# verses

text:
Ani Pol, ani Jisas Kurais tau ra himache. Gotri ri okokona naha ki Jisas Kurais tau ra himache hinga ri ani esiro. Ani ga ai hiparakambwe ri, Sositenis, ga sindo do chengi si kaini 


text:
Korin ko ki dau Gotri ri sios hima leni, kunu, si humbwendau. Kurais Jisas kapwa sumbu kuhi rani ri humbwewani hima kipe naha ku sirasiwani, rihi minde naha hinga kunu ri ondiyasindau. Kunu ga ele ko ele ko ki dau sembe ha hima lenga tinda ete, nui Apukolaka Jisas Kurais hi ni wu uchandau hima leni rihi minde wunu ri nasindau. Rini wunu ga nunu ga funda nui Apukolaka. 


text:
Nui Yapai Gotri ga nui Apukolaka, Jisas Kurais, ga kunu keke fi woni sembe wahapi ti o kunu fi hakonda. Pol Gotri ni weseꞌaro 


text:
<pb/>Jisas Kurais kunu wosiro sumbu kekembwa Gotri ri hima keke wo sumbu ti omwesika kunu haro. Woro o keke gisi gisi kunu ani hambwandani Gotri ni a weseꞌandau. 


text:
Kurais mwanji ti kunu nu sawero ti, kunu o tini sembe we kuhi ki kwambu naha ki ku toronambusindau. O sumbu keke Gotri ele sumbu kipe hinga tinda ete o ai kunu yandoꞌi yandotasinda, Gotri mwanji bwandau sumbu kuhi le, e, hambwa kipe hambwandau sumbu kuhi le okwe. 


text:
O keke apa Gotri Himamwale haro peresen foti keke ku heifunda nambwe ku dani nui Apukolaka, Jisas Kurais, amwei ri sirano tini ku nikisindau. 


text:
Woro o Apukolaka to kunu okulasiwa kwambu tiki ku etisini ete ku da dawa gisi jipe kuhi ti o ete ini humbukonda. Wosiwa apa nui Apukolaka, Jisas Kurais, hima ni koti wono gisi tawa, nunu kapwa sumbu nambwe huruhumba hinga hinde nunu hei kumbwa. 


text:
Gotri do sumbu ni mwe naha ri wosikondau. Hinde wowani, rini mwanji mwe naha kumbwa ri bwani sumbu mwe ya ri wosinda. Do Gotri tombwa Kurais, nui Apukolaka, ga sembe funda ku da kinani kunu ri ucharo. Sios ti huwani nerimbe miyafo apumbwa apu iro 


text:
<pb/>Woro ai hiparakambwe le, nui Apukolaka, Jisas Kurais, hi ki mwanji kwambu tiki ka hinga kunu a sawenda: Kunu tinda ete mwanji funda kumbwa ma ku bwani ku sirina. Apa kunjenga kui nindo ki apumbwa apu ku huwa kei. Kunu nerimbe funda naha kumbwa ma ku etisini sembe funda ku owesini inaka funda kumbwa ma ku hambwa. 


text:
Woro wui mwanji a mendiwani kunu funda funda tinda ete ka hinga ku sawendau: Kunu fwele sawe, “Ani Pol himache,” wowani fwele sawe, “Ani Apolos himache,” ete wowani fwele sawe, “Ani Pita himache,” wowani fwele sawe, “Ani Kurais himache.” 


text:
Woro hinde hinga ku hambwandau? Ka Kurais alase ki fikasini apumbwa apu iroꞌo? Ani Pol to ka me yapweke ki ani hasini kunu ani okularoꞌo? Ka uku ku yaro ti, hi ahi, Pol, ni sembe ku hasini uku ku yaroꞌo? 


text:
Kui nindo ki Kurisupas hima pi Gaiyas numbwa uku a yasiro, hima fwele mina. Woro o keke Gotri ni a weseꞌanda. 


text:
O mwe naha, Sitefanas hima kupu le okwe wunu a yasiro. Wosini hima foringa ai a yasiro umo? Mina, opito. 


text:
Kurais ani humbwero ti, hima leni uku a yasi ki ri ani humbwe nambwe, mina. Ani ri ani humbwero ti, Gotri mwanji kipe a bwa ki ri ani humbwero. Woro Gotri mwanji kipe a bwano ti, do nuwe kipe hambwa ki a torosini a bwa hinga, mina, foki Kurais me yapweke ki ri haro ti, bwelefo kalefo hinga wu nano. Kurais rini Gotri kwambu 


text:
<pb/>Mwe naha, hi tiki raikondau hima le me yapweke mwanji tini wu mendini ambwatinambwati mwanji hinga wu hambwakonda. Woro nunu Gotri ai nunu rataro himiyama hurahama leto nu hambwanda, me yapweke mwanji ti, o Gotri kwambu. 


text:
Hinde wowani, Gotri chengi ete sawero,<pb/>“Hambwa laka hambwandau hima lei wui hambwa ti walambe wunu a wosisindau.<pb/>Wondani mwaringamwe kipe naha hambwandau hima lei mwaringamwe ti, a rani a humbwe sindau.” 


text:
<pb/>Kale hambwa laka hambwandau hima le, soki wu dau? Kale Moses kaisiro Gotri lo mwanji ondiyakandiyandau hima le, soki wu dau? Do nuwe ki dau mwanji bwa hima naha le, soki wu dau? Gotri do nuwe ki dau ele hambwa wuhi, e, mwaringamwe wuhi hinga ri wosiwani ri miyaningisopo ki ambwatinambwati hima hinga wu sirasindau. 


text:
<pb/>Do nuwe ki dau hima le, wui hambwa ki, Gotri hambwa ti hinde apa wu hambwa kumbwa. O sumbu hinga wunu ki sukwasindau ti, ri inaka ki funda ri hambwafwaꞌaisindau. Woro, o keke, Gotri ele himiyama hurahama ni ai ri ratano numbo foti okokona rihi ki ri nambusinda. Ri namburo numbo mwe ti ka: Do nuwe kipe hima le Gotri mwanji kipe ni ambwatinambwati mwaꞌambwe hinga wu naro, woro o mwanji numbwa wu mendini sembe wu hawambwa Gotri wunu ri ai ratakonda. 


text:
Juta hima kupu le Gotri ni sembe wu ha kinani Gotri sumbu kwambu keke wu uchandawani, Girik hima leto Gotri ni wu wakinehei kinani hambwa omwesika wu toro ki au wunu saindau. 


text:
Woro, nunu, Kurais me yapweke ki haro mwanji tini nu bwandau. Woro o mwanji to Juta hima kupu lei sembe ti walambe wunu ikoni wunu etipendawani, Girik himako to o mwanji ni wu mendikoni ambwatinambwati mwanji hinga wu nandau. 


text:
Woro nunu, Juta hima kupu fweleꞌe, Girik hima fwele, Gotri nunu uchawani ri tumwa ti nu mendiro hima le, ka hinga mwe naha nu hambwandau, Kurais rini Gotri kwambu hingambwa naha ri dasini rini Gotri hambwandau hingambwa naha ri hambwandau. 


text:
Do me yapweke mwanji Gotri nunu haro ti, do nuwe kipe hima le ambwatinambwati mwanji hinga wu hambwandau ti, ele wui hambwa ni dikisindau. E, me yapweke mwanji wu mendini Gotri ni kwambu nambwe wu nandau ti, rini kwambu chele, ele wui kwambu ni ri dikisindau. 


text:
<pb/>Ai hiparakambwe le, kunu imbihumbwa Gotri kunu uchawani ku tani sembe ku haro tini ma ku hambwa. Kui nindo ki, hima miyafo do nuwe kipe hambwa ni miyafo wu toro nambwe, hima miyafo hima apukolaka hinga wu eti nambwe, e, hima miyafo hi chele hima hinga wu da nambwe. 


text:
Woro Gotri do nuwe ki dau hambwanda nambwe hima leni uchani rihi wunu ri naro ti, do nuwe kipe hambwa laka hambwandau hima leto huruhumba wu hei kinani. Gotri do nuwe ki hima apukolaka eti nambwe hima leni ri uchani rihi wunu ri naro ti, do nuwe ki dau kwambu chele hima leto huruhumba wu hei kinani. 


text:
E, Gotri do nuwe ki dau hi nambwe hima le, e, tikisapu wu nandau hima le wunu ni ri uchani rihi wunu ri naro. Mwe naha, Gotri do nuwe kipe hi nambwe, kwambu nambwe, e, mwaꞌambwe nambwe hima leni rihi wunu ri naro ti, hi ga dau, kwambu ga dau, e, mwaꞌambwe ga dau do nuwe kipe hima leto huruhumba wu hei kinani. 


text:
O sumbu hinga ri wosiro ti, foki apa hima fori Gotri miyaningisopo ki rinjenga hi rihi tini ri rasai ki. 


text:
Woro kunu Gotri kunu esisiwani Kurais Jisas ga funda ku dau. Kurais Jisas Gotri okokona tini sirinani do nuwe ki ele tau rihi ri rani ri humburo ti keke apa Gotri hambwa kipe tini nunu ri handani hima kipe naha nu sirano numbo rihi ti nunu ri mekundau. Rindombwa nunu ri okulawambwa kipe naha tumbwa nu ichiꞌuchandano. Rindombwa ri hasini ri fi ki nui kapwa sumbu keke wungwa ri jisini ai nunu ri ratandau. 


text:
O keke Gotri ri okokona ti, ri chengi ki sawero ka mwanji hingambwa ma nu wosi, “Hima fori hima foi hi tini ri rasai kinawa, rini Apukolaka i hi numbwa sa ri rasai.”<pb/>


text:
Ai hiparakambwe le, ani imbihumbwa kunu tambwa a tani Gotri mwanji mwe numbwa kunu o hingambwa a sawendaro. Woro sembe tini nimba kunu a yeni rasai ki nuwe pe mwanji ba fo ba fweleni kunu a sawe nambwe. Kunu a sawendaro mwanji ti, nuwe pe hambwa laka hambwandau mwanji ki kunu a sawe nambwe. 


text:
Inaka ahi ki kwambu naha ki ka hinga ani hambwaro: Kui nindo tiki a dano gisi ki apa mwaꞌambwe ba foni ani hambwa hinga, mina, Jisas Kurais numbwa ete ani hambwano. Mwe naha, Jisas Kurais me yapweke tiki haro tunumbwa ete ani hambwandano. 


text:
Imbihumbwa kunu ga a daro gisi ki, ani a yakina nambwe. Ani akitiwotindani seke tapa ete ani rikirikinandaro. 


text:
Wondawani Gotri mwanji a bwani a sawekawendaro ti, inaka kuhi a jameko kinani ai hambwa ki hambwa laka hambwandau hima hinga kunu a bwarakara nambwe. Mina. A randaro tau ti, Gotri Himamwale kwambu tinga kunu a mekundaro. 


text:
Ani o tau hinga numbwa a randaro. Hinde wowani, ani ai okokona ti nuwe pe hima lei hambwa leki sembe ha sumbu kuhi ti wosiwa omwesika i ki a wo nambwe mina, ai okokona naha ti, Gotri kwambu tombwa o sembe ha sumbu kuhi ri wosiwa omwesika i ki. Gotri Himamwale tombwa hambwa kipe nunu handau 


text:
<pb/>Mwe naha, sembe ha sumbu ti apukolaka iro hima i nindo ki, nunu ele ba fo ba fo hambwa ki mwanji nu bwandau. Woro hambwa mwe ti, do nuwe ki dau hima leto hambwandau hambwa hinga mina, e, do nuwe ki mekupu hima laka hinga wu dasini himamwale wuhi ti hiki hinga metengei humbundau hima le, wui hambwa hinga mina. 


text:
Nunu nu bwandau hambwa ti, Gotri hambwa kipe ni nu bwandau. Do hambwa yanisini daro, Gotri do nuwe ri wosi nambwe gisi ki, lindana hinga nu da kinani, o hambwa ni ri ondiyasiro. 


text:
Do nuwe ki ele hima ni aulindau mekupu hima le, do hambwa mu mwe ti wu hambwa nambwe. Mina. E, wu hambwapo, apa hi hinga okundau nui Apukolaka ri wu toroni me yapweke tiki hinde apa rini wu yekoro ambwa. 


text:
Woro nunu Gotri chengi ki ka hinga sawero mwanji tini nu sawendau,<pb/>“Mwaꞌambwe le, miya hei nambwe le, wasamba mendi nambwe le, e, hima i inaka ki okwe sukwa nambwe le, ele mwaꞌambwe hinga rini ni okokonandau hima le keke funda ri otokunasindau.” 


text:
<pb/>Woro dohaꞌa hambwa yanisini daro ti, Gotri ri Himamwale kipe nui sembe we ki ri humbwewani tau hinga ri raro ti kekembwa apa Gotri nunu ri mekusiro. Gotri Himamwale kipe ti ele mwaꞌambwe hinga tinda ete ri wakineheindau. Wondani Gotri sumbu kipe rihi lenga inaka kipe rihi lenga yanisindau le, Gotri Himamwale ti ele mwaꞌambwe hinga tinda ete amwei ri wondau. 


text:
<pb/>Hinde na hima forito hima foi inaka ti amwei naha ri heini ri hambwandau? Mina. Rini ki dau himamwale rihi tombwa ri inaka ti ri heini ri hambwasindau. Woro hingambwa, hima fori Gotri inaka ti hinde apa ri hambwa kumbwa. Gotri Himamwale tombwa o tini ri hambwandau. 


text:
Woro nunu do nuwe kipe himamwale ni nu toro nambwe, mina. Nunu Gotri rumbwewani taro Gotri Himamwale kipe tini nu tororo. O sumbu hinga nu woro ti, Gotri nunu keke woni nunu ri haro ele mwaꞌambwe kipe ni amwei nu heini nu hambwa kinani. 


text:
Apa ele sumbu ni do kunu nu sawekawendau dele mwanji hinga ti, do nuwe kipe hima i hambwa ki nu mendini nu toro nambwe. Mina. Gotri Himamwale kipe to nunu ondiyakandiyandawani dele mwanji nu bwandau. Gotri Himamwale ki sukwaro mwanji ki Gotri Himamwale mekuro sumbu ele ni nu sawekawendau. 


text:
<pb/>Gotri Himamwale rini ga da nambwe hima ri, rini Gotri Himamwale ki sukwaro ele sumbu ni ri hambwani sembe hinde ri ha kumbwa. Hinde wowani, ele sumbu ni ri mendini ambwatinambwati sumbu hinga ri hambwakoni ele sumbu mu mwe ti ri hikisandau. Gotri Himamwale ki sukwandau ele sumbu hinga Gotri Himamwale to hima leni ondiyakandiyawambwa wu hambwano. 


text:
Gotri Himamwale ga dau hima ri ele sumbu hinga tinda ri kilindau. Woro nuwe pe hima fori Gotri Himamwale ga dau hima foni hinde apa ri kili kumbwa. 


text:
Mwe naha, Gotri mwanji ka hinga ete sawero,<pb/>“Namoto Apukolaka inaka ti hambwasini apa Apukolaka ni ondiyakandiyandau? Mina.” Woro nunu, sembe haro hima le, Kurais inaka hingambwa nunu ki do da.<pb/>


text:
Ai hiparakambwe le, mwase Gotri mwanji kunu ni a bwaro ti, Gotri Himamwale ga dau hima leni bwandau hinga kunu a bwa ki, mina. Sembe hukwe dau hima le, e, Kurais ni sembe haro sumbu ti muku pe che hinga dau hima le, wunu ni bwandau mwanji hinga numbwa kunu a sawendaro. 


text:
Wondani ando muku ti kunu ani handaro. A kwambu tini kunu ani ha nambwe. Ka gisi ki a kwambu hinde apa ku akoro ambwa. Woro apa okwe a kwambu hinde ku a kumbwa. 


text:
Hinde wowani, sembe hukwe kumbwa ete ku dau. Mwe naha, hiparakambwe ni omwemendindau sumbu le, e, mwanji ki au hinga ku anayendau sumbu le kunu ki ete dau. Dele sumbu hinga tinda ku wosindau ti, o sembe hukwe ki dasini wosindau sumbu leni ku wosindau. Sumbu mwe le, do nuwe ki dau hima le wui sumbu. 


text:
Wondani kui nindo ki hima fori sawe, “Ani Pol himache,” ete wowani fori sawe, “Ani Apolos himache.” O sumbu hinga ku wosindau ti keke hoko pe hima hinga ete ku dau. 


text:
<pb/>Ma norukweni ku hambwa. Apolos rini hinde na hima? Ani Pol hinde na hima? Sini Gotri tau ra himache pumbwa. Apukolaka to tau ti apumbwa apu hinga sini haro. Wosiwani o tau hinga si randawani Kurais ni sembe ti ku haro. 


text:
O keke, me tuko sindau hima ri rini hi nambwe, e, uku buꞌi butandau hima ri okwe rini hi nambwe. Ahirahi toroni rasukwandau hima ri, Gotri, tombwa hi chele. 


text:
Ahirahi kindau hima ga uku ti buꞌi butandau hima ringa fini opi hingambwa. Woro fini anaꞌape o tau fi randaro chiki hingambwa mwaꞌambwe wasa ti o ya fi torokonda. 


text:
Sini Gotri ga tau funda si randau tau ra himache, wowani kunu Gotri rupwa hinga. Sios ki tau randau hima ri aka rasaindau hima hinga Woro kunu Gotri ri tau ra himache leto rasaini kindau aka hinga. 


text:
Gotri ri hima keke wo sumbu ti ani okulawani aka rasaindau sumbu tini kipe naha ani hambwasini ando worumbo ti norukweni a fwahiro. Ete wosiwani hima fwele tani o worumbo tenge ki aka hapame ti wu rasaindau. Woro ele hima hinga tinda ete o worumbo tenge ki aka kau wu ki kinawa wunu sa wu hambwafwaꞌaisini o worumbo tenge ki aka ti sa wu ki. 


text:
Ku hambwandauꞌu? Aka tini toroni yakinasindau worumbo ti etinambuhiro, rini Jisas Kurais sa to. Hima ba fori worumbo anandi ti hinde apa ri ai fwa kumbwa. 


text:
E, hima le o worumbo tenge ki aka fo wu rasaini wu kindau: Hima fori gol ki kiwa, hima fori silifa ki ri kiwa, hima fori ya laka ki randau humokuto ki ri kiwa, fori mengihambangi ki ri kiwa, fori nukwa ki ri kiwa, e, fori witi kumbo ki ya ri kiu. 


text:
Woro, ele hima hinga tinda ete wu randaro tau le koti mendino gisi ki amwei ya sukwakonda. O koti mendino gisi ki hi hinga ya okuni sukwakonda. Wosiwa o hi to okusini ele hima wu randaro tau le funda funda ya ri tuꞌi tutaneheikonda. Wowa wu randaro tau le ri heini ya ri hambwakonda, tau kipe tini wu raroꞌo, kapwa tau ni wu raro. 


text:
E, hima fori o worumbo tenge ki aka tau ri raro ti, aka tipa rihi hi ti u nambwe nawa, ori tau ra himache mwaꞌambwe wasa ri torono. 


text:
Woro tau ra himache fori ri kiro aka tipa ti, hi ti tinda ete uwa, ori hima tau rihi ri randaro le tinda ete humbuno. Woro tau ra himache ori tombwa kipe hinga ri dano. Woro rini hi nindo tiki rini tatuni rataro hima hinga ri dano. Sios oti Gotri aka 


text:
<pb/>Kunu Gotri aka, o keke Gotri Himamwale kipe ti kui sembe we ki o da. Woro ka tini ku hambwanda nambweꞌe? 


text:
E, hima fori Gotri aka kipe tini walambe ri wosiwa, Gotri ori hima ni walambe ri wosi sindau. Hinde wowani, Gotri aka oti kipe naha, rihi minde naha. Aka mwe le kunu ni sawero. Apa hima hi ti nu rasai kei 


text:
<pb/>Foki hima fori rinjenga ri ai gambo ki. E, kui nindo tiki hima fori do nuwe pe sumbu ni ri sirinani ete ri sawewa, “Ani hambwa chele,” o hinga ri hambwawa rini metengei naha do nuwe kipe hima lei miyaningisopo ki ambwatinambwati hima hinga sa ri waꞌaisini pwe, hambwa kipe hambwandau hima hinga sa ri ai sira. 


text:
Hinde wowani, do nuwe kipe hambwa ti, Gotri miya ki heiwani ambwatinambwati leto wosindau sumbu hinga. Gotri chengi ti do mwanji hinga ni ete sawero:<pb/>“Gotri ele hambwa laka hambwasini gambolombo sumbu ambwe sumbu ambwe wuhi wu wondau leni numbo wunu ichakisini hima leto fekowe injisini fe torondau hinga wui sumbu ki wunu ri toroꞌinjindau.” 


text:
<pb/>Wosini Gotri chengi ete ai sawero:<pb/>“Apukolaka ri hambwasindau, hambwa laka hambwasindau nuwe pe hima le wui mwaringamwe ti tikisapu hinga.” 


text:
<pb/>O keke, foki hima fori apa hima fo hi tini ri rasai ki. Hinde wowani, ele mwaꞌambwe hinga tinda ete kuhi lembwa. 


text:
Pol, Apolos, Pita, do nuwe okwe, himamwale ga dau ti, hima handau numbo ti, apa dele dau mwaꞌambwe le, e, ichekai sukwano mwaꞌambwe le, ele mwaꞌambwe hinga tinda ete kuhi lembwa. 


text:
O keke, kunu nunu ni ka hinga ma ku hambwa, nunu Kurais tau ra himache hinga nu dasini yanisindaro Gotri mwanji mu tini nu aulindau. 


text:
E, sumbu foni aulindau hima ri, ri lo mwanji ti ka hinga: Rini ri randau tau ni sa ri hambwafwaꞌaisini kipe tumbwa sa ri randa. 


text:
E, kundoꞌo koti mendindau hima forito sumbu ahi tini ri kilino ti, o sumbu hinga ti ani hambwawani ai miyaningisopo ki kapwacheche naha. Woro ani okwe ai sumbu ti anjenga ani ai kilinda nambwe. 


text:
Mwe naha, ani kapwa sumbu ahi fo ani hambwa numbwa, woro apa ka hinga a sawe hinga, “Ani kapwa sumbu nambwe.” Sumbu ahi kilino hima ri Apukolaka ri tau. 


text:
O keke Gotri hima i sumbu ti kilino gisi takai ta nambwe nawa, apa hima foi sumbu ni ku kili kei. Apukolaka ni ma ku nikisiwa sa ri ta. Rindombwa ele sumbu hundu tiki yanisini dau le ri toroni tapwaki tiki o ri owekonda. Wondani hima le inaka we ki kwai hambwandaro sumbu amwei o ri wokonda. Wowo o gisi kumbwa Gotri nu randaro tau nuhi le funda funda ya nunu ri sawendakonda, tau kipe ni nu randaro umo, kapwa tau ni nu randaro. Wosini sumbu kipe wasa nuhi nunu hakonda. Korin kipe sios hima le hi wuhi tunumbwa wu rasaindaro. 


text:
<pb/>Ai hiparakambwe le, kunu ani okula ki ani hambwasini ani ga Apolos ga si sumbu ni mwanji yepe hinga ani hambwasini ele mwanji hinga ni kunu ni a bwaro. O hinga a woro ti, sini ni ku hambwa hambwa Gotri chengi sawero mwanji minde naha numbwa ku sirinani Gotri chengi sawe nambwe sumbu ni ku hanjaꞌai kinani. Apa hima foi sumbu ni ku heini funda ete ku okokonani hi rihi tinga kui hi tinga ku rasaindani hima fori hi ni ku rakai kei. 


text:
Ai nau, hinde hinga mi hambwandau? Namoto hima apukolaka hinga mini esisiro? Bwele sumbu hinga fotini Gotri mini ha nambwe? E, ele mwaꞌambwe Gotri ki mwe naha mi tororo ti nawa, wo hinde wowani hi mihi tini mi rasaindau? Mindo yapai chele mwaꞌambwe hinga hi mihi ti mi rasaindauꞌu? 


text:
<pb/>Ei, mwe naha, sembe kuhi le ele mwaꞌambwe to a hinga sukwani talesiwani bwele keke ku hambwano? Kunu yakito! Wosini kunu nunu ni ku dikisini kundo king apukolaka hinga ku etihiro! Aiyo kunu keke fiya kapwa naha! Woro kunu mwe naha king apukolaka hinga ku da kinapo kunu keke hinde apa ani okokonakoro ambwa. O sumbu hinga kunu ki sukwapo nunu okwe kunu ga king apukolaka hinga funda nu sirakoro! 


text:
Ani ka hinga ani hambwandau: Gotri ri tau ra himache hinga nunu ri esiro ti, nerimbe funda riki indau ele hima i nindo ki hima jepi naha hinga nunu ri esiro. Wosiwani nunu, kotimwosini yeni sindau hima hinga nu dau. O keke, nunu, ensel lei miyaningisopo ki, e, ele hima lei miyaningisopo ki kolonasini dawani heindau hinga nu sirasindau. 


text:
Kurais hi ni nu sirinawani nunu ambwatinambwati hima hinga nu dau. Woro kundo Kurais ni ku sirinani hambwa kipe ku torosindau. Nunu kwambu nambwe, woro kundo kwambu ki ku etihiro. Kunu hi chele hima hinga ku etihiro, woro nunu hi nambwe. 


text:
Imbihumbwa ki ambwesini ete ta tani apa okwe, nunu iche lenga nunu handani, uku sumbwe hi lenga nunu saindani, nikaꞌari le nu inji kinani nu heifundawani, tapa le wu lemunjisini nunu wu yendaro. Wondawani kipe tumbwa nu litino ko foti nu hei nambwe. 


text:
Nunu nui tapa naha ki ahirahi tau ti kwambu naha ki nu randaro. Wondawani nunu wu saweholiyawani nunu ga mwanji wasa kipe leni Gotri wunu okula kinani nu ai bwandaro. Nunu ni kapwa sumbu hinga wu wosindawani nunu hima tape tumbwa wunu nu hasiwani o sumbu hinga nunu wu wosindaro. 


text:
Kapwa mwanji naha leki nunu wu sawendawani, nunu ga mwanji wahapi leki wunu nu sawendaro. Nunu ele nuwe mapwa hinga tinda ete nu indau ti, tikisapu hinga, e, aku gepu hinga nu sirasindau. Imbihumbwa o sumbu hinga ete nunu ki sukwa sukwa ta tani apa okwe do ya ete da. Korin sios le Pol sumbu hinga numbwa wu heini sa wu sirina 


text:
<pb/>Do a kairo ti, huruhumba kunu hei kinani a kai nambwe, mina, kunu ni ani okokonandau ai chechehimache le hinga ani hambwasini kui inaka leni ai a rasai kinani a kairo. 


text:
E, Kurais sumbu tini kunu ondiyakandiyano hima le 10,000 hima hinga mwe naha wu dawa, o kipe, woro apa kunu yapai miyafo nambwe. Mina. Kurais Jisas ri sumbu kipe ki andombwa kui yapai hinga a dau. Gotri mwanji ni metengei kunu a bwawani sembe ku haro ti keke kunu tinda ai che hinga ku waꞌaisindau. 


text:
O sumbu hinga naha kekembwa, Timoti ni a humbwewa kunu tambwa o ri ikonda. Rini ai che minde naha hinga, rini keke funda ete a wondau. Rini Apukolaka tau tini kipe naha ri aulindau. Rindo Kurais ni a sirinandau sumbu tumbwa ku sirina ki inaka kuhi le ori ai yeni ri rasaikonda. Ele ko ele ko ki dau sios le o sumbu hingambwa wu sirina kinani wunu a sawekawendau. 


text:
<pb/>Ani hambwawani kui nindo ki hima fwele ete wu hambwandau, apa wunu tambwa hinde ani ai i kumbwa. Wondani hi wuhi tumbwa wu rasaindau. 


text:
Woro o hinga mina. Apukolaka ri okokona nawa kunu tambwa aichefunda naha ete o a takonda. Wosini hi wuhi rasaindau hima ele wui mwanji tini a mendi hinga, wui kwambu tumbwa ani heino. 


text:
Hinde wowani, Gotri aulindau sumbu rihi ti, mwanji numbwa nimba bwandau hinga, mina, o ri kwambu ga dau. 


text:
Kunu bwele sumbu hinga tini ku okokonandau? Kui okokona ti, kumbo a torosini a tani kui sumbu tini kunu a norukwe kiꞌi? E, kui okokona ti, kunu keke a woni sembe wahapi sumbu ki a tani kunu ani okulanoꞌo?<pb/>


text:
Kui nindo leki anahopwendau sumbu ni walambe sumbu ai wosindau mwanji suwa ti sukwani ele mapwa ele mapwa ihiro. Woro ka sumbu kui nindo ki sukwaro ti, sumbu anandi naha. O sumbu hinga hoko pe hima le wosindau mwanji ti nu mendinda nambwe. Sumbu mwe ti ka hinga: Hima fori ri yapai humwe ni hopwero. 


text:
Kunu ete hi kuhi tini ku rasaindauꞌu? Hinde wowani hi rasai bomo kuhi ku hanjaꞌaisini o sumbu keke ku ichaka nambwe ku dau? Hinde wowani ka sumbu hinga wosiro hima ri hoko tokwe rini ku rawara nambwe ku dau? 


text:
<pb/>Mwe naha, hima tape ahi tumbwa apahime a dau, woro himamwale ahi to kunu ga o da. E, ani kunu ga a dasini ori hima o sumbu hinga ri wosiro ti, ri sumbu ti rini a kilihiro. 


text:
Kunu a sawendau, nui Apukolaka Jisas hi tiki ma ku wau. Wowa o gisi ki himamwale ahi ki kunu ga a dani nui Apukolaka Jisas ri kwambu ki 


text:
ori hima hinga Saiten tapa tenge ki rini o nu hakonda, wosiwa sembe hukwe ni sirinaro hima tape rihi ti Saiten walambe sa rini wosisiwa Apukolaka ri gisi ki Gotri to ori hima himamwale ti ai ri ratakonda. Korin sios hima le kapwa sumbu wondau hima le hoko tokwe sa wu rawara 


text:
<pb/>Kunu hi kuhi tini rasaindau sumbu ti, sumbu kipe mina. Yis fisiche pi falawa ki owesiwani ichiꞌuchakowani falawa hehenandau sumbu tini ku hambwanda nambweꞌe? 


text:
Kunu yis owe nambwe falawa hinga, o keke kapwa sumbu tokwe kunu matinandau yis hukwe ti ma rani ku humbwe, wosini falawa ako hinga ku da. Hinde wowani, Pasofa gisi ki funda nu litisini nu andau sipisip che ti, anguꞌomwe ni handau hinga ka rini wu yeni wu si to. Hima mwe ri Kurais. 


text:
O keke o gisi kipe ni nu hei hei apa yis hukwe ni nu rata kei. Yis hukwe mwe ti ele kapwa sumbu mu naha. O keke yis owe nambwe bereti numbwa ma nu ratasini o gisi kipe naha ni nu eripe. Ka yis owe nambwe bereti ti, sembe halaya sumbu ga nimba gambonda nambwe sumbu tinga sawendau. 


text:
Chengi ba foki kunu ni mwase a kairo ti, ka hinga a sawero: “Kunu apa hima i humwe sawendau hima lenga nau ku toro kei.” 


text:
Woro ani do nuwe ki dau hoko pe hima lei nindo ki hima i humwe sawendau hima le, hima i mwaꞌambwe leni heini funda ete okokonani toroningini raꞌaindau hima le, e, gambolombo gotri ni sirinandau hima le, wunu ni tinda ku hanjaꞌai ki kunu a sawe nambwe. E, wunu ni funda ete ku hanjaꞌai kinawa kunu okwe do nuwe ma ku hanjaꞌai. 


text:
A kairo mwanji mu mwe ti ka hinga: E, kui hiparakambwe ku nandau hima forito hima i humwe ri sawenoꞌo, hima i mwaꞌambwe fotini ri heini ete ri okokonanoꞌo, gambolombo gotri ni ri sirinanoꞌo, hima leni ri saweholiyanoꞌo, kapwa uku ni ri asini ri ambwatinambwatinoꞌo, e, hima i mwaꞌambwe fotini ri leningini ri raꞌaino, o sumbu hinga ri wosiwa apa rini ga nau ai ku ji kei. Minambwe naha. Apa o hima ga ahirahi ti funda ku a kei. 


text:
Ku hambwawani hinde hinga, sios hoko ki dau hima lei sumbu tini kilino sumbu ti ai tauꞌu? Mina. E, sios we ki dau hima lei sumbu tini kilino sumbu o kui tau naha. 


text:
Hoko ki dau hima le, Gotri rinjenga o wunu ri kilikonda. Woro Gotri chengi ka sawero hinga ma ku wosi: “Kunu o kui nindo ki dau kapwa hima ori hoko tokwe ma rini ku rawara.”<pb/>


text:
E, kui nindo ki hima fori hima foringa fi anangiyasini ori hima Gotri himiyama hurahama lenga ri norukweno tini wunu ri hanjaꞌaisini ri ini hoko ki dau kanisol hima leni ri ai kotimwondauꞌu? Woro o sumbu hinga ni ri hambwawani huruhumba nambweꞌe? 


text:
Nunu Gotri himiyama hurahama le, do nuwe mapwa laka ki dau hima lei sumbu tini wunu nu kilino tini ku hambwanda nambweꞌe? Mwe naha do nuwe ki dau hima lei sumbu tini tinda wunu ku kilikondau. Woro hinde hinga ku hambwandau? Ka sumbu cheche kunjenga ku mendini ku kili hingaꞌa? 


text:
Nunu, sembe haro himako, hewen ki dau ensel lei sumbu okwe wunu nu kilino, woro ka mwanji ni ku hambwa nambweꞌe? Mwe naha, wui sumbu le wunu ni nu kilino. O hinga ti nawa nunu do nuwe kipe ele sumbu okwe amwei naha nu kilino. 


text:
Woro, kui nindo ki do nuwe kipe anangiya mwanji fo sukwawani, hinde wowani o mwanji ku raꞌaini sios we ki hi da nambwe hima leni ku sawehambwasiwani wundo o mwanji ni wu kilindau? 


text:
Do mwanji hinga kunu a bwandau ti, huruhumba hinga ku hei ki kunu a bwandau. Hinde hinga ku hambwandau? Kui nindo ki mwaringamwe kipe dau hima fori dauꞌu? Wowa rindo opi hiparakambwe fi mwanji ni ri mendini ri kilini sa fini ri wonorukwe. 


text:
Woro mina, o sumbu hinga ku wosinda nambwe, o keke hiparakambwe fori hiparakambwe forini o kotimwonda. Woro o sumbu hinga sembe haro himako i miyaningisopo ki mina, sembe ha nambwe hoko pe hima lei miyaningisopo ki ku wonda. 


text:
<pb/>Mwe naha, kui hiparakambwe leni wunu ku kotimwondau sumbu ti keke, ku hichakohiro. Hinde wowani wunu ku hanjaꞌaisiwani kapwa sumbu kunu wu wosi nambwe? Hinde wowani wunu ku hanjaꞌaisiwani mwanji kunu wu gambo nambwe? 


text:
Wowani mina. Kunjenga hiparakambwe fweleni kapwa sumbu wunu ku wosini wunu ku gambosini wui mwaꞌambwe le ku leningini ku raꞌaindau! Mwe naha, kui hiparakambwe minde naha leni ka kapwa sumbu wunu ku wosindau. 


text:
<pb/>Woro ka mwanji ni ku hambwa nambweꞌe? E, kapwa sumbu wosindau hima le, apa Gotri aulindau kwambu rihi ti hinde wu toro kumbwa. Foki sembe kuhi ti ku ai gambo ki. Hima i humwe ni sawendau hima le, gambolombo gotri ni sirinandau hima le, anahopwero sumbu tini walambe sumbu ai wosindau hima le, hurahama tombwa himiyama sumbu hinga wosindau hima le, hurahama foringa hurahama forini huruhumba sumbu wu wosindau hima le, 


text:
hili yandau hima le, hima ba fwelei mwaꞌambwe leni funda ete okokonandau hima le, uku sumbwe ti miyafo asini ambwatinambwatindau hima le, hima ba forini saweholiyandau hima le, hima foi mwaꞌambwe ni okokonani wu leningini wu raꞌaindau hima le, e, kale hima hinga tinda ete Gotri aulindau kwambu ti, hinde apa wu toro kumbwa. 


text:
Imbihumbwa kunu hima fwele kale hima hinga ku daro. Wosiwani Gotri kapwa sumbu kuhi ti kunu yokoni humbwesini rihi minde kunu ri nasiwani hima kipe naha uchandau hi ti ku tororo. Nui Gotri o sumbu hinga nunu ri wosiro ti, Apukolaka Jisas Kurais hi ga Gotri Himamwale tinga opi hi ki nunu ri wosiro. Hima tape nuhi ki Gotri hi ti ma nu rasai 


text:
<pb/>Kunu fwele ka hinga sawendau: “Gotri ri lo mwanji ki amwei minambwe ri na nambwe ele sumbu hinga tinda ete a wosino.” O mwe naha, woro ele sumbu hinga to tinda kunu okulanda nambwe. E, ka hinga a saweno: “Gotri ri lo mwanji ki amwei minambwe ri na nambwe ele sumbu hinga tinda ete a wosino.” Woro sumbu foni a torosiwa o sumbu to ani aulino ti, mina. 


text:
Kui nindo ki hima fwele ka hinga sawendau: “Sembe ti ahirahi a ki iche nunu handawani, ahirahi ti sembe we ki ya nu rawainda.” O mwe naha, woro Gotri opi mwaꞌambwe anaꞌape ete ri humbuno. Hima tape nuhi ti hima i humwe sawe sumbu nu sirina ki nunu ri wosi nambwe. Mina. Hima tape nuhi ti Apukolaka hi. Apukolaka hima tape nuhi tini ri aulindau. 


text:
Gotri ri kwambu ki Apukolaka ni matimat ki rini ai ri rasairo. Woro nunu ni o hingambwa ri ai ri rasaikonda. 


text:
<pb/>Hima tape kuhi le o Kurais hima tape. Woro ka tini ku hambwa nambweꞌe? E, Kurais ri hima tape hinga nu siraro ti, o hima tape nu raꞌaini numbo tenge humwe tinga nu anangauwa tini ga hima tape funda nu waꞌaino ti, kipeꞌe? Minambwe minde naha. 


text:
Numbo tenge humwe ga anangaundau hima ri o fini tape funda fi anangauhiro. Woro ka sumbu ni ku hambwa nambweꞌe? Gotri o sumbu ni ete ri sawero, “Fini hima tape tini fi anahaiyewani fi hima tape apumbwa apu mina, funda naha.” 


text:
Hima i humwe ni sawendau sumbu ti, ma ku hanjaꞌaisini ma ku akini ta. Ele biya kapwa sumbu fwele hima le wu wosindau le, o hima tape hoko ki wu wosindau. E, hima i humwe ni sawendau hima ri, o ri hima tape we ki dau fi ni kapwa sumbu ri wosindau. 


text:
Hima tape kuhi ti Gotri Himamwale kipe to dau aka. Woro ka tini ku hambwa nambweꞌe? Gotri ri Himamwale ti kunu hasiwani kui sembe we ki o da. O keke kunjenga apa ka hinga ku hambwa kei, “Do hima tape, nui hima tape minde.” 


text:
Mina. Gotri to sumbu omwesika ri wosisini wungwa kunu ri jiro. O keke hima tape kuhi tinga Gotri hi tini ma ku rasai.<pb/>


text:
Mwase ku kairo chengi ki ku ani sawero mwanji wasa tini apa do ai a kaini kunu a humbweꞌindau. E, hima fori hima wapa ri dano ti, o kipe. 


text:
Woro anahopwe nambwe nimba dasini kapwa sumbu wosindau sumbu o sukwasini da. O keke ele hurahama funda funda wunu humwe sa wu hopwewa, himiyama okwe wunu funda funda hura sa wu li. 


text:
Hurahama ri, hima tape rihi ti, o ri humwe hi, apa hurache ri hima tape rihi ti gumwa tini si kei. Woro hingambwa humwe ti okwe hima tape tihi ti o ti hurache rito rihi, apa hima tape tihi ti gumwa rini si kei. 


text:
Humwe ti hima tape tihi tini tinjenga tihi ti na hinga. Mina. Ti hurache to ti hima tape aulindau. Woro hingambwa hurache ri hima tape rihi ti rinjenga rihi ri na hinga. Mina. Ri humwe to hima tape rihi ti, ti aulindau. 


text:
Kini ki anahopwesini apa kindo foto hima tape kihi ti gumwa ki anasi kei. O mwe naha, e, sembe funda ki hambwasini gisi faiche ki hima tape kihi ti apumbwa apu dasini Gotri ni ki uchahambwa kinawa, o kipe. Woro dani ini fokumbwa ya ma ki ai liti. Foki hima tape kihi ti norukweni ki auli nambwe siwa, Saiten o kini simiyaneheikonda. 


text:
Kale mwanji ku ani silisiwani ani ga do mwanji wasa kunu a sawendau ti, o sumbu hinga ku wosi ki kunu ani ohounaro. Woro do kunu ani ohou naro mwanji ele, lo mwanji hinga mina. 


text:
Ai okokona ti, ele himiyama hurahama hinga tinda ete ani hinga hima wapa wu da ki. Woro mina, Gotri ele hima ni funda funda ba fo ba fo peresen ti wunu ri haro. Hima fori peresen ba fo hinga ni torowani, hima ba fori peresen ba fo hinga ni ri tororo. 


text:
<pb/>Wosini himiyama hurahama anahopwe nambwe lenga himanguto lenga, ka hinga o wunu a sawendau: E, wunu ani hinga wu dawa, o kipe naha. 


text:
Woro hima tape wuhi ga inaka wuhi ga norukweni wu auli nambwe nawa, wunu sa wu anahopwe. Hinde wowani, anahopwendau sumbu ti, inaka au saindau sumbu ni dikindau. 


text:
<pb/>Do lo mwanji anahopwero himiyama hurahama leni wunu a sawekondau. Do lo mwanji hinga ai inaka ki sukwawani kunu a sawenda nambwe, mina, oti Apukolaka ri lo mwanji. Mwanji mwe ti ka hinga: Humwe ti hurache ni apa hanjaꞌaisini foki ai i kei. 


text:
E, hurache ni ti hanjaꞌaisini ti ai iwa, tini sa nimba ete ti da. E, minambwe nawa, sa ti ai ini ti hurache ga sembe funda fi hambwani ti hurache ga kipe tumbwa sa fi ai da. Hurache okwe apa humwe rihi humbu kei. 


text:
<pb/>Woro kunu sembe haro hima fweleni ai inaka ki ani hambwandau mwanji fweleni a sawekondau. Woro Apukolaka ri lo mwanji hinga mina. Mwanji mwe ti ka hinga: E, hiparakambwe fori Kurais ni sembe ha nambwe humwe ni ri hopwesini dau ti nawa, o humwe rini ga ete da ki ti hambwandawa, ori hiparakambwe apa o ri humwe ni ri humbu hinga. 


text:
E, humwe foti sembe ha nambwe hima foriki hura ti lisini dau ti nawa, o ti hurache tini ga ete da ki ri okokonawa, apa o humwe ti hurache ni hanjaꞌai hinga. 


text:
Hinde wowani, sembe ha nambwe hima ri sembe haro humwe ga kipe tumbwa funda fi dawa, sembe ha sumbu tihi to rini okulawani ori hima Gotri miyaningisopo ki Gotri hima kupu fori hinga ri sirahiro. E, sembe ha nambwe humwe ti sembe haro hurache ga kipe tumbwa funda ete fi dawa, sembe ha sumbu rihi to tini okulawani o humwe Gotri miyaningisopo ki Gotri hima kupu fo hinga ti sirahiro. E, minambwe nawa, kui che le apa woyemuro che hinga. Woro mina, wunu apa Gotri hima kupu hinga kipe tumbwa wu dau. 


text:
Woro, apa sembe ha nambwe hurache toꞌo, e, humwe to forini hanjaꞌaisini i kinawa, o hinga sa wosi. O hinga wosino ti, sembe ha hima kapwa sumbu nambwe. E, sembe haro hiparakambwe foriki o sumbu hinga sukwawa riniꞌi tini torosi kei. Hinde wowani, Gotri sembe wahapi sumbu ki ku sirina kinani kunu ri ucharo. 


text:
Nini humwe fori, ni hurache ni ni okulawa sembe mwe naha ri hakondauꞌu? Mina, o sumbu hinga ni hikisandau. Mini hurache fori, mi humwe ni mi okulawa sembe mwe naha ti hanoꞌo? Mina, o sumbu hinga mi hikisandau. Gotri humwasini nunu haro sumbu kumbwa ma nu da 


text:
<pb/>Ka sumbu hinga tini ma ku wonda: Apukolaka to ku ichiꞌuchano numbo ti funda funda kunu ri hasini o numbo ni ku sirina kinani kunu ri ucharo. O keke kunu o numbo numbwa ma ku sirinanda. Ani ele sios hinga tinda ete wunu ki o sumbu ni lo mwanji hinga ani owesindau. 


text:
E, hima fori hima tape kupu rihi ti wu kutosiwani Gotri rini ucharo ti nawa, apa hima tape kupu oti ai anatoro kinani sumbu fo wosi kei. E, hima fori hima tape kupu rihi kuto nambwe Gotri rini ucharo ti nawa, apa hima tape kupu rihi ti kuto kei. 


text:
Hima tape kupu kutondau sumbu ti, sumbu cheche. E, hima tape kupu kuto nambwe sumbu okwe o hingambwa. Woro Gotri lo mwanji naha ni sirinandau sumbu tombwa sumbu laka. 


