mono zém na hã. 


text:
Tawamhã Zezusihi wasu'uwẽ hã, ĩsadawa wasu'u'wa norĩ hã te te oto datẽme 're ãwisi za'ra mono nherẽ, uburé da te ãma 're saze za'ra mono õ di, wẽ nherẽ. Iza'iza hã ma tô duré ãne na ãma rob'ui'éré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te te ĩnharĩzém na:“Wanhib'apito, wa te dama 're asadawa wasu'u za'ra mono wamhã, e ma tô aiwasu'u na da te 're wazaze za'ra. Mare di. Da te ãma 're wazaze za'ra mono õ di.”


text:
Tane nherẽ, Cristuhu wasu'uwẽ na, da te ãma 're dapawaptob za'ra mono õ nherẽ, da te ãma 're sasõmri waihu'u za'ra mono õ di. Cristuhu wasu'uwẽ hã dapo're na da te 're wapari za'ra mono wapsi, te za da te 're saze za'ra. 


text:
E zudezu norĩ hã zahadu ĩwasu'uwẽ hã te te 're wapari za'ra mono ã bâ bété. Ĩwasu'uwẽ hã ma tô te te 're wapari za'ra aré ta norĩ hã, tô sena. Duréihã Dawi hã ma tô ãne na ãma rob'ui'éré:  “Ĩsadawa wasu'u'wa norĩ mreme hã ma tô daro mono bâ te te 're ropé. Ta hã ma tô ropâ dapo're na da te 're wapari za'ra, daro mono bâ.”  Ãne ma tô Dawi hã ãma rob'ui'éré. 


text:
E tawamhã, Izarazéhé nhihudu norĩ hã ĩwasu'uwẽ te te 're wapari za'ra mono wamhã, e te te 're waihu'u za'ra mono õ di. Ma tô te te 're waihu'u za'ra. Tane nherẽ, tipẽ'ẽ na te te sima 're wẽ za'ra mono õ di, te te 're ĩsaze za'ra mono da hã. Zudezu'õ norĩ si, ma tô te te sima 're wẽ za'ra, te te 're saze za'ra mono da. Ãne na, ma tô Mozési hã duréihã ãma rob'ui'éré 'rata, zudezu norĩ ma 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tãma ĩrowaihu'u za'ra zém na hã:  “Ĩ̱nhib'a'uwẽ'õ aré 're ĩnomro mono norĩ hã oto ãma 're ĩ̱nhib'a'uwẽ za'ra mono wa, te za oto ta norĩ hã asiwi 're ĩ'ruiwapari za'ra wa'aba mo, ĩ̱zadawa parab õ nherẽ. Ta norĩ hã aré te te 're ĩ̱waihu'u pese za'ra mono õ nherẽ, wa tô ãma 're ĩ̱nhib'a'uwẽ za'ra aré. Taha wa, te za asib'ru na sada 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mo, ĩ̱zadawa parab õ nherẽ.”  Ãne zudezu norĩ ma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩrowaihu'u mono zé hã. 


text:
Iza'iza hã ma tô duré ãne na ĩsa'u ãma rob'ui'éré, zudezu'õ norĩ wasu'u na hã. Zudezu norĩ hã te te siwi 're ĩwẽ'õ pese za'ra mono zém na, ma tô siptete sina ãma rob'ui'éré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na:  “Ni'wam norĩ hã aré ĩ̱zô 're sõpré u'âsi mono õ nherẽ, ma tô te te siwi 're ĩ̱sãmri za'ra. Ĩ̱zô 're sinharĩ za'ra mono õ nherẽ, wa tô ta norĩ ma 're ĩ̱siwaihu'u za'ra.” 


text:
Ãne na ma tô duré Iza'iza hã zudezu norĩ ãma rob'ui'éré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na:  “Wa hã wa tô aré Izarazéhé nhihudu norĩ zô 're ĩ̱nhimiwẽ u'âsi za'ra, te 're azawi pese mono wa, apâ ĩ̱tẽme we 're sihutu mono da. Ta norĩ hã po're ãna 're nomro u'âsi mono wa, te te siwi 're ĩ̱wẽ'õ pese za'ra mono nherẽ, wa tô aré sô 're ĩ̱nhimiwẽ u'âsi za'ra, te 're ĩsawi pese za'ra mono zéb zarina.”  Ãne ma tô Iza'iza hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na ãma rob'ui'éré, Izarazéhé nhihudu norĩ ãma hã. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Izarazéhé nhihudu norĩ ãma 're ĩpẽ'ẽzé mono zé wasu'u</n> E tawamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhib'a'uwẽ norĩ hã ma tô te te siwi 're wẽ'õ za'ra, Izarazéhé nhihudu norĩ hã. Mare di. Te te siwi 're awẽ'õ mono õ di. Mare uptabi di. Wa hã bété, Izarazéhé nhihudu 're ĩ̱morĩ hã, duré Abra'ãhã nhihudu 're ĩ̱morĩ hã. Duré Bẽzamihĩ nhihudu norĩ siré 're ĩ̱morĩ wamhã, e ma tô siwi ĩ̱wẽ'õ, Izarazéhé nhihudu 're ĩ̱morĩ nherẽ. Mare di. Te te siwi ĩ̱wẽ'õ õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
<n>(2-3)</n>  Tinhib'a'uwẽ norĩ hã, tô sena te te siwi 're awẽ'õ mono õ di 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, duréihã ĩsãna'rata hawimhã, te te sima 're ĩ'apisutu mono norĩ hã. Duréihã Eriasi hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã ma tô Izarazéhé nhihudu norĩ ãma ĩwasété na ãma sa'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma. Ãne na te te ãma ĩrob'ui'érézé hã, aima waihu'u pese za'ra wa'aba di. Ãne ma tô ãma rob'ui'éré:  “Wanhib'apito, asadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ hã ma tô ta norĩ hã te te 're simro. Duré ẽtẽ za'ra 'manharĩ hã, ĩsisiwi aima danhoprubzéb da, marĩ, da te ĩwa 're ĩsa'ra za'ra mono zé hã ma tô uburé te te 're prub za'ra, ẽne hã. Ĩ̱siwaprosi uptabi, wa oto 're ĩ̱hâimana, te 're ĩ'asawi pese mono hã. Taha 'ru te, te duré ĩ̱zada 're hâimana za'ra, ĩ̱zama te te siwi ĩ̱wĩrĩ da.”  Ãne Eriasi hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, Izarazéhé nhihudu ãma ĩwasété na te te ĩsa'razém na te te ãma ĩrob'ui'éré hã, ĩbaihâ na.


text:
Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã e niha ma tô asa tãma waihu'u, Eriasihi ma. Ãne ma tô tãma waihu'u:  “Ãme ĩ̱nhib'a'uwẽ nhipti'ai ãma hã, wa tô te ĩ̱sima 're sawi pese za'ra, 7 miu na ĩhâiba za'ra hã, tisiré norĩ wazari si'utõrĩ tõ da dame, ĩhâiba'õ na dame ãma 're ĩwata za'ra mono õ norĩ hã, Ba'a na romhâiba nhisi ãma hã. Ta norĩ si, te ĩ̱zarina 're hâimana u'âsi za'ra.”  Ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Eriasihi ma, asa te te ĩwaihu'uzém na rob'ui'éré hã.


text:
Tane te duré ãhãna hã dama 're romhâimana za'ra. Da'ãma 're pẽ'ẽzé mono wa, da'ãma 're ĩsiwãrĩ mono zéb zarina, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Izarazéhé nhihudu norĩ hã te te sima 're apisutu, umro na, ĩsib'a'uwẽ uptabi si oto 're hâimana za'ra mono da.


text:
E tawamhã, marĩ hã te te 're ĩ'manharĩ wẽ za'ra mono zéb zarina, ma tô te te sima 're apisutu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, zudezu norĩ hã. Mare di. Taha zarina te te sima 're apisutu mono õ di. Taré ãma 're ĩpẽ'ẽzé za'ra mono zéb zarina, ãma 're siwãrĩ ze za'ra mono wa, ma tô si'uihâ na te te sima 're apisutu, õhõ ãma si 're hâimana u'âsi za'ra mono da. Marĩ hã da te 're ĩ'manharĩ wẽ za'ra mono zéb zarina, te te sima 're da'apisutu mono 'wa'âhã, ãne zarina 'wa'âhã, aré senai õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩpẽ'ẽzé mono zéb zarina si, da'ãma 're ĩsiwãrĩ mono zé hã. 


text:
Tawamhã e niha, wa za ãne na hã ãma waihu'u pese za'ra ni. Ãne, wa za oto ãma waihu'u za'ra ni. Izarazéhé nhihudu norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ĩwasédé hã te te oto ãma 're ab'madâ'â tõ mono da, duré taha zarina te te 're ĩwẽsãmri za'ra mono zéb da hã, sô 're sõpré u'âsi mono nherẽ, te te sina tãma ãma 're uwaimrami za'ra mono õ di, ta norĩ hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, umro na te te sima 're ĩpisutu za'ra mono norĩ si, ma tô te te sina tãma 're uwaimrami za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩwẽsãmri za'ra mono zém na hã. Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã Izarazéhé nhihudu nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhiti 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, ta norĩ si ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã po're nhitob za'ra, ĩmreme hã te te 're waihu'u za'ra mono ãna, a'â 're nomro mono da.


text:
Duréihã Mozési hã ma tô ãne na ãma rob'ui'éré:  “'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô ta norĩ hã tiwaihu'u pese na te te 're po're nhitob za'ra, simipari ãna 're hâimana za'ra mono da a'â. Ta norĩ hã ma tô duré te te 're 'rãiwamnarĩ za'ra, rosa'rata waihu'u ãna, a'â 're nomro mono da. Taha wa, te ta norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te siwi 're waihu'u za'ra mono ãna, siwa'ru 're hâimana za'ra.”  Ãne duréihã Mozési hã te te ãma ĩrob'ui'érézé wasu'u hã.


text:
Dawi hã ma tô duré ãne na ta norĩ ãma rob'ui'éré za'ra, zudezu norĩ ãma hã:  “'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ta norĩ ma, ĩwẽ na tãma 're sõprub za'ra mono wẽ te, ma tô 're si'madâ'â ze za'ra, taha na tãma 're rowẽ za'ra mono da newa. Taha wa, marĩ wasété pire na 're si'marõpãrĩ za'ra mono neza, 'râwi. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te hâ za'ra neza. 


text:
 Te te duré 're tõmo nhitob za'ra mono neza, datob'a na 're ĩdanomro mono ne, 're nomro mono da oto. Duré ta norĩ hã marĩ pire hã da te 're 'wasari mono wa, ĩré 're ĩdanhihâpâ za'ra mono ne, te te 're robzépata u'âsi za'ra mono neza.”  Ãne duréihã Dawi hã Izarazéhé nhihudu norĩ ãma, te te ĩrob'ui'érézé wasu'u hã. 


text:
E tawamhã, zudezu norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono wi, 're si'marõpãrĩ za'ra mono nherẽ, apâ ĩtẽme 're wahutu waihu'u za'ra mono õ di za. E tawamhã apâ ĩtẽme 're sipizari waihu'u za'ra mono õ di za. Te za tô apâ ĩtẽme 're sipizari za'ra. Ta norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono wi, 're sipizari za'ra mono wa, tiwasédé hã te te 're 'manharĩ za'ra mono wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã zudezu'õ norĩ ma a'â pisutu za'ra, te te 're ĩda'anho'reptui mono zé hã. Zudezu norĩ hã te te ãma 're 'ruiwapari za'ra mono da, ma tô zudezu'õ norĩ ma a'â pisutu za'ra, te te 're ĩda'anho'reptui mono zé hã, zudezu norĩ hã apâ ĩtẽme 're sipizari za'ra mono da, te te 're ĩda'anho'reptui mono zém niwĩ.


text:
Zudezu norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩwẽsãmri za'ra mono zéb da hã, te te sina tãma 're uwaimrami za'ra mono õ wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã zudezu'õ norĩ ma, hâiwa hawi marĩ ĩwẽ na tãma 're sõprub za'ra, daro mono bâ. Tawamhã zudezu norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono niwĩ, ahâ uptabi na apâ za ĩtẽme 're sipizari za'ra mono wamhã, tawapsi, te za oto marĩ ĩwẽ uptabi hã te te dama 're anhomri, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã hâiwa hawi, uburé tinhib'a'uwẽ norĩ ma hã. 


text:
 Zudezu'õ norĩ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩ'anho'reptui mono zé wasu'u</n> Zudezu'õ norĩ, wa za oto aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa. Wa hã Cristuhu zadawa wasu'u'wa, wa aima 're ĩ̱hâimana za'ra wa'wa. Wa hã te aima 're ĩromhuri za'ra wa'aba mono zé hã, taréi õ di. Taha wa, wa za tô ĩ̱nhimi'ẽ na te aima 're romhuri u'âsi za'ra wa'wa.


text:
Wa hã te aima 're romhuri za'ra wa'aba mono wa, ĩ̱siré zudezu norĩ hã te te ãma 're ai'ruiwapari za'ra wa'aba mono da, wa tô ta norĩ si te ĩ̱sima 're wẽ za'ra, ni'wam norĩ hã apâ 'Re ĩhâimana u'âsi mono u 're sipizari za'ra mono wa, te te 're anho'reptui mono da.


text:
Ta norĩ hã te te 're saze za'ra mono õ wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã asa te te siwi 're awẽ'õ, a'â. Ãne wa, ma tô a'â ai'ãma si 're siwadi za'ra wa'wa, zudezu'õ norĩ ãma hã. Tane nherẽ, ta norĩ hã niwapsi 'Re ĩhâimana u'âsi mono u, apâ 're ĩsipizari za'ra mono zéb zarina, te te 're wẽsãmri za'ra mono wa, te za oto rowẽ uptabi na 're hâimana za'ra, ĩwasédé hã te te oto ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina. 'Re dadâ'â za'ra mono wa, apâ 're dahâiwa'utu za'ra mono wa, dama 're ĩrowẽ za'ra mono ne, te za oto ta norĩ hã rowẽ uptabi na 're hâimana za'ra. 


text:
Ãne na, wa za oto aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa. Ĩ'u'ẽtẽ wapu hã da te 're 'manharĩ za'ra mono wamhã, sebre õ ré, te za syry na da te 're po'o za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da te 're sõmri za'ra mono da. Misi ĩ'u'ẽtẽ wa'õno hã da te tãma 're sõmri za'ra mono nherẽ, wahuré da te tãma 're ĩsõmri za'ra mono zé, te wasu'u. Duré ãté ni'wa hã te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma tinha, ãne: “Ã hã wede 're ĩsa mono zari hã wa aima pisutu, ate da.” Ãne hã wede hã zahadu 're sa mono ré, ni'wa hã wedezari si 'Re ĩhâimana u'âsi mono te da, te te tãma pisutu nherẽ, ĩpanhipti zama ĩte hã za. Ã hã wedezari hã, Izarazéhé nhihudu norĩ hi'rata norĩ, te wasu'u. Duré ĩpanhipti hã ta norĩ nhihudu norĩ, te wasu'u. Izarazé norĩ hi'rata norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma si, 're hâimana za'ra mono da, te te 're ĩpisutu za'ra mono ne, te za duré ĩsihudu norĩ zama tãma 're hâimana za'ra, wedezari si 'Re ĩhâimana u'âsi mono te da, da te tãma 're pisutu za'ra mono nherẽ, ĩpanhipti zama ĩte ne.


text:
Ãne na, wa za duré aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa. Ãté azeitona wede hã te a'ubuni wi 're sa, oriwera na ĩsisi hã 'madâ'â ãna ĩprédu hã, tede'wai õ nherẽ. Ta hã zudezu'õ norĩ, te wasu'u. Duré azeitona wede hâiba amo hã te duré 're sa, danho'a da te dasiwi 're ĩ'madâ'â pese mono hã. Ta hã zudezu norĩ, te wasu'u. Tawamhã ãté azeitona wede hã danho'a 're ĩsa mono panhipti hã te za nima niwĩp si panhipti nhi'ẽ za'ra ni, taré simi'wara da, dasiré 're 'rã za'ra mono õ wa. Ta hã, zudezu norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩsaze za'ra mono õ norĩ, te wasu'u. Ãté a'ubuni wi azeitona wede 're ĩsa mono panhipti hã te za misi wẽ'ẽ ni, azeitona wede hâiba amo hã dama ĩ'madâ'â pese u ĩwede wãi wa, da te ãma wasisi da, dasiré oto 're 'rãi mono da. Ta hã, zudezu'õ norĩ ãma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, oto ãma 're ĩsib'a'uwẽ za'ra mono zé, te wasu'u. Tawamhã azeitona wede, dama ĩ'madâ'â pese wede wa'u na te za oto tipanhipti prédu, wẽ na, a'ubuni wi azeitona wede 're ĩsa mono panhipti hã rob'rãi wede amoi u, da te ãma ĩwasi hã. Tane duré, zudezu norĩ ma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã marĩ wẽ na tãma 're ĩsõprub za'ra mono zé hã, te duré aima 're hâimana za'ra wa'wa oto, zudezu'õ norĩ na 're aihâimana za'ra wa'aba mono ma hã.


text:
Taha wa, rob'rãi wede, dama ĩ'madâ'â pese panhipti hã 're 'rã za'ra mono õ wa, da te 're ĩsi'ẽ za'ra mono ne, 'Re ĩhâimana u'âsi mono a'â te te siwi 're ĩ'awẽ'õ mono norĩ ma, aipire na tãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono zém na, asina 're sa'ra wa'aba mono õ di za. E ĩwede panhipti wa'ui hawi, te ĩwede zari hã 're prédub za'ra. Mare di. Ĩwede zari hawip si, te ĩwede panhipti hã 're prédub za'ra. Tane, a norĩ wa'wa hã zudezu norĩ ma, aipire na 're aihâimana za'ra wa'aba mono õ di. Taha wa, aipire na tãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono zém na, 'râwi asina 're aiwata waihu'u za'ra wa'aba mono õ di za. 


text:
Zudezu'õ norĩ, ãté ãhã wasu'u zarina, te za ãne asima 're ĩnharĩ za'ra wa'aba mo: “'Re ĩhâimana u'âsi mono hã rob'rãi wede panhipti, da te 're ĩsi'ẽ za'ra mono ne, e marĩ da, ma tô te te siwi 're awẽ'õ, zudezu norĩ hã. Wa norĩ hã ĩwa'rãmi 're wahâimana za'ra mono da, ma tô ta norĩ hã te te siwi 're awẽ'õ. Rob'rãi wede amo panhipti hã ĩwede amo na da te ãma 're ĩwasisi za'ra mono ne, wa oto wa norĩ hã 're wahâimana za'ra, ĩ'upana za'ra.”


text:
Ãne na asima 're nharĩ za'ra wa'aba mono wamhã, ĩ'uwaibaba te za tô asima ãma 're ĩrowaihu'u za'ra wa'aba mo, ta norĩ ãma hã. Ta norĩ hã ma tô te te 're awẽ'õ tô siwi, te te 're saze za'ra mono õ wa. A norĩ wa'aba si 're sazei pese za'ra wa'aba mono wa, te tô ta norĩ wa'rãmi 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Tane nherẽ, a norĩ wa'wa hã asina 're aiwata za'ra wa'aba mono õ di za. Tô'ã. Taha wa, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono si asiwi 're ĩwazéb za'ra wa'aba mo.


text:
E 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã zudezu norĩ ma, tinhimihâzé te te tãma 're ba'a za'ra mono õ nherẽ, te za bété a norĩ wa'aba ma tinhimihâzé hã te te aima 're ba'a za'ra wa'wa, tiwi 're aipizari za'ra wa'aba mono wamhã. Mare di. Te za tô te te 're aihâ za'ra wa'wa, tiwi 're aipizari za'ra wa'aba mono wamhã. Taha wa, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono si asiwi 're ĩwazé pese za'ra wa'aba mo.


text:
Ãhã wasu'u na, wa za 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimizawi pese zé hã ãma waihu'u za'ra ni. Ĩsimihâzé pire na zama, wa za duré ãma waihu'u pese za'ra ni. Tiwi 're ĩsi'marõpãrĩ pese za'ra mono norĩ si, te za te te 're ahâ za'ra za'ẽtẽ. Tane nherẽ, a norĩ wa'wa hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're asawi pese za'ra wa'aba mono zéb zarina, marĩ ĩwẽ na te te 're aipawaptob za'ra wa'aba mono zéb da hã, tãma asina 're uwaimrami u'âsi za'ra wa'aba mono wamhã, te za tô rowẽ hã te te aima 're pisutu u'âsi za'ra wa'wa, hâiwa hawi, ai'ãma 're ĩpẽ'ẽzé za'ra wa'aba mono zéb zarina. Ãne na tãma asina 're uwaimrami za'ra wa'aba mono õ wamhã, a norĩ wa'aba zama te za te te siwi 're aiwẽ'õ pese za'ra wa'wa, rob'rãi wede panhipti hã 're 'rã za'ra mono õ wa, da te 're ĩsi'ẽ za'ra mono ne.


text:
Duré zudezu norĩ hã Zezusihi zazei'õ'wa na 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono u oto 're sipizari za'ra mono wamhã, te za oto apâ ãma 're sib'a'uwẽ za'ra, ta norĩ ãma. Ãne hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, waihu'u pese di, zudezu norĩ ma, apâ te te 're ĩ'manharĩ wẽ za'ra mono zéb da hã.


text:
Ãne na, wa za oto rowasu'u na aima 'rãsutu za'ra wa'wa, azeitona wede panhipti wasu'u na ãma ĩsimiré'ézém na hã. A norĩ wa'wa hã zudezu'õ na 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ hã, a'ubuni wi azeitona wede panhipti, da te 'maiwẽ'ẽi wa, azeitona wede dama ĩ'madâ'â pese wede u, da te ãma ĩwede wasisi ne, te oto simisutu 're aihâimana za'ra wa'aba mo, zudezu norĩ me. Duré zudezu norĩ hã azeitona wede dama ĩ'madâ'â pese panhipti ne, te 're hâimana za'ra. Taha wede panhipti hã da te 're si'ẽi mono wa, da te 're ĩsãmra mono hã ĩ'madâ'â'wai ma, tãma wapure di, tô ĩwede na apâ te te ãma 're ĩ'ato mono da hã. Tane duré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã wapure di, zudezu norĩ ãma apâ 're ĩsib'a'uwẽ za'ra mono zéb da hã, ta norĩ hã tiwi 're sipizari za'ra mono nherẽ, aré. 


text:
 Zudezu norĩ hã, ahâ na 'Re ĩhâimana u'âsi mono u, za apâ 're ĩsipizari za'ra mono zé wasu'u</n> Ĩ̱sisãnawã norĩ, zudezu'õ na da te 're aiwaptẽrẽ za'ra wa'aba mono norĩ hã, marĩ aré dama ĩwaihu'u'õ na roti pire wasu'uzém na wa za oto aima rowasu'u za'ra wa'wa, asimiza'rese ãna 're aihâimana za'ra wa'aba mono tõ da. Zudezu norĩ upana, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ai'ãma wa'aba si 're sib'a'uwẽ mono newa, 'râwi asi'ãma 're aiwata za'ra wa'aba mono tõ da, wa za oto ãne na aima rowasu'u za'ra wa'wa. Izarazéhé nhihudu norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono wi, pẽ'ẽ tete uptabi na 're hâimana za'ra mono nherẽ, pẽ'ẽ tete u'âsi, tiwi 're hâimana za'ra mono õ di za. Duréihã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te sima ĩpisutu sirõmo zéb zarina, zudezu'õ norĩ hã da'ahâ uptabi na Cristu za da te 're ĩsaze za'ra mono norĩ za'ratazé hã, oto ĩwa waptã'ã wapsi, te za oto zudezu norĩ hã ahâ uptabi na ĩtẽme 're sipizari za'ra, õhõ ãma si oto 're nomro mono da.


text:
Ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩsõ'reptu za'ra mono zéb da hã, Izarazéhé nhihudu norĩ hã. Ãne na ma tô duréihã Iza'iza hã ãma rob'ui'éré siro, ta norĩ ãma hã:  “Danho'reptui'wa da hã, Zeruzarẽ ãma Si'ã na sa'a nhisi ãma, dasiré za 're ĩhâimana mono hã, tame. Ta hã Zacoho nhihudu norĩ 're ĩwasété za'ra mono zé hã te za te te tãma 're apari. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô ta norĩ ãma tinhimirosa'rada hã waihu'u siro, ãne: ‘Ta norĩ ma, te ĩropisutuzé hã wa za tô tãma ãma uwaimrami za'ra, ĩwasédé te tãma 're ĩ'apari mono zém na.’ ”  Ãne Iza'iza hã ta norĩ ãma te te ĩrob'ui'érézé wasu'u hã. 


text:
Zudezu norĩ hã Cristuhu wasu'uwẽ hã ma tô ahâ na te te siwi 're wẽ'õ za'ra. Taha wa, te oto 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhitob'ru ne 're hâimana za'ra. Taha wa'rãmi, ma tô ai'ãma 're siwadi za'ra wa'wa, asiré zudezu'õ norĩ ãma hã. Tane nherẽ, ĩsib'a'uwẽ 're nomro mono da, te te pisutu za'ra wa, te ta norĩ hã te te 're azawi pese u'âsi sima, ta norĩ hi'rata ma, te te sina ĩropisutu za'ra zéb zarina.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono te te sima 're da'apisutu mono nherẽ, duré marĩ ĩwẽ na dama 're sõprub za'ra mono nherẽ, e te za tinhimirosa'rata na te te ãma 're saprĩ. Mare di. Misi haré, ĩsimirosa'rada hã te tãma 're hâimana u'âsi.


text:
Duréihã, aihi'rata norĩ wa'wa hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã te te 're wapari za'ra mono ãna, ma tô aré 're hâimana za'ra, zudezu'õ norĩ hã. Tane nherẽ, zudezu norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te 're sazei pese za'ra mono õ wa, ma tô oto ai'ãma 're pẽ'ẽzé za'ra wa'wa, ai'ãma 're sib'a'uwẽ za'ra wa'aba mono da, zudezu'õ 're aihâimana za'ra wa'aba mono nherẽ.


text:
A norĩ wa'wa hã aré asimipari ãna 're anomro aba mono nherẽ, ai'ãma 're ĩpẽ'ẽzé za'ra wa'aba mono ne, te za oto duré zudezu norĩ ãma zama 're pẽ'ẽzé 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, po're ãna duré ta norĩ hã tiwi 're hâimana za'ra mono nherẽ.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono wi, danhimipari ãna 're danomro mono wa, ma tô te te siwi 're da'awẽ'õ pese, dawasédé hã te te da'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono hawi. Dazazéb 're, da te 're danheme mono wa, apâ dasi'uihâ na 're ĩdawairébé waihu'u mono õ ne, dawasété hawi 'râwi 're dasisõ'reptui waihu'u za'ra mono õ di. Taha na, dasi'uihâ na da te dasina 're waihu'u za'ra mono da, ma tô te te siwi 're da'awẽ'õ. Uburé da'ãma 're pẽ'ẽzé mono da, ma tô ãne hã te te dama 're apisutu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. 


text:
 Ĩwaihu'u pese na 'Re ĩhâimana u'âsi mono wasu'u</n> 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã uburé da'ãma 're ĩsiwamri mono zé hã tãma sa'ẽtẽ uptabi di, te te dama 're ĩ'ab'manharĩ wẽ mono zéb da hã. Ĩwaihu'u pe hã tãma sa'ẽtẽ uptabi di duré. E 'wa hã te za marĩ hã te te sima 're ĩ'apisutu mono zé hã tiwi waihu'u. E 'wa hã te za duré tiwi waihu'u, uburé marĩ hã te te 're ĩ'ab'manharĩ mono zé hã.


text:
Duréihã Iza'iza hã ma tô ãne na ãma rob'ui'éré:  “E 'wai ma, Wanhib'apito nhimirosa'rada hã waihu'u pese di. E 'wa hã roti na tãma ĩwa'rãmi'wa da hã, te 're hâimana. Robaba di.” 


text:
Wahi'rata hâiba amo hã ma tô duré ãne na ãma rob'ui'éré, Zo na ĩsisi hã:  “'Re ĩhâimana u'âsi mono si, roptede'wa 're hâimana mono nherẽ, e niha te za ni'wa hã marĩ hã tãma tisõ, ĩwa'rãmi marĩ na te te tãma ĩwa'âbâ da hã. Ãne hã robaba uptabi di, tãma hã.”  Ãne ma tô Zo hã rob'ui'éré, duréihã. 


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono si ma tô uburé te te aropoto, sima. Taha wa, te uburé marĩ hã te te 're ab'madâ'â, tiwaihu'u pese na. Ãne wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma, aihĩni, ãma 're wawata u'âsi za'ra wa'aba mono za. Tane tô. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're ĩdasisõmri za'ra mono zé wasu'u</n> Ĩ̱sisãnawã norĩ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã e wa'ãma 're pẽ'ẽzé mono õ di, wa'ãma 're ĩsiwãrĩ mono zéb da hã. Wa'ãma 're ĩpẽ'ẽzé mono zé hã, tãma sa'ẽtẽ uptabi di. Taha wa, wa za oto aima roti pese za'ra wa'wa, ãne na hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma si, te za 're asisõmri u'âsi za'ra wa'aba mo, tiwi 're asisawi za'ra wa'aba mono ãna. Taha ma si, te za aiwẽ uptabi na tãma 're aihâimana za'ra wa'aba mo, te te 're ai'madâ'â wẽ u'âsi za'ra wa'aba mono da. Ãhã zarina, ãma 're anomro wẽ u'âsi aba mono wamhã, taha si tô sena, ãma 're ĩ'aiwata za'ra wa'aba mono zé hã.


text:
Ti'ai ãma dahâimana wasété na 're ĩdanomro mono norĩ ãma hã, 're sasõmri za'ra wa'aba mono õ di za. 'Re ĩhâimana u'âsi mono wi si, te za 're ĩrowaptẽrẽ u'âsi za'ra wa'aba mo, asimirosa'rata wẽ na si, aipẽ'ẽ 're, 're aihâimana za'ra wa'aba mono zé hã te te aima 're pisutu za'ra wa'aba mono da, 're aihâimana za'ra wa'aba mono zép tém na si, oto 're anomro aba mono da. Tawapsi te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono, te te aima 're ĩpisutu za'ra wa'aba mono hã asina 're ĩwaihu'u pese za'ra wa'aba mo, marĩ ĩwẽ si tãma 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mono zém na hã. 