text:
Mini aulindau hima i tau tini nindumwasari mi randawani Gotri mini ucharoꞌo? O sumbu hinga mini ki sukwaro ti nawa, apa sembe nomo mi hambwa kei. Woro mini aulindau hima ri tako tokwe dau sumbu mi hanjaꞌaino numbo kipe ti dau ti nawa, do numbo ni ma ta sirina. 


text:
Hima fori rini aulindau hima i tau tini nindumwasari ri randawani Gotri rini ucharo ti, ori hima apa Apukolaka hi, Apukolaka nomo rihi rani ri humbwewani rini lalaunasini ri dau. Woro hingambwa do nuwe ki hima i tako tokwe dasini nindumwasari tau randau hima hinga mina, lalaunasini dau hima hinga ri dawani Apukolaka rini ucharo ti, ori hima rini Kurais tako tokwe dasini tau rihi randau himache hinga. 


text:
Gotri sumbu laka ri wosisini kunu ri rataro. O keke apa do nuwe kipe hima i tako tokwe ku dasini ori hima ni ‘Apukolaka’ ku na kei. 


text:
Ai hiparakambwe le, Gotri kunu uchawani ku tasini ku dau hingambwa Gotri miyaningisopo ki ya ma ete ku da. Anahopwe nambwe hima leni sawero mwanji 


text:
<pb/>Apa humwe chongo lei mwanji ti kunu a sawekonda. Woro Apukolaka ri lo mwanji hinga mina, ai inaka ki sukwaro mwanji fwele kunu a sawekondau. Gotri ani keke woni ri ani okulasiwani ai mwanji a bwakondau ti, mwanji mwe naha ki kunu a sawekondau. 


text:
Ani ka sumbu hinga ni kipe ani hambwandau: Do nu dau gisi hinga ki nomo miyafo naha nunu ki sukwandau. O keke kunu ku dau hingambwa ya ma ete ku da. 


text:
E, mini humwe ni mi hopwesindau ti nawa, apa tini mi humbuno numbo tini waki kei. Mini humwe mi hopwe nambwe mi dawa, apa humwe rata ki hambwa kei. 


text:
Woro, mini humwe mi ratani mi hopwewa, o kapwa sumbu mina. E, humwe chongo foti hura ti liwa, o kapwa sumbu mina. Woro anahopwero himiyama hurahama le do nuwe ki nomo miyafo naha wu rakondau. O keke ai okokona ti, do nomo hinga kunu ki sukwano ti a diyaha. 


text:
<pb/>Ai hiparakambwe le, ka hinga ya kunu a sawenda: Gisi ti faiche naha ihiro. O keke do nuwe pe sumbu ni inaka omwesika owe kei. Do gisi faiche ete dau ki humwe ni hopwesindau hima le, hima wapa hinga sa wu da. 


text:
E, ichakandau hima le, ichakanda nambwe hima hinga sa wu da. Eripendau hima le, eripenda nambwe hima hinga sa wu sira. Ya leki mwaꞌambwe randau hima le, bwarichape hima hinga sa wu da. 


text:
Do nuwe ki dau ya mwaꞌambwe leni tau randau hima le, ele tau ni inaka miyafo handa nambwe hima hinga sa wu da. Nu hambwandau, dohaꞌa nuwe ki dau ele sumbu hinga tinda humbukondau. 


text:
<pb/>Ai okokona ti, do nuwe kipe sumbu ni inaka tenge miyafo ku hambwa kei. Humwe hopwe nambwe hima ri, Apukolaka sumbu tini inaka omwesika ri hambwandau. Wondani rini Apukolaka okokonandau sumbu tunumbwa ri wosindau. 


text:
Woro humwe hopwero hima ri, rini do nuwe kipe mwaꞌambwe leni inaka miyafo ki ete ri hambwandau. Wondani rini ri humwe okokonandau sumbu tunumbwa ri wosindau. 


text:
Ete wondawani mwaringamwe rihi ti apumbwa apu ichiꞌuchandau. Woro humwe samba lenga humwe chongo lenga, wunu Apukolaka sumbu tini inaka miyafo ete wu hambwandau. Wunu hima tape wuhi ga himamwale wuhi ga halayasini kipe tumbwa ete wu da ki wu wondau. Woro hura liro humwe ti, do nuwe kipe mwaꞌambwe ni inaka miyafo ete ti hambwandau. Wondani ti hurache okokonandau sumbu tunumbwa ti wosindau. 


text:
Do mwanji hinga kunu a sawero ti, norukweni kunu okulanda ki kunu a bwaro. O nimba kunu etipe kinani ele mwanji hinga a bwa nambwe. Mina. Ai okokona ti, Gotri numbo tumbwa ete ku sirinandani Apukolaka tau tumbwa ete ku randa ki. Wondawa apa mwaringamwe kuhi ti sumbu foni hinde ai ku hambwa kumbwa. 


text:
<pb/>E, hima fori humwe chongo foni ri hopwe kinani wu ondiyasiro ti, gisi miyafo hinga fi anahopwe nambwe fi dani ri heiwani apumbwa apu fi dau numbo ti, tini okulanda nambwe. O keke tini ri hopwe kinani ri okokonawa sa fi anahopwe. O sumbu hinga kapwa sumbu tini ri wosi nambwe. 


text:
E, hima forini humwe chongo fo rini keke wu ondiyasiwani fi anahopwe ki au fini sai nambwe fi dani ori hima inaka rihi ki ri hambwasini hima tape rihi ti norukweni ri aulindau. O inaka hinga ri hambwawa, o humwe chongo rini keke ondiyasiro sa nimba ete ti da. O sumbu hinga kipe. 


text:
O keke ori hima humwe chongo rihi ri hopwero ti, sumbu kipe ri wosiro. Woro humwe chongo rihi hopwe nambwe hima rito sumbu kipe naha tini ri wosiro. 


text:
<pb/>E, humwe to, ti hurache ha nambwe himamwale tinga ete ri dawa, o humwe ti hurache ga ete fi dano. E, ti hurache hawambwa tini humwe chongo hinga ti ai dasini hima foriki hura ti li kinawa, o sa ti li. Woro sembe ha hima foriki hura sa ti li. 


text:
Woro anjenga ka hinga ani hambwanda: O humwe ti hurache haro tini hurache nambwe nimba ete ti dano ti, tini eripeꞌaripe omwesika naha ki ti eripeꞌaripendano. Do ani hambwaro ti, ani hambwawani Gotri Himamwale kipe ti ani ga dani ani ondiyakandiyawani a sawero.<pb/>


text:
Apa ani gambolombo gotri ni haro omwe le, wui mwanji ni a sawekondau. Nu hambwanda, nunu hambwa nu tororo, o mwe naha. Woro hima fori inaka rihi ki hambwa laka hambwandau sumbu ti, rinjenga hi rihi tini ri rasaindau. Woro hiparakambwe fori keke wondau sumbu to ele hima i sembe ha sumbu wuhi ni okulawa kwambu tiki o etikonda. 


text:
E, hima fori ete ri hambwawa, rini sumbu fweleni ri hambwasindau naha, wowa ori hima hinga hambwa rihi ti mwe naha mina, rini hambwa kipe tandau numbo mwe ri hikisandau. 


text:
Woro, hima fori Gotri ni sembe ri hasini mwe naha rini keke ri wondau ti, Gotri mwe naha rini hambwasindau. 


text:
<pb/>Woro do mwanji a bwandau mwanji bomo ti, gambolombo gotri ni haro omwe le andau sumbu ni a bwandau. Nunu o sumbu ni ka hinga nu hambwandau: Nimba hima lei tapa ki wosiro gambolombo gotri, Gotri mwe naha mina. Wunu mwale hinga, kwambu nambwe. Woro Gotri miyafo mina. Gotri funda naha. 


text:
O mwe naha, mwaꞌambwe miyafo leni “gotri” hinga wu uchandani, mwaꞌambwe miyafo leni “apukolaka” hinga wu uchandawani ele gotri miyafo naha hewen ko kiꞌi do nuwe ki wu dau. 


text:
Woro sa biya da, Gotri nuhi funda naha, Yapai Gotri. Rindombwa ele mwaꞌambwe mu naha. O keke nunu rihi minde. Apukolaka nuhi okwe funda naha, rini Jisas Kurais. Gotri rini kumbwa ele mwaꞌambwe ri wosiro. Nunu rini ki himamwale kipe nu tororo. 


text:
<pb/>Woro, sembe ha hima fwele o hambwa hinga wunu ki da nambwe. Wunu imbihumbwa ete ta tani asama miyafo gambolombo gotri ni wu sirinandaro ti keke, o gambolombo gotri ni haro omwe hinga wu hambwasini wui akitiwoti sumbu ga ele omwe ya wu anda. Woro inaka wuhi le norukweni wu hambwa nambwe wu andau. O keke, o sumbu to wui sembe ti wunu woyemusindau. 


text:
E, ahirahi to nunu wosiwani Gotri sumbu kipe nu toronda nambwe. Ahirahi nu a nambwe nu dau ti keke Gotri miyaningisopo ki mwaꞌambwe kipe fo nunu hanjaꞌaisini i nambwe. E, ahirahi nu asini nu dau ti keke, Gotri miyaningisopo ki mwaꞌambwe kipe fo nu toro nambwe. 


text:
Woro kunu hambwafwaꞌaisi: Foki Gotri miyaningisopo ki kunu numbwa chikindau sumbu foti kunjenga ku wosikoni sembe ha sumbu kwambu tiki eti nambwe hima leni seke gumwa tokwe ku yewa kapwa sumbu wu wo ki. 


text:
<pb/>Mini sembe ha sumbu hambwasindau hima ri, mi ini gambolombo gotri ni lotu wondau aka ki mi litisini o ahirahi mi awa, sembe ha sumbu kwambu tiki yakinani eti nambwe hima ri mini ni ri heini au rini saikoni rini okwe o gambolombo gotri ni haro omwe oti ri akondauꞌu? 


text:
Wowa o hambwa mihi to yakinani eti nambwe hima i sembe tini walambe rini mi iro. Hinde wowani, ori hiparakambwe, Kurais rini ni ai rata kinani haro. 


text:
O kapwa sumbu hinga ku wosini yakinani kwambu ki eti nambwe hiparakambwe kuhi lei wui sembe ha sumbu ni walambe sumbu hinga ku wosiro ti, Kurais ni kapwa sumbu ku wosiro. 


text:
O keke, ani ano ahirahi fotito hiparakambwe ahi forini kapwa sumbu ki raꞌaino ti nawa, apa ki ambwesini i ini ichai okwe omwe le ani ai a hinga. Foki o hinga a wowa ai hiparakambwe rito kapwa sumbu ki hichakono.<pb/>


text:
Gotri miya ki chikindau sumbu foti ai okokona numbwa a sirinani a wosi hingaꞌa? E, ani Jisas himache hinga ani eti nambweꞌe? Woro ani nui Apukolaka Jisas rini ani hei nambweꞌe? Apukolaka tau a randawani sembe ku haro ti keke kunu ai tau ki sukwaro ahirahi nambweꞌe? 


text:
Wosiwani hima fwele ete wu hambwandau, ani Jisas himache mina. Woro o hinga mina, kunu ku hambwandau, ani kunu ani okularo keke Jisas himache. Ani Apukolaka himache hinga mwe naha a dau sumbu ni amwei sawendau ahirahi mwe ti kunu sa to. 


text:
Wo nui Gotri tau ki sukwaro ya ki ahirahi ga uku sumbwe ga nui okokona numbwa nu sirinani nu rani nu a hingaꞌa? Nu ano. Woro o numbo ni nu sirinanda nambwe. 


text:
E, nui okokona numbwa nu sirinani sembe haro humwe ga funda nu ichiꞌuchawa nunu wu yakwa hingaꞌa, kale Jisas Himache fwele, Apukolaka ri hipache fwele, e, Pita okwe, wu wosiro hinga? 


text:
Ele Jisas himache lei nindo ki ka ani ga Banapas ga sindombwa si okokona numbwa si sirinani ahirahi si rani si ano ya tau sihi ti si hanjaꞌai hingaꞌa? Si hanjaꞌaino. Woro o numbo ni si sirinanda nambwe. 


text:
Hima fori au anaye hima hinga ri dau ti, rini rinjenga ahirahi le ri wakindauꞌu? Hinde na hima to ahirahi le rupwa ki ri kisini ri ahirahi le ri anda nambwe? Hinde na hima to ele omwe ni ri aulindani rinjenga ele omwe muku ti ri anda nambwe? Woro, nunu o sumbu hinga nu hanjaꞌairo. 


text:
Do mwanji hinga a bwandau ti, hima lei inaka tunumbwa a sirinani a bwandauꞌu? Ka mwanji hinga ti, Moses kairo Gotri lo mwanji ti okwe sawenda nambweꞌe? 


text:
Mina. Moses kaisiro Gotri lo mwanji ki ka hinga sawero: “Bulumakau fori witi fweleni yitindawa apa takisopo rihi ti kupu tiki rini injisi kei.” Ka mwanji bulumakau numbwa ri hambwasini ri bwaroꞌo? 


text:
Mina, nunu hima le okwe nunu keke ri wondau. Mwe naha, do Gotri mwanji nunu ni ri hambwasini ri sawero. Woro ka sumbu ni ma nu hambwa: Tau tiki nuwe wunda hima ri, e, ahirahi mwe iwani eindau hima ri, rini ahirahi tipa fwele ri raꞌai kinani ri hambwasini o tau ri randau. 


text:
Nunu himamwale tini kui sembe we ki ahirahi wapa hinga nu siro ti nawa, sembe tupu nuhi tini okulano ahirahi mwaꞌambwe le kunu ki sukwaro fwele nu rano sumbu hinga ti, kapwaꞌa? 


text:
E, hima fwele Gotri wunu ohounawani wui okokona ki kunu ki ya mwaꞌambwe wu torosindau ti nawa, nunu okwe kunu ki o hingambwa nu toro kinapo wunu ni funda nu dikisini ya torono kwambu metengei naha nunu ku hakoro. Woro, ya mwaꞌambwe kunu ki nu torono numbo ti nu hanjaꞌairo. Hinde wowani, nui okokona ti, Kurais ri mwanji kipe ni nu bwawa hima le mendino numbo tini nu ichakino keke o sumbu hinga nu wosiro. O keke ele nomo hinga nu randau. 


text:
Woro ka sumbu ni ku hambwanda nambweꞌe? Gotri aka ki tau randau hima le, wunu Gotri aka tau wuhi kumbwa ahirahi wu rani wu andau. Gotri ni anguꞌomwe handau tei ki tau randau puris hima le, wunu o tei ki tundau omwe tipa leni wu andau. 


text:
Woro hingambwa Apukolaka ka lo mwanji ni ri owero: Gotri mwanji bwani indau hima le, Gotri mwanji wu bwawani mendindau hima leto hima tape wuhi wunu okulano mwaꞌambwe le sa wu ha. 


text:
<pb/>Woro ani Apukolaka ri ani ohounaro sumbu ele ni a sirinani a wosi nambwe. Woro do chengi a kaindau ti, ele sumbu hinga ku ani wosi kinani a kainda nambwe. Mina. Ani hasiwa pwe ku bwe wosi! E, kipe naha ani hambwasini ani eripeꞌaripeni a sirinandau numbo ahi ti, apa hima fo tani ichaki hinga. Mina. 


text:
Gotri mwanji a bwandau sumbu ahi keke hima le hi kipe ani na hinga. Mina. Ani numbo ba foni ani hambwa numbwa, o tau numbwa a ra ki Gotri ani ekichasindau. E, Gotri mwanji a bwa nambwe nawa, apa kapwa naha ki a dano. 


text:
E, ai inaka ki ani hambwasini do tau a toroni a randapo, o tau keke ya mwaꞌambwe wasa hinga a torokoro. Do tau a randau ti, Gotri ani ekichasiwani a randau. O keke Gotri to ri ani ondiyasiro tau tumbwa ete a randakonda. 


text:
O hinga nawa bwele ya hinga tini a torokondau? Ya a torondau ya mwe ti ka: Gotri tau ni randau hima ri, Gotri rini ohounawani ri torondau ya mwaꞌambwe hinga ani a toronda nambwe. Woro Gotri mwanji kipe ti ele hima ni nimba wunu a bwani ani indau sumbu hinga to ya ahi. Pol ele himiyama hurahama wui tau ra himache hinga ri dau 


text:
<pb/>Ani Gotri miya ki do nuwe kipe hima fori ri tako tokwe a dasini nindumwasari tau ti a randa nambwe. Woro hima miyafo a rata kinani ai okokona ki ele hima wui tau ra himache hinga a waꞌaihiro. 


text:
O keke Juta hima kupu le wunu a rata kinani Juta hima kupu le wui miyaningisopo ki Juta hima kupu hinga a waꞌairo. Ani wui lo mwanji tako ki a da numbwa, woro ele lo mwanji tako ki dau hima le wunu a rata kinani, ele lo mwanji ni sirinandau hima hinga a waꞌairo. 


text:
Gotri lo mwanji torosinda nambwe hima le, wunu a rata kinani, wui miyaningisopo ki Gotri lo mwanji torosinda nambwe hima hinga a waꞌairo. Woro Gotri lo mwanji ni ani hanjaꞌai ki ani hambwanda nambwe. Mina. Kurais lo mwanji ni a sirinandau. 


text:
Kwambu ki yakinani etinda nambwe hima le wunu a rata kinani wui miyaningisopo ki yakinani etinda nambwe hima hinga a siraro. Ani ele hima wui sumbu ni kipe naha ani hambwasini wunu hinga a siraro. O hinga a wosiro ti, hima fweleni a rata kinani ele numbo hinga tinda ete a simiyaneheiro. 


text:
Dele tau hinga tinda ete Gotri mwanji kipe keke a randau ti, ichai ele sembe haro hima lenga funda ani etisini Gotri mwanji ki sawesiro mwaꞌambwe kipe naha ti ani okwe a toro ki. Hapa tinga ma nu namani nu ini mwaꞌambwe le nu toro 


text:
<pb/>Hima le wu anandiki ki wu namandau ti, o ambwe kumbwa wu etisini wu namandau, woro wu namani hima funda ritombwa o ri dikiro mwaꞌambwe ri torondau. Woro ka tini ku hambwanda nambweꞌe? Kunu okwe hapa tinga ma ku nama, wosini dikino mwaꞌambwe ku toro. 


text:
Anandiki kinani namandau hima le, wunu hima tape wuhi ni norukweni gisi gisi wu aulindau. Kale hima o sumbu hinga wu wosini wu dikiwa do nuwe ki kapwa wokondau mwaꞌambwe kipe fweleni ya wu torou. Woro nundo o tau hinga numbwa nu randau ti, kapwa wonda nambwe mwaꞌambwe tini nu toro kinani nu wondau. 


text:
Ani anjenga a namandau ti, a maꞌaikaꞌaini a namanda nambwe. Au ti ani anayendau ti, tapa ahi ti nimba a yeripakonda nambwe. 


text:
Mina. Hima tape ahi ti ai okokona tini sirina kinani a yeni ani ondiyasindau. Foki hima fweleni Gotri mwanji ti a bwasini anjenga a tikehe ki.<pb/>


text:
Ai hiparakambwe le, ai okokona ti, do mwanji kunu a sawekondau ti, apa ku hikisa kei: Ele nui metele hinga tinda ete wunu hiki tako ki wu daro. Wondani wunu tinda ete nuwe numbo ki wu ini soluwara ti wu raini yetikinani wu indaro. 


text:
Wunu Moses ni wu sirinani o sumbu wu wosiro ti keke, hiki tiki, e, soluwara ki uku ti wu yaro hinga. 


text:
Wunu tinda ete Gotri Himamwale wunu haro uku sumbwe ti wu aro. Mwe naha, Gotri Himamwale to wosiwani humokuto sopu ki sikandaro uku ti wu aro. Humokuto mwe ti, wunu ga indaro Kurais ni sawero. 


text:
Woro Gotri ele hima miyafo wui nindo ki wu wosindaro sumbu tini ri diyahandaro. O sumbu wuhi keke hima da nambwe nuwe ki wunu miyafo naha wu handaro. 


text:
<pb/>Woro dele sumbu hinga Moses ga daro hima leki sukwaro ti, autangi mwanji hinga nunu sawendau. Wunu ele kapwa sumbu ni wu heini funda ete wu okokonaro hinga, foki nunu okwe o hingambwa ele kapwa sumbu ni funda ete nu okokonano keke. 


text:
Kunu apa wui nindo ki hima fwele gambolombo gotri ni wu sirinaro hinga ku sirina kei. Gotri chengi ki gambolombo gotri ni sirinaro hima leni ka hinga sawero: “Himiyama hurahama le arumwe ki wu litisini ahirahi lenga uku sumbwe lenga wu andaro leto wu ai saini hukwa ti wu hikindaro.” 


text:
Woro nunu okwe kale hima wui nindo ki hima fwele hima i humwe ni sawero sumbu ti wu wosiro hinga apa hima i humwe ni nu sawe hinga. Hinde wowani, o sumbu wuhi keke gisi funda naha kumbwa 23,000 hima hinga ete wu haro. 


text:
Apa nunu okwe Apukolaka ni nu simiyanehei kei, kale hima wui nindo ki hima fwele rini ni wu simiyaneheiwani hopo le wunu sewani wu haro hinga. 


text:
Apa kunu Gotri ni sembe enge tinga mwanji miyafo ku bwa kei, kale hima wui nindo ki hima fwele rini ni sembe enge tinga mwanji miyafo wu bwawani hima yeni sindau ensel le wunu yewani wu haro hinga. 


text:
<pb/>Dele sumbu hinga tinda wunu ki sukwaro le, ele hima leto mendini hambwa kinani autangi mwanji hinga sukwaro. Dele sumbu Gotri chengi ki kaisiro le, gisi humbukondawani do nu dau hima le, nunu, ni okulawa nu hambwasini nu da ki kairo. 


text:
O keke hima fori ete ri hambwawa rini rinjenga kwambu tiki ri etisindau, o hinga ri hambwawa rini sa hambwafwaꞌaisi, foki ri hichako ki. 


text:
Simiyanehei sumbu kunu ki sukwandau ti, o sumbu anandi mina. Hinde wowani, ele hima ki sukwandau simiyanehei sumbu hingambwa kunu ki sukwandau. Wondawani mwanji injiro tini mwe naha sirinani wosindau Gotri to simiyanehei sumbu foni ri hanjaꞌaisiwa kui kwambu tini hinde diki kumbwa. Mina. E, simiyanehei sumbu kunu ki sukwawa, Gotri kunu okula ki numbo fo o ri wakikonda. Numbo mwe ti ka hinga: Kunu okulawa kwambu tiki ku etisini simiyanehei sumbu ti o ku dikikonda. Apa Gotri ga himamwale kapwa ga anaꞌape nu sirina kei 


text:
<pb/>O keke, ai nau minde naha le, gambolombo gotri ni sirinandau sumbu tini ma ku hanjaꞌaini gumwa ma ku si. 


text:
Dohaꞌa kapu nu andau sumbu ti, Gotri ri kwambu ha kinani ri owero. Woro o kapu ki nu andani Gotri kwambu nunu ha kinani, rini ni nu uchahambwawani Kurais fi ga funda nunu ni ri anaranda nambweꞌe? Do bereti nu lepikandau ti, ka Kurais hima tape ga funda nunu ri anangaunda nambweꞌe? 


text:
Bereti ti funda naha, o keke nunu himiyama hurahama le miyafo naha, nunu tinda ete hima tape funda naha nu waꞌaisindau. Hinde wowani, nunu tinda ete o bereti funda numbwa nu andau. 


text:
<pb/>Isurel hima kupu leni ma ku hambwa. Wunu Gotri ni anguꞌomwe hinga haro ahirahi leni wu andani Gotri keke yaro o tei ki wu takaisini Gotri hima kupu funda wu waꞌairo. 


text:
Mwanji mu mwe hinde hinga a sawero, “Gambolombo gotri ni handau anguꞌomwe to sumbu mwe naha,” e, “Gambolombo gotri to Gotri mwe naha,” o mwanji hinga a saweroꞌo? 


text:
Mina. Ani ka hinga a sawero: “Hoko pe hima le anguꞌomwe wu handau ti, o himamwale kapwa ni anguꞌomwe le wu handau. Wunu Gotri ni wu handa nambwe.” O keke himamwale kapwa lenga funda ku wauno ti a diyaha. 


text:
Apa Apukolaka kapu ki uku sumbwe ku a a, himamwale kapwa kapu ki uku sumbwe ku a hinga. Apa Apukolaka tei ki ahirahi rukoni ku a a, himamwale kapwa tei ki ahirahi rukoni ku a hinga. 


text:
Apukolaka sembe enge nunu ri a ki nu wosindauꞌu? E, kwambu nuhi ti kwambu rihi tini dikindauꞌu? Gisi gisi Gotri hi tunumbwa ma nu rasainda 


text:
<pb/>Hima fwele sawe, “Gotri lo mwanji ki amwei minambwe ri na nambwe ele sumbu hinga tinda ete nu wosino le kipe.” Woro ele sumbu hinga tinda ete nunu okulanda nambwe. Nunu ka hinga nu saweno: “Gotri lo mwanji ki amwei minambwe ri na nambwe ele sumbu hinga tinda nu wosino le kipe,” woro ele sumbu hinga tinda ete nunu okulasiwani nu yakinasini kwambu tiki nu eninda nambwe. 


text:
Hima fori rinjenga ri hima tape numbwa ri enepeni kipe tumbwa ri da ki apa ri hambwa kei. Mina. Rini ele hima ba fwele keke sa ri hambwani kipe tumbwa wu da kinani sa wunu ri okulanda. 


text:
<pb/>Maketi ki owendau omwe le o ma rani ku a. Apa o tini inaka miyafo ku hambwani mwanji miyafo ku sili kei. 


text:
Gotri chengi ki sawero ka mwanji ni nu hambwanda, “Do nuwe ki talesindau mwaꞌambwe le tinda ete o Apukolaka rihi tumbwa.” 


text:
<pb/>E, sembe ha nambwe hima fori ahirahi rini ga ku a ki kunu ri uchawa, ku i kinawa o ma ku i, kipe. Ku ini ele ahirahi kunu keke ri otokunaro hinga ma ku a. Apa o tini inaka miyafo ku hambwani mwanji miyafo ku sili kei. 


text:
E, hima fori ete kunu sawewa, “Do omwe nimba gambo gotri ni haro omwe,” wowa o kunu sawero hima ri inaka ma ku hambwasini apa o omwe ku a kei. 


text:
Ani kunu ni ani hambwasini a sawenda nambwe. Ani ori biya sembe ha sumbu kwambu ki eti nambwe hima ba fori keke a sawendau. Hinde wowani, inaka rihi ti kwambu nambwe. Ani anjenga ani ano, woro hinde wowani ori biya hima ba fori a wosino sumbu tini inaka rihi ki ri ani kilindau? 


text:
E, Gotri ni a weseꞌasini o omwe ani akondau. Woro hinde wowani Gotri ni a weseꞌaro ahirahi keke ori hima kapwa mwanji ri ani bwandau? 


text:
<pb/>O keke ahirahi lenga uku sumbwe lenga ku anoꞌo, e, sumbu ba fwele ku wosi kinawa, Gotri hi tini rasai ki ele sumbu hinga tinda ete ma ku wosi. 


text:
Juta hima kupu le ku hambwani, Girik hima le ku hambwani, e, Gotri sios ki dau himiyama hurahama le keke ma wunu ku hambwa, apa seke soko tokwe wunu ku yewa kapwa sumbu tiki wu hichako ki. 


text:
Ani okwe, ele sumbu hinga a wosindau ti, ele hima hinga tinda a wosi ki wu okokonandau sumbu tunumbwa a wosindau. Ani anjenga ani okulandau sumbu tini a wosinda nambwe. Ani himiyama hurahama miyafo leni Gotri ai wunu rata kinani wunu ani okulandau.<pb/>


text:
Ani Kurais ni ani hei hei a sirinandau hinga o hingambwa ma ku ani hei hei ku sirina. Lotu wo kinani nikaꞌari mwa gwarosindau sumbu 


text:
<pb/>Kunu gisi gisi ani keke ku hambwandani kunu ani ondiyakandiyaro mwanji ti metengei ete ku mendini ku toronambusini ku sirinandau. O keke ka hinga kunu a sawendau, kunu sumbu kipe naha tini ku wosindau. 


text:
Woro ai okokona ti, do mwanji ni ku hambwa ki ani hambwandau: Ele hurahama hinga tinda ete wui mwa laka ri, Kurais, wowani himiyama ti, ti hurache to ti mwa laka, wowani Kurais ri mwa laka ri, Gotri. 


text:
E, hima fori mwa rihi nikaꞌari gwarosini Gotri ni uchahambwanoꞌo, Gotri mwanji ti ri bwarakarawa, o Kurais to huruhumba hinga hei kinani ri wosindau. 


text:
E, himiyama foti Gotri ni ti uchahambwa kiꞌi, Gotri mwanji ti bwarakara ki mwa tihi ki hurahama lei tako tokwe ti dau sumbu ni mekuro nikaꞌari sumbu, ti gwaro nambwe nawa, tini okwe ti hurache ni huruhumba ti handau. O mwa gwaro nambwe ti dau sumbu ti, himiyama fo mwa yetosini dau sumbu hingambwa. 


text:
E, himiyama foti mwa tihi mwaꞌambwe ti gwaro nambwe nawa, o mwa nimbi tihi ti faiche ri sa ti kuto. E, faiche ti kuto ki, mwa tinda ti yeto ki huruhumba hinga ti hambwawa, nikaꞌari sumbu foki sa nimba ti gwaro. 


text:
Hurahama ri, apa mwa gwaro kei. Hinde wowani, hurahama ori Gotri mwale hinga, e, me so hinga ri dau. Wowani himiyama ti hurahama i me so hinga ti dau. 


text:
<pb/>Hinde wowani, Gotri himiyama hima tape ki hurahama ni ri wosi nambwe, mina, hurahama hima tape ki himiyama ni ri wosiro. 


text:
O keke himiyama i mwa ti hurahama tako tokwe dau sumbu ni mekundau wange hinga foti sa da, wosiwa ensel le sa apa wu hei. 


text:
Woro Apukolaka ri numbo ti ka hinga ri owe nambwe: Himiyama tombwa dawa, hurahama mina, e, hurahama tombwa dawa, himiyama mina. 


text:
Mina, o sumbu hinga ri hambwa nambwe. Gotri hurahama i hima tape ki himiyama ri wosiro. Woro hingambwa apa himiyama hima tape ki hurahama ya sukwandau. Gotri rindombwa ele mwaꞌambwe mu naha. 


text:
<pb/>Woro kunjenga do mwanji ma ku kilinehei. E, himiyama foti nikaꞌari sumbu foti mwa ki ti gwaro nambwe sini Gotri ni ti uchahambwano sumbu, kipeꞌe? Mina. 


text:
Nunu himiyama hurahama le nui sumbu ti, ka hinga o kunu mekusinda. E, hurahama mwa nimbi laka dawa, o kipe mina, huruhumba. 


text:
E, himiyama ki mwa nimbi laka dawa, oti me so kipe naha tihi. Hinde wowani, o mwa nimbi tihi, mwa tihi gwarosi kinani Gotri to mwa nimbi laka tini haro. 


text:
E, hima fori himiyama to nikaꞌari sumbu mwa ki gwarondau sumbu ni ri mendisini mwanji tiki au hinga ri anaye kinawa, rini sa ri hambwafwaꞌaisi. Hinde wowani, nunu ga, e, Gotri ri sios le okwe sumbu ba foni nu sirinanda nambwe. Korin sembe ha himako le Jisas a tini walambe wu wosiro 


text:
<pb/>Apa mwanji fwele ya kunu a sawekonda. Woro dele sumbu hinga ni ku wosindau ti, hi kuhi hinde a rasai kumbwa. Hinde wowani, ku waundau ti, sumbu kipe tito sukwanda nambwe, mina, kapwa sumbu tito sukwandau. 


text:
Metengei naha do mwanji ni a sawekondau: Lotu wo ki ku waundau gisi ti, apumbwa apu ku huwaꞌi huwatandau. O mwanji hinga a mendiro. Wowani o mwanji ni a mendini ya ani hambwa, o sumbu kamindache ri mwe naha. 


text:
Hinde wowani, sios apumbwa apu huwaꞌi huwata hinga woro sumbu kui nindo tiki sa da. Wosiwa dani inumbwa Gotri mwanji mwe tini sirinandau himako numbwa amwei o wunu ri mekukonda. 


text:
A mendiwani ku wausini kunu funda funda ku amaha amahani kui ahirahi le ku rataro tini ku andau. O keke kunu fwele iche wunu handawani, kunu fweleto waini uku miyafo wu andani wu ambwatinambwatindau. 


text:
Kunu hinde hinga? Kunu ahirahi lenga uku sumbwe lenga ku ano aka kuhi da nambweꞌe? Ku wosiro sumbu ti, mwanji mwe ti ka hinga o inda: “Gotri sios ti sa biya dawa, ahirahi nambwe hiparakambwe nuhi fweleni huruhumba hinga wunu nu ha.” Woro hinde hinga apa kunu a saweno? Hi kuhi apa a rasainoꞌo? Minambwe naha. O sumbu ku wosindau ti keke, hi kuhi apa hinde a rasai kumbwa. Apukolaka Jisas ri himache leni bereti tinga kapu uku tinga wunu ri haro 


text:
<pb/>Apukolaka ki a toroni kunu sawero mwanji numbwa do kunu ani ai a sawekonda: Mwanji mwe ti ka hinga: Jutas Jisas ni miho le tapa tenge ki rini haro ka niliki ki, Apukolaka Jisas bereti ti ri toroni, 


text:
Gotri ni ri weseꞌasini o bereti ri lepikasini ya ri sawe, “Do bereti o ai hima tape, kunu okula ki kunu ani handau. O sumbu hinga numbwa ma ku wosindani ete ku ani hambwanda.” 


text:
Ahirahi wu ani wu humbusiwani kapu uku ti ri torosini o sumbu hingambwa ri wosini ya ri sawe, “Dohaꞌa kapu uku o ai hima fi ki Gotri to mwanji anandi injiro tini sawendau. Do kapu uku ku ano gisi hinga tinda ete ka hinga ma ku andani ete ku ani hambwanda.” 


text:
Duwe duwe do bereti ga do kapu uku ga ku andani Apukolaka me yapweke tiki haro mwanji tini ku sawehambwandakonda. O sumbu hinga tumbwa ete ku wosindawa sa ete i ini o ri ai tano gisi ki sa ambwe. Jisas a tini walambe wosino hima ri, rini mwanji chele 


text:
<pb/>O keke hima fori inaka rihi ti norukweni ri kilini ri hambwa nambwe ri dani Apukolaka ri bereti ga ri kapu uku tinga walambe ete ri awa, o Apukolaka i hima tape ga hima fi rihi tinga kapwa sumbu hinga ri wosindau. O keke rini mwanji chele. 


text:
Hinde wowani, hima fori Apukolaka i hima tape mwanji mu ti norukweni ri hambwa nambwe, o bereti ga o kapu uku ga walambe ete ri awa, o ri aro sumbu tito nomo rini hakonda. 


text:
E, Apukolaka nunu ri kilini nomo nunu hawa o ri che hinga nunu ri wonorukwendau. O sumbu hinga nunu ri wosindau ti, do nuwe ki dau hoko pe hima lenga funda nunu humbuno ti keke nunu ri ai wonorukwendau. 


text:
<pb/>O keke ai hiparakambwe le, e, ku wausini a ku a kinawa, kunu tinda ete funda laka ku wauni ku humwasini ku a ki. 


text:
E, hima fori iche ga ete rini handawa, o ri aka ki sa ri a. Foki ku wausini sumbu fwele walambe ku wosiwa Gotri apa o kunu ri kilikonda. Woro mwanji tipa fo do ete da, ichekai kunu tambwa a tanimbwa o kunu a norukwekonda.<pb/>


text:
Ai hiparakambwe le, ani Gotri Himamwale peresen tini ku ambwatinambwatini ku hikisano ti keke a diyaha. 


text:
Ku hambwasindau, imbihumbwa hoko pe hima hinga ete ku dawani o gisi ki kunu matinani mwanji bwanda nambwe gambolombo gotri ki kunu raꞌaindaro. Wondawani o sumbu numbwa ku sirinani ku indaro. 


text:
O keke ai okokona ti, ka mwanji ni norukweni ma ku hambwa: Gotri Himamwale ti hima foriki dasini mwanji kipe ti rini ondiyandawa, ori hima apa ka mwanji hinga hinde ri sawe kumbwa, “Jisas walambe sa rini i.” Wondawa Gotri Himamwale nambwe dau hima ri, apa ka mwanji hinga hinde ri sawe kumbwa, “Jisas rini Apukolaka.” 


text:
Tau ra sumbu le miyafo, woro Gotri funda naha tombwa ri kwambu ti ele hima ni ri hasiwani ele tau hinga tinda ete wu randau. 


text:
Gotri Himamwale, kwambu rihi ti ele hima ni funda funda ri hasiwani dau ti, ele hima ni okulawa sumbu kipe wosi kinani. 


text:
Gotri Himamwale ti hima forini kwambu haro ti, ele hima ni inaka kipe wunu ri sawekawe kinani rini haro. Wowani o Gotri Himamwale tombwa hima forini Gotri mwanji bwandau kwambu ti rini hasiwani ele himiyama hurahama Gotri sumbu tini norukweni wu hambwa kinani wunu ri sawekawendau. 


text:
Ete wowani hima fori o Gotri Himamwale kumbwa sembe handau sumbu tini ri tororo. Wowani hima fori o Gotri Himamwale kumbwa hahungondau hima leni kipe ai wosindau kwambu tini ri tororo. 


text:
Ete wowani hima ba fori kwambu chele sumbu leni wosindau kwambu tini ri tororo, wowani fori Gotri mwanji bwarakarandau kwambu tini tororo. Ete wowani hima fori himamwale ba fo ba foni kilindau sumbu tini ri tororo. Wowani hima ba fori mwanji ba fo ba foni bwandau sumbu tini ri tororo. Wowani fori mwanji ba fo ba fo jamekondau sumbu tini ri tororo. 


text:
Do Gotri Himamwale funda naha ritombwa tau ri randawani ele sumbu hinga tinda ete sukwandau. Ri okokona naha ki hima forini sumbu ba foni ri hani, e, hima ba forini sumbu ba foni ri handau. Nunu tinda ete hima tape nuhi ti funda naha 


text:
<pb/>Hima le hima tape wuhi ti funda naha, wosini hima tape ki mwaꞌambwe miyafo naha dau. Kale seke tapa miyaningisopo le, wunu tinda ete hima tape forukumbwa wu dau. Woro Kurais okwe o hingambwa. 


text:
Hinde wowani, nunu okwe o hingambwa. Gotri Himamwale funda naha kumbwa, nunu Juta hima kupu le, Girik hima le, hima lei tako tokwe dasini nindumwasari tau randau hima le, e, lalaunasini dau hima le, nunu tinda ete uku nunu yasisiwani hima tape funda naha hinga nu siraro. Wosini nunu tinda ete Gotri Himamwale funda naha ni nu torosini rini ni uku sumbwe hinga nu andau. 


text:
Woro seke ti ka hinga sawenoꞌo, “Ani tapa mina, o keke ani hima tape tipa fo mina”? E, seke to o mwanji hinga sawewa sa biya ri saweni inda. Rini hima tape tipa fo. 


text:
Woro wasamba to ka hinga sawenoꞌo, “Ani miya mina, o keke ani hima tape tipa fo mina”? E, wasamba to o mwanji hinga sawewa, o sa biya ri sawenda, rini hima tape tipa fo. 


text:
E, ele hima tape hinga tinda ete miya hinga waꞌaiwa, wo mwanji ti hinde hinga apa ri mendino? E, ele hima tape hinga tinda ete wasamba hinga waꞌaiwa, wo ahirahi kuwa le hinde hinga apa ri kuwasino? 


text:
Woro hima tape ti o hinga, mina. Gotri ele hima tape tipa funda funda apumbwa apu nui hima tape leki ri oweꞌi owetaro ti, ri inaka ki ri owe ki ri hambwaro hinga ri owero. 


text:
<pb/>O keke miya ti apa tapa tini ka hinga hinde sawe kumbwa, “Ani bwele tau keke mini ni ani hambwano.” Woro mwa ti okwe seke tini apa ka hinga hinde sawe kumbwa, “Ani bwele tau keke mini ni ani hambwano.” 


text:
Mina. Hima tape tipa fwele nu heiwani kwambu nambwe, woro wundo da nambwe nawa, hima tape nuhi ti kipe naha hinde apa da kumbwa. Minambwe naha. 


text:
Ele hima tape tipa nuhi hi nambwe wunu nu hambwandau le, o wunu nu ai enependau. O hinga nu wosiwa, ele hima tape tipa kipe naha nu heinda nambwe le, kipe naha nu ai nu heikonda. 


text:
Woro kipe naha nu heindau hima tape tipa nuhi fweleni o hinga hinde nu wosi kumbwa. Gotri to hima tape tipa fwele hi nambwe ele ni hi le ri uchasini ele hima tape tipa hinga tinda ete norukweni ri owesiwani kipe naha tumbwa ya wu da. 


text:
O hinga ri wosiro keke, apa ele hima tape tipa apumbwa apu wu huwaꞌi huwata hinga, mina, wunu tinda ete funda funda ele hima tape tipa ni ele hingambwa sa wu anaꞌenepe anaꞌenependa. 


text:
O keke hima tape tipache fori amwaka mendiwa ele hima tape tipa hinga tinda ete amwaka tumbwa ya wu mendiu. E, hima tape tipache fori hi kipe ri torowa, ele hima tape tipa hinga tinda ete rini ga ya funda wu eripeꞌaripeu. 


text:
<pb/>Woro kunu tinda ete Kurais ri hima tape hinga ku dau. Wosiwani kunu funda funda tinda ete ri hima tape ki kunu ri sichoꞌoisiwani ku dau. 


text:
Wosiwani hima fwele sios tau ra ki Gotri ka hinga wunu ri esiro: Metengei Jisas Himache, wosini Gotri mwanji bwarakarandau hima le, ete wosini hima leni ondiyakandiyandau hima le, wosinumbwa Gotri kwambu ti wosino hima le, ete wosinumbwa hahungondau hima leni kipe wosindau hima le, hima ba fweleni okulandau hima le, tau ba fo ba fweleni aulindau hima le, e, mwanji ba fo ba fo bwandau hima le, wunu tinda ete ele tau hinga ki wunu ri esiro. 


text:
Ku hambwawani hinde hinga? Wunu tinda ete Jisas Himache hinga wu dauꞌu? Wunu tinda ete Gotri mwanji bwarakarandau hima hinga wu dauꞌu? E, wunu tinda ete ondiyakandiyandau hima hinga wu dauꞌu? Wunu tinda ete Gotri kwambu wu wosino hima hinga wu dauꞌu? 


text:
Wunu tinda ete hahungondau hima leni kipe wosindau kwambu tini wu torosindauꞌu? Wunu tinda ete mwanji ba fo ba fo bwandau kwambu tini wu torosindauꞌu? Wunu tinda ete mwanji ba fo ba foni wu jamekondauꞌu? Mina! 


text:
Woro kunu kwambu tiki ma ku etisini Gotri peresen kipe naha leni ku toro ki ma ku okokona. Apa ele ni funda ete dikisindau numbo kipe naha fo o kunu a mekusikonda.<pb/>


text:
E, ani ele himiyama hurahama ni hima lei mwanji ba fweleki wunu a bwandani, ensel le mwanji okwe a bwandani, woro sembe ahi ti wunu keke a wonda nambwe nawa, tau ahi ti me uku nambwe, e, hachahungwe hapa yewani wasamba naha sukwandau ata hinga. 


text:
E, ani Gotri kwambu ki mwanji a bwarakarandani, Gotri ri inaka rihi ki hambwandau mwanji yani rihi le ani hambwandani, ele hambwa fwele okwe ani hambwandani, e, sembe ha sumbu ahi ti okwe kwambu ki ani etisini gimba ni a sawewa sikikoni mapwa fo tokwe iwa, woro sembe ahi ti ele himiyama hurahama keke a wo nambwe nawa, ele tau ahi tikisapu hinga. 


text:
E, ele mwaꞌambwe ahi tinda ete bwarichape hima leni ani hani, e, hima le miyambwa ani heindawa hima tape ahi ani ohumbwewa wu ani torosini hima tape ahi ti hi tiki wu ani tuwa Kurais tau keke ani hano, woro sembe ahi ti wunu keke a wo nambwe nawa, ele sumbu hinga tinda ete gamweche ri hinde apa ani okula kumbwa. 


text:
<pb/>Hima keke wondau hima ri, rini ele hima kapwa sumbu rini wosindau tini kapwa sumbu wasa wunu ri ai wosinda nambwe. Hima fori sembe rihi ti hima ba fori keke wondau hima ri, rini ele hima ni tinda ete ri okulandau. Rini hima i mwaꞌambwe ti keke sembe amwaka ti ri anda nambwe. Hima ba fori keke wondau hima ri, rini hi rihi tini ri rasai kinani mwanji miyafo ki ri bwanda nambwe. 


text:
Rini ele hima i mwanji ni ri sawesiyaꞌainda nambwe. Rini ri mwaꞌambwe leni inaka omwesika ri hambwanda nambwe. Rini metengei ete sembe enge rini anda nambwe. Rini ele kapwa sumbu rini wu wosindau tini ri ai hambwanda nambwe. 


text:
Rini ele kapwa sumbu hima i miyaningisopo ki chikinda nambwe sumbu leni eripenda nambwe. Mina. Rini Gotri sumbu mwe naha tunumbwa ri eripendau. 