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhimizawi pese zéb zarina, ma tô ĩ̱pisutu, ĩsadawa wasu'u'wa na oto 're ĩ̱hâimana mono da. Taha wa, wa za oto ãne na aima roti pese za'ra wa'wa. Dama aipire na, duré dama aiwẽ na 're aihâimana za'ra wa'aba mono õ nherẽ, 'râwi aipire na 're asi'madâ'â za'ra wa'aba mono õ di za. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô te te sima 're aipisutu za'ra wa'wa, õhõ ãma si oto 're anomro aba mono da. Tane nherẽ, aihĩni ĩsazei'wa, asiré 're anomro aba mono nherẽ, ni'wam norĩ si te ĩsazei pese 'wa hã 're hâimana za'ra. Duré ni'wam norĩ hã ĩsazei prãi 'wa, te 're hâimana za'ra. Ĩsazei prãi 'wa norĩ hã 're sazei pese za'ra wa'aba mono newa, 'râwi asi'ãma 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za, 're sazei pese za'ra wa'aba mono õ nherẽ.


text:
Dahâiba misi nherẽ, dahâiba na hã marĩ hã dama 're ĩhâimana za'ra mono hã ahâ di, tite mono bâ te te 're ĩromhuri za'ra mono zéb da hã, dapara hã duré danhib'rada hã, duré dato hã, uburé ĩré 're ĩdahâimana za'ra mono hã.


text:
Tane hã wa oto wa norĩ hã wasiré ĩsazei'wa norĩ hã Cristuhu ãma, wa'ahâ nherẽ, 're wahâimana za'ra, simisutu. Dahâiba misi nherẽ, dahâiba na marĩ hã ahâ na dama 're ĩhâimana za'ra mono hã, tite mono bâ te te 're ĩromhuri za'ra mono ne, wa oto wa norĩ hã wasiré ĩsazei'wa norĩ hã wanhimiromhuri mono bâ sipu'u pese na, wa te 're romhuri za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, dahâiba misi 're ĩdahâimana za'ra mono ne, simisutu wasiré 're wahâimana za'ra mono wa oto.


text:
Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã simizawi pese uptabi wa, romhuri te te wama 're ĩ'apisutu mono zéb zarina, wasipu'u pese na, wa za wa te tãma 're romhuri za'ra, wate mono bâ, ãma 're ĩwasipawaptob za'ra mono zéb da hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u na, sena na ĩsazei'wa norĩ ma si te te ãma 're ĩrowasu'u za'ra mono zéb da, te te sima 're wa'apisutu mono wamhã, taha zarina si, wa za tô ãma 're wasipawaptob u'âsi za'ra. Ĩsimiroti zarina si, wa za wa te 're sadawa wasu'u za'ra, wasiré ĩsazei'wa norĩ ma.


text:
Duré ni'wam norĩ hã ĩsazei'wa norĩ pawapto'wa da, te te sima 're apisutu mono wamhã, ta norĩ zama te za tô taha zarina si te te tãma 're dapawaptob u'âsi za'ra. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na dama rowahutu'wa da, te te sima 're ĩ'apisutu mono norĩ hã te za tô ta norĩ zama ĩsarina si te te ãma 're dapawaptob za'ra.


text:
Duré ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te sima 're apisutu mono wamhã, te za ĩsazei'wa norĩ ma, ĩsimiroti zarina si te te 're rowahutu za'ra, te te 're wapari za'ra mono wa, pẽ'ẽ toi u'âsi, ãma 're hâimana za'ra mono da, siptete sina. Duré ni'wam norĩ hã tinhibrom na dama 're sõprub za'ra mono da, te te sima 're apisutu mono wamhã, te za tô ta norĩ hã dawi 're sõti za'ra mono ãna, dama ãma 're sõprub za'ra, sa'ẽtẽ na. Duré ni'wam norĩ hã ĩsazei'wa norĩ 'madâ'â'wa da, te te 're apisutu mono wamhã, te za tô simi'ẽ na te te 're 'madâ'â u'âsi za'ra, ta norĩ zama. Duré ni'wam norĩ hã te te sima 're apisutu mono wamhã, ta norĩ zama te za da'ãma 're pẽ'ẽzé za'ra, dahâzé ré norĩ ãma, duré dawi 're ĩrobzei'õ za'ra mono norĩ ãma. To sina, te za ãne zarina te te 're dapawaptob za'ra, ta norĩ hã. Ãne wa za wa te wasima 're rob'ma'wamarĩ, romhuri mono bâ, dahâiba hã misi nherẽ, dahâiba na marĩ hã ahâ na dama 're ĩhâimana za'ra mono hã tite mono bâ te te sima 're ĩromhuri za'ra mono ne. 


text:
Taré asimizawizé hã aima 're hâimana za'ra wa'aba mono tõ da, te za tô sena asimizawi pese zé hã aima 're hâimana u'âsi za'ra wa'wa. Uburé marĩ wasété nhiti, te za 're aihâimana za'ra wa'aba mo, asiwi 're wẽ'õ pese za'ra wa'aba mono sina. Uburé aihâimanazé ĩwẽ na si te za oto 're aihâimana za'ra wa'aba mo.


text:
Dasisãnawãi uptabi hã 're ĩdasisawi pese za'ra mono ne, te za a norĩ wa'wa hã 're asisawi pese za'ra wa'aba mo, Cristuhu ãma asisãnawã oto asiré 're aihâimana za'ra wa'aba mono wa. Te za duré 're asiwazé pese za'ra wa'aba mo.


text:
Aiwa'a ãna, te za duré 're ĩromhuri pese za'ra wa'aba mo. Wanhib'apito ma si, te za asimi'ẽi uptabi na 're ĩromhuri u'âsi za'ra wa'aba mo, aihâiba tiwi 're sawi za'ra wa'aba mono ãna.


text:
Uburé marĩ ĩwẽ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, za te te wama 're ĩ'apisutu mono zéb zô, wa za sô 're wanhimipari za'ra mono sina, 're wahâimana za'ra, wato sina. Zezusihi zazei'wa oto 're anomro aba mono wa, da te 're ai'ruiwapari za'ra wa'aba mono nherẽ, te za asiptete sina ãma 're anomro u'âsi aba mo. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te za 're aimreme zusi u'âsi aba mo.


text:
Asiré ĩsazei'wa norĩ wi, marĩ zô tiwi 're ĩrowaptâ'â za'ra mono zéb zarina, te za asimarĩ na 're ĩpawaptob za'ra wa'aba mo. Duré darob amoi hawi atẽme 're sihutu aba mono wamhã, te za sô 're atob'uzu za'ra wa'aba mo, asiré ĩsazei'wa norĩ zô hã, asõrõwa u 're 'mazasi za'ra wa'aba mono da. 


text:
Duré Zezusihi zazei'wa 're anomro aba mono 'ru te, da te 're ai'ruiwapari za'ra wa'aba mono wa, da te aima 're rob'manharĩ wasété za'ra wa'aba mono wamhã, ãne wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're dahâiba 'ru za'ra wa'aba mono õ di za, te te 're da'ahâ za'ra mono da. Rowẽ hã te te tãma 're ĩ'apisutu mono da si, te za da'ãma tãma 're aimreme zusi aba mo.


text:
Ni'wam norĩ hã toi uptabi na 're hâimana za'ra mono wamhã, ĩsine te za 're atoi uptabi za'ra wa'aba mo, ĩsiré. Duré ni'wam norĩ hã pẽ'ẽzé uptabi na 're hâimana za'ra mono wamhã, ĩsine te za duré aipẽ'ẽzé uptabi na ĩsarina 're aihâimana za'ra wa'aba mo.


text:
Duré simisutu te za asimirosa'rata na 're asisazei pese za'ra wa'aba mo, asiré ĩsazei'wa nherẽ, asisada 're rosa'rata wasété za'ra wa'aba mono tõ da. Duré aiwẽ na 'râwi asina 're aiwata za'ra wa'aba mono õ di za. Duré dama ĩpire norĩ zapari, marĩ na romhuri wapu na da te dasima 're ĩromhuri za'ra mono zé hã asiwi 're wẽ'õ za'ra wa'aba mono õ di za, 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono tõ da, ta hã wapu nherẽ. Duré asiré norĩ nhipai u aiwaihu'u pese na 'râwi asi'ãma 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za. 


text:
Duré da te aima 're rob'manharĩ wasété za'ra wa'aba mono wamhã, asa dama ãma 're wa'rãmi wasété za'ra wa'aba mono õ di za. Marĩ ĩwẽ si 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mono na si, te za asima 're asõpré u'âsi aba mo, ĩsazei'wa 're anomro aba mono wa, da te ai'ãma 're rosa'rata wasété za'ra wa'aba mono tõ da.


text:
Asada 're dahâimana za'ra wa'aba mono nherẽ, rowẽ na si dasiré 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mono da, te za asina 're ĩrosa'rata wẽ u'âsi za'ra wa'aba mo.


text:
Duré nimahã na, da te aima 're rob'manharĩ wasété za'ra wa'aba mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono upana asi'uihâ na 'râwi 're asi'ruiwa'âbâ za'ra wa'aba mono õ di za. Taha si, tinhimihâzém na te te 're ai'ruiwa'âbâ za'ra wa'aba mono da, te za õhõ si 're ĩ'madâ'â za'ra wa'aba mo. Duréihã ãne na ma tô Wanhib'apito mreme na rob'ui'éré, Mozési hã:  “Wa hã ĩ̱siwaprosi, wa za te 're da'a'ruiwa'âbâ. Ĩ̱wétési, wa za te dama ãma 're awa'rãmi, marĩ, da te 're ĩ'manharĩ wasété za'ra mono zém na hã.”  Ãne duréihã Wanhib'apito mreme na rob'ui'éré wasu'u hã, ĩbaihâ na hã.


text:
Duré ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti amo na rob'ui'éré wasu'u hã:  “Asitob'ru norĩ hã mra te te 're sépata za'ra mono wamhã, ĩsa na te za 're ĩpawaptob za'ra wa'aba mo. Duré 'rubu wamhã, te za tãma 're ĩ'õb za'ra wa'aba mo. Ãne zarina, asitob'ru norĩ ma, 're 'manharĩ wẽ za'ra wa'aba mono wamhã, ta norĩ hã 'râwi 're siwaihu'u za'ra mono wa, te za aima 're siséb za'ra wa'wa.”  Ãne duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na rob'ui'éré wasu'u hã. Ãhã zarina si te za dama 're ĩ'manharĩ wẽ u'âsi za'ra wa'aba mo. Taha wa, a norĩ wa'wa hã 'râwi asi'uihâ na 're asi'ruiwa'âbâ za'ra wa'aba mono õ di za.


text:
Ãhã wasu'u na, wa za oto ĩ̱nhimirowasu'u na hã aima 'rãsutu za'ra wa'wa. 'Râwi dasi'uihâ na 're ĩdasi'ruiwa'âbâ za'ra mono zém na hã da'ãma 're sasõmri za'ra wa'aba mono õ di za. Marĩ ĩwẽ si te za dama 're ĩ'manharĩ wẽ u'âsi za'ra wa'aba mo, taha na dahâimana wasédé hã dawi 're uprosi za'ra wa'aba mono da, duré taha zarina, tô sena oto ai'ãma 're dasiwadi za'ra wa'aba mono da. 


text:
 Ti'ai ãma dama ĩpire norĩ nhimiroti, da te 're ĩwapari pese za'ra mono zéb da na rowasu'u</n> Ti'ai ãma dama ĩpire norĩ hã, roti'wa norĩ hã si'uihâ na 're sipisutu za'ra mono õ di, dama 're si'apito za'ra mono da hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩ'apisutu mono zarina si, te dama 're hâimana za'ra uburé. Taha wa, te za uburé aihĩni 're ĩwapari pese za'ra wa'aba mo, ĩsimiroti hã.


text:
Ni'wam norĩ hã dama ĩpire norĩ nhimiroti te te siwi 're wẽ'õ za'ra mono wamhã, taha si te te siwi 're wẽ'õ za'ra mono õ di za. Ĩ'u'âbâ te za duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩ'apisutu mono zé hã te te siwi 're wẽ'õ za'ra. Ãne hã ni'wam norĩ te te 're 'manharĩ wasété za'ra mono wamhã, 'râwi te za si'uihâ na te te sisada 're sani za'ra, ti'ai ãma dama ĩpire norĩ nhimihâzé hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para.


text:
Ãne, marĩ te te 're ĩ'manharĩ wasété za'ra mono norĩ si, te za dama ĩpire norĩ nhimihâzé ma, 're pahi za'ra. Tanei õ di, marĩ te te 're ĩ'manharĩ wẽ za'ra mono norĩ hã. Dama ĩpire norĩ ma, 're pahi za'ra mono õ di za. Taha wa, te za ĩwẽ si 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo, dama ĩpire norĩ ma, tãma 're aipahi za'ra wa'aba mono ãna, 're aihâimana za'ra wa'aba mono da. Tawapsi te za te te 're aiwẽsãmri za'ra wa'wa, ti'ai ãma dama roti'wa norĩ hã.


text:
Ta norĩ hã te 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para, te te 're romhuri za'ra, ĩwẽ na si te te 're aipawaptob za'ra wa'aba mono da, taha zarina, rowẽ na 're asimroi wa'aba mono da. Tane nherẽ, marĩ ĩwasété si 're 'manharĩ u'âsi za'ra wa'aba mono wamhã, te za tô tãma 're aipahi za'ra wa'aba mo. E marĩ wa. Dama ĩpire norĩ hã tô sena siptete uptabi wa, te te 're ĩdahâ za'ra mono zéb da hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para, te ĩsimipari'õ norĩ hã te te 're hâ za'ra.


text:
Ãne wa, te za uburé ti'ai ãma dama roti'wa norĩ nhimiroti hã 're ĩwapari pese za'ra wa'aba mo, asimipari õ wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're aiwẽ'õ pese za'ra wa'aba mono zéb zarina, te te 're aihâ za'ra wa'aba mono tõ da. Duré 're aihâimana wẽ za'ra wa'aba mono zém na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, tãma ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra wa'aba mono na, aipẽ'ẽ 're asimirosa'rata na asina 're waihu'u pese za'ra wa'aba mono da, te za ĩsarina dama ĩpire norĩ nhimiroti hã 're ĩwapari pese za'ra wa'aba mo. 


text:
Taha wa, dama ĩpire norĩ nhimipisutuzéb zarina te za duré rob'uiprazé hã syry na tãma 're ĩpo'o za'ra wa'aba mo, ti'ai ãma dama ĩpire norĩ ma. E marĩ wa. Dama ĩpire norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para, te te 're romhuri za'ra mono wa.


text:
Taha wa, te za tô ĩsarina tãma 're ĩpo'o za'ra wa'aba mo, aipawa'âbâzé hã duré uburé marĩ uiprazé hã. Te za duré tãma 're aihâimana prédub za'ra wa'aba mo, dama roti'wa norĩ ma. 


text:
 'Re ĩdasisawi pese za'ra mono zé wasu'u</n> Wa'âbâ ãna, dawi 're ĩrowaibui wa'aba mono zém na hã, taré dama 're ropisutu za'ra wa'aba mono õ di za. Te za dama ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra wa'aba mo, dama 're ĩropisutu za'ra wa'aba mono zéb zarina. Asimizawizém na si te za 're ĩdazawi pese za'ra wa'aba mo. 'Re dazawi pese za'ra wa'aba mono wamhã, uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na Mozési te te ĩrob'ui'érézém na te za asina tãma ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra wa'aba mo.


text:
Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Mozésihi ma, te te ĩwaihu'uzéb zarina te te ãma dama ĩrob'ui'érézé hã, ãne:  “Aimro na asiwi 're asipsaihuri za'ra wa'aba mono õ di za. Duré 're danhimroi wa'aba mono õ di za. Duré dawi 're asipsaihuri za'ra wa'aba mono õ di za. Duré marĩ ĩwẽ hã dawi 're 'ruiwapari za'ra wa'aba mono õ di za.”  Ãne duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã, dahâimanazé mono bâ. Ã norĩ hã, duré aimawi hã ĩsimiroti hã ahâ uptabi nherẽ, simisutu haré te wasu'u ĩsimiroti hã, ãne:  “Te za 're ĩdazawi pese za'ra wa'aba mo, duré aihâimanazé hã 'râwi asima 're ĩsawi pese za'ra wa'aba mono ne.”  Ãne ĩsimiroti hã sa'ẽtẽ uptabi nherẽ, misi ĩsimiroti hã te wasu'u, simisutu haré.


text:
Ni'wam norĩ hã te te 're dazawi pese za'ra mono wamhã, marĩ hã ĩwasédé hã te te dama 're 'manharĩ waihu'u za'ra mono õ di za. Taha wa, ni'wam norĩ hã te te 're dazawi pese za'ra mono wamhã, ta hã uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'madâ'â pese 'wa, te za 're hâimana za'ra. 


text:
Zezusi hã we apâ wazô ĩmorĩzéb u hã romhuture di oto, te te ĩwanho'reptu za'ra zé hã te te oto wama ĩ'rãsutu za'ra da hã. Cristu hã duréi, wa te wasina 're ĩ'umnhasi na'rata za'ra mono hawim nherẽ, romhuture di oto, wama hã. Taha wa, te za oto asimiza'rese 're aihâimana za'ra wa'aba mo, darési ãna 're ĩdanhotõ za'ra mono ne, asimiza'rese ãna 're aihâimana tõ za'ra wa'aba mono da. Ãne na ti'ai ãma 're ĩwahâimana hutu za'ra mono zé hã aima waihu'u pese za'ra wa'aba di. Ãne wa, te za 're ĩdazawi pese za'ra wa'aba mo. 


text:
Robra ĩsi'utõrĩzéb u hã romhuture di oto, ti'ai ãma ré dawasédé, da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono hã. Tâibâ za oto. Cristu hã we apâ morĩ wapsi, rowa'a si te za oto 're hâimana u'âsi, robra wa'rãmi. Taha wa, robra 'rowi dawasédé, da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono ne, 're wanomro mono õ di za oto. Wawasédé hã wa za oto wa te 're sahâri pese za'ra. Duré Zezusihi nhimirowa'a na si wa za 're wanomro, robra wi wanhiptete sina ãma 're ĩwahâimana za'ra mono zéb da hã, danhimnhi'ãsi na dawi 're ĩdasisõpa za'ra mono ne.


text:
Wawasété ãna, wa za oto 're wanomro wẽ, rowa'a na 're ĩdanomro mono ne. Âzé wa te dame 're âhuri mono õ di za, dato ĩwasété u 're dasi'rã'õtõ mono wa, siwa'ru da te 're ĩ'âhuri mono ne, 're wa'rã siwamnarĩ tõ za'ra mono da. Duré siwa'ru wahâimanazé ĩwasédé hã wa te 're 'manharĩ u'âsi za'ra mono õ di za, pi'õ na aibâ na zama. Duré marĩ na 're ĩwasiwẽ'õ za'ra mono hawi, wa te wasima 're nharĩ za'ra mono õ di za. Duré marĩ na 're wasi'ruiwapari za'ra mono õ di za.


text:
Siwa'ru 'râwi asima ĩwẽzéb zarina, aipẽ'ẽ 're asimirosa'rata wasété aba na ãma 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za. Wanhib'apito Zezu Cristu 're ĩmorĩzém na si te za oto 're aihâimana za'ra wa'aba mo, ĩsine. 


text:
 Ĩsazei'wa nherẽ, sib'uware na 're ĩnomro mono norĩ wasu'u</n> Ĩsazei'wa nherẽ, sib'uware na 're ĩnomro mono norĩ zô, te za asitẽme sô 're aihãsi aba mo. Ĩsimirosa'rata za'ra hã aimawi nherẽ, aiwab õ nherẽ, tãma 're nharĩ wasété za'ra wa'aba mono õ di za. Tane nherẽ, te za sô 're atob'uzu za'ra wa'aba mo.


text:
Ni'wam norĩ hã ĩsazei'wa norĩ hã uburé tisazéb zô te 're sõpré, te te 're huri mono da, romnhi zô zama, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tiwi 're ĩsawi za'ra mono õ na, 'râwi 're ĩsisaze za'ra mono zéb zarina. Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã ĩsazei'wa nherẽ, te za romnhi hã te te siwi 're wẽ'õ za'ra, te te 're huri mono tõ da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tiwi 're sawi za'ra mono newa.


text:
Taha wa, ni'wam norĩ hã uburé romnhi te te 're ĩhuri mono norĩ hã te te siwi 're wẽ'õ za'ra mono õ di za, romnhi na dame 're ĩsaihuri mono õ norĩ hã. Duré ni'wam norĩ, romnhi na dame 're ĩsaihuri mono õ norĩ zama, te te siwi 're wẽ'õ za'ra mono õ di za, uburé siwa'ru romnhi te te 're ĩhuri mono norĩ hã. E marĩ wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô te te 're awẽsãmri õ norĩ hã, romnhi na dame 're ĩsaihuri mono õ norĩ me.


text:
E a norĩ wa'wa hã ĩsib'apito za'ra wa'aba bâ, te za marĩ tiwi 're ĩwẽ'õ za'ra wa'aba mo, ĩsib'apito upana. Taha si te za te te 're waihu'u za'ra, ĩhâimana wasété na, duré ĩhâimana wẽ na zama. Tawamhã ĩsazei'wa norĩ hã te za siptete u'âsi 're hâimana za'ra. E marĩ wa. Wanhib'apito 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tiwaihu'u pese na te te 're siptete u'âsi za'ra mono wa. 


text:
Ni'wam norĩ hã ĩsazei'wa norĩ hã te 'râwi te te si'ãma 're rosa'rata za'ra, nima hã bâdâ hã romhuri'õzé hã ĩwa 're ĩrere'e mono sidâpâsi, bâdâ dama 're ĩpire za'ra mono zém na hã. Duré ni'wam norĩ, ĩsazei'wa norĩ hã te te da'ãma 're rosa'rata za'ra asa, aiwapsi bâdâ hã uburé dama 're hâimana za'ra mono nherẽ, ãma 're ĩdahâimana za'ra mono zéb da hã. Taha wa, ate wa'aba mono bâ romhuri'õzé bâtâ mono na asimirosa'rata mono bâ te za asiptete sina ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mo, tô õhõ na si.


text:
Ta norĩ hã nimahã bâdâ hã romhuri'õzé hã dama 're ĩpire za'ra mono zém na te te si'ãma 're ĩrosa'rata za'ra mono norĩ hã, Wanhib'apito ãma 're wata za'ra mono da, te ãne te te 're 'manharĩ za'ra. Duré ni'wam norĩ hã uburé siwa'ru romnhi te te 're ĩhuri mono norĩ hã te ãne te te 're 'manharĩ za'ra, Wanhib'apito 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're wata za'ra mono da, dasa na dama 're sõpru mono wa. Duré ni'wam norĩ hã romnhi na dame 're ĩsaihuri mono õ norĩ hã, te ãne duré te te 're 'manharĩ za'ra aiwa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're wata za'ra mono da, waihu'u pese wa, duré sõprub uptabi wa.


text:
<n>(7-8)</n>  Wasi'uihâ na 'râwi wahâiba misire nherẽ, wasina 're wahâimana za'ra mono õ di za. Wanhib'apito te te wama 're ĩ'apisutu mono zéb zarina si, wa tãma 're wahâimana za'ra. Duré wasi'uihâ na bâdâ hã wadâ'âzé hã wa te wasima 're pisutu waihu'u za'ra mono õ di za. Wanhib'apito te te wa'ãma 're ĩ'apisutu mono zéb zarina si, wa za 're wadâ'â za'ra, õhõ ma. Taha wa, wahâiba ré 're wahâimana za'ra mono ré, duré oto 're wadâ'â za'ra mono wamhã, ĩsib'a'uwẽ, wa za 're wahâimana u'âsi za'ra, simisutu.


text:
Cristu hã dâ'â nherẽ, ma tô apâ hâiwa'udu, hâiba ré 're ĩhâimana za'ra mono norĩ nhib'apito da hã, duré 're ĩdâ'â za'ra mono norĩ nhib'apito da zama. Uburé ĩsazei'wa norĩ nhib'apito da, ma tô hâiwa'udu apâ. Taha wa, wa ĩsib'a'uwẽ 're wahâimana u'âsi za'ra oto, simisutu.


text:
Tane nherẽ, e marĩ wa, te bété asisãnawã norĩ hã 're ĩwẽ'õ za'ra wa'aba mo, asiré ĩsazei'wa 're anomro aba mono nherẽ. E marĩ wa, te 're ĩ'ruiwapari u'âsi za'ra wa'aba mo, asisãnawã nherẽ. Niwapsi wa za uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono nho're aimasam ni, te te wa'awaihu'u da, wahâimana wẽ na, wahâimana wasété na zama. Tamep si za te te da'awẽ'õ na dâ'âsina, asi'uihâ na 're asiwẽ'õ pese za'ra wa'aba mono õ di za, ti'ab ré.


text:
Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa, ma tô ãne na ãma rob'ui'éré, ĩmreme na:  “Wa hã uburé Danhib'apito, tô sena 're ĩ̱hâimana mono zé hã aima waihu'u pese za'ra wa'aba di. Duré tô sena aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba zéb zarina, wa duré tô sena aima ropisutu za'ra wa'wa. Ãne, wa aima ropisutu za'ra wa'wa. Niwapsi te za a'uwẽ mono bâ dahi'rãtitõ ĩ̱nho're ĩ̱ma ana ni, dama ĩ̱pire uptabi wa. Tawamhã tame dapoto mono bâ te za ĩ̱nhisi za'ra ni, ĩ̱nhisi na 'Re ĩ̱hâimana u'âsi mono na.”  Ãne ma tô ĩbaihâ na ãma rob'ui'éré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na rob'ui'éré'wa hã. 


text:
Tamep si, wa za oto wasi'uihâ na tãma wasiwasu'u za'ra ni wahâiba mono bâ, ti'ab ré wahâimanazém na, uburé marĩ hã wa te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zém na hã. 


text:
Taha wa, wasiré ĩsazei'wa nherẽ, 're ĩwasiwẽ'õ za'ra mono zé hã wa za oto rẽme pese za'ra ni. Ãne zô si, te za asina 're asõpré wa'aba mo, marĩ ĩwẽ hã 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mono zéb zô. Marĩ hã 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono ré, asiré ĩsazei'wa norĩ hã te te 're ai'madâ'â za'ra wa'aba mono wa, asarina wa'aba tiwasété na 're si'marõpãrĩ tõ za'ra mono da, te za marĩ ĩwẽ si 're ĩ'manharĩ u'âsi za'ra wa'aba mo.


text:
Wa hã Wanhib'apito Zezusihi ãma 're ĩ̱hâimana mono wa, wa tô ĩ̱sina waihu'u sena na, uburé dasa hã ĩwẽ na hã, duré ĩwasété õ na si. Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã te za ãne hã te te ãma 're rosa'rata upa za'ra: “Ã hã romnhi hã, wasétére di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã wẽ õ di, wa te 're ĩhuri mono da hã.” Ãne hã ni'wam norĩ hã te te ãma 're rosa'rata za'ra mono wamhã, õ norĩ ma si, romnhi hã wasété di tô. Tane nherẽ, te te siwi 're wẽ'õ za'ra mono nherẽ, te te 're huri mono wamhã, dawasédé te wasu'u.


text:
Ãté marĩ dasa hã te za 're ĩhuri aba mo, asiré ĩsazei'wa norĩ te te siwi 're ĩwẽ'õ za'ra mono hã. Tawamhã, 're huri aba mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te dawi 're awẽ'õ mono newa, ãté te za ãne na tiwi 're ĩrobzei'õ za'ra wa'aba mo, tô õ norĩ wi hã. Ãne wamhã, asimizawi pese zé hã tãma ãma 're uwaimrami za'ra wa'aba mono õ di za. Tãma sawi uptabi za'ra wa, ma tô Cristu hã sada tidâ'â za'ra. Taha wa, romnhi hã asiré ĩsazei'wa norĩ te te 're ĩwẽ'õ za'ra mono hã, 're huri aba mono õ di za, 're huri aba mono wa, ta norĩ hã asa na tiwi 're ĩrobzei'õ za'ra mono zéb zarina, tiwasété na 're ĩsi'marõpãrĩ za'ra mono na 're si'utõrĩ tõ mono da.


text:
Ãne hã marĩ hã aima wasété aba õ nherẽ, 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono õ di za, da te 're aiwasu'u wasété za'ra wa'aba mono tõ da.


text:
E marĩ wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩsazei'wa norĩ ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zé hã, dasa hã da te 're ĩwẽ'õ za'ra mono zé, te te wasu'u õ di. Uburé marĩ hã da te 're ĩ'âhuri mono zéb zama te te wasu'u õ di duré. E marĩ te wasu'u tawamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zé hã. Ta hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti zarina 're ĩdanomro wẽ mono zé, te wasu'u. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Tipẽ'ẽzani na te te 're ĩda'apawapto mono zéb zarina, rowẽ uptabi na 're ĩdanomro mono zé, te wasu'u, dato sina.


text:
Ãne na ni'wam norĩ hã Cristuhu ma, te te 're romhuri wẽ za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te za te te sina 're rowẽ zani za'ra, uburé 're ĩhâimana wẽ za'ra mono zém na. Tawamhã te za duré da te 're wẽsãmri za'ra, ti'ai ãma ré. 


text:
Taha wa, rowẽ na wasiré 're ĩwahâimana za'ra mono zéb zô si, wa za wasima 're wanhopré. Wanhib'apito ãma wahâimana nhiptete u'âsi 're wanomro mono da, 're ĩwasipawaptob za'ra mono zém na, wa za duré 're wanomro u'âsi.


text:
Tawamhã dasa siwa'ru 're huri aba mono wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, danhiptete sina ãma 're ĩdanomro mono zéb da, te te da'ãma 're ĩromhuri wẽ mono zé hã tiwi 're uprosi za'ra wa'aba mono tõ da, ãté 're huri aba mono õ di za, siwa'ru dasa hã, romnhi hã. Tô sena uburé dasa hã ĩwẽ si da te 're ĩhuri mono da hã. Tane nherẽ, dasa hã siwa'ru 're huri aba mono ré, asiré ĩsazei'wa nherẽ, sib'uware na 're ĩnomro mono norĩ hã te te 're ai'madâ'â za'ra wa'aba mono wa, asarina wa'aba tiwasété na 're si'marõpãrĩ za'ra mono wamhã, tawamhã, aiwasédé te za tô 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo.


text:
Taha wa, romnhi hã siwa'ru 're huri aba mono õ di za, duré uwa 'rãi wa'u ĩsé hã 're âhuri aba mono õ di za, taha zarina asiré ĩsazei'wa norĩ hã tiwasété na apâ 're si'marõpãrĩ tõ za'ra mono da. Duré siwa'ru marĩ aimawimhã 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono wa, ni'wam norĩ hã tiwasété na apâ 're si'marõpãrĩ tõ za'ra mono da, 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono õ di za.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te ãma 're awaihu'u mono da, te za 'râwi asima si ãma 're ĩrosa'rata za'ra wa'aba mo, siwa'ru romnhi 're huri aba mono wa, ãma 're ĩ'upa za'ra wa'aba mono õ zém na hã. Ni'wam norĩ hã uburé siwa'ru, tisa te te sima 're ĩwẽ uptabi za'ra mono zéb zarina, te te 're ĩhuri mono na, 're siwẽ'õ za'ra mono õ wamhã, ĩpẽ'ẽ 're tãma 're rowẽ uptabi za'ra mono di za. Duré ni'wam norĩ hã siwa'ru dasa hã te te siwi 're ĩwẽ'õ za'ra mono zéb zarina, te te 're ĩhuri mono õ na, 're siwẽ'õ za'ra mono õ wamhã, ĩpẽ'ẽ 're tãma 're rowẽ uptabi za'ra mono di za duré, ãne hã aiwa.


text:
Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã romnhi siwa'ru te te 're huri mono nherẽ, 'râwi ãma 're siwawã za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te za te te 're wẽ'õ za'ra, tisa na 're ĩsiwawã za'ra mono zéb zarina. Tane hã marĩ hã wa te 're 'manharĩ za'ra mono nherẽ, 'râwi ãma 're wasiwawã za'ra mono wamhã, taha na wa za wawasédé hã wa te 're 'manharĩ za'ra. 


text:
 Ĩsazei'wa norĩ, prédup sina 're ĩsipawaptob za'ra mono zé wasu'u</n> Wa norĩ hã wanhiptete sina, Wanhib'apito ãma, wa te 're ĩsasõmri u'âsi za'ra mono norĩ hã, marĩ, wa te wasima 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina si, wa te 're 'manharĩ za'ra mono õ di za. Wasiré ĩsazei'wa nherẽ, hâimana nhib'uware na 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, wa za wa te 're pawaptob za'ra, hâimana nhiptete na wasiré ãma 're hâimana u'âsi za'ra mono da.


text:
Wasiré ĩsazei'wa norĩ hã marĩ te te sima 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina, wa za wa te ãma 're sazei pese za'ra, marĩ ĩwẽ na si, wa te ãma 're pawaptob u'âsi za'ra mono da, hâimana prédub sina oto ãma 're hâimana u'âsi za'ra mono da.


text:
Cristu hã bété, ti'ai ãma 're morĩ ré hã, e sima si ma tô tihâimanazéb da hã 're si'madâ'â. Mare di. 'Râwi tihâimanazém na si, 're si'madâ'â mono õ di. Ãne na duréihã ma tô ni'wa hã ĩwasu'u na ãma rob'ui'éré siro:  “Ĩ̱mama, ni'wam norĩ hã te te ai'ãma 're ĩwasété za'ra mono norĩ hã ma tô ai'u'âbâ ĩ̱'ãma zama te te 're wasété za'ra. Tane nherẽ, aimawi 're ĩ̱hâimana mono zéb da hã, te ĩ̱sima pisutu õ di, ĩ̱si'uihâ na hã.”  Ãne na ma tô duréihã ĩbaihâ na ãma rob'ui'éré, ĩwasu'u na hã.


text:
Uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã, e taré ma tô tinhimiroti hã te te dama 're apisutu, da te ãma 're ĩrob'ui'éré za'ra mono zéb da hã. Mare di. Taré te te dama 're apisutu mono õ di. Ĩsimiroti hã wa te 're waihu'u pese za'ra mono da, ma tô ãne hã te te dama 're apisutu. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã wa te 're sõré u'âsi za'ra mono wamhã, wanhiptete sina wa za ãma 're wahâimana u'âsi za'ra, marĩ na uburé wa te 're robzépata za'ra mono nherẽ. Wa te 're sõré u'âsi za'ra mono wamhã, te za wama 're rowẽ za'ra, wawi 're robzei'õ za'ra mono ãna, 're ĩwahâimana za'ra mono zéb da hã. Õhõ umnhasi sina, wa za tô ãhã zarina si 're wahâimana za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'rata 're ĩwahâimana u'âsi za'ra mono zéb zô, wasina 're wanhimipari za'ra mono sina.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono si dapisutu'wa hã, uburé marĩ na da te 're robzépata za'ra mono nherẽ, danhiptete sina ãma 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono da hã. Taha si te te sina dama 're ĩ'arowẽ zani mono hã, dawi 're robzei'õ za'ra mono ãna, ãma 're ĩdahâimana za'ra mono zéb da hã. Taha wa, wa tô te ĩ̱sima 're aiwẽ za'ra wa'wa, ta hã aihĩni te te 're aipawaptob za'ra wa'aba mono da, asiré ĩsazei'wa norĩ hã simisutu asimirosa'rata na 're asisazei pese za'ra wa'aba mono da oto, Cristu Zezusi 're ĩmorĩ wẽ zéb zarina.


text:
Asimirosa'rata na 're asisazei u'âsi za'ra wa'aba mono wapsi, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma Wanhib'apito Zezu Cristuhu mama ãma simisutu u'âsi, ãma 're aiwata za'ra wa'aba mo. 


text:
 Zudezu'õ norĩ hã, Cristuhu wasu'uwẽ te te oto ĩwaihu'u za'ra zé wasu'u</n> Cristu hã sitẽme te te 're ĩ'aiwaibui wa'aba mono ne, te za aihâiba zô asisô 're atob'uzu za'ra wa'aba mo, 're asisawi pese za'ra wa'aba mono sina. Taha zarina, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're dawata u'âsi za'ra mono da, te za ãne asima 're ĩ'manharĩ wẽ u'âsi za'ra wa'aba mo.


text:
Cristu hã ma tô we ti'ai u datẽme mo, zudezu norĩ hã te te 're apawapto mono da, duréihã zudezu norĩ hi'rata ma, dama ĩpire za'ra norĩ ma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tãma 're ĩropisutu za'ra mono zéb zarina, te te dama ãma 're a'uwaimrami mono da, duré uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te dama ãma 're ĩ'a'uwaimrami mono zém na, tô sena na da te ãma 're waihu'u pese za'ra mono da.


text:
Duré zudezu'õ norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩpẽ'ẽzé mono zé hã te te oto sina 're waihu'u za'ra mono wa, ãma 're wata za'ra mono da, ma tô we Cristu hã zudezu norĩ u satõ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Duréihã ãne rob'ui'éré na ĩwasu'u hã:  “Wa hã zudezu'õ norĩ siré 're ĩ̱hâimana mono ré, wa za ĩsiré za'ra, ai'ãma 're ĩ̱wata u'âsi. Ĩ̱nho're na zama, wa za duré ai'ãma 're ĩ̱wata u'âsi.” 


text:
Duré rob'ui'éré amo na ĩwasu'u hã, ãne:  “A norĩ wa'wa hã zudezu'õ na 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ, ma'ãpé simisutu asiré atoi uptabi na, ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ norĩ me.” 


text:
Duré rob'ui'éré amo na ĩwasu'u hã, ãne:  “Zudezu'õ na 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ, ma'ãpé Wanhib'apito ãma si 're aiwata u'âsi za'ra wa'aba mono, uburé aipoto mono bâ 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ hã.” 


text:
Iza'iza hã ma tô duré ãne na ãma rob'ui'éré siro:  “Niwapsi te za Zéséhé nhihudu hã we datẽme wi, apito Dawihi mama nhihudu hã. Wei wisi wapsi, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tãma pisutu, zudezu'õ norĩ nhib'apito, 're hâimana mono da oto, daro mono bâ. Tawamhã ta norĩ hã te za te te siwi 're umnhasi, marĩ ĩwẽ hã te te tãma 're ĩpisutu za'ra mono zéb zarina, za te te tãma ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra mono zém na hã.”  Ãne duréihã Iza'iza hã te te ãma ĩrob'ui'érézé hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiropisutuzém na. Ã hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te dama ĩropisutuzém na, ma tô oto dama ãma uwaimra. 