text:
Hima keke wondau hima ri ele nomo hinga rini handawani tinda ete ri kichandani sembe ete wunu ri handau. Wondani gisi gisi Gotri wunu okulanda kinani ri eripendani ete ri nikisindau. Ele nomo hinga rini raundawani rini kwambu tiki ete ri etinambusindau. 


text:
<pb/>Hima ba fori keke nu wondau sumbu nuhi ti hinde apa humbu kumbwa. Minambwe naha! Gotri mwanji ni bwarakarandau peresen ti humbuno. Mwanji ba fweleni bwandau peresen ti okwe humbuno. Hambwa kipe hambwandau peresen okwe humbuno. 


text:
Woro, ichekai ele sumbu kipe hinga tinda talesindau ti tawa, o gisi kumbwa ele gamwe tumbwa nu randaro tau le o ya humbukonda. 


text:
Imbihumbwa kapwacheche naha a daro gisi ki kichapwache le bwandaro mwanji hinga a bwandaro. Wondani mwaꞌambwe le a toromendineheindaro le kichapwache leto toromendineheindaro hinga a toromendineheindani, kichapwache leto hambwandaro hinga ani hambwandaro. Woro dani ini hima laka a saisinimbwa, ele kichapwache sumbu hinga ya ani hanjaꞌai. 


text:
Apa dele mwaꞌambwe sukwasiwani nu heindau le, amwei naha sukwasiwani nu heinda nambwe. Fwa ki mwale ni heindau hinga wunu nu heindau. Woro ichekai o gisi tawa Gotri miyaningisopo ti amwei naha nu heikondau. Apa gamwe tumbwa rini ani hambwandau. Woro ichekai amwei naha ri ani hambwandau hinga rini ani hambwakonda. 


text:
Apa sembe handau sumbu ti, Gotri ni nikisindau sumbu ti, hima ba fori keke wondau sumbu ti, dele sumbu namili o ete dakonda. Woro dele sumbu namili nindo ki hima ba fo keke wondau sumbu tito funda ete mwasesindau.<pb/>


text:
Kunu himiyama hurahama keke wondau sumbu kuhi ti kwambu naha ki gisi gisi ma ete ku sirinanda. Wondani kunu Gotri Himamwale kipe to handau ele peresen ni ku toro kinani ma ku mwaleꞌakini i to. Woro metengei naha ku toro ki tau kwambu ku ano peresen ti, Gotri mwanji bwarakarano peresen tini ku toro kinani tau kwambu ma ku ra. 


text:
Ku hambwandau, e, hima fori Gotri Himamwale kwambu ki mwanji ba fweleki bwandau ti, ele hima ni mwanji ri bwanda nambwe mina. Rini Gotri numbwa ri sawendau. Hinde wowani, hima fori o mwanji ni hambwanda nambwe. Woro rini Gotri Himamwale kipe ti kwambu tiki ele hima leki yanisini dau mwanji hinga leni ri bwandau. 


text:
Woro, Gotri mwanji tini bwarakarandau hima ri, rindo ele hima i mwakambe ki mwanji ri bwandau ti, sembe ha sumbu wuhi tini ri okulandani, sumbu kipe tini sirinandau bomo ti wunu ri mekundawa, wui sembe ti kipe naha wunu i ki. 


text:
E, ori hima mwanji ba fweleki bwandau hima ri, rinjenga ri sembe ha sumbu tini ri ai okulandau. Woro, Gotri mwanji tini bwarakarandau hima rito, rini sios hima lei sembe ha sumbu ni ri okulandau. 


text:
Ani mwanji ba fweleki kunu tinda ete ku bwa kinani ani okokonasindau. Woro ai okokona naha ti, Gotri mwanji tini ku bwarakara ki. E, mwanji ba fweleki bwandau hima ri, o mwanji ri bwasini sa ri ai jamekowa sios hima le wu mendini sembe ha sumbu wuhi ti kwambu tiki ya sa wu eti. E, o mwanji ri ai jamekoni ri bwa nambwe ti nawa, Gotri mwanji tini bwarakarandau hima rito mwanji ba fweleki bwandau hima rini dikini mwasesini dau. 


text:
Ai hiparakambwe le, kunu do a sawekondau mwanji le ma ku hambwanehei. E, ani kunu tambwa a tasini ele mwanji ba fweleki Gotri mwanji numbwa kunu ani handawa, kipe naha kunu ani okulanoꞌo? Mina. Woro Gotri ani mekuro mwanji fweleni amwei kunu a saweni hambwa kipe fo kunu ani hani Gotri mwanji tini kunu a bwarakarani kunu ani ondiyakandiyawa, kipe naha kunu ani okulano. Nunu nui mwanji minde ki Gotri mwanji ti nu bwa 


text:
<pb/>Himamwale tinga da nambwe mwaꞌambwe le kale, hambangini tinga me tako tinga, woro wunu ki ata gale ba fweleki sukwa nambwe nawa, apa ata gale wuhi ti hinde hinga nu mendino? 


text:
E, ka au anaye me norukweni wu wowa ata kipe sukwa nambwe ti nawa, apa namo naha to au ti anaye ki ri otokunano? 


text:
Woro kunu okwe o hingambwa naha. E, hima le hikisandau mwanji ba fweleki ku bwawa, o ku bwandau mwanji mu ti hinde hinga apa wu mendini wu hambwano? Mina. O ku bwandau mwanji kuhi ti ya nimba timbekondau. 


text:
Mwe naha, do nuwe ki mwanji gale ba fwele miyafo naha dau. Mwanji mwe le, wunu mwanji mu nambwe da nambwe. Ele mwanji bwandau hinga wunu tinda ete mu chele tumbwa. 


text:
Woro ani hima fori bwaro mwanji mwe ti ani hambwa nambwe ti nawa, apa ka hinga ri ani sawekondau, ani ko ba fokipe hima. Wowa ani okwe o hingambwa rini ani hambwano, rini ko ba fope hima. 


text:
Kunu okwe o hingambwa. Kunu Gotri Himamwale handau peresen ni ku toro ki ku okokonandau. O hinga ti nawa ele sios ni okulandau peresen tini ku toroni Gotri tau kipe ku randa kinani tau kwambu ti ma ku ra. 


text:
<pb/>O hinga keke mwanji gale ba foki bwandau hima ri o mwanji ni ri ai jameko ki Gotri ni kwambu naha ki sa ri uchahambwanda. 


text:
Woro ka tini ma ku hambwanehei. E, ani mwanji gale ba foki Gotri ni ani uchahambwano ti, himamwale ahi ti rini ni ani uchahambwakonda, e, inaka ahi tito ya nimba dakonda. 


text:
Woro o keke apa hinde hinga a wono? Gotri ni ani uchahambwa kinawa, inaka ahi tinga, e, himamwale ahi tinga sa rini uchahambwa to. E, hukwa ti a ra kinawa himamwale tinga inaka tinga sa funda fi ra to. 


text:
Woro o sumbu hinga mi wosi nambwe, mi himamwale kumbwa Gotri ni mi weseꞌandawa, sembe ha numbo wakindau hima fori o mi bwandau mwanji gale ti ri hikisandani apa hinde hinga Gotri ni mi weseꞌaro ti ete ri saweno, “Mwe naha”? Minambwe naha. Hinde wowani, rini o mi bwandau mwanji mu mwe ti rini hikisandau. 


text:
Mini Gotri ni mwe naha mi weseꞌaro, woro o mi bwaro mwanji ki ori hima ri sembe ha sumbu ti rini mi okula nambwe. 


text:
Ani gisi miyafo ki ele mwanji gale ba fweleki a bwandau. Woro, o sumbu keke kunu ani ga hinde ku anachiki kumbwa. O sumbu keke Gotri ni a weseꞌandau. 


text:
Woro hima wausindau lotu wondau aka ki mwanji ti tapaꞌangi tumbwa ai inaka tiki a bwani ele hima ni wunu ani ondiyakandiyano sumbu tito, ele biya mwanji gale ba fweleki 10,000 mwanji hinga a bwano sumbu tini dikindau. 


text:
<pb/>Ai hiparakambwe le, hambwa kuhi ti kichapwache lei inaka hinga tini ete ku torosi kei, mina. Kunu kapwa sumbu ku wosindau sumbu ti, kichapwache leto hikisandau hinga ma ku hikisa. E, hambwa kuhi ti mekupu leto hambwandau inaka hinga tini ma ku hambwa. 


text:
Gotri chengi ki Apukolaka ka hinga sawero:<pb/>“Ele biya mwanji gale ba fweleki, e, ele biya hima kupu ba fwelei wui takisopo ki ai mwanji ti do ai hima kupu leni ani hasikonda.<pb/>Woro sa biya da, ele hima apa ai mwanji ti wu mendini hinde wu sirina kumbwa.” 


text:
<pb/>O keke ma nu hambwa, mwanji gale ba foki bwandau sumbu ti, sembe haro hima le keke mina, o sumbu hinga ti, sembe ha nambwe himako keke Gotri wupa wo hinga wunu haro. Ka wupa wo sumbu mwe ti Gotri wunu autangindau. E, Gotri mwanji tini bwarakarandau sumbu ti, sembe ha nambwe himako ni wupa wo sumbu hinga Gotri wunu ri ha nambwe, mina, oti sembe haro himako ni ri hima keke wo sumbu wunu ri meku kinani wunu ri haro. 


text:
<pb/>O keke ele sios kipe hima le wu tani funda wu wausini ele mwanji gale ba fweleki wu bwandawa, sembe ha sumbu kipe hambwanda nambwe hima fwele, e, sembe ha nambwe hima fweleto wu sirani wunu ga dasini wunu o wu bwandau mwanji gale ti wu hikisafuni apa ka hinga wu sawekonda, “Kunu ku ambwatinambwatindau.” 


text:
Woro, kunu o sios we ki Gotri mwanji tumbwa ku bwarakarandawa, sembe ha nambwe hima foriꞌi sembe ha sumbu kipe hambwanda nambwe fori, o ki ri tasini o mwanji ni ri mendikowa, apa ele kui mwanji to ori hima i sembe tini yekoni ori hima i kapwa sumbu amwei woni o ai rini kilikonda. 


text:
Wokoni ele ri inaka ki yanisindau mwaꞌambwe leni amwei ya rasukwakonda. Wowa ri miyaningisopo ki ri opulisini Gotri hi ti ri rasaisini, ka hinga ya ri sawekonda: “Mwe mwe naha to sa, Gotri kunu naha ga ete ri dau.” Ele lotu wondau sumbu hinga kipe tumbwa sa ete sukwanda 


text:
<pb/>O keke ai hiparakambwe le, apa hinde hinga ku wokondau? E, o ku wauno gisi ti kunu tinda ete tau chele tumbwa. Hima fori hukwa randawa, hima fori Gotri mwanji ondiyakandiyandawa, hima fori Gotri rini mekusiro mwanji tini sawekawendawa, e, hima fori mwanji gale ba fweleki kunu ri sawewa, hima fori o mwanji ni ai ri jamekokonda. Woro kunu tinda ete sios tau ku rakondau ti, sios hima lei sembe tini okula kinani ya ma ku ra. 


text:
E, hima fwele mwanji gale ba foki wu bwa kinawa, hima fisiꞌi hima namili ya sa wu bwa. O yakito. Apa o ambwe kumbwa ku bwa kei. O hinga ti sa biya da. Hima fori to mwaseni sa ri bwasiwa pwe, hima fori jepini ri bwe bwa. Wowa hima fori o mwanji ni sa ri jameko. 


text:
E, ori hima mwanji gale ba foki ri bwandawa, o mwanji ni ri jamekonda nambwe ti nawa, apa ori hima ele sios hinga wu tani wauro hima alase ki apa bwa kei. Ri bwa kinawa rini bati Gotri gambwa ya sa ri bwanda. 


text:
Woro kui nindo ki hima fisiꞌi hima namili hinga wundombwa Gotri mwanji ti wu bwarakarandawa ele biya hima wui mwanji tini ya sa nimba wu kilinda. 


text:
Wondawa Gotri litisini o mwanji ni kilindaro hima ni mwanji fori rini mekusiwa ri bwa kinawa, etisini Gotri mwanji bwandaro hima ori sa ri gainasiwa rini ga sa bwa. 


text:
O sumbu hinga ku wosiwambwa kunu tinda ete funda funda Gotri mwanji ti ku bwarakarano, wowa ele hima hinga tinda ete hambwa kipe wu hambwani sembe wuhi kwambu wu torono. 


text:
E, Gotri mwanji bwarakarandau hima le wui himamwale tini wunjenga wu anaꞌaulisini sembe funda wu owesini kipe tumbwa wu dau. 


text:
Ku hambwandau, Gotri ele sumbu hinga ni ri chirumbuwarambunda nambwe, mina. Rindombwa nui sembe tini ri ratorondawani anaferisini nu dau. Ele sios hima hinga wu tani wu wauwa himiyama forito saini etisini mwanji ti apa bwa kei. Wunu takisopo wuhi ti dimisini ya sa nimba wu da. Ele sios hinga Gotri himiyama hurahama lei nindo ki wunu o sumbu hingambwa wu wosindau. Wunu Moses kaisiro Gotri lo mwanji ti sawero hinga hurahama lei tako tokwe sa wu da. 


text:
E, mwanji mu foti wu hambwa ki wu hikisawa, apa wu isini wui aka lengu tiki wui hurache leni wu bwe sili. Hinde wowani, ele hima miyafo lei nindo tiki mwanji wu bwani wu silino ti, o sumbu hinga ti kipe fotini wu wosinda nambwe. 


text:
Woro ka hinga a sawendau ti hinde hinga ku hambwandau? Ku sawesiyaꞌaikondauꞌu? Kunu ki Gotri mwanji mu naha sukwasini kundombwa Gotri mwanji ti ku mendini ku torosindauꞌu? Mina. 


text:
<pb/>E, hima fori ka hinga ri hambwawa, rini Gotri mwanji ti bwarakarandau hima, e, rini Gotri Himamwale tau randau hima, wowa do kunu ni a kairo mwanji ti Apukolaka i lo mwanji hinga ya sa ri hambwa. 


text:
Woro hima fori o inaka hinga ri hambwasini do mwanji ni bwelefo kalefo ri nawa, nunu okwe ori hima i mwanji tini bwelefo kalefo ya rini nu nakonda. 


text:
O keke ai hiparakambwe le, kunu Gotri mwanji ti bwarakarandau peresen ti ku toro ki kwambu naha ki ma ku randa. Woro ele biya mwanji gale ba fweleki bwanda sumbu ti okwe apa minambwe ku na kei. 


text:
Ai hiparakambwe le, ani Gotri mwanji kipe kunu a bwaro leni ani ai a bwani sembe kuhi a yeni a rasaikonda. Do Gotri mwanji kipe ku mendini ku torosini kwambu tiki ku etisindau. 


text:
Kunu o Gotri mwanji kipe a sawero tini ete ku toronambusiro, nindumwasari sembe ku ha nambwe, o hinga ti nawa o Gotri mwanji kipe kumbwa Gotri o ai kunu ratakonda. 


text:
<pb/>Metengei naha mwaseni kunu a sawero mwanji ti, o imbihumbwa ani okwe a mendiro mwanji tini kunu a sawero. Mwanji mwe ti ka hinga: Gotri chengi nunu sawehambwaro hingambwa Kurais ele kapwa sumbu nuhi keke ri haro. 


text:
Wosini matimat ki rini sisiwani, gisi namili iwani Gotri chengi nunu sawehambwaro hingambwa ya ri ai sai. 


text:
Wosini Pita mu ki ya ri sukwa. Wosinumbwa ele tapaꞌangi tapaꞌangi hatachi fisi ri Himache le wui mu ki ya ri ai sukwa. 


text:
Ete wosiwanumbwa imbihumbwa rini sirinani indaro ri hiparakambwe miyafo naha le o gisi kumbwa ya rini wu hei, rini wu heiro hima mwe le gendiwani 500 ni dikiro hima hinga sukwaro. Kale hima kupu wunu miyafo wu ha nambwe ete wu dau, woro fwele haro. 


text:
<pb/>Wunu tinda ete rini wu heisiwanimbwa dani ini jipe naha ki nuwai che randau amwa ta nambwe alase ki raro che hinga sembe ani hasini a dawani ai mwakambe ki ya ri sukwa. 


text:
Ani ele Jisas ri Himache le wui nindo ki wui kiniche naha hinga a dau. Gotri, Jisas Himache, hinga ri ani uchawa ani o hi ni hinde a chiki kumbwa. Hinde wowani, ani Gotri sios ni walambe a wosindaro. 


text:
Woro Gotri to ani keke woni ri ai ani ratasiwani apa do ya a da. Hima keke wo sumbu rihi ti ani tambwa tani nimba humbu nambwe. Minambwe naha. Ani Gotri tau ti kwambu naha ki ete a randau ti, Jisas Himache ba fwele o tau hinga wu yakinani wu randa nambwe. Woro ai kwambu ki o tau hinga a randa nambwe, mina, Gotri hima keke wo sumbu rihi ti ani ga dau to randau. 


text:
Woro ando a randauꞌu, e, wundo wu randau, o mwanji nambwe. Hinde wowani, nunu tinda ete o mwanji numbwa nu bwandawani kunu o mwanji numbwa sembe ku haro. Ichekai ele haro himako tinda ete wu ai saino 


text:
<pb/>Jisas hasiwani Gotri ai rini rasairo tini gisi gisi o mwanji ni ete nu bwandau, wo hinde wowani kui nindo ki hima fwele ete wu sawendau: “Hima hasini hinde apa ai ri sai kumbwa”? 


text:
E, ete nu hambwawa, “Mwe naha, haro himako le hinde apa ai sai kumbwa,” o hinga nawa ka hinga ma nu sawe: “Gotri Kurais ni ai rasai nambwe.” 


text:
E, mwe naha, Gotri Kurais ni ai rasai nambwe napo, do mwanji nu bwandau ti tikisapu hinga, e, sembe ha sumbu kuhi ti okwe tikisapu hinga. 


text:
Woro o tombwa mina, nunu Gotri wosiro sumbu ni gamboni bwandau hima hinga nu sirano. Hinde wowani, Gotri haro hima leni ai rasaino sumbu da nambwe nawa, Kurais okwe haro ti ri ai rasai nambwe, woro nunu Gotri Kurais ni ai rasairo mwanji tini amwei nu bwandau. 


text:
E, mwe naha, Gotri haro hima leni ri ai rasai hinga ti nawa, ka hinga ma nu sawe: “Gotri Kurais ni ai ri rasai nambwe.” 


text:
E, Gotri mwe naha Kurais ni ai ri rasai nambwe napo, sembe ha sumbu kuhi ti hinde apa kunu okula kumbwa, kapwa sumbu kuhi kumbwa ete ku dakoro. 


text:
Kurais ni sembe nu hasini rini nu nikisindau. Woro do nuwe kipe mwaꞌambwe numbwa nu nikisindau ti nawa, ele hima i nindo ki nunu apa chenguto hinga huruhumba miya naha nu sirakonda. 


text:
<pb/>Woro o hinga mina, mwe mwe naha, Kurais hasiwani Gotri ai rini rasairo. Rupwa ako ki ahirahi ti kisiwani metengei naha wandau ahirahi mwe hinga ele hima haro lei nindo ki rindo metengei naha ri sairo. 


text:
Hinde wowani, hima funda rukumbwa hima handau sumbu ti sukwaro, woro o hingambwa hima funda rukumbwa hima hasiwani ai rasaindau sumbu ti sukwaro. 


text:
Mwanji mwe ti ka hinga: Atam ki sukwaro hima kupu le, wunu tinda ete wu handau. Woro hingambwa Kurais hima kupu hinga sukwaro hima le wunu tinda ete himamwale ako wu torono. 


text:
Woro nunu tinda ete nerimbe ki funda funda nu ai saino gisi nuhi ki himamwale tinga nu ai saino. Mwaseni sairo hima ri Kurais. Wosiwani ri ai tano gisi ki rihi ri nasiro hima le, nunu, tinda ete nu ai saino. 


text:
<pb/>Wosiwa ele mwaꞌambwe hinga tinda ete humbuno. O gisi ki Kurais ele gapiman hinga, e, mekupu hima lenga wui kwambu ambwe kwambu ambwe ri humbusini, o ri aulindaro kwambu ti Yapai Gotri tapa tenge ki ya ri owekonda. 


text:
Hinde wowani, Gotri ondiyasiro ti, Kurais, King Apukolaka hinga ri etisini ri aulino sumbu ti, Gotri ele miho hinga tinda ete ri setako ki ri oweno gisi kumbwa ambweno. 


text:
Gotri chengi ete sawero, “Gotri ele mwaꞌambwe hinga tinda ete ri seketako kumbwa ri owero.” Ka mwanji “ele mwaꞌambwe hinga tinda ete,” amwei nunu sawendau ti, Gotri ele mwaꞌambwe hinga Kurais seketako kumbwa ri owekondau, woro Gotri to ele mwaꞌambwe ga ri seketako ki hinde ri da kumbwa. 


text:
Woro, Gotri ele mwaꞌambwe hinga tinda ete Kurais seketako ki ri oweno gisi ki Gotri Che okwe ele mwaꞌambwe ri seketako ki ri owekondau hima ri, Gotri, tako tokwe ri dakonda. Wosiwa Gotri to ri Che ga ele mwaꞌambwe ga tinda ete rindo mwa laka hinga ri dano. 


text:
<pb/>E, do haro hima ai saino mwanji nimba gambo mwanji hinga ti nawa, wo bwele keke hima fwele uku wu yani haro hima leni okulandau? E, haro hima fori hinde apa ai sai kumbwa, o mwanji mwe naha nawa, wo hinde wowani haro hima le keke uku wu yandau? 


text:
Woro nunu okwe, gisi gisi hima fwele walambe sumbu hinga nunu wosi kinani wu wondau ti, haro hima wu ai saino ti minambwe nawa, wo hinde ka hinga ete nu dau? 


text:
Ai hiparakambwe le, gisi gisi ani haro hinga a sirandau. Woro o sumbu mwe naha, ani Jisas Kurais hi ki kunu ni mwe naha ani eripeꞌaripendau sumbu hinga. 


text:
E, do nuwe kipe haro hima ai saino sumbu tini minambwe nandau hima lei inaka tini a sirinapo Efesas ko ki dau fuku pe kapwa asa lenga ani anayero ka sumbu hinga to hinde hinga apa ani okulakoro? Ei mwe naha, haro hima le ai saino sumbu ti mwe naha sukwa nambwe nawa, ele Gotri tau nu randau sumbu sa biya da, wosini hima fwele hambwaro hinga “ahirahi lenga uku sumbwe ga nu a a nu inda. Hinde wowani, icheki nu hano ti nu hikisandau.” 


text:
<pb/>Foki apa hima fwele nimba kunu gambo ki. Hinde wowani, hima fwele ka hinga sawe: “E, kapwa hima lenga nu ichiꞌuchawa, apa sumbu kipe nuhi le wu yititakichasini walambe o nunu wu wosikonda.” 


text:
Ambwatinambwati sumbu ti ku hanjaꞌaisini ku hambwafwaꞌaisini ma ku ichiꞌuchanda. Apa kapwa sumbu ku ai wo kei. Ma ku mendi: Kui nindo ki hima fwele Gotri ni sembe mwe naha wu hasini rini ni norukweni wu hambwanda nambwe. Do mwanji hinga kunu a sawendau ti, kui sembe ha sumbu ni huruhumba hinga ku hei kinani kunu a sawendau. Ai saino hima tape ti ba fo hinga sirano 


text:
<pb/>Woro hima fori apa ka hinga o silikonda: “Haro hima le hinde hinga apa wu ai saino? Bwele hima tape hinga tini wu ai owesini wu saino?” 


text:
Mini mi ambwatinambwatindauꞌu? Koni sindau bomo ti mi hambwasindau, o koni mi sisiwa wa ki sumbwe ete dawa o koni apa fwamwe hinde dingi kumbwa. 


text:
Ka mwaꞌambwe mi siro ti, ichekai sukwakondau minga tinga bomo tinga dau mwaꞌambwe hinga ni mi si nambwe, mina. Me tukoche hinga tini mi siro, koni hinga tiniꞌi, ahirahi tuko ba fo hinga tini mi siro. 


text:
Wosiwanumbwa Gotri ri hambwandau hingambwa o ahirahi tuko ki bomo lenga minga lenga ya ri wosiu. Ele ahirahi tuko ki funda funda bomo tinga minga tinga apumbwa apu ya ri wosi. 


text:
Ele tape okwe o hingambwa funda naha mina, apumbwa apu. Hima i hima tape ti apu, omwe le tape, apwe le tape, e, fwaiꞌomwe le tape ti apu. 


text:
Hewen ko dau mwaꞌambwe lei tape ti apu hinga dawani nuwe ki dau mwaꞌambwe lei tape ti apu hinga dau. Woro hewen ki dau mwaꞌambwe le kaꞌapwe wuhi le ba fo hinga, e, nuwe leki dau mwaꞌambwe le kaꞌapwe wuhi le ba fo hinga. 


text:
Tapwaki nika ti kaꞌapwe tihi ti apu, niliki nika ti kaꞌapwe tihi ti apu, e, isangi le okwe kaꞌapwe wuhi le apu. Wosini ele isangi niliki okundau ti okwe apumbwa apu hinga okundau. 


text:
<pb/>Haro hima le ai saino sumbu ti okwe o hingambwa. Wa tiki kupwaꞌaindau hima tape nuhi nu sisinimbwa kupwaꞌainda nambwe hima tape ki nu ai saikonda. 


text:
Wa tiki nu sindau hima tape nuhi ti huruhumba naha, woro ai saindau hima tape nuhi ti mwale tinga dani hi hinga okundau. Wa tiki nu sindau hima tape nuhi ti yakinanda nambwe, woro ai saindau hima tape nuhi ti, o kwambu chele. 


text:
Wa tiki nu sindau hima tape, o nuwe kipe hima tape, woro, ai saindau hima tape ti, o hewen ko kipe hima tape. Do nuwe kipe hima tape dau, o hinga nawa hewen ko kipe hima tape okwe mwe naha o da. 


text:
Gotri chengi ete sawero, “Metengei naha sukwaro Atam, hima ki dau himamwale ga ri sukwaro.” Woro gumwa kumbwa sukwaro Atam, hima leni himamwale ako handau himamwale ga ri sukwaro. 


text:
Woro himamwale ako handau himamwale tito metengei sukwa nambwe, mina. Do nuwe kipe hima leki dau himamwale to mwaseni sukwaro. Wosiwanumbwa himamwale ako ga dau himamwale ti gumwa kumbwa taro. 


text:
Metengei naha sukwaro hima ri, rini do nuwe kipe. Hinde wowani, Gotri do nuwe pe goro kumbwa rini wosiro. Ri gumwa ki taro hima ri, rini hewen ko kipe. 


text:
Nuwe goro ki wosiro hima tinda ete wunu do nuwe ki mwaseni sukwaro hima hingambwa. Woro, nunu, hewen ko kipe hima le, do gumwa ki taro hewen ko kipe hima hingambwa. 


text:
Apa nunu do nuwe ki mwaseni sukwaro hima hingambwa o ya nu da. Woro hingambwa ichai hewen ko ki sukwaro hima hingambwa o nu dakonda. 


text:
<pb/>Ai hiparakambwe le, mwe naha ki kunu a sawendau: Do nuwe kipe hima le Gotri aulindau kwambu rihi ti hinde apa wu raru kumbwa. Kupwaꞌaino mwaꞌambwe le apa kupwaꞌainda nambwe mwaꞌambwe leni hinde apa toro kumbwa. 


text:
Ma ku mendi. Ani yanisini dau mwanji fotini amwei kunu a sawekondau: Nunu tinda ete hinde apa nu ha kumbwa. Nimba ari hinga nu galosini tape anandi hinga nu sirano. 


text:
Fu jipe wuichiwa o amwa naha kumbwa metengei ete haro hima le o wu ai saikonda. Wosini apa hinde wu ai ha kumbwa. Woro nunu ari hinga nu galosini tape anandi hinga ya nu sirakonda. 


text:
O sumbu mwe ti ka hinga: Kupwaꞌaindau hima tape ari hinga galoni rawakasini kupwaꞌainda nambwe hima tape hinga mwe mwe naha ya ete dakonda, wosiwa handau hima tape doti ari hinga galosini handa nambwe hima tape hinga mwe mwe naha ya ete dakonda. 


text:
Mwe naha, kupwaꞌaindau hima tape doti ari hinga ai galosini kupwaꞌainda nambwe hima tape hinga sirasiwa, handau hima tape doti ari hinga galosini handa nambwe hima tape hinga ya sirakonda. Wowa o gisi ki Gotri chengi sawero mwanji hingambwa mwe naha o ya sukwakonda. Gotri chengi ete sawero:<pb/>“Gotri hima handau sumbu tini ri yeni ri dikini funda ete ri humburo.” 


text:
<pb/>Gotri chengi ete ai sawe,<pb/>“Ka hima handau sumbu ti mindoꞌo? Woro kwambu mihi so? Mini, hima handau sumbu, rambu mihi so?” 


text:
<pb/>Hima handau sumbu, rambu tihi ti, o kapwa sumbu. Woro o mwanji to kapwa sumbu ni amwei wowani hima leni kwambu ki aulindau. 


text:
Woro Gotri ni ma nu weseꞌa. Hinde wowani, nui Apukolaka Jisas Kurais ri kwambu ki, Gotri nunu okulasiwani ele kapwa sumbu i au ti nu dikindau. 


text:
<pb/>O keke ai hiparakambwe naha le, kwambu tiki ma ku eti, apa gamweche ri ku ambesembe kei. Apukolaka keke tau kwambu ku ani ku randau ti, apa nimba hinde humbu kumbwa. O sumbu hinga ni ku hambwasindau keke gisi gisi Apukolaka tau tini kwambu tiki ma ku randa.<pb/>


text:
Ani apa ele Jutiya ki dau Gotri himiyama hurahama leni okula kinani ku waundau ya tini a sawekondau. O ya ku wosino bomo ti, Galesiya mapwa ki dau sios leni a mekusiro hingambwa kunu okwe o numbo numbwa ma ku sirina. 


text:
Ele Sande hinga kunu funda funda o iro wiki ki ku tororo ya tipa chikini gamwe ti ma ku owesiwa sa da. Wosindawa ichai a tawa ya anandi ku ai owenda hinga, o ku owesiro ya numbwa ku toroni ku ani ha ki. 


text:
Woro kunu tambwa a tani a sirawa o kui Apukolaka ni ku haro ya rani Jerusalem ko tokwe raꞌaino hima fwele ma wunu ku esisi. Wosiwa ani chengi tumbwa a kaisini wunu a humbwewa sa wu i. 


text:
Woro ani okwe ani i ki nu hambwawa, apa ani ga funda nu ino. Pol Korin sios leni ri hei ki ri hambwaro 


text:
<pb/>Metengei Masetoniya mapwa tokwe ani ini tau fwele a rasinimbwa kunu tambwa a tano. Hinde wowani, Masetoniya tokwe a mwasesinimbwa kunu tambwa a ta ki ani hambwandau. 


text:
Woro a tani kunu ga gisi fwele a dano. Woro a hikisandau, apa tikiningo mendindau ele gisi hinga tinda ete kunu ga a dano umo. Da hinga woni ko ba fo tokwe ani ikowa, ai okokona ti, ku ani raꞌaini numbo tiki ku ani etiwa ani i ki. 


text:
Ku hambwandau, ani a tani nimba kunu ani hei hei i ti a diyahandau. E, Apukolaka ani ohounawa ani kunu ga gisi fwele a da ki ani okokonandau. 


text:
Hinde wowani, ele kipe himiyama hurahama ni wunu ani okulawa sembe ti wu ha kinani Gotri numbo ahi ti tukwasini dau. Woro, miho hima le okwe wunu miyafo naha o ko ki wu dau. 


text:
<pb/>Ichai Timoti kunu tambwa ri iwa sumbu kipe naha ti ma rini ku wosindawa, sembe kipe ti sa ri hambwandani kui nindo tiki sa ri da. Hinde wowani, rini Gotri tau ri randau ti, ando a randau tau hingambwa naha ri randau. 


text:
Woro apa foki nimba hima nani gumwa ti rini ku si ki. Mina. Kunu ma rini ku wosiwa sembe wahapi tiki sa ri dawa, rini ku ratani numbo tiki ma rini ku etiwa ani tambwa sa ri ai ta. Ani rini ga ele hiparakambwe fwelenga wu tano tini do a dani a nikisindau. 


text:
<pb/>E, nui hiparakambwe fori, Apolos, ri mwanji ti ka hinga o inda. Ani gisi miyafo rini ga ele hiparakambwe fwelenga kunu tambwa wu i ki mwanji kwambu tiki rini a sawendau. Wondawani rini kataꞌamwa ri ino ti ri diyahandau. Woro gisi kipe fo rini sukwawa o ri ikonda. Mwanji tipa fwele 


text:
<pb/>Kunu hambwafwaꞌainahasini sembe ha sumbu kuhi ti kwambu naha ki torosini ma ku eti. Wondani ku tapekerumbwesini kwambu naha ki ma ku eninda. 


text:
<pb/>Ai hiparakambwe le, ku hambwandau, Sitefanas hima kupu le Girik mapwa ki metengei naha wundo sembe wu haro. Wosini wui inaka tiki Gotri himiyama hurahama leni kipe naha ya wu okulandau. Woro apa kunu ni kwambu ki a sawendau. 


text:
Kunu ele tau hinga randau hima lenga, e, tau ti o hingambwa rani kunu okulandau hima lenga wui tako tokwe ya ma ku da. 


text:
<pb/>Sitefanas, Fotiyunetas, e, Akaikas, wunu ani tambwa wu tawani ani wunu ni ani heini nimba ete ani eripeꞌaripero. Hinde wowani, wundo kui wa tiki wu tani wu sirani wu ani okularo ti keke. 


text:
Woro kunu ele hima hinga leni hi wuhi tini ya ma ku rasai. Hinde wowani, wundo kui sembe tinga ai sembe tinga wu wosiwani sembe wahapi ti sukwaro. 


text:
<pb/>Esiya mapwa ki do dau sios hinga le kunu ni wu weseꞌandau. E, Akwila hima pi Pirisila ga ele fi aka ki waundau sios hima lenga kunu ni Apukolaka i hi tiki omwesika wu weseꞌandau. 


text:
Ele hiparakambwe hinga tinda ete kunu wu weseꞌandau. Woro nunu Gotri himiyama hurahama lei nui sumbu ti ka hinga, kunu tinda ete funda funda kui hiparakambwe lenga tapa ti ya ma ku anayenguna. 


text:
<pb/>E, hima fori sembe rihi Apukolaka keke ri wo nambwe ti nawa, ori hima hinga walambe naha sa fiya rini i. Apukolaka, mini huwainani ta! 


text:
E, Jisas Kurais hi naha ki mwe mwe naha kunu a sawendau, sembe ahi ti kunu naha keke ete a wondau.<pb/>


text:
Nunu himamwale tinga dau mwanji tini nu bwandau. Do mwanji imbihumbwa ki ete dawani, nu mendini, nui miya minde naha ki nu heini tapa ki nu tororo. 


text:
Himamwale tinga dau mwanji doti amwei sukwawani rini nu heiro. Wosini ete da ete da himamwale tinga dau mwanji tini mwe naha ki kunu nu sawendau. Woro imbihumbwa Yapai ga ri dasini amwei naha ri sirawani rini nu heiro. 


text:
Miya ki nu heini wasamba ki nu mendisini, o mwanji ni apa do kunu nu sawenda. Wowa nunu ga sembe funda ku owesini ku da ki. Sembe funda nu owesini nu dau sumbu nuhi ti, Yapai Gotri ga ri Che ri, Jisas Kurais, ga sembe funda nu owesini nu dau. 


text:
Do chengi kunu nu kaindau ti, eripeꞌaripe sumbu nuhi ti nui sembe we ki nunu taleni chiki kinani. Nunu tapwaki ki indau hinga ma nu i 


text:
<pb/>Do mwanji rini ki nu mendisini kunu ni nu bwandau mwanji mwe ti ka hinga. Gotri rini lamu hinga, hunduche fori rini ichakinda nambwe. 


text:
E, ete nu sawewa, “Ani rini ga sembe funda ani owesini a dau,” wosini hundu tiki nu indawa, o mwanji hinga nu bwandau ti nimba nu gamboro. Hinde wowani, mwanji nu bwaro ki mwe naha nu sirinanda nambwe. 


text:
E, lindana ki ri dau hingambwa lindana ki nu dau ti nawa, nunu ele nui hiparakambwe lenga sembe funda nu owesini nu dau. Wondawani Gotri Che ri, Jisas, fi rihi tombwa kapwa sumbu nuhi nunu yokowani kipe naha nu sirandau. 


text:
<pb/>Woro ete nu sawewa, “Ani kapwa sumbu nambwe,” o mwanji hinga ti, sembe nuhi ni nimba nu gambondawani mwanji mwe naha rihi to nui sembe we ki kwai da nambwe. 


text:
E, kapwa sumbu nuhi ti Gotri ni amwei nu sawewambwa Gotri apa hinde nunu hanjaꞌai kumbwa, mina, sumbu kipe tumbwa nunu ri woni ele kapwa sumbu nuhi tinda ri rani ri rumbwewa hima kipe naha ya nu sirakonda. 


text:
Woro ete nu sawewa, “Ani kapwa sumbu fo a wonda nambwe,” o mwanji hinga nu sawendau ti, Gotri ni ete nu sawendau, rini nimba gambondau hima. O hinga ti nawa mwanji mwe naha rihi ti nui sembe we ki kwai da nambwe.<pb/>


text:
Ai chechehimache le, kapwa sumbu ku wono ti keke do chengi kunu ni a kaindau. E, hima fori kapwa sumbu ri wowa, nui wa ki etisini nunu okulano hima fori ri Yapai ga o da. Kari hima rini hima kipe naha, Jisas kurais sa to. 


text:
Rindombwa kapwa sumbu nuhi ti rani ri rumbwe kinani ri hima tape anguꞌomwe hinga ri haro. Woro o tau hinga nunu kekembwa ri ra nambwe, mina, dele nuwe mapwa ki dau hima le tinda ete wunu keke ri raro. 


text:
<pb/>E, Gotri lo mwanji norukweni nu sirinawambwa inaka funda riki ka hinga o nu hambwakonda: Mwe naha rini nu hambwasindau. 


text:
Woro, hima fori ete sawewa, “Ani Gotri ni mwe naha ani hambwasindau,” woro Gotri lo mwanji ni ri sirina nambwe ti nawa, ori hima hinga nimba ri gambondau. Wondawani Gotri mwanji mwe naha ri sembe we ki kwai da nambwe. 


text:
E, hima fori Gotri mwanji ni mwe naha ri sirinandau ti nawa, Gotri ni okokonandau sumbu funda ete rini taleni chikisindau. E, hima fori ete sawewa, “Ani Gotri ga ani ichiꞌuchandau,” wowa ori hima Kurais indaro numbo hingambwa sa ri sirinanda. Kurais indaro seke wange hingambwa nu sirinawambwa ya nu hambwakonda, nunu Gotri ga nu ichiꞌuchandau. Hima fori hiparakambwe fori keke ri wowa, rini lindana ki ri dau 


text:
<pb/>Ai nau le, do sawendiri mwanji kunu ni a kaindau ti, o sawendiri mwanji anandi mina, ka imbihumbwa kapwa sembe ku hasini ku tororo mwanji hukwe tumbwa. Woro o sawendiri mwanji hukwe mwe ti o ku mendisinda. 


text:
Woro do apa kunu ni a kaindau sawendiri mwanji ti, mwanji anandi hinga o ku mendikonda. Do mwanji mu mwe ti Kurais ki dawani kunu okwe o kunu da. Hinde wowani, hundu humbu humbu indawani, lindana naha tito sukwasini o ya ete da. 


text:
<pb/>E, hima fori ete sawewa, “Ani lindana ki a dau,” woro rini ri hiparakambwe forini ete ri omwemendindau ti nawa, ori hima hinga rini hundu tiki ete ri dau. 


text:
Hima fori ri hiparakambwe le keke ri wondau ti, rini lindana naha ki ri dau. Wondawa lindana ki mwaꞌambwe fo hinde apa rini yewa ri hichako kumbwa. 


text:
Woro hinde na hima fori ri hiparakambwe forini ri omwemendindau ti, rini hundu tiki ri dani o hundu ki ete ri ichiꞌuchandani numbo mwe naha ti ri hikisasini ri wakitekindau. Hinde wowani, hundu to miyaningisopo rihi ti ichakisindau. 


text:
<pb/>Kunu ai chechehimache le, Kurais hi tiki Gotri kapwa sumbu kuhi ti rani rumbwero. O keke do chengi kunu a kaindau. 


text:
Kunu yapai hima, dori hima imbihumbwa kapwa ri dani apa okwe do ete ri dau ti, rini ku hambwafwaꞌaisindau. O keke do chengi kunu a kaindau. Kunu hima wapa le, kunu, ka kapwa hima ri, Saiten ni ku dikihiro. O keke do chengi kunu ni a kaindau. 


text:
<pb/>Ai che le, kunu kui Yapai ni funda ete ku hambwafwaꞌaisindau. O keke do chengi kunu ni a kairo. Kunu yapai hima, kunu dori hima imbihumbwa ri dasini apa okwe do ete ri dau ti, rini ku hambwafwaꞌaisindau. O keke do chengi kunu ni a kairo. Kunu hima wapa le, kunu talihapa kuhi ga ete ku dau. Gotri mwanji ti kui sembe we ki kwai dawani, ka kapwa hima ri, Saiten ni ku dikiro. O keke do chengi kunu ni a kairo. Nuwe pe sumbu keke nu wo hinga 


text:
<pb/>Kunu apa do nuwe ki dau sumbu ga do nuwe ki dau mwaꞌambwe lenga ele keke ku wo kei. E, hima fori do nuwe ki dau sumbu keke ri wowa, rini Yapai keke ri wonda nambwe. 


text:
Hinde wowani, do nuwe ki dau hima le wu wosindau sumbu le kale, sembe ki au saini okokonandau sumbu ti, miya ki heini okokonandau sumbu ti, e, inaka yetupwani hi rasaindau sumbu ti, dele sumbu hinga tinda Yapai ki ta nambwe. Mina. Wunu do nuwe ki ete sukwaro. 


text:
Do nuwe ga o ki dau ele okokona sumbu hinga humbu humbu ini ichai tinda ete humbukonda. Woro Gotri okokona tini sirinandau hima ritombwa ete ri dano. Kurais ri miho le sukwahiro 


text:
<pb/>Ai chechehimache le, gisi jipe ya takaisini dau. Imbihumbwa ka Kurais miho sukwakondau mwanji suwa ku mendindaro ti, apa Kurais miho miyafo naha sukwahiro. O keke nu hambwanda, gisi jipe ya takaisini dau. 


text:
Wunu nunu hanjaꞌaisini wu iro. Imbihumbwa wunu nunu ga funda wu daro ti, nuhi minde hinga wu da nambwe. E, wunu nuhi minde napo nunu ga ete wu dakoro. Woro nunu wu hanjaꞌairo ti keke apa nu hambwafwaꞌaisinda, dele hima hinga tinda ete wunu nuhi mina. 


text:
<pb/>Woro kunu tinda ete Gotri Himamwale kipe Kurais to o kunu owehenasinda. Wosiwani kunu tinda Gotri mwanji mu mwe ti ku hambwasindau. 


text:
Woro o tini ku hambwanda nambwe nani a kai nambwe. Mina. Gotri mwanji mu mwe ti ku hambwandani mwanji mwe naha ki mwanji gambo fo sukwanda nambwe sumbu ni ku hambwasindau. O keke do chengi kunu ni a kairo. 


text:
<pb/>Mwanji gambondau hima ri namo? Kari ete sawendau hima ri sa to, “Jisas rini ka Gotri ri rumbwe ki sawesiro hima, Kurais, mina.” Kari hima Yapai Gotri ga ri Che ri Jisas ga gumwa fini sindau hima rito gambondau. O keke rini Kurais miho. 


text:
Hima fori Gotri Che rini gumwa ri siwa, Gotri ri Yapai mina. Hima fori Gotri Che rini sembe ri hawa, Gotri ri Yapai. Gotri Himamwale ti mwanji mwe naha tini nunu ondiyakandiyandau 


text:
<pb/>Kale metengei naha ku mendiro mwanji ti, ma ku toronambusini ku da. E, metengei naha ku mendiro mwanji oti ku toronambuwa, kapi Cheꞌapuko gisi gisi kunu ga o ete fi dakonda. 


text:
Hinde wowani, nunu ni mwanji ka hinga ri injisinda: Ete da ete da himamwale kipe nunu ni o ri hakonda. 


text:
<pb/>Do chengi kunu ni a kairo ti, ele hima kunu gambo ki hambwandau inaka wuhi tini amwei a woni a kairo. 


text:
Woro Kurais to ri Himamwale ti kunu ki owehenasiwani kunu ga o ete da. O keke kunu hambwa keke ku heifunda nambwe. Mina. Himamwale kipe ti ele mwaꞌambwe hinga tinda kunu ondiyakandiyandau. Dohaꞌa Himamwale ri mwanji ti, o mwe naha, rini nimba gambonda nambwe. O keke kunu Gotri Himamwale kunu ondiyakandiyaro hinga Kurais ni ku toronambusini ma ete ku da. 


text:
<pb/>Mwe naha, ai chechehimache le, kunu rini ga ma ete ku da. Wowa ichekai amwei ri sukwawa, ri mwakambe ki hinde apa nu akini huruhumba nu hei kumbwa. 