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã waihu'u pese wa, te za te te 're wa'apawaptob u'âsi, marĩ ĩwẽ hã te te wama 're ĩpisutu za'ra mono zéb zarina, za te te wama ãma 're ĩ'a'uwaimrami mono zéb zô, wa te wasiwi 're umnhasi za'ra mono sina, sô 're wanhimipari u'âsi za'ra mono da. Taha wa, wa ai'ãma tãma 're ĩ̱mreme u'âsi za'ra wa'wa, atoi uptabi na 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mono da, duré rowẽ si te te aima 're pisutu za'ra wa'aba mono da, asina 're umnhasi za'ra wa'aba mono wa. Ĩpẽ'ẽzani nhimipawaptobzéb zarina, marĩ ĩwẽ uptabi hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, za te te aima 're ĩsõmri za'ra wa'aba mono zéb zô, asiwi 're umnhasi za'ra wa'aba mono sina, sô 're asimipari za'ra wa'aba mono zém na, 'râwi asima ãma 're sa'ẽtẽ za'ra wa'aba mono da, wa tô te ĩ̱sima 're aiwẽ za'ra wa'wa. 


text:
 Paru hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimipawaptobzém na te te 're ĩda'apawapto mono zé wasu'u</n> Ĩ̱sisãnawã norĩ, wa hã wa tô ai'ãma waihu'u pese za'ra wa'wa, asimizawi pese sina oto 're anomro wẽ wa'aba mono zém na hã. Duré aima waihu'u pese za'ra wa'aba di oto, 're aihâimana wẽ za'ra wa'aba mono zéb da hã. Ãne hã wa tô duré ai'ãma waihu'u pese za'ra wa'wa, Wanhib'apito nhimiroti na oto asima 're ĩroti waihu'u pese za'ra wa'aba mono zém na zama.


text:
<n>(15-16)</n>  Tane nherẽ, ãhãna ĩ̱nhimi'ui'éré na, wa tô sõ'awi aima rowasu'u za'ra wa'wa, ĩ̱sina ĩ̱pahi ãna, rowasu'u ahâ na te ãma aipo're pu'u za'ra wa'aba da. Te aiwi udâ waihu'u za'ra wa'aba ãna, wa tô ĩ̱nhimi'ui'éré na hã aima rowasu'u pese za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã sõprum na te te ĩ̱pisutu wa, Cristu Zezusihi ma si te oto 're romhuri mono da, zudezu'õ norĩ hã te tãma 're apawapto mono da. Sasedoti norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te te da'ãma 're ĩromhuri za'ra mono ne, wa duré wa hã zudezu'õ norĩ ãma te 're romhuri u'âsi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, Zezusihi wasu'uwẽ na te 're pawaptob za'ra mono wa, te te 're ĩsaze za'ra mono zéb zarina, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're wẽsãmri za'ra mono da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani nhimipisutuzéb zarina, ta norĩ hã ĩsib'a'uwẽ oto 're nomro mono wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩwẽsãmri za'ra mono zéb da hã, wa ãne na hã te tãma 're romhuri u'âsi.


text:
Cristu Zezusihi ãma si oto 're ĩ̱hâimana mono wa, wa 're ĩ̱si'uze, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma si, te 're ĩromhuri mono zém na hã oto.


text:
Te 're ĩrowasu'u wẽ mono zéb zarina, duré te 're ĩromhuri wẽ mono zéb zarina ma tô zudezu'õ norĩ hã te te 're wapari pese za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. E tawamhã ĩ̱si'uihâ na ĩ̱waihu'u pese na te 're ĩ'ab'manharĩ wẽ mono na, wa za dama ĩ̱sina 're ĩ̱wata. Mare di. Ãne hã ĩ'uwaibaba õ di. Cristuhu nhimipawaptobzéb zarina si, wa tô te tãma 're romhuri u'âsi za'ra, ĩwasu'uwẽ na hã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã tiwaihu'u pese na te te 're ĩ̱pawapto mono zém na si, wa tô marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te dama 're ab'manharĩ, zudezu'õ norĩ hã tô sena te te 're saze za'ra mono da, ta norĩ hã. Zeruzarẽ hawi, Iririza u 're ĩ̱morĩ ré, wa tô daza'rui mono bâ te dama 're rowasu'u, Cristuhu wasu'uwẽ na hã.


text:
Wa hã wa tô ãne hã te ĩ̱sima 're rosa'rata u'âsi, Cristuhu wasu'uwẽ hã zahadu dapo're na da te 're ĩwapari za'ra mono õ norĩ u si, 're ĩ̱morĩ da, daza'rui mono bâ ĩwasu'uwẽ na te ãma 're da'apo're pu'u mono da. Wanhib'apito wasu'uwẽ na danhimi'u'ẽi 'rata u 're ĩ̱zasi tõ mono da, wa tô ãne na te ĩ̱sima 're rosa'rata u'âsi.


text:
Duréihã Iza'iza hã ma tô ãne na Cristuhu ãma rob'ui'éré:  “Ni'wam norĩ ma, ĩwasu'uwẽ hã da te tãma 're ĩwaihu'u za'ra mono õ norĩ hã te za oto ta norĩ hã 'râwi ãma 're siwaihu'u za'ra, ĩwasu'uwẽ hã da te oto tãma 're wasu'u za'ra mono wa. Te te 're wapari za'ra mono ãna, aré 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã te za oto 'râwi si'ãma te te 're waihu'u pese za'ra, 're ĩhâimana wẽ za'ra mono zém na hã.” 


text:
 Paru hã, timreme te te sisõwa ĩsõmrizé wasu'u, Roma u morĩ da</n> <n>(22-24)</n>  Wa hã wahub ahâ na, wa tô te ĩ̱sima 're rosa'rata u'âsi, te ĩ̱sima 're ĩrowẽ mono zéb uwaibaba, atẽme ĩ̱morĩ za'ra wa'aba da, te asabu za'ra wa'aba da. Tane nherẽ, zahadu ãmemhã ĩ̱ma romhuri ahâ di. Taha wa, nimahã na hã ãma atẽme ĩ̱watobro waihu'u aba õ di. Tane nherẽ, ãhãna hã ĩ̱nhimiromhuri hã ãmemhã te oto 'rãsutu wamhã, atẽme ãma ĩ̱morĩ aba da si, wa tô ĩ̱sima waihu'u. Taha wa, wa tô ĩ̱sima pisutu pese, Esipãnha na romnhisi u ĩ̱morĩ ré, te asabu za'ra wa'aba da. Ãne wa tô duré ĩ̱sima rosa'rata, atẽme ãma ĩ̱wisi za'ra wa'aba wamhã, niha bâtâ na a'â ai'rata ĩ̱nhamra za'ra wa'aba da, ĩ̱ma ĩrowẽ zarina, duré marĩ na asiwi ĩ̱pawaptob za'ra wa'aba da, Esipãnha u ĩ̱morĩzéb da hã. Taha parip si, wa za oto aihawi ĩ̱morĩ 'wa.


text:
Tane nherẽ, wa za a'â Zeruzarẽ u si mo, ã awa'awi hã, tame 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã te duré pawaptob za'ra da a'â.


text:
Masédoniza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma, duré Ataza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma, zudezu'õ na ĩsazei'wa na oto 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã ma tô sima wẽ za'ra, rob'uiprazé hã te te siwi ubumro da, Zeruzarẽ ãma ĩsazei'wa norĩ te te siwi ãma pawaptob za'ra da, simarĩ ãna 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, zudezu norĩ hã. Ta norĩ nhoprub za'ra zé hã, ĩ̱si'uihâ na te tãma âri za'ra da Zeruzarẽ u, taha da, wa za a'â tamomop si mo.


text:
Ta norĩ hã zudezu'õ na ĩsazei'wa norĩ hã si'uihâ na ma tô sima pisutu za'ra, te te siwi ãma ĩpawaptob za'ra zéb da hã, zudezu norĩ hã. Ãne hã tô ĩ'uwaibaba ma tô siwi ãma pawaptob za'ra. E marĩ wa. Duréihã zudezu norĩ ma, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tiwasu'uwẽ na tãma siwaihu'u na'rata za'ra, tipẽ'ẽ na robzei u'âsi ãma 're nomro mono da. Taha na ma tô zudezu'õ norĩ hã te te siwi ãma 're pawaptob za'ra ĩwasu'uwẽ na, aiwapsi oto õhõ ãma si 're hâimana za'ra mono da. Ãne wa'rãmi, te za tô zudezu'õ norĩ hã tinhimarĩ na te te siwi 're pawaptob za'ra, zudezu norĩ hã, tô ĩsarina si.


text:
Tawamhã ãme ĩ̱nhimiromhuri te 'rãsutu parimhã, rob'uiprazé, da te dasiwi ĩ'ubumro hã ubuni na ĩsazei'wa norĩ ma, te ãwisi wẽ parip si, wa za oto mo, Esipãnha u ĩ̱morĩ da hã. Tawapsi, wa za aiwa'wai baba ĩ̱morĩ aba ré, asabu za'ra wa'wa oto.


text:
Tawamhã, atẽme ĩ̱wisi za'ra wa'aba wamhã, Cristuhu nhoprubzém na, sa'ẽtẽ uptabi na te za aihĩni wama ãma tirowẽ za'ra. 


text:
Ĩ̱sisãnawã norĩ, wa za oto aiwi rowaptẽrẽ za'ra wa'wa ĩ̱si'ãma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, asiptete sina ĩ̱'ãma 're aimreme zusi aba mono zéb da hã. Wanhib'apito Zezu Cristuhu zazei'wa, wasiré oto 're wahâimana za'ra mono wa, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani nhimipawaptobzéb zarina, oto 're wasisawi pese uptabi za'ra mono wa, wa ãne na aiwi rowaptẽrẽ za'ra wa'wa.


text:
E marĩ da. Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma ĩsazei'õ'wa norĩ 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, niha te te ĩ̱ma rob'manharĩ za'ra tõ da, te za ĩ̱'ãma tiwi ĩrowaptẽrẽ u'âsi za'ra wa'aba mo. Duré Zeruzarẽ ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, ta norĩ hã zudezu na ĩwamri za'ra wẽ te, zudezu'õ norĩ nhoprubzé hã za te ãma ĩ'âri hã te te siwi wẽ'õ za'ra tõ da, te za duré ta norĩ ãma zama ãma aimreme zusi u'âsi 'wa.


text:
Ĩ̱toi uptabi na ãma atẽme ĩ̱wisi za'ra wa'aba da, te za ĩ̱'ãma aimreme zusi u'âsi 'wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ĩ̱morĩzé hã te te ĩ̱ma pisutu wapsi, wa za tô ãma atẽme ĩ̱wisi 'wa. Tawapsi ĩ̱ma rowẽ uptabi di za, wasiré ĩsazei'wa norĩ hã 'râwi wasisabu za'ra wẽ te. Te ãma wazere wamhã, wa za a'â ai'rata ĩ̱wa'utu za'ra wa'wa.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã wama rowẽ nhomri'wa hã 'râwi asiré 're hâimana u'âsi za'ra wa'aba mono da, wa tô te ĩ̱sima 're aiwẽ u'âsi za'ra wa'wa. Tane tô. 


text:
 Paru, tisiwadi norĩ te te ĩ'azawizé wasu'u</n> Ãne, wa za aima wasu'u za'ra wa'wa, wahidiba Pebi na ĩsisi hã. Ta hã simizawi pese di. Sẽtireza na 'ri nho'õmo nhisi ãma, te ĩsazei'wa norĩ hã te te 're apawaptob u'âsi.


text:
Da'ahâ na ma tô te te 're da'apawapto pese. Ĩ̱zama te duré te te 're ĩ̱pawapto. Taha wa, ma'ãpé asiwi âri wẽ wa'aba za, wasiré Wanhib'apito zazei'wai wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ, 're ĩsiwaibui wẽ mono zém na. Marĩ zô tiwi rowaptâ'â wamhã, te za duré marĩ na asiwi ĩpawaptob za'ra wa'wa. 


text:
Ma'ãpé, duré ĩ̱ma sawi za'ra wa'aba, Prisira norĩ hã Atiraha me, te ãma ĩsawi zahuré zéb zarina, rob'ui'éré na.


text:
Ta norĩ hã ĩ̱siré te te 're ĩromhuri zahuré mono, Cristu Zezusihi wasu'u na. Ta norĩ hã da te pãrĩ da nherẽ, ma tô sisawi ãna te te 're ĩ̱pawaptob u'âsi zahuré, pahi ãna. Taha wa, te te 're ĩ̱pawaptob zahuré mono zém na, wa tô te 're uzei u'âsi zahuré. Tane nherẽ, ĩ̱wétési te ãma 're uze zahuré mono õ di. Uburé zudezu'õ norĩ hã ĩsazei'wa norĩ hã te duré te te ãma 're uzei u'âsi za'ra, daro mono bâ siré 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ hã.


text:
Ma'ãpé, duré uburé ĩ̱ma sawi za'ra wa'aba, Prisira norĩ nhorõwa u ĩsazei'wa norĩ, siré 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ hã, rowahutu u. Duré asiwi ĩ̱ma sawi za'ra wa'aba, ĩ̱siwadi ĩ̱ma ĩsawi pe hã, Epenetu na ĩsisi hã. Ta hã ma tô saze na'rata Cristu hã, Azi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma.


text:
Duré Mariza hã asiwi ĩ̱ma sawi wa'aba. Ta hã te te aima 're romhuri pese za'ra wa'wa, simi'ẽi uptabi na.


text:
Duré asiwi ĩ̱ma sawi zahuré wa'aba, Ãdoronitu norĩ hã, Zuni'asihi me. Ta norĩ hã ĩ̱siré zudezu norĩ, ma tô ĩ̱siré tihâimana zahuré, dazazéb 'remhã. Cristuhu zadawa wasu'u'wa norĩ siré te te 're romhuri zahuré mono wa, tãma waihu'u pese za'ra di, ĩsiré romhuri'wa norĩ ma hã. Ta norĩ hã ma tô ĩ̱wana saze na'rata zahuré, Cristu hã. 


text:
Ma'ãpé duré asiwi ĩ̱ma sawi wa'aba, ĩ̱siwadi uptabi hã, Ãprizatu na ĩsisi hã. Ta hã te Cristu ãma si 're hâimana.


text:
Duré Ubanuhu zama asiwi ĩ̱ma sawi wa'aba, wasiré romhuri'wa hã Cristuhu ma. Esitati hã ĩ̱siwadi zama te za duré asiwi ĩ̱ma ĩsawi wa'wa, ĩ̱ma ĩsawi pe hã.


text:
Ma'ãpé duré asiwi ĩ̱ma sawi wa'aba, Aperi hã. Ta hã marĩ na da te 're pibui ahâ mono nherẽ, niwa Cristuhu wi sipi'rai waihu'u õ di. Duré asiwi ĩ̱ma sawi za'ra wa'aba, Arisitoburuhu nhorõwa 're, 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã.


text:
Duré, Erodi'ã hã asiwi ĩ̱ma sawi wa'aba, ĩ̱siré zudezu hã. Duré wasiré ĩsazei'wa norĩ hã Nasizuhu nhorõwa 're, 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã asiwi ĩ̱ma sawi za'ra wa'aba duré. 


text:
Tiripena norĩ hã te za duré asiwi ĩ̱ma ĩsawi zahuré wa'wa, Tiripozaha me. Ta norĩ hã te Wanhib'apito ma, te te 're romhuri zahuré. Duré wahidiba hã ĩ̱ma ĩsawi pe hã asiwi ĩ̱ma sawi wa'aba, Pezidi na ĩsisi hã. Ta hã simi'ẽ na te duré Wanhib'apito ma, te te 're romhuri pese, wa'a ãna.


text:
Ma'ãpé duré asiwi ĩ̱ma sawi wa'aba, Rupu hã. Ta hã te duré te te 're romhuri pese, Wanhib'apito ma. Ĩna zama te za duré asiwi ĩ̱ma ĩsawi wa'wa. Ta hã ĩ̱na õ nherẽ, ma tô te te 're ĩ̱pawapto pese, dana hã ti'ra te te 're ĩpawapto pese za'ra mono ne.


text:
Asĩtitu norĩ hã te za duré asiwi ĩ̱ma ĩsawi za'ra wa'wa, Predotihi me, duré Emesi, duré Patorobasi, duré Emasi hã. Duré uburé ĩtẽme 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ hã asiwi ĩ̱ma sawi za'ra wa'aba, ĩsazei'wa norĩ hã.


text:
Ma'ãpé duré asiwi ĩ̱ma sawi za'ra wa'aba, Pirorodu norĩ hã, Zurizaha me, duré Nere'u norĩ hã ĩhidiba me, duré Orĩpasihi zama. Duré ta norĩ siré 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ hã te za asiwi ĩ̱ma ĩsawi za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ norĩ hã. 


text:
Uburé asiré ĩsazei'wa 're aihâimana za'ra wa'aba mono wa, te za asõ'utu na asisawi sina 're asitob'rata hârâ za'ra wa'aba mo. Ãmemhã uburé Cristuhu zazei'wa norĩ hã, ĩ'upsãtã mono bâ sitẽme 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ hã te duré ãma asawi za'ra wa'wa. 


text:
 Paru hã, roti na za oto te te ĩ'rãsutuzém na rowasu'u</n> Ĩ̱sisãnawã norĩ, wa za oto ĩ̱nhimiroti na aima 'rãsutu za'ra wa'wa. Ni'wam norĩ hã te aimawi tinhimirosa'rata na te te ãma 're 'wa'rutu za'ra, ĩsazei'wa norĩ wi. Te te tiwi ãma 're 'wa'rutu za'ra mono wa, te ĩsazei'wa norĩ hã ĩmreme hã te te 're wapari za'ra. Taha zarina, te duré sima ãma 're siwanhizari. Ta norĩ nhimirob'manharĩ wasété zéb zarina, te ĩsazei'wa norĩ hã 're si'marõpãrĩ za'ra, tiwasété na. Zezusihi nhimiroti na, da te aima 're ĩroti za'ra wa'aba mono zéb upana, te ta norĩ hã te te dama 're roti za'ra, aimawi na si. Taha wa, te za tiwi 're asisawi pese za'ra wa'aba mo, ta norĩ siré 're aihâimana za'ra wa'aba mono tõ da.


text:
Ta norĩ hã Wanhib'apito Cristuhu ma, te te 're romhuri za'ra mono õ di. Te te sima 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina si, te marĩ ĩwasété zô si 're sõpré. Ta norĩ hã sadawa nhipese nherẽ, te ĩsimiroti hã sena newa da te 're wapari ze za'ra, danhimirosa'rata nhib'uware na 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ hã. Mreme wapari zei wa, duré asa ĩmreme hã da te dasima 're wẽ za'ra mono da, te taré timreme amo na te te dama 're rowasu'u za'ra, da'ãma 're wata za'ra mono sina. Tawamhã taha zarina, te za awa'awi ĩmreme na da te 're saze za'ra.


text:
Tanei õ di, a norĩ wa'wa hã. Zezusihi wasu'uwẽ 're ĩwapari pese za'ra wa'aba mono zém na, ma tô daro mono bâ ĩsazei'wa norĩ hã aiwasu'u za'ra wa'wa hã te te 're wapari ze za'ra. Taha wa, ma tô ãma asina ĩ̱ma 're ĩrowẽ zani za'ra wa'aba mo. Ãne wa, wa za duré aima roti za'ra wa'wa. Asimiza'rese sina, te za marĩ ĩwẽ hã 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mono zéb da si, asina 're asõpré wa'aba mo. Marĩ ĩwasédé hã 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono da, asima 're 'madâ'â za'ra wa'aba mono õ di za. Te za tiwi 're asiptete za'ra wa'aba mo, aiwasété wi hã.


text:
Rowẽ na 're ĩdanomro mono zé hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hawimhã. Ta hã te za rowẽzé hã te te aima 're anhomri 'wa. Wahi hã dapara na da te 're ĩwati'i za'ra mono ne, te za Satanasihi nhiptetezé hã romhutu na te te tiwi 're a'uprosi 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, tô õ hã Satanasi hã asahâpâ 're hâimana za'ra wa'aba mono da oto. Wanhib'apito Zezusihi wi, wa wa te tiwi 're rowaptẽrẽ u'âsi, tinhimipawaptobzé hã te te aima 're sõmri za'ra wa'aba mono da, ai'rata 're hâimana u'âsi za'ra wa'aba mono da. 


text:
Timotiu hã, ãme ĩ̱siré romhuri'wa hã te duré ãma asawi za'ra wa'wa. Duré ĩ̱siré zudezu norĩ te duré ãma asawi za'ra wa'wa, Rusizu norĩ hã, Zasãhã me, duré Sosipaturu hã. 


text:
Wa hã, Tési'u hã wa duré ãma asawi za'ra wa'wa, Wanhib'apito ãma wasiré 're wahâimana za'ra mono wa. Wa hã Paru te te ĩ̱ma ĩ'awaihu'u mono zéb zarina, wa tô rob'ui'éré, ã ĩbaihâ na hã. 


text:
<n>(23-24)</n>  Wa hã Paru, ãne wa za duré ãma aima waihu'u za'ra wa'wa. Da'izu hã tinhorõwa u te te ĩ̱'mazébré hã, te duré ãma asawi za'ra wa'wa. Taha nhorõwa ãma, te wasiré ĩsazei'wa norĩ hã 're si'rã'õtõ u'âsi. Duré Erasitu hã ãme 'ri nho'õmo ãma danhib'apito ma, rob'uiprazé za'rata na romhuri'wa hã, te ãma asawi za'ra wa'wa. Wasisãnawã Tu'atu na ĩsisi zama, te duré ãma asawi za'ra wa'wa.


text:
 Paru hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma ĩwatazé wasu'u</n> <n>(25-26)</n>  'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma si, wa za 're wawata u'âsi za'ra. Taha ma si, tãma waihu'u pese di, te te 're ĩwa'apawapto mono zéb da hã, Zezu Cristuhu wasu'uwẽ hã wa te 're ĩsaze za'ra mono zé hã wa te 're rẽme za'ra mono ãna, wanhiptete u'âsi ãma 're ĩwanomro mono zéb da hã. Taha wasu'uwẽ hã wa tô te dama 're wasu'u u'âsi. Duréihã ĩwasu'uwẽ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te dama 're awaihu'u mono õ di. Ĩwasu'uwẽ hã dama sa'rese ãna, ma tô aré 're danomro. Tane nherẽ, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwasu'uwẽ hã dama waihu'u oto, ĩsadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ nhimi'ui'éré hawimhã. Taha wa, te oto ĩsimiwada'urizéb zarina si, da te 're waihu'u za'ra daro mono bâ, da te ãma 're ĩsazei pese za'ra mono zéb da hã, duré da te 're ĩwapari pese za'ra mono zéb da hã oto.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã misire te 're hâimana. Õhõ si siwaprosi uburé marĩ hã tãma waihu'u pese di, taha ma si. Taha wa, taha ãma si, wa za 're wawata u'âsi za'ra, Zezu Cristu te te wama 're ĩ'ab'manharĩ wẽ mono zéb zarina si. Tane tô. 


text:
 1 Corĩtu norĩ</n>  Corĩtu norĩ ma, Paru te te ĩrob'ui'éré na'rata zé</n>  Paru te te ĩdazawizé wasu'u</n> <n>(1-2)</n>  Wa hã Paru, wa ãma aima rob'ui'éré za'ra wa'wa, Corĩtu na 'ri nho'õmo nhisi ãma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ ma. Wasisãnawã Sotẽni hã te duré ãma asawi za'ra wa'wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô ĩ̱pisutu, te te sima ĩwẽzéb zarina, Cristu Zezusihi zadawa wasu'u'wa, 're ĩ̱hâimana mono da, ĩsadawa para. A norĩ wa'aba zama, ma tô te te 're aipisutu za'ra wa'wa, ĩsib'a'uwẽ si oto ãma 're anomro wẽ wa'aba mono da, Cristu Zezusihi ãma. Daro mono bâ, uburé Wanhib'apito Zezu Cristuhu ãma 're aiwata za'ra wa'aba mono norĩ ma zama, wa ãne aima rob'ui'éré za'ra wa'wa. Aiwa, wa tô Wanhib'apito na wa te 're sisi za'ra, simisutu.


text:
Wamama ma, wa ai'ãma 're ĩ̱mreme u'âsi za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, duré Wanhib'apito Zezu Cristuhu ma zama, ĩsimizawizé hã ai'ãma 're hâimana u'âsi za'ra wa'aba mono da, rowẽ u'âsi, ãma 're anomro aba mono da. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono, tinhoprubzéb zarina, ĩwẽ si te te dama 're ĩ'anhomri mono zé wasu'u</n> 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma, wa 're ĩ̱wata u'âsi, ĩwẽ hã te te aima 're sõmri za'ra wa'aba mono wa, Cristu Zezusihi ãma si oto 're anomro aba mono zéb zarina.


text:
Cristuhu ãma 're anomro aba mono wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwẽ si te te aima 're sõmri za'ra wa'wa. Ma tô duré te te 're aipawaptob za'ra wa'wa, ĩwasu'uwẽ na dama 're rowasu'u za'ra wa'aba mono da, duré 're ĩhâimana mono zém na, 're waihu'u pese za'ra wa'aba mono da.


text:
Cristuhu wasu'uwẽ hã ma tô 're ĩsazei pese za'ra wa'aba mo. Taha zarina, te oto asiptete sina ãma 're anomro aba mo.


text:
Taha wa, Wanhib'apito Zezu Cristu apâ we ĩmorĩzéb zô, 're asimipari za'ra wa'aba mono ré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, tinhoprubzéb zarina ĩwẽ hã te te aima 're ĩsõmri za'ra wa'aba mono zéb zô, aiwi 're rowaptâ'â za'ra wa'aba mono õ di za oto.


text:
Wanhib'apito Zezu Cristu te za duré te te 're aipawaptob u'âsi za'ra wa'wa, asiptete sina ãma 're anomro aba mono da. Nimahã bâtâ na za we apâ ĩmorĩzéb u, tiwi 're aipizari za'ra wa'aba mono tõ da, te za te te 're aipawaptob u'âsi za'ra wa'wa, ti'ab ré Zezusi hã 're udâ za'ra wa'aba mono wa, tô taha bâtâ na aiwasédé hã te te ai'ãma sa'ra za'ra wa'aba tõ da.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã wama umnhasi za'ra di, uburé te te wama 're ĩ'aropisutu mono zéb zarina, te te wama ãma 're ĩ'a'uwaimrami mono zéb da hã. Ta hã ma tô te te 're aipisutu za'ra wa'wa, ĩ'ra siré 're anomro aba mono da, Wanhib'apito Zezu Cristuhu siré. 


text:
 Ĩsazei'wa norĩ, siwanhizari 're ĩhâimana za'ra mono zé wasu'u</n> <n>(10-11)</n>  Ĩ̱sisãnawã norĩ, Corowihi nhorõwa ãma 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã ma tô we ĩ̱ma aiwasu'u za'ra wa'wa, 're asisada'âbâ u'âsi za'ra wa'aba mono zém na hã, asiwanhizari ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono zém na hã. Taha wa, Wanhib'apito Zezu Cristuhu zadawa para, wa za oto aima ãma roti pese za'ra wa'wa, simisutu ãma 're asisazei pese za'ra wa'aba mono da, asiwanhizari, ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono tõ da. Misi haré te za oto 're ĩpisutu za'ra wa'aba mo, simisutu asiré ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono da oto.


text:
Ãne wa za aima waihu'u za'ra wa'wa. Ni'wam norĩ me asiré 're aihâimana za'ra wa'aba mono nherẽ, te ãne dama 're asiwasu'u za'ra wa'aba mo: “Wa norĩ hã Paruhu nhimiroti si, wa za wa te 're 'madâ'â za'ra.” Duré ni'wam norĩ hã te 're siwasu'u za'ra, ãne: “Wa norĩ hã Aporuhu nhimiroti si, wa za wa te 're 'madâ'â za'ra.” Duré ni'wam norĩ hã te 're siwasu'u za'ra, ãne: “Wa norĩ hã Pedruhu nhimiroti si, wa za wa te 're 'madâ'â za'ra.” Duré ni'wam norĩ hã te ãne 're siwasu'u za'ra: “Wa norĩ hã Cristuhu nhimiroti si, wa za wa te 're 'madâ'â za'ra.” Ãne te dama 're asiwasu'u za'ra wa'aba mo, aimreme si'ahâ aba na.


text:
Tane nherẽ, Cristuhu zazei'wa norĩ hã te oto simisutu 're hâimana za'ra. Siwanhizari ãma 're hâimana waihu'u za'ra mono õ di. Mare di. E wa hã Paru, wa tô asada ĩ̱dâ'â za'ra wa'wa, wedepo'o nhonhi'rãmi na. Mare di. Wa hãi õ di. E ĩ̱nhisi na ma tô â dawabzuri hã da te aima 're 'manharĩ za'ra wa'wa, Zezusihi nhisi upana. Mare di. Wa hãi õ di. 


text:
<n>(14-15)</n>  Ai'rata 're ĩ̱hâimana za'ra wa'aba mono ré, ai'ãma 're ĩ̱nhib'a'uwẽ za'ra wa'aba mono da, te ĩ̱sima 're aiwẽ za'ra wa'aba mono 'wa'âhã, ai'ahâ na wa aré â dawabzuri hã te aima 're 'manharĩ za'ra wa'wa, ĩ̱nhisi na. Tane nherẽ, ai'ahâ na te aima 're ab'manharĩ aba mono õ di. Crisipu norĩ ma si, wa tô â dawabzuri hã tãma 'manharĩ zahuré, Da'izuhu me. Ãne wa, wa tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩ̱wata u'âsi. Taha wa, a norĩ wa'wa hã ĩ̱nhisi na â dawabzuri hã te aima 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mono na, dama 're asiwasu'u za'ra wa'aba mono õ di za.


text:
Ãne na wa tô duré ĩ̱sina po're puru, Esitépanasihi ma zama, â dawabzuri te ĩ'manharĩzém na hã. Duré ĩsõrõwa ãma ĩsiré 're ĩhâimana za'ra mono norĩ ma zama, wa tô tãma 'manharĩ za'ra ĩsiré. Ãma ĩ̱po're pu'u za'ra õ di oto, ni'wam norĩ ãma hã, â dawabzuri te tãma ĩ'manharĩ za'ra zém na hã. Ta norĩ ma si, wa tô 'manharĩ za'ra.


text:
Â dawabzuri hã te dama 're ab'manharĩ mono da, te te datẽme ĩ̱zatõrĩ õ di, Cristu hã. Ĩwasu'uwẽ si te dama 're wasu'u mono da, ma tô datẽme ĩ̱zatõ. Taha wa, ti'ai ãma danhimirowaihu'u na da te dama 're ĩroti za'ra mono nei õ di wa hã, te dama 're ĩrowasu'u mono zé hã. Ti'ai ãma danhimirowaihu'u na Cristu te dama 're wasu'u mono 'wa'âhã, wedepo'o nhonhi'rãmi na dazada ĩdâ'âzé wasu'u hã te aré wapu na dama 're hâimana. Tane 'wa'âhã, Cristuhu wasu'uwẽ hã marĩ dai õ di aré, da te ãma 're saze za'ra mono wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ãma 're ĩda'anho'reptui mono da hã. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono waihu'u pese na rowasu'u</n> 'Re ĩhâimana u'âsi mono, za te te ĩ'uprosi za'ra norĩ hã, wedepo'o nhonhi'rãmi na Cristuhu dâ'âzé wasu'u na te te ãma 're rosa'rata upa za'ra, sima, taré newa. Wa norĩ si uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩwa'anho'reptui mono norĩ si, wa tô wa te 're waihu'u za'ra, Cristuhu dâ'âzé hã ĩpire na hã. Taha wasu'u hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono waihu'u pe, te wasu'u. Taha si waihu'u pese uptabi di, te te 're ĩda'anho'reptui mono da hã, Cristu hã dazada ĩdâ'âzéb zarina.