text:
E, kunu ku hambwandau, Kurais rini hima kipe naha, wowa mwe naha ka hinga o ku hambwakonda: Sumbu kipe wosindau hima ritombwa Gotri che hinga ri dano.<pb/>


text:
Aiyo fiya! Yapai Gotri nunu keke woni nunu ratasini apa ri che hinga ya nunu ri uchanda. O mwe naha, nunu Gotri che. Do nuwe kipe hima le, wunu Gotri wu hikisandau, o keke nunu okwe wu hikisandau. 


text:
Ai nau le, apa Gotri che hinga ya nu dau. Woro ichekai hinde hinga apa nu dano, o sumbu to amwei sukwa nambwe. Woro nu hambwanda, ichekai Kurais amwei ri sirano gisi ki, nui miya naha ki ri dau sumbu mu ni nu heikoni rini hingambwa naha ete nu sirano. 


text:
Woro ele hima Kurais ni hei ki au saini rini wu nikisindau ti, Kurais halayasini dau hingambwa wunu okwe halaya naha wu da kinani tau kwambu wu andau. 


text:
<pb/>Kapwa sumbu wondau hima ri, rini Gotri lo mwanji ni ri sawesiyaꞌaindau. E, kapwa sumbu ti Gotri lo mwanji ni sawesiyaꞌaindau. 


text:
Ku hambwandau, Kurais kapwa sumbu nuhi rani rumbwe ki ri taro. Woro rini ki kapwa sumbu fo da nambwe. 


text:
Hima fori Kurais ga takaisini dawa, rini kapwa sumbu ti hinde apa ete ri sirinanda kumbwa. E, hima fori kapwa sumbu ni ete ri sirinandawa, o ma nu hambwa, rini Kurais ni sembe pe miya rihi ki ri heini rini hambwanda nambwe. 


text:
<pb/>Ai chechehimache le, kunu hambwafwaꞌaisi! Foki apa hima fori ka mwanji ni kunu gambo ki. Sumbu kipe wosindau hima ri rini, Kurais hima kipe naha daro hinga, hima kipe naha ri dau. 


text:
E, hima fori kapwa sumbu ete ri wondau ti, rini Saiten hima kupu fo. Hinde wowani, Saiten imbihumbwa kapwa ete ta tani apa okwe kapwa sumbu ete ri wosindau. Gotri Che ri amwei ri siraro ti, Saiten kapwa tau tini tikisapu hinga hanjini rumbweꞌi kinani ri siraro. 


text:
E, hima fori Gotri che hinga ri sirawa, rini apa kapwa sumbu tini hinde ete ri sirinanda kumbwa. Hinde wowani, Gotri ahirahi wapa kipe rihi ti ori hima i sembe ki sisiwani rini kapwa sumbu ki hinde apa ri da kumbwa. Mina. Hinde wowani, rini Gotri che minde naha hinga ete ri siraro. 


text:
Woro ete nu hambwa kinawa, namoto Gotri che, e, namoto Saiten che, o hinga nu hambwa kinawa, ka hinga ma nu heini nu hambwa: Sumbu kipe wosinda nambwe hima ri, rini Gotri che mina, e, hima fori hiparakambwe fori keke ri wo nambwe nawa, rini okwe Gotri che mina. Hiparakambwe le keke wondau sumbu 


text:
<pb/>Imbihumbwa kapwa ka mwanji hinga ni ete ku mendiro: Nunu nui hiparakambwe lenga ma nu anakekewo. 


text:
Apa Ken sumbu hinga nu toro kei. Hinde wowani, rini Saiten che, o keke ri hipache ni ri yeni siro. Bwele mu keke ri hipache ni ri yeni siro? Hinde wowani, ri sumbu ti kapwa, e, ri hipache to kipe. 


text:
<pb/>Ai hiparakambwe le, e, do nuwe kipe hima le kunu omwemendiwa, apa o tini ku heini ku apapana kei. 


text:
Nunu nu hambwasinda, nunu nu haro hinga daro ti, o sumbu ni nu dikisini apa himamwale tinga ya nu dau. Hinde wowani, ele nui hiparakambwe keke nu wondau. E, hima fori ri hiparakambwe le keke ri wo nambwe nawa himamwale rihi ti hasindau. 


text:
Hima fori hiparakambwe rihi forini ri omwemendindau ti nawa, o hima ni yeni sindau hinga ri yeni ri sihiro. Kunu ku hambwasindau, hima fori hima foni yeni sino ti, rini ete da ete da himamwale rini ki da nambwe. 


text:
Jisas nunu okula kinani hima tape rihi ti ri ohumbwero. O keke apa hima keke wo sumbu ti nu hambwahiro. Woro nunu okwe hima tape nuhi ti ma nu ohumbwesini nui hiparakambwe leni nu okula. 


text:
E, hima fori do nuwe kipe mwaꞌambwe miyafo naha rini ki dawa, hima forini ri heiwa mwaꞌambwe keke mwe naha ri heifundawa ori hima keke ri woni mwaꞌambwe fwele ri ha nambwe nawa, wo hinde wowani ori hima ka hinga ri sawendau, “Ani Gotri keke mwe naha a wondau”? 


text:
Ai chechehimache le, apa hima leni takisopo ki mwanji tumbwa ku bwani ka hinga ku sawe kei: “Ani kunu keke a wondau.” Mina. Wunu keke mwe naha ma nu woni sumbu kipe tiki wunu nu okula. Gotri miyaningisopo ki yakinani etindau sumbu 


text:
<pb/>E, o sumbu hinga nu wowa nu hambwakonda, nunu Gotri mwanji mwe naha tini nu sirinandau. Gotri nui sembe we ki dau sumbu leni funda ete ri dikisini rindo nui Apukolaka hinga ri dasini ele mwaꞌambwe hinga tinda ete ri hambwandau. O keke, sembe we ki sukwandau ele inaka nuhi tombwa ai nunu kotimwowa, apa ele ni sembe nomo hinde nu hambwa kumbwa. Gotri nunu ga dawani sembe wahapi ki ete nu dakonda. 


text:
Ai nau le, e, nui sembe we ki sukwandau ele inaka hinga nunu kotimwonda nambwe nawa Gotri miyaningisopo ki yakinani o nu etinambukonda. 


text:
O hinga nu dasini rini ni mwaꞌambwe fo keke nu uchahambwawa, o apa nunu ri ha sindau. Hinde wowani, nunu ri sawendiri mwanji numbwa nu sirinani ri okokonandau sumbu hinga tunumbwa nu wosindau. 


text:
Sawendiri mwanji rihi mwe ti ka hinga: Nunu ri Che ri, Jisas Kurais, ri hi tiki sembe nu hawa Kurais nunu ri sawero hingambwa hima ba fwelenga ma nu anakekewo. 


text:
E, hima fori Gotri sawendiri mwanji ni ri sirinawa, rini Gotri ga ri dawani, Gotri okwe rini ga dau. Woro Gotri nunu ga dau sumbu ti, Gotri nunu haro ri Himamwale to nunu ri mekusiwani nu hambwandau.<pb/>


text:
Ai nau le, ele himamwale hinga ni sembe ku ha kei, mina. Ele himamwale ma ku simiyaneheisini pwe, Gotri ki taroꞌo, Saiten ki taroꞌo. Hinde wowani, gambolomboni Gotri mwanji bwarakarandau hima le miyafo do nuwe ki ele ichiꞌuchanda. 


text:
Gotri Himamwale ki tau randau sumbu ti ka hinga o ku heikonda: Hima le ka hinga wu sawewa, “Jisas Kurais hima minde hinga ri taro,” wowa o ku hambwakonda, Gotri Himamwale wunu ga o da. 


text:
Woro hima fwele Jisas ni o mwanji hinga wu sawe nambwe nawa, himamwale ba foto wunu ga dau, Gotri Himamwale mina. O himamwale hinga ti, Jisas Kurais miho ki taro. Imbihumbwa ri ta kinani mwanji suwa ku mendiro ti, apa ri tasini do nuwe ki ori ya da. 


text:
<pb/>Ai chechehimache le, kunu Gotri rihi, kunu gambolomboni Gotri mwanji bwarakarandau hima leni ku dikiro. O Himamwale kunu ki dau ti, do nuwe kipe hima leto sirinandau himamwale tini funda ete mwasesinda. 


text:
Ele gambolomboni Gotri mwanji bwarakarandau hima le wunu do nuwe kipe. O keke mwanji wuhi le do nuwe kipe mwanji tumbwa wu bwandau. Wondawani do nuwe kipe hima le o wui mwanji ni wu mendini ya wu sirinanda. 


text:
Nunu Gotri rihi. E, hima fori Gotri ni ri hambwandawa, ori hima rini nui mwanji o ri mendikonda. E, Gotri to rihi ri na nambwe hima ri, rini nui mwanji hinde apa ri mendi kumbwa. Woro o numbo hinga ki, Himamwale kipe ki mwanji mwe naha bwandau sumbu ga himamwale kapwa ki nimba gambo mwanji bwandau sumbu ga amwei nu heini nu hambwakonda. Gotri nunu keke ete wondau 


text:
<pb/>Ai nau le, nunu hiparakambwe nuhi lenga ma nu anakekewo. Hinde wowani, hiparakambwe keke wondau sumbu o Gotri ki sukwaro sumbu. Hima fori hiparakambwe le keke wondau sumbu tini ete ri sirinandawa, rini Gotri che, wosini Gotri ni funda ri hambwafwaꞌaisindau. 


text:
Gotri hima keke wo sumbu mu naha. O keke hima fori hiparakambwe le keke ri wo nambwe nawa, rini Gotri ni ri hikisandau. 


text:
Gotri ri Che funda naha ni do nuwe ki ri humbweꞌiwani sikaro ti, himamwale kipe ti rini ki nu toro ki. O sumbu hinga nunu ri wosiro ti keke apa ya nu hambwanda, Gotri nunu keke wondau. 


text:
Hima keke wondau sumbu ka: Nundo Gotri keke nu woni rini nu okulanda nambwe. Mina. Gotri to nunu keke woni kapwa sumbu nuhi rani rumbweꞌi ki o ri Che ni anguꞌomwe hinga ri hima tape ti ha kinani ri rumbweꞌiwani do nuwe ki sikaro. 


text:
<pb/>Ai nau le, Gotri nunu keke ka sumbu omwesika laka ri woro. Woro hingambwa nunu okwe ele hiparakambwe lenga ma nu anakekewo. 


text:
Hima fori Gotri ni hei nambwe. E, nui hiparakambwe le keke nu woni wunu ga nu anaꞌokulawa, Gotri nunu ga o da. Wondawa Gotri nunu keke wondau sumbu ti o nunu taleni chikikonda. 


text:
<pb/>Gotri Himamwale rihi naha tini nunu haro. O keke apa nu hambwanda, nunu rini ga nu dawani rini okwe nunu ga do da. 


text:
Yapai ri Che ni do nuwe ki rini rumbwewani ri sikaro ti, do nuwe ki dau hima hinga tinda ri ai wunu ri rata kinani rini rumbwewani ri sikaro. Woro, nunu o sumbu ni nu heini mwe naha nu nasini, apa o mwanji numbwa do nu sawenda. 


text:
E, hima fori ete ri sawewa, “Jisas rini Gotri Che,” wowa ori hima Gotri rini ga dawani rini okwe Gotri ga dau. 


text:
Wondani ka ya nu hambwanda, Gotri nunu keke wosiwani sembe rini ni nu hasinda. Gotri hima keke wo sumbu mu naha. Hima fori ri hiparakambwe lenga wu anakekewondau ti, rini Gotri ga ri dawani Gotri rini ga o da. 


text:
Hiparakambwe lenga nu anakekewondau sumbu ti kipe naha nunu ki taleni chikisindau. O keke koti omwesika laka mendino gisi tawa hinde apa nu akini huruhumba nu hei kumbwa. Hinde wowani, do nuwe ki nu dau ti, Kurais daro hingambwa naha nu dau. 


text:
Hima keke wondau sumbu ti akinda nambwe. E, hima keke wondau sumbu to hima i inaka ki talesini akindau sumbu tini rani rumbwendau. Akindau sumbu mu ti ka hinga: Kapwa sumbu wasa torono ti keke ri akindau. E, hima fori ri akiwa amwei naha o nu hambwakonda, hima keke wondau sumbu ti rini ki taleni chiki nambwe. 


text:
E, hima fori ete sawewa, “Ani Gotri keke a wondau,” wosini hima forini ri omwemendiwa, ori hima mwanji rihi ti nimba ri gambondau. E, hima fori miya tiki heindau ri hiparakambwe fori keke ri wo nambwe nawa, miya tiki heinda nambwe Gotri keke hinde apa ri wo kumbwa. 


text:
Dohaꞌa lo mwanji Kurais ki nu mendiro ti ka hinga: Gotri keke mwe naha wondau hima ri, ri hiparakambwe keke okwe sa ri wonda.<pb/>


text:
Namoto Jisas ni ka Gotri rumbwe ki sawesiro hima, Kurais, hinga nani sembe handau ti, wunu Gotri che hinga wu dau. Namoto Yapai keke wondau ti, ri Che ri keke okwe ete wu wondau. 


text:
E, sembe nuhi ti Gotri keke nu wondani ri lo mwanji numbwa ete nu sirinawa, amwei naha ka hinga o nu hambwakonda, nunu Gotri ri chechehimache le keke funda nu wondau. 


text:
E, nunu Gotri lo mwanji ni nu sirinawa, Gotri keke sembe mwe naha ki nu wondau. Wondawani lo mwanji rihi oti nomo mina. 


text:
Hinde wowani, Gotri chechehimache hinga wu dau hima leto nuwe pe sumbu ni yitini rawaindau. Gotri ni sembe mwe naha nu haro sumbu ti keke, do nuwe pe sumbu ni au hinga nu anayeni nu dikini nu rawaindau. 


text:
Namoto do nuwe pe kapwa sumbu ga anayeni do nuwe pe sumbu ni yitini rawaindau? Jisas ni Gotri Che hinga nani sembe haro hima letombwa dikindau. Gotri ri Che ri mwanji ni amwei ri woro 


text:
<pb/>Jisas Kurais rini fwa tiki uku yandau sumbu tinga me yapweke tiki fi rihi owehenano sumbu tinga ri ra ra ri taro. Rini uku minde ki yasindau sumbu tumbwa ri rata nambwe. Mina. Rini uku minde ki yasindau sumbu tinga, fi rihi ki yasindau sumbu tinga ri ra ra ri taro. Gotri Himamwale tombwa o Kurais sumbu ni amwei sawendau. Hinde wowani, Gotri Himamwale mwanji mwe naha tumbwa bwandau. 


text:
Mwanji mu ti amwei sukwa kinani okulani bwandau mwanji ti nu mendindau. Woro Gotri to rinjenga bwaro mwanji ti ele hima bwandau mwanji ni funda ete dikisindau. Gotri ka mwanji ri bwaro ti, ri Che ri mwanji mu ni ri sawero. 


text:
Gotri Che ni sembe haro hima ri, rini Gotri bwaro o mwanji ni sembe we tiki ri toronambusindau. E, Gotri ni sembe ha nambwe hima ri, rini Gotri ni nimba gambo hima hinga ri nasindau. Hinde wowani, ori hima hinga Gotri rinjenga ri Che rini ri bwaro mwanji mwe naha tini sembe ri ha nambwe. 


text:
O mwanji mwe naha Gotri bwaro ti ka hinga: Gotri ete da ete da himamwale kipe nunu haro. Do ete da ete da himamwale ri Che ki dau. 


text:
E, Gotri Che ringa haiyesini dau hima ri, o himamwale hinga rini ki dau. E, Gotri Che ringa haiye nambwe hima ri, rini o himamwale hinga rini ki da nambwe. Ma nu hambwa, ete da ete da himamwale nunu ki dau. 


text:
<pb/>Ani do chengi Gotri Che hi tini sembe ku haro hima leni, kunu, a kaindau ti, ete ku hambwa kinani, kunu ete da ete da himamwale kipe ku tororo. 


text:
E, Gotri okokona tini ete nu sirinandani mwaꞌambwe foti keke rini nu uchahambwawa nui uchahambwa ti metengei ete ri mendi sindau. O keke nu akinda nambwe Gotri mu ki nu ini rini nu takaindau. 


text:
Ele uchahambwa nuhi le Gotri metengei ete ri mendindau, woro o sumbu ni nu hambwawa mwaꞌambwe fo keke rini nu uchahambwaro ti, o mwaꞌambwe nu tororo hinga nu hambwakonda. 


text:
<pb/>E, hima fori ri hiparakambwe ni ri heiwani kapwa sumbu fo ri woro, woro o kapwa sumbu keke hi ki ri raino hinga mina. O hinga nawa, ori hima ri hiparakambwe keke Gotri ni sa ri uchahambwawa Gotri sa ai rini rata. Do mwanji hinga ni a sawendau ti, kapwa sumbu keke hi ki raino, o kapwa sumbu hinga tini wosiro hima leni a sawenda nambwe. Hima le wui kapwa sumbu keke hi ki raino kapwa sumbu ele da. Woro ele hima hinga keke Gotri ni ku uchahambwa kinani a sawenda nambwe. 


text:
Ele sumbu hinga Gotri miyaningisopo ki chikinda nambwe le, o kapwa sumbu. Woro, kapwa sumbu keke hi ki rainda nambwe kapwa sumbu fwele ele da. 


text:
<pb/>Ka nu hambwasinda, Gotri che hinga dau hima le, wunu kapwa sumbu tini ete wu sirinandani wu wonda nambwe. Mina. Hinde wowani, Gotri Che rito wunu kipe aulini dawani, ka kapwa hima ri, Saiten apa tapa hinde wunu toro kumbwa. 


text:
<pb/>Ka nu hambwanda to, nunu Gotri che hinga nu dawani, do nuwe kipe hima hinga tinda ete Saiten tako tokwe wu dau. 


text:
<pb/>Nunu nu hambwanda, Gotri Che ri tasini hambwa kipe tini nunu haro. O keke Gotri mwe naha ni nu hambwasindau. Nunu Gotri mwe naha ga ri Che, Jisas Kurais, ga nu dau. Do Gotri rini Gotri minde, e, rini ete da ete da himamwale. 


text:
Ani Pita, ani Jisas Kurais Himache. Ani dohaꞌa chengi a kaindau ti, kunu Gotri rihi naro himiyama hurahama le Pondas mapwa ki, Galesiya mapwa ki, Kapatosiya mapwa ki, Esiya mapwa ki, e, Bitiniya mapwa ki hima kicha hinga ku dau hima leni, kunu a kaindau. 


text:
Imbihumbwa kapwa kui Yapai Gotri kunu ni ri hambwasini rihi minde hinga kunu ri ondiyasini ri Himamwale kipe to kunu ratorowani Gotri hima kupu hinga ku siraro ti, Jisas Kurais ni ku sirinawa, ri fi tiki kunu yokowa hima ako naha ku sira ki. Woro Gotri hima keke wo sumbu ga sembe wahapi sumbu ga kunu ki omwesika ya sa ete sukwanda. Ete da ete da sumbu kipe naha ti hewen ko ki nunu nikisinda 


text:
<pb/>Nui Apukolaka ri Jisas Kurais, ri Yapai, Gotri hi tini ma nu rasainda. Rindo nunu keke omwesika ri wokoni Jisas Kurais ni wa we tiki rini ai rasairo ti keke, himamwale ako naha ya nunu ri hasinda. Wosiwani Gotri ai nunu raꞌaino gisi tini nu eripeni nu nikisinda. 


text:
Woro o gisi ki hewen ko ki dau ete da ete da sumbu kipe tini o nu torokonda. Ka sumbu kipe walambe ini hinde humbu kumbwa, kipe tumbwa ete dano. Mwaꞌambwe mwe ti hewen ko ki Gotri otokunasiwani o dani kunu nikisinda. 


text:
Kunu Gotri ni sembe ku hasini rini ku sirinandau, o keke kipe naha ku da ki ri kwambu ki o kunu ri ichakisinda. O sumbu hinga ri wosiro ti, ri otokunasiro numbo ki kunu ni ri ai raꞌai kinani ri hambwandau. Woro o sumbu hinga ti Gotri ondiyasiro gisi jipe naha ki amwei o sirakonda. 


text:
<pb/>Kunu Gotri ele sumbu kunu wosiro tini ku eripendau. Woro do nuwe ki ku dau gisi faiche ki Gotri ohounawani ele ba fo ba fo simiyanehei sumbu ti kunu ki sukwakoni sembe amwaka ti kunu handau. 


text:
Woro Gotri o sumbu hinga kunu wosindau ti, o kui sembe ha sumbu tini nimba simiyaneheindau. Nu hambwanda, hi tiki tusiwani kwene kwene sukwandau gol okwe walambe ino. Woro sembe ha sumbu ti gol hinga mina, gol ni funda ete dikisini kipe naha. Woro Gotri sumbu fwele ichahangu hinga kunu simiyaneheiwa oti kui sembe ha sumbu ni kunu simiyaneheindau, sembe ha sumbu kuhi mwe nahaꞌa. Wosiwambwa ichai Jisas Kurais to amwei ri sirasinimbwa, hi omwesika laka ti, eripeꞌaripe ti, e, sumbu kipe ku wosindaro hi ti, o kunu ri hakonda. 


text:
Hima mwe ri rini ku heinda nambwe, woro rini keke ete ku wondau. E, kui miya tiki rini ni ku heinda nambwe, woro sembe ti rini naha ni ku hasini ku eripendau. Woro o ku eripendau ti, do nuwe kipe eripeꞌaripe tini dikisindau, nui inaka ki hinde apa nu bwa kumbwa, minambwe naha. 


text:
Hinde wowani, rini ni sembe ku hasiwani Gotri kui himamwale tini ri ai raꞌairo sumbu ti, sembe ha sumbu kuhi ki waro mwe kipe naha hinga ku torondau. 


text:
<pb/>Gotri kunu ai raꞌaindau sumbu doti, kale imbihumbwa Gotri mwanji bwarakarandaro hima le kunu ki sukwakondau Gotri hima keke wo sumbu ni wu bwaro. Wu bwaro mwanji mwe ti, ka Gotri ai nunu raꞌaindau sumbu tini sawero, woro o tini wu hambwa kinani tau kwambu wu ra ra wu kilindaro. 


text:
Woro Kurais Himamwale kipe to wui sembe we ki dasini wunu sawekawendawani Kurais nomo ba fwele ri rasinimbwa hi omwesika laka ri torono sumbu tini wu hambwaro. Wokoni wunu o mwanji mu ni wu ai hambwa kinani ka hinga wu anasili anasilindani ya wu wakinda: “Hinde gisi naha ki ri tasini nomo ri rakondau?”, e, “Bwele sumbu hinga to ka gisi ki sukwakondau?” 


text:
Wosiwani Gotri wunu mekusiro tau ra sumbu wuhi ti, Gotri wunu mekuwani wu bwaro mwanji wuhi ti, wunjenga ai wunu okula kinani wu bwa hinga, ele biya hima, kunu, ni okula kinani wu bwano. Wosiwani wunu o sumbu ni wu sirinani wu bwaro. Woro apa do nu dau gisi ki Gotri to ri Himamwale ako ti hewen ko ki humbwewani do nuwe ki sikasiwani o ri kwambu kumbwa Gotri mwanji kipe bwandau hima o mwanji hinga numbwa wu bwandau. E, ensel le okwe wunu do Gotri mwanji kipe naha tini wu mendi kinani au wunu saindau. Gotri halayasini nu da kinani nunu ri ucharo 


text:
<pb/>O keke, kui inaka ni ku otokunasini ku rano tau tini ma ku hambwafwaꞌaisi. Wondani sembe ha sumbu kuhi ti, kui inaka ki ku toronambusini Jisas Kurais amwei ri sirano gisi ki ri hima keke wo sumbu kunu tambwa tano sumbu tini ma ku nikisinda. 


text:
Kunu imbihumbwa ku hikisasini ku wosindaro sumbu hukwe ti ku hanjaꞌaisini che leto nuwai yapai mwanji tini sirinandau hinga Gotri ni ma ku sirinanda. 


text:
Gotri rini halayasini dau hima naha, woro o Gotri to kunu uchawani ku taro. O keke ku ichiꞌuchandau numbo ti kipe naha halayasini ma ku ichiꞌuchanda. 


text:
Hinde wowani, Gotri chengi ki ka hinga sawero: “Ani halaya naha sini a dau. E, kunu okwe o hingambwa halaya naha sini ma ku da.” Gotri ya omwesika naha ki wungwa nunu ri jiro 


text:
<pb/>Kunu Gotri ni ku uchani ka hinga ku sawendau, “Yapai.” Woro ka Yapai nu nandau hima ri, rini hima leto hima leni kipe na kapwa nani kilindau hinga nunu ri kilinda nambwe. Mina. Rini nu wosindau sumbu mwe tini funda funda ri heisini nunu tinda ete kilindau hima. O keke, kuhi minde mina do nuwe ki ku dau ti, ma ku akindani ku ichiꞌuchanda. 


text:
Hinde wowani, ka ku hambwahito. Imbihumbwa kui atei hima le kunu sawekawero himamwale ga da nambwe sumbu leni ku sirinandaro ti, Gotri wungwa ti kunu ri jisini o kunu ri ratasinda. Woro do nuwe ki walambe indau mwaꞌambwe kipe naha ti, silifa ga gol ga, o ki wungwa kunu ri jisini ri rata nambwe. 


text:
Mina. Oti Kurais ri fi kumbwa wungwa kunu jiro. Fi mwe ti, ya ki hinde ra kumbwa, omwesika naha. Kurais mwe ri rini Gotri ni anguꞌomwe hinga haro akisai sipisip che hinga, kipe naha mimbongo wambongo nambwe. 


text:
E, Gotri do nuwe ri wosi nambwe gisi ki, Kurais o tau hinga ri ra kinani ri ondiyasiro. Wosinumbwa do gisi jipe ki kunu ri okula kinani amwei ya rini rawara. 


text:
Rini ni ri rawarasiwani kunu ri okulawanimbwa Gotri ni sembe ti ku haro. Gotri to Kurais ni wa tiki rini ai rasaisini hi omwesika laka ti rini haro. O keke apa Gotri ni sembe ku hasini ri ai tani kunu ri raꞌai kinani ku nikisindani o ku kipehekinda. Nui hiparakambwe le keke ma nu wo 


text:
<pb/>Kunu Gotri mwanji mwe naha ni ku sirinaro ti keke, kui sembe ti halaya naha. Wosiwani ele kui hiparakambwe leni mwe naha ku okokonandau, miho hinga gamindache ri wunu ku hambwanda nambwe. O keke apa kunu ele kui hiparakambwe le keke mwe naha ma ku wo. 


text:
Hinde wowani, kunu rupwa tiki aku ako eindau hinga naha ku sirahiro. Kunu kapwa wondau ahirahi mwe ki ku sira nambwe. Mina. Kunu ete da ete da ahirahi mwe ki fwamwe dingini ku sukwaro. Ahirahi mwe mwe ti, himamwale tinga dau ete da ete da Gotri mwanji kipe tini sawero. 


text:
E, Gotri chengi ka hinga sawero:<pb/>“Dele himiyama hurahama wunu tinda ete ki hinga. Wosiwani wui kaꞌapwe ti, wariko tito buyandau hinga.<pb/>Ki oti rikaꞌaiwani wariko oti hakoni ya sikau.<pb/> 


text:
O keke kunu ele nimba gambo mwanji ga ele kapwa sumbu ga ma tinda ete ku hanjaꞌai. Wondani ya mwaꞌambwe chele hima ni inaka kapwa hinga hambwandau sumbu ti, e, hima leni gumwa tokwe sawendau sumbu ti, ele sumbu hinga okwe ma tinda ete ku hanjaꞌai. 


text:
Nu hambwanda, che akiche le wunu muku keke wu wondau. Wondau hingambwa kunu okwe muku keke ma ku wo. Muku mwe ti, nimba gambo mwaꞌambwe fwelenga wu anahulehu nambwe. Muku mwe ti, kui himamwale tini okulandau. O muku to kunu okulawa hima laka ku tisiwa Gotri kunu raꞌai ki. 


text:
Mwe naha, kunu kui Apukolaka ri hima keke wo sumbu ti ku simiyaneheini ku hambwasidau, rini hima kipe naha. 


text:
<pb/>Kunu rini tambwa ma ku ta, hinde wowani, rini himamwale tinga dau humokuto. Hima leto kapwa nani rini wu dukuni wu rumbwero. Woro Gotri to kipe naha rini nasini rini ondiyasiro. 


text:
E, kunu okwe himamwale tinga dau humokuto. Wosiwa Gotri kunu ki aka hinga ri kisiwa ri Himamwale kipe tito o ki sa kwai da. Ete wosiwa kunu Gotri tau tumbwa randau puris hima hinga ku dasini kui himamwale ti Gotri ni anguꞌomwe tini handau hinga ma ku handa. O kui anguꞌomwe hinga ti, Jisas Kurais hi ki ku hawani Gotri o tini okokonandau. 


text:
<pb/>Hinde wowani, Gotri chengi tiki o sumbu hinga tini ka hinga ri sawero:<pb/>“Ma mendi, ani humokuto kipe naha foti aka tini yeni ekikinasi kinani ani ondiyasiwani o da.<pb/>Woro humokuto mwe ti, Saiyon ko ki ani owesiwani o da.<pb/>E, hinde na hima forito sembe rini ni hano ti, rini huruhumba hinde ri hei kumbwa. Minambwe naha.” 


text:
<pb/>Kunu sembe rini ni ku haro hima ele, do humokuto kunu keke kipe naha. Woro, sembe rini ni ha nambwe hima le, Gotri chengi ka hinga wunu sawesinda:<pb/>“Do humokuto aka rasai hima le kapwa wu nani wu rumbwero tito apa aka worumbo hinga alase naha ki fwasini ya eninda.” 


text:
<pb/>Gotri chengi ka hinga ai wunu sawesinda:<pb/>“Dohaꞌa humokuto ki hima le hichakondau. Dohaꞌa humokuto beiye ki hima le yitini dasilonani raindau.” Wunu wu hichakou, hinde wowani, Gotri mwanji ni wu mendini wu sawesiyaꞌaikoni wu hichakou. Woro o sumbu wunu ki sukwano ti, imbihumbwa Gotri o sumbu hinga sukwa kinani ri ondiyasiro. Nunu Gotri himiyama hurahama hinga nu dau 


text:
<pb/>Woro kunu, Gotri rihi kunu naro hima le, kunu King Apukolaka ri puris hima hinga halayasini ri himiyama hurahama hinga ku dau ti, kui takisopo ki Gotri wosiro ele sumbu kipe ni amwei ku sawenda kinani. Ka Gotri kunu ri uchawani sundu ti ku andosini ku tawani ri lindana kipe naha ki kunu ri rakaruro. 


text:
E, imbihumbwa kunu hoko pe himiyama hurahama hinga ku daro. Woro apa kunu Gotri himiyama hurahama minde naha ku dau. Imbihumbwa Gotri hima keke wo sumbu ti ku toro nambwe, woro, apa ku torohiro. Nunu Gotri tau ra himache hinga ma nu da 


text:
<pb/>Ai nau le, nunu do nuwe ki hima kicha hinga gisi faiche naha nu dakondau. O keke ka hinga o kunu a sawenda: Kunu sembe hukwe ti ma tinda ete gumwa ku si. Hinde wowani, o sembe hukwe to kunu diki kinani kui himamwale ga o ete anayenda. 


text:
Woro kunu ele sembe ha nambwe hima lei wui nindo ki kipe naha tumbwa ma ku ichiꞌuchanda. Wondawa kapwa mwanji fwele kunu wu sawekoni kui sumbu kipe tini sa wu heini ri ai tano gisi ki Gotri hi ti sa wu rasai. 


text:
<pb/>Kunu, Apukolaka keke do nuwe pe hima lei lo mwanji ele ni ya ma ku sirinanda. E, king apukolaka kunu ri aulindawa, o ri mwanji numbwa ku mendini ma ku sirinanda. 


text:
E, gapiman himako i lo mwanji ti okwe ku mendini ma ku sirina. Hinde wowani, king apukolaka wunu rumbwewani ele kapwa sumbu wosindau hima leni kapwa sumbu wasa wunu handani ele sumbu kipe wosindau hima leni wui hi ti wu rasaindau. 


text:
Hinde wowani, Gotri okokona ti ka hinga ku wosi ki: Kunu sumbu kipe tumbwa ku wosindani, ele hikisafakisani ambwatinambwatindau hima lei takisopo ti ma wunu atipisi. 


text:
Kunu Gotri kunu wosiwani lalaunasiro hima hinga ma ku ichiꞌuchanda. Woro ka Gotri kunu wosiwani ku lalaunasini dau sumbu tini ku jamekoni kui kapwa sumbu tini ku yani kinani nikaꞌari hinga ku yekichasi kei. Mina. Kunu Gotri tau ra himache hinga ku dasini ele sumbu kipe ni ma ku wosinda. 


text:
Kunu ele hima ni inaka kipe hambwandau hingambwa ma wunu hambwanda. Wondani ele sembe haro hiparakambwe kuhi le keke ma wunu wonda. Kunu Gotri naha ni ma ku akindani ele king himako i hi le ku rasainda. Nunu Jisas seke wange tumbwa sirinani nomo ti ma nu ra 


text:
<pb/>Kunu tau ra himache le, kunu kunu aulindau hima ni ku akindani ri tako tokwe ku dasini ele sumbu kipe hinga ma rini ku wosinda. Woro sumbu kipe naha kunu wosini mwanji binda ki kunu saweni kunu aulindau hima numbwa, mina, mwanji kwambu ki kunu bwani kunu aulindau hima le okwe, wui tako tokwe ya ma ete ku da. 


text:
Mwe naha, Gotri naha ni ku hambwasini ku ichiꞌuchandawa amwaka ti nindumwasari kunu handawa kunu o nomo hinga ni ku kichasini ku dawa, Gotri o sumbu hinga tini ri okokonandau. 


text:
Woro kapwa sumbu fweleni ku wosiwa kunu yewa, o sumbu wasa ni wunu ku ai wosi nambwe nimba ku dawa, o sumbu hinga ku wosiro ti keke apa bwele hi kipe ni ku torono? E, sumbu kipe tini ku wosiwa kunu yewa, o sumbu wasa ku ai ha nambwe ti nawa, Gotri o sumbu hinga tini ri okokonandau. 


text:
Gotri o sumbu hinga tini ku wosi kinani kunu uchawani rini tambwa ku taro. Hinde wowani, Kurais okwe kunu okula kinani nomo omwesika naha ti ri raro. O sumbu hinga ri wosiro ti, rini ku sirina kinani himamwale hinga ri mekuro. O keke, kunu ri seke wange ti ma ku sirinanda. 


text:
Wunu rini saweholiyandawani rini ga wasa wunu ri saweholiya nambwe. Amwaka ti rini wu handawani, rini ga ele hima ni mwanji kwambu ki wunu ri sawe nambwe. Mina. Ri himamwale ti, koti norukweni kilindau hima ri, Gotri, ri tapa tenge ki ete ri yenguro. 


text:
Kurais nui kapwa sumbu keke nomo ti ri rakoni rinjenga ri hima tape ti me yapweke tiki ri ohumbwero. O sumbu hinga ri wosiro ti, ele kapwa sumbu hinga nu hanjaꞌaisini, ri sumbu kipe tini nu sirinani nu ichiꞌuchanda ki ri wosiro. Ri hima tape rini wu yero ti keke kipe naha o kunu ri wosisinda. 


text:
Imbihumbwa kunu fe che asa che hinga numbo kipe ti ku hanjaꞌaisini ku indaro. Woro apa o kui himamwale enepeni aulindau hima ri tambwa ku ai taro.<pb/>


text:
Woro o hingambwa kunu hura liro humwe le, kui hurache le tako tokwe ma ku da. Wondawa kui hurache fwele Gotri mwanji ti wu mendini wu sirina nambwe hima le, mwanji mama bwani ekichasinda nambwe ku gainasini ku wosindau sumbu kipe kuhi ti wu heini Gotri ni sembe sa wu ha. 


text:
Mwe naha, kunu humwe leto Gotri ni ku akindani sembe kuhi halayasini ku ichiꞌuchandawa wunu o kui sumbu ni wu heikoni sembe ti Gotri ni o wu hakonda. 


text:
Kunu humwe kipe naha ku waꞌai kinani hima tape kuhi tini kaꞌapwe nimba ku wosinda kei. Mwa simba kuhi tini ku munjindani gol ba wosiro ele mwaꞌambwe ni soꞌoindani, e, ya laka ki randau ele ba fo ba fo deresi ku soꞌoinda kei. 


text:
O sumbu hinga ti sa biya da. Sembe we kuhi ki dau himamwale kuhi ni kaꞌapwe ma ku wosisi. Kaꞌapwe mwe ku wosisiwa hinde apa kapwasi kumbwa. Sumbu mwe ti sembe wahapi tito dasiwani himamwale tito himatindau. Gotri miyaningisopo ki o sumbu hinga kipe naha. 


text:
Imbihumbwa, Gotri ni akindani rini ni wu nikisindaro humwe ele, wunu o hingambwa wu wosindaro. Worotito o kaꞌapwe hinga numbwa wu toroni humwe kipe naha wu waꞌaisini wui hurache le tako tokwe wu daro. 


text:
E, Sera o sumbu hingambwa wosiro humwe fo. Tini Epuraham mwanji tumbwa ti sirinandani ti hacha hinga rini ti nandaro. Woro sumbu kipe tumbwa ku wosindani sumbu fwele keke ku akinda nambwe ku dawa, kunu Sera himiyama che hinga ku dau. 


text:
<pb/>Woro kunu humwe hopwero hima le okwe, kunu ku hambwafwaꞌaisini kui humwe le keke ku wondani wunu ga ma ku da. Himiyama le wui ukume ti hurahama lei ukume hinga, mina. O keke ma nimba wunu enependa. Hinde wowani, ichai, Gotri hima keke woni ri rawakaro himamwale rihi ti wunu ga funda ete ku ai torokondau. E, ka sumbu hinga tini ku sirinandawa, Gotri ni ku uchahambwandau sumbu kuhi ti apa mwaꞌambwe fotito hinde kunu ichaki kumbwa. Nunu sembe funda naha ki ma nu da 


text:
<pb/>Apa do mwanji jipe ya humbukondawani ka hinga a sawekonda: Kunu sembe funda naha ki ma ku dasini ele hima keke ma ku wo. Kunu hi kuhi tini ku rakaisini ele kui hiparakambwe le keke ku woni ele wui nomo ni ma ku randa. 


text:
E, hima le kapwa sumbu ti kunu wosiwa apa kunu ga kapwa sumbu wasa ai ku wosi kei. E, kapwa mwanji ti kunu bwawa, apa kapwa mwanji wasa wunu ku bwa kei. Mina. Kunu ga ka sumbu hinga ma wunu wosi: Gotri ni ma ku uchahambwawa wunu keke ri woni sa wunu okula. Gotri o sumbu hinga ku wosi kinani kunu ucharo ti, Gotri ri kwambu kunu hawa ri sumbu kipe ni ku toro kinani kunu ucharo. 


text:
<pb/>Hinde wowani, Gotri chengi ki ka hinga sawesinda:<pb/>“E, hima fori eripeꞌaripeni gisi rihi ki kipe tumbwa ri ichiꞌucha kinawa ri takisopo ki apa kapwa mwanjiche fori sukwa kei, sa nimba ete ri gainasi. Apa nimba gambo mwanjiche fori ri bwano ti keke takisopo rihi ti sa ri dimisi.<pb/> 


text:
Rini kapwa sumbu hinga tinda ete gumwa sa ri sisini, sumbu kipe tumbwa ya sa ri wosinda. Wondani ele biya hima ga sembe wahapi ki ri dani o sumbu numbwa sa ri sirinanda.<pb/> 


text:
Hinde wowani, Apukolaka i miya ti hima kipe leni heini wunu okulandau. Wondani gisi gisi wu uchahambwandau sumbu ni wasamba rihi ti ri owesini ri mendindau. Woro kapwa sumbu wosindau hima leni Apukolaka ri miyaningisopo ti gumwa wunu sindau.” Sumbu kipe nuhi ti keke amwaka ti nu mendino 


text:
<pb/>Kunu sumbu kipe tini ete ku sirina ki au kunu saindawa hinde na hima to walambe sumbu kunu wosino? 


text:
Woro gisi foki sumbu kipe ti ku wosiro ti keke amwaka ti ku mendiwa ma nimba ku eripeꞌaripenda. E, nimba ku aki kinani sumbu fwele wu wosiwa apa ku akini ku apapana kei. 


text:
Mina. Kui sembe ki Kurais numbwa kui Apukolaka hinga ku hambwa hambwa ma rini ku akinda. Wondawa hima fwele kui sembe we ki ku toronambusini ku nikisindau sumbu ni kunu siliwa, mwanji wasa wuhi ti norukweni ku sawekawe kinani gisi gisi ma ku otokunasinda. 


text:
Woro o sumbu hinga ku wosi kinawa, kunjenga kui sembe tini ku kilindawa halaya naha ki dawa wunu keke ku woni mwanji binda ki ma wunu sawe. Wondawa Jisas hi ki ku wosiro sumbu kipe kuhi ti keke hima fwele kunu wu saweholiyani kapwa mwanji fwele kunu wu bwandawa wunjenga wu bwaro kapwa mwanji keke huruhumba ti o wu ai heikonda. 


text:
Woroti Gotri okokona nawa sumbu kipe nu wosindau keke amwaka ti nu mendindau sumbu ti, kapwa sumbu ti keke amwaka nu mendindau sumbu tini dikindau. Kurais nui kapwa sumbu ri rani rumbwe ki ri haro 


text:
<pb/>Woro Kurais ni ma nu hambwa. Rini nui kapwa sumbu ri rani ri rumbwe kinani numbo funda naha ri haro. Rini hima kipe naha rito, nunu kapwa hima le keke ri haro ti, Gotri tambwa nunu ri ai rata ki. Woro ri hima tape tumbwa rini wu yeni wu sisiwani himamwale rihi tito ai saisini o ya da. 


text:
E, ri hasiwani ri himamwale tito ini ele haro hima lei himamwale ti Gotri kalapus wunu wosiwani ambusuwa ko ki dau leni Gotri mwanji kipe ti ya wunu sawe. 


text:
Woro ele hima imbihumbwa Nowa ri daro gisi ki Gotri mwanji kipe ti wu yetupwandaro. Wondawani Gotri o wu wosindaro kapwa sumbu keke amahani sumbu wasa ti wunu ri ha nambwe, ete wunu ri nikisindaro. Woro Nowa to o gisi ki sipi laka fo ri wosisini ele ri tapaꞌangi hatachi namili hima kupu rihi lenga o sipi we ki wu rarusini wu dawani ka fwa laka sukwani ele hima hinga tinda wunu yewaliwani kale hima fisiche tombwa wunu yewali nambwe. 


text:
Do fwa mwanji, ai kunu ratandau uku ya sumbu tini mwanji yepe ki sawero. Woro uku yandau sumbu mwe ti, himasingi ni yokoni rawakandau tini sawe nambwe. Mina. Oti Jisas fi tito sembe kuhi tini yokosiwani hima ako naha ku siraro keke Gotri ni mwanji mwe naha kumbwa ku bwani ku injindau sumbu tini sawero. O sumbu hinga ku wosiwa ai kunu raꞌai kinani Jisas Kurais ai sairo. 


text:
Hima mwe ri hewen ko tokwe ri isini Gotri tapa mama tokwe ya ri lininda. Wondawani ensel le, e, hewen ko ki dau kwambu chele mwaꞌambwe ba fwele okwe ri tako tokwe wu dau.<pb/>


text:
Kurais ri hima tape ki amwaka ri mendiro. Woro hingambwa kunu okwe ri inaka tini ku sirinano sumbu ni au anayendau mwaꞌambwe hinga ma ku toro. Sumbu mwe ti ka hinga: E, hinde na hima to ri hima tape ki Kurais hi keke nomo ti ri rani amwaka ti ri mendiro ti, ori hima rini ri kapwa sumbu ti ri hanjaꞌaihiro. 


text:
Woro ka hima hinga do nuwe ki ete ri dano gisi ki, hima i sembe ki sukwandau okokona tini ri sirinani hinde ri ichiꞌucha kumbwa, mina, Gotri okokona tumbwa ri sirinandano. 


text:
Kunu imbihumbwa kale bai hoko pe himako wu wosi ki wu okokonandau sumbu hingambwa gisi miyafo hinga ku wosindaro. Sumbu mwe le kale: Hima i humwe sawe sumbu ti, nuwe pe mwaꞌambwe ni okokonandau sumbu ti, uku sumbwe ani ambwatinambwatindau sumbu ti, ahirahi laka wosiwani uku sumbwe lenga asini ambwatinambwatindani ele kapwa sumbu hinga wosindau sumbu ti, e, Gotri lo mwanji tini yetupwasini nimba gambo gotri ni lotu wondau sumbu ti. Woro o sumbu hinga ku wosindaro gisi kuhi ti humbuhiro. 


text:
Apa kunu dele kapwa sumbu hinga wunu ki talesinda ki wunu ga au saini funda ku ai wosinda nambwe. Wondawani wunu o tini wu heini wu apapanani kapwa mwanji ti o kunu wu sawenda. 


text:
Woro ichai Gotri ni ele kapwa sumbu wu wosindaro mwanji mu ti o ya rini wu sawekawekonda. Rini hima i sumbu kilindau hima laka hinga ri dasini ele ha nambwe hima lenga haro hima lenga wui sumbu ni ri kili ki o ri otokunasinda. 