text:
Ãne duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na ĩsadawa wasu'u'wa nhimi'ui'éré hã:  “Ni'wam norĩ hã ĩ̱nhimirowaihu'u pese na te 're pawaptob za'ra mono õ nherẽ, tinhimirowaihu'u pese na 'râwi 're si'madâ'â ze za'ra mono wamhã, wa za ĩsimirowaihu'u pese zé hã te tiwi 're a'uprosi, ta norĩ wi, ti'ab ré danhimirosa'rata waihu'u pese na 're ĩdahâimana za'ra mono zé hã marĩ dai õ na 'râwi da te dasina 're ĩwaihu'u pese za'ra mono zéb da hã oto.”  Ãne na hã duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na rob'ui'éré, te wasu'u. 


text:
Ti'ai ãma danhimirowaihu'u pe hã, tarére 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na Mozési te te ãma ĩrob'ui'éré zarina, dama rowahutu'wa norĩ nhimirowaihu'u pe hã tarére duré, tãma hã. Duré danhimiroti waihu'u pese na, 'râwi da te dasima ãma 're ĩroti nhipese za'ra mono zé hã tarére tãma hã. Uburé danhimirowaihu'u pese na dahâimanazé hã wapure di tãma hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono waihu'u pese ma hã. Ãne, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tiwaihu'u pese na te te dama 're ĩ'ab'manharĩ mono zéb zarina, wa tô waihu'u za'ra ni. 


text:
Tinhimirosa'rata waihu'u pese na ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã sima pisutu, dasi'uihâ na danhimirosa'rata waihu'u pese na 'râwi da te 're waihu'u za'ra mono tõ da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Zezusi hã dazada ĩdâ'âzé wasu'u hã, wa te dama 're ĩwasu'u za'ra mono hã taré newa te dasima da te ãma 're rosa'rata upai u'âsi za'ra. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô sima pisutu, taha wasu'u na si te te 're anho'reptui mono da, te te sina 're ĩ'umnhasi za'ra mono norĩ hã.


text:
Zudezu norĩ hã marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩ'ab'manharĩ mono zéb zô si, te 're sõpré. Duré zudezu'õ norĩ hã uburé marĩ te te 're ĩwaihu'u pese za'ra mono zéb da si, te sima te te 're wẽ u'âsi za'ra.


text:
Tane nherẽ, wa norĩ hã Cristu, wedepo'o nhonhi'rãmi na dazada ĩdâ'âzé wasu'u si, wa tô wa te dama 're wasu'u za'ra. Tane nherẽ, ma tô taha wasu'uwẽ hã zudezu norĩ hã te te siwi 're wẽ'õ za'ra. Zudezu'õ norĩ zama ma tô duré te te sima ãma 're rosa'rata upai u'âsi za'ra, taré newa, marĩ da ĩhâimana õ newa, ĩwasu'uwẽ hã.


text:
Ni'wam norĩ si ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te sima 're pisutu za'ra, tinhib'a'uwẽ da, ni'wam norĩ hã zudezu, duré ni'wam norĩ hã zudezu'õ. Ta norĩ si te Cristuhu dâ'âzé wasu'u, te te 're wapari za'ra. Tawamhã ãne hã, e marĩ te tãma wasu'u za'ra, Cristu, wedepo'o nhonhi'rãmi na ĩdâ'âzé wasu'u hã. Danhipai u 'Re ĩhâimana u'âsi mono waihu'u pe, te tãma wasu'u za'ra. Duré ĩsimiroti wẽ uptabi, te tãma wasu'u za'ra.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti si, danhipai u ĩwẽ uptabi hã tô. Duré danhipai u waihu'u pese uptabi di. 


text:
Ĩ̱sisãnawã norĩ, ma'ãpé asina aipo're pu'u za'ra wa'aba, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, tinhib'a'uwẽ da, te te 're aipisutu za'ra wa'aba mono õ ré, 're aihâimana 'rata za'ra wa'aba mono zém na. Ai'umro wa'aba na si ma tô asiré norĩ ma, asimirosa'rata waihu'u pese na si, aré 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Ai'umro wa'aba na si, ma tô asima aipire na aré 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Ai'umro wa'aba na si, ma tô dama ĩpire norĩ 'ra na 're aihâimana za'ra wa'aba mo aré. Ai'ahâ wa'aba na ma tô dama aiwapu na dama 're aihâimana za'ra wa'aba mo.


text:
Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã dama hâimana nhimiza'rese'õ na, ĩsazei'õ'wa norĩ te te ãma 're ĩrosa'rata za'ra mono norĩ hã ta norĩ si ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te sima 're pisutu za'ra, ĩsib'a'uwẽ si 're nomro mono da. E marĩ da, ma tô ta norĩ si te te sima 're pisutu za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Ĩsazei'õ'wa norĩ hã simirosa'rata waihu'u pese newa 're ĩsi'madâ'â ze za'ra mono norĩ hã, oto sisém na 're hâimana za'ra mono da. Duré ĩsazei'õ'wa norĩ ma ĩwapu za'ra hã, ma tô duré te te 're pisutu za'ra, ĩsib'a'uwẽ 're nomro mono da. Ĩsazei'õ'wa norĩ ma, ĩpire za'ra hã oto sisém na 're hâimana za'ra mono da, ma tô dama ĩwapu norĩ si te te 're pisutu za'ra, ĩsib'a'uwẽ 're nomro mono da.


text:
Ĩsazei'õ'wa norĩ ma 're ĩhâimana wapu za'ra mono norĩ hã ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're pisutu za'ra, ĩsib'a'uwẽ si 're nomro mono da, ĩsazei'õ'wa norĩ te te siwi 're ĩwẽ'õ pese za'ra mono norĩ hã. Ĩsazei'õ'wa norĩ ma, pire na 're ĩhâimana za'ra mono zé hã te te tiwi 're a'uprosi mono da, ma tô dama ĩwapu norĩ si te te 're pisutu za'ra, ĩsib'a'uwẽ si oto 're nomro mono da.


text:
E marĩ da, ma tô ãne hã te te dama 're ab'manharĩ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Ni'wam norĩ hã tinhimirosa'rata waihu'u pese na 'râwi ĩsõ'a, sina 're wata tõ za'ra mono da, ma tô ãne te te dama 're ab'manharĩ, duré dama pire wẽ te, 'râwi dama sina 're wata tõ za'ra mono da.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimipisutuzéb zarina si, te oto Cristu Zezusihi ãma 're anomro aba mo. Cristuhu ãma si oto 're anomro aba mono wa, te tinhimirowaihu ĩwẽ hã te te aima 're waihu'u u'âsi za'ra wa'wa. Cristuhu dâ'âzém na si, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're wa'awẽsãmri, wawasédé hã te te oto wa'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina. Taha zarina si, ma tô duré te te 're wa'apisutu, ĩsib'a'uwẽ si oto tãma 're wahâimana wẽ za'ra mono da. Taha zarina si, ma tô duré wawasété hawi wa'anho'reptu, sitẽme te te 're wa'awaibui mono da.


text:
Taha wa, wa norĩ hã ĩsazei'wa oto 're wanomro mono wa, wato sina 're ĩwahâimana za'ra mono zém na dama 're wasiwasu'u za'ra mono wamhã, Wanhib'apito nhimipawaptobzém na si, wa za tô dama 're wasiwasu'u wẽ za'ra, wato sina 're ĩwahâimana za'ra mono na hã. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã ma tô ãne na ãma rob'ui'éré:  “Ni'wam norĩ hã to sina oto 're hâimana za'ra mono wamhã, Wanhib'apito te te 're ĩpawaptob za'ra mono zém na si, te za tô dama 're siwasu'u wẽ za'ra, to sina oto 're ĩhâimana za'ra mono zém na hã.”  Ãne duréihã ĩbaihâ na ãma rob'ui'éré hã. 


text:
 Cristu hã wedepo'o nhonhi'rãmi na dazada ĩdâ'âzé wasu'u</n> Ĩ̱sisãnawã norĩ, ma'ãpé ĩ̱'ãma aipo're pu'u za'ra wa'aba. Wa hã atẽme ãma ĩ̱morĩ aba wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã aré dama ĩwaihu'u'õ hã, wa tô te aima 're wasu'u za'ra wa'wa. E tawamhã ĩ̱mreme wapari ze na, 're ĩ̱wapari za'ra wa'aba mono da si, wa tô te ĩ̱si'ãma 're rosa'rata, ĩ̱nhimiroti wẽ wa, ĩ̱'ãma 're atob'uzu za'ra wa'aba mono da. Mare di. E ti'ai ãma danhimirowaihu'u pese na da te dama 're ĩroti za'ra mono ne, wa tô te aima 're rowasu'u za'ra wa'wa. Mare di. Tanei õ di, ĩ̱nhimirowasu'u hã.


text:
Ai'rata 're ĩ̱nhamra aba mono ré, wa tô ĩ̱sima pisutu pese, Zezu Cristuhu wasu'uwẽ si te aima 're wasu'u za'ra wa'aba mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Danho'reptui'wa da, Zezusi te te ĩpisudu hã wedepo'o nhonhi'rãmi na dazada ĩdâ'âzé wasu'u si.


text:
Atẽme ãma ĩ̱morĩ aba wamhã, ĩ̱pẽ'ẽ 'remhã ĩ̱nhib'uware di. Taha wa, wa tô ĩ̱pahi te, rẽrẽ, ĩ̱nhimiromhuri na 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te ãma 're ĩ'uwaimrami mono zém na hã te 're 'wanhi'riti mono õ'umnhasite.


text:
Zezusihi wasu'uwẽ, te aima 're wasu'u za'ra wa'aba mono wamhã, ti'ai ãma danhimirowaihu'u pese na da te dama 're ĩroti za'ra mono ne, te aima 're rowasu'u za'ra wa'aba mono õ di, ãma 're ĩ̱zaze za'ra wa'aba mono da hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã tiwaihu'u pese na te te 're ĩ'aipawaptob za'ra wa'aba mono na si, ma tô sena na 're ĩsazei pese za'ra wa'aba mo, Zezusihi wasu'uwẽ hã.


text:
Taha wa, ti'ai ãma danhimirowaihu'u pese zarina, Zezusi hã Danho'reptui'wa na 're saze za'ra wa'aba mono õ di. Mare di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, tiwaihu'u pese na te te 're ĩ'aipawaptob za'ra wa'aba mono zéb zarina si, ma tô ãma 're ĩsazei pese za'ra wa'aba mo. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono waihu'u pese na rowasu'u</n> Ti'ai ãma ĩsazei'õ'wa norĩ nhimirowaihu'u zarina, te aima 're rowasu'u za'ra wa'aba mono õ di. Hâiwa hawi dahâimanazém na rowaihu'u na si, wa tô ĩsazei'wa norĩ ma, te tãma 're rowasu'u za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani te te tãma 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb zarina si, prédub sina ãma 're ĩhâimana za'ra mono norĩ ma hã. Ã hã roti hã ti'ai ãma ĩsazei'õ'wa norĩ nhimiroti nei õ di. Daro mono bâ dama roti'wa norĩ nhimiroti nei õ di. Ta norĩ nhimiroti nhiptetezé hã daro mono bâ te za tiwi 're si'utõrĩ za'ra.


text:
E 'wa ĩwaihu'u pese nhimiroti, te dama 're ĩwasu'u mono hã bété. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã aré dama ĩwaihu'u'õ si, wa wa hã te dama 're wasu'u u'âsi, ĩwaihu'u pese zarina ĩsimiroti wẽ uptabi si. Ta hã ma tô aré dawi udâ, da te 're waihu'u za'ra mono tõ da a'â, ĩsimiroti wẽ wasu'u hã. Tane nherẽ, te te aropoto mono õ ré, ma tô te te sima 're wa'apisutu siro, ĩwaihu'u pese siré si oto 're wahâimana u'âsi za'ra mono da, rowẽ uptabi na.


text:
Tiwaihu'u pese zarina, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimirowaihu ĩwẽ uptabi hã te te waihu'u za'ra õ di, ti'ai ãma dama roti'wa norĩ hã ĩsazei'õ'wa norĩ hã. Te te waihu'u za'ra 'wa'âhã, Wanhib'apito, danhipai u ĩwaihu'u pe hã te te siwi wĩrĩ õ di aré, wedepo'o nhonhi'rãmi na hã.


text:
Tane nherẽ, ta norĩ hã te te waihu'u za'ra õ di tô. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã ma tô ãne na ãma rob'ui'éré siro:  “'Re ĩhâimana u'âsi mono zawi pese 'wa norĩ ma, ĩwẽ hã te te tãma 're ĩ'apisutu mono zé hã, te te tãma ãma 're ĩ'a'uwaimrami mono zéb da hã, dasi'uihâ na datõmo na da te 're 'madâ'â waihu'u za'ra mono õ di. Duré dapo're na da te 're wapari waihu'u za'ra mono õ di. Duré dapẽ'ẽ na dasi'uihâ na da te dasina 're waihu'u za'ra mono õ di, da te dasina ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra mono zéb da hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ĩwẽ hã tinhib'a'uwẽ norĩ ma, te te 're ĩ'apisutu mono hã.”  Ãne duréihã ĩwasu'u na ãma rob'ui'éré, ĩbaihâ na hã. 


text:
Wama si, ma tô tinhimiroti hã dama ĩwaihu'u'õ hã te te wama 're awaihu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Tipẽ'ẽzani na si ma tô te te wama 're awaihu'u tô. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani ma si, waihu'u pese di tô, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti te te wama 're ĩ'awaihu'u mono zéb da hã. E marĩ wa. Uburé marĩ hã tãma waihu'u pese wa, Ĩpẽ'ẽzani ma hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, uburé te te sima 're ĩ'aroti mono zé hã dama ĩwaihu'u'õ hã, tãma waihu'u pese di. Uburé marĩ na 're ĩhâimana mono zém na zama, tãma waihu'u pese di, Ĩpẽ'ẽzani ma hã.


text:
Ni'wa hã 'râwi tipẽ'ẽ na tihâimanazém na, te te sima 're ĩ'awaihu'u mono zé hã, e 'wa hã te za ĩmana'rãmi hawim nherẽ, tiwi waihu'u. Ĩ'upana nherẽ, da te tiwi waihu'u õ di za, ĩhâimanazé hã. Marĩ na 'râwi sima ĩrosa'rata'wai ma si, waihu'u pese di, 're ĩhâimana mono zé hã. Tane duré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hâimanazé hã Ĩpẽ'ẽzani ma si, waihu'u pese di. Taha wi hã, ni'wa te te duré waihu'u õ di.


text:
Ĩsazei'õ'wa norĩ nhimirosa'rata zarina, oto 're wahâimana za'ra mono õ di, wa norĩ hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani ré si, wa oto 're wahâimana za'ra, hâiwa hawi te te wei watẽme ĩsatõrĩ ré si. Ĩwẽ hã te te wama 're ĩ'anhomri mono na, wa te 're waihu'u za'ra mono da, ma tô Tipẽ'ẽzani hã wei watẽme satõrĩ za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. 


text:
Taha wa, wa norĩ hã ti'ai ãma danhimirowaihu'u pese zarina, wa te oto dama 're rowasu'u za'ra mono õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani te te wama 're ĩ'aroti mono zéb zarina si, wa oto wa te dama 're rowasu'u za'ra. Ĩpẽ'ẽ 're, Ĩpẽ'ẽzani tãma 're ĩhâimana za'ra mono norĩ ma si, wa ĩsimiroti wẽ hã wa te tãma 're wasu'u za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hâimanazé wasu'uwẽ na hã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani te te wama 're ĩ'aroti mono zé hã, te ĩsazei'õ'wa norĩ hã te te siwi 're wẽ'õ pese za'ra, taré newa, duré 'râwi si'uihâ na rosa'rada hã te te ãma waihu'u pese za'ra õ wa, ta norĩ hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani, ĩpẽ'ẽ 're, tãma 're hâimana za'ra mono õ nherẽ, te te ãma 're waihu'u za'ra mono õ di tô. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani na si, te za da te ãma 're waihu'u za'ra.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani, ĩpẽ'ẽ 're, tãma 're ĩhâimana za'ra mono norĩ si, te oto te te 're waihu'u za'ra, uburé te te tãma 're ĩroti za'ra mono zéb zarina, niha oto 're ĩhâimana za'ra mono zéb da hã. Taha wa, ĩsazei'õ'wa norĩ hã te te oto 're wawaihu'u za'ra mono õ di, aimawi 're wahâimana za'ra mono wa oto.


text:
Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã ma tô ãhã wasu'u na ãma rob'ui'éré siro, ãne na hã:  “E 'wa hã, Wanhib'apito nhimirosa'rada hã te te tiwi ĩwaihu'u da bâ bété. E 'wa hã te te duré tãma ĩroti da bâ.”  Ãne duréihã ãhã wasu'u na ãma ĩrob'ui'éré hã, Wanhib'apito nhimirosa'rada, dasi'uihâ na da te tiwi 're ĩwaihu'u za'ra mono õ zém na hã. Tane nherẽ, wa tô wa norĩ hã Cristuhu nhimirosa'rada hã waihu'u pese za'ra ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani, wapẽ'ẽ 're, oto wama 're hâimana za'ra mono wa, te te wama 're ĩ'awaihu'u mono zém na hã. 


text:
 Paru hã Aporuhu me, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te te 're ĩromhuri zahuré mono zé wasu'u</n> Ĩ̱sisãnawã norĩ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani, ĩpẽ'ẽ 're, tãma 're ĩhâimana za'ra mono norĩ ma si, wa Zezusihi wasu'uwẽ si, wama ĩpire uptabi si, te tãma 're wasu'u za'ra, dama ĩsa'rese'õ hã. Tane nherẽ, ai'rata 're ĩ̱nhamra aba mono ré, ãne na te aima 're rowasu'u waihu'u za'ra wa'aba mono õ di. E marĩ wa. Ĩsazei'õ'wa norĩ 're ĩhâimana za'ra mono ne, zahadu 're aihâimana za'ra wa'aba mono wa, duré ai'uté hã marĩ te te 're ĩsa'rese za'ra mono õ ne, Zezusihi wasu'uwẽ hã 're wapari za'ra wa'aba mono nherẽ, asima 're waihu'u pese za'ra wa'aba mono õ wa.


text:
Ai'uté hã tisai uptabi na 're saihuri waihu'u mono õ wa, te za tina hâiwa'u si te te 're wapsõmri za'ra. Ĩna hã ĩsai uptabi hã te te tãma 're sõmri waihu'u za'ra mono õ di. Tane, wa tô wa hã roti ĩwapure na si te aima 're roti za'ra wa'wa, Zezusihi wasu'uwẽ na hã, zahadu aima pibui prã za'ra wa'aba wa, 're ĩwaihu'u pese za'ra wa'aba mono zéb da hã. Ãhãna hã bété. Zahadu tô aima waihu'u pese za'ra wa'aba õ di.


text:
E marĩ wa. Ĩsazei'õ'wa norĩ 're ĩhâimana za'ra mono zéb zarina, zahadu 're anomro aba mono wa. Taha wa, te zahadu 're asi'ruiwapari za'ra wa'aba mo, marĩ na. Te duré 're asisada'âbâ u'âsi za'ra wa'aba mo. Ãne na 're aihâimana za'ra wa'aba mono zé hã, e marĩ te aima wasu'u za'ra wa'wa. Cristu hã 're saze za'ra wa'aba mono õ ré, aiwasété na 're aihâimana za'ra wa'aba mono zé, zahadu 're ĩrẽme waihu'u za'ra wa'aba mono õ zé, te aima wasu'u za'ra wa'wa, ĩsazei'õ'wa norĩ 're ĩhâimana za'ra mono zém ne hã.


text:
Ni'wam norĩ me asiré 're aihâimana za'ra wa'aba mono nherẽ, te ãne dama 're asiwasu'u za'ra wa'aba mo: “Wa norĩ hã Paruhu nhimiroti si, wa wa te 're 'madâ'â za'ra.” Duré ni'wam norĩ hã te ãne 're siwasu'u za'ra: “Wa norĩ hã Aporuhu nhimiroti si, wa wa te 're 'madâ'â za'ra.” Ãne na dama 're asiwasu'u za'ra wa'aba mono wamhã, e marĩ te wasu'u. Tô ĩsazei'õ'wa norĩ 're ĩhâimana za'ra mono zém na, zahadu 're aihâimana wasété za'ra wa'aba mono zé, te aima wasu'u za'ra wa'wa. 


text:
Tazahã, ãhã zarina si te za wa'ãma 're ĩrosa'rata u'âsi za'ra wa'aba mo. Wa norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma si, wa te 're ĩromhuri mono, wa 're wahâimana. Ĩwasu'uwẽ na, wa te aima 're ĩrowasu'u za'ra wa'aba mono zéb zarina, te oto asina 're ĩ'umnhasi za'ra wa'aba mo, Wanhib'apito hã. Ta hã te te wama ĩpisutuzéb zarina si, wa wa te tãma 're romhuri pese. Taha da si, wa wa norĩ hã 're wahâimana.


text:
Wa hã Paru, buru na da te dasima 're robdi'i za'ra mono õ ré, da te 're ĩrobzuri mono ne, wa tô dawana te aima 're rowasu'u za'ra wa'wa, Cristuhu wasu'uwẽ na hã. Duré, da te 're robzuri mono pari, da te oto 're ĩrobdi'i za'ra mono ne, ma tô Aporu hã ĩ̱za'u hã te te aima ãma 're rowasu'u wẽ za'ra wa'wa. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono si waihu'u pese di, te te 're ĩ'aipawaptob za'ra wa'aba mono zéb da hã, ãma 're aihâimana prédub za'ra wa'aba mono da, Zezusihi si asina 're umnhasi u'âsi za'ra wa'aba mono da. Buru na hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono waihu'u pese na si, dama 're ĩro'wanhipré za'ra mono ne, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te 're aipawaptob za'ra wa'wa, ãma 're aihâimana prédub za'ra wa'aba mono da.


text:
Taha wa, robzuri'wa norĩ ne, ĩwasu'uwẽ na te te dama 're ĩrowasu'u 'rata za'ra mono norĩ hã, pire na 're hâimana za'ra mono õ di. Duré robdi'i'wa norĩ ne, daza'u te te dama ãma 're ĩrowasu'u za'ra mono norĩ hã, duré dama pire na 're hâimana za'ra mono õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono si, te pire uptabi na 're hâimana u'âsi, taha si te te 're da'apawapto wẽ mono wa, Zezusihi ne dahâimana prédup sina, oto 're ĩdahâimana za'ra mono zéb da hã.


text:
<n>(8-9)</n>  Robzuri'wa norĩ hã robdi'i'wa norĩ me, tãma 're ĩro'wanhipré za'ra mono da si, te aiwa simisutu te te 're romhuri za'ra. Tane duré, wa hã ĩwasu'uwẽ na te aima 're rowasu'u 'rata za'ra wa'aba mono wamhã, duré Aporu hã ĩ̱za'u te te aima ãma 're rowasu'u za'ra wa'aba mono wamhã, aiwa wa tô wa zahuré, wa te wasima 're aiwẽ za'ra wa'wa, ĩwasu'uwẽ hã 're waihu'u pese za'ra wa'aba mono da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma si, wa wa zahuré, wa te tãma 're romhuri, aiwa. Taha wa, wa te tãma 're ĩromhuri mono zéb zarina, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã wapawa'â, ĩwẽ uptabi na. Duré daburu hã, e 'wa te hã. E ãma ĩromhuri'wa norĩ te hã, buru hã. Mare di. Misire ĩtede'wa na te 're hâimana, buru tede'wa hã. Tane duré, a norĩ wa'wa hã ĩ̱nhib'a'uwẽ, 're anomro aba mono õ di. Duré Aporuhu nhib'a'uwẽ, 're anomro aba mono õ di. Mare di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ si, te oto 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Ãne wa za duré aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa, 'ri na. 'Ri hã 'ri'wa norĩ tei õ di. 'Ri tede'wa te, 'ri hã. Tane, a norĩ wa'wa hã wanhib'a'uwẽ, 're anomro aba mono õ di, ĩwasu'uwẽ na, wa te aima 're rowasu'u za'ra wa'aba mono nherẽ. E marĩ wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ si, oto 're anomro aba mono wa.


text:
'Ri na romhuri'wa norĩ hã 'ri na'rata uimrehẽne, te za siwi 'manha, sipese na. Tane duré wa hã, ĩ̱nhimiromhuri wẽ na, wa tô sãna'rata, te aima 're ĩrowasu'u za'ra wa'aba mono na hã, Cristuhu wasu'uwẽ na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, tiwaihu'u pese na te te oto 're ĩ̱pawapto mono zéb zarina. Duré 'ri na'rada hã da te dasiwi 'manharĩ pari, ĩhâiba amo norĩ hã ĩsisiwi te te oto siwi ĩ'ri ne, tane te duré ni'wam norĩ hã te te aima ãma 're rowasu'u za'ra wa'wa, ĩ̱za'u hã. 'Ri na'rata 'manharĩ nhisiwi, da te dasiwi 'ri wamhã, pibui pese na te za dasiwi 'ri ni, marĩ ĩwẽ na si. Tane ni'wam norĩ hã Cristuhu wasu'uwẽ na te te dama 're rowasu'u za'ra mono wamhã, pibui pese na te za oto te te dama ãma 're rowasu'u za'ra, ĩ'uwaibaba si.


text:
'Ri'wa norĩ hã, 'ri na'rada te te siwi 'manharĩ wamhã, misire ĩwẽ uptabi si te za tô siwi 'manha. Tane duré, misire ĩwasu'uwẽ hã te 're hâimana, dawana te aima 're ĩwasu'u za'ra wa'aba mono hã, tô õ hã Zezu Cristuhu wasu'uwẽ hã. Ĩwasu'u aimawi hã 're 'maihâimana mono õ di, da te ãma 're saze za'ra mono wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ãma 're ĩda'anho'reptui mono zéb da hã.


text:
<n>(12-13)</n>  Ni'wam norĩ hã, 'ri na'rata 'manharĩ nhisiwi te te siwi 'ri wamhã, ãté marĩ hã unhama ro'o na 're ĩsi'unhama mono õ na si, te za siwi 'ri, ĩwa'âbâ za'ẽtẽ na, ẽtẽ'ubuzi pré oru na, duré ẽtẽ'ubuzi'a prata na, duré ẽtẽ waipo na. Ãté ĩhâiba amo norĩ hã te za marĩ ĩwa'âbâ syryre na si siwi 'ri, unhama wa ĩro'o pese na si, wede na hã, duré du na hã, duré amnho teihi na hã. Tawamhã nimahã na 'ri hã ro'o nherẽ, si'unhama õ wamhã, te za waihu'u za'ra ni, marĩ ĩwẽ na si 'ri'wa norĩ hã te te siwi ĩ'manharĩ na hã. Tazahã si'unhama wamhã, te za marĩ ĩwẽ prã na si te te siwi ĩ'manharĩ na waihu'u za'ra ni. Tane te ni'wam norĩ hã Cristuhu wasu'uwẽ na, ĩ'uwaibaba si te te dama 're rowasu'u za'ra. Duré ni'wam norĩ hã senai'õ na te te dama ãma 're roti za'ra. Tawamhã niwapsi te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã pibu za'ra, Zezusihi wasu'u na te te dama 're ĩrowasu'u za'ra mono zé hã, pé tô sena zô. Za da'ãma ĩsipo'ozéb ãma, te za pibu za'ra. Tawamhã te za waihu'u za'ra, sena na Cristuhu wasu'uwẽ na te te dama 're ĩrowasu'u za'ra mono norĩ hã, duré senai'õ na te te dama 're ĩrowasu'u za'ra mono norĩ zama.


text:
'Ri'wa norĩ hã marĩ ĩwẽ na si te te siwi 'ri wa, unhama ro'o na zata õ wamhã, 'ri tede'wa hã te za waihu'u, tiwi ĩzata õ na hã, tãma 're ĩsab u'âsi mono na hã. Taha zarina, te za 'ri'wa norĩ ma, marĩ ĩwẽ hã tãma sõmri za'ra, ĩwa'rãmi. Tane duré, ni'wam norĩ hã ĩwasu'uwẽ na tô sena na te te dama 're ĩrowasu'u za'ra mono zém na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, te te waihu'u za'ra wamhã, tawapsi te za ĩwẽ hã tãma sõmri za'ra ĩwa'rãmi, za da'ãma ĩsipo'ozéb ãma hã.


text:
Duré 'ri'wa norĩ hã marĩ ĩwẽ prã na si te te siwi 'ri wa, unhama ro'o na zata wamhã, 'ri tede'wa nhoprubzé hã te te sina uwaimrami za'ra õ di za, 'ri'wa norĩ hã. Te za simini za'ra, 'ri tede'wa nhoprubzé hã. Tane duré, ni'wam norĩ hã taré ãma 're datob'uzu za'ra mono da, Cristuhu wasu'uwẽ na te te dama 're rowasu'u za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwẽ hã te te tãma 're sõmri za'ra mono õ di za ĩwa'rãmimhã, za da'ãma ĩsipo'ozéb ãma hã. Ta norĩ hã te za tô simini za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhoprubzé hã za te te simini za'ra nherẽ, tane nherẽ, te za tô sõ'reptu za'ra, ropipa hawi. Ãté ni'wa hã 'ri para sãmra ré, te za ĩsõrõwa hã ĩré ãro. Tawamhã ãté unhama ro'o za'ẽtẽ 'rowi nherẽ, te za watobro rob u, sisõ'reptu da. Tawamhã aré dâ'â da nherẽ, te za 'râwi sisõ'reptu. Tane, ni'wam norĩ hã taré ãma 're datob'uzu za'ra mono da, Cristuhu wasu'uwẽ na te te dama 're ĩrowasu'u za'ra mono norĩ hã, ropipa u si'aba'ré da nherẽ, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã sõ'reptu za'ra, Cristuhu zazei'wa 're hâimana za'ra mono wa. Tinhoprubzé hã za te te tãma sõmri za'ra dai õ nherẽ, te za tô ta norĩ hã sõ'reptu za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb 're, ma tô õ hã dama 're hâimana, 'ri ĩwẽ uptabi wa. Tane te oto aipẽ'ẽ 're, ai'ãma 're sõrõwa za'ra wa'wa. Ĩpẽ'ẽzani hã te oto aipẽ'ẽ 're, 're sãmra u'âsi za'ra wa'wa. E ãne hã 'râwi asina waihu'u za'ra wa'aba õ di bété.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tite da si, ma tô sima pisutu, ti'ai ãma ĩsõrõwa 're, 'ri 're wa'wa hã siwaprosi ãma 're hâimana mono da, wẽ uptabi na. Tane ma tô duré a norĩ wa'wa hã aipisutu za'ra wa'wa, ĩsib'a'uwẽ si oto 're anomro aba mono da, taha ãma si 're aihâimana wẽ u'âsi za'ra wa'aba mono da. Taha wa, ni'wam norĩ hã apâ te te 're aiwasété za'ra wa'aba mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te za ta norĩ hã te te 're a'uprosi. 


text:
A norĩ wa'wa hã aihâimanazé senai'õ na, taré 'râwi asima 're asadawa nhipese za'ra wa'aba mono õ di za. Ni'wam norĩ hã asiré 're aihâimana za'ra wa'aba mono nherẽ, te rosa'rada hã te te si'ãma 're upa za'ra, waihu'u pese newa, ti'ai ãma ĩsazei'õ'wa norĩ nhimirowaihu'u pese si te te 're waihu'u za'ra mono nherẽ, te te sima 're ĩ'ruiwapari za'ra mono hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti ĩwẽ uptabi hã ta norĩ hã te te 're waihu'u za'ra mono õ nherẽ, te 'râwi waihu'u pese newa, te te si'ãma 're rosa'rata upa za'ra, asiré 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ hã. Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti ĩwẽ uptabi zô si, te za asima 're asõpré u'âsi aba mo, asimiza'rese sina 're aihâimana za'ra wa'aba mono da. Ĩsazei'õ'wa norĩ hã asimiza'rese ãna 're aihâimana za'ra wa'aba mono newa, te za te te ai'ãma 're rosa'rata upa za'ra wa'wa. Tane nherẽ, te za tô 're aihâimana wẽ za'ra wa'aba mo, asimiza'rese sina.


text:
Ti'ai ãma ĩsazei'õ'wa norĩ hã tinhimirowaihu hã te te sima 're ĩ'ruiwapari u'âsi za'ra mono hã, tarére 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã. Duréihã ma tô ãne na ni'wa hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma rob'ui'éré siro, ĩbaihâ na hã:  “'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te ĩsazei'õ'wa norĩ nhimirowaihu'u na 're ĩhâimana za'ra mono norĩ ma, te te tãma 're rob'manharĩ za'ra, tinhimirowaihu'u pese na, 'râwi 're sisimini za'ra mono da.” 


text:
Apito Dawi hã ma tô duré ãne na ãma rob'ui'éré siro, duréihã:  “Ĩ̱nhib'apito ma si, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma si, waihu'u pese di, ti'ai ãma ĩsazei'õ'wa norĩ nhimirowaihu hã marĩ da, ĩhâimana õ na hã. Tarére tãma hã, ĩsazei'õ'wa norĩ nhimirowaihu hã.”  Ãne duréihã apito Dawihi nhimi'ui'éré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono wasu'u na hã.


text:
<n>(21-22)</n>  Ni'wam norĩ hã asiré 're aihâimana za'ra wa'aba mono hã te sina 're wata za'ra mono sina, te te sima 're nharĩ za'ra, ãne: “Paruhu nhimiroti si, wa za wa norĩ hã wa te 're 'madâ'â za'ra, uburé rowahutu'wa norĩ nhimiroti nhipai u, wẽ uptabi wa.” Ni'wam norĩ hã te duré ãne te te sima 're nharĩ za'ra: “Wa norĩ hã Aporuhu nhimiroti si, wa za wa te 're 'madâ'â za'ra, uburé rowahutu'wa norĩ nhimiroti nhipai u, wẽ uptabi wa, wama hã.” Ãne na 'râwi asima 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za. Wa hã Paru, duré Aporu, duré Pedru, duré uburé wasiré rowahutu'wa norĩ zama, simisutu wa wasiré wa te aima 're romhuri za'ra wa'wa, Zezusi hã 're ĩsazei pese za'ra wa'aba mono da si. Uburé marĩ hã ti'ai ãma 're ĩhâimana za'ra mono hã, te aima 're hâimana za'ra wa'wa. Aihâiba ré ré, 're aihâimana za'ra wa'aba mono zé hã te duré aima 're hâimana za'ra wa'wa, Zezusihi ãma si 're anomro aba mono zéb da hã. 'Re atâ'â za'ra wa'aba mono zé hã, te duré aima 're hâimana za'ra wa'wa. Ãhãna uburé marĩ hã ai'ãma 're ĩromhâimana za'ra wa'aba mono zé hã, te aima 're hâimana za'ra wa'wa, za ai'ãma 're ĩromhâimana za'ra wa'aba mono zéb zama, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te aima 're ĩpisutu za'ra wa'aba mono zéb zarina, Zezusihi si 're sazei pese za'ra wa'aba mono da. Ãne te uburé marĩ hã aima 're hâimana za'ra wa'wa, ĩsazei'wa norĩ ma hã.


text:
Duré a norĩ wa'wa hã te Cristuhu ma si 're aihâimana za'ra wa'aba mo, ĩsib'a'uwẽ na hã. Ta hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te pisutu wa, ma tô wei mo ti'ai u, Danho'reptui'wa da hã. Taha wa, Cristuhu nhib'a'uwẽ na si, te za asima 're asiwasu'u za'ra wa'aba mo. Wanhib'a'uwẽ na, asima 're asiwasu'u za'ra wa'aba mono õ di za. 


text:
 Paru hã, Cristuhu zadawa wasu'u'wa na dama ĩsiwasu'uzé wasu'u</n> Wa hã Paru, duré Aporu, duré ni'wam norĩ me, wa Cristuhu ma si, wa te 're romhuri za'ra. Ĩwasu'uwẽ hã dama ĩwaihu'u'õ hã, ĩ'uwaibaba si, wa te dama 're wasu'u za'ra mono da, ma tô wapisutu za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Taha na si, wanhimiromhurizé hã. Taha wa, te za ãne na si wa'ãma 're ĩrosa'rata za'ra wa'aba mo.


text:
Ni'wa hã ĩsibro, da te tãma 're 'madâ'â mono da, te te sima da'maipisutu wamhã, e niha ĩhâimanazé hã za, tãma ĩrob'madâ'â'wa da hã. Ĩsib'apito ma, tãma umnhasi na, te za te te tãma 're rob'madâ'â wẽ, te te wẽsãmri da.


text:
Wa hã bété. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ĩ̱'umnhasi na, wa tô te dama 're rowasu'u, Cristuhu wasu'uwẽ na hã. Tane nherẽ, a norĩ wa'wa hã ĩ̱'umnhasi na ĩwasu'uwẽ na te dama 're ĩrowasu'u mono na asiwi ĩ̱waihu'u aba zéb zarina, asiwi ĩ̱wẽsãmri aba zô, ĩ̱sina 're ĩ̱nhimnhasi mono õ di. Mare di. Duré ni'wam norĩ hã te te siwi ãma ĩ̱waihu'u za'ra zô, ĩ̱sina 're ĩ̱nhimnhasi mono õ di. Ĩ̱zama, 're ĩ̱si'umnhasi mono na, ĩwasu'uwẽ hã te dama 're ĩwasu'u mono na hã 'râwi ĩ̱si'uihâ na ĩ̱siwaihu'u da hã, mare di.


text:
Ãhãna hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono wi, te ãma ĩ'upazém na hã marĩ õ di, ĩ̱nhimirosa'rata 'remhã oto. E taha zarina, tãma ĩ̱'umnhasi sina, ĩwasu'uwẽ te dama 're ĩwasu'u mono zé, te wasu'u. Mare di. Wanhib'apito si te za ĩ̱waihu'u, tãma ĩ̱'umnhasi na hã, duré tãma ĩ̱'umnhasi õ na hã.


text:
Taha wa, bâtâ na, Wanhib'apito uburé za te te ĩda'awaihu'uzé wana, asiwi ĩ̱waihu'u aba zarina, asiwi ĩ̱wẽ'õ za'ra wa'aba da, asima ĩ̱'ãma 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za, Wanhib'apito apâ wei morĩ õ ré hã. Ni'wam norĩ zama asiwi ĩwaihu'u aba zéb zarina, asiwi wẽ'õ za'ra wa'aba da, asima ãma 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za, bâtâ na Wanhib'apito za da'ãma ĩsipo'ozé wana. Taha si te za dawi a'upsibi nhamra oto sõ'awi, uburé dapẽ'ẽ 're, 'râwi da te dasima 're ĩrosa'rata za'ra mono zé hã. Marĩ hã barana, da te 're 'madâ'â za'ra mono da, da te 're ĩ'uiwẽ za'ra mono ne, te za Wanhib'apito hã sõ'awi oto dawi a'upsibi nhamra, uburé marĩ hã da te 're 'manharĩ za'ra mono da, da te dasima 're ĩwẽ za'ra mono zém na, danhimirosa'rada hã. Tawapsi te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã wasu'u wẽ za'ra ni'wam norĩ hã, ti'ab ré tihâimana wẽ zém na te te tãma ãma 're uwaimrami za'ra mono wa, te te 're ĩ'awaihu'u mono zéb zarina. 


text:
Ĩ̱sisãnawã norĩ, te 're aipawaptob za'ra wa'aba mono da, wa tô ãne na aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa ĩ̱hâimanazém na hã, Aporuhu hâimanazém na zama. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré zarina si, 're aihâimana za'ra wa'aba mono da, wa tô ãne na aima roti za'ra wa'wa, wasiré rowahutu'wa norĩ hã tisiré norĩ nhimiroti nhipai u, wẽ uptabi newa, ta norĩ niwĩ 're aihâimana za'ra wa'aba mono wẽ te, asina 're aiwata za'ra wa'aba mono tõ da.


text:
E asiré norĩ nhipai u 're aihâimana pire za'ra wa'aba mono bâ, te bété ãne na 're asi'madâ'â ze za'ra wa'aba mo. E marĩ te aré aima 're hâimana za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te aima 're sõmri za'ra wa'aba mono õ 'wa'âhã. Marĩ ĩwẽ hã aima 're hâimana za'ra wa'aba mono õ di aré. Uburé ĩwẽ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhoprubzéb si, te oto aima 're hâimana za'ra wa'wa. E marĩ wa, te bété asina 're aiwata za'ra wa'aba mo, uburé marĩ ĩwẽ hã aima 're ĩhâimana za'ra wa'aba mono hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhoprubzéb õ newa, aihawim na aima 're wairébé aba mono newa. 


text:
A norĩ wa'wa hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Tipẽ'ẽzani na rowẽ te te aima 're ĩpisutu za'ra wa'aba mono zô, aiwi sô 're ĩrowaptâ'â za'ra wa'aba mono õ na, te 'râwi 're asi'madâ'â ze za'ra wa'aba mo, dasa hã da te 're huri mono wa, da te 're ĩ'mahâpãrĩ pese za'ra mono ne. E ãne bâ, te 'râwi asi'ãma 're ĩrosa'rata ze za'ra wa'aba mo. Danhibro pese wa, marĩ zô dawi 're ĩrowaptâ'â za'ra mono õ ne, te asina 're aiwata za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Tipẽ'ẽzani na rowẽ te te aima 're ĩpisutu za'ra wa'aba mono zô, aiwi 're rowaptâ'â za'ra wa'aba mono õ newa. Ti'ai ãma danhib'apito norĩ hã tinhib'a'uwẽ norĩ ma, pire na 're ĩhâimana za'ra mono ne, te asiré ĩsazei'wa norĩ ma aipire na 're aihâimana za'ra wa'aba mono na 're asi'madâ'â ze za'ra wa'aba mo, wa norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa norĩ hã danhib'apito norĩ ne wapire na 're wahâimana za'ra mono õ nherẽ. E ãne hã ĩ'uwaibaba bâ. Wẽ di tô. Tane hã aima wẽ za'ra wa'aba ze te bâ, taha na si 're aihâimana za'ra wa'aba mono, aipire na ĩsazei'wa norĩ ma ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono da. Niha hã 'wa'âhã, wa aré wa norĩ zama wapire na asiré 're wahâimana za'ra wa'wa, uburé ĩsazei'wa norĩ ma hã.


text:
Wa norĩ hã Zezusihi zadawa wasu'u'wa na dama 're ĩwahâimana za'ra mono hã, ĩsazei'wa norĩ ma, wawapure na damana wawi taré 're ĩwahâimana za'ra mono da si, ma tô te te 're wa'apisutu. Wa hã ãne na wa tô rosa'rata na hã ĩ̱sina waihu'u. Ni'wam norĩ hã marĩ te te 're ĩ'manharĩ wasété za'ra mono zéb zarina, te za da te dasima ãma 're roti za'ra, dasisõ'a da te 're simroi mono wa, ãma 're dawa'ẽ za'ra mono da. Tane duré, wa norĩ hã sõ'awi wa te dama 're sadawa wasu'u za'ra mono da, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're wa'apisutu, da te dasiwi 're wawẽ'õ za'ra mono wa, uburé dasisõ'a wa'ãma 're dawa'ẽ za'ra mono da nherẽ, duré hâiwa ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, romhuri'wa norĩ nho'a zama.


text:
Cristuhu wasu'uwẽ na si, wa te dama 're rowasu'u za'ra mono wa, te ĩsazei'õ'wa norĩ hã wanhimiza'rese'õ na 're ĩwahâimana za'ra mono na te te wa'ãma 're rosa'rata upa za'ra. E a norĩ wa'wa hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti, wanhipai u aima waihu'u pese za'ra wa'aba bâ, te ãne hã 'râwi asimirosa'rada hã asi'ãma 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo, Cristuhu ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono na. Duré wa norĩ hã ĩsazei'õ'wa norĩ ma, wawapure na 're ĩwahâimana za'ra mono na, te ta norĩ hã te te wa'ãma 're rosa'rata za'ra. E a norĩ wa'aba si, tãma aipire za'ra wa'aba bâ, te bété 'râwi ãne na asi'ãma 're ĩrosa'rata za'ra wa'aba mo. Duré wa norĩ hã dama wawapure na 're ĩwahâimana za'ra mono na, da te wa'ãma 're rosa'rata za'ra mono wa, da te dasiwi 're wawazéb za'ra mono õ di. Ãté a norĩ wa'aba si, da te 're aiwazé pese za'ra wa'aba mono na, te 'râwi asi'ãma 're ĩrosa'rata ze za'ra wa'aba mo. E ãne hã ĩ'uwaibaba.


text:
Wa norĩ hã bété, ĩwasu'uwẽ na si, wa te dama 're ĩrowasu'u za'ra mono norĩ hã. E niha ãhãna wahâimana za'ra zé hã. Nimomo 're wanomro mono wamhã, wa za tô mra hã wa te 're sépata za'ra, 'rubu zama. Wa'uza hâ'ratare ré si, wa za tô 're wanomro. Te za duré da te 're wahâ za'ra, danhib'rata na, da te 're ĩwa'ruiwapari za'ra mono zéb zarina. Daro mono bâ 're wanomro mono ré, 're ĩwanhimi'wara mono zéb da, da te wama 're pisutu za'ra mono õ di za. Hâiwi si, wa za 're wanomro u'âsi.


text:
Wahâimanazéb da hã, wawasutu nherẽ, wa wanhib'rata na wa te 're romhuri pese za'ra. Duré da te wa'ãma 're wasété za'ra mono nherẽ, wa da'ãma 're wamreme zusi u'âsi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ĩwẽ hã te te dama 're anhomri mono da. Duré da te wama 're rob'manharĩ wasété za'ra mono nherẽ, wa wanhiptete na õhõ ãma si 're wahâimana za'ra, asa wa te dama ãma 're wa'rãmi za'ra mono ãna.


text:
Duré da te dasima 're wawasu'u wasété za'ra mono nherẽ, wa wamreme wẽ na si, wa te dama ãma 're wa'rãmi za'ra, wawaimri na. Duré, ropru hã da te dasiwi 're ĩsa'wari za'ra mono ne, te da te dasiwi 're wawẽ'õ pese za'ra. Ãne 're ĩwahâimana za'ra mono zé hã, ãhãna hã. 


text:
E ãne na te aima ĩroti za'ra wa'aba zé ma, asiséb za'ra wa'aba da, wa tô ãne na aima ãma rob'ui'éré za'ra wa'wa. Mare di. Taha dai õ di. Taré ĩ̱nhimiroti hã waihu'u pese za'ra wa'aba da, wa ãne na aima ãma rob'ui'éré za'ra wa'wa, ĩ̱'ra ne oto ĩ̱ma 're aihâimana za'ra wa'aba mono wa, ĩ̱ma asawi uptabi za'ra wa'aba wa.


text:
Ãté da'ahâ na te oto da te aima 're roti u'âsi za'ra wa'wa, Zezusihi nhimiroti wẽ na hã, taha na si ãma 're anomro wẽ wa'aba mono da. Da'ra hã da te dasisô 're ĩ'madâ'â pese za'ra mono ne, te ta norĩ hã te te 're ai'madâ'â pese za'ra wa'wa, Zezusi hã 're rẽme za'ra wa'aba mono tõ da. Tane nherẽ, ĩ̱siwaprosi wa aimama uptabi aba ne, aima 're ĩ̱hâimana za'ra wa'wa. Ĩwasu'uwẽ na te aima 're ĩrowasu'u za'ra wa'aba mono zéb zarina, Cristu Zezusi hã 're saze za'ra wa'aba mono wa, wa oto aimama uptabi aba ne, 're ĩ̱hâimana, da'ra hã damama nhimiromhuri hawi, dama 're ĩpoto za'ra mono ne.


text:
Taha zarina, wa za oto aima roti za'ra wa'wa, Cristuhu nhirã zarina 're ĩ̱morĩ wẽ ne, oto 're anomro wẽ wa'aba mono da, aima ãma 're ĩ̱sisanho za'ra wa'aba mono zéb zarina.


text:
Taha da, wa tô Timotiu hã atẽme satõrĩ za'ra wa'wa, te te ãma 're aipawaptob za'ra wa'aba mono da. Ta hã ĩ̱'ra ne, oto ĩ̱ma 're hâimana mono wa, ĩ̱ma sawi uptabi di duré. Ta hã te Wanhib'apito si te te 're 'madâ'â pese, tiwi sipi'rai ãna. Ta hã atẽme wisi aba wapsi, te za Cristu Zezusihi ãma si 're ĩ̱hâimana mono zém na ãma aipo're pu'u za'ra wa'wa, daro mono bâ ĩsazei'wa norĩ hã 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ ma, te 're ĩroti mono zém na zama. 


text:
Ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na, ĩ̱nhipai u te te 're ĩwaihu'u pese za'ra mono na, ma tô 'râwi 're si'madâ'â pire za'ra, asiré 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ hã. Taha wa, ta norĩ ma ĩ̱pahi za'ra newa, ma tô ĩ̱'ãma rosa'rata za'ra, atẽme wa'aba, za ãma ĩ̱morĩ su'u õ na hã. Taha zarina, ma tô duré 'râwi sina 're wata za'ra.


text:
<n>(19-20)</n>  Tane nherẽ, Wanhib'apito te te ĩ̱ma pisutu wamhã, wa za tô ãma atẽme ĩ̱morĩ su'u za'ra wa'wa, romhutu na. Ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ 're nomro mono wamhã, timreme nhipese na Cristuhu wasu'uwẽ na te te dama 're rowasu'u za'ra mono õ di za, da te 're wapari ze za'ra mono da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani, tiwaihu'u pese na te te 're ĩpawaptob za'ra mono zém na si, te za te te 're dapawaptob za'ra, da te ãma 're saze za'ra mono da. Taha zarina si, te za ãma 're hâimana wẽ u'âsi za'ra, ta norĩ hã. Taha wa, ãma atẽme ĩ̱morĩ za'ra wa'aba wamhã, wa za ĩ̱sina aiwaihu'u za'ra wa'wa, aiwaihu'u pese na 'râwi 're asi'madâ'â ze za'ra wa'aba mono norĩ hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani, tiwaihu'u pese na te te 're aipawaptob za'ra wa'aba mono zéb zarina, sena na 're ĩdapawaptob za'ra wa'aba mono na, wa za duré ĩ̱sina aiwaihu'u za'ra wa'wa, sena na ãma 're ĩdapawaptob za'ra wa'aba mono õ na zama. Asina 're aiwata za'ra wa'aba mono sina, aiwaihu'u pese na dama 're asiwasu'u za'ra wa'aba mono zép si, te waihu'u tõ da, wa za ãma atẽme ĩ̱morĩ za'ra wa'wa, sena na 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani nhimipawaptobzéb zarina, 're aihâimana za'ra wa'aba mono na si, 'râwi te aiwaihu'u za'ra wa'aba da, ĩ̱si'uihâ na.


text:
Ãne, wa tô aima ãma roti za'ra wa'wa. Tawamhã, e ma hã te za asima ĩwẽ za'ra wa'wa. Atẽme ãma ĩ̱morĩ aba wamhã, e da'ra, da te 're ĩhâ za'ra mono ne, wa za ĩ̱mreme na aihâ za'ra wa'wa, ĩ̱nhimiroti hã 're wapari za'ra wa'aba mono õ 'ru te. Ãté wa za tô aihâ za'ra wa'wa, aihâimanazém na 're uwaimrami za'ra wa'aba mono õ wamhã. E ĩ̱hâimanazém na atãma na wa za aima ĩ̱hâimana za'ra wa'wa, ĩ̱nhimizawi pese zéb zarina, ĩ̱nhimiroti hã 're wapari pese za'ra wa'aba mono wẽ te. Ma'ãpé, 'râwi oto asi'uihâ na asima pisutu za'ra wa'aba, niha 're anomro aba mono zéb da hã. 


text:
 Aibâ hã ĩsazei'wa norĩ wazari, 're ĩ'maihâimana wasété mono zé wasu'u</n> Airom hawimhã, wa tô aiwasu'u wasédé hã wapari za'ra wa'wa, ni'wa hã asiré wa'aba nherẽ, pi'õ na hâimana wasété na 're ĩhâimana mono na hã. Ta hã ma tô, u, timama mro hã ti'â. Taha wa, te oto siré 're hâimana zahuré. Ãne hã wasété uptabi di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã. Ĩsazei'õ'wa norĩ hã 're hâimana wasété uptabi za'ra mono nherẽ, ta norĩ ma zama, wẽ za'ra õ di, ãne hã. Tane nherẽ, te asiré ĩsazei'wa hã dame 're 'maihâimana wasété, aibâ hã. Ãne hã wasété uptabi di.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã aima ĩwaihu'u pese za'ra wa'aba na, 'râwi 're asi'madâ'â ze za'ra wa'aba mono nherẽ, e marĩ wa, asiwi wẽ'õ za'ra wa'aba õ di bété, asõ'a za'ra wa'aba, aibâ tina waptém na ĩsipsaihuri hã. Aibâ hâimana wasété zarina, aiwi ĩrobzei'õ za'ra wa'aba na, te aré asiwaihu'u za'ra wa'wa, asiré ĩsazei'wa 're hâimana mono wa. Taha zarina, te aré tiwi ĩrosawi za'ra wa'wa, rowahutu u asiré 're hâimana aba mono tõ da oto. E ãne hã tiwi sizâri za'ra wa'aba õ di bété.


text:
<n>(3-5)</n>  Wa hã ai'rata ĩ̱nhamra aba õ nherẽ, wa tô romhâ hawim nherẽ, te ãma 're rosa'rata u'âsi, aibâ 're ĩhâimana wasété mono ãma hã. Tane nherẽ, ai'rata ĩ̱nhamra za'ra wa'aba ne, wa za aima ãma roti za'ra wa'wa. Ãne wa tô waihu'u, Wanhib'apito Zezu Cristuhu zadawa para. Taha wa, te za misi bâtâ na asi'rã'õtõ 'wa, aibâ zada. Tawamhã asiré sébré aba wamhã, ĩ̱nhimirosa'rata zarina, duré Wanhib'apito Zezu Cristuhu zadawa para, te za aibâ ĩwasédé hã asiwi ĩsa'réi wa'wa a'â asisiti, Satanasihi ma, ta hã te te tãma 're rob'manharĩ wasété mono wa, robzei'õ te te sina waihu'u da, tiwasédé hã te te oto rẽme pese da, tihâimana wasété na ĩsiwaihu'uzém na hã. Ãne da, te za asiwi ĩsa'réi wa'wa a'â, Satanasihi ma, Wanhib'apito hã nimahã bâtâ na apâ wei morĩ wapsi, te te sõ'reptu da.


text:
Aiwaihu'u pese na 'râwi asina 're aiwata za'ra wa'aba mono zé hã, e wẽ di. Wẽ õ di. Ãne, wa za aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa, asina ĩwaihu'u za'ra wa'aba zéb da hã. Ĩ'u'ẽtẽ wapuzé hã syryre na te za da te ãma 're wazari za'ra, ĩduptobzéb da hã, ĩ'u'ẽne hã. Syry na da te ãma 're wazari za'ra mono nherẽ, sa'ẽtẽ di za oto, ĩ'u'ẽne hã. Tane duré, aibâ hã tiwasédé te te 're ĩ'manharĩ mono hã misi nherẽ, te za asiré ĩsazei'wa norĩ hã ãma 're hâimana wasété za'ra, te te ãma 're sasõmri za'ra mono wa, ĩwasété na hã. E ãne hã zahadu aima pibui prã za'ra wa'aba di bété.


text:
<n>(7-8)</n>  Ãne, wa za duré aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, zudezu norĩ hi'rata norĩ hã Ezitu hawi te te ĩsõ'reptu za'ra zém na, 're sipo're pu'u za'ra mono da, tisa te te 're huri mono wamhã, te za ĩ'u'ẽtẽ wapuzé hã rob u te te 're sa'ra a'â, 'ri mono bâ, 'ri para 're ĩsimi'wara mono hã. Taha zarina, te za ĩ'u'ẽtẽ duptoi'õ na si tisa hã te te 're huri, Pascowa na dato nhisizém na hã. Tane duré, a norĩ wa'wa hã te za aiwasédé hã oto 're ĩrẽme pese za'ra wa'aba mo, 're aipoto téb za'ra wa'aba mono zéb zarina si, ĩ'u'ẽtẽ wapuzé hã rob u da te dasisiti 're ĩsani za'ra mono ne. Zudezu norĩ hã, Pascowa na tisa te te 're huri mono wamhã, ĩhi'rata norĩ ma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, tinhimihâzé te te tãma ĩba'a za'ra zém na, ãma 're sipo're pu'u za'ra mono wamhã, te za ãma 're toi u'âsi za'ra. Tane ma tô duré Cristu hã wazada dârâ, wawasédé hã te te wama 're ĩ'apari mono da hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Taha wa, zudezu norĩ hã Pascowa na tito te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono ne, wa za oto wa norĩ zama 're watoi u'âsi za'ra, Cristuhu ãma si oto 're wanomro mono wa. Zudezu norĩ hã ĩ'u'ẽtẽ wapuzém na tisa te te 're huri mono õ di, Pascowa na tito te te 're 'manharĩ za'ra mono wamhã. Ĩ'u'ẽtẽ duptoi'õ na si, te tisa hã te te 're huri. Tane, wa norĩ hã wasiré ĩsazei'wa norĩ hã, wa za wahâimanazéb 'rada ĩwasédé hã wa te 're rẽme pese za'ra. Wawasédé hã oto wa te 're 'manharĩ za'ra mono ãna, wa za 're wahâimana wẽ u'âsi za'ra, wanhimirosa'rada hã sena na si, duré wahâimanazé sena na si.


text:
Ãne wana ré, ĩ̱nhimi'ui'éré na, wa tô aré aima roti pese za'ra wa'wa, aibâ norĩ, pi'õ na tiwasédé te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono norĩ ãma 're asapa'a za'ra wa'aba mono tõ da, duré pi'õ norĩ, aibâ na tiwasédé te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono norĩ ãma 're asapa'a za'ra wa'aba mono tõ da.


text:
Ãne na te aima roti za'ra wa'aba wamhã, ĩsazei'õ'wa norĩ ãma, te aima roti za'ra wa'aba õ di, dahâiba na dawasédé, da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono norĩ ãma hã. 'Re simarĩ ahâ za'ra mono da, danhibrom na te te 're ĩda'ruiwapari za'ra mono norĩ ãma, te aima roti za'ra wa'aba õ di, duré danhibrom na dawi 're ĩsipsaihuri za'ra mono norĩ ãma, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono upana romhâiba 'manharĩ ãma 're ĩwata za'ra mono norĩ ãma. Ta norĩ nhiti 're aihâimana za'ra wa'aba mono tõ da, te aima roti za'ra wa'aba õ di, ĩsazei'õ'wa norĩ nhiti. Mare di. Uburé ĩsazei'õ'wa norĩ nhiti 're aihâimana waihu'u za'ra wa'aba mono õ di tô.


text:
Ãne si, wa tô aima roti za'ra wa'wa, ni'wam norĩ hã Zezusihi zazei'wa na dama 're siwasu'u za'ra mono nherẽ, 're hâimana wasété za'ra mono wamhã, ta norĩ hâimanazém na ãma 're asapa'a za'ra wa'aba mono tõ da. Ãté ĩsazei'wa na dama 're siwasu'u za'ra mono nherẽ, te pi'õi hâiba na tiwasédé te te 're 'manharĩ za'ra, aibâ wamhã. Duré pi'õi wamhã, ãté aibâ hâiba na te tiwasédé te te 're 'manharĩ za'ra. Duré ãté 're simarĩ ahâ za'ra mono da si, te danhibrom na te te 're da'ruiwapari za'ra. Duré ãté 'Re ĩhâimana u'âsi mono upana, te romhâiba 'manharĩ ãma si 're wata za'ra. Duré ãté dawasédé hã taré te te da'ãma 're ĩsa'ra mono na, te ta norĩ hã te te dama 're rowasu'u wasété za'ra. Ãté âzézei'wa te duré 're hâimana za'ra. Ãté danhibrom na te duré dawi 're sipsaihuri za'ra. Ãne hã ni'wam norĩ hã zahadu tihâimana wasété na 're hâimana u'âsi za'ra mono nherẽ, asiré ĩsazei'wa na aima 're siwasu'u za'ra wa'aba mono wamhã, ĩhâimanazém na ãma 're asapa'a za'ra wa'aba mono õ di za. Duré nimahã bâtâ na ĩsiré 're asaihuri aba mono da hã, mare di za. 


text:
<n>(12-13)</n>  Wa norĩ hã wasiré ĩsazei'wa norĩ hã, ĩsazei'õ'wa norĩ hâimanazé, wa te wasiwi 're waihu'u za'ra mono wa, wa te wasiwi 're ĩwẽ'õ za'ra mono da hã, 'râwi 're wasipisutu za'ra mono õ di za. Mare di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono si, te za Zezusihi zazei'õ'wa norĩ hã te te 're awaihu'u, te te siwi 're ĩ'awẽ'õ mono da hã. E tawamhã, ni'wam norĩ hã rowahutu u asiré 're asi'rã'õtõ aba mono nherẽ, marĩ ĩwasédé hã te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zéb zarina, asiwi 're wẽ'õ za'ra wa'aba mono õ di za. Te za tô asiwi 're ĩwẽ'õ za'ra wa'aba mo, asiré 're aihâimana za'ra wa'aba mono wa. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã ma tô ãne na ãma rob'ui'éré, ĩbaihâ na hã:  “Ni'wam norĩ hã 're nomro wasété mono wamhã, te za oto asisiti tãma 're ĩrob'ru za'ra wa'aba mo, asiré wa'aba 're hâimana za'ra mono tõ da.”  Ãne duréihã ãma rob'ui'éré hã.


text:
 Ĩsazei'wa norĩ hã sisada 're ĩhâimana za'ra mono zé wasu'u</n> Ni'wa hã asiré ĩsazei'wa nherẽ, marĩ hã te te aiwi 're 'mai'manharĩ wasété aba mono wa, sada 're ai'maihâimana aba mono wamhã, e ĩsazei'õ'wa norĩ u, te za 're ĩsimroi wa'aba mo, marĩ te te aiwi 're ĩ'manharĩ wasété aba mono zém na, tãma 're wasu'u za'ra wa'aba mono da, dama rowairébé'wa norĩ ma. Mare di. Ĩ'uwaibaba õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ u si, te za 're ĩsimroi wa'aba mo, ta norĩ si te te 're waihu'u za'ra mono da, marĩ hã te te aiwi 're ĩ'manharĩ wasété aba mono zém na hã, tãma 're wasu'u za'ra wa'aba mono da.


text:
Apto'oré si, da'ãma ĩsipo'ozéb ãma, wa norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ norĩ hã, Cristuhu siré, wa za wapire na dama rowairébé za'ra ni, 're ĩdahâimana wasété za'ra mono zém na hã. Oro ãne hã aima waihu'u pese za'ra wa'aba za. Ãne hã Cristuhu siré, wapire na za wa te dama rowairébé za'ra wamhã, e tawamhã ti'ab ré, marĩre hã asiré ĩsazei'wa norĩ wi 're 'mai'manharĩ wasété aba mono wa, asisada 're ai'maihâimana aba mono wamhã, e aima waihu'u pese za'ra wa'aba õ di bété, ĩ'uwaibaba tô sena asima ãma 're asiwaihu'u za'ra wa'aba mono zéb da hã, marĩ asiwi 're ĩ'mai'manharĩ wasété aba mono zém na hã. Ãne hã tô aima waihu'u pese za'ra wa'aba di, ãma 're asiwaihu'u za'ra wa'aba mono zéb da hã.


text:
Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, hâiwa ãma romhuri'wa norĩ hã tiwi ĩsipizari za'ra hã, wa za duré wapire na tãma rowairébé za'ra ni ĩsiré, za da'ãma ĩsipo'ozéb ãma hã. E ãne hã zahadu aima pibui prã za'ra wa'aba di bété. Taha wa, ti'ab ré, marĩ wa, wasisada 're wahâimana za'ra mono wamhã, wa za wawaimri wa te wasima 're rowaihu'u za'ra, apâ wama 're rowẽ za'ra mono da. Ãne wamhã, wa za tô wa te wasina ãma 're uwaimrami za'ra, wasima.


text:
Taha wa, marĩ hã asiré ĩsazei'wai wi 're 'mai'manharĩ wasété aba mono wa, asisada 're ai'maihâimana aba mono wamhã, e marĩ wa, te ĩsazei'õ'wa norĩ u 're asisimroi wa'aba mo, ta norĩ si aiwasété na te te 're aiwaihu'u za'ra wa'aba mono da hã, ta norĩ hã asiré ĩsazei'wa na 're hâimana za'ra mono õ nherẽ, dawasété na dawaihu'u'wa norĩ hã.


text:
Ĩ̱nhimiroti ma, aséb za'ra wa'aba da nherẽ, wa ãne na aima rowaihu'u za'ra wa'wa. E asiré ĩsazei'wa, 're 'maihâimana mono ã bâ bété, aiwasété na aiwaihu'u aba 'wa da hã.


text:
E ãne hã ĩ'uwaibaba bâ, te asiré ĩsazei'wa 're aihâimana za'ra wa'aba mono nherẽ, asisada 're aihâimana za'ra wa'aba mo, ĩsazei'õ'wa norĩ u si 're asisimroi wa'aba mono da, ta norĩ si te te 're aiwaihu'u za'ra wa'aba mono da, aiwasété aba na. E ãne hã ĩ'uwaibaba, aima za'ra wa'aba hã. 


text:
Ãne zarina, asisada 're aihâimana za'ra wa'aba mono wa, dama rowairébé'wa norĩ u, 're asisimroi wa'aba mono wamhã, ĩsazei'wai hâimanazém na asima 're uwaimrami za'ra wa'aba mono õ di za. Ni'wam norĩ hã asiré ĩsazei'wa nherẽ, te te aima 're rob'manharĩ wasété za'ra wa'aba mono wamhã, tãma ãma 're wa'rãmi za'ra wa'aba mono ãna, te za tô õne haré 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Ni'wam norĩ hã asibrom na aiwi 're sipsaihuri za'ra wa'aba mono wamhã, tãma ãma 're wa'rãmi za'ra wa'aba mono õ di za duré. Tawapsi, te za asina ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra wa'aba mo, ĩsazei'wai hâimanazém na hã.


text:
Tane nherẽ, a norĩ wa'wa hã asiré ĩsazei'wa nherẽ, dawasété na dawaihu'u'wai u, 're asisimroi wa'aba mono wa, te tô asima 're ĩrob'manharĩ wasété za'ra wa'aba mo, 'râwi. Taha wa, te duré asima 're asimiza'repese za'ra wa'aba mo 'râwi, ãne na hã, asiré ĩsazei'wa 're aihâimana za'ra wa'aba mono nherẽ.