text:
Do mwanji mu keke, imbihumbwa Gotri mwanji ti haro himako wunu okwe ri bwaro. Wunu do nuwe ki wu ichiꞌuchandaro gisi ki wui kapwa sumbu keke Gotri wui hima tape ki hima handau sumbu ti wunu haro. Woro o sumbu hingambwa ele hima ki sukwandau. Haro himako Gotri mwanji wu mendiro ti, Gotri wui himamwale tini okulawa Gotri dau hingambwa ete wu da ki. Gotri peresen ti kipe ku aulini ku randa 


text:
<pb/>Dele nuwe pe mwaꞌambwe humbuno gisi ti takaihiro. O keke Gotri ni gisi gisi ku uchahambwanda kinani ku hambwafwaꞌaisini kunjenga ma ku aulinda. 


text:
Ele ku sirinandau sumbu kipe lei nindo ki, kunjenga ku anakekewondau sumbu ni ma ete ku toronambusi. Hima lenga anakekewondau sumbu ti, ele hima leto wosiro kapwa sumbu ni hikisani gumwa sindau. 


text:
E, kunu ga dau kui hiparakambwe leni kui aka we ki ku rakaruni ma wunu yakwani okulanda. Apa o sumbu hinga ku wosino tini sembe nomo ti ku hambwa kei. 


text:
Kunu tinda ete funda funda Gotri kunu haro peresen ti ku torosindau. Woro o peresen ku tororo ki kui hiparakambwe le ma wunu ku okulanda. O sumbu hinga ku wosindawa Gotri tau ra himache kipe naha ku sirasini Gotri kunu keke woni funda funda kunu haro peresen anandi ele ni kipe tumbwa ku aulindano. 


text:
E, hima fori Gotri mwanji tini ri bwandau ti nawa, rini Gotri mwanji minde naha numbwa sa ete ri bwanda. E, hima fori sios tau tini ri okulandawa, rini Gotri rini haro kwambu ki o tau tumbwa sa ete ri randa. Wondawa Jisas Kurais hi tiki ele tau hinga wu randau ti, Gotri hi ti sa wu rasai. Hinde wowani, rini ki hi omwesika tinga, kwambu omwesika tinga ete da ete dau. Mwe naha. Jisas ga amwaka funda mendindau sumbu 


text:
<pb/>Ai hiparakambwe le, hi hinga undau simiyanehei sumbu foti kunu ki sukwawa kunu apa ka hinga ku hambwa kei, “Ka sumbu hinga ti nunu kumbwa anandi naha sukwaro.” Wokoni apa ku apapana ki. 


text:
Mina. O nomo hinga ku randau ti, Kurais ga funda o ku randa. O keke ma nimba ku eripeꞌaripenda. Wosiwa ichai hi laka rihi ti amwei sukwano gisi naha ki eripeꞌaripe sumbu omwesika naha ti kunu ki ya o ete dakonda. 


text:
Kunu ki dau Jisas i hi ti keke kapwa mwanji ti kunu sawendawa ma nimba ku eripeꞌaripenda. Hinde wowani, hi laka tinga kwambu omwesika tinga dau Gotri Himamwale kipe ti kataꞌamwa kunu ga o da. 


text:
Woro apa o kui nindo ki hima fori hima yesi sindau ti, hili yandau ti, ele sumbu ambwe sumbu ambwe wosindau ti, e, hima lei mwaꞌambwe tini olohoindau hima hinga ri dawa, o sumbu rihi keke hima le amwaka miyafo apa rini ha kei. 


text:
E, Kurais ni ri sirinandau keke, o nomo hinga rini hawa apa o nomo ni rano ti, huruhumba hinga hei kei. Mina. Kurais hi tiki Gotri hi tini ya ma rasainda. 


text:
<pb/>E, Gotri ri hima kupu leni mwa rasaini wunu bwano gisi ti takaihiro. Woro ka mwanji nunu ki mwaseni ri kilikondau ti nawa, Gotri mwanji kipe tini sawesiyaꞌaindaro himako ni hinde hinga apa wunu ri wosikondau? 


text:
Woro Gotri mwanji ete sawero,<pb/>“E, Gotri ni sirinandau hima kipe leni tau kwambu rani wunu raꞌaino ti nawa, apa Gotri ni gumwa wu sisini kapwa sumbu leni wosindau hima leni hinde na hinga wunu ri wosikondau?” 


text:
<pb/>O keke hima fwele Gotri okokona tiki nomo ti wu randawa, ele wui numbo kipe naha kumbwa sa wu sirinandani wui himamwale ti Gotri tapa tenge tiki ya sa wu owesi. Hinde wowani, rindo nunu ri wosisini gisi gisi kipe naha tumbwa ete nunu ri aulindawani nu dau.<pb/>


text:
Ani apa kui sios mekupu leni wunu a sawekondau. Ani okwe kunu ga funda sios mekupu hima fo. Woro ai miyache naha ki ani heiwani Kurais o nomo ri raro. Woro kunu ga ani ga ichai Kurais hi laka tinga amwei ri sirawa nunu okwe o hingambwa o nu sirakonda. O keke kunu sios mekupu hima le ka hinga tau ku ra ki o kunu a sawenda. 


text:
Kunu ele Gotri ni sembe haro hima hinga kui tapa tenge tiki dau leni norukwenahani ma ku aulinda. Woro apa kunu o tau hinga ti, hima fweleto kunu ekichasiwa sumbumari tiki walambe tau ti ku ra ki. O hinga ti mina. E, kunjenga Gotri okokona tini ku sirinani ri tau tini au kunu saini ku kipehekiwa, o tau hinga ti ma ku ra. Kunu apa ya kekembwa ku wondani o tau ku randa kei. Mina. Sembe kuhi ti o tau numbwa au saini ma ku randa. 


text:
Woro kunu apa mekupu hima hinga ku etisini Gotri ele hima kui tapa tenge ki kunu yengusidau leni kapwa asa hinga wunu fwangicha kei. Mina. Kunu mwaꞌambwe kipe fo hinga ku enindani ele Gotri hima kupu leni numbo kipe tini wunu ku mekusindawa, o numbo kipe ni sa wu sirinanda. 


text:
Woro ka tau hinga ete ku randawa, ele Gotri hima kupu leni enepeni aulindau wui Apukolaka ri amwei ri tani ri sirawa, o gisi ki kapwasinda nambwe mwaꞌambwe foti o ya ku torokonda. Nunu nunjenga nu rakainahasini nu hambwafwaꞌaisini dawa nu da 


text:
<pb/>Woro o hingambwa, kunu ele hima wapache, kui sios mekupu lei tako tokwe ma ku da. Kunu kunjenga rakaindau sumbu ti ku torosini, kui hiparakambwe lei tako tokwe ma ku da. Ka Gotri mwanji ku hambwasindau, “Gotri hi rasaindau hima leni ri yetupwani ri rumbwendau, wosini hi wuhi rakaindau hima le keke ri wondau.” 


text:
<pb/>O keke kunu kui hima tape okokona ti ma ku rakaisini Gotri tapa kwambu tako tokwe ma ku da. Wondawa o ri ondiyasiro gisi naha tawa, o kunu toroni rasaikonda. 


text:
Ele kui nomo hinga tinda ete ri tapa tenge ki ya ma ku yengusi. Hinde wowani, rinjenga kunu keke woni kunu ri aulindau. 


text:
Kunu hambwafwaꞌaisini da, kui miho hima ri, Saiten, rini kapwa asa fori, laiyon, to ata ti au laka gindau hinga. Wondani hima fweleni wunu se kinani ori ichiꞌuchanda. 


text:
Woro kunu sembe ha sumbu ti kwambu tiki ku etisini ma rini yetupwani ku rumbwenda. Ku hambwandau, dele nuwe tipa laka hinga ki dau kui hiparakambwe fwele, wunu okwe o ku randau nomo hingambwa ele wu randa. 


text:
Hima keke woni hima okulandau sumbu mu naha ti Gotri ki dau. O Gotri tombwa Kurais hi tiki kunu ri ucharo ti, rini ki lindanasini ete da ete dau himamwale ti ku toro ki. Woro nomo ti gisi faiche naha ki ku rawambwa, Gotri tombwa kipe naha kunu ri rasaini ri ai ri esino gisi tawa ku ai hichako hinga, kwambu tiki o ku etikonda. 


text:
<pb/>Dele mwanji faiche kunu a sawero ti, nui hiparakambwe fori, Sailas, ani hambwawani rini tau kipe tumbwa ri randau, woro ri tapa tenge tiki a kairo. Do chengi kunu a kairo ti, kui sembe tini a yeni a rasaini kunu ani okula ki a kairo. Hinde wowani, o chengi ki Gotri kunu keke woni gisi gisi kunu okulandau sumbu to mwe naha, o tini amwei kunu a sawero. Woro kunu o Gotri hima keke wo sumbu ki kwambu naha ki ma ku eninda. 


text:
<pb/>E, Bapilon ki dau sios hima le, Gotri kunu ga funda rihi wunu ri nasindau leto o kunu wu weseꞌanda. E, ai che ri, Mak, okwe o kunu weseꞌanda. 


text:
Kui hiparakambwe lenga kui hima keke woni hima okulandau sumbu kuhi ki tapa ti ma ku anayenguna. Kunu Kurais hi tiki dau hima le, Gotri sembe wahapi ti kunu ki funda funda o da.<pb/>


text:
Ani Pol, Sailas, e, Timoti, nunu Tesalonaika ko ki dau sios himiyama hurahama leni do chengi kunu ni nu kaini nu rumbweꞌindau. Kunu Yapai Gotri ga, Apukolaka Jisas Kurais ga o ku dau. Gotri ri hima keke wo sumbu tinga sembe wahapi sumbu ga kunu ga ya sa ete da. Tesalonaika hima le sembe mwe naha ki wu hasini kipe naha kumbwa ete wu daro 


text:
<pb/>Gisi gisi kunu keke Gotri ni ete nu weseꞌandau. Wondani Gotri ni nu uchahambwandau gisi ki hi kuhi le nu uchani Gotri ni ete nu uchahambwandau. 


text:
Nunu sembe ha sumbu kuhi ki sumbu kipe le sukwandau sumbu kuhi ti, hima keke wo sumbu tini tau kwambu naha ki ku randau sumbu ti, e, sembe ha sumbu kuhi ti kwambu tiki ku toronambusini nui Apukolaka Jisas Kurais ni ete ku nikisindau sumbu tini nui Yapai Gotri miyaningisopo ki nu ai hambwandani rini ni nu weseꞌandau. 


text:
<pb/>Hinde wowani, dohaꞌa Gotri mwanji kipe kunu ki nu rataro ti, mwanji tumbwa kunu nu ha nambwe. Mina. Do Gotri mwanji kipe nu bwaro ti, Gotri Himamwale kipe ga ri kwambu tinga tau amwei naha ri rawani sembe we kuhi ki sembe ha sumbu omwesika naha ti sukwaro. Kunjenga o ku hambwanda, kunu ni nu okula ki kui nindo ki nu wosiro sumbu ele ni. 


text:
<pb/>Wosini kunu nunu ga Apukolaka ga ele nui sumbu ni ku heini ku sirinaro. Nomo miyafo kunu ki raundawani Gotri mwanji ti ku mendini ya ku toronambu. Wosini Gotri Himamwale kipe ki tandau eripeꞌaripe ki ya ku eripeꞌaripenda. 


text:
O keke ele sembe ha himako Masetoniya mapwa ki, e, Girik mapwa ki dau hima leni himamwale hinga sumbu kipe ti wunu ku mekusinda. 


text:
Hinde wowani, Apukolaka mwanji ni ku bwandau sumbu kuhi ti me tini yewani ata sukwani ele ko ele ko indau hinga tinda ichiꞌucharo. Mwanji suwa mwe ti Masetoniya mapwa ga Girik mapwa ga kapi kumbwa ambwe nambwe. Mina. Ele mapwa hinga tinda ete Gotri ni sembe mwe naha ku hasindau mwanji suwa ti tinda wu mendisindau. O keke nunu bwele mwanji ba foni kunu ni nu saweno. Mina, tinda wu mendisindau. 


text:
Kunu tambwa nu tawani nunu ku rakaruwani ele tau nu raro sumbu ti, ele gambolombo gotri ni ku hanjaꞌaisini Gotri ni sembe ku hasini himamwale ga dau Gotri mwe naha ri tau ra himache hinga ku sukwaro sumbu ti, e, 


text:
kari hima imbihumbwa ri hasiwani Gotri ai rini rasairo ri Che ri, Gotri ichai sembe enge ri ani kapwa sumbu wasa nunu ri hano keke rindo ai nunu ratakondau hima ri, Jisas, to hewen ko ti ri hanjaꞌaisini ri ai ta ki ku nikisindau sumbu ti, ele sumbu kuhi ni wu mendini ele mapwa ki wu anambwa anambwandau.<pb/>


text:
Nui hiparakambwe le, kunjenga o ku hambwanda, imbihumbwa kunu tambwa nu ini tau nu raro ti nimba i nambwe. 


text:
Kunu ku hambwandau hinga, metengei naha Filipai ko ki nu ini amwaka ti nu mendiro. Hima tape nuhi ki walambe sumbu nunu wosini nunu saweholiyaro. Woro nui Gotri to inaka nuhi ti nunu okulasiwani nui miho leni nu aki nambwe. Mina. Kwambu ki nu etinambusini Gotri mwanji kipe ti nunu ni omwemendindaro miho hima lei nindo ki kunu nu bwandaro. 


text:
Hinde wowani, Gotri mwanji kunu nu bwani kui sembe ti nu yeni nu rasaindau sumbu ti, nui hima tape okokona tini nu sirinani kunu nu gambo kinani mwanji le walambe nu bwanda nambwe. 


text:
Mina. Gotri nunu simiyaneheiwani yakinawanimbwa Gotri ri mwanji ele hima ni nu bwa ki tau nunu haro. O keke nu bwa ki Gotri nunu haro mwanji hinga numbwa amwei nu sawendau. Tau mwe nu randau ti, hima leto tau nuhi ni okokona ki nu randa nambwe. Mina. Gotri tombwa heini okokona ki nu randau. Hinde wowani, Gotri tombwa inaka nuhi ti ri kilindau. 


text:
Ku hambwandau, mwanji nuhi ti sembe kunu nu yewa hi nuhi ku rasai kinani nu bwa nambwe. Minambwe naha. Gotri heindawani ka mwanji kunu a sawendau. Nunu dohaꞌa tau nu randau ti, ya mwaꞌambwe keke okokonandau sumbu ni nu yanisini gamboni nu randa nambwe. 


text:
Nunu hima i miyaningisopo ki, kui miyaningisopo kiꞌi hima ba fwelei miyaningisopo ki, hi omwesika nu toro ki nu hambwanda nambwe. Mwe naha, o Kurais himache hi hinga nu torosindau. O keke o inaka hinga torosini kwambu ki kunu nu ekichasipo hi nuhi ti ku rasaikoro. 


text:
Woro kunu ga nu daro gisi ki, sumbu wahapi nahache ki kunu nu wondaro, nuwai to che leni norukweni ti enependau hinga. 


text:
Kunu naha keke ete nu wondaro, o keke Gotri mwanji numbwa kunu nu ha ki nu otokunasini nu daro hinga mina, kunu keke nui himamwale ti nu ohumbwe kinani nu otokunasini nu daro. Hinde wowani, kunu keke funda ete nu wondaro. 


text:
<pb/>Nui hiparakambwe le, kui nindo ki tau kwambu naha ki nu rani kunu nu okulandaro ti, ku hambwasinda. Ahirahi kuhi ti nimba nu awa nomo ku ano keke, nunu niliki tapwaki nui tapa ki a nuhi nu ra kinani tau nu randani Gotri mwanji kipe ti kunu ni nu bwandaro. 


text:
<pb/>Kunu, sembe ha himako, kui nindo ki nu wosindaro sumbu le, kunjenga ku heini ku hambwandau. Gotri okwe o ri hambwanda. Ele nui sumbu funda ete halaya naha kipe naha tumbwa, fo kapwa sumbu nambwe. 


text:
Ku hambwanda, yapai ri che leni ri wosindau sumbu hingambwa, nunu okwe kunu ni funda funda o hingambwa kunu nu wosiro. 


text:
Nunu sembe kunu nu yeni nu rasaindani kui sembe tini nu okula kinani mwanji le kunu nu bwandaro. Nui okokona ti Gotri sumbu kipe ti kunu talesiwa o ri sumbu kipe kumbwa ku ichiꞌuchanda kinani mwanji kwambu ki kunu nu sawendaro. Hinde wowani, Gotri kunu ucharo ti, ku tani ri aulindau kwambu ki ku rarusini rini ga lindana hinga ku da ki kunu ri ucharo. Sembe mwe naha wu hasini nomo wu ra ki kwambu tiki wu etisindau 


text:
<pb/>Gisi gisi Gotri ni kunu keke nu weseꞌandau bomo foti ka: Metengei naha Gotri mwanji ti kunu ki nu rataro gisi ki o tini mendiro ti, hima lei mwanji hinga mina, Gotri mwanji mwe naha hinga ku mendini kui sembe we ki ku toronamburo. Woro mwe naha, ku mendiro mwanji ti Gotri mwanji. Apa o mwanji mwe naha to kunu sembe haro hima i sembe we ki tau hinga ya kunu randa. 


text:
Nui hiparakambwe le, kunu Jutiya mapwa ki dau sios lei sembe ha hima hingambwa ku sirahiro. Jutiya kipe sios le wunu Jisas Kurais ni sembe wu hasini Gotri himiyama hurahama hinga wu dau. Wunu Juta hima kupu le wunu yewani amwaka wu mendiro hingambwa, kunu okwe kui hima kupu le kunu yewani amwaka le ku mendiro. 


text:
Woro Juta hima kupu le Apukolaka Jisas ni wu yeni wu siro ti, Gotri mwanji bwarakarandaro hima fwele okwe ete wu yeni wu siro. Wosini Gotri tau nu rano ti minambwe nunu nani kwambu ki nunu sawembwawani nu indau. Wunu Gotri okokonandau sumbu kipe tini wu yetupwandani ele hima ni tinda ete wu omwemendindau. 


text:
Wondani ele hima kupu ba fweleni Gotri wunu ai ratano mwanji ti wunu nu bwakondawani nui numbo ti wu ichakifachakindau. O hinga gisi gisi kapwa sumbu wu wosindawani o kapwa sumbu fwa hinga uyani omwesika naha ihiro. O keke Gotri sembe enge a rihi ti wunu ki sukwahiro. Pol ai wunu hei kinani ri hambwaro 


text:
<pb/>Nui hiparakambwe le, kunu ga nu daro naha to Juta hima leto nunu kutoꞌikutotasiwani gisi faiche nuwai yapai nambwe chenguto hinga apumbwa apa nu dau. Mwe naha, kui miyaningisopo gamweche ri nu hei nambwe naha. Woro inaka nuhi tito kunu ni ete nu hambwandau. O keke kui miyaningisopo nu hei kinani numbo nu wakindau ti, tau kwambu naha ki nu randau. Wondawani inaka nuhi ki dau himamwale nuhi ti kunu nu hei kinani ete ichakandau. 


text:
Hinde wowani, kunu tambwa nu ta ki au nunu saindaro. Ani Pol kunu tambwa a ta ki numbo miyafo naha ki a simiyaro. Woro mina, Saiten to numbo nunu ichakisindau. 


text:
Ichekai nui Apukolaka Jisas ai tawa ri miyaningisopo ki nu etikonda. O gisi ki bwele mwaꞌambwe ni nu torono? Bwele mwaꞌambwe keke inaka kipe nu hambwani nu eripeno? O kunu keke sa to. 


text:
Woro nunu apa hinde nu nikisinda kumbwa. O keke ka hinga nu hambwaro: Ani Pol ga Sailas ga sini bati do Atenes ko ki si dano. O numbo ti kipe naha. 


text:
Wosini hiparakambwe nuhi fori Timoti ni o si rumbweꞌikonda. Timoti rini Gotri tau ra himache hinga ri dasini Kurais mwanji kipe tini bwandau. Wosini Gotri tau ti nunu ga funda nu randau. Rini si rumbweꞌiwani ri indau ti, sembe ha sumbu kuhi ti kunu okulawa kwambu tiki ku eti ki. 


text:
Foki hima fwele nomo wu rani amwaka wu mendifuni hoko tokwe wu ai wu raru ki. Hinde wowani, kunjenga ku hambwafwaꞌaisinda, Gotri o nomo hinga nu ra ki nunu ri ondiyasiro. 


text:
Mwe naha, imbihumbwa kunu ga nu dani ka hinga kunu nu sawero, “Ichekai nomo omwesika nu ra sindau.” Wosiwani apa o nu sawero hingambwa sukwasiwani ya ku hambwasinda. 


text:
O keke apa ani anayiti nambwe, hima forini a rumbwero. Wosini apa sembe ha sumbu kuhi ti norukweni a mendi ki a nikisinda. Foki sembe yendau hima ri tani sembe kunu yewa sembe ha sumbu ti ku hanjaꞌaiwa o tau nu raro ti apa nimba i ki. Timoti mwanji sawehambwa kipe tini ri raꞌaiwani Pol eripero 


text:
<pb/>Timoti kunu tambwa ri iro ti, kunu hanjaꞌaisini ri ai tani apa chumbwa ri siraro. Ri sirani mwanji sawehambwa kipe naha ni nunu ri sawero. Sembe ku hasini hima le keke ku wondau sumbu leni nunu ri sawero. Mwanji fo ete ri sawero ti, gisi gisi nunu keke ete ku hambwandani inaka kipe kuhi ti nunu keke ete ku wondani kunu nu hei ki nu gindau hingambwa kunu okwe nunu ni ku hei ki ku gindau. 


text:
Nui hiparakambwe le, dele mwanji nu mendini ete nu hambwa, sembe ha sumbu kuhi ti kwambu tiki ete dau. Woro o sembe ha sumbu kuhi to ele nomo hinga nu randani amwaka nu mendindau nui sembe tini okulawani ya nu eripeꞌaripenda. 


text:
Hinde wowani, mwanji mu mwe ti ka hinga: E, Apukolaka hi ki kwambu ki ku enindau keke, nunu okwe himamwale ga nu dani nu eripeꞌaripendau. 


text:
Nui Gotri miyaningisopo naha ki kunu keke funda ete nu eripeꞌaripendau. Gotri do eripeꞌaripe omwesika nunu ri haro ti, o sumbu keke numbo geni rini nu weseꞌawa apa chikino? 


text:
Gisi gisi niliki tapwaki kui miyaningisopo nu heini sembe ha sumbu kuhi ti ai rai hinga wono keke kunu nu ai okulani nu chiki ki Gotri ni ete nu uchahambwandau. Pol wunu tambwa i kinani Gotri ni ri uchahambwandaro 


text:
<pb/>Gotri ni nu uchahambwandau ti, nui Yapai Gotri ga ri Che ri Jisas nui Apukolaka ga finjenga numbo nunu mekuwa kunu tambwa nu ta ki. 


text:
Apukolaka ri hima keke wo sumbu ti gamwe ga gamwe ga sa kunu ri hasiwa, inaka nuhi ti kunu keke nu wondau hingambwa kui hiparakambwe lenga ele hima ba fwelenga o hingambwa ku wosi ki. 


text:
Nui okokona ti Gotri o sumbu hinga kunu ri wosini inaka kuhi le yakinasi ki. Wosiwa ichekai nui Apukolaka Jisas ri himiyama hurahama lenga ri ai tawa nui Yapai Gotri miyaningisopo ki kapwa sumbu nambwe kipe naha kumbwa ku da ki.<pb/>


text:
Nui hiparakambwe le, apa Apukolaka Jisas hi ki mwanji kwambu tiki kunu nu sawendau. Gotri okokona ni ku sirinano sumbu kipe le tinda ete kunu nu mekuro. Wosiwani apa ele sumbu hinga ni ku sirinandau. Woro o sumbu gamwe ga gamwe ga ma ete ku wonda. 


text:
<pb/>Hinde wowani, Apukolaka Jisas ri kwambu ki kunu nu sawero mwanji le tinda norukweni ku hambwasindau. 


text:
Gotri ri okokona ti ka hinga: Sembe kuhi halaya naha ki ku dasini hima i humwe sawendau sumbu ti ku ratakosini kipe naha kumbwa ete ku da ki. 


text:
Anahopwendau sumbu ti ku hambwafwaꞌaini kunjenga kui hima tape tini norukweni ma ku aulindani o sumbu ni kipe ku enependawa kipe tumbwa sa da. 


text:
Apa hoko pe hima leto Gotri ni hikisasini hima tape wuhi au saini anaꞌokokonandau hinga ku wosi kei. 


text:
Apa o sumbu hinga ni ku sirinakoni kui hiparakambwe leni kapwa sumbu ku woni wunu gamboni wui mwaꞌambwe ni hili ku ya kei. Apukolaka o sumbu hinga ni wosindau hima leni tinda ete nomo wasa wunu ri hakondau. Imbihumbwa o mwanji hinga ni amwei naha kunu nu saweni nu autangiro. 


text:
Gotri hima i sembe ni kisi wondau sumbu tini nu wosi ki nunu ri ucha nambwe. Mina. Rini halayanahasini nu da ki nunu ri ucharo. 


text:
O keke hima fori do mwanji ni gumwa ri siwa, rini hima leni gumwa ri sinda nambwe, mina, o Gotri ni gumwa ri sindau. Do Gotri tombwa Himamwale rihi ti kunu haro. 


text:
<pb/>Ani apa kui hiparakambwe le keke ku wono mwanji fweleni kunu a kai hinga. Hinde wowani, Gotri o sumbu hinga ni tinda kunu ri ondiyakandiyawani kipe naha ku sirinandau. 


text:
Wosini Masetoniya mapwa ki dau hiparakambwe le keke tinda ete ku wondau. Woro nui hiparakambwe le, mwanji kwambu naha ki kunu nu sawendau: Dele sumbu hinga gamwe ga gamwe ga ma ete ku wondawa sa sukwanda. 


text:
Sembe wahapi naha ki ku dano sumbu tini ma ete ku wakini ku sirinandani ele mwaꞌambwe kuhi hinga tinda kunjenga norukweni ku aulinda. Imbihumbwa kunu nu sawero hinga, kui tapa ki tau ma ku rani ku a a kunjenga ma ku okulanda. 


text:
O hinga ku wosindawa ele sembe ha nambwe hima lei miyaningisopo ki hi kuhi kipe naha ya sukwakonda. Wondawa mwaꞌambwe foti keke ku heifuni hima ba foni hinde o keke ku sili kumbwa. Apukolaka ri ai tani o ai nunu rasaikonda 


text:
<pb/>Woro, nui hiparakambwe le, haro hima ele ni bwelefo kalefo ku nani ku ambwatinambwatino sumbu ti nu diyaha. Foki apa Gotri ni sembe ha nambwe hima kale matimat ki siro himako ai saino sumbu ni wu hikisasini dau hinga kunu okwe o hingambwa sembe nomo tinga ku da ki. 


text:
Nunu Jisas hasini matimat ki ai sairo tini sembe rini nu haro. O keke ya nu hambwanda, Gotri ri kwambu ki ele sembe hasini haro hima leni Jisas ga ya funda wunu ri ai ri ratakonda. 


text:
Apukolaka mwanji ni ka hinga kunu nu sawenda: Ichekai Apukolaka ri ai tawa, nunu nu ha nambwe himamwale ga nu dau himako, apa ele sembe hasini haro himako ni nu dikisini nundo mwaseni nu i hinga. 


text:
Mina. O gisi ki Gotri hapa tinga ri sawewa, ele ensel ni aulindau ensel mwa laka ori ri uchawa, Gotri ri fu ti ya wuichikonda. Wowa Apukolaka hewen ko ti ri hanjaꞌaisini ri sikawa imbihumbwa Jisas ni sembe wu hasini wu haro hima le ya wu ai saikonda. 


text:
Wowa o gisi kumbwa nunu nu ha nambwe himamwale ga nu dau himako wunu ga funda ete Apukolaka hiki tinga nunu rakausiwa niri tiki ya rini nu heikonda. Wosini rini ga ya nu ete da ete dakonda. 


text:
Nui hiparakambwe le, nunu dohaꞌa sumbu sukwano gisi tinga amwa tinga hinde kunu nu sawe kumbwa, o nu hambwanimbwa kunu nu sawehambwano. 


text:
Kunjenga o ku hambwasinda, Apukolaka ri gisi ti niliki ki hili ya hima sukwandau hinga ya sukwakonda. 


text:
Hima le ka hinga o wu sawekonda, “Apa gisi kipe naha, kipe naha tumbwa o ya nu dakonda.” Woro o gisi naha ki, walambe naha ki wunu wosino sumbu ti metengei ete o wunu ki sukwakonda. Wowa amwaka wu mendino ti himiyama leto che ra ki gwai mendindau hinga wu mendino. Do kapwa mwaꞌambwe apa hinde wu ratako kumbwa. 


text:
Woro, hiparakambwe le, kunu hundu tiki ku da nambwe, o keke ka sumbu hinga hili ya hima niliki tandau hinga kunu ki sukwawa hinde ku apapana kumbwa. Minambwe naha. 


text:
O keke, foki apa ele biya hima ba fwele wu tukuyandau hingambwa nu tukuya ki. Miya nuhi sa ripasiwa ma nu hambwafwaꞌaisini nu da. 


text:
Nu hambwanda, tukusekupwa hima le wunu niliki wu tukuyandau. E, uku ani ambwatinambwatindau hima le, wunu niliki kumbwa uku wu ani wu ambwatindau. 


text:
Woro nunu tapwaki kipe, o keke nu hambwafwaꞌaisini nu da. Sembe ha sumbu nuhi ga hima keke wo sumbu ga siyoti kapa ni inaka ki soꞌoindau hinga ma nu soꞌoisi. Wosini nu etinambusini Gotri ai nunu raꞌaino gisi ti nu nikisindau sumbu ni kapa ki wosiro hati kwambu hinga ma nu gwaro. 


text:
Gotri sembe enge wasa rihi nu toro ki nunu ri ondiyasi nambwe. Mina. Nunu ri ondiyasiro ti, nui Apukolaka Jisas Kurais ai nunu raꞌai ki nunu ri ondiyasiro. 


text:
Jisas ri haro ti, nu hanoꞌo, himamwale tinga ete nu dano, ri ai tawa nunu himamwale ako nu torosini rini ga ete nu da ete nu da kinani ri haro. 


text:
O keke kunu funda funda apa do ku wosindau hingambwa, kui hiparakambwe leni mwanji kipe leni wunu ku bwandani sembe ha sumbu wuhi leni ma wunu ku okulandawa kwambu ki sa wu eninda. Mwanji tipache fwele 


text:
<pb/>Nui hiparakambwe le, ka mwanji hinga ni kunu nu sawendau: Kunu ele hima mekupu hinga wu etisini kui nindo ki tau wu randau hima le tako tokwe ma ku da. Hinde wowani, Apukolaka to sios mekupu hima hinga wunu esisiwani kui sios mekupu hima hinga wu dasini numbo kipe kunu mekundani sembe ha sumbu kuhi ti kunu ri ondiyakandiyandau. 


text:
Wu randau tau ti keke hima kipe naha ma wunu ku nani omwesika naha wunu keke ma wo. Wondani ele hiparakambwe ga sembe wahapi kumbwa ma ku da. 


text:
<pb/>Nui hiparakambwe le, ka sumbu hinga ni mwanji kwambu tiki kunu nu sawendau: Kunu kale tauwofundau hima leni ma wunu ku okulani wunu ku ai ku rata. Wondani akitiwotindau hima leni wui sembe ti ku okulandani yakinanda nambwe hima le okwe ma ete wunu ku okula. Ete wondani ele hima ni tinda ete mwanji awariche wunu ma ku bwandani ku okulanda. 


text:
<pb/>Foki apa ele kapwa sumbu kunu wosindau hima leni kapwa sumbu wasa wuhi wunu ku wosi ki. Gisi gisi ele hiparakambwe leni, e, ele hima hinga tinda ete sumbu kipe ti ete wunu ku wosindani o numbo numbwa ma ete ku sirinanda. 


text:
Gotri ele sumbu hinga tinda ete kunu wosindau tini ma rini ku weseꞌanda. Hinde wowani, o sumbu hinga ni Jisas Kurais ki ku sirinanda kinani Gotri okokonandau. 


text:
Woro ele sumbu hinga tinda ete norukweni ya ma ku kili. Wosini sumbu kipe naha leni ma ku toronambu. 


text:
Gotri rinjenga sembe wahapi mu naha, woro do Gotri to kunu ratorowa halaya naha naha ku dawa himamwale kuhi ti, mwale kuhi ti, e, hima tape kuhi ti ri aulindawa nui Apukolaka Jisas Kurais ri ai tano gisi ki kapwa sumbuche fo nambwe kipe naha tumbwa ete ku dawa sa ri ai ta. 


text:
<pb/>Nunu Gotri ri himiyama hurahama le nui sumbu ti ka hinga: Ele hiparakambwe ni tinda ete tapa ti ma ku anayenguna. 


text:
Apukolaka hi ki mwanji kwambu ki ka hinga kunu a sawenda: Do chengi ele hiparakambwe tinda ete ma wunu ku hambwawa sa wu mendi. 


text:
Ani Pol, ani Jisas Kurais himache. Woro nunu ai ratandau Gotri ga, ka nu hei ki nu nikisindau hima ri, Jisas Kurais, ga findo fi ani esisiwani ani Jisas Kurais himache hinga a waꞌaisindau. 


text:
<pb/>E, Timoti, sembe ha sumbu numbo ti mini a mekuro ti keke, mini ai che mwe naha hinga, woroti do chengi mini a kaindau. E, nui Yapai Gotri ga nui Apukolaka ri, Jisas Kurais, ga fi hima keke wo sumbu tinga, e, fi sembe wahapi sumbu tinga mini ki ya sa ete da. Kale mwanji gambo hinga ma nu hanjaꞌai 


text:
<pb/>E, imbihumbwa Masetoniya mapwa tokwe ani ikoni mini a sawero hingambwa apa o mini ani ai sawenda. Mini Efesas ko ki ma ete dani ele hima ni ma ete wunu sawe, apa nimba gambo mwanji fweleni wunu warondoko kei. 


text:
Wosini ma wunu sawewa ele hima i inaka ki sukwaro atei mwanji lenga atei hima i hi walefo naha kairo chengi huwe laka tinga sa wu hanjaꞌai. Hinde wowani, ele mwanji hinga to ai wunu raꞌaindawani anangiya bomo tumbwa wunu ki sukwandawani Gotri ai nunu rata ki ri mekuro sembe ha sumbu numbo ni gamweche ri okulanda nambwe. 


text:
Woro do mwanji ni apa kwambu ki mini a sawendau ti, o tini wu mendini wu sirinawa sembe halaya ti, inaka tenge miyafo hambwanda nambwe sembe ti, e, sembe mwe naha handau sumbu ti, ele sumbu ki sukwandau hima keke wo sumbu ti wunu ki tale kinani. 


text:
E, hima fwele kale mwanji mu mwe ni wu andosini, mwanji ba fo tokwe wu ai yatito yatito wu bwa bwa wu anangiyandawani wunu ki sumbu mwe ti sukwanda nambwe. 


text:
Wunu wui okokona ti, Gotri lo mwanji ondiyakandiyandau hima hinga wu sira kinani ka mwanji hinga ni wu sawendau: “Dele mwanji nu bwandau ti, mwe naha.” Woro o mwanji wu bwaro mwanji mu mwe ti wu hikisandau. 


text:
<pb/>Woro nu hambwanda, Gotri ri lo mwanji ni sirinandau sumbu mwe ni nunu ri mekusiro leni nu hambwani nu sirinawa o Gotri lo mwanji kipe naha nunu okulano. 


text:
O keke nunu ka sumbu ni ma hambwawa nu hambwa: Gotri lo mwanji ti, hima kipe naha keke ri sawe nambwe, mina. O lo mwanji, lo mwanji ni yetupwasindau hima le, hima i mwanji ni sawesiyaꞌainda hima le, Gotri ni gumwa sisini kapwa sumbu leni wosindau hima le, Gotri mwanji ti minambwe kanambwe nasini nuwe pe sumbu tini sirinandau hima le, nuwai yapai ga ele biya hima fwelenga wunu yeni sindau hima le, 


text:
hima i humwe sawendau hima le, humwe hura to wosindau sumbu hingambwa wosindau hurahama le, hima leni hili yani raꞌaindau hima le, mwanji nimba gambondau hima le, nimba gamboni kari kau mwe naha nandau hima le, e, Gotri mwanji mwe ni sawesiyaꞌaindau hima ba fwele tinda ete wuhi. 


text:
Do mwanji hinga ti, Gotri ri ani mekuro mwanji kipe naha ni a sirinani a bwaro, woro Gotri mwanji kipe naha mwe oti, hi hinga okundani eripeꞌaripe sumbu mu tini torosindau Gotri ki sukwasiwani ando ele hima ni a bwa kinani ri ani esiro. Pol, Gotri rini keke woro keke rini weseꞌaro 


text:
<pb/>Nui Apukolaka Jisas Kurais to do a randau tau ki ri ani esisini ani ni ka hinga ya ete ri hambwa, ani do tau kipe tumbwa rini keke a randano. Wosini gisi gisi kwambu ti ri ani handau. O keke ani rini ni a weseꞌandau. 


text:
Mwe naha, imbihumbwa hi rihi ti ani hambwa nambwe a dani rini a saweholiyandani, rini ni sembe haro hima ele ni walambe sumbu wunu a wosindani rini ni a sawesiyaꞌaindaro. O gisi sembe rini ani ha nambwe a dani ele sumbu hinga a wosindaro ti keke, ani keke ri hambwafuni ya ri ani okula. 


text:
Wosini nui Apukolaka ri hima keke wo sumbu ti, ani ni omwesika ri ai handawani Jisas Kurais ni sembe handau sumbu tinga, e, rini keke wondau sumbu tinga ani ki kipe naha sukwasini ya inda. 


text:
<pb/>Nunu do nuwe ki nu dasini kapwa sumbu nu wondau hima leni Kurais Jisas nunu ri ai ri raꞌai ki do nuwe ki ri sikaro. Woro do mwanji mwe naha, hima le wu mendini sembe ti sa wu ha. Woro kapwa sumbu wosindau hima lei nindo ki ando wunu ni a dikisini kapwa hima naha a dau. 


text:
Woro ka hinga a dawani Gotri ani keke o hingambwa ri woro ti, hinde wowani, kale kapwa sumbu omwesika naha a wosindani ele nomo Kurais Jisas ni ani handawani ele ni ri hambwa nambwe ani ni ri rataro sumbu kipe naha rihi tini ri meku kinani. O sumbu hinga ri wosiro ti, ando ani etisiwa ele hima ai mwale tini wu hei hei wu tani sembe wuhi ti rini ni wu hasini ri himamwale ako ti wu torosini gisi gisi kipe tumbwa wu da ki. 


text:
Gotri, ete da ete da King Apukolaka, rini handa nambwe, e, hima le miya minde ki rini heinda nambwe, rindombwa Gotri funda naha. O keke kwambu omwesika laka tinga hi omwesika tinga rini kumbwa sa ete da. Mwe naha. Timoti, kwambu ki etisini miho lenga sa anaye 


text:
<pb/>Ai che ri, Timoti, ani ka mwanji Gotri mwanji bwarakarandaro hima le imbihumbwa mini ni wu bwaro mwanji numbwa a sirinani tau kipe mi ra ki mwanji kwambu tiki mini a sawendau. Mini ka mini wu bwaro mwanji mi toronambuni mi hambwafwaꞌaisini apa o mwanji ki miho lenga Gotri tau kipe keke ma ku anaye. 


text:
Ka au mi anayeno ti, sembe ha sumbu mihi tinga ele sumbu ni norukweni kilindau sumbu mihi tinga ete mi toronambusini ma anaye. Hima fwele ele sumbu ni norukweni kilindau sumbu tini gumwa wu sikoni sipi tito ini humokuto ki yekoni walambe indau hinga sembe ha sumbu wuhi ti walambe iro. 


text:
Woro Haimeniyas hima pi Alekisanda fini o sumbu hinga fi wosiro. Wosiwani fini a toroni kapwa hima ri, Saiten, tapa tenge ki fini a yenguro. Woro o sumbu to sa fini ondiyakandiyawa Gotri hi tini fi saweholiyandau sumbu ti sa fi hanjaꞌai.<pb/>


text:
Woro do tau mi ra ki metengei naha sembe mini a yeni a rasaindau mwanji ti ka hinga: E, ele hima keke Gotri ni ku silindani, rini ku uchahambwandani, ma rini ku weseꞌanda. Wondani king apukolaka le keke ku uchahambwandani, e, ele kwambu chele hima ba fweleni ku okula ki ma wunu ku uchahambwanda. Wondawa sembe wahapi kumbwa nu dani Gotri sumbu kipe tumbwa nu sirinanda. 


text:
Gotri ni uchahambwandau sumbu hinga kati nunu ai ratandau hima ri, Gotri, ri miyaningisopo ki kipe naha, rini o tini ri okokonandau. 


text:
Hinde wowani, nu hambwanda, Gotri rini funda naha. Wondawani hima minde hinga sirasini Gotri ga hima lenga wui alase ki rairo hima ri funda naha, rini hima hinga waꞌairo Kurais Jisas. 


text:
Rini ri hima tape ri ohumbwesini ele hima keke wungwa ri jiro ti, o sumbu imbihumbwa Gotri ondiyasiro gisi naha ki sukwaro. O sumbu hinga ki Gotri nunu ri mekuro ti, Gotri ele hima ni ai rata kinani ri okokonandau. 


text:
Gotri ani ni Jisas himache hinga ri ani esiro ti, ele biya hima kupu ba fweleni do ri mwanji a bwa kinani ri ani esiro. Mwe naha ki a sawendau, nimba a gambonda nambwe. Ri ani esisiwani ondiyakandiyandau hima hinga ani etisini ele biya hima kupu ba fwele ri mwanji mwe naha ni wu mendini sembe wu ha kinani ai tau a randau. 


text:
<pb/>Woro ai okokona ti, ele ko ki dau sembe haro hurahama le, wunu sembe enge ani anangiyanda nambwe sembe halayasini tapa wuhi wu rasaisini Gotri ni sa wu uchahambwanda. Himiyama lei mwanji 


text:
<pb/>Ani ai okokona ti, ele himiyama okwe sios lei miyaningisopo ki chikindau kaꞌapwe hingambwa sa wu soꞌoinda. Apa himiyama le hi wuhi rasai ki nimba wu eripeni ele ba fo ba fo mwaꞌambwe ki wosiro kolosi tinga, e, kangasiki kipe naha ti, gol ki wosiro mwaꞌambwe ti hima tape tini kaꞌapwe ti wu wosinda kei. 


text:
Mina, e, Gotri ni lotu wondau himiyama le, o wui sembe ha sumbu ni chikindau sumbu kipe naha wuhi ti, kaꞌapwe kipe ni soꞌoindau hinga sa wu soꞌoisi. 


text:
E, humwe foti tinjenga hi tihi ti sa rakaisini mwanji gainasini, mwanji ti ti mendini sirinani kipe tumbwa sa ti hambwa. 


text:
E, himiyama foti hurahama leni ti dikisini tindo heiye tokwe ti dasini wunu ni ti ondiyakandiyano tini ani ohounanda nambwe. Mina. Himiyama le sa nimba gainani wu litisini mwanji tumbwa sa wu mendinda. 


text:
Wosiwani Atam rini o mwanji gambo ni sirina nambwe. E, himiyama to o mwanji gambo ni ti mendiwani mwanji mwe hinga ti hambwakoni kapwa sumbu ti ya ti wosi. 


text:
Woro himiyama le wunu che leni sa wu randa. Wosini Gotri ni sembe wu hasini ri hima keke wo sumbu ni wu sirinandani halaya naha ki kipe tumbwa ete wu dani wunjenga kipe tumbwa wu aulindawambwa Gotri wunu ai raꞌaino.<pb/>


text:
Do mwanji mwe naha: E, hima fori sios aulindau tau ti ri ra ki au rini saindau ti nawa, ori hima tau kipe naha tini ri ra ki ri hambwandau. 


text:
O keke sios tau aulino hima ri, rini hima kipe naha to o tau sa ri auli, apa kapwa sumbuche fori ri wosiwa hima le rini saweholiya ki. Rini humwe funda ri ri hopwesini sa ri da. Rini rinjenga ri hima tape ti kipe naha tumbwa ri aulindani sumbu kipe tumbwa ri sirinandani ele tau kipe numbwa sa ri randa. Rini hima ba fwelenga ri nau hinga sa wunu ri hambwandani wunu ri okulanda. Wondani hima leni ondiyakandiyandau hima kipe naha hinga sa ri da. 


text:
Ori hima apa waini uku miyafo ri asini ambwatinambwati kei. Rini sembe enge a ti metengei ete rini ki sukwakoni ri sarahumwarani au ti apa ri wo kei. Rini hima leni sembe wahapi sa ri hambwanda. Apa ya keke funda ri okokonani inaka miyafo ri hambwa kei. 


text:
Rini ele ri che humwe ni norukweni sa ri aulindani, ele ri che ni ri sawendiriwa ri mwanji ti wu mendini kipe naha sa wu sirinanda. 


text:
E, hima fori ri che humwe ni norukweni ri aulinda nambwe nawa, rini apa Gotri sios hima leni norukweni hinde ri auli kumbwa. 


text:
E, sembe apambwa naha haro hima fori sios aulindau hima hinga ri eti hinga. Foki apa hi rihi ri rasaini ri hichakowa Gotri kapwa hima ri, Saiten, ni rumbwewani sikaro hinga rini wosino. 


text:
Rini hoko ki dau hima lei nindo ki hi kipe naha rini sawendau hima rito, sios aulindau hima hinga sa ri eti. E, hi rihi ti kapwa ti nawa apa ri eti hinga, foki huruhumba hinga heifuni ri ini kapwa hima ri, Saiten, injisiro kowe ki ri raino. Sios tau randau hima leni sawero mwanji 


text:
<pb/>Ele sios tau ra ki hambwandau hima le, wunu okwe o hingambwa inaka wuhi ti o wui tau numbwa norukweni wu hambwa hambwa wu randawa hima le hi kipe sa wunu ucha. Wunu apa tarukwe tenge wu wosi kei. Apa waini uku miyafo wu ani wu ambwatinambwati kei. Wondani apa ele biya hima i ya tini wu gamboni wu raꞌai kei. 


text:
Sembe wuhi ti halaya naha ki sa dasini sembe ha sumbu ti, ti mwanji mu mwe naha ti sa wu toronambusi. 


text:
Metengei naha tau ra sumbu wuhi ti ma wunu simiyanehei. E, ku heiwa tau ti kipe tumbwa wu rawa, sios tau ra hima hinga ya sa wu da. 


text:
E, wui humwe le okwe wunjenga wu wosindau sumbu numbwa norukweni wu hambwa hambwa wui hurache le dau hingambwa sa wu da. Apa hima leni gumwa tokwe kapwa mwanji fwele wu bwa kei. Wunu gisi gisi sumbu kipe tumbwa sa wu wosindani kipe naha kumbwa sa wu da. 


text:
Sios tau randau hima ri, rini humwe funda ri hopwesini sa ri da. Wosini ri che humwe leni norukweni sa ri aulinda. 


text:
Sios tau randau hima le o wui tau kipe naha tumbwa wu rawa hi wuhi ti kipe naha tumbwa sukwandawa Kurais Jisas ni sembe haro sumbu wuhi ti kwambu omwesika wu ai torosini wu etikonda. Gotri sumbu, ti mwanji mu 


text:
Woro mini tambwa aichefundari a ta nambwe ti nawa, do chengi ki a kairo mwanji ni mi heini mi hambwasini Gotri himiyama hurahama le norukweni wu ichiꞌuchano numbo kipe ti ma wunu mekusiwa kipe tumbwa sa wu da. Gotri himiyama hurahama leni sawero ti, ri himamwale ga dau sios ni sawero. Woro sios mwe oti worumbo tito aka tini ekikinasindau hingambwa Gotri mwanji mwe tini o hingambwa ekikinasindau. 


text:
Ei, mwe naha, lotu wo sumbu nuhi tini kichandau yanisini daro mwanji ti omwesika naha, woro hima le o sumbu ni apa hinde minambwe wu na kumbwa. Mwanji mwe ti ka hinga:<pb/>Rini hima minde naha ri waꞌaisini, amwei naha ete ri siraro.<pb/>Wosiwani Gotri Himamwale kipe ti nunu ri mekusiro, ori hima hima kipe naha.<pb/>E, ensel le okwe rini heiro.<pb/>Wosiwani ri himache le ri mwanji ti wu bwawani do nuwe ki dau ele hima ba fwele tinda ete wu mendiro.<pb/>Wosini nuwe ki dau mapwa laka hinga tinda ete hima fwele sembe rini numbwa wu hasindau.<pb/>Wosiwani Gotri hewen ko tokwe ai rini rakauro.<pb/>


text:
Gotri Himamwale kipe amwei naha ka hinga sawendau: Gisi jipe takaindawa hima fwele sembe ha sumbu wuhi ti wu hanjaꞌaisini nimba gambondau himamwale kapwa lei mwanji tini wu mendini wu sirinakoni mwe naha ya wu nakonda. 


text:
Dele mwanji gambo hinga ti, mwanji numbwa bwani sumbu mwe wosinda nambwe nimba gambondau hima lei inaka ki sukwandau. Wunu wui inaka ga wui sembe ga emendiki naha isiwani sumbu foti norukweni wu kilinda nambwe. 


text:
Woro ele himako to apahopwendau sumbu tini minambwe wu nandani hima i ahirahi fwele wu ano tini o hingambwa minambwe o wu nakonda. Woro ele ahirahi hinga tinda ete Gotri wosiro le, sembe rini ni nu hasini ri mwanji ni mwe naha nu hambwandau hima leto Gotri ni nu weseꞌasini nu toro kinani Gotri ele ni wosiro. 


text:
Nu hambwanda, Gotri wosiro ele mwaꞌambwe hinga tinda ete kipe naha tumbwa. Foki apa kapwa nani nu rumbweꞌi ki. O keke Gotri ni nu weseꞌasini ma nu toro. 


text:
Hinde wowani, Gotri mwanji tinga rini ni uchahambwandau sumbu tinga ele mwaꞌambwe ni okulasiwani Gotri miyaningisopo ki kipe naha tumbwa sukwandau. Timoti, Kurais tau ra himache kipe naha hinga sa ri da 


text:
<pb/>Woro dele mwanji hinga ele nui hiparakambwe leni mi ondiyakandiyawa mini Kurais Jisas i tau ra himache kipe naha mi dakondau. Wondawa mi mendini sirinandau kapi mwanji to sembe ha sumbu ni okulandau mwanji tinga ele Gotri mwanji ni ondiyakandiyandau mwanji kipe lenga, ahirahi to gisi gisi hima ni okulandau hinga mini okulandawa sembe ha sumbu mihi ti hehenani omwesika laka indano. 


text:
E, hima le wunu Gotri sumbu mwe ni diyanda nambwe ambwatinambwati atei mwanji leni wu bwandani wui sumbu leni sawendirindawa, ele mwanji miya hinga ti gumwa ma sisini inda. Wosini mini gisi gisi Gotri ni sirinandau sumbu kipe ni mi toronambu ki tau kwambu ma randa. 


text:
Nu hambwanda, hima tape nuhi kwambu i kinani nu simiyakamiyandau sumbu ti, o gamweche ri nunu okulandau. Woro, himamwale nuhi kwambu i kinani nu simiyakamiyandau sumbu tito miyafo naha ki nunu okulano. Hinde wowani, o sumbu hinga ti do nu dau gisi tumbwa, mina, ichai ai sukwano gisi okwe nui himamwale ti funda ete o nunu okulakonda. 


text:
O sumbu keke nunu kwambu ki nu anayeni tau kwambu naha do nu randa. Hinde wowani, nunu himamwale ga dau Gotri ni sembe nu hasini nunu ri ai ri raꞌaino gisi tini nu nikisindau. Gotri rini ele himiyama hurahama ni ai raꞌaindau hima naha, woro nunu, rini ni sembe haro hima, leni mwe naha ri raꞌaikondau. 


text:
<pb/>Mini ele himiyama hurahama ni dele mwanji hinga ni kwambu ki ma wunu sawendirini ma wunu ondiyakandiyanda. 


text:
Woro hima fweleni mini heini hima wapa mini wu nakoni apa mini ni wu rakai ki, mina. Mini himamwale hinga mi enindawa sembe ha himako le, mi mwanji ti, mi ichiꞌuchandau numbo ti, hima keke wo sumbu mihi ti, sembe ha sumbu mihi ti, e, halayasindau sumbu mihi ti, sa mini wu hei hei wu sirinanda. 


text:
Woro ani ni mi nikisindani mini Gotri mwanji ti ele hima ni Gotri chengi tiki mi hambwasini wunu mi sawekaweni sembe wuhi mi yeni rasaindani norukweni ma wunu ondiyakandiyanda. 


text:
Mini Gotri Himamwale kipe mini haro peresen mihi ti apa bwelefo kalefo mi nani mi hanjaꞌai kei. Peresen mihi mwe ti, imbihumbwa sios mekupu hima le wui tapa ti wu owesini Gotri ni mini keke wu uchahambwani Gotri peresen mini haro mwanji ti wu bwarakararo gisi ki mini haro. 


text:
Mini gisi gisi o mi tau numbwa mi hambwasini hima tape mihi tinda ete o kumbwa ma randa. Wondawa ele hima hinga tinda ete mi randau tau tini sa wu heini wu hambwa, mi randau tau ti, omwesika sai sai indau. 


text:
Wondani minjenga mi ichiꞌuchandau numbo ti norukweni mi ai hambwafwaꞌaindani ele hima ni mi ondiyakandiyandau mwanji mu ti norukweni ma kilinda. Mini gisi gisi o tau hinga ni kwambu tiki ma ete randa. O hinga mi wowa o tau mi randau to kipe naha ai mini okulandawa mi mwanji mendindau hima okwe wunu okulakondawa Gotri o kunu raꞌaikonda.<pb/>


text:
Mini apa mekupu hima forini mwanji kwambu ki rini sawe kei. O sumbu hinga sa biya da. Mi yapai ni mwanji binda ki mi sawendau hingambwa ma rini sawe. E, hima wapa le mi sawekawe kinawa mi hipache leni mi wosindau hinga ma wunu wosi. 


text:
Mi nuwai ni mwanji binda ki mi bwandau hingambwa ele mekupu humwe o hingambwa ma wunu wosi. E, ele mi kahaiche ni mi sawendirindau hingambwa, ele humwe chongo ni mi kahaiche minde hinga mi hambwasini o hingambwa ma wunu wosi. Himanguto leni sawero mwanji 


text:
<pb/>E, himanguto fwele wunu bati naha wu dasini mwaꞌambwe keke wu heifundau ti, ma wunu heirasirani wunu enependa. 


text:
Woro, himanguto foti che toꞌo nita to dawa ma wunu ondiyakandiyawa ele che nita to metengei naha Gotri sumbu ni wu sirinani wunu yakwandaro hima leni wasa sa wu ai yakwa. Mwe naha, o sumbu hinga ti, Gotri okokonasindau. 


text:
E, himanguto foti tini bati naha ti dasini mwaꞌambwe keke ti heifundau ti, o humwe hinga ti inaka ki Gotri numbwa ti hambwandani Gotri tini okula kinani niliki tapwaki rini ni ete ti uchahambwandau. 


text:
Woro himanguto foti ti hima tape tini okokonandau sumbu tini ti sirinandau ti, hima tape tihi ichiꞌuchandau, woro himamwale tihi ti haro hinga. 


text:
Mini ele humwe ni dele mwanji hinga ma wunu sawendiriwa wu mendini wu sirinani kipe tumbwa sa wu da. Wowa apa hima le mwanji kwambu ki hinde wunu sawe kumbwa. 


text:
E, hima fori ele ri hima kupu leni, e, ele ri achehipache minde naha leni ri enepe nambwe nawa, rini Gotri ni sembe handau numbo tini gumwa ri sisindau. O hinga ti nawa, rini sembe handa nambwe hima leni ri dikisini rindo kapwa sumbu naha ki rarusindau. 


text:
<pb/>E, sios to okulano himanguto lei hi ti chengi ki mi kai kinawa, kale humwe hinga lei hi tumbwa ma wunu kaisi. Asama wuhi ti 60 heiye tokwe wu dasini hura funda wu lisini wu dani 


text:
ba fo ba fo tau kipe le wu randawani hi wuhi ti kipe sukwandaro le, wondani wui che leni kipe enependani ele biya ko ki taro hima leni ahirahi wu yakwandani sembe haro hima leni wu enependani nomo randau hima leni okulandani, e, ele tau kipe hinga tinda ete wu randaro humwe lei hi numbwa ma wunu kaisi. 


text:
<pb/>Apa mekupu ti nambwe himanguto lei hi ni kai kei. Hinde wowani, wui hima tape au wunu saiwa hima foki hura wu ai li ki wu hambwasini Kurais ni sirinandau numbo ni bwelefo kalefo o wu nakonda. 


text:
Wokoni himanguto wu waꞌaisini sios tau numbwa ra kinani mwanji kwambu ki metengei naha wu injiro tini wu hanjaꞌaikonda. Wosiwa o keke wunu mwanji chele. 


text:
E, sumbu fwele wu wosindau ti, ka hinga. Wunu tau rani ano ti wu diyahasini saini hima i aka hima i aka wu indau. Woro wunu tauwofu tumbwa, mina, wunu mwanji ti hima i gumwa tokwe wu bwaꞌi bwatandani hima fwele bwandau mwanji tini wu etipeꞌatipendani hima le minambwe nasindau mwanji leni wu bwani indau. 


text:
Woro ai okokona ti, ele mekupu ti nambwe himanguto le sa wu ai anahopwesini che ti wu rasini o wui che ni wu enependani wui aka ti sa wu aulinda. O sumbu hinga wu wosiwa nui miho le kapwa mwanjiche fori hinde wunu bwa kumbwa. 


text:
Mi hambwanda, himanguto fwele sembe ha sumbu wuhi ti wu hanjaꞌaisini kapwa hima ri, Saiten, ni wu sirinandau. 


text:
Sembe haro himiyama foti ti hima kupu lei nindo ki himanguto fwele dawa tinjenga sa wunu enependa. O hinga ti wosiwa sios wunu keke nomo hinde wu ra kumbwa. Wondawa sios bwarikapwa naha dau himanguto fweleni sa wu enependa. Sios aulindau mekupu hima leni sawero mwanji 


text:
<pb/>Kunu ele sios tau ni kipe tumbwa aulindau mekupu hima leni kipe naha wunu ku eripendani tau wuhi wu randau ti keke ya fwelenga ai ku owesini kipe naha ma wunu okulanda. Woro, metengei naha ku okulano mekupu hima le, ele hima ni Gotri mwanji ti tau kwambu naha ki wunu bwani ondiyakandiyandau mekupu hima leni ma wunu ku okula. 


text:
Nu hambwanda, Gotri chengi ete sawero: “Mini apa bulumakau ti witi yitindawa apa o omwe i takisopo ti ku injisi kei.” Wosini Gotri chengi ete ai sawero, “Tau ra himache fori ri randau tau keke ya ti ri toro sindau.” 


text:
Woro hima fori ka hinga ri sawewa, “Do sios aulindau hima fori kapwa sumbu wosiro,” wowa apa o mwanji hinga amahaꞌamahani mendi kei. Hima fisi namili hinga mini sawewa pwe mi bwe hambwa. 


text:
E, sios aulindau mekupu hima fwele kapwa sumbu wu wowa, o sumbu wu wosiro ti ele sios hima i nindo ki amwei ma wunu wonorukwewa ele biya hima o sumbu ni wu heini sa wu aki. 


text:
<pb/>Do mwanji, Yapai Gotri, Jisas Kurais, e, Gotri esiro ensel fwele okwe wui miyaningisopo naha ki mini a sawekonda. Mini hambwafwaꞌaisini o tau ma randa. Woro dele mwanji mini a sawendiriro ti hima fweleni kipe mi nani hima fweleni kapwa mi nandau sumbu mi hanjaꞌaisini ele hima hinga tinda ete norukweni ma wunu ondiyakandiyanda. Apa hima fwele keke mi woni mwanji binda ki wunu mi sawendani hima fweleni mi diyahani mwanji kwambu ki wunu mi sawe kei. 


text:
E, apa hima fori sios aulino mekupu hima hinga tapa mihi mi owesini amahaꞌamahani rini esi kei. Foki hima fwelei kapwa sumbu keke huruhumba o mi heikonda. O keke minjenga mi aulindani kipe tumbwa ma da. 


text:
Mini uku sumbwe minde naha numbwa a kei, waini uku gamweche ga ma anda. Wondawa sembe we mihi ki dau akowe mini okulandawa gisi gisi mi mendindau hahungo mihi ti sa humbu. 


text:
E, mekupu hima fweleni mi esi kinawa, ka tini ma hambwa: Hima fwelei kapwa sumbu ti amwei naha sirasiwani hima le o tini wu heini metengei ete wu kilindau. Woro, hima fwelei kapwa sumbu ti wanisini ete da danimbwa gisi fwelekumbwa amwei sukwawanimbwa ya nu heiu. 


text:
Woro o hingambwa sumbu kipe okwe amwei naha dau. E, sumbu kipe fwele amahani ete amwei sukwanda nambwe. Dani inumbwa amwei sukwandau.<pb/>


text:
Ele sembe haro tau ra himache hinga wunu ka hinga sa wu hambwanda: “Tau a randau hacha ahi ri, rini hima kipe naha, hi rihi tini o a rasaikonda.” O hinga wu wondawa apa hima le Gotri hi tini kapwa tokwe wu saweni sembe ha himako i sumbu ni hinde wu rakai kumbwa. 


text:
<pb/>Woro ele tau ra himache le wui hacha ri rini sembe haro hima, o hinga keke apa ka hinga wu hambwa kei: “Rini nui hiparakambwe, o keke sa dawa ri mwanji ti a yetupwa.” O inaka hinga sa biya da. Wunu ka hinga sa wu hambwa: “Rini sembe haro hima, rini keke a wondau. Ri tau a rani rini ani okulandawani mwaꞌambwe kipe le rini ki sukwandau. Woro o sumbu kipe.” Wunu o inaka hingambwa sa wu hambwasini tau ti kipe naha sa wu randa. Mwaꞌambwe miyafo torondau sumbu mu Mini gisi gisi ele hima ni dele mwanji hinga ni ma wunu sawendani inaka wuhi ti ma wunu yeni rasaiwa sa wu randa. 


text:
E, hima fori Jisas mwanji do ni ri hanjaꞌaisini ri inaka ki ele hima ni mwanji ba fo hinga ki wunu ri sawewa, rini nui Apukolaka Jisas Kurais mwanji tombwa kipe naha nunu ondiyakandiyawani Gotri sumbu kipe ti nu sirinandau sumbu nuhi ni ri hanjaꞌaisindau. 


text:
Ori hima hinga nimba hi rihi tumbwa ri rasaindau, hambwache fori rini ki da nambwe. Mina. Rini kapwa tokwe indau inaka tumbwa ri hambwandani ele mwanji ni anangiya kinani ri anachiki anawambwaindau. Hima fori o sumbu hinga ri wosikowa ka sumbu hinga to ya sukwau: Hima foi mwaꞌambwe ni ri heini ri okokonafuni kapwa inaka hambwakoni au anayendau sumbu ti, anasaweholiyandau sumbu ti, hima ni kapwa inaka hambwakoni wui mwanji ni mwe naha nanda nambwe sumbu ti, 


text:
e, gisi gisi ete wu anangiyandau sumbu ti. Woro ka sumbu hinga wosindau hima le, wui inaka ti walambe naha isindau, wondawani Gotri mwanji mwe naha ti wu toronambunda nambwe. Wondani ka hinga walambe ya wu hambwau, Gotri ni sembe hasini rini ni sirinandau numbo ti, ya mwaꞌambwe to tandau numbo. 


text:
<pb/>Mwe naha, Gotri ni akindani ri sumbu tini sirinandau hima ri, Gotri rini wosiro sumbu ni ri heini ka hinga ri hambwawa, “Ani yakito, ani eripeꞌaripendau,” wowa ori hima hinga mwaꞌambwe kipe ti rini ki tinda talesindau. 


text:
Woro nu hambwanda, nuwai nunu raro gisi ki, mwaꞌambweche fori nu nangi nangi nu ta nambwe. Woro o hingambwa nu hakoni mwaꞌambweche fori hinde apa nu rani nu i kumbwa. 


text:
Woro nunu ahirahi lenga nui tape ichakino mwaꞌambwe hinga lenga nunu ki dawa, ka hinga ya ma nu sawe, “Yakito, nui chikiche ri.” 


text:
E, ya mwaꞌambwe miyafo toro ki okokonandau hima le, omwe leto pitawa ki raindau hinga ele simiyanehei sumbu ki wu hichakondau. Wokoni wu ambwatinambwatikoni wui inaka ki ele kapwa inaka sukwakowa walambe ya fiya wunu ikonda. 


text:
Ya miyafo toro ki okokonandau sumbu ti, ele kapwa sumbu miyafo o ki sukwandau. Hima fwele ya miyafo wu toro ki wu gi gi wu ikoni Gotri ni sembe haro sumbu ti wu hanjaꞌaisini kapwa nomo ti wu rasini amwaka omwesika ki wu mendindau. Ete da ete da himamwale kipe ma ete toronambusi 


text:
<pb/>Woro mini, Gotri hima, mini ele kapwa sumbu hinga ni gumwa ma sisini mi akini i. Wosini mini Gotri sumbu kipe naha ti, Gotri ni akindau sumbu mwe naha ti, sembe ha sumbu ti, hima keke wo sumbu ti, kwambu ki etisini ele nomo ni randau sumbu ti, e, mwanji wahapi ki bwandau sumbu ti, ele sumbu ni ya ma ete sirinanda. 


text:
E, sembe ha sumbu mihi ti, au ti anayeni dikindau hinga ma anaye. Wosini ete da ete da himamwale kipe ti ma toronambusi. Hinde wowani, Gotri o himamwale kipe ni mi toro ki mini ucharo ti, ele hima miyafo lei wui mwakambe ki mi etisini sembe ha sumbu mihi amwei mi sawero gisi ki mini ucharo. 


text:
Gotri rini ele mwaꞌambwe ni himamwale ti ri owesindau, woro o Gotri ga, Pondiyas Pailat ri mwakambe ki hi rihi tini amwei sawero hima ri, Jisas Kurais, ga fi miyaningisopo ki ka mwanji ni mini ni a sawendirikondau. 


text:
Mini do Gotri mwanji ti mi hambwafwaꞌaisini ma sirinanda. Apa mi inaka ki mwanjiche fori ai jameko kei. O tau hinga mi randawa ele hima Gotri mwanji ni kapwa mwanji ti hinde apa wu bwa kumbwa. Mini o hinga ete mi hambwafwaꞌaisini dawa nui Apukolaka ri, Jisas Kurais, sa ri ai ta. 


text:
Gotri gisi foti ri ondiyasinda, woro o gisi naha ki Gotri Kurais ni amwei o ri rawarakonda. Gotri tombwa eripeꞌaripe mu ti rini ki dau, wosini rindombwa kwambu chele. Rindombwa ele king hinga tinda ete wui Apukolaka, e, rindombwa ele apukolaka hima lei wui Apukolaka. 


text:
Rini handa nambwe hima. Rini hi omwesika naha okundau ki ri dau, nunu apa nu ini hinde rini nu takai kumbwa. Do nuwe pe hima fori rini heinda nambwe, wosini ichakai okwe hima fo hinde rini hei kumbwa. E, hi omwesika rihi tinga, kwambu omwesika rihi tinga rini kumbwa o ete dakonda. Mwe naha. Ya mwaꞌambwe chele hima ni sawero mwanji 


text:
<pb/>Do nuwe pe ya mwaꞌambwe chele hima leni ka hinga ma wunu sawe, wunu apa hi wuhi rasaini do nuwe ki metengei humbundau dele mwaꞌambwe ni toro ki wu mwaleꞌakini inda kei. Mina. Ma wunu sawewa Gotri ni sembe mwe naha wu hasini sa rini wu nikisinda. Hinde wowani, rindombwa nu kipeheki kinani ele mwaꞌambwe kipe hinga tinda ete miyafo naha nunu ri handau. 


text:
Ele ya mwaꞌambwe chele hima leni ma wunu sawewa ele sumbu kipe sa wu wosi. Wondani ele tau kipe wuhi sa wu rasirasini ele ni sa wu eripenda. Ete wondani gisi gisi ele mwaꞌambwe wuhi fwele wu humwasindani ele heifundau hima leni sa wu handa. 


text:
O sumbu hinga wu wosiwa ichai sukwano gisi keke wunu okulano mwaꞌambwe miyafo wu waukondau. Wosinumbwa wunu himamwale kipe mwe naha ti o wu torokonda. Tau mihi ti hambwafwaꞌaisini randa 


text:
<pb/>Timoti, Gotri mini haro tau ti norukweni ma aulinda. Wondani Gotri sumbu tini sirinanda nambwe ele ahirahi mwe sukwanda nambwe mwanji ni gumwa mi si. Mwanji mwe ti gamboni ka hinga o wu uchanda, “Hambwa laka torondau sumbu.” Woro ka mwanji hinga ti o Gotri mwanji kipe tinga fi anaꞌomwemendindau. 


text:
Hima fwele ka mwanji hinga ni wu sirinani wu sawendau, “Nunu hambwa chele,” o mwanji hinga wu bwakoni sembe ha sumbu numbo mwe ni wu hanjaꞌaihiro. E, Gotri hima keke wo sumbu ti kunu ga o ya dakonda.<pb/>


text:
Ani Pol, ani Kurais Jisas himache. Gotri ri okokona ki Jisas himache hinga ri ani esiro. Woro, ani ga nui hiparakambwe fori, Timoti, ga kunu Korin kipe sios lenga, e, Girik mapwa tokwe dau Gotri ni sembe hasini dau hima lenga, kunu ni do chengi si humbwendau. 


text:
Woro nui Yapai Gotri ga nui Apukolaka Jisas Kurais ga kunu keke fi woni kui sembe ti ratorosiwa sembe wahapi ki o ku dakonda. Gotri Pol ni okulandau keke ri weseꞌaro 


text:
<pb/>Nunu nui Apukolaka Jisas Kurais ri Yapai, Gotri hi tini ma nu rasai. Rini nui Yapai naha, rini ki hima keke wo sumbu mu naha ti dau. Rini ele sembe nomo andau hima le wui sembe tini ratorowani sembe wahapi ki ai sukwandau Gotri. 


text:
E, ele nomo hinga nunu ki sukwawani rindombwa sembe wahapi ti nunu handau. Woro hingambwa nunu okwe ele nomo ba fwele randau hima leni sembe wahapi ti Gotri nunu handau hingambwa wunu nu ha ki. 


text:
Hinde wowani, ele amwaka miyafo naha Kurais ri mendiro hingambwa nunu ki do ai tani sukwasinda. Woro o hingambwa rini ki dau sembe wahapi sumbu okwe nunu ki ai tani talesindau. 


text:
E, nunu nomo fwele nu rawa, oti kui sembe ki sembe wahapi sukwandawa Gotri kunu ri ai ri raꞌai ki nu randau. E, Gotri sembe wahapi ti nunu ri hawa, kunu okwe sembe wahapi ti kunu ki sukwano. Woro o sembe wahapi to kunu okulawa kunu kwambu tiki ku etisini do nomo nu randau hingambwa ele nomo o hingambwa o ku rakonda. 


text:
Nunu kunu ni inaka omwesika naha ki nu hambwandau, kwambu ki o ku etikonda. Hinde wowani, nunu nu hambwasindau, kunu nunu ga nomo ti funda o nu randa, woro hingambwa nunu ki sukwandau sembe wahapi ti okwe kunu ki o hingambwa sukwandau. 


text:
<pb/>Ai hiparakambwe le, ka nomo laka Esiya mapwa ki nunu ki sukwaro tini ku hambwa ki nu okokonandau. Woro o nomo omwesika naha to sukwani nui kwambu tini yititakwilini nunu rawaikoro. Wosiwani nunu ka hinga nu hambwandaro, o ya fiya nu hakonda. 


text:
Mwe naha, nui inaka ki ka hinga nu hambwaro, nunu kotimwosini o nunu yeni sikonda. O sumbu hinga nunu ki sukwaro ti, apa nunu ka hinga nu hambwa hinga, nui kwambu tiki nu dikikoro, mina, haro hima leni ai wunu rasaindau Gotri kwambu numbwa sembe rini nu hano. 


text:
Ka kapwa nomo naha to ya nunu yeni sikowani, Gotri to nunu keke woni nunu ri ai rataro. Woro hingambwa ichai o nunu ri ai raꞌaikonda. Nunu rini ni sembe ti kwambu naha ki nu hasindau ti ka hinga: Kapwa mwaꞌambwe fwele walambe sumbu nunu wosikowa nunu ri okulasiwa kipe tumbwa ete nu dano. 


text:
Woro kunu nunu ku okula ki Gotri ni ma ku uchahambwanda. Wondawa Gotri ele hima miyafo rini ni uchahambwandau mwanji ni ri mendini sa nunu ri okula. Wosiwa ele hima miyafo nunu ni wu hambwasini Gotri nunu keke woni nunu wosiro sumbu keke rini numbwa ya sa wu weseꞌanda. Pol Korin leni nimba gambo nambwe 


text:
<pb/>Woro nunu ka sumbu hinga nu wosindau tini hi nuhi nu rasaindau: Nui sembe ki dau mwanji ti ka hinga amwei nu sawendau, nunu Gotri nunu haro halaya sumbu tinga, e, sumbu mwe naha tumbwa sirinandau sumbu tinga nu torosini nu ichiꞌuchandau. Woro do sumbu hinga do nuwe ki hambwa laka hambwandau hima rito sawekawesiwani nu sirinanda nambwe, mina, Gotri hima keke wo sumbu to nunu okulawani o numbo hinga ki nu indau. Ele sumbu kipe hinga nu torosini ele hima i nindo ki ya nu ichiꞌuchanda. Woro kunu ki ka sumbu hinga ti miyafo naha nu mekundaro. 


text:
Woro kale chengi kunu ni nu kaindau ti, mwanji anandi fotini kunu nu sawenda nambwe, mina, ku heini mwanji mwe ti ku hambwandau numbwa o nu kainda. Woro nunu ka sumbu hinga tito kunu ki sukwano gisi tini nu nikisindau: 


text:
Gamindache ri nunu ni ku hambwandaro, woro Apukolaka Jisas gisi tiki ya tinda ete ku hambwakonda, kunu keke hi kuhi nu rasaikondau hingambwa kunu okwe hi nuhi ti o ku rasaikonda. 


text:
<pb/>Ani o sumbu keke sembe kunu ni mwe naha ete ani hasini sembe kuhi ti numbo fisi hinga kunu ani okula kinani kunu tambwa a ta kinani metengei naha inaka ki ani hambwasiro. 


text:
Ani ka hinga ani hambwaro, kunu tambwa a mwaseni a tani kunu ani heisinimbwa kunu ani hanjaꞌaisini Masetoniya mapwa tokwe ani isini, Masetoniya ani ai hanjaꞌaisini kunu tambwa ani ai tano. Wosiwambwa kundo ku ani humbwewa Jutiya mapwa tokwe ani i ki. 


text:
Ka hinde hinga? Ani o hinga ai inaka ki ani hambwaro ti, mwanji nimba a seꞌi setani ani hambwani a bwaroꞌo? E, sumbu fo a wosi ki ai inaka ki ani hambwandau ti, ele nuwe pe hima leto “Ei” nandau takisopo kumbwa ai “Minambwe” nandau hinga a sirinani a wondauꞌu? Minambwe naha. 


text:
Sumbu mwe naha tumbwa sirinandau Gotri kumbwa mwe naha kari kau a bwandau. Ele mwanji hinga tinda kunu a sawendau ti, “Ei” nasini “Minambwe” ai nandau hinga mina. 


text:
Hinde wowani, ani, Sailas, e, Timoti kui nindo ki Gotri mwanji ti kunu nu bwaro ti, o mwanji Gotri Che ri, Jisas Kurais, ri mwanji ni nu bwaro. Woro ku hambwanda: Kurais rini “Ei” ga “Minambwe” ga ri nanda nambwe. Mina. Kurais rini ki “Ei” nandau mwanji tumbwa dau. 


text:
Mwe naha, Gotri injiro mwanji miyafo ya dau. Woro ele mwanji hinga tinda ete Kurais rini ki sukwaro ti “Ei” tumbwa. Woroki Gotri mwanji ti nu mendi mendi Kurais hi tiki ka hinga nu sawendau, “Mwe naha.” Woro o mwanji kumbwa nu bwandani Gotri hi tini ya nu rasainda. 


text:
Gotri tombwa nunu ga kunu ga funda nunu ri okulandawani Kurais ni nu hambwasini kwambu tiki ya nu eninda. Wosini ri tau ra kinani ya nunu ri yariꞌi yaritasi. 


text:
Woro ri wupa ti nunu ri owesini ka ri Himamwale Kipe nui sembe we ki ya kwai ri owesi. Ka ri Himamwale Kipe nunu ri haro ti, ichai Gotri nunu ha kinani ri bwasiro mwaꞌambwe ni mwe naha nunu ri ha kinani mwanji ri injiro. Pol wunu tambwa huwainani ri i nambwe 


text:
<pb/>Gotri ani heindawani ri miyaningisopo ki do mwanji kunu a sawekonda. Ani sembe nomo ti kunu ani hano ti a diyaha, o keke ani Korin ko tokwe ani i nambwe. 


text:
Woro nunu kui sembe ha sumbu ti nu aulinda nambwe. Mina. Hinde wowani, sembe ha sumbu kuhi ti kwambu ki ya ku etihito. Nunu eripeꞌaripe sumbu ti amwei sukwa kinani kunu ga tau funda nu randau.<pb/>


text:
O keke ani ai inaka tiki ka hinga ete ani hambwaro: Ani kunu tambwa ani ai tani sembe nomo ti kunu ani ha hinga. 


text:
E, sembe nomo ti kunu ani hapo namoto ai sembe ti yewa eripeꞌaripe ti ani ki sukwano? Kunu nambwe napo eripeꞌaripe ti hinde ani ki sukwa kumbwa. 


text:
Kunu ani ni eripeꞌaripe ti handau himiyama hurahama ahi, o keke kunu tambwa a tani sembe amwaka kunu ani hano ti a diyaha. O hinga keke chengi ti imbihumbwa o kunu a kaisiro. Hinde wowani, ani kunu ni mwe naha ka hinga ani hambwandau. E, ani mwaꞌambwe fo keke ani eripewani kunu okwe ani ga funda ete nu eripendau. 


text:
Mwe naha, imbihumbwa chengi ti kunu a kairo gisi ki, sembe nomo tinga sembe amwaka tinga miyafo naha ani ki sukwawani ani ichakandani kunu a kairo. Woro o chengi kunu a kairo ti, sembe nomo kunu ani ha ki a kai nambwe. Mina. A kairo bomo ti, kunu naha keke a wondau sumbu tini kunu a sawehambwaro. Kapwa sumbu wosiro hima i kapwa sumbu ni sa wu rani humbwe 


text:
<pb/>Ka sembe nomo rawakwaro hima ri, ani numbwa sembe nomo ti ri ha nambwe. Mina. O keke apa andombwa mwanji kwambu ki a sawe hinga. Woro mwe naha, o sembe nomo hinga kunu okwe tinda ete kunu ri haro. 


text:
Kunu miyafo o sembe nomo hinga rini ku hambwandawani ori hima ri wosiro kapwa sumbu keke huruhumba o ri heihiro. Woro keke yakito. 


text:
Apa kunu sumbu anandi tini ya ma ku wosi. Kapwa sumbu rihi ma ku rani humbwesini sembe wahapi ti ma rini ku ha. Foki sembe nomo omwesika rini ki sukwakoni apa rini rahaisikonda. 


text:
E, imbihumbwa ka chengi kunu a kairo ti, ka hinga ani hambwasini nimba kunu a simiyaneheiro: Kale hima tiya wunu a sawero mwanji hinga wu sirinani wu wosikondauꞌu, mina? 


text:
E, kunu hima foi kapwa sumbu ti ku rani ku humbwewa, ani okwe o hingambwa rini a wosikonda. Mwe naha, hima foriki a rani a humbweno kapwa sumbu fo dawani, o ri kapwa sumbu a rani a humbwero ti nawa, oti kunu ni ani okula ki Kurais miyaningisopo ki o tau hinga a raro. 


text:
Foki Saiten to apa tani nunu gamboni nunu ri diki ki. Hinde wowani, ri inakahambwa numbo ti nu hambwasinda. Toroas ko ki Pol sembe nomo hinga rini ki sukwaro 


text:
<pb/>Imbihumbwa Kurais mwanji kipe ti a bwa ki Toroas ko ki ani isini ani heiwani Apukolaka to tau a ra ki lengenumbo ri ani tukwasiro. 


text:
Woro o gisi sembe ahi ti wahapisini da nambwe. Hinde wowani, ai hiparakambwe ri, Taitas, rini ani hei nambwe. O keke Toroas ko ti ani andosini a tani Masetoniya mapwa ki ya a raru. Gotri kwambu kumbwa Jisas himache le au wu dikindau 


text:
<pb/>Apa Gotri ni ya ma nu weseꞌa. Hinde wowani, gisi gisi nunu ri okulawani Kurais kwambu tiki au tini nu dikindau keke. Wondani o nu randau tau ki Gotri ri mwanji kipe ti ri bwandawani hima le Kurais ni wu hambwandawani o hambwa to mwaꞌambwe kuwa kipe naha to ele mapwa ele mapwa indau hinga ya ichiꞌuchanda. 


text:
Mwe naha, nunu hewen ko ki ikondau hima lenga, e, hi tiki raikondau hima lenga wui nindo ki Kurais ri kuwa kipe tandau mwaꞌambwe hinga Gotri miyaningisopo ki ya nu da. 


text:
Woro hi tiki raikondau hima le nunu ni wu heini haro hima kapwa kuwa hinga wu hambwandau. Wondawani hewen ki ikondau hima le himamwale ako handau kuwa kipe tandau mwaꞌambwe hinga nunu ni wu hambwandau. Woro namo naha to ka Gotri tau hinga apa ri rano? 


text:
Woro nunu, kale hima miyafo to Gotri mwanji ki ya tau wu randau hinga nu randa nambwe. Mina. Nunu do tau Gotri ri tapa naha ki nu torosini gambolombo sumbu nu hanjaꞌaisini o tau naha numbwa ete nu randau. Hinde wowani, nunu Kurais ga sembe funda naha nu owesini Gotri miyaningisopo naha ki o tau nu randau.<pb/>


text:
Ka hi nuhi tini nu ai rasai kinani do mwanji nu bwandauꞌu? Nunu, kale hima fwele Gotri tau wu ra kinani tau ra chengi wu raꞌaindau hinga kunu tambwa nu raꞌaindauꞌu? E, kundo nunu ni ku okula ki tau ra chengi foti ku kaisini nunu ku haroꞌo? Mina. 


text:
E, tau ra chengi nuhi ti kunu sa to. O chengi ki kairo himiki mwe ti nui inaka we tiki do kwai da. Wondawani hima miyafo o chengi ni wu hei hei wu hambwandau. 


text:
Kunu Kurais to kaini humbwero chengi hinga amwei naha ku dau. Woro chengi mwe ti nu randau tau ki do sukwasinda. Ri kairo himiki mwe ti peni tiki ri kai nambwe, mina, Gotri ga dau Himamwale Kipe ki ri kairo. E, himiki mwe ti humokuto ki ri kai nambwe, mina, hima lei inaka we naha tiki ri kairo. 


text:
<pb/>Do a sawendau mwanji mu mwe ti ka hinga: Kurais to ri ani okulawani Gotri ni sembe mwe naha ani hasini mwanji a bwandau. 


text:
Mwe naha, do tau hinga nu randau ti, nui kwambu ki nu randau hinga gamindache ri nu hambwa hinga. Mina. Hinde wowani, kwambu nu torosini tau nu randau kwambu ti, Gotri kumbwa sukwaro. 


text:
Woro rindo naha kwambu ri hasiwani apa nunu mwanji ako ai injiro tini nu bwandau tau ra himache. Ka mwanji ako injisiwani tau nu randau ti, lo mwanji ni nu sirinani tau nu randa nambwe, mina, Himamwale Kipe ki tau nu randau. Hinde wowani, kairo lo mwanji ni ri kwambu ki sirina ki ri wondau hima ri handau, woro Himamwale Kipe ki randau hima ri himamwale ako ti ri torondau. 


text:
<pb/>Lo mwanji mwe ti Gotri to humokuto ki ri kairo. Wosiwani o lo mwanji to tau randani hima leni yeni sindaro. Woro tau mwe ti hi tito okundau hinga Gotri ki sukwaro. Woro keke Moses i miyaningisopo ti hi hinga okundawani Isurel pe himiyama hurahama le ri miyaningisopo ti wu hei ki heifuro. Wosiwani dani ini o hi hinga okundaro ti ya ai humbu. 


text:
Woro apa Gotri Himamwale Kipe to randau tau ti, lo mwanji randaro tau tini ai dikisini hi omwesika naha ki ete okundakondau. 


text:
Ka hima leni kotimwosini kapwa hima hinga wunu nandau lo mwanji ti tau ti, Gotri ki sukwasini hi hinga okundau. Woro hima leni kipe naha nandau do tau to lo mwanji tau hukwe ni funda dikisini hi hinga okundau. 


text:
Imbihumbwa pe tau ki okundaro hi ti, apa okunda nambwe hinga sukwahiro. Hinde wowani, o gumwa ki sukwaro tau tito o tini ai dikisini hi omwesika naha ki okundau keke. 


text:
Ka ya humbukondau tau mwe ti, hi tito okundau hinga Gotri ki sukwaro. Woro do ete dakondau tau tito o tini funda dikisini hi omwesika laka ki okundakondau. 


text:
<pb/>Nunu o hi omwesika laka okundau tau ni sembe nu haro ti keke, nu akinda nambwe nu tapwekiyaꞌaisini Gotri mwanji amwei nu bwandau. 


text:
Nunu Moses wosiro sumbu hinga nu wosinda nambwe. Rini Isurel le o ri miyaningisopo ki okundaro hi ti wu heiwani nikaꞌari ti ri miyaningisopo ki ri ichakisiwani o hi humburo tini wu hei nambwe. 


text:
Woro inaka wuhi ti emendiki naha. O keke wunu gisi gisi o mwanji hukwe injiro tini ete wu hambwandawani o nikaꞌari ete wunu ichakisiwani apa do ya ete da. O nikaꞌari sumbu wunu ichakisini dau ti, wu rani wu humbwe nambwe. Mina. Hinde wowani, Kurais kumbwa Gotri o nikaꞌari apa ri tukwani ri humbweno. 


text:
Mwe naha, wunu gisi gisi Moses lo mwanji tini ete wu hambwandawani o nikaꞌari sumbu wunu ichakisiwani apa do ya ete wu da. 


text:
Woro hima fori ai jamekoni Apukolaka tambwa ri tawa, o nikaꞌari sumbu ichakisindau ti ri tukwani ri humbweno. 


text:
Apukolaka do sawero ti, Himamwale tini sawero. Woro Apukolaka i Himamwale ti hima foriki dawa, ori hima mwaꞌambwe foti rini ichakisinda nambwe, mina, lalaunasini ete ri dau. 


text:
Woro nunu tinda ete mwaꞌambwe foti nui miyaningisopo ki ichakisinda nambwe. O keke Apukolaka hi hinga okundau sumbu kipe ti nunu ki tasiwani, nunu ukuchapu hinga nu dasini ele hima ni sumbu kipe ti wunu ni nu mekundau. Wosindani gisi gisi o hi hinga okundau sumbu ti ete nu torondawani, Kurais hingambwa ya nu siranda. Woro Apukolaka ri Himamwale tiki o sumbu hinga nunu ri wosindau.<pb/>


text:
Gotri nunu keke woni do tau hinga ti nunu hasiwani, nunu o tau ni nu ra ki nu halihopwenenda nambwe. 


text:
Mina. Nunu kale yanini wosini huruhumba heindau sumbu le gumwa nu sihiro. Nunu mwanji gambo numbo foki nu inda nambwe. Wondani Gotri mwanjiche forini nui inaka tiki nu jamekoni nu bwanda nambwe. Mina. Nunu o ri mwanji mwe naha tini amwei nu bwandani ele hima i inaka ni nu yeni rasai kinani nu ichiꞌuchandau numbo tini Gotri miyaningisopo ki wunu ni amwei nu mekundau. 


text:
Do Gotri mwanji nu bwandau ti, hima fwele o mwanji ni kapwatako naha yanisindau hinga wu hambwawa, ele hima hinga walambe ino. 


text:
Kale sembe ha nambwe himako, wunu do nuwe pe nimba gambo gotri to hundu ki wunu ichakisiwani hi hinga okundau Kurais ri mwanji kipe ki tandau lindana ti hinde apa wu hei kumbwa. Kurais mwe ri, rini Gotri hingambwa naha. 


text:
Nunu nui inakahambwa mwanji fotini nu bwanda nambwe. Mina. Nunu ka mwanji hinga tini amwei nu sawendau: “Kurais Jisas rini nui Apukolaka, wosiwani Jisas mwanji tini nu sirinani kui tau ra himache hinga nu dau.” 


text:
Hinde wowani, imbihumbwa Gotri ka hinga ri sawero: “Hundu we ki lindana ti sa sukwa.” Woro o Gotri tombwa ri lindana ti nui sembe we ki ri taiyasiwani ya okundau. Lindana mwe ti, hi hinga okundau Gotri sumbu tini hambwandau sumbu tini sawendau, woro o lindana to Jisas miyaningisopo ki ya okundau. 


text:
<pb/>Woro nunu ka yaso kipe naha ti, hungwe waꞌai we ki kwai o nu torosinda. Woro keke ele hima hinga sa wu hambwa, do kwambu omwesika naha nuhi mina, Gotri rihi. 


text:
Ele nomo hinga nunu ki sukwandau, woro ele nomo to nunu tororakainda nambwe. Nomo nunu ki sukwawani nui inaka ti emendiki naha, nu hambwasumbwanda nambwe, woro nunu okulano numbo foti nu heifunda nambwe. 


text:
Hima le walambe sumbu nunu wu wosindawani, Gotri nuhi nunu hanjaꞌainda nambwe. Nunu wu yeni nuwe tiki nunu rawaindau, woro walambe nunu inda nambwe. 


text:
Nunu gisi gisi Jisas haro sumbu ni nu sirinani nui hima tape dinga ni nu raꞌichiꞌuchandau. Hinde wowani, Jisas himamwale ga dau sumbu ti nunu ki amwei sukwa kinani. 


text:
E, nunu Jisas tau tini nu randawani hima le gisi gisi nunu wu yeni si kinani wu wondau. Woro mina, nunu himamwale ga ete nu dau. O sumbu hinga nunu ki sukwandau ti, Jisas himamwale ga dau sumbu to hani kupwaꞌaindau hima tape nuhi ki amwei naha sukwa kinani. 