text:
<n>(9-10)</n>  Tiwasété si te te 're ĩ'manharĩ u'âsi za'ra mono norĩ hã, ta norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zé hã te te dame sina 're uwaimrami za'ra mono õ di za. E ãne hã, zahadu waihu'u za'ra wa'aba õ di bété. Ãne na hã taré 'râwi asima 're asadawa nhipese za'ra wa'aba mono õ di za. Dahâiba na dawasédé te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono norĩ hã, ta norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zém na, dame 're hâimana za'ra mono õ di za, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono upana, romhâiba 'manharĩ ãma 're ĩwata za'ra mono norĩ hã, duré damro na dawi 're ĩsimisaihuri za'ra mono norĩ hã, duré aibâ si'uiwa na 're ĩsiwasété za'ra mono norĩ hã, duré danhibrom na dawi 're ĩsipsaihuri za'ra mono norĩ hã, duré danhibrom na te te 're ĩda'ruiwapari za'ra mono norĩ hã, duré âzézei'wa 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, duré te te da'ãma 're ĩwasété za'ra mono norĩ hã, duré danhibrob zô dapãrĩ'wa norĩ hã. Ta norĩ hã dasiré 're hâimana za'ra mono õ di za, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zéb ãma hã.


text:
Ãne na si, ma tô ni'wam norĩ hã aré 're aihâimana wasété u'âsi za'ra wa'aba mo, 're saze za'ra wa'aba mono õ ré hã. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Zezusihi dâ'âzém na, ma tô oto te te 're ai'upsõ za'ra wa'wa, aiwasété hawi. Ma tô duré te te 're aipisutu za'ra wa'wa, ĩsib'a'uwẽ si oto ãma 're anomro wẽ wa'aba mono da. Aiwasédé hã te te oto ai'ãma 're ĩ'ab'madâ'â aba mono õ zéb zarina, ma tô duré te te 're aiwẽsãmri za'ra wa'wa, Wanhib'apito Zezu Cristuhu zadawa para, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani nhimipawaptobzém na hã. 


text:
 Dahâiba na 're ĩdasiwasété za'ra mono zé wasu'u</n> Ni'wam norĩ hã asiré ĩsazei'wa 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã te ãne te te sima 're nharĩ za'ra: “Marĩ hã wa te 're 'manharĩ za'ra mono tõ da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te wawi 're awẽ'õ mono õ nherẽ, wa norĩ zama, wa te wasiwi 're wẽ'õ za'ra mono õ di za, wa te 're 'manharĩ za'ra mono tõ da. Wa za tô wa te 're 'manharĩ za'ra, wa te wasima 're ĩwẽ za'ra mono zéb uwaibaba.” Ãne na te ni'wam norĩ hã te te sima 're nharĩ za'ra. Tane tô. Ta hã wẽ di. Tane nherẽ, marĩ hã te 're hâimana za'ra, ĩwẽ prã hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te wawi 're ĩ'awẽ'õ mono õ hã. Tane nherẽ, taha si, wa te 're 'manharĩ za'ra mono õ di za. Duré wa hã marĩ hã te 're 'manharĩ mono tõ da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩ̱wi 're awẽ'õ mono õ nherẽ, ãté taha zô si, wa za ĩ̱sima te 're rob'ruiwapari u'âsi. Ãne tõ da, taha zarina 're ĩ̱hâimana mono õ di za.


text:
Ni'wam norĩ hã te duré ãne na te te sima 're nharĩ za'ra: “Wasa hã wadub 'reb da si, te wama 're hâimana za'ra. Duré wadu hã wasai ubumrozéb da si, te wama 're hâimana za'ra. Tane, te duré wahâiba hã misi wama 're hâimana za'ra wahâiba mono bâ, uburé marĩ hã siwa'ru wa te ãma 're ĩ'manharĩ za'ra mono zéb da hã.” Ãne te ni'wam norĩ hã 'râwi te te si'ãma 're rosa'rata wasété za'ra, tihâiba na hã. Tane nherẽ, dasa hã duré dadu hã niwapsi te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã uprosi uburé. Dasa hã da te 're huri mono wamhã, dawasédé, da te ãma 're 'manharĩ za'ra mono õ di. Tane nherẽ, aihâiba na asiwi 're asipsaihuri za'ra wa'aba mono zéb da hã, aihâiba aimawi hã aima 're hâimana za'ra wa'aba mono õ di. Wanhib'apito ma, wa te ãma 're ĩromhuri pese za'ra mono zéb da si, te wahâiba hã wama 're hâimana za'ra. Taha si te wahâiba hã te te wama 're ab'madâ'â pese, Wanhib'apito hã.


text:
Wanhib'apito hã dâ'â uptabi nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩhâiwa'utu ne, te za wa'ahâiwa'utu, tiwaihu'u pese na. Taha wa, te wahâiba hã pire na wama 're hâimana za'ra oto, taré hãi õ wa. 


text:
A norĩ wa'wa hã aihâiba mono bâ, te oto Cristuhu nhib'a'uwẽ si 're anomro aba mo. Taha siré si, te oto 'râwi ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mo. E ãne hã 'râwi asina waihu'u za'ra wa'aba ã bâ bété. E tawamhã, Cristuhu nhib'a'uwẽ oto 're wanomro mono nherẽ, wa za pi'õi wasété hâiba hã wa te wasina 're tob za'ra. Mare di.


text:
Duré aibâ hã pi'õi wasété hâiba hã te te sina hâiba to wamhã, ĩhâiba hã misi ne oto, maparane ĩhâiba nherẽ. E ãne hã zahadu aima waihu'u za'ra wa'aba õ di bété. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa, ma tô ãne na ĩmreme na ãma rob'ui'éré, pi'õi wasu'u na hã:  “Aibâ hã pi'õi me siré 're simi'wara mono wamhã, ĩhâiba hã misi ne oto, maparane ĩhâiba nherẽ. Misi tô oto ĩhâiba zahuré hã.”  Ãne duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na rob'ui'éré, ĩbaihâ na hã.


text:
Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã Wanhib'apito te te sina 're hâiba tob za'ra mono wamhã, 'râwi te za ĩsiré 're hâimana za'ra, ĩpẽ'ẽ 're. 


text:
Taha wa, ma'ãpé, dahâiba na dawasédé, da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono wi, asina 're asiptete u'âsi za'ra wa'aba mono. Dawasédé aimawi hã da te 're 'manharĩ za'ra mono wamhã, ãma 're dasihâiba wasété za'ra mono õ di. Aibâ norĩ hã pi'õ na tiwasédé te te 're 'manharĩ za'ra mono wapsi, te za ãma 're sihâiba wasété za'ra. Duré, pi'õ norĩ hã aibâ na tiwasédé te te 're 'manharĩ za'ra mono wapsi, te za duré ta norĩ hã ãma 're sihâiba wasété za'ra aiwa.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani si, te oto aipẽ'ẽ 're ai'ãma 're sõrõwa za'ra wa'wa. Aipẽ'ẽ 're, te oto aima 're hâimana u'âsi za'ra wa'wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô te te aima 're sõmri za'ra wa'wa. Taha wa, aihâiba za'ra wa'wa hã ate za'ra wa'aba õ di oto. 'Re ĩhâimana u'âsi mono te si, te aihâiba hã 're hâimana za'ra wa'wa oto. E ãne hã zahadu asina waihu'u za'ra wa'aba õ di bété.


text:
E marĩ wa, aihâiba hã ate za'ra wa'aba õ di oto. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô aiwa'âbâ za'ra wa'wa, Cristuhu dâ'âzém na. Taha wa, uburé marĩ hã aihâiba na tãma 're ĩ'manharĩ wẽ za'ra wa'aba mono zém na, te za ãma 're aiwata u'âsi za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma hã. 


text:
 Dasina damrozém na rowasu'u</n> Rob'ui'éré na we asiwi ĩ̱zadanharĩ za'ra wa'aba zém na, wa za oto aima roti za'ra wa'wa. E aibâ norĩ hã 're mro za'ra mono õ nherẽ, tãma 're rowẽ za'ra mono di za. Ãté tane nherẽ, tãma 're rowẽ za'ra mono di za tô.


text:
Tane nherẽ, aibâ norĩ hã mro ãna 're hâimana za'ra mono nherẽ, pi'õ na tiwasédé te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zé hã, ahâ uptabi di duré. Pi'õ norĩ hã mro ãna 're hâimana za'ra mono nherẽ, aibâ na tiwasédé te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zé hã, ahâ uptabi di duré. Taha wa, aibâ norĩ hã te za tô 're mro za'ra, timro me si 're hâimana za'ra mono da. Ãne hã wẽ uptabi di, pi'õ aimawi na tiwasédé te te 're 'manharĩ za'ra mono tõ da. Duré pi'õ norĩ hã te za tô 're mro za'ra aibâ na, timro me si 're hâimana za'ra mono da, ta norĩ zama, aibâ aimawi na tiwasédé te te 're 'manharĩ za'ra mono tõ da.


text:
Aibâ norĩ hã pi'õ na oto 're mro za'ra mono wamhã, timro wi, tihâiba hã te te 're sawi za'ra mono õ di za oto. Duré pi'õ norĩ hã aibâ na oto 're mro za'ra mono wamhã, duré timro wi tihâiba hã te te 're sawi za'ra mono õ di za oto.


text:
Pi'õ norĩ hã 're mro za'ra mono wamhã, ĩhâiba hã ĩtei õ di oto. Ĩmro te hã oto, ĩhâiba hã. Tane duré aibâ norĩ hã 're mro za'ra mono wamhã, ĩtei õ di oto, ĩhâiba hã. Ĩmro te hã oto, ãne hã aiwa.


text:
Taha wa, aimro ré 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ, aimro wi aihâiba hã 're sawi za'ra wa'aba mono õ di za oto. Ãté nimahã bâtâ na si te za ãma 're asisaze za'ra wa'aba mo, aimro ma, aihâiba hã a'â 're sõmri za'ra wa'aba mono tõ da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma si, a'â 're asisõmri za'ra wa'aba mono da, tãma 're aimreme zusi aba mono zéb da si. Ãne wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're aimreme zusi aba mono pari, aihâiba hã aimro wi 're sawi za'ra wa'aba mono ãna, te za tô aihâiba na apâ asima ãma 're atob za'ra wa'aba mo, aiwasédé hã aihâiba na 'râwi nherẽ, aimro õ ne, asiwi 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono tõ da, asina 're asiptete za'ra wa'aba mono õ wa, Satanasi hã te te 're aipibu za'ra wa'aba mono tõ da. 


text:
A norĩ wa'wa hã uburé asina 're aimro za'ra wa'aba mono da hã, te aima 'ru za'ra wa'aba õ di. Asi'uihâ na asima 're ĩwẽ za'ra wa'aba mono zém na si, 're aimro za'ra wa'aba mono da hã, te aiwi wẽ'õ za'ra wa'aba õ di.


text:
Tane nherẽ, wa hã ĩ̱mro õ na 're ĩ̱hâimana mono zéb zarina, aimro ãna 're aihâimana za'ra wa'aba mono zéb da hã, ĩ̱ma wẽ di aré. Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã aiwa te te dama 're apisutu mono õ di, dahâiba mono bâ, niha 're ĩdahâimana za'ra mono zéb da hã. Dasisarina si 're ĩdahâimana za'ra mono õ na hã, taha si te za te te dama 're apisutu, damro ré 're dahâimana za'ra mono da, duré damro ãna 're ĩdahâimana za'ra mono da hã. 


text:
Aimro ãna 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ ma, wa za oto aima roti za'ra wa'wa, pi'õi mrotõ norĩ ma zama. Õne haré, 're aihâimana za'ra wa'aba mono da hã, wẽ di, wa hã ĩ̱mro õ na 're ĩ̱hâimana mono ne. Ãne hã ĩ̱ma wẽ uptabi di.


text:
Tane nherẽ, dahâiba na dawasété wi 're ĩdanhiptete za'ra mono õ si, wẽ õ di. Taha wa, aihâiba na aiwasété wi, asina 're asiptete waihu'u za'ra wa'aba mono õ wamhã, te za tô asina 're aimro za'ra wa'aba mo, asisô 're rowasutu zahu za'ra wa'aba mono tõ da oto. 


text:
Aimro ré, 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ ma, wa za oto aima roti pese za'ra wa'wa. Tane nherẽ, ĩ̱si'uihâ na ĩ̱nhimirosa'rata na te aima roti za'ra wa'aba õ di za. Wanhib'apito nhimiroti na si, wa za aima roti za'ra wa'wa, ãne na hã: Pi'õ norĩ hã timro te te 're rẽme za'ra mono õ di za.


text:
Tane nherẽ, ãté pi'õ norĩ hã te za timro hã te te 're rẽme za'ra. Ãne hã te te 're 'manharĩ za'ra mono wamhã, aibâ aimawi na 're mro zahu za'ra mono õ di za. Timro 'rata u si, te za apâ 're sipizari za'ra. Ãne na te te ãma 're sahu ze za'ra mono õ wamhã, mro ãna te za tô 're hâimana u'âsi za'ra. Duré aibâ norĩ hã timro te te 're rẽme za'ra mono õ di za, ãne hã tô aiwa. 


text:
A norĩ wa'wa hã 're saze za'ra wa'aba mono õ ré, asina 're aimro za'ra wa'aba mono norĩ ma, wa za oto aima roti za'ra wa'wa. Wanhib'apito hã ti'ab ré, ãne na te te dama 're roti mono õ nherẽ, tane nherẽ, wa za aima ãma roti za'ra wa'wa, ãne: Aibâ norĩ hã ĩsazei'wa na 're hâimana za'ra mono nherẽ, ĩmro hã ĩsazei'õ'wa na tãma 're hâimana za'ra mono wamhã, duré pi'õ hã timro siré 're hâimana u'âsi za'ra mono da, te te sima 're sawi pese za'ra mono wamhã, ãne wamhã, aibâ norĩ hã timro hã te te 're rẽme za'ra mono õ di za.


text:
Duré pi'õ norĩ hã ĩsazei'wa na 're hâimana za'ra mono nherẽ, ĩmro hã ĩsazei'õ'wa na tãma 're hâimana za'ra mono wamhã, duré aibâ hã timro siré 're hâimana u'âsi za'ra mono da, te te sima 're sawi pese za'ra mono wamhã, ãne wamhã, pi'õ norĩ hã timro hã te te 're rẽme za'ra mono õ di za duré.


text:
Duré aibâ norĩ hã ĩsazei'õ'wa na 're hâimana za'ra mono nherẽ, ĩmro hã ĩsazei'wa na tãma 're hâimana za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã pi'õ norĩ ma, rowẽ te te tãma 're ĩpisutu za'ra mono zéb u'âbâ, te za tô duré aibâ norĩ ma, te te tãma 're pisutu za'ra rowẽ hã, ĩmro hâiba u'âbâ, ĩsazei'õ'wa na 're hâimana za'ra mono nherẽ, aibâ norĩ hã. Duré pi'õ norĩ hã ĩsazei'õ'wa na 're hâimana za'ra mono nherẽ, ĩmro hã ĩsazei'wa na tãma 're hâimana za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã aibâ norĩ ma, rowẽ te te tãma 're ĩpisutu za'ra mono zéb u'âbâ, te za tô duré pi'õ norĩ ma, te te tãma 're pisutu za'ra rowẽ hã, ĩmro hâiba u'âbâ, ĩsazei'õ'wa na 're hâimana za'ra mono nherẽ, pi'õ norĩ hã. Ãnei õ 'wa'âhã, te aré ĩ'ra norĩ hã ĩsazei'õ'wa norĩ 'ra ne, 're hâimana za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã. Tazahã ĩmama norĩ hâiba u'âbâ, te za tô rowẽ si te te tãma 're apisutu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


text:
<n>(15-16)</n>  Duré, ni'wam norĩ hã ĩsazei'õ'wa 're hâimana za'ra mono wamhã, timro hã ĩsazei'wa te te 're rẽme za'ra mono da, te te sima 're wẽ za'ra mono wamhã, ĩmro hã te te tiwi 're rosawi za'ra mono õ di za, ĩsazei'wa si'uiwa sima 're hâimana za'ra mono õ wa. Si'uihâ na te za tô 're wairébé, ĩsazei'õ'wa hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô te te sima 're aiwẽ za'ra wa'wa, robze sina ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono da. Taha wa, aimro hã ĩsazei'õ'wa aima 're hâimana za'ra wa'aba mono wa, te te oto 're aiwẽ'õ za'ra wa'aba mono wamhã, te za tô tãma 're ĩwaprosi waré za'ra wa'aba mo, te te tô 're airẽme za'ra wa'aba mono da. Pi'õ norĩ, ĩsazei'wa 're anomro aba mono wamhã, duré aimro hã Wanhib'apito te te 're saze za'ra mono õ nherẽ, e te za te te 're saze za'ra, nimahã bâtâ na hã, Cristu hã. Ãté te za tô te te 're saze za'ra. Ãté te te 're saze za'ra mono õ di za. Ãne hã aima waihu'u za'ra wa'aba õ di. Duré aibâ norĩ, ĩsazei'wa 're anomro aba mono wamhã, aimro hã te te 're saze za'ra mono õ nherẽ, e te za te te 're saze za'ra, nimahã bâtâ na hã. Ãne hã aima waihu'u za'ra wa'aba õ di duré. Taha wa, aimro hã ĩsazei'õ'wa na aima 're hâimana za'ra wa'aba mono wa, te te oto 're aiwẽ'õ za'ra wa'aba mono wamhã, ĩhâimanazéb zarina, te za tô tãma 're ĩwaprosi waré za'ra wa'aba mo, te te tô 're airẽme za'ra wa'aba mono da.


text:
Wanhib'apito hã te te aima 're ĩpisutu za'ra wa'aba mono zéb zarina si, te za oto 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mo. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhib'a'uwẽ da, te te sima 're aipisutu za'ra wa'aba mono õ ré, niha 're ĩ'aihâimana za'ra wa'aba mono zém hawi, 're aiwairébé aba mono zém na, 're asi'madâ'â za'ra wa'aba mono õ di za, zudezu na, duré zudezu'õ na. Õne haré te za oto 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mo. Ãne na si, wa tô wa hã te dama 're aroti u'âsi, daro mono bâ ĩsazei'wa norĩ hã siré 're ĩsi'rã'õtõ u'âsi mono norĩ ma hã.


text:
Ni'wam norĩ hã sihâiwata nhihâri ré, 're hâimana za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhib'a'uwẽ da, te te oto sima 're pisutu za'ra mono wamhã, e taha zarina te za ta norĩ hã 're si'madâ'â ze za'ra, tinhihâiwata nhihârizé hã te te sima 're pari za'ra mono da, apâ sihâiwata nhihâri õ ré, 're ĩnomro mono ne, 're hâimana za'ra mono da. Mare di. Ãne na hã 're si'madâ'â za'ra mono õ di za. Õhõ haré te za tô 're nomro. Duré ni'wam norĩ hã sihâiwata nhihâri õ nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhib'a'uwẽ da, te te oto sima 're pisutu za'ra mono wamhã, e taha zarina, te za ta norĩ hã 're sisihâiwata nhihâri za'ra. Mare di. 'Re sisihâiwata nhihâri za'ra mono õ di za. Õhõ haré te za tô oto 're nomro, ta norĩ hã.


text:
Danhihâiwata nhihâri ré si 're ĩdahâimana za'ra mono zé hã marĩ dai õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã. Duré danhihâiwata nhihâri õ nherẽ, 're ĩdahâimana za'ra mono zé hã marĩ dai õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã, ãne hã tô aiwa. Ãne si tãma ĩpire hã, 're ĩdahâimana za'ra mono zéb da hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti, da te 're 'madâ'â pese za'ra mono sina 're ĩdanomro wẽ mono zép si, tãma ĩpire hã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhib'a'uwẽ da, te te sima 're aipisutu za'ra wa'aba mono wamhã, e niha 're ĩ'aihâimana za'ra wa'aba mono zé hã za. Õne haré te za tô aihâimanazém na 're aihâimana za'ra wa'aba mo, dapoto mono bâ da te 're aiwamri za'ra wa'aba mono zéb zarina, duré aipire na dama 're aihâimana za'ra wa'aba mono zéb zarina, duré aiwapu na dama 're aihâimana za'ra wa'aba mono zéb zarina.


text:
<n>(21-22)</n>  Ai'uipra'wa norĩ ma, aipawa'âbâ ãna tãma 're romhuri za'ra wa'aba mono ré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhib'a'uwẽ da, te te oto sima 're aipisutu za'ra wa'aba mono wamhã, aipawa'âbâ ãna 're ĩromhuri za'ra wa'aba mono zém na, asina 're aihâtâ'â za'ra wa'aba mono õ di za. Tane nherẽ, ãté nimahã bâtâ na si te za tô oto te te aima 're pisutu za'ra wa'wa, aipawa'âbâ ãna tãma 're romhuri za'ra wa'aba mono tõ da oto. Ãne zarina si, te za oto 'râwi 're asi'madâ'â za'ra wa'aba mo, tiwi 're aiwairébé aba mono da, romhuri hawi, asi'uihâ na oto asima 're romhuri za'ra wa'aba mono da. Ai'uipra'wa norĩ ma, aipawa'âbâ ãna tãma 're romhuri za'ra wa'aba mono ré, Cristuhu ãma oto 're anomro aba mono da, Wanhib'apito te te 're aipisutu za'ra wa'aba mono norĩ hã, te oto robzei u'âsi na 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Da te 're ĩ'uipra za'ra mono norĩ, wa'âbâ ãna te te oto dama 're romhuri za'ra mono tõ da, da te tãma 're ĩpisutu za'ra mono ne, ma tô Cristu hã te te 're aipisutu za'ra wa'wa, aiwasété u'âsi 're anomro aba mono tõ da, aiwasédé hã oto 're rẽme pese za'ra wa'aba mono da. Tane duré asi'uihâ na asima 're romhuri za'ra wa'aba mono ré, Cristuhu ãma 're anomro aba mono da, Wanhib'apito te te 're aipisutu za'ra wa'aba mono norĩ hã, te oto Cristuhu nhib'a'uwẽ si 're anomro aba mo. Taha zarina si, te oto ĩsimiroti hã 're ĩ'madâ'â pese za'ra wa'aba mo, da te 're ĩ'uipra za'ra mono norĩ hã tinhib'apito nhimiroti si te te 're ĩ'madâ'â pese za'ra mono ne.


text:
Tidâ'âzém na ma tô Cristu hã aiwa'âbâ za'ra wa'wa, aiwasété u'âsi 're anomro aba mono tõ da oto. Taha wa, ĩsazei'õ'wa norĩ ma, 're aihâimana za'ra wa'aba mono õ di za oto.


text:
Ĩ̱sisãnawã norĩ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhib'a'uwẽ da, te te sima 're aipisutu za'ra wa'aba mono wamhã, õne haré aihâimanazéb u'âsi za'ra wa'aba na si, te za 're aihâimana za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma si. 


text:
 Mro ãna 're ĩhâimana za'ra mono zé wasu'u</n> Rob'ui'éré na we asiwi ĩ̱zadanharĩ za'ra wa'aba zém na, wa za duré ãma aima roti za'ra wa'wa, mro ãna zahadu 're ĩhâimana za'ra mono norĩ na hã. Wanhib'apito hã ti'ai ãma 're morĩ ré, ãne na te te dama ãma 're roti mono õ nherẽ, wa za aima ãma roti za'ra wa'wa. Wanhib'apito hã tinhoprubzéb zarina, ma tô te te 're ĩ̱pawapto, dama ĩ̱'umnhasizéb zarina, ĩsimiroti zarina si, te dama ãma 're roti mono da. Taha zarina, wa za tô oto aima ãma roti za'ra wa'wa.


text:
Ãhãna Zezusihi zazei'wa oto 're wanomro mono wa, te da te wama 're rob'manharĩ wasété za'ra, wa te 're robzépata za'ra mono da. Taha wa, wa za oto aima roti za'ra wa'wa, aimro ré 're aihâimana za'ra wa'aba mono wamhã, taha haré asima 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mono da, duré aimro õ nherẽ, 're aihâimana za'ra wa'aba mono wamhã, õne haré 're aihâimana za'ra wa'aba mono da.


text:
Aibâ norĩ, aimro ré 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ hã, asima 're rosa'rata wasété za'ra wa'aba mono õ di za, 're ĩrẽme za'ra wa'aba mono zém na da hã. Duré zahadu aimro ãna 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ hã, asima 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za, 're aimro za'ra wa'aba mono zéb da hã.


text:
Tane nherẽ, ãté te za tô asima 're ĩwẽ za'ra wa'aba mo, 're aimro za'ra wa'aba mono da. E tawamhã aiwasédé te za 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo. Mare di. Ĩwẽ si te za tô 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo. Duré pi'õi hâiba préduptém norĩ hã 're mro za'ra mono wamhã, e te za tiwasédé hã te te 're 'manharĩ za'ra. Mare di. Tiwasédé hã te te 're 'manharĩ za'ra mono õ di za. Ãne, wa hã wa tô aré te ĩ̱sima 're aiwẽ za'ra wa'wa, asina 're aimro za'ra wa'aba mono wa, 're robzépata za'ra wa'aba mono tõ da. Ãne tõ da, wa tô aima roti za'ra wa'wa, asina 're aimro za'ra wa'aba mono tõ da. 


text:
Ĩ̱sisãnawã norĩ, tô sena, wa za ãne hã aima waihu'u za'ra wa'wa. Romhuture di oto, ĩrob'rãsutuzéb u hã. Taha wa, taha õ ré, Wanhib'apito ma si, wa te 're ĩromhuri pese za'ra mono zéb da si, wa za 'râwi wasina 're wanhopré u'âsi. Taha wa, aibâ norĩ, aimro ré 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ hã, aimro zawi na si 'râwi asima ãma 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za.


text:
Duré asisô 're aiwa'õ za'ra wa'aba mono wamhã, taha na si 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za. Duré aima 're ĩrowẽ za'ra wa'aba mono zéb zarina, ato sina 're anomro aba mono wamhã, taha na si 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za. Duré marĩ hã asima 're uipra za'ra wa'aba mono wamhã, taha na si 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za, asima.


text:
Ti'ai ãma uburé marĩ na 're romhuri za'ra wa'aba mono nherẽ, taha si asima 're wẽ uptabi za'ra wa'aba mono õ di za. E marĩ wa. Uburé marĩ hã ti'ai ãma, da te 're ĩ'madâ'â za'ra mono hã te za dawi 're si'utõrĩ u'âsi za'ra. Taha wa, hâiwa ãma uburé marĩ ĩwẽ si 're ĩhâimana za'ra mono zô si, te za sô 're ĩrob'ruiwapari u'âsi za'ra wa'aba mo. 


text:
Wa hã wa ĩ̱sima te 're aiwẽ za'ra wa'wa, ti'ai ãma marĩ zô si asima 're asõpré wa'aba mono zarina, asina 're aihâtâ'â tõ za'ra wa'aba mono da. Aibâ norĩ hã mro ãna 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã Wanhib'apito ma, te te 're ĩromhuri za'ra mono zém na da si, te za sima 're sõpré u'âsi, taha zarina 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're 'madâ'â ze za'ra mono da.


text:
Tane nherẽ, aibâ norĩ hã mro ré 're hâimana za'ra mono wẽ te, te za ti'ai ãma marĩ zô zama sima 're sõpré u'âsi, timro udâna, rowẽ na tãma 're ĩhâimana za'ra mono zéb da hã.


text:
Taha wa, maparane ĩsimiromhuri te tãma 're hâimana za'ra, aibâ norĩ ma hã, te te sima sô 're ĩrob'ruiwapari za'ra mono hã, Wanhib'apito ma, duré timro ma zama. Duré, pi'õi hâiba prédum norĩ, mro ãna 're ĩhâimana za'ra mono hã, duré pi'õ préduptém norĩ, mro ãna 're ĩhâimana za'ra mono hã ta norĩ hã te za simi'ẽ na Wanhib'apito ma si, te te tãma 're romhuri za'ra, wa'wa ãna. Wanhib'apito ma si, tãma 're sihâiba nhomri u'âsi za'ra mono da, te za tô sena te te sima 're wẽ za'ra, mro ãna 're hâimana za'ra mono wa, ta norĩ hã. Tane nherẽ, pi'õ norĩ, mro ré 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, te za ti'ai ãma marĩ zô si sima 're sõpré u'âsi, timro udâna, robze na ãma 're hâimana za'ra mono da. 


text:
Aiwi 're robzei'õ za'ra wa'aba mono wa, aihâiba zei õ na 're aihâimana za'ra wa'aba mono da, ãne na te aima roti za'ra wa'aba õ di. Taré ĩwẽ na si te aipawaptob za'ra wa'aba da, wa ãne na aima roti za'ra wa'wa. Wa duré te ĩ̱sima te 're aiwẽ za'ra wa'wa, ĩwẽ si 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono da, duré asimirosa'rata na Wanhib'apito ma 're asimi'ẽ za'ra wa'aba mono da, tãma 're romhuri pese za'ra wa'aba mono da, tiwi 're asihâiba zawi za'ra wa'aba mono ãna. 


text:
Ãté ni'wam norĩ hã te za sina aiwẽ zahuré, sina mro zahuré da. Tawamhã sina mro zahuré õ ré, ãté aibâ hã te za pi'õi hâiba na si te te sima ãma 're rosa'rata u'âsi, za ãma ĩmro hâiba na si, tiwasété wi siptete waihu'u ãna. Ãté te za duré te te sô 're rowasutu u'âsi. Ãne na siwaihu'u wamhã, te za tô ãma timro su'u, te te sima ĩwẽzéb zarina. Ãma mro da tô. Tawamhã, oto ãma mro wamhã, tiwasédé hã te te ãma 'manharĩ õ di za. Mare di.


text:
Duré aibâ hã ãté si'uihâ na te za sima pisutu, mro ãna a'â 're hâimana mono da. Ãne wamhã, ãté te za pi'õi wi, tihâiba na sina 're siptete u'âsi. Ãne wamhã, te te sima ĩwẽzéb zarina, mro ãna a'â 're hâimana mono wamhã, wẽ di za tô. Ãne hã ĩwasété õ di.


text:
Taha wa, aibâ norĩ hã 're mro za'ra mono wamhã, ĩwẽ si te za tô te te 're 'manharĩ za'ra. Duré 're mro za'ra mono õ wamhã, ĩwẽ uptabi si te za tô te te 're 'manharĩ za'ra. 


text:
Pi'õ norĩ hã ĩmro hã tiwi 're dâ'â za'ra mono õ ré, te te 're rẽme waihu'u za'ra mono õ di za. Tiwi 're dâ'â za'ra mono wapsi, te za oto pibui pese na timro na te te 're sahu za'ra, aibâ aimawi na. Tane nherẽ, aibâ ĩsazei'õ'wa na 're mro za'ra mono õ di za. Aiwa ĩsazei'wa si'uiwa na te za sina 're mro za'ra.


text:
Tane nherẽ, pi'õi mrotõ norĩ hã 're mro zahu za'ra mono õ wamhã, tãma 're rowẽ uptabi za'ra mono di za, ta norĩ ma hã. Ãne ta norĩ ãma ĩ̱nhimirosa'rada hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani te te ĩ̱ma ĩwaihu'uzéb zarina, wa ãne na aima roti za'ra wa'wa, ãne si. 


text:
 Romhâiba 'manharĩ ma, dasazé da te tãma 're ĩsõmri za'ra mono zé wasu'u</n> Rob'ui'éré na we asiwi ĩ̱zadanharĩ za'ra wa'aba zém na, wa za duré aima ãma roti za'ra wa'wa, waihu'u pese newa romhâiba 'manharĩ ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb da, dasa hã da te tãma 're ĩsõmri za'ra mono zém na, romhâiba 'manharĩ ma hã. Ãne ma tô we ĩ̱ma asiwasu'u za'ra wa'wa, rob'ui'éré na hã: “Wa norĩ hã ĩsazei'wa oto 're wanomro mono wa, wama waihu'u pese za'ra di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã. Taha zarina, wa za marĩ hã dasiré, wa te 're 'manharĩ za'ra, wa te wasima 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina.” Ãne na ma tô we ĩ̱ma asiwasu'u za'ra wa'wa. Tane tô. Uburé wa norĩ ma hã wama waihu'u pese za'ra di tô, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã. Tane nherẽ, marĩ hã da te 're waihu'u pese za'ra mono wẽ te, te za 're dasi'madâ'â ze za'ra, 'râwi. Tane nherẽ, ĩsazei'wa norĩ hã 're ĩsisawi pese za'ra mono zéb zarina si, te za 're sipawaptob u'âsi za'ra, siptete sina siré ãma 're hâimana u'âsi za'ra mono da.


text:
Ni'wam norĩ hã rowaihu'u pese 'wa newa, 'râwi 're si'madâ'â ze za'ra mono wamhã, sena na ta norĩ hã, marĩ te te 're waihu'u za'ra mono õ di za. Mare di.


text:
Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te 're sawi pese za'ra mono wapsi, te za tinhib'a'uwẽ na te te sina 're awaihu'u u'âsi, ta hã. 


text:
Duré, waihu'u pese newa, romhâiba 'manharĩ ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb da, dasa, da te tãma 're ĩsõmri za'ra mono na, wa za oto aima roti za'ra wa'wa. E romhâiba 'manharĩ ma, dasa, da te tãma 're ĩsõmri za'ra mono na, te za a norĩ wa'wa hã dame ãma 're asaihuri aba mo, ĩsazei'wa 're anomro aba mono nherẽ. E dame ãma 're asaihuri aba mono õ di za. Ãne, wa za aima ãma waihu'u za'ra wa'wa. Romhâiba 'manharĩ ãma 're ĩdawata za'ra mono hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nei õ di. Ĩwaihu'u pese zéb da hã, marĩ hã tãma hâimana õ di. Robaba uptabi di. Taré ta hã rob'manharĩ. Ãne hã wama waihu'u pese za'ra di. Siwaprosi, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono si 're hâimana, waihu'u pese uptabi na. Ĩsine hã marĩ hã ĩwaihu'upe hã 're 'maihâimana mono õ di, aimawi hã. Robaba uptabi di. Ãne hã wama waihu'u pese za'ra di duré.


text:
Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã ma tô te te 're saze za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nei õ nherẽ, waihu'u pese uptabi na 're hâimana za'ra mono newa, hâiwa nhirõtõ na, duré ti'ai ãma zama, ĩhâiba'õ norĩ hã. Ĩsib'apito za'ra hã ahâ uptabi na tãma 're hâimana za'ra mono õ nherẽ, ma tô te te ãma 're saze za'ra.


text:
Tane nherẽ, te siwaprosi wama 're hâimana, 'Re ĩhâimana u'âsi mono si, wasiré wa te 're ĩsaze za'ra mono norĩ ma hã. Ta hã uburé Wamama, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Taha ma si, wa oto 're wahâimana za'ra. Wanhib'apito si te duré siwaprosi 're hâimana, Zezu Cristuhu si. Taha si, ma tô Timama zadawa para te te ro'apoto. Taha nhimipawaptobzéb zarina si, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're wa'anho'reptu, õhõ ãma si 're wahâimana u'âsi za'ra mono da oto. 


text:
Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã ĩsazei'wa na oto 're hâimana za'ra mono nherẽ, ãne na te te waihu'u za'ra õ di ta norĩ hã, rosa'rata nhib'uware na si 're hâimana za'ra mono wa. Te te 're saze za'ra mono õ ré, romhâiba 'manharĩ ãma, aré dame ãma 're wata u'âsi za'ra mono wa, te zahadu ta hawim haré te te ãma 're rosa'rata u'âsi za'ra, romhâiba 'manharĩ ãma hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ne, waihu'u pese newa. Taha wa, dasa hã romhâiba 'manharĩ ma, da te 're ĩsõmri za'ra mono hã te te duré dame 're huri mono wa, te ta norĩ hã rosa'rata na te te ãma 're upa u'âsi za'ra, ãne: “Ã hã dasa hã romhâiba 'manharĩ ma, da te 're ĩsõmri za'ra mono na, 're wasaihuri mono wamhã, wa za wawasédé hã wa te ãma 're 'manharĩ za'ra.” Ãne te za ta norĩ hã 're siwẽ'õ za'ra, tinhimirosa'rata nhib'uware na 're hâimana za'ra mono wa. Romhâiba 'manharĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ne, waihu'u pese newa, dasa hã da te tãma 're ĩsõmri za'ra mono hã te te dasiré 're huri mono wamhã, te za ãne na hã 're siwẽ'õ za'ra, ta norĩ hã.


text:
Tazahã, dasa hã wa te 're ĩhuri mono zéb zarina, duré wa te 're ĩhuri mono õ zéb zarina, te te 're wa'awẽsãmri mono õ di za, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Marĩ hã wa te 're huri tõ mono da, wa te wasima 're ĩpisutu za'ra mono zéb zarina, te te siwi 're wa'awẽ'õ mono õ di za. Duré marĩ hã wa te 're huri mono da, wa te wasima 're ĩpisutu za'ra mono zéb zarina, te te 're wa'awẽsãmri mono õ di za. 


text:
Ãté te za tô asima 're ĩwẽ za'ra wa'aba mo, dasa hã romhâiba 'manharĩ ma, da te 're ĩsõmri za'ra mono na dame 're asaihuri aba mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã za te te siwi 're aiwẽ'õ za'ra wa'aba mono õ na dâ'âsina. Tane nherẽ, te za 're asi'madâ'â u'âsi za'ra wa'aba mo, ta hã dasa hã 're huri aba mono wa, asiré ĩsazei'wa nherẽ, sib'uware na 're ĩnomro mono norĩ hã apâ tiwasété u 're rere'e mono tõ da.


text:
Ãté dasa hã romhâiba 'manharĩ ma, da te tãma 're ĩsõmri za'ra mono na, te za 're asaihuri aba mo dasiré, romhâiba 'manharĩ ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb ãma hã, 'ri paramhã. Ãté 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te siwi 're aiwẽ'õ za'ra wa'aba mono õ na dâ'âsina, te za tô asina 're aihâtâ'â za'ra wa'aba mono ãna, dasiré ãma 're asaihuri aba mo. Tawamhã ãté asiré ĩsazei'wa nherẽ, sib'uware na 're ĩnomro mono norĩ hã te za te te 're ai'madâ'â za'ra wa'wa, dame ãma 're asaihuri aba mono ré hã. Tawamhã, dasa hã romhâiba 'manharĩ ma, da te tãma 're ĩsõmri za'ra mono hã te te 're huri mono tõ da, te te aré siwi 're wẽ'õ za'ra mono nherẽ, e te za te te sima 're wẽ za'ra, dame ãma 're saihuri mono da, asine wa'aba. Te za tô te te sima 're wẽ za'ra. E marĩ wa. Dame ãma 're asaihuri aba mono ré, te te ãma 're ai'madâ'â za'ra wa'aba mono wa.


text:
Tawamhã taha zarina, oto ãma 're saihuri mono wamhã, te za 'râwi 're siwẽ'õ za'ra, asiré ĩsazei'wa nherẽ, sib'uware na 're ĩnomro mono norĩ hã, te te aré siwi 're wẽ'õ za'ra mono nherẽ, te te oto dame 're huri mono wa. Taha wa, te za Cristu te te 're ĩsaze za'ra mono zém na si'uihâ na 're sisimini za'ra, ta hã sada dâ'â za'ra nherẽ.


text:
Ãne hã 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono wamhã, asiré ĩsazei'wa norĩ wi, te za aiwasédé hã 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo. Taha zarina, ta norĩ hã marĩ hã te te aré siwi 're wẽ'õ za'ra mono nherẽ, te te oto 're 'manharĩ za'ra mono wa, te za 're siwẽ'õ pese za'ra. Ãne na aiwasédé hã tiwi 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono wamhã, ta norĩ hâiba siré te za Cristuhu wi zama aiwasédé hã 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo.


text:
Ãté ĩ̱sisãnawã norĩ hã te za te te sima 're rosa'rata za'ra, dasa hã romhâiba 'manharĩ ma, da te 're ĩsõmri za'ra mono na, dasiré ãma 're saihuri mono wa, tiwasédé te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono na hã. Ãne wamhã, taha na wa hã dame 're ĩ̱sa zahu mono õ di za oto, ĩ̱sisãnawã norĩ hã tiwasété u 're sipizari zahu za'ra mono tõ da, apâ. 


text:
 Zezusihi zadawa wasu'u'wa na, Paru hã dama ĩsiwasu'uzé wasu'u</n> <n>(1-2)</n>  Ni'wam norĩ hã ma tô te te ĩ̱'ãma 're rosa'rata za'ra, Zezusihi zadawa wasu'u'wa, sena na dama 're ĩ̱hâimana mono õ na hã. Tane nherẽ, a norĩ wa'wa hã ma tô ĩ̱'ãma ĩwaihu'u za'ra wa'wa, sena na ĩsadawa wasu'u'wa, 're ĩ̱hâimana mono na hã. Wa hã danhimiroti zarina, 're ĩ̱hâimana mono õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono si, ma tô ĩ̱pisutu, Zezusihi zadawa wasu'u'wa, dama 're ĩ̱hâimana mono zéb da hã, ĩsadawa para. Wanhib'apito Zezusi hã wa tô duré sabu, ĩ̱tõmo na. A norĩ wa'wa hã bété. E 'wa simiroti zarina, ma tô 're ĩsaze za'ra wa'aba mo. Wanhib'apito ma, te ai'ãma 're ĩromhuri za'ra wa'aba mono zéb zarina, ma tô 're ĩsaze za'ra wa'aba mo. Tawamhã, e marĩ te wasu'u, ã hã, Zezusi hã te aima 're ĩwasu'u za'ra wa'aba mono zéb zarina, 're ĩsaze za'ra wa'aba mono zé hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimipisutuzéb zarina, wa hã tô sena dama Zezusihi zadawa wasu'u'wa, te aima ĩ̱wasu'u za'ra wa'wa.


text:
Ni'wam norĩ hã, Zezusihi zadawa wasu'u'wa na, tô sena dama 're ĩ̱hâimana mono õ na hã te te dama 're ĩ̱wasu'u za'ra mono wa, wa tô ãne tãma 're ĩ̱siwaihu'u za'ra.


text:
Wa norĩ hã Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã, wasazéb da, duré wahâimanazéb da, wa'ãma 're ana wa'aba mono wamhã, e ĩ'uwaibaba, wa za wa'âbâ ãna, wa te 're waibu, wa'ãma 're ana wa'aba mono zé hã. Ĩ'uwaibaba, wa za tô wa te 're waibu.


text:
Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ, wasiré norĩ hã Zezusi te te dama 're sadawa wasu'u za'ra mono da, nimomo 're nomro mono wamhã, timro hã te za siré te te 're simro. Duré Wanhib'apito no norĩ zama, te za timro hã siré te te 're simro. Pedru hã te za duré timro hã siré te te 're saprõni. Wa hã bété. Ĩ̱mro ré, 're ĩ̱hâimana mono 'wa'âhã, duré ĩsazei'wa si'uiwa 're wahâimana mono wamhã, e ĩ'uwaibaba 're ĩ̱hâimana mono õ di aré, daza'rui mono bâ, ĩ̱siré te 're saprõni mono wamhã. Duré wasazéb da, ĩ̱mro ãma zama, 're ana wa'aba mono wamhã, e ĩ'uwaibaba õ di aré. Ĩ'uwaibaba tô aré, wahâimanazé hã.


text:
Wa hã Paru, duré ĩ̱siré romhuri'wa Banabé hã, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ siré, 're wahâimana mono nherẽ, e wa norĩ si, wa za wanhib'rata na wa te wasima 're romhuri pese, wasazéb da hã, ãma 're ĩwahâimana mono zéb da hã. E ãne hã rob'uwaibaba bâ bété.


text:
Da'wapéi'wa norĩ hã bété. E tinhib'apito ma, te te 're romhuri za'ra mono ré, te za si'uihâ na 're siwa'âbâ za'ra, tihâimanazéb da hã. Mare di. Si'uihâ na 're siwa'âbâ za'ra mono õ di za. Duré uwa 'ru na romhuri'wa norĩ hã te te 're 're za'ra mono pari, uwa 'ru 'rã hã oto 're 'rã prédub za'ra mono wamhã, e misi si te te sima 're suhâri za'ra mono õ di za, te te 're huri mono da. Te za tô misi si te te sima 're suhâri za'ra, romhuri'wa norĩ hã. Duré dama pone'ẽrebâ 'madâ'â'wa norĩ hã, e a'ubuni wi te te 're 'madâ'â za'ra mono ré, ĩhâiwa'u hã te te 're âhuri mono õ di za. Te za tô te te sima 're hâiwa'u za'ra, te te 're âhuri mono da. 


text:
Ãne na danhimirosa'rata zarina, te ãma aima rowasu'u za'ra wa'aba õ di. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na Mozési te te ãma ĩrob'ui'érézéb zarina si, wa aima ãma rowasu'u za'ra wa'wa. Ĩ̱si'uihâ na hã, mare di.


text:
<n>(9-10)</n>  Ãne duréihã Mozési te te ãma ĩrob'ui'érézé hã:  “Aro 'rã ne hã, powawẽ hã tipara na te te aima 're sub za'ra wa'aba mono ré, 're wata wasisi za'ra wa'aba mono õ di za, 're saihuri tõ mono da.”  Ãne duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na rob'ui'éré hã te 're hâimana. E tawamhã, powawẽ si te 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're azawi. Mare di. Taha zawi nhipai u, te duré wa norĩ hã te te 're wa'azawi pese. Taha wa, duréihã ãne na te te rowasu'u wamhã, taha wasu'u nhipai u, ma tô duré wa'ãma zama romnhimiré'é. Buru da, ti'a te te 're ĩhâibâdâ za'ra mono norĩ hã duré oto 're 'rãi'ré za'ra mono wa, te te 're ĩ'rãihâri za'ra mono norĩ hã, e buru tede'wa te te tãma 're ĩpo'o za'ra mono zéb zô, 're simnhasi za'ra mono õ di za. Te za tô sô 're simnhasi za'ra. Ãne hã aiwa, te wasu'u.


text:
Tane duré, robzuri'wa norĩ hã ro ubuni ré te te 're ĩrobzuri za'ra mono ne, wa tô Cristuhu wasu'uwẽ na wa te 're aipawaptom na'rata za'ra wa'wa. E tawamhã ãne hã ĩbâi õ di, aima za'ra wa'aba hã, wanhimipawaptobzé wa'rãmi, marĩ zô aiwi 're wanhimnhasi za'ra wa'aba mono wamhã, wasazéb da hã, ãma 're ĩwahâimana za'ra mono zéb da hã. Wa za tô 're wanhimnhasi za'ra, rob'uwaibaba wa.


text:
Ni'wam norĩ hã Cristuhu wasu'uwẽ na te te 're ĩdapawaptob za'ra mono norĩ hã, tô ĩbâre te marĩ na 're ĩpawaptob u'âsi za'ra wa'aba mo, ãma 're ĩhâimana za'ra mono zéb da hã. Tawamhã wa norĩ hã Zezusi, wa te aima 're wasu'u 'rata za'ra wa'aba mono nherẽ, e ta norĩ nhipai u, marĩ zô aiwi 're wanhimnhasi za'ra wa'aba mono õ di za bété. E ãne hã ĩsarinai õ di, aima za'ra wa'aba hã. Ãne hã, tô ĩsarina. Ĩ'uwaibaba nherẽ, niwamhã marĩ zô, aiwi 're wanhimnhasi za'ra wa'aba mono õ di. Mare di. Duré, wa te aiwi 're rowaptẽrẽ za'ra wa'aba mono ãna, wa tô wa te 're robzépata za'ra, ĩwasu'uwẽ ré daro mono bâ, wa te 're ĩropéi mono zé hã, wa te dawi ãma 're 'wa'rutu tõ za'ra mono da.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb 're, 'ri 'rãihâ 'remhã sasedoti norĩ hã, ta norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, danhoprubzéb da, dasa hã da te tãma 're ĩsõmri za'ra mono hã, te za te te sima 're po'o za'ra syry na, ãma 're saihuri mono da. Danhimizama hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, danhoprubzéb da, da te tãma 're ĩsõmri za'ra mono nhi zama, te za duré te te sima 're po'o za'ra syry na, da'ãma romhuri'wa norĩ hã, wedeza ne na 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te te 're ĩzata za'ra mono hã. E ãne hã aima waihu'u za'ra wa'aba õ di bété.


text:
Tane duré, Wanhib'apito hã ma tô te te wama 're pisutu za'ra, ĩwasu'uwẽ hã wa te dama 're ĩwasu'u za'ra mono norĩ ma hã, danhibzari na da te 're ĩwapawaptob za'ra mono na, ãma 're ĩwahâimana za'ra mono zéb da hã, wanhimirowasu'u wẽ wa'rãmimhã, dama. 


text:
Tane nherẽ, nimahã na hã marĩ zô aima ĩ̱nhimnhasi za'ra wa'aba õ di, asibzari na asiwi 're ĩ̱pawaptob za'ra wa'aba mono da hã, Cristuhu wasu'uwẽ na te 're aipawaptob za'ra wa'aba mono wa'rãmimhã. Mare di. Taha wasu'u na si, wa ãma 're ĩ̱toi uptabi, ĩ̱pẽ'ẽ 'remhã, ĩ̱nhimiromhuri wa'rãmi, marĩ zô aima 're ĩ̱nhimnhasi za'ra wa'aba mono õ wa. Duré marĩ zô aima ĩ̱nhimnhasi za'ra wa'aba zém na, te sãna'rata da, te ĩ̱sina aima ãma rob'ui'éré za'ra wa'aba õ di, ãhãna hã. Ãne 'wa'âhã, aré ĩ̱ma 're robzei mono õ di. Ĩ̱dâ'â da si, aré ĩ̱nhimirosa'rada hã.


text:
Ĩwasu'uwẽ hã wa tô te dama 're wasu'u u'âsi, tô. Tane nherẽ, e taha zarina si, wa za ĩ̱hâimanazém na 'râwi 're ĩ̱si'madâ'â ze. Mare di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimipisutuzéb zarina si, wa ãne na te tãma 're romhuri u'âsi. Ĩ̱si'uihâ na te tãma 're romhuri mono õ di, ãne na hã. Ĩwasu'uwẽ hã te dama 're wasu'u mono õ 'wa'âhã, aré ĩ̱ma 're ropipa uptabi mono di.


text:
Ãne na te tãma 're ĩromhuri mono zéb da hã, wa hã ĩ̱si'uihâ na ĩ̱sipisutu 'wa'âhã, aré ĩbâre ĩ̱pawa'âbâ ré, ĩwasu'uwẽ na te tãma 're ĩromhuri mono zé hã. Tane nherẽ, ĩ̱si'uihâ na ĩ̱sipisutu õ di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono si, ma tô ĩ̱pisutu, taha ma ĩ̱'umnhasi zarina, te tãma 're romhuri wẽ u'âsi mono da.


text:
E marĩ na tawamhã, ĩ̱pawa'âbâzé hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa norĩ siré 're ĩ̱hâimana mono nherẽ, marĩ zô dama 're ĩ̱nhimnhasi mono õ zarina, da te 're ĩ̱pawa'âbâ mono ãna, wa ĩwasu'uwẽ si te dama 're wasu'u. Taha na si, wa 're ĩ̱toi u'âsi. Taha na si ĩ̱pawa'â hã, ãma 're ĩ̱toi u'âsi mono zém na si. 


text:
Wa hã ĩ̱pawa'âbâ ré, 're ĩ̱hâimana mono õ di. Taha wa, ĩwada'uri zarina si, te 're romhuri mono õ di. Tane nherẽ, wa tô ĩ̱sima wẽ, dapawa'âbâ ãna dama romhuri'wa norĩ ne, te dama 're romhuri u'âsi mono da, ĩ̱nhimirowasu'u zarina, Cristu hã da te 're ĩsaze za'ra mono da si, da'ahâ na.


text:
Zudezu norĩ hã ĩwasu'uwẽ na te 're pawaptob za'ra mono da, ĩ'rata 're ĩ̱hâimana za'ra mono ré, zudezu hâimanazéb zarina, wa tô 're ĩ̱hâimana, ĩ̱nhimirowasu'u zarina, ta norĩ hã ahâ na te te 're saze za'ra mono da, Cristu hã. Ta norĩ hã duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na Mozési te te ãma ĩrob'ui'érézé hã te zahadu te te 're 'madâ'â pese za'ra, taha zarina, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩwẽsãmri za'ra mono da si. Tane hã, wa hã ĩ'rata 're ĩ̱hâimana za'ra mono ré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata zarina, wa tô ta norĩ hâimanazéb zarina si 're ĩ̱hâimana, ta hã te 're ĩ'madâ'â pese mono zéb zarina, te te 're ĩ̱wẽsãmri mono da newa, ĩsine za'ra, ãne na ĩ̱sina 're ĩ̱nhimnhasi mono õ nherẽ. Sõ'awi te tiwi wẽ'õ za'ra õ di, zudezu norĩ hâimanazé hã. Da'ahâ na da te 're saze za'ra mono da si, wa tô ãne na si te 're rosa'rata.


text:
Tane duré, zudezu'õ norĩ 'rata, 're ĩ̱hâimana mono ré, ta norĩ hâimanazéb zarina, wa tô duré 're ĩ̱hâimana. Zudezu norĩ nhimiroti hã te 're 'madâ'â pese mono õ di. E tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã te 're 'madâ'â mono õ di, zudezu'õ norĩ 'rata 're ĩ̱hâimana mono ré hã. Wa tô te 're 'madâ'â u'âsi tô. Cristuhu nhimiroti si, wa tô te 're 'madâ'â u'âsi. Ãne si, wa tô te 're 'manharĩ, ta norĩ zama ahâ na Wanhib'apito te te 're saze za'ra mono da, zudezu'õ norĩ hã.


text:
Duré ni'wam norĩ hã wasiré Zezusihi zazei'wa 're hâimana za'ra mono nherẽ, sib'uware na ãma 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã ĩwasu'uwẽ na te 're apawapto mono wamhã, wa za ta norĩ hâimanazéb zarina si 're ĩ̱hâimana, ĩ̱nhimipawaptobzéb zarina, te te 're sazei pese za'ra mono da. Ãne hã dapoto mono bâ 're ĩdahâimana za'ra mono zép sidâpâsi, wa za dasine dama 're ĩ̱hâimana, da'ahâ na Cristu hã da te 're ĩsaze za'ra mono zéb da si. 


text:
Cristuhu wasu'uwẽ hã daro mono bâ da te 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb da si, wa ãne dama 're ĩ̱hâimana. Duré ĩwasu'uwẽ zarina, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ĩsazei'wa norĩ ma, uburé marĩ ĩwẽ hã te te tãma 're ĩ'anhomri mono zém na, dame 're ĩ̱hâimana mono da, wa tô ãne dama 're ĩ̱hâimana.


text:
Ãne, wa za oto aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa. Dawara na da'ahâ na 're dasipibu za'ra mono nherẽ, ãté misi te za ni'wa hã dawi watobro. Tawamhã dawi ĩwatobro si, te za marĩ ĩwẽ hã sima ti'â. Ãne hã aima waihu'u pese za'ra wa'aba di. Tane duré, a norĩ wa'wa hã te za asiptete sina Cristuhu ãma si 're anomro wẽ wa'aba mo, marĩ ĩwẽ uptabi hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te aima 're ĩpisutu za'ra wa'aba mono zép si, asina 're uwaimrami za'ra wa'aba mono da, ni'wa hã dawara na wara tete wa, dawi watobro wẽ te, marĩ ĩwẽ hã te te sima ĩ'âri ne.


text:
Ni'wa hã dawara na dame hâimana da, te te sima wẽ wamhã, te za nasi sipibu, dazada sihâiba wapu da. Tawamhã dawi watobro wamhã, ropsu 'manharĩ na te za ãma sõpre ni, te te da'mairẽme wẽ te. Tane nherẽ, te za tiwi tiwasété su'u, ropsu 'manharĩ hã. Tanei õ di, wa norĩ hã. Ĩsi'utõrĩ'õ zô si, wa za Cristuhu ãma si wasina 're wanhiptete u'âsi za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, marĩ ĩwẽ uptabi hã te te wama 're ĩ'apisutu mono zô si.


text:
Dawara na 're dasipibu za'ra mono wamhã, siwa'ru dasiwi 're dasisa'rei mono õ di. Awa'awi u'âsi te za 're dasisa're, 're dasirẽme za'ra mono da. Tane duré, wa hã siwa'ru 're ĩ̱hâimana mono õ di, Cristuhu ãma hã. Taha ãma si, wa za õhõ haré 're ĩ̱hâimana u'âsi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ĩwẽ uptabi hã te te ĩ̱ma ĩpisutuzéb zô si, ĩ'upana marĩ zô tiwi 're ĩ̱sipai mono ãna. Ãne duré, sib'rata ubu ré, da'wapéi'wa norĩ hã da'ubu wi simi'ahâri waihu'u õ wamhã, taré te za nasi da'ãma pahairĩ siwa'ru, te te da'ãma simirei ãna. Tanei õ di, wa hã. Siwa'ru 're ĩ̱hâimana mono õ di. Cristuhu ãma 're ĩ̱hâimana wẽ mono zém na si, wa ĩ̱sina te tãma ãma 're uwaimrami u'âsi, Cristuhu ma hã.


text:
Ni'wa hã dame wara da, te te sima wẽ wamhã, te za 're siwasutu u'âsi, dazada siptete da. Tane, wa duré wa hã 'râwi 're ĩ̱si'wapéi u'âsi, ĩ̱wasété na 're ĩ̱hâimana 'rata mono zéb zarina, 're ĩ̱hâimana tõ mono da oto. Ĩ̱pẽ'ẽ 're, te ĩ̱sima 're ĩrosa'rata wasété mono zé hã wa tô oto 'râwi te ĩ̱sima 're a'uprosi. Taha wa, wa tô ãne si te ĩ̱sima 're ab'manharĩ, ĩ̱nhimirowasu'u zarina, da'ahâ na da te 're saze za'ra mono nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ĩwẽ uptabi hã te te ĩ̱ma pisutu nherẽ, 'râwi te ĩ̱siwi simini tõ da. 


text:
 Romhâiba 'manharĩ ãma 're ĩdawata za'ra mono zé wasu'u</n> Ĩ̱sisãnawã norĩ, ãne hã wa za oto aima ãma rob'rãzarõtõ za'ra wa'wa, aima ãma ĩ̱po're pu'u za'ra wa'aba zém na, ãma 're aipo're simrami za'ra wa'aba mono tõ da. Duréihã wahi'rata norĩ hã Mozési hã Ezitu hawi te te sani za'ra wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã hâiwa'a na te mo ĩsõwab za'ra, bâdâdi te te tãma wasu'u za'ra mono da, te te 'madâ'â pese za'ra mono da. Â pré na pu'u nhisi wa'wai baba, ma tô duré te te simro, rob'ré na, zara u te te saprĩ za'ra da, ezipsiu norĩ wi, te te sõ'reptu za'ra da.


text:
Ãne na hâiwa'a 'rowi 're danomro mono wa, duré â wa'wai baba rob'ré na da te saprĩ za'ra wa, ma tô Mozésihi ãma uburé da te ãma 're sasõmri za'ra, wa norĩ hã â dawabzuri, wa te 're 'manharĩ za'ra mono wa, Cristuhu ãma, wa te oto 're ĩsasõmri za'ra mono ne.


text:
Duré a'ubuni wi 're danomro mono ré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, hâiwa hawi te te 're ĩdapawapto mono na, ma tô dasa da te 're huri, uburé.


text:
Â hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te dama ĩ'õb za'ra mono na ma tô duré da te 're âhuri, aihĩni pese. Ẽtẽ zahâbâ ĩtõmo wawẽ sipo'ozém hawi 're ĩpu'u mono na, ma tô da te 're âhuri, ĩsimipawaptobzéb zarina. Ẽtẽ zahâbâ hã a'ubuni wi 're ĩsa mono na, â hã da te ãma 're ĩ'âhuri mono ne, ma tô Cristu hã 'râwi dasiré 're hâimana, te te 're da'apawapto mono da.


text:
Tane nherẽ, ãne na 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're dapawapto mono nherẽ, ma tô da'ahâ na siwi da'awẽ'õ, dapo're ãna 're danomro mono 'ru te. Taha wa, a'ubuni wi 're danomro mono ré, ma tô te te 're da'a'uprosi, danhimizahâri mono sidâpâsi. 


text:
E marĩ, te tawamhã wama wasu'u za'ra, ãne na wahi'rata norĩ wasu'u hã. Ta norĩ ne, wawasété si, wa te wasima 're 'ruiwapari za'ra mono tõ da, te wama wasu'u za'ra.


text:
Duré ta norĩ ne, romhâiba 'manharĩ ãma waihu'u pese newa, ãma 're ĩdawata za'ra mono ãma, 're wawata za'ra mono tõ da, te duré wama wasu'u za'ra. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa, ma tô ãne na ĩbaihâ na ãma rob'ui'éré:  “Tawamhã dato hã ma tô dasiwi 'manharĩ ni, powawẽ hâiba ne, oru 'manharĩ ãma ĩdawata za'ra zéb da hã. Taha wa, ma tô duré siwa'ru ãma apese za'ra ni, dahâimana wasété si dama wẽ za'ra wa.”  Ãne na duréihã dawasédé, da te dasiwi ĩ'manharĩ za'ra zé wasu'u na rob'ui'éré hã.


text:
Ta norĩ hã wahi'rata norĩ hã ahâ na ma tô duré aibâ norĩ hã pi'õ na tiwasédé hã 'manharĩ za'ra. Ãne wa, ma tô duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã da'uprosi, 23 miu na dahâiba hã. Taha wa, wa norĩ hã wawasédé hã ãne na wa te 're 'manharĩ za'ra mono õ di za, wahi'rata norĩ ne.


text:
Ta norĩ hã ma tô duré tiwasédé hã 'manharĩ za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã niha te te tãma rob'manharĩ za'ra õ zô, te te pibu za'ra da. Ãne 'ru te, ma tô duré wahi nhipsari na hã da'ahâ na da'uprosi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Ãne na hã wa norĩ zama, wa te 're pibu za'ra mono õ di za, Wanhib'apito hã, wawasédé hã wa te 're ĩ'manharĩ za'ra mono na, niha te te wama 're arob'manharĩ mono õ zô.


text:
Wahi'rata norĩ hã ma tô duré Mozésihi ma nharĩ wasété za'ra. Ma tô tãma aiwapsari za'ra. Taha wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã hâiwa ãma tãma ĩromhuri'wa hã we satõ, dapãrĩ'wa na ĩsisi hã, ta hã te te da'uprosi da. Ãne tõ da, wa norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, wa te tãma 're nharĩ wasété za'ra mono õ di za. 


text:
Ãne ma tô wahi'rata norĩ ma tiromhâiba duréihã, tiwasédé te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zéb zarina, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩhâ za'ra mono zém na, da te 're waihu'u za'ra mono da. Ma tô duré ãne na ni'wa hã ãma rob'ui'éré, ãma 're ĩwasipo're pu'u za'ra mono zéb da hã, ĩsine wa te 're 'manharĩ za'ra mono tõ da. Romhuture di oto, waré ĩrob'rãsutuzéb u hã. Taha wa, wa za wanhimiza'rese 're wahâimana u'âsi za'ra. 


text:
Taha wa, Cristuhu ãma asiptete sina 're aihâimana za'ra wa'aba mono na, 're asi'madâ'â ze za'ra wa'aba mono wamhã, te za asimiza'rese sina pé 're aihâimana za'ra wa'aba mo, aiwasété u apâ 're airere'e aba mono tõ da.


text:
Tô sena, asiptete sina ãma 're anomro u'âsi aba mono zô, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're aipibu za'ra wa'aba mono wamhã, aimawi na te te 're aipibu za'ra wa'aba mono õ di za, ĩpire uptabi na hã. Tô õhõ na si te te 're ĩda'apibui mono zém na si, te za tô te te 're aipibu za'ra wa'wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã uburé wama umnhasi za'ra di, marĩ na uburé te te wama 're ĩ'aropisutu mono zém na hã. E tawamhã, asiptetezém nhipai u, te za ĩpire uptabi na te te aipibu na 're sahu za'ra wa'wa, aiwasété u apâ tiwi 're airere'e aba mono da. Mare di. Tô sena, asiptete sina ãma 're anomro u'âsi aba mono zô, te te 're aipibu za'ra wa'aba mono wamhã, te za niha te te aima 're pisutu za'ra wa'wa, rowẽ ré ĩhawi 're aiwairébé aba mono zéb da hã, õne haré asiptete sina ãma 're anomro u'âsi aba mono da. 


text:
Taha wa, ĩ̱sisãnawã norĩ, ĩ̱ma asawi pese za'ra wa'aba norĩ hã, waihu'u pese newa romhâiba 'manharĩ ãma 're ĩdawata za'ra mono zém na, da'ãma 're sasõmri za'ra wa'aba mono õ di za. Taha nhiti te za 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mo.


text:
A norĩ wa'wa hã te oto asimiza'rese 're aihâimana za'ra wa'aba mo, tô. Taha wa, ãhãna te aima ãma ĩrowasu'u za'ra wa'aba zém na, te za ãma 're ĩrosa'rata pese za'ra wa'aba mo, ĩ'uwaibaba te aima ãma uwaimrami za'ra wa'aba zô.


text:
Zezusi hã wazada ĩdâ'âzém na 're ĩwasipo're pu'u za'ra mono zéb da, wasiré 're wasi'rã'õtõ mono wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're wawata za'ra mono pari, wa za hâsizém na uwa 'rãi wa'u ĩsé hã wa te 're âhuri. Ãne hã wasiré, wa te 're âhuri mono wamhã, Cristuhu wi ĩwapru hã tiwi pu'u wa, wazada ĩdâ'âzéb zarina, te rowẽzé hã wahâiba mono bâ wama 're hâimana za'ra. Duré ĩ'u'ẽne hã wasiré, wa te 're huri mono da, wa te wasima 're wẽ'ẽ za'ra mono wamhã, Cristu hã da te dasiwi ĩhâibapru wa, wazada ĩdâ'âzéb zarina, te duré wahâiba mono bâ rowẽzé hã wama 're hâimana za'ra.


text:
Zezusi hã wazada ĩdâ'âzém na 're wasipo're pu'u za'ra mono da, wasiré 're wasi'rã'õtõ mono wamhã, wa'ahâ nherẽ, wa za ĩ'u'ẽne hã wa te wasima 're wẽ'ẽ za'ra, misi nherẽ, wa te 're ĩhuri mono da hã. E marĩ te wama wasu'u za'ra, misi ĩ'u'ẽne hã. Wa norĩ hã wasiré ĩsazei'wa norĩ hã wa'ahâ nherẽ, simisutu Cristuhu siré 're ĩwahâimana za'ra mono zé, te wama wasu'u za'ra. Misi dahâiba ne oto 're ĩwahâimana za'ra mono zé, te wama wasu'u za'ra. 