text:
O keke handau sumbu ti nunu ki takai naha dawani tau nu randawani, himamwale torondau sumbu ti kunu ga o ya da. 


text:
<pb/>E, Jisas ni sembe nu haro sumbu tini Gotri chengi ki ka hinga sawero: “Ani Gotri ni sembe ani haro, o keke amwei o a sawenda.” Woro hingambwa nunu okwe sembe ti nu hasini amwei nu sawendau. 


text:
Woro nunu ka tini nu hambwandau: Gotri nui Apukolaka Jisas ni matimat ki ai rasairo hingambwa nunu okwe rini ga funda o nunu ai rasaikonda, wosini kunu ga nunu ga funda nunu ri raꞌaiwa ri mu naha ki nu takaisini ya nu dakonda. 


text:
Dele mwaꞌambwe hinga tinda kunu okula ki ele da. Wondawa ichai Gotri hima keke wo sumbu ti, ele hima miyafo ki talesiwa Gotri hi ti wu rasai rasai o ya rini wu weseꞌandakonda. 


text:
<pb/>O keke, nunu o tini nu hambwasini Gotri tau ti nu halihopwenenda nambwe. O mwe naha, hima tape nuhi ti mekupu tape hinga nunu hopwenendau. Woro, nui sembe we ki sumbu ako hinga tito gisi gisi ete sukwandau. 


text:
Ele nomo hinga nu randau ti, kapwacheche naha, gisi faiche naha dakondau. Wosiwambwa ichai hewen ko tiki kipe naha ete nu dakonda. Ka liti kipe naha nu dano ti, do amwaka cheche nu mendindau tini funda ete dikikondau. 


text:
O keke nunu miya tiki heini tapa tiki torondau mwaꞌambwe tini miya laka nu misinda nambwe. Mina. Nunu miya tiki nu heinda nambwe mwaꞌambwe tini nu misinda. Hinde wowani, miya tiki nu heindau mwaꞌambwe le gisi faiche naha dano. Woro, miya nuhi ki nu heinda nambwe mwaꞌambwe tito ete da ete dakondau.<pb/>


text:
Nunu ka hinga nu hambwasindau: Do nuwe ki nikaꞌari ba kiro aka ki nu dau ti, kapwawowa Gotri nunu ha ki ri kisiro aka foti o ya da. Aka mwe ti hewen ko tiki ete dau, hima tapa ki ki nambwe. 


text:
Apa do nuwe pe aka tiki nu dasini nomo nu randani nu ichakandau. Wondani ka hewen ki dau aka tito nui hima tape tini kolosi tini nu oweni nu ichakisindau hinga nunu gwarosi ki au nunu saindau. 


text:
Mwe naha, nunu do nikaꞌari ba kiro aka tiki nu dasini nomo ti nu randani nu ichakandau. Woro do nui hima tape hukwe ni nu hanjaꞌai ki au nunu saindau hinga mina. Nunu hewen kipe hima tape anandi tini kolosi hinga nu soꞌoisiwa do handau hima tape ti himamwale ako ti ai toro ki nu gindau. 


text:
Gotri to rinjenga himamwale ako tini nunu ri ha kinani nunu ri ratororo. Wosini ri Himamwale Kipe ti ya nunu ri ha. Ka Himamwale Kipe nunu ri haro ti, ichai Gotri nunu ha kinani ri bwasiro mwaꞌambwe ni mwe naha nunu ri ha kinani mwanji ri injiro. 


text:
<pb/>Wosiwani o mwanji tito nui sembe ni okulasiwani nu yakinasindau. Wosini ka hinga nu hambwandau, hima tape nuhi ti do nuwe ki aka hinga kisini nu dau gisi ki Apukolaka ga ri ko tiki funda nu da nambwe. 


text:
Nunu ka sumbu ni sembe kwambu naha ki nu hasindau. Nunu do nomo nu randau hima tape ti nu hanjaꞌaisini nu ini nui Apukolaka ga nui ko minde naha ki nu da ki nu hambwandau. 


text:
O keke do nuwe ki hima tape ga nu danoꞌo, hima tape nu hanjaꞌaisini nu ino, woro sa biya da, nunu gisi gisi Apukolaka okokonandau sumbu tini ete nu sirinandani nu wondano. 


text:
Nu hambwandau. Nunu tinda ete Kurais koti ri torono gisi ki ri mu ki amwei nu sirakondau. Wosiwa do hima tape ga nu daro gisi ki sumbu kipe tini nu wosiroꞌo, kapwa sumbu tini nu wosiro, sumbu nihi tini funda funda nunu ri chikini sumbu wasa ti nunu ri hakondau. Hima le Gotri ga sembe wahapi ki wu da kinani wunu okulandau tau 


text:
<pb/>Nunu Apukolaka ni akindau sumbu mu mwe ti nu hambwasindau. O keke ele hima tani sembe ti rini wu ha ki wui sembe tini nu yendau. Wondani Gotri miyaningisopo ki nunu amwei naha ya nu dau. Woro o hingambwa kunu okwe kui inaka ki amwei naha nu da kinani sembe ani owendau. 


text:
Do mwanji hinga kunu nu sawendau ti, hima kipe naha nunu ku nani hi nuhi tini ku rasai kinani kunu nu sawenda nambwe. Mina. Do mwanji kunu ni nu kairo ti, hima fwelei miyaningisopo ki nunu ni ku eripeni amwei ku sawe kinani nu kairo. Woro nui okokona ti, o hinga ku wosini kale hima hima tape hoko tokwe dau mwaꞌambwe ni wu eripeꞌaripendani sembe we ki dau mwaꞌambwe ni eripeꞌaripenda nambwe hima leni wui mwanji wasa ti ku sawe ki. 


text:
Nunu nu ambwatinambwatisini nu dau ti nawa, sa biya da, oti Gotri tau tini nu ra ra, o keke ambwatinambwati hima hinga nu siraro. E, inaka kipe ki nu hambwasini kunu nu sawendau ti nawa, oti kunu ni nu okulandau. 


text:
Hinde wowani, Kurais ri hima keke woni hima okulandau sumbu naha to nunu gausiwani o tau nu randau. Wondani nunu ka hinga nu hambwasindau. Hima forito nunu okulasini nui wa tiki ri haro ti, nunu tinda ete nu haro. 


text:
Kurais ele hima hinga tinda wunu keke ri haro ti, nuwe ki dau hima le wui hima tape okokona tumbwa hambwaꞌi hambwatandani wu ichiꞌuchanda ki mina, wunu keke woni hasini ai sairo hima ri numbwa wu hambwandani wu ichiꞌuchanda kinani ri haro. 


text:
<pb/>O keke do gisi nunu apa sembe hukwe tini nu sirinani hima fori sumbu tini nu kilinda nambwe. E, imbihumbwa ki o to, sembe hukwe tini nu sirinani Kurais sumbu tini nu kilindaro. Woro apa do gisi o sumbu hinga rini nu ai wosindani ri sumbu ti nu kilinda nambwe. 


text:
Hima fori Kurais naha ki ri dau ti nawa, Gotri rini ratorosiwani ako naha ri sirasindau. Sumbu hukwe hinga tinda humburo, wosiwani apa sumbu ako tito sukwasini ya dau. 


text:
<pb/>Dele sumbu hinga tinda ete Gotri kumbwa sukwaro. Woro do Gotri tombwa ri miho hima hinga nu dawani, Kurais ki nunu ri ratorowani rini ga sembe wahapi ki ya nu dau. Wosini ele ri miho hima ni nu ratawa rini ga sembe wahapi tiki wu da kinani do tau hinga ya nunu ri ha. 


text:
Woro mwanji nuhi ti ka hinga: Gotri Kurais ga dasini ele miho hima apa ri ratawani rini ga sembe wahapi ki ya wu dau. Rini ele wui kapwa sumbu ni ri ai hambwa nambwe. Wosini do tau hinga ti nunu ri hasiwani miho hima ni nu bwandawani wu tani rini ga sembe wahapi ki ya wu dau. 


text:
O keke nunu Kurais takisopo ki nu torosini do ri mwanji nu bwandau. Woro oti Gotri to rinjenga ele hima ni nui takisopo ki ri uchandau. O keke nunu Kurais wa ki nu etisini ele hima ni ka hinga wunu nu sawendau: “E, Gotri ga miho anatangi bomo ti ma ku andosini tani rini ga sembe wahapi ki ku da.” 


text:
Kurais rini kapwa sumbuche fori da nambwe, wosiwani ele nui kapwa sumbu hinga Gotri toroni rini kumbwa rawausiwani, rini kapwa hima naha hinga ri siraro. Woro o sumbu hinga ri wosiro ti, nunu Kurais ki nu dasini Gotri himiyama hurahama kipe naha nu sira kinani.<pb/>


text:
Nunu Gotri ga tau ti funda nu randani mwanji ka hinga kwambu ki o kunu nu sawenda: “Kunu Gotri hima keke wondau sumbu ti ku torohiro, woro apa o ri hima keke wo sumbu nimba ku ohumbwe ki.” 


text:
Mina. Gotri ete sawero,<pb/>“Gisi kipe ahi ki mi mwanji ti a mendiro.<pb/>Wondani hima ani ai raꞌaindau gisi ki mini ani okularo.” Woro ma mendi. Apa do gisi, gisi kipe naha. Apa Gotri nunu ai ratandau gisi rihi. 


text:
<pb/>Nunu ele hima do nui tau ni kapwa mwanji wu bwano ti nu diyahandau, o keke nunu melombo hinga fo wunu nu yewani wu hichakonda nambwe. 


text:
Mina. Nunu Gotri tau ra himache hinga nu dasini, gisi gisi sumbu kipe tumbwa ele hima ni ka hinga wunu nu mekundau: Ele nomo ambwe nomo ambwe nunu ki sukwandawani amwaka nu mendindani tau kwambu nu randani, kwambu naha ki ete ya nu enindau. 


text:
Mwe naha, nunu wu yendani kalapus tiki nunu wu rawarundau. Ele miho hima au hukwa ti ra ra nunu wu enginandau. Wondawani nunu tau kwambu naha ki nu randani tuku kipe nu sini ahirahi ti kipe nu anda nambwe, mina, icherihapari naha ete nu dau. 


text:
Woro ele sumbu nindo ki, nunu halayasindau sumbu ki nu sirinandani Gotri hambwa kipe tini nu mekutakundau. Nunu, hima le nomo nunu handawani nu wahapisini ele nomo nu randani ele hima ni nimba wunu nu enependau. Nunu, Gotri Himamwale Kipe ti nunu ga dawani ele hima keke nu woni wunu nu okulandani mwanji tumbwa wunu nu bwanda nambwe. 


text:
Woro nunu mwanji ti mwe naha kumbwa nu bwandani Gotri kwambu tiki ele tau hinga nu randau. Wondani sumbu kipe tini au anaye mwaꞌambwe hinga tapa mama tapa usanji nu torosini au hinga nu anayendau. 


text:
Wondawani hima fwele hi nuhi tini wu rasaindawani, hima fweleto hi nuhi tini rakaindau. Hima fwele kapwa mwanji ti gumwa tokwe nunu wu bwandawani, hima fwele etisini ya nunu sawe, nunu tau kipe tini nu randau. Hima fwele wunu ka hinga nunu ni wu hambwandau, do nu randau tau ti nimba gambo tau po, woro mina, nunu tau mwe naha tini nu randau. 


text:
Hima fwele ka hinga wu hambwandau, nunu wu hikisandau, woro mina, hima miyafo naha nunu wu hambwandau. Haro hima hinga nunu wu hambwandau, woro mina, nunu nu ha nambwe do nu da. E, kapwa sumbu fwele nu wowani Gotri nunu norukwe ki gasa kumbo ki nunu yendau hinga nunu wu hambwandau, woro mina, o hinga nunu yeni dinga nunu ri wosinda nambwe. 


text:
Gisi gisi sembe amwaka ti nu andau hinga wu hambwandau, woro mina, eripeꞌaripe tito nunu ki ete sukwandau. Bwarichape hima hinga nunu wu hambwandau, woro mina, nunu hima miyafo naha Gotri mwaꞌambwe ti wunu nu handau. Mwaꞌambweche fori nunu ki da nambwe hima hinga nunu wu hambwandau, woro mina, nunu ele mwaꞌambwe hinga tinda ete nu torosindau. 


text:
<pb/>Kunu Korin kipe le, nunu amwei naha ki kunu nu sawefikandani sembe nuhi ti kunu naha keke nu esisini sumbuche forini kunu nu yaninda nambwe. 


text:
Sembe nuhi kunu keke nu wondau ti nu etipesinda nambwe. Mina. Woro kundo kui sembe ti nunu ni ku etipesiro. 


text:
O keke apa nuwai yapai to che leni saweferindau hinga o kunu a sawenda. Kunu ga o sumbu wasa hinga ku wosi kinawa, kui sembe ti nunu naha keke o hingambwa ku esisini sumbuche foti ku yani kei. Nui hima tape ti Gotri aka kipe naha 


text:
<pb/>E, sembe ha nambwe himako ga funda ku anangauni ku ichiꞌucha kei. Hinde wowani, sumbu kipe tinga kapwa sumbu tinga nau fi ananjinoꞌo? Lindana tinga sundu tinga fi anangaunoꞌo? 


text:
Kurais ga Saiten ga sembe funda fi waꞌaisini fi dauꞌu? Apa sembe haro hima ringa sembe ha nambwe hima ringa inaka funda kumbwa fi hambwanoꞌo? 


text:
Hinde na hinga, apa Gotri aka kipe naha tinga korumbo tinga fi anangaunoꞌo? Woro ku hambwandau, kunu himamwale ga dau Gotri aka kipe naha, Gotri ka ete sawero hinga:<pb/>“Ani wui nindo ki a dasini wunu ga ani ichiꞌuchandano.<pb/>Wondani ani wui Gotri hinga a dawa, wunu ai himiyama hurahama hinga wu dano.” 


text:
<pb/>Wosini Apukolaka ka hinga ri ai sawero:<pb/>“Kunu ma wunu andosini ku ini apuchame ku da. Wosini apa kapwa sumbuche foni ku ai haiye kei.<pb/>Wosiwa apa anjenga kunu ani ai rakaru.<pb/> 


text:
Wosini ani kui Yapai hinga a dawa, kunu ai himiyama che hurahama che hinga ku dano.<pb/>Ele kwambu ga dau Apukolaka, ando, do mwanji a sawendau.”<pb/>


text:
Ai hiparakambwe le, nunu ka Gotri mwanji ri bwani ri injisiro tini nu torosindau. O keke ele hima tape ki dau, e, ele himamwale ki dau kisi hinga ma nu rani nu humbwesini halaya naha ki ma nu da. Wosini Gotri ni ma nu akindani ri sumbu kipe naha tumbwa sirinawa nu sirinanda. Korin le kapwa sumbu gumwa siwani Pol wunu ni ri eripeꞌaripero 


text:
<pb/>Kunu nunu keke sembe ku esisini sumbuche fori ku yani kei. Nunu kapwa sumbuche fo hima forini nu wosi nambwe. Nunu hima forini walambe sumbu nu wosi nambwe. E, nunu hima forini mwanji nu gambosini ri mwaꞌambwe foti nu raꞌai nambwe. 


text:
Ani do mwanji hinga kunu a sawendau ti, kunu ni kapwa hima a nani kunu a sawenda nambwe. Mina. Ka mwanji hinga imbihumbwa kunu a sawe to: Nui sembe ki kunu keke omwesika naha nu wondau. Nui okokona ti, kunu ku hawa nunu okwe kunu ga funda nu hano. E, kunu ku ha nambwe ku dawa, nunu okwe kunu ga nu ha nambwe nu dano. 


text:
Ani kunu naha ni sembe omwesika naha ani hasindau. Ani kunu naha keke ani eripeꞌaripendau. E, nomo fwele nunu ki sukwawani inaka ahi ti kunu ni ani hambwakowani sembe wahapi tito ani ki ya sukwanda. Wondani humbunda nambwe eripeꞌaripe tito ani ki ya sukwani inda. 


text:
<pb/>Imbihumbwa Masetoniya nu ini nu rarusiwani tape nuhi ti gamweche ri himati nambwe. Mina. Ele nomo ambwe nomo ambwe to nunu ki sukwandawani takisopo ki nu anangiyandani sembe nuhi ki kwai aki omwesika naha ki ya nu akinda. 


text:
Wondawani ele nomo rasini kumweꞌimwaꞌindau hima lei wui sembe tini sembe wahapi ti ai wunu handau Gotri to Taitas ni nunu tambwa ri humbweꞌiwani ri sirawani rini ni nu heikoni sembe kipe ti ya nu hambwa. 


text:
Woro Taitas nunu tambwa ku humbwewani ri taro kekembwa sembe wahapi ti nunu ki sukwa nambwe. Mina. Kundo Taitas ni sembe wahapi ti ku hasiwani rindo o mwanji ni nunu tambwa ri ratawani Gotri ga sembe wahapi ya ri ai nunu ha. E, Taitas ri tani, ani ni ku hei kinani au kunu saindau ti, sembe kuhi ti kapwa sumbu kuhi keke ichakandau ti, e, ani ga gisi gisi ete ku da ki ku gindau tini ri ani sawero. Wowani ani o tini a mendikoni nimba ete ani eripeꞌaripero. 


text:
<pb/>Ka chengi kunu a kairo keke, sembe amwaka kunu haro, woro apa o chengi a kairo tini walambe sumbu a wosiro hinga ani hambwanda nambwe. Woro mwase ki oto, hinde wowani, a humbwero chengi o to gisi faiche naha ki sembe nomo kunu haro hinga a mendiro. 


text:
Ani apa nimba ani eripeꞌaripendau. Woro ani sembe amwaka ku aro ti keke ani eripeꞌaripenda nambwe. Mina. Ani ani eripendau ti, o sembe amwaka to kunu wosiwani kapwa sumbu kuhi gumwa ku siro ti keke ani eripendau. Gotri to kunu okula kinani o sembe amwaka hinga kunu ri haro, o keke nui mwanji to walambe sumbu hinga foti kunu wosi nambwe. 


text:
Gotri okokona ki sukwandau sembe amwaka ti, hima leni wosiwani kapwa sumbu wuhi gumwa sindawani, Gotri ele hima ni ai ratandau. Woro ka sembe amwaka hinga sukwaro tini hima le walambe sumbu hinga hinde wu hambwa kumbwa. Woro do nuwe pe sembe amwaka tito hima leni yeni sindau. 


text:
Ma hei, ka sembe amwaka hinga Gotri kunu haro ti, ele ahirahi mwe kipe naha kunu ki waro. Kunu kui sembe au kunu saini sumbwe kunu sawero keke kapwa sumbu o tini sembe enge ku a a Gotri ku akindani amwei ku wonorukwero. Wondani kui sembe ti nunu ni ku hei kinani ichakandawani, kunu kapwa sumbu woro hima ori ni Gotri sumbu kipe amwei rini ki sukwa kinani mwanji kwambu ki ya rini ku sawendau. Woro ele tau hinga wonorukweni ku randawani kui sumbu ti ka hinga amwei naha ya sukwandau: Kunu kapwa sumbu nambwe. 


text:
<pb/>Mwe naha, imbihumbwa o chengi hinga kunu a kairo ti, ori kapwa sumbu woro hima ringa rindo kapwa sumbu ri wosiro hima lenga wunu ni ani oromiyasini a kai nambwe. Mina. Ani o chengi a kairo ti, o kui sumbu amwei sirasiwa, Gotri miyaningisopo ki, kunu nunu naha keke ku wondau sumbu tini kunjenga ku hambwa kinani o chengi kunu a kairo. 


text:
O kui sumbu to nui sembe ti ratorowani sembe wahapi ti sukwasinda. Woro sembe wahapi tumbwa sukwa nambwe. Mina. Nunu Taitas ni nu heiwani ri eripeꞌaripendawani, nunu okwe ya nu eripendau. Hinde wowani, kundo ri sembe ti ku yeni ku rasaiwani hima tape rihi himatiro ti keke. 


text:
Imbihumbwa Taitas miyaningisopo ki hi kuhi ti a rasairo ti, o a bwaro mwanji keke huruhumba ti ani hei nambwe. Mina. Hinde wowani, ele mwanji kunu nu sawendau ti mwanji mwe naha tumbwa, woro Taitas mwakambe tiki hi kuhi ti nu rasairo sumbu ti okwe o hingambwa mwe naha tumbwa amwei sirasinda. 


text:
Taitas kunu tambwa ri ini ri raruwani rini ku heini ku akikoni ku rikirikinafuni rini ku raꞌaisini kunu tinda ri mwanji ni ku mendini ya ku sirina. O keke rini o sumbu hinga ku wosiro tini ri ai hambwandani ri sembe ti kunu keke omwesika naha ri wondau. 


text:
Ani kunu naha ni sembe funda ani owesindau, ele sumbu kipe hinga o ya ku wosindakonda. O keke ani ya nimba ete ani eripeꞌaripendau.<pb/>


text:
Ai hiparakambwe le, Masetoniya mapwa kipe sios leni Gotri wunu haro hima keke wondau sumbu rihi tini kunu a sawekondau. 


text:
Wunu ki nomo omwesika naha sukwasini wui sembe ha sumbu tini wunu simiyaneheindaro. Woro wunu ele ni wu hambwa nambwe, wunu bwarichape naha wu daro, woro o tini wu hambwa nambwe ya nimba ete wu eripeꞌaripendaro. Wondani ele biya sembe haro hima fweleni wu okula kinani ya ti ya wu owendusi. 


text:
Woro ani wunu ani heinorukwesini amwei o kunu a sawenda. Wunu wui okokona kumbwa wu sirinani waihima leto wondau chiki hingambwa tinda ratani ya ti ya wu owe. Mwe naha, wunu fwele waihima leto wondau sumbu ni dikisini miyafo naha wu haro. 


text:
Wunu nunu ni wu ekichasiro ti, wunu nu ohounawa ele biya sios ga Jutiya pe Gotri himiyama hurahama ni ya tiki wunu okula ki. 


text:
Metengei nunu ka hinga nu hambwaro: “Ya fweleni ele wu hakondau.” Woro wunu ya tumbwa wu ha nambwe, mina, metengei naha wui hima tape ga himamwale ga tinda ete Gotri ni wu hasinimbwa Gotri okokona tini wu sirinani nunu okwe o hingambwa nunu wu haro. 


text:
<pb/>O keke, nunu Taitas to kui nindo ki ri rasairo hima keke wo sumbu do tini kunu ga ri wosini ri humbu kinani mwanji kwambu naha ki rini nu sawero. 


text:
Kunu ele sumbu hinga ku toronamburo ti, kipe naha tumbwa. E, Gotri ni sembe kwambu naha ki ku hasini o sembe ku haro sumbu mu tini amwei ku sawendau. Kunu hambwa omwesika laka ti ku torosini, Gotri tau tini ku ra ki au miyafo naha kunu saisindau. Wondani nunu naha keke ku wondau. Wondau hingambwa, do hima keke woni ya handau sumbu ti o hingambwa ya ma ku wosi. 


text:
<pb/>Woro ani lo mwanji tini kunu a sawendirinda nambwe. Mina. Ani hima fwele au wunu saini ka tau ni kipe naha wu raro mwanji tini kunu a sawehambwandau ti, kui hima keke wo sumbu mwe naha ku mekunoꞌo, mina, o tini ani hambwa ki kunu a simiyaneheindau. 


text:
Woro kunu nui Apukolaka Jisas Kurais, ri hima keke wo sumbu ti ku hambwasindau. Rini mwaꞌambwe miyafo naha daro, woro kunu keke bwarichape hima hinga ya ri sira. E, bwarichape ri siraro bomo ti, kunu ri okulawa ichai mwaꞌambwe miyafo naha ku toro kinani. 


text:
<pb/>Woro do mwanji ai inaka tiki daro tini apa o kunu a sawekonda. O kwai iro asama ki ele sios nindo ki kundo metengei naha do tau hinga ku rasairo ti, o tau ni ku ra ki au kunu sairo. 


text:
O keke apa o tau ma ku rani ku humbu. Imbihumbwa o tau ni ku ra ki au kunu saini ku okokonaro, woro hingambwa apa o tau ni kunu ki dau mwaꞌambwe ni ku hambwa hambwa ma ku hani ku humbu. 


text:
E, hima fori ri mwaꞌambwe ti ri inaka ki au saini eripeꞌaripeni ri hawa, Gotri o sumbu hinga tini eripeni ri ohounandau. Hinde wowani, Gotri hima forito rini ki da nambwe mwaꞌambwe ni sawe nambwe, mina, rini ki dau mwaꞌambwe chiki hinga ri ha ki ri okokonandau. 


text:
<pb/>Do a sawero ti, nomo kunu numbwa hasiwa ele biya hima le tau kwambu nambwe arumwe tiki wu da ki kunu a sawe nambwe. Mina. Kunu tinda ete kipe tumbwa o ambwe kumbwa ku da ki kunu a sawero. 


text:
Apa do gisi ki kunu ele mwaꞌambwe miyafo hinga ku torosindau, o keke ele biya mwaꞌambwe heifundau hima leni humwasini ma wunu ku okulasi. Wosiwa ichai kunu ga ku heifuwa, wunu ga o kunu okulakonda. O sumbu hinga ku wosindawa o ambwe kumbwa ku dano. 


text:
Gotri chengi o sumbu ni ka hinga sawero, “Mwaꞌambwe miyafo wauro hima ri, rini mwaꞌambwe miyafo rini ki sukwa nambwe. Fisichepi wauro hima ri, rini mwaꞌambwe fo heifunda nambwe.” Gotri tau ra himache fwele Korin ki o takonda 


text:
<pb/>Ani Gotri ni a weseꞌandau, hinde wowani, Taitas i sembe ti ri yeni ri rasaiwani rini nui inaka hingambwa ri hambwasini kunu ni ri okula ki ri okokonandau. 


text:
Rini sawendiri mwanji nuhi tumbwa ri sirina ki au rini sai nambwe, mina, rini okwe ri sembe ti au rini saini kunu okula ki kunu tambwa o ri ikonda. 


text:
Woro rini ga nui hiparakambwe foringa nu humbwewani opi ikonda. Hima mwe ri, Gotri mwanji bwandau tau rihi keke ele sios hima hinga hi rihi tini wu rasaindau. 


text:
Woro o tau tumbwa, mina, ele sios pe hima le tau ba foki rini wu esiro ti, ichakai hima keke woni ele sios to owero ya ni nu raꞌaino gisi ki nunu ga funda ri i ki rini ni wu esiro. Nunu do tau nu rakondau ti, Apukolaka hi tini nu rasaindani ele hima ni wunu nu mekusiwa ka hinga wu hambwa ki, nui sembe ti ka hima okula tau naha ni nu ra kinani au nunu saindau. 


text:
<pb/>Woro nui inaka ti, hima fwele hima keke woni ele sios to owero ya ni aulindau do tau keke kapwa mwanji ti nunu wu bwano keke nu hambwafwaꞌaisini tau kwambu nu randau. 


text:
Nunu do tau kwambu hinga nu randau ti, Apukolaka miya rukumbwa nu wosinda nambwe, mina, ele hima i miyaningisopo okwe o tau hinga ete nu randau. 


text:
<pb/>Nui hiparakambwe fori fini ga ori nu humbwewani kunu tambwa ele wu ikonda. Hima mwe ri, ele tau hinga gisi miyafo rini nu simiyaneheiwani rini ele tau ni ra kinani au saindau hima. Woro apa rini sembe omwesika naha kunu keke ri owesindau, o keke kunu tambwa ri ini kunu ri okula ki au miyafo naha rini saindau. 


text:
Taitas ku heiwa ka hinga ma rini ku hambwa: Ori hima rini ai nau, ani ga tau funda kunu ni si okulandau hima. E, kapi nui hiparakambwe fisi ni ka hinga ma fini ku hambwa: Dopi hima fisi ele sios to wui wa ki fini esiro, woro fini ele tau ni fi randani Kurais hi tini fi rasaindau. 


text:
Woro kunu o kui hima keke wo sumbu ma wunu ku mekusiwa, wunu ga wui sios ele ga o sumbu ni amwei wu heini ka hinga sa wu hambwa: Nunu hi kuhi tini nimba nu rasainda nambwe.<pb/>


text:
Kunu Gotri himiyama hurahama leni okulandau do tau sumbu ti ku hambwasindau. Apa bwele keke mwanji fwele a kaini kunu a humbweno? 


text:
Ani kui sembe ti o tau ni ku ra ki au miyafo naha kunu saindau sumbu tini ani hambwasini Masetoniya lei wui miyaningisopo ki hi kuhi tini a rasaindau. Wondani ka hinga wunu a sawendau: “Do tau hinga o kwai iro asama tiki Girik leto wu ra kinani wu otokunaro.” Wowani wu mendiwani au kunu sairo sumbu o tito Masetoniya lei inaka tini yeni rasaiwani wunu okwe o tau ni wu ra ki ya wu hambwa. 


text:
Mwase kunu a sawewani ku otokunaro hingambwa ku ai otokunasini ku da kinani hiparakambwe fwele a humbwewani kunu tambwa ele wu ikonda, wosini kunu wu okulawa, do ku rasairo tau keke hi kuhi ti nu rasaindau tini foki bwelefo kalefo ku na ki. 


text:
Woro kunu o hinga ku da nambwe nawa, ani ga Masetoniya kipe hima fwelenga kunu tambwa nu tani nu heiwa ku otokuna nambwe nawa, kundombwa huruhumba hinde ku hei kumbwa, nunu okwe huruhumba nu heikonda. Hinde wowani, nunu sembe omwesika naha kunu numbwa nu haro ti keke. 


text:
O hinga ani hambwafuni ka hinga ani hambwa, kale hiparakambwe ni a humbwewa sa wu mwaseni wu ini sa kunu sawewa, ka ku humbwewa ta kinani ku bwasiro mwaꞌambwe ti ma ku otokunanda. O hinga ku wosiwa kunu tambwa a tani sumbumari ki ku haro mwaꞌambwe hinga mina, kui inaka ki au saini ku haro mwaꞌambwe hinga a toro ki. 


text:
<pb/>Kunu ka naha ni ku hambwafwaꞌaisini ma ku da: E, hima fori aku ti fisichepi ri kiwa ichai o aku o hingambwa fisichepi ri eino. Woro hima fori, aku miyafo naha ri kiwa ichai miyafo naha ri ai ri eikondau. 


text:
Woro kunu tinda kui inaka tiki ku kilini ku hambwaro hingambwa ele kui mwaꞌambwe o hingambwa ma ku ha. Apa foki hima fori ri mwaꞌambwe ti keke sembe amwaka ti ri andani, hima lei mwanji ti keke sumbumari tiki ri ha ki. O hinga ti mina, hinde wowani, Gotri eripeꞌaripendani mwaꞌambwe handau hima keke ri wondau. 


text:
Gotri ete da ete da kwambu rihi ki ele sumbu kipe hinga kunu ri wosino. O hinga kunu ri okulasiwa ele ku heifundau mwaꞌambwe hinga tinda ete gisi gisi ku torosini ele mwaꞌambwe ki tau kipe tumbwa o ku randakonda. 


text:
Woro Gotri chengi ki o sumbu ni ka hinga sawero:<pb/>“O wai wondau hima ri bwarichape hima leni mwaꞌambwe miyafo ri handau. Wondawa sumbu kipe rihi ti ete dakonda.” 


text:
<pb/>Gotri ahirahi wapa sindau hima leni wapa tinga wu ano ahirahi lenga wunu ri handau. Woro o Gotri tombwa ku si ki ku okokonandau ele ahirahi wapa tinda ete o kunu ri handa. Wondawa sumbu kipe kuhi ti omwesika naha ikondau, hima leto ahirahi wapa tini sisiwani mwe miyafo naha wandau hinga. 


text:
Wosiwa kunu ki mwaꞌambwe miyafo naha talesiwa, ele mwaꞌambwe ni wai o ku wondakonda. Wondawa ele mwaꞌambwe ni nu haꞌi hatandawa wunu ele ni wu toro toro Gotri ni ya wu weseꞌandakonda. 


text:
Kunu o sumbu hinga ki Gotri himiyama hurahama leni ku okulandau ti, mwaꞌambwe heifundau hima leni ku ai yandoꞌi yandotandau tumbwa, mina, o sumbu hinga wunu ku wosindawani wunu Gotri ni weseꞌa omwesika naha ki ya wu weseꞌanda. 


text:
kale hiparakambwe ni ku okulandau sumbu kuhi ti, amwei naha sirakondau. Hinde wowani, mwaꞌambwe wunu ku haro hiparakambwe ele to ka hinga ya wu hambwakonda: Kunu Kurais ni ku sirinandau ti, Gotri mwanji tumbwa ku bwanda nambwe, mina, kunu kui mwaꞌambwe ni wunu ni, e, hima ba fwele okwe ku handani sumbu mwe tini ku mekundau. Wokoni wunu Gotri hi tini ya wu rasaikonda. 


text:
Wondani kunu keke omwesika wu wokoni Gotri ni ya wu uchahambwakonda. Hinde wowani, Gotri hima keke wo sumbu ti omwesika naha ki kunu ri mekuro keke. 


text:
Gotri do peresen nunu haro ti omwesika naha, hinde apa nu gendi kumbwa. O keke ma rini nu weseꞌa.<pb/>


text:
Hima fwele ka hinga wu ani sawendau, “Nunu ga ri dasini hima wahapi ki ri dau, woro apahime ri dasini mwanji kwambu tiki ya nunu ri saweu.” Woro ani Pol, ai okokona ti Kurais sumbu tini ku hambwa ki, rini wahapi naha ki ri dasini ele hima ni mwanji binda ki wunu ri bwandaro. Wosiwa pwe mwanji foti kunu a bwe sawe. 


text:
Woro kunu a sawekondau mwanji mwe ti ka hinga: Kunu hambwafwaꞌaisini ku dawa ichai a ta, apa foki a tani mwanji kwambu tiki kunu a sawe ki. Woro nuwe pe sumbu tini nu sirinandau hima tiya hinga nunu wu sawendau hima fwele kunu ga dawa mwanji kwambu ki o wunu a bwakonda. 


text:
Kale au anaye mwaꞌambwe nuhi ti do nuwe kipe mina. Au anaye mwaꞌambwe nuhi mwe ti, Gotri kwambu tinga dani ele miho hima injisiro ini kwambu tini lendondau. 


text:
Wondawani nunu Gotri hambwa tini rakaisini hima i inaka ki sukwandau hi wuhi tini rasaindau ele hambwa hinga ni hambwandau mwaringamwe wuhi ni nu yehuwandau. Wondani ele hima Kurais ni wu sirina kinani wui inaka ti nu toroni nu jamekondau. 


text:
Nunu nu otokunasini nu dani kunu nu nikisindau. E, kunu ele nui mwanji hinga tinda ku sirinawa, fwele o mwanji ni sawesiyaꞌaiwa ele hima kapwa sumbu wasa wuhi ti o wunu nu hakonda. 


text:
<pb/>Kunu hokosapi tokwe dau mwaꞌambwe tumbwa ku heindau. E, hima fori inaka rihi ki kwambu naha ki ka hinga ri hambwawa, rini Kurais naha ni ri sirinandau, wowa ori hima ri sembe tini ri ai silineheisini ka hinga sa nunu hambwa, rini kurais naha ni sirinandau hingambwa nunu okwe o hingambwa nu sirinandau. 


text:
Apukolaka o tau hinga nu ra ki kwambu nunu haro ti, o kui sembe ha sumbu tini nu ai yakinasi ki nunu ri haro, kunu ni nu rakai kinani nunu ri ha nambwe. Woro ka nunu haro kwambu ti keke mwanji miyafo a bwani hi ahi a rasaindau ti, ani huruhumba nambwe. 


text:
Woro o mwe naha, hima fwele ka mwanji hinga wu ani sawendau: “Ri kairo chengi rihi ti mwanji kwambu, woro nunu ga ri dawani hima tape rihi ti halihopwene, ri bwandau mwanji rihi ti okwe kunendenendau.” 


text:
Do mwanji hinga bwandau hima le ka hinga sa wu hambwa: Apahime nu dasini chengi ki kunu nu kairo hingambwa, kunu ga funda nu ai dasini o hingambwa nu wosikondau, apumbwa apu hinde nu wosi kumbwa. 


text:
<pb/>Nunu inaka tenge miyafo nu hambwani ka hinga hinde apa nu sawe kumbwa, nunu hi wuhi rasaindau kale biya hima ga funda nu wausini nu anakipena kapwanandau. Mina. Wunu wunjengambwa wui nindo ki wu anakipena kapwanandani wu anakilindau. Woro o sumbu hinga wu wosindau ti, hambwa kipe fori wunu ga da nambwe. 


text:
Woro nunu apa nu randau tau chiki tini nu dikisini hi nuhi tini nu rasai hinga. Mina. Nunu Gotri to nunu haro tau chiki hingambwa nu sirinani nu indano. Nunu o sumbu tumbwa nu sirinani nu ini kunu tambwa nu raruro. 


text:
Woro kunu tambwa nu ini nu raru nambwe napo, o tau nu randau chiki tini nu dikisini hi nuhi tini hinde nu rasaikoro ambwa. Mina. Nundo nu mwaseni Gotri mwanji kipe ti kunu tambwa nu rataro. 


text:
Nunu Gotri nunu haro tau chiki nuhi ni nu dikisini hima fweleto raro tau tini hi nuhi ti nu rasainda nambwe. Mina. Nunu inaka tenge ki kunu nu owesini ka hinga nu hambwandau: Sembe ha sumbu kuhi ti kwambu naha ki o ku etikonda, wondawa nui tau ti o chiki hingambwa kui nindo ki omwesika naha sukwandakonda. 


text:
Wosiwa kui gumwa tokwe dau ko ba fweleki dau hima leni Gotri mwanji kipe ti wunu ni nu raꞌaikonda. Hinde wowani, nunu hima ba fori ri rasiro tau ni hi nuhi ti nu rasai ki nu hambwanda nambwe. 


text:
<pb/>“Hima fori rinjenga ri hi tini ri rasai kinawa, rini Apukolaka i miyaningisopo ki o sumbu hinga sa ri wosi.” 


text:
Nu hambwanda, hima fori rinjenga hi rihi tini ri rasaiwa, rini Gotri miyaningisopo ki hi nambwe. Mina. E, Apukolaka to hima fori hi tini rasaiwa ori hima tombwa rini hi chele.<pb/>


text:
Ani ai okokona ti, ma ku ani ohounawa ambwatinambwati mwanjiche fori kunu a sawe. Oto, ma ku ani ohouna. 


text:
Gotri kunu keke ete ri wondawani sumbu fo ku wosiwani inakambongo kunu ri hambwandau hingambwa ani okwe o hingambwa kunu ani hambwandau. Mwe naha, apambwa naha humwe waꞌaisini hima funda rukumbwa hura lindau hingambwa Kurais ni o hingambwa hura ku li kinani kunu ani ondiyasindau. 


text:
Woro ani imbihumbwa ka hopo to Ifi ni ri gamboro sumbu hinga kunu gambono ti keke gamweche ri ani akindau. Foki o sumbu hinga kunu ki sukwawa, mwaringamwe kuhi ti jamekoni walambe kunu iwa, halayani ku dasini Kurais numbwa ku hambwasini ku sirinandau sumbu kuhi ti ku hanjaꞌai ki. 


text:
Hinde wowani, hima fwele wu sirani do kunu nu sawendau Jisas mwanji tini kunu sawenda nambwe, wunu Jisas ba fori mwanji tini kunu wu sawendau. Wondawani o sumbu hinga ki imbihumbwa ku tororo Gotri Himamwale kipe hinga mina, himamwale ba fo hinga tini do ya ku torondau. Wondani imbihumbwa ku mendindaro mwanji hinga mina, mwanji anandi naha tini ya ku mendindau. Woro hima fori kui nindo ki o sumbu hinga wosindawani kunu ete rini ku heisiwani ri wosindau. 


text:
<pb/>Woro ku mendindauꞌu, ani kale “mwaseni etiro Jisas Himache” kuhi lei tako tokwe a dasini tau a randa nambwe. 


text:
Mwe naha, ani mwanji bwa hima mina, woro sa biya da, ani hambwa ti ani heifunda nambwe. O sumbu ni gisi gisi tinda kunu nu mekusiwani norukweni ku hambwasinda. 


text:
<pb/>Ka ku ani hambwasindau, ani Gotri mwanji ti kunu ni a bwarakarandaro ti, ya a toro nambwe. O sumbu hinga a wosiro ti, kunu a rasai kinani hi ahi ti a rakairo. Woro ku hambwawani hinde hinga? O sumbu hinga a wosiro ti kapwa sumbuꞌu? 


text:
E, ani ai hima tape okulasiwa Gotri mwanji ti kunu a sawe ki ele biya sios ki ya mwaꞌambwe fwele wunu a leningini a tororo. 


text:
Imbihumbwa ani kunu ga a dasini mwaꞌambwe le ani heifuro gisi ki hima forini nomo rini ani ha nambwe. Mina. Woro o gisi ki nui hiparakambwe fwele Masetoniya ko wu andosini wu tani Korin ko ki wu sukwani wu ani okulawanimbwa ani mwaꞌambwe chele. Ele gisi hinga tau a randaro ti, nomoche fori kunu ani ha nambwe. Woro hingambwa o ya ete a wondakonda. 


text:
E, Kurais mwanji mwe naha ti ani ki dawani do mwanji kunu a bwandau. Ele Girik mapwa hinga ani ini ka sumbu hinga a wosiro tini hi ahi ti a rasaini mwanji a bwandau bomo ti, hima fori ai takisopo ti hinde apa ri atipi kumbwa. 


text:
Hinde wowani ka mwanji hinga a bwandau? Sembe ahi ti kunu keke ani hambwanda nambwe kekeꞌe? Mina. Gotri ri hambwasindau, sembe ahi ti kunu naha keke ani hambwandau. 


text:
<pb/>Woro do a wondau sumbu ti ete a wosindano. Hinde wowani, hima fwele nunu hinga wu sirasini hima lei miyaningisopo ki hi wuhi ti rasai kinani numbo le wu wakindau. Wondawani ando numbo wuhi ti ani ichakindau. 


text:
Hima mwe le wunu Jisas himache mwe naha mina, wunu nimba gambondau hima tiya. Wunu nimba gambo mwanji ni bwandau tau ra himache. Hima lei miyaningisopo ki wunu Jisas himache hinga wu waꞌaisindau, woro sembe we ki dau sumbu wuhi tito apumbwa apu 


text:
Woro kunu apa o tini ku heini ku apapana kei. Nu hambwanda, Saiten okwe o sumbu hinga ri wosisiwani hima tape rihi ti lindana ki dau ensel hinga sirandau. 


text:
O keke ele ri tau ra himache wui apukolaka i sumbu ni sirinani hokosapi tokwembwa tau kipe naha randau himache hinga wu sirasini wu dawa, apa kunu o tini ku heisini apapana kei. Ele hima tiya hinga ichai o wu randaro tau chiki hingambwa wasa o wu torokonda. Pol Jisas himache hinga ri dasini nomo miyafo naha ri raro 


text:
<pb/>Mwase kunu a sawero hingambwa apa do ya kunu ani ai sawenda. Apa hima fori ani ni ka hinga hambwa kei, ani ambwatinambwati hima. Woro kunu o hinga ku hambwa kinawa, ambwatinambwati hima hinga ma ku ani ucha. Wowa ani okwe hi ahi a rasaindau mwanjiche foti kunu a sawe. 


text:
Woro a sawekondau mwanji doti, Apukolaka to ai sembe yeni rasaiwani a sawekondau ti mina, ani ambwatinambwati forito bwandau mwanji hinga hi ahi tini a rasai kinani a bwakondau. 


text:
Hima miyafo naha nuwe pe sumbu ni wu sirinani hi wuhi tini wu rasaindau. Wondau hingambwa ani okwe hi ahi tini a rasai ki. 


text:
E, kunu inaka kipe ku hambwandau ki kale ambwatinambwati himako ni ku hanjaꞌaisiwani mwanji gambo fwele ya kunu wu bwandau! 


text:
Mwe naha, hima fwele tani wui tau ni kalapus tau hinga ku ra ki kunu wu yelongoni raꞌaindani, kui mwaꞌambwe ti wu humbundani, ele wui nimba gambo mwanji ki kunu raꞌaindani, kunu ni yitirawaindani, e, kui warama ki kunu yetapendawani, kunu o sumbu hinga tini ete ku heisindawani wu tani kunu wu wosindau. 


text:
Ani huruhumba ani hei hei do mwanji hinga a sawekondau: O sumbu hinga nunu ki sukwaro ti, nunu kwambu ki nu eti nambwe, nimba nu akini nu lembeniro. E, hima fori hi rihi tini rasai kinani ri sumbu tini amwei ri sawe ki au rini saiwa, ani okwe o hingambwa amwei a sawe ki au ani saindau. Woro apa ambwatinambwati hima forito bwandau mwanji hinga kunu a sawendau. 


text:
Woro kale hima wunu Hipuru himakoꞌo? O hinga ti nawa, ani okwe Hipuru hima. Kale hima wunu Isurel himaꞌa? Wowa ani okwe Isurel hima. Wunu Epuraham i chechehimacheꞌe? Ani okwe Epuraham i chechehimache. 


text:
Kale hima wunu Kurais i tau ra himacheꞌe? Ani ambwatindau hima forito bwandau hinga a bwandau. Ani Kurais tau a randau bomo ti wunu a dikiro: Ani tau kwambu a randaro ti wunu a dikiro. Kalapus ki wu ani rawarundaro ti wunu a dikiro. Hima le numbo miyafo wu ani tanambwandawani ani hano tumbwa takai, o sumbu hinga ti ando wunu a dikiro. 