text:
Izarazéhé nhihudu norĩ hã bété. Ta norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're sõprub za'ra mono da, tinhimizama te te 're simroi mono wa, wedeza ne na tãma danhoprubzé nomrizé nhisiwi, da te 're zata za'ra mono õ ré, te za syry na te te sima 're po'o za'ra, ĩnhi hã, ãma 're saihuri mono da. Ãne wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono siré te za 're hâimana za'ra. Tane duré, a norĩ wa'wa hã waihu'u pese newa, romhâiba 'manharĩ ãma 're dawata za'ra mono da, danhimizama da te tãma 're ĩsõmri za'ra mono nhi na, dasiré ãma 're asaihuri aba mono wamhã, te duré dasiré ãma 're aiwata za'ra wa'aba mo, romhâiba 'manharĩ ãma. E ãne hã aima wẽ za'ra wa'aba di. Mare di. Ta hã wẽ õ di, ãma 're ĩ'aiwata za'ra wa'aba mono hã, dame.


text:
Ãne na te aima ãma ĩrowaihu'u za'ra wa'aba mono zé hã, e marĩ te wama wasu'u za'ra. E romhâiba 'manharĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, waihu'u pese na 're ĩhâimana mono ne, 're ĩhâimana za'ra mono zé, te wama wasu'u za'ra. Mare di. Duré dasa hã romhâiba 'manharĩ ma, da te 're ĩsõmri za'ra mono hã, e pire na te wama 're hâimana za'ra. Mare di. Wama hã, taré hã.


text:
Ãne si, wa za duré aima ãma rowaihu'u za'ra wa'wa. Ĩsazei'õ'wa norĩ hã wedeza ne na dasa te te 're zata za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ta norĩ hã ãma 're sõprub za'ra mono õ di. Wa'uburé norĩ ma si, te ta norĩ hã tãma ãma 're sõprub za'ra, ãma 're ĩwata za'ra mono da hã. Taha wa, a norĩ wa'wa hã dasa, ta norĩ ma, da te 're ĩsõmri za'ra mono na ãma 're asaihuri aba mono wamhã, wa'uburé norĩ ãma te za ĩsiré 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Taha wa, ãne hã dame 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono da, wa hã te ai'ãma 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di. Mare di.


text:
A norĩ wa'wa hã Cristuhu zazei'wa oto 're anomro aba mono wa, te tô asiré 're asi'rã'õtõ aba mo, uwa 'rãi wa'u ĩsé hã asiré 're âhuri aba mono da, hâsizém na, Wanhib'apito wi, ĩwapru tiwi pu'u wa, wazada ĩdâ'âzém na ãma 're asipo're pu'u za'ra wa'aba mono zéb da hã. Taha wa, wa'uburé norĩ ãma 're dawata za'ra mono da, marĩ hã dasiré da te 're âhuri mono wamhã, ãma dame 're aihâimana waihu'u za'ra wa'aba mono õ di za, ta norĩ nhimihâsizém na ĩsiré 're âhuri aba mono tõ da. Duré Wanhib'apito hâiba, da te dasiwi hâibapru wa, wazada ĩdâ'âzém na ãma 're asipo're pu'u za'ra wa'aba mono da, te duré ĩ'u'ẽne hã asiré 're ĩhuri aba mo. E tawamhã ĩ'uwaibaba, te za tô dame 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo, ĩsazei'õ'wa norĩ siré 're asaihuri aba mono wamhã, wa'uburé norĩ ãma 're dawata za'ra mono da, dasa hã da te dasima 're 'manharĩ za'ra mono wamhã. E tô ĩ'uwaibaba ãne hã aima za'ra wa'aba hã.


text:
Ãne hã 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono wamhã, Wanhib'apito hã te za asada 're hâimana za'ra wa'wa, ĩ'upana wa'uburé norĩ ãma si 're aiwata za'ra wa'aba mono wa. Ãne zarina, wazada 're hâimana za'ra mono wamhã, e Wanhib'apito nhiptetezém nhipai u, wanhiptetezé hã wama 're hâimana za'ra mono bâ, wa za ĩsimihâzé wi 're wawairébé. Mare di. Tiwi 're wawairébé waihu'u mono õ di za. 


text:
Ni'wam norĩ hã asiré ĩsazei'wa 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, te ãne na te te sima 're nharĩ za'ra: “Marĩ hã wa te 're 'manharĩ za'ra mono tõ da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te wawi 're awẽ'õ mono õ nherẽ, wa norĩ zama, wa te wasiwi 're wẽ'õ za'ra mono õ di za, wa te 're 'manharĩ za'ra mono tõ da. Wa za tô wa te 're 'manharĩ za'ra, wa te wasima 're ĩwẽ za'ra mono zéb uwaibaba si.” Ãne ma tô ni'wam norĩ hã te te sima 're waihu'u za'ra. Tane hã wẽ di tô. Tane nherẽ, marĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te wawi 're awẽ'õ mono õ nherẽ, ãté wa te 're 'manharĩ za'ra mono wa, wa za wasiré ĩsazei'wa norĩ wi, wa te ãma 're 'wa'rutu za'ra. Taha wa, marĩ hã dazu wa te 're 'manharĩ za'ra mono õ di za, wasiré ĩsazei'wa norĩ wi, wa te ãma 're 'wa'rutu tõ za'ra mono da. Duré wasiré ĩsazei'wa norĩ hã, Cristuhu ãma si siptete sina 're nomro mono da, wa te 're ĩpawaptob za'ra mono da si, wa za tô uburé marĩ hã ĩwẽ si wa te 're 'manharĩ za'ra.


text:
'Râwip si 're asipawaptob za'ra wa'aba mono da, asina 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za. Asiré ĩsazei'wa norĩ hã 're pawaptob za'ra wa'aba mono da si, te za ta norĩ ãma si 're ĩrosa'rata u'âsi za'ra wa'aba mo. 


text:
Romnhi hã da te dasima 're ĩwede za'ra mono zéb ãma, da te 're ĩ'uipra za'ra mono hã, te za asina aihâtâ'â ãna 're ĩhuri aba mo romnhi hã, nima hawib zô asimnhasi aba ãna. Romhâiba 'manharĩ ma, da te 're ĩsõmri za'ra mono na, 're rosa'rata za'ra wa'aba mono ãna aipẽ'ẽ 're, ãma 're asiwẽ'õ za'ra wa'aba mono õ di za.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã ma tô ãne na ãma rob'ui'éré, duréihã:  “Uburé ti'a hã Wanhib'apito te hã. Duré uburé marĩ hã ti'ai ãma 're ĩhâimana za'ra mono hã, Wanhib'apito te hã. Taha wa, uburé dasazé hã wẽ di, ãma 're ĩwasaihuri mono zéb da hã.”  Ãne duréihã ãma ĩrob'ui'éré hã te 're hâimana. 


text:
Ĩsazei'õ'wa hã ĩsiré ai'masai wa'aba da, asô 'maihârâ aba wamhã, te za tô ĩsiré ai'masai wa'wa, asima 'maiwẽ wa'aba wamhã. Tawamhã uburé dasazé hã da te aima ĩ'a za'ra wa'wa hã te za tô ĩhuri 'wa, nima hawi, da te 'mai'ãwisi zô, da'mazadanharĩ aba ãna, 'râwi aipẽ'ẽ 're wa'aba, asi'maiwẽ'õ wa'aba zarina.


text:
<n>(28-29)</n>  Tane nherẽ, ãté ni'wa hã te za ãne na aima 'maiwaihu'u 'wa: “Ã hã dasazé hã romhâiba 'manharĩ ma, da te 're ĩsõmri za'ra mono.” Ãne hã ni'wa te te aima wasu'u za'ra wa'aba wamhã, taha na ai'masai wa'aba õ di za. E 'râwi aipẽ'ẽ na asi'maiwẽ'õ wa'aba tõ da, wa ãne aima waihu'u za'ra wa'wa. Mare di. Taré dasa hã te te aima ĩ'maiwasu'u wa'aba wi, rosa'rada hã si'wa'rutu tõ da, wa ãne aima roti za'ra wa'wa, taha na asaihuri aba tõ da. E tawamhã, romnhi hã romhâiba 'manharĩ ma, da te 're ĩsõmri za'ra mono na, wa za 're ĩ̱sa, romhâiba 'manharĩ ãma dame 're ĩ̱wata mono õ nherẽ. Ãne, wa 'râwi te ĩ̱sima ãma 're rosa'rata u'âsi.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono hã sõpru wa, ãma 're wawata za'ra mono sina, wasa hã wa te 're huri mono wamhã, e ĩ'uwaibaba te za ni'wa hã te te dama 're wawasu'u wasété za'ra, tô õ hã wa te 're ĩhuri mono na hã. Mare di. Taré te za ni'wa hã te te dama 're wawasu'u wasété za'ra, tô sena newa. 


text:
Ãne, wa za duré aima ãma 'rãsutu za'ra wa'wa, ã ĩ̱nhimirowasu'u na hã. Uburé marĩ hã te za 're ĩ'manharĩ wẽ u'âsi za'ra wa'aba mo, 're asaihuri aba mono wamhã, duré 're âhuri aba mono wamhã, duré marĩ aimawi hã 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono wamhã, taha zarina si, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're dawata za'ra mono da.


text:
Marĩ hã 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono õ di za oto, da te ãma 're ai'madâ'â za'ra wa'aba mono wa, dawasété u 're darere'e mono tõ da. Ãne hã dazada 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono õ di za, zudezu norĩ da, duré zudezu'õ norĩ da, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ 're ĩhâimana za'ra mono norĩ da.


text:
Wa hã bété. E niha dama 're ĩ̱hâimana mono zé hã. Ãne si, wa tô te ĩ̱sima 're da'awẽ, uburé marĩ hã te 're ĩ'ab'manharĩ wẽ mono zém na, te ãma 're da'apawapto mono da. Ĩ̱sima si, ãne na 're ĩ̱hâimana mono õ di. Uburé, wa dama 're ĩ̱hâimana, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩda'anho'reptui mono zé hã da te dasina 're uwaimrami za'ra mono da, ĩ̱nhimipawaptobzéb zarina. 


text:
 Aibâ norĩ hã timro nhipai u 're ĩhâimana za'ra mono zé wasu'u</n> Wa hã 're ĩ̱morĩzém na aima ãma 're ĩ̱sisanho za'ra wa'aba mono zéb zarina, te za 're anomro wẽ wa'aba mo. Cristu hã ti'ai ãma 're morĩ ré, wama ãma 're ĩsisanho za'ra mono zéb zarina, wa hã 're ĩ̱hâimana mono ne, te za duré 're anomro wẽ wa'aba mo.


text:
A norĩ wa'wa hã te oto ĩ̱'ãma 're aipo're pu'u u'âsi za'ra wa'aba mo, 're ĩ̱hâimana mono zém na hã, duré uburé te aima ãma 're ĩrowasu'u za'ra wa'aba mono zém na hã. Ĩsazei'wa norĩ 're ĩhâimana za'ra mono zém na roti hã da te ĩ̱ma 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb zarina, te oto 're anomro u'âsi aba mo, te aima ãma 're ĩroti za'ra wa'aba mono zéb zarina si. Taha wa, wa ai'ãma 're ĩ̱wata u'âsi za'ra wa'wa.


text:
Tane nherẽ, aimawi na te aima ãma ĩrowasu'u za'ra wa'aba da hã, wa tô ĩ̱sima wẽ. Cristu hã uburé aibâ norĩ nhib'apito, te 're hâimana. Duré aibâ norĩ hã uburé timro norĩ nhib'apito, te 're hâimana za'ra. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ta hã, Cristuhu nhib'apito te 're hâimana.


text:
A norĩ wa'wa hã, zudezu'õ na te 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Taha wa, zudezu'õ na 're aihâimana za'ra wa'aba mono zéb zarina, te za tô uburé marĩ hã 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo. Ĩsazei'wa norĩ hã asiré 're ai'rã'õtõ aba mono ré, aibâ norĩ hã 'rã ubu ré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're mreme zusi mono wamhã, duré 'rã ubu ré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u na te te dama 're rowasu'u za'ra mono wamhã, e marĩ te ta norĩ hâimanazé hã wama wasu'u za'ra. Ta norĩ hã Cristu te te siwi 're ĩwazéb za'ra mono õ zé, te wama wasu'u za'ra, zudezu'õ norĩ hâimanazéb uwaibaba õ wa, ãne hã.


text:
Duré pi'õ norĩ hã 'rãi ubu ãna, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're mreme zusi mono wamhã, duré 'rãi ubu ãna, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u na te te dama 're romhuri za'ra mono wamhã, ta norĩ ma, ĩmro hã tãma 're wazéb za'ra mono õ di. E marĩ wa. Pi'õ 'rãi ubuzé hã timro zapari 're ĩhâimana za'ra mono zé, te te dama wasu'u wa, zudezu'õ norĩ hâimanazéb zarina. Pi'õ norĩ hã marĩ ĩwasédé hã te te 're 'manharĩ za'ra mono wa, te za da te 're 'rãpari za'ra, sisém na 're hâimana za'ra mono da a'â. Tane duré, pi'õ norĩ hã 'rãi ubu ãna, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're mreme zusi mono wamhã, pi'õ, da te 're ĩ'rãpari za'ra mono ne, te za a'â 're hâimana za'ra ta norĩ hã, sisém na.


text:
Ãne hã pi'õ norĩ, 'rã ubu ãna 're hâimana za'ra mono wamhã, ãne hã wẽ te bâ, te za tô 're si'rãpari za'ra, sisém na dama 're ĩhâimana za'ra mono zéb da hã oto. Tawamhã 're si'rãpari za'ra mono wa, duré taré 're siséré nhihâri za'ra mono wa, dama sisém na 're hâimana za'ra mono tõ da, te za 'rã ubu ré, dame 're hâimana za'ra, ĩsazei'wa norĩ hã 're si'rã'õtõ mono ré.


text:
Tane nherẽ, ĩsazei'wa norĩ, siré 're si'rã'õtõ mono ré, aibâ norĩ hã 'rã ubu ré, dasiré 're hâimana za'ra mono õ di za. E marĩ wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ne, 're hâimana za'ra mono wa, ta norĩ hã. Tane nherẽ, pi'õ norĩ hã aibâ norĩ zapari 're ĩhâimana za'ra mono zé hã, pi'õi ma, aibâ ĩpirezé, te wasu'u.


text:
Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, pi'õi hâiba na aibâ hã te te poto õ di. Aibâ hâiba na si, ma tô pi'õ hã poto.


text:
Duré aibâ hã pi'õi ma, 're hâimana mono da, te te poto õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Pi'õ si, ma tô tãma poto, aibâ ma, 're ĩhâimana mono da hã.


text:
Taha wa, ĩsazei'wa norĩ hã rowahutu u 're si'rã'õtõ mono wamhã, pi'õ norĩ hã te za tô 'rã ubu ré dasiré 're hâimana za'ra. E marĩ wa. Timro norĩ zapari 're ĩhâimana za'ra mono zém na, da te ãma 're waihu'u za'ra mono da, duré hâiwa ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma romhuri'wa norĩ hã te te ĩré 're 'madâ'â za'ra mono wa, te te siwi 're wẽ'õ za'ra mono tõ da, zudezu'õ norĩ hâimanazé hã te te sina 're uwaimrami za'ra mono da.


text:
Tane nherẽ, wa norĩ hã Wanhib'apito ãma oto 're wanomro mono wa, aibâ norĩ hã pi'õi ãna 're hâimana waihu'u za'ra mono õ di za oto. Duré pi'õ norĩ zama, aibâ ãna 're hâimana waihu'u za'ra mono õ di za. Ãne hã aiwa te wama wasu'u za'ra.


text:
Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã aibâ hâiba na ma tô pi'õ hã poto 'rata tô. Tane nherẽ, te oto ta hawim haré aibâ norĩ hã pi'õi hâiba hawi dama 're poto u'âsi za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono si, ma tô uburé marĩ hã te te apoto, aibâ norĩ zama, duré pi'õ norĩ zama. 


text:
E tawamhã ĩ'uwaibaba, te za pi'õ norĩ hã 'rãi ubu ãna, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're mreme zusi, ĩsazei'wa norĩ hã siré 're si'rã'õtõ mono wamhã. Ma'ãpé, a norĩ wa'wa hã asi'uihâ na ãma waihu'u za'ra wa'aba, ãne na hã.


text:
Aibâ norĩ hã séré pa ré, 're nomro mono wamhã, wẽ'õ nherẽ, te siséb ãna ĩré 're hâimana za'ra, tihâimanazéb zarinai õ nherẽ, zudezu'õ norĩ hâimanazéb zarinai õ nherẽ. Ãne hã 'râwi wapẽ'ẽ na dahâimanazém na, wa te wasina 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb zarina, wa ãne na aima ãma roti za'ra wa'wa.


text:
Tane nherẽ, pi'õ norĩ hã séré pa ré, 're hâimana za'ra mono wamhã, dama 'madâ'â ze ti. E marĩ wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono si, ma tô ĩséré pa hã te te tãma 're pisutu za'ra, pi'õ norĩ ma hã, ĩ'rãzuwazéb da hã.


text:
Ãté ni'wam norĩ hã asiré 're ĩhâimana za'ra wa'aba mono norĩ hã te za ãne na sina ĩ̱zadawa 'ru za'ra, pi'õ norĩ hã 'rã ubu ré 're ĩhâimana za'ra mono wasu'u na hã, te te ĩ̱zaze za'ra õ wa. Ãne wamhã, wa za ãne na si ĩ̱zadawa na tãma ãma wa'rãmi za'ra. Wa norĩ hã aimawi na, wa te dama 're roti za'ra mono õ di. Mare di. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ, siré 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ hã te duré õhõ na si te te ãma 're rosa'rata za'ra, pi'õ norĩ hã 'rã ubu ré, 're ĩhâimana za'ra mono wasu'u na si. 


text:
 Zezusi hã dazada ĩdâ'âzém na ãma 're dasipo're pu'u za'ra mono da, dasiré 're ĩdasaihuri mono zé wasu'u</n> Aimawi na wa za oto aima ãma roti za'ra wa'wa, aihâimanazém na 're ĩ'upa za'ra wa'aba mono zém na hã. Taha wa, ai'ãma ĩ̱wata za'ra wa'aba õ di za, ãhã na hã. Rowahutu u asiré 're asi'rã'õtõ aba mono wamhã, asiptete sina Cristuhu ãma 're anomro aba mono zéb da, 're asipawaptob za'ra wa'aba mono õ di. Marĩ na si, ma tô ĩ'upana asiwi 're ĩro'wa'rutu za'ra wa'aba mo.


text:
Ãne uimrehẽne, wa za a'â ai'ãma rob'ui'éré za'ra wa'wa. Ma tô we ĩ̱ma aiwasu'u za'ra wa'aba ni, asiré 're asi'rã'õtõ aba mono nherẽ, asima aipo'o aba na hã, 're asisada'âbâ za'ra wa'aba mono 'ru te. Ãne na syry na wa tô dazaze, da te we ĩ̱ma aiwasu'u wasété za'ra wa'aba zém na hã. Ãté tô sena, ãne hã.


text:
Ãne hã wẽ'õ nherẽ, ãté wẽ di tô. E marĩ wa. Asiwi aipo'o aba wamhã, ni'wam norĩ hã wa za wa te 're waihu'u za'ra, tô sena, Zezusihi zazei uptabi 'wa, 're ĩhâimana za'ra mono na hã.


text:
Asiré 're asaihuri aba mono da, 're asi'rã'õtõ aba mono wamhã, Wanhib'apito hã wazada ĩdâ'âzém na 're asipo're pu'u za'ra wa'aba mono zéb da, tãma ãma 're uwaimrami za'ra wa'aba mono õ di. Marĩ aimawi hã 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mono da si, te 're asi'rã'õtõ aba mo, siwa'ru.


text:
Aihĩni, asitẽme 're aihutu aba mono õ ré, te za ni'wam norĩ si dawana tisa hã te te 're huri, si'aba'ré na. Taha wa, te za ni'wam norĩ hã tisa hã te te 're simini za'ra, ĩwana 're dasihutu mono wa. Taha wa, te za tô ĩwana da te 're uprosi za'ra. Ni'wam norĩ hã te za duré 're 'rã idi'iti za'ra, uwa 'rãi wa'u ĩsé hã sa'ẽtẽ na te te 're âhuri mono wa.


text:
E niha. E asõrõwa hã aima 're hâimana za'ra wa'aba mono ã bâ, asapa'abâ asa hã ĩwa 're ĩhuri aba mono zéb da hã. Asiré 're asi'rã'õtõ aba mono ré, ãne hã asiwi 're 'manharĩ wasété za'ra wa'aba mono wamhã, asiré 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ, 're ĩ'ruiwapari za'ra wa'aba mono zé, te aima wasu'u za'ra wa'wa. Ãne hã asima 're 'manharĩ wasété za'ra wa'aba mono wa, te duré ĩsimarĩ'õ norĩ hã 're wazéb za'ra wa'aba mono ãna, 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Ãne wamhã, e niha wa za ai'ãma waihu'u za'ra wa'wa. E ãne zarina, wa za duré ai'ãma 're ĩ̱wata za'ra wa'wa. Mare uptabi di, ai'ãma 're ĩ̱wata za'ra wa'aba mono da hã. 


text:
Duréihã Wanhib'apito te te ĩ̱ma ĩwaihu'uzém na, wa tô ãne na aima waihu'u pari za'ra wa'wa: Zudasi hã Zezusi te te dama ĩhâiba nhomrizém na, tô taha barana ma tô Wanhib'apito Zezusi hã ĩ'u'ẽne hã ti'â.


text:
Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te tiwata, sõpru wa. Taha pari, ma tô te te wẽ'ẽ, ĩ'u'ẽne hã. Ãne te tãma nharĩ za'ra, tisiré 're ĩnomro mono norĩ ma: “Ã hã ĩ'u'ẽne hã ĩ̱hâiba te wasu'u, asada ĩ̱sisõmri za'ra wa'aba zé hã. Ã hã te za 're ĩhuri aba mo, ĩ̱'ãma 're asipo're pu'u u'âsi za'ra wa'aba mono zéb da hã.” Ãne ma tô sina tãma rowasu'u za'ra, Zezusi hã.


text:
Tawamhã saihuri pari, tô õne ma tô duré hâsizé hã ti'â, uwa 'ru 'rãi wa'ui ré hã. Ãne te duré tãma nharĩ za'ra: “Ã hã rob'rãi wa'u hã, ĩ̱wapru hã asada za'ra wa'aba za ĩ̱wi pu'u wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te dama ĩropisutuzép té, tô sena za te te dama ãma 're ĩ'a'uwaimrami mono zé, te wasu'u. Ã hã 're âhuri aba mono sidâpâsi, te za ĩ̱'ãma 're asipo're pu'u u'âsi za'ra wa'aba mono zéb da, 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo, õne u'âsi.” Ãne ma tô duré sina tãma rowasu'u za'ra, Zezusi hã.


text:
Tawamhã, ĩ'u'ẽne hã 're huri aba mono wamhã, duré rob'rãi wa'u hã 're âhuri aba mono wamhã, ta hã, Wanhib'apito dazada ĩdâ'âzém na 're asipo're pu'u za'ra wa'aba mono zé, te aima wasu'u za'ra wa'wa, za we apâ ĩmorĩzéb u hã. 


text:
Taha wa, ni'wam norĩ hã Wanhib'apito ãma 're ĩsipo're pu'u za'ra mono zéb da, ĩ'u'ẽne hã te te siré 're huri mono wamhã, duré rob'rãi wa'u hã te te siré 're âhuri mono wamhã, siséb ãna siré 're si'rã'õtõ mono wamhã, ta norĩ hã te za Wanhib'apito hâiba na, tiwasédé hã te te ãma 're 'manharĩ za'ra, ĩwapru na zama, dazada ĩdâ'âzé hã taré newa, siwa'ru te te 're huri mono wa, ĩ'u'ẽne hã, duré siwa'ru te te 're âhuri mono wa, rob'rãi wa'u hã.


text:
<n>(28-29)</n>  Ni'wam norĩ hã Wanhib'apito dazada dâ'â da, ĩsihâiba nhomrizém na, te te 're rosa'rata za'ra mono ãna, ĩ'u'ẽne hã te te 're huri mono wamhã, duré rob'rãi wa'u hã te te 're âhuri mono wamhã, taha zarina, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ta norĩ hã te te 're hâ za'ra. Taha õ'umnhasite, te za a'â aipẽ'ẽ na 'râwi 're asi'madâ'â za'ra wa'aba mo, asimirosa'rata wasédé hã aima 're hâimana za'ra wa'aba mono zô, taha uimrehẽne, a'â asima 're pari za'ra wa'aba mono da. Taha parip si, te za oto ĩ'u'ẽne hã asiré 're ĩhuri aba mo. Duré taha parip si, te za oto rob'rãi wa'u hã asiré 're ĩ'âhuri aba mo.


text:
Taha wa, ni'wam norĩ hã ãne hã te te a'â 're 'manharĩ za'ra mono õ wa, te ta norĩ hã hâzé u'âsi 're hâimana za'ra ahâ na, asiré 're ĩhâimana za'ra wa'aba mono norĩ hã. Ni'wam norĩ hã te duré sib'uwa u'âsi 're hâimana za'ra. Ni'wam norĩ hã ma tô duré 're dâ'â za'ra, ãne wa.


text:
Wasiré 're wasaihuri mono õ ré, wanhimirosa'rata wasédé hã wama 're hâimana za'ra mono zô, a'â wapẽ'ẽ na 'râwi 're wasi'madâ'â za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're wa'ahâ za'ra mono õ di za. E marĩ wa. 'Re wasiwẽ'õ za'ra mono wa, 're ĩwahâimana za'ra mono na, marĩ na, wa te 're ĩ'upa za'ra mono na hã.


text:
Tane nherẽ, ti'ab ré te za tô wawasédé hã te te wa'ãma 're ĩ'awaihu'u mono zéb zarina, te te 're wa'ahâ za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. E marĩ wa. Te te 're wa'azawi pese mono wa, taha zarina, apâ wa te ãma 're sasõmri pese za'ra mono da. Nimahã na, uburé ĩsazei'õ'wa norĩ zu, za te te siwi wa'awẽ'õ tõ da, te za tô ãne wa, te te 're wa'ahâ za'ra, ti'ai ãma 're wanomro mono ré. 


text:
Ĩ̱sisãnawã norĩ, ãne na wa za oto aima ãma 'rãsutu za'ra wa'wa, Wanhib'apito dâ'âzém na 're asipo're pu'u za'ra wa'aba mono zéb da, asiré 're asaihuri aba mono zém na hã. Taha wa, te za a'â asisô 're asimipari za'ra wa'aba mo, aihĩni asitẽme 're aihutu aba mono wapsi, asiré ãma 're asaihuri aba mono da. Ãne hã wẽ di.


text:
Ni'wam norĩ hã asiré 're ĩhâimana za'ra wa'aba mono norĩ hã, mra te te 're simroi mono wamhã, tinhorõwa ãma si te za a'â tisa hã te te 're huri. Taha parip si, te za oto asitẽme 're aihutu aba mo, asiré 're asi'rã'õtõ aba mono da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te siwi 're aiwẽ'õ za'ra wa'aba mono tõ da, te za ãne si ĩ'uwaibaba 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo. Nimahã na, ãma atẽme ĩ̱morĩ aba wapsi, wa za aimawi na aima ãma roti za'ra wa'wa, rob'ui'éré na we asiwi ĩ̱zadanharĩ za'ra wa'aba zém na hã. 


text:
 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Tipẽ'ẽzani na romhuri mono bâ te te dama 're ĩ'apisutu mono zé wasu'u</n> Ĩ̱sisãnawã norĩ, wasiré ĩsazei'wa norĩ hã romhuri mono bâ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani nhimipawapto waihu'u pese na, ãma 're ĩsipawaptob za'ra mono zéb da hã, ta hã te te tãma 're ĩpisutu za'ra mono zém na, wa za oto aima ãma roti za'ra wa'wa, sena ãma 're ĩwaihu'u za'ra wa'aba mono zéb da hã, rosa'rata na ãma 're upa za'ra wa'aba mono tõ da.


text:
A norĩ wa'wa hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, 're waihu'u za'ra wa'aba mono õ ré, ma tô wa'uburé hã te te 're aiwada'uri u'âsi za'ra wa'wa, tô sena newa, romhâiba 'manharĩ hã tarére nherẽ, mreme õ nherẽ, ta norĩ ãma si 're aiwata za'ra wa'aba mono da, waihu'u pese newa. Ãne hã aima waihu'u pese za'ra wa'aba nherẽ, wa taré ãma aipo're pu'u za'ra wa'wa.


text:
Tane nherẽ, wa ĩ̱sima aiwẽ za'ra wa'wa, aimawi roti hã waihu'u za'ra wa'aba da oto. Ãté ni'wam norĩ hã te za ãne na Zezusi hã te te dama 're wasu'u za'ra: “Zezusihi ma, marĩ ĩwasétére si tãma 're hâimana mono neza, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimirob'manharĩzém na.” Ãne na hã ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani nhimipawaptobzéb ré, 're ĩnomro mono norĩ hã, te te dama 're wasu'u waihu'u za'ra mono õ di. Mare di. Duré ãté ni'wam norĩ hã te za ãne na te te dama 're wasu'u za'ra, Zezusi hã: “Zezusi hã, taha Wanhib'apito, danhipai u.” Ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani nhimipawaptobzéb zarinai õ nherẽ, ãne na tô sena te te dama 're wasu'u waihu'u za'ra mono õ di. 


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã misi nherẽ, te ĩsazei'wa norĩ ma, romhuri hã te te 're apisutu, tinhimiromhuri mono bâ sipu'u pese na ãma 're sipawaptob za'ra mono da.


text:
Duré Wanhib'apito hã misire nherẽ, wasipu'u pese na, wa wa te tãma 're romhuri za'ra, wanhimiromhuri mono bâ, wasiré ĩsazei'wa norĩ hã.


text:
Duré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã misi nherẽ, õhõ si te tiwaihu'u pese na te te 're wa'apawapto, romhuri hã sipu'u pese na, wa te tãma ãma 're ĩrob'ma'wamarĩ za'ra mono zéb da hã.


text:
Wahâiba mono bâ, ma tô romhuri hã te te wama 're apisutu 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, Ĩpẽ'ẽzani hã sena na wapẽ'ẽ 're, 're ĩhâimana za'ra mono na, wa te wasina 're waihu'u za'ra mono da, duré wasiré ĩsazei'wa norĩ hã ãma 're wasipawapto wẽ u'âsi za'ra mono da.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ni'wam norĩ si, te za te te 're pisutu za'ra, tô sena ta norĩ hã tinhimirosa'rata waihu'u pese na te te dama ãma 're roti wẽ za'ra mono da, hâiwa hawi dahâimanazém na rowaihu'u na hã. Ni'wam norĩ si, te za duré te te 're pisutu za'ra, rowaihu dama ĩwaihu'u'õ na, te te dama ãma 're roti wẽ u'âsi za'ra mono da.


text:
Ni'wam norĩ si, te duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're pisutu za'ra, ta norĩ hã Cristu hã te te sina 're umnhasi pese za'ra mono da, tisiré ĩsazei'wa norĩ nhipai u. Ni'wam norĩ si te duré te te 're pisutu za'ra, ĩwaihu'u pese zarina, te te ãma 're dapese za'ra mono da, 're dahâzé za'ra mono wamhã.


text:
'Re ĩhâimana u'âsi mono waihu'u pese na si, marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te te dama 're 'manharĩ za'ra mono da, ni'wam norĩ si te duré te te 're pisutu za'ra. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u na, sena na te te dama ãma 're rowasu'u za'ra mono da, te duré ni'wam norĩ si te te 're pisutu za'ra. Ni'wam norĩ si, te duré te te 're pisutu za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da te dasima 're ĩsadawa wasu'u za'ra mono zé hã te te ãma 're pibu za'ra mono da, tô sena uptabi na hã te te 're waihu'u za'ra mono da, wa'uburé norĩ hawim hãi õ'umnhasite. Damreme dama ĩwaihu'u'õ na zama, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te dama 're sadawa wasu'u za'ra mono da, te duré ni'wam norĩ si te te 're pisutu za'ra, timreme nai õ nherẽ, te te dama ãma 're ĩsadawa wasu'u za'ra mono zéb da hã. Ni'wam norĩ si, te duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã te te 're pisutu za'ra, damreme dama ĩwaihu'u'õ na 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da te dasima 're ĩsadawa wasu'u za'ra mono zé hã sõ'awi te te dama ãma 're wasu'u pese za'ra mono da oto, da te 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb da hã.


text:
Tô õhõ si te misi nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã romhuri te te dama 're apisutu, ĩsazei'wai mono bâ, te te sima 're ĩda'awẽ mono zéb zarina, ãma 're ĩdasipawaptob za'ra mono zéb da hã. 


text:
 Dahâiba misi ne, ĩsazei'wa norĩ hã 're ĩhâimana za'ra mono zé wasu'u</n> Ãne, wa za aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa, ĩwaihu'u za'ra wa'aba zéb da hã. Wahâiba hã misi nherẽ, wahâiba na marĩ hã wama 're ĩhâimana za'ra mono hã ahâ di, wapara hã duré wanhib'rada hã duré wapo're hã, duré aimawi hã. Tane nherẽ, misi te tô wahâiba hã wama 're hâimana za'ra, wahâiba mono bâ. Tane duré, wa norĩ hã wasiré ĩsazei'wa norĩ hã wa'ahâ uptabi nherẽ, wa oto simisutu ãma 're wanomro, wahâiba misi ne.