text:
E, Juta hima kupu le lamechele kupu ki wu ani tanambwa tanambwawani i ini 39 hinga ya sukwa. Woro o sumbu hinga ani ki sukwaro ti numbo tapaꞌangi hinga ani ki sukwaro. 


text:
E, duwe namili gasa kumbo ki wu ani tanambwaro. Numbo funda ri humokuto tiki wu ani ekehero. Numbo namili sipi ti kapwawowani soluwara ki walambe ani ikoro. Wokowani tapwaki fonga niliki fonga soluwara tenge ki ete ani ichiꞌuchandaro. 


text:
Gisi miyafo naha numbo hime ti ani indaro. Wondawani fwa tiki walambe ani ikoro. Numbo tiki kapwa hima lei tapa tiki walambe ani ikoro. E, ele ai hima kupu lenga ele biya hima kupu fwelenga walambe ya wu ani wosindaro. Wondani ele hima da nambwe michi tiki walambe wu ani wosikondawani ele ko laka ki a raruwani walambe sumbu ya wu ani wosinda. Soluwara tiki walambe ya ani ikoro. Wondani hiparakambwe hinga waꞌaisini gambondau hima lei wui tapa tiki walambe ani ikoro. 


text:
Ani tau kwambu miyafo naha a randaro. Gisi miyafo niliki tau tapwaki tau a randani tuku kipe a tukuya nambwe. Uku sumbwe hi ti ani saindani iche ti ani handaro. Wondawani gisi fwele ahirahi nambwe a daro. Tikiningo ti ani andawani, hima tape ichakino mwaꞌambwe ti ani heifundaro. 


text:
<pb/>Woro ele tombwa mina, ele sios hinga wunu keke tinda ete inaka omwesika ani hambwandau sumbu to gisi gisi nomo ti ani handau. 


text:
Hima fori yakinanda nambweꞌe? O hinga ti nawa, ani okwe a yakinanda nambwe. E, hima fori kapwa sumbu ki ri hichakoroꞌo? O hinga ti nawa, ani o sumbu hinga keke inaka emendiki naha ani ki sukwandau. 


text:
<pb/>Woro hi ahi a rasaino numbo tumbwa dau ti nawa, kwambu fo ani ki da nambwe mwanji tini a saweni hi ahi a rasaikondau. 


text:
Nui Apukolaka ri Jisas, ri Yapai Gotri, hi rihi ti gisi gisi ma nu rasainda, woro do Gotri ri hambwasindau, nimba a gambonda nambwe. 


text:
Damasukas ko tiki a dawani king Aretas tako tokwe dau kiyap fori hima fweleni ri sawesiwani Damasukas ko laka ki rarususirasindau lengenumbo ki wu enindani ya wu ani nikisinda, ani iwa wu ani toroꞌinji kinani. 


text:
Wondawani hiparakambwe fweleto topokowe tiki wu ani rawaisini o ko laka ni haweini injiro ini ki dau winduwa sopu ki hoko tokwe ya wu ani rakai. Wosiwani kari kiyap tapa ti a yehimasini ani akini ani iro.<pb/>


text:
Hi rasai bomo ti ani hambwawani kipe hinde nunu okula kumbwa. Woro numbo ba fo nambwe nawa, hi ahi ti ya a rasai. Ani miya a hipisiwani Apukolaka ani mekuro yani mwanji fweleni a sawekondau. 


text:
Ani Kurais keke dau hima forini ani hambwandau, imbihumbwa ori hima hima tape tinga ri dawani Gotri kaumbwa naha ki dau hewen ko ki rini rakausiwani asama ti 14 hinga iro. Woro hima tape tinga ri iro poꞌumo, hima tape ri andosini ri iro, ani a hikisandau. Gotri tombwa ri hambwanda. 


text:
Woro do mwanji numbwa ani ai a sawekonda. Ani hima mwe ri ani hambwanda. Gotri hewen ko tiki rini rakauro. Hima tape tinga ri iro poꞌumo, hima tape ri andosini ri iro, ani a hikisandau. Gotri tombwa hambwandau. Woro hewen ko ki ri mendiwani hima leto bwanda nambwe mwanji lenga hima leto bwa ki minambwe naro mwanji lenga ya bwa. 


text:
Ani ori hima hinga ni hi rihi a rasai ki. Woro, hi ahi tini a rasai hinga. Anjenga hi ahi a rasai kinawa, kwambu fo ani ki da nambwe mwanji tini a saweni hi ahi a rasaikondau. 


text:
<pb/>O mwe naha, hi ahi tini a rasai ki ani okokonawa apa ambwatinambwati hima hinga hinde a sira kumbwa. Mina. Hinde wowani, ani mwanji mwe naha kumbwa a bwandau hima. Woro hi ahi tini a rasai ki ani hambwanda nambwe. Hinde wowani, ai okokona ti hima leto nindumwasari hima kipe naha ani nano ti, a diyaha. Ani ai okokona ti kale sumbu hinga a wosindau ti ku heini, e, Gotri mwanji a bwandau bomo ti ku mendini pwe ani ni ku bwe hambwa. Pol i hima tape ki lame hinga rini yehekundau 


text:
<pb/>Do mwanji Gotri ani mekusiro ti, sumbu omwesika naha. Woro o sumbu ni hi ahi a rasaino ti keke Gotri hima tape ahi ki lame hinga ani yehekuno nomo foti ya ri ani ha. Woro lame mwe ti, Saiten tau ra himache rito ani yendau. O sumbu hinga ri ani wosindau ti, hi ahi tini omwesika a rasai ki ani hambwawani ri ani wosindau. 


text:
Wowani ka hinga ri ani sawero, “Ai hima keke wo sumbu tinda mini ki talesindau. Hinde wowani, kwambu ahi ti hima i kwambu ki simiyafundau hima ni kwambu omwesika ani handau.” O keke apa ani kwambu nambwe hima hinga a dau keke sembe nomo ani hambwa hinga, mina, nimba ete ani eripeꞌaripendano. Hinde wowani, o gisi naha kumbwa Kurais i kwambu ti ani ki o talekondau. 


text:
Kurais hi keke ani ai kwambu ki a simiyafundau sumbu ti, hima le hi wu ani rakaindau sumbu ti, ele nomo ambwe nomo ambwe ani ki raundau sumbu ti, e, hima le walambe wu ani wosindau sumbu ti, ele sumbu ani ki sukwandau tini ani eripeꞌaripendau. Hinde wowani, kwambu nambwe a dano gisi naha ki kwambu ti ete a torondau. Pol Korin kipe sembe ha himako ni okulandau 


text:
<pb/>Dele mwanji a sawendau ti, ambwatinambwati hima to bwandau hingambwa a bwandau. Kunu sumbumari ku ani ekichawanimbwa kale mwanji kunu a bwandau. Woro ele biya himako mina, kundo a randaro tau ni ku ani ohounapo, sumbu kipe naha ku wosikoro. Mwe naha, ani hi nambwe hima, woro ani kale “mwaseni etiro Jisas Himache” kuhi lei tako tokwe a dasini tau a randa nambwe. 


text:
Ani sembe ahi ti kwambu a fwesini kui nindo ki tau kwambu ti a randani, Jisas Himache hinga ani etiro sumbu ni kunu a mekundaro. Tau ahi mwe le kale: Gotri kwambu himiki hinga amwei sukwaro sumbu ti, kwambu ga dau sumbu ambwe sumbu ambwe le, e, hima fwele apapanani Gotri kwambu heindau sumbu kwambu le. 


text:
Ani ele biya sios ni a wosiro hingambwa kunu a wosiro. Bwele mwaꞌambwe hinga foni wunu a chikiro hinga kunu a chiki nambwe? Ani hambwawani mwaꞌambwe funda naha ri kunu a chiki nambwe po. Ani kui mwaꞌambwe fweleni a leningini a rata nambwe. Woro o ai kapwa sumbu ti ma rani ku humbwe! 


text:
<pb/>Ani apa kunu tambwa numbo namili ai a ta ki ani otokunasini a dau. Woro a tani kui mwaꞌambwe le ku ani ha kinani hinde kunu ani ekichasi kumbwa. Ma ku mendi, ani kui mwaꞌambwe ti hinde a raꞌai kumbwa, ani kunu numbwa a rata ki. Ku hambwanda, che le mwaꞌambwe fwele wakini nuwai yapai ni yakwanda nambwe, mina, nuwai yapai tombwa mwaꞌambwe le wakini che leni yakwandau. 


text:
Wondau hingambwa ele mwaꞌambwe ahi ga ai himamwale ga tinda ete kunu ani okula ki ani ohumbwe ki ani okokonasindau. Woro sembe ahi ti kunu naha keke ete a wondawani, ani keke ku wondau sumbu ti ai rai rai indauꞌu? 


text:
<pb/>Woro hima fwele ka hinga wu ani sawendau: “Mwe naha, rini nui mwaꞌambwe ti amwei ri raꞌainda nambwe, woro rini hima i sembe tini yendani ele ri nimba gambo mwanji ki nunu ni ri sawe sawe sumbumari tiki nimba nunu ri yelongondau.” 


text:
Hinde hinga ku hambwandau? Kunu tambwa a humbwewani iro hima forito mwanji gambo fweleni kunu ri sawewani mwaꞌambwe kuhi fwele ani tambwa ri rataroꞌo? 


text:
Taitas ni ani ekichani nui hiparakambwe foringa kunu tambwa a humbwewani opi iro. Woro Taitas to mwanji gambo fwele kunu ri sawesini mwaꞌambwe kuhi ri raꞌairoꞌo? Nunu inaka funda nu hambwani numbo funda rukumbwa nu ichiꞌuchanda nambweꞌe? Ka tini ma norukweni ku hambwa. 


text:
<pb/>Ani hambwawani do chengi nu kairo ti, nu wosiro sumbu tini kui miyaningisopo ki kipe nunu ku na kinani nu sawekawendau hinga ku hambwandauꞌu? O hinga mina. Nunu Kurais ki nu dasini Gotri miyaningisopo ki dele mwanji kunu nu sawendau. Ai nau le, do mwanji kunu nu sawendau ti, kui sembe ha sumbu tini nu okulandau. 


text:
Woro ani gamweche ri ani aki aki ka hinga ani hambwandau: Apa foki kunu tambwa a tani kunu ani hei ki ani okokonandau hima hinga ku da nambwe si ki. Wowa apa kunu okwe ku ani heiwa o ku hei kinani ku okokonandau hima hinga a da nambwe si ki. Foki apa kale sumbu ambwe sumbu ambwe kunu ki da ki. Anangiya sumbu ti, hiparakambwe ni sembe kapwa hambwandau sumbu ti, sembe enge a sumbu ti, nerimbe fisi ki anangiyandau sumbu ti, saweholiyandau sumbu ti, hima leni gumwa tokwe sawendau sumbu ti, sawefumbwafundau sumbu ti, e, lo mwanji ni yetupwasini sahumwandau sumbu ti apa da ki. Ani ele sumbu hinga tini au hinga ani akindau. 


text:
Foki kunu tambwa ani ai iwa Gotri kui miyaningisopo ki ani ni ri rakaiwa huruhumba ani hei ki. Foki ele himiyama hurahama miyafo imbihumbwa anaꞌokokonani wosindau sumbu ti, hima i humwe sawendau sumbu ti, e, au saini wosindau sumbu ti wu wosindaro ti, ele kapwa sumbu wuhi gumwa wu si nambwe wu dau keke ani ichaka ki. Ani o hinga keke ani akisindau.<pb/>


text:
Ani kunu tambwa a tawa numbo namili ya indau. Woro hima fisiꞌi namili wunu o mwanji hingambwa wu bwawa apa o mwanji to ete dawa, o mwanji ni mwe naha o nu nakonda. 


text:
Imbihumbwa kapwa sumbu wosindaro hima lenga, ele biya hima anandi lenga kunu ni a sawekondau. Mwanji mwe imbihumbwa numbo fisi ki kunu tambwa ani iro gisi ki kunu a sawehambwaro. Woro hingambwa apa ani apahime a dasini do ya ai kunu a sawekonda. E, kunu tambwa ani ai tawa apa kapwa sumbu wosindau hima le hinde nimba wunu ani heisi kumbwa. 


text:
Ai takisopo ki Kurais mwanji ti mwe naha ri bwandauꞌu, woro o tini ku hambwa kinani ete ku gindau. Woro apa ma ku hambwa. Kurais gamweche ri kunu keke ri halihopwenenda nambwe. Mina. Kunu keke tau kwambu naha ki ri randau. 


text:
Mwe naha, imbihumbwa rini kwambu ri toro nambwe hima minde hinga ri dawani me yapweke tiki rini yero. Wosiwani Gotri kwambu keke apa himamwale tinga ya ri dau. Woro hingambwa nunu okwe rini ga nu anangausini nunu kwambu nu toro nambwe nu dau. Woro, Gotri kwambu kumbwa nunu himamwale nu torosini rini ga ete nu dakondau. Do kwambu nu torosindau ki kunu ni nu okulandau. 


text:
<pb/>Woro kunjenga kui sembe tini ma ku ai silinehei, sembe ti mwe naha ku hasini ku dauꞌu, mina, kunjenga ma ku ai kilinehei. Jisas Kurais kui sembe we ki ri dau tini ku hambwanda nambweꞌe? E, minambwe ti nawa, sembe ha sumbu kuhi o chiki hingambwa mina. 


text:
Woro ani hambwandau, nunu ni ku heini ka hinga o ku hambwakonda, sembe ha sumbu nuhi ti o chiki hingambwa nu dau. 


text:
Kapwa sumbuche fori ku wosi nambwe ku da kinani Gotri kunu ri okula ki rini nu uchahambwandau. O sumbu hinga nu wosindau ti, hima le tau nuhi ni wu heini o chiki hingambwa wu hambwa kinani nu wosinda nambwe, mina, nui okokona ti kundo sumbu kipe tini ku wosi ki, nunu sa biya da, ele hima tau nuhi ni heini o chiki hingambwa wu hambwa nambwe nawa sa biya wu bwanda. 


text:
Nu hambwanda, nunu mwanji mwe naha tini nu yitirawaisini sumbuche fo nu wosi hinga. Mina. Nunu mwanji mwe naha kekembwa ele tau nu rano. 


text:
Nunu kwambu nu toro nambwe nu dawa, e, kundo kwambu ku torowa, nunu o hinga tini nu eripeꞌaripenda. Nunu Gotri ni gisi gisi nu uchahambwandau ti, sembe ha sumbu kuhi ti kwambu naha ki ku eti kinani nu uchahambwandau. 


text:
Apahime do a dasini do chengi kunu a kaindau bomo mu mwe naha ti oto. A tani kunu ga a dasini Apukolaka ri tau a ra kinani ri ani haro kwambu ki kunu ani ekichasi ki a diyahandau. O kwambu hinga ri ani haro ti, walambe sumbu kunu wosi ki mina, kui sembe ha sumbu tini ani okula ki ri ani haro. Mwanji tipa fo 


text:
<pb/>Ai hiparakambwe le, apa mwanji ahi ti ya humbundawani, o kunu a weseꞌanda. E, sembe ha sumbu kuhi ti kwambu naha ki ya sa eti. A bwaro mwanji ti ma ku mendi. Inaka funda naha ri ku hambwasini sembe wahapi ki ma ku da. Wondawa hima keke woni sembe wahapi ki dau Gotri kunu ga o ete ri dakonda. 


text:
<pb/>Nui Apukolaka ri Jisas Kurais ri hima keke wo sumbu ti, Gotri hima keke wondau sumbu ti, e, Gotri Himamwale kipe ga nau ku ananjindau sumbu ti, kunu ga ya sa ete da.<pb/>


text:
Ani sios mekupu hima rito do chengi Gotri rihi ri nasiro himiyama, nini, ga ni che lenga, kunu ni a kaindau. Ani kunu keke mwe naha a wondau. Woro andombwa, mina, Gotri mwanji mwe naha ni hambwandau hima le okwe tinda wunu kunu keke wu wondau. 


text:
Yapai Gotri ga ri Che ri Jisas Kurais ga findo hima keke woni okulandau sumbu fihi tinga sembe wahapi sumbu fihi tinga mwanji mwe naha ki bwandani hima le keke wondau sumbu ni sirinandau hima, nunu ni o fi hakonda. Hima keke wo sumbu tini ma nu sirina 


text:
<pb/>Nui Yapai Gotri nu sirina kinani nunu sawendiriro mwanji tini, ni che fwele wu sirinandani Gotri numbo mwe naha ki wu ichiꞌuchandau, woro o wui mwanji ni a mendini omwesika naha ani eripeꞌaripendau. 


text:
Nini, himiyama, ka hinga nini a sawenda: Nunu nui hiparakambwe lenga ma nu anakekewonda. Woro do mwanji sawendiri mwanji anandi tini nini a kainda nambwe. Mina. Imbihumbwa nu torono sawendiri mwanji ni a kaindau. 


text:
Hima keke wondau sumbu mu mwe ti ka hinga: Nunu ele Gotri sawendiri mwanji ni ma nu sirinani nu ichiꞌuchanda. Imbihumbwa kunu tinda ku mendiro Gotri sawendiri mwanji oti ka: Hiparakambwe le keke wondau sumbu tini ma nu okokonani nu sirinanda. Nunu Kurais mwanji tini ma nu toronambu 


text:
<pb/>Hima miyafo nunu gambo kinani do nuwe ki wu sukwasini ele wu ichiꞌuchanda. Wunu ka hinga wu sawendau: “Jisas Kurais rini hima minde hinga ri sira nambwe.” E, hima fori o hinga ri sawewa, rini nimba gambo hima, Kurais miho. 


text:
O keke kunu hambwafwaꞌaisi. Foki ele mwaꞌambwe ku toro kinani tau kwambu ku randaro ti ku hanjaꞌai ki. O hinga mina, ku hambwafwaꞌaisini ma ete ku randawa o gisi sa tawa mwaꞌambwe wasa kipe naha ti ku toro. 


text:
E, hima fori Kurais mwanji ni ri toronambu nambwe o tini ri hanjaꞌaisini mwanji ba foki ri ai iwa, Gotri rini ga hinde da kumbwa. E, hima fori Kurais mwanji ni kwambu tiki ete ri toronambusini dau ti, opi Che Yapai rini ga dau. 


text:
E, hima fori kunu tambwa tani do Gotri mwanji kipe ni kunu ri sawe nambwe nawa, apa kui aka ki rini ku raꞌai kei. Rini ku weseꞌano mwanji okwe bwa kei. 


text:
Hinde wowani, hima fori o hima hinga ni ri weseꞌawa, o ri randau tau kapwa tini mi ohounaro hinga ya sukwakonda. Mwanji tipa fwele 


text:
<pb/>Kunu a sawehambwa ki ani hambwandau mwanji miyafo naha a torosindau, woro mwanji miyafo chengi ki a kaino ti a diyahanda. Hinde wowani, ani nimba a tani kunu ani heini takisopo mwanji ki nu anambwa ki ani hambwandau, wowa kipeheki sumbu nunu ki funda tale ki. 


text:
<pb/>Gotri ni hipache ni rihi minde ri nasiro ti, woro do hipache ti che le weseꞌa wuhi ti nini wu rumbwenda.<pb/>


text:
Ani Saimon Pita, ani Jisas Kurais Himache hinga a dasini ri tau a randau. Ani dohaꞌa chengi a kaindau ti, kunu nunu hingambwa sembe ha sumbu kipe naha ti ku tororo hima leni a kaindau. Woro do sembe ha sumbu nu tororo ti, nunu ri ratandau nui Gotri Jisas Kurais sumbu kipe naha keke o sembe ha sumbu nu tororo. 


text:
Kunu apa Gotri ga nui Apukolaka Jisas ga fini ni kipe naha ku hambwandau. Woro o sumbu kunu okulawa fi hima keke woni hima okulandau sumbu tinga sembe wahapi sumbu tinga kunu ki omwesika naha ya sa sukwanda. Gotri rihi nunu ri naro 


text:
<pb/>Hinde wowani, Gotri ni kipe naha nu hambwandawani Gotri ri kwambu ki ele mwaꞌambwe hinga tinda ete nunu ri haro ti, ete da ete da himamwale nu torosini Gotri numbo tumbwa nu sirinandani nu ichiꞌuchanda ki nunu haro. Ele mwaꞌambwe nunu ri ha nambwe nawa apa ri okokona tini hinde nu sirina kumbwa. Woro Gotri o hingambwa ri kwambu laka tinga ri hi omwesika tinga nunu ha kinani nunu ri uchawani rini tambwa nu taro. 


text:
Woro o ri kwambu ga ri hi omwesika laka ga opi sumbu ki Gotri imbihumbwa ri bwasiro kale mwaꞌambwe kipe naha naha le nunu ri haro. Woro Gotri nunu haro ele mwaꞌambwe to kunu okulandawa, nuwe pe himiyama hurahama ki dawani walambe naha wunu indau kale sembe enge ani au saindau sumbu ni ku hanjaꞌaisini ku akini ini Gotri sumbu tumbwa ku sirinani ri hima kupu hinga ku da ki. 


text:
<pb/>O keke, kunu ka sumbu hinga ni kipe ku hambwasini, sumbu kipe tini ku toro ki tau kwambu ma ku rasini apa o sumbu kipe ti sembe ha sumbu kuhi tenge ki kau ma ku owesiwa sa da. Wosini hambwa ti ma ku toroni sumbu kipe kuhi tenge ki kau ku owesiwa sa da. 


text:
Wosini kunjenga kui hima tape tini aulindau sumbu kipe ti ma ku torosini hambwa kuhi tenge ki kau ma ku owesi. Wosini kwambu tiki etisini nomo randau sumbu ti ma ku toroni kunjenga kui hima tape tini aulindau sumbu kuhi tenge ki kau ma ku owesi. Wosini Gotri ni akini ichiꞌuchandau sumbu ti ku toroni kwambu tiki etisini nomo randau sumbu kuhi tenge ki kau ma ku owesiwa sa da. 


text:
Wosini ele hiparakambwe lenga anakekewondau sumbu ma ku toroni Gotri ni akini ichiꞌuchandau sumbu kuhi tenge ki kau ma ku owesi. Wosini hima keke wo sumbu ma ku toroni ele hiparakambwe lenga anakekewondau sumbu kuhi tenge ki kau ku owesiwa sa da. 


text:
<pb/>E, kale sumbu hinga kunu ki dani omwesika naha sukwandawa o kui Apukolaka Jisas Kurais ni ku hambwandau sumbu kuhi apa hinde nimba i kumbwa. Mina. Ahirahi mwe miyafo wakondau. 


text:
E, hima fori rini ele sumbu hinga rini ki da nambwe nawa, apahime dau mwaꞌambwe ti hinde ri hei kumbwa, rini miyasa hima hinga ri dau. Rini Gotri ele ri wosiro kapwa sumbu rani rumbwero ti ri hikisasini dau. 


text:
O keke, ai hiparakambwe le, Gotri kunu ri uchani rihi kunu ri naro sumbu ni ku toronambusini kwambu naha ki ya ma ete ku sirinanda. O hinga ku wosindawa apa hinde ku ai hichako kumbwa. 


text:
Woro o numbo ni ete ku sirinandawa, Gotri kunu keke lengenumbo omwesika ri tukwawa ka ete da ete da aulindau kwambu dau ko ki ku ini ku raru sindau. Ka nu sawendau aulindau kwambu dau ko oti nui Apukolaka Jisas Kurais, nunu ai rataro hima ri, rihi. 


text:
<pb/>Mwe naha, kunu kale sumbu hinga tinda ku hambwasini, ku mendini ku tororo ka Gotri mwanji mwe naha ni ku toronambusini kwambu tiki ya ku enindau. O kipe, woro kunu ele sumbu ni ete ku hambwanda kinani ani gisi gisi kunu a sawendirindani kui inaka tini ani ai rasaindano. 


text:
Woro ani hambwawani o sumbu hinga kipe naha. E, ani ha nambwe kipe ete a dawa, do mwanji gisi gisi ete kunu a sawendani, kui inaka a rasaindano. 


text:
Hinde wowani, ani hani kunu ani andosino gisi ti kamindache naha ete dau sumbu ani hambwandau. Do mwanji kunu a sawendau ti, nui Apukolaka Jisas Kurais to ani sawero. 


text:
O keke ele mwanji kunu a bwa ki tau kwambu naha a randau. Wowa, ichai ani hasiwa, apa do kunu a sawendau mwanji ti ete ku ai hambwanda ki. Gotri hi hinga okundau sumbu ti Kurais ki dawani nu heiro 


text:
<pb/>Nunu ka nui Apukolaka Jisas Kurais ri kwambu tinga ri ai tano mwanji ti kunu nu sawewani ka ku mendiro ti, hima i inaka ki wosiro atei mwanji fotini nu hambwasini kunu nu sawe nambwe. Mina. Nui miyache naha ki nu heiwani Gotri hi hinga okundau sumbu ti rini ga ya da. Wosiwani o kunu nu sawenda. 


text:
Hinde wowani, Yapai Gotri Kurais ni hi kipe naha ga hi hinga okundau kwambu rihi ga ri haro gisi ki tumwa fo hewen ko ki ri dau Gotri to uchani ka hinga ya sawe, “Dori hima ai Che, ani rini keke mwe naha a wondau, wondawani sembe ahi ti rini naha ni kipehekindau.” 


text:
Nunjenga o mwanji hinga nu mendiro ti, ka gimba kipe naha rihi ki rini ga nu dawani hewen ko tiki sikawani nu mendiro. 


text:
<pb/>Wosini nunu ele imbihumbwa Gotri mwanji bwarakarandaro hima lei wui mwanji tini sembe mwe naha nu hasindau. Do mwanji miya tiki nu heiro sumbu ni dikisindau. O keke, kunu o mwanji ni ku toronambusini ku sirinawa oti kipe naha. Wondawa o mwanji to sundu ki okundau lamu hinga kunu okundawa i ini lindanawani, nurumbu ki okundau isangi ti nui sembe tiki sukwakondau gisi ki sa ambwe. 


text:
Woro ka mwanji hinga ti ma ku hambwasini pwe: Apa nunjenga nui hima i inaka tiki Gotri chengi ki dau Gotri mwanji bwarakarandaro hima sawero mwanji wui mwanji mu mwe ti hinde nu hambwa kumbwa. 


text:
Hinde wowani, ele Gotri mwanji bwarakarandaro hima sawero mwanji, hima le wui inaka ki wu hambwani wu sawe nambwe. Mina. Gotri Himamwale to ele hima i inaka ni rasaini mwanji hawani ele mwanji ni wu bwaro.<pb/>


text:
Imbihumbwa Isurel hima kupu lei nindo ki nimba gamboni Gotri mwanji bwarakararo hima fwele daro. Woro hingambwa apa kunu ki nimba gamboni ondiyakandiyano hima fwele o sukwakonda. Wunu nimba gambo mwanji ba fo ba fwele wu yani yani wu ratasini wu bwandani ele sembe haro himako wui sembe ha sumbu ni walambe o ya wu wosikonda. Wosini wui kapwa sumbu keke wungwa wunu jisiro Apukolaka ni gumwa ti ya wu sikonda. O sumbu hinga wu wosikoni metengeimbwa ete wunjenga walambe ya wu ikonda. 


text:
Wondawa hima miyafo ele wui ba fo ba fo huruhumba heindau sumbu ni wu sirinakondau. O sumbu hinga wu wosindawa hima le etisini Gotri mwanji mwe naha ni sirinandau numbo ni kapwa mwanji ti ya wu bwandakonda. 


text:
Hima mwe le wunu hima i ya mwaꞌambwe keke okokonandau hima le, wunu ele hima i ya mwaꞌambwe wu raꞌai ki mwanji gambo fwele o ya wunu bwandakonda. Woro imbihumbwa Gotri ete na hima miya hinga leni wunu kotimwowani walambe wunu i ki ri otokunasindau. E, walambe sumbu naha wunu wosino hima mwe ti tukuyanda nambwe. Mina. Rini misumbwe ete dasini wunu ni ri nikisindau. 


text:
<pb/>Imbihumbwa Gotri kapwa sumbu woro ensel ele wunu hanjaꞌaisiwani hewen ko tiki wu da nambwe. Mina. Rini hi tiki wunu rawaisiwani kalapus wunu wosiwani hundu ki ele ya da, wunu kotimwono gisi tawambwa. 


text:
E, imbihumbwa pe himiyama hurahama okwe, Gotri ni gumwa siro hima ele wunu hanjaꞌaisiwani wu da nambwe. Mina. Fwa laka ti ri wosiwani tani wunu yewaliro. E, Nowa rini Gotri sumbu kipe tini ele hima ni amwei ri sawendaro hima. O keke Gotri rini ga ele ri tapaꞌangi hatachi fisi hima lenga wunu enepesiwani kipe tumbwa wu daro. 


text:
E, Sotom ko tinga Gomora ko tinga o hingambwa ri wosiro. Kapi ko laka Gotri hi tiki tusiwani apa hikisombo tumbwa ya da. Kapi ko fisi walambe iro ti o wui kapwa sumbu wasa tini wunu ai haro. Woro Gotri o sumbu ri wosiro ti, rini ni gumwa wu sindau hima le o sumbu ni wu hei hei wunu ki sukwakondau sumbu ni wu ai hambwa ki. 


text:
Wosini Gotri kari hima kipe naha, Lot, ni ri rani rini raꞌaisiwani walambe rini i nambwe. E, Lot rini ele kapwa hima lei hima i humwe sawe sumbu hinga leni ri heini sembe nomo ri hambwandaro. 


text:
Mwe naha, kari hima kipe naha wui nindo ki ri dasini gisi gisi ele kapwa mwanji wu bwandawani ri wasamba ki ri mendi mendi, ele wui kapwa sumbu funda funda ri hei hei, sembe rihi ti wui kapwa sumbu keke amwaka tinga nomo tinga rini handaro. 


text:
Woro dele Gotri sumbu keke ka hinga nu hambwanda: Simiyanehei sumbu fwele Gotri ni sirinandau hima leki sukwano ti, Apukolaka o nomo ri rani ri rumbweno numbo ti ri hambwasini dau. Wondani Apukolaka ele kapwa hima leni wui kapwa sumbu wasa wunu hano numbo ti okwe ri hambwasindau. Wunu o wui kapwa sumbu wasa wu toro toro wu i ini o koti omwesika laka sukwano gisi ni wu ambweno. 


text:
E, wunu fwele wui hima tape okokona tini sirinani hima i humwe ni kapwa sumbu wu wosi ki au saindani Apukolaka mwanji tini bwelefokalefo wu nandau hima leto hima ba fweleni dikisini nomo omwesika naha wu rakondau. Kale hima miya hinga hima i mwanji sawesiyaꞌaindani wui okokona tunumbwa wu sirinandau. Wondani hewen ko ki dau ensel leni wu saweholiya holiya gamweche ri wu akinda nambwe naha. 


text:
Ele ensel wui kwambu ti, e, wui ukume ti kale hima leni wu dikisini dau. Woro wunu ele hima ni saweholiyani Apukolaka i miyaningisopo ki wunu kotimwo nambwe. 


text:
<pb/>Kale hima hinga wunu fuku pe omwe le hinga, wui nuwai wunu raro ti hima leto wunu raꞌaisini wunu yewa wu ha ki, inaka kipe wosi nambwe, wosini wui hima tape okokona tumbwa wu sirinandau. Wunjenga wu hambwanda nambwe mwaꞌambwe ni kapwa mwanji ti ete wu bwandau. Fuku pe omwe le walambe wunu indau hinga ele hima o hingambwa walambe o wunu ikonda. 


text:
Wunu ele kapwa sumbu wu wosindawani wui kapwa sumbu wasa ya wunu ai wosikonda. E, wunu wui inaka ti, tapwaki tiki a tinga uku sumbwe tinga miyafo naha wu ani ele ambwatinambwati sumbu wu wosini eripeꞌaripenda ki. Wunu kunu ga wu wausini ahirahi ti kunu ga wu andau ti, wunu kui nindo tiki fe leto goro raindau hinga, ele nimba gambo sumbu wuhi ni ya wu eripeꞌaripendau. 


text:
Wui miya ti humwe fweleni wu okokonani ete wu misindau. Kapwa sumbu wuhi ti hinde wu hanjaꞌai kumbwa, minambwe naha. Wunu kwambu tiki eti nambwe hima leni wunu simiyaneheiwa kapwa sumbu ti wu ai wosi ki wu wosindau. Wunu ele hima i mwaꞌambwe ni heini okokonandau sumbu tini wu hambwanahasini dau. Woro Gotri ele hima ni walambe sumbu naha wunu wosikondau. 


text:
Wunu numbo kipe naha o tini wu hanjaꞌaisini kapwa numbo ki wu raruni wu ambwatinambwatindau. Wunu Biyo che ri, Belam, numbo tini wu sirinandau. Rini kapwa sumbu tini ri wosiwa ya ti o kapwa sumbu ki ri toro ki ri okokonaro. 


text:
Wondawani mwanji bwanda nambwe dongi tito hima leto bwandau hinga Belam ni mwanji kwambu tiki ri bwani o kapwa sumbu ri wosindau keke ya rini autangi. O mwanji hinga ri bwakoni ka Gotri mwanji bwarakarandaro hima ri, Belam, kapwa sumbu ki indaro numbo ni rini ichakisiwani ambwatinambwati sumbu ti ya ri hanjaꞌai. 


text:
<pb/>Woro kale hima wunu uku elenda nambwe fwa hinga. E, wunu niri tiki dau hiki wamwa hinga, ausuwa laka ti sini wunu yetupwaꞌi yetupwatandau. Woro Gotri wunu rawai ki funda sundusini dau ko ti otokunasindau. 


text:
Hinde wowani, kale hima wunu nimba wui hima tape ki tiningimbani sumbumari tiki ambwati mwanji hinga au laka wu bwandau. Wondani inaka walambe hambwandau himako ga ichiꞌuchandau sumbu ni apambwa naha wu hanjaꞌaisini numbo kipe ki wu i ki wu wosindau hima lei sembe tini wu yendawani hima i humwe sawe sumbu ga ele hima tape okokona sumbu ga wu ai wu wosindau. 


text:
Wondawani kale kapwa hima le mwanji ti ka hinga wu injini wu bwanda: “Mwaꞌambwe foti kui hima tape okokona ti hinde apa rahakai kumbwa.” Woro ka sawendau hima le wunu kapwa sumbu to apukolaka hinga wunu aulindawani walambe fiya wunu ikondau. Woro sumbu mwe ka hinga: E, mwaꞌambwe fotito hima rini dikiwa, o hima ori rini dikiro mwaꞌambwe ri tau ra himache hinga ri dano. 


text:
E, hima fori nunu ai ratandau hima ri nui Apukolaka Jisas Kurais ni mwe naha ri hambwakoni do nuwe pe ele sumbu kisi wondau kapwa sumbu ni ri rawakasini ri taro ti, ri ai ini o kapwa sumbu ki ri ai raruwa, o kapwa sumbu to rini dikiwa ori tau ra himache hinga ri ai sukwawa, metengei naha ri dasini ri wosindaro kapwa sumbu ti wai hinga, e, gumwa ki ri ai ini ri raruro ti kapwa sumbu rihi ti omwesika naha. 


text:
O hinga ti, sumbu kipe tini sirinandau bomo ti hinde wowani ri hambwaro? Ri hambwa nambwe napo kipe. Hinde wowani, apa ka numbo hinga wu hambwasini Gotri rini haro sawendiri mwanji kipe naha ni ri mendini ri sirinani o tini gumwa ri ai sino ti kapwa naha. 


text:
Ka sumbu hinga wunu ki sukwaro ti, nui atei hima o sumbu ni mwanji yepe ki ka hinga o wu sawesinda: “Asa le wu lesini oti ai hambwa hambwa ai ini andau.” E, o mwanji hingambwa foti ka hinga o sawesinda: “Fe ti fwa kipe tiki uku yasini, ai indau tinga gero ki ai raini ya yani kapwa miya naha ya sirau.”<pb/>


text:
Ai nau mwe naha le, do chengi ando gumwa ki naha kunu ni ani ai kairo. Woro dopi chengi fisi ki kunu a kairo mwanji ti nimba kui halayanahandau inaka kuhi ti ani ai yeni rasaindau, wosiwa o mwanji ni ku ai hambwanda ki. 


text:
Ani ai okokona ti kale Gotri mwanji bwarakarandaro hima kipe naha le ichai sirano sumbu tini wu bwasiro mwanji lenga nunu ai raꞌaino Apukolaka nuhi ri lo mwanji tinga, e, ele ri himache le kunu keke bwaro mwanji ti okwe ku ai hambwanda ki. 


text:
<pb/>Woro metengei naha do mwanji hinga tini ma ku hambwasini: E, gisi jipe ti ya humbukondawa, mwanji saweholiya hima le wu sirasini wui okokona tumbwa ya wu sirinakonda. Wondani ka mwanji hinga ki ele ya wu saweholiyakonda: 


text:
“Ri ai ta ki mwanji ri bwasiro ti, ka mwe naha ri saweroꞌo? Woro soriki ri dau? Hinde ri ai ta kumbwa. Nui atei metele hima ha ha ta tani apa do nu dau amwa okwe mwaꞌambwe anandi fo sira nambwe, imbihumbwa Gotri ri wosiro hingambwa ya ete dau!” 


text:
Woro kale hima kapwa wunu ka hinga ti fiya wu hambwanda nambwe: Imbihumbwa kapwa Gotri to nimba ri sawewani do niri sirasiwani nuwe ti fwa wemi tiki sukwasini fwa nindo tiki dau. 


text:
Wosiwani o Gotri mwanji tombwa do nu heindau niri ga nuwe ga torosiwani dani hi tito sikani do nuwe uno tini o nikisinda. E, do nuwe ga niri ga kale Gotri ni gumwa sindau hima leto koti laka ki wu etisini walambe wunu ino gisi laka tini opi nikisinda. 


text:
<pb/>Ai nau le, kunu apa do mwanji hinga ti ku hikisa kei: Apukolaka ri inaka ti gisi funda ri asama ti 1,000 hinga, e, 1,000 asama ti gisi funda hinga. 


text:
Apukolaka ri bwani ri injiro mwanji ti usari ri anayiti yiti ri wosinda nambwe, hima leto tau wuhi tini randau hinga. Mina. Rini hima fori walambe rini ino ti keke ri diyahasindau. Rini ri okokona ti dele hima hinga tinda ete kapwa sumbu wuhi gumwa wu sisini sembe wu ha ki. Wondani kunu keke ri hambwafuni ori dani nikisindau. Ichai do nuwe ga niri ga humbukondau 


text:
<pb/>Woro Apukolaka ri gisi ti hili ya himako to tandau hinga sukwakondau. Woro o gisi ki niri ti au laka funakoni huwani ya humbukonda. Wosini ele niri ki dau mwaꞌambwe cheche hinga le hi ti tinda uni walambe wunu ikondau. E, nuwe ti okwe, ele mwaꞌambwe nuwe tiki dau hinga hi ti tinda ukondau. 


text:
Mwe naha kale mwaꞌambwe hinga tinda humbukondau. O hinga ti nawa, kunu hima leto hinde hinga ku dawa Gotri o kunu keke wono? Kunu Gotri tambwa ma ku tasini Gotri sumbu kipe naha tumbwa ku sirinandani halaya naha ki ku da. 


text:
O sumbu hinga ku wosindani ka Gotri ri gisi laka ti ku nikisindani tau ti kwambu tiki ma ku rani o ri gisi ti ma ku ratani takai. Ka ri gisi tawa, niri ti funakoni hi ti saindau tinga ele mwaꞌambwe ga niri tinga hi kwambu ki ukoni jamekoni fwa hinga ya sukwakonda. 


text:
Woro Gotri sumbu kipe naha tumbwa dano niri ako ga nuwe ako ga ri ai wosi kinani mwanji ri bwani ri injisini dau. Woro nunu o mwaꞌambwe numbwa nu dani nu nikisindau. Hambwafwaꞌaisini nu dani Apukolaka ni ma nu nikisinda 


text:
<pb/>Ai nau le, kunu ka mwaꞌambwe ni o ku nikisinda to. O hinga ti nawa kunu Gotri miyaningisopo ki kapwa sumbu nambwe halaya naha ki kipe naha ku da ki tau kwambu naha ma ku randani, Gotri ga sembe funda ku owesini ma ku da. 


text:
Woro Apukolaka nunu keke ri hambwafuni ri nikisindau ti, nunu keke woni nunu ri ai raꞌai ki ri wosindau. Woro o sumbu ni kipe ma ku hambwa. Gotri nui hiparakambwe fori, Pol, ni hambwa kipe ti rini hasiwani rindo o hingambwa chengi ri kaisini kunu ri rumbwero. 


text:
Mwe naha, kale ri kairo chengi hinga o mwaꞌambwe numbwa ri sawero. Kale chengi ki ri kairo bomo fwele kapwatako naha, wosiwani o mwanji mu mwe nu hambwa ki nu anayitindau. E, sembe ha sumbu mu tini hikisasini kwambu tiki wu eti nambwe himako to, do ri chengi ki dau mwanji leni ele Gotri chengi ba foni wu wosindau hinga mwanji mu mwe ti wu ai jamekondau. O keke ele walambe fiya wunu ikondau. 


text:
<pb/>Woro, ai nau le, kunu ichai sukwano ka nimba gambo sumbu ni ya ku hambwasinda to. O keke kunu kunjenga ma ku hambwafwaꞌaisini ku da. Apa ele Gotri sumbu mwe tini hikisasini mwanji gambondau hima kunu ai raꞌaiwa kwambu tiki ku etinambusindau ki ku ai rai ki. 


text:
E, kunu nunu keke ri woni nunu ri ai raꞌairo hima ri Jisas Kurais, nui Apukolaka ga ku dasini rini ku hambwasindau. O keke kunu ka ri hima keke wo sumbu gamwe tinga ma ku torosini, Jisas ni mwe naha ma ku hambwa. Woro rini kumbwa apa ga ichekai ga hi omwesika laka ti o ete da ete dakonda. Mwe naha.<pb/>


text:
Ani Pol, Sailas, Timoti do chengi nu kaini kunu Tesalonaika sios ki dau himiyama hurahama leni kunu nu rumbweꞌindau. Kunu nui Yapai Gotri ga Apukolaka Jisas Kurais ga fini ki o ku da. 


text:
<pb/>Yapai Gotri ga Apukolaka Jisas Kurais ga hima keke wo sumbu tihi tinga sembe wahapi fihi tinga o kunu fi hakonda. Pol Gotri ni weseꞌaro 


text:
<pb/>Nui hiparakambwe le, gisi gisi kunu keke Gotri ni ma nu weseꞌanda. O sumbu hinga nu wosino ti kipe naha. Hinde wowani, sembe ha sumbu kuhi kwambu tiki ku toronambusini ku dani kunu funda funda tinda ete ele hiparakambwe ni sembe kuhi ti wunu keke ku wondawani, kapi sumbu ku sirinandau hinga to omwesika naha ki ya ete sukwanda. 


text:
O sumbu hinga ni ku wosindau kekembwa, Gotri ele ri sios lei wui nindo ki hi kuhi ti nu rasaindau. Kui miho le kunu omwemendindawani, ele nomo hinga tinda ete kunu ki sukwandani ele amwaka hinga ku mendindau, woro sembe ha sumbu kuhi ti kwambu naha ki ku toronambusini ele nomo hinga ku randau. Do kui mwanji ni wunu nu sawendau. Gotri sumbu kipe rihi ki nunu ri kilindau 


text:
<pb/>O sumbu hinga ku wosindau ti, Gotri ka hinga nunu mekuro: Rini sumbu kipe kumbwa nunu ri kilindau. Hinde wowani, ele nomo hinga ku randau ti, Gotri kunu chikisiwa Gotri aulindau ko ki raruno hima kipe naha ya ku sukwakonda. 


text:
Gotri ri sumbu kipe ki ka hinga o ri wosikonda: Nomo kunu handaro hima leni nomo wasa o ai wunu ri hakonda. 


text:
Wosini ele ku randaro nomo le ri rani ri rumbwesini, kunu ga nunu ga funda nu himatino gisi ti ya nunu ri hakonda. O himati gisi nunu ri hano sumbu ti, Apukolaka Jisas ga ele ri ensel hima kwambu ga hewen ko ti wu hanjaꞌaisini hi omwesika okusindau ki amwei wu sirano gisi ki ri wosikondau. 


text:
Woro o gisi naha ki Gotri ni hikisandaro hima lenga, e, nui Apukolaka Jisas ri mwanji kipe ni sirina nambwe hima lenga kapwa sumbu wasa o ya wunu ri hakonda. 


text:
Kapwa sumbu wasa mwe wunu hano ti ka hinga: Wunu Apukolaka miyaningisopo ga hi hinga okundau kwambu rihi ga apahime naha wu dasiwa, walambe naha wunu iwa tinda ete ya wu humbukonda. 


text:
Woro o gisi ki Kurais ri ai tawa Gotri ri himiyama hurahama ele hi rihi ti ya wu rasaikonda. Wondawa rini ni sembe haro hima le eripeꞌaripe sumbu omwesika ya rini wu hakonda. Woro kunu okwe o hingambwa o ki wunu ga ku dasini ku eripeꞌaripekonda. Hinde wowani, Gotri mwanji ti kui nindo ki nu bwandawani o mwanji ni ku mendini sembe mwe naha ete ku haro. Pol Tesalonaika sios hima leni ri okula ki Gotri ni ri uchahambwaro 


text:
<pb/>Dele sumbu hinga sukwano tini nu hambwasini Gotri kunu okula kinani gisi gisi kunu keke ete rini ni nu uchahambwandau. Wondawa Gotri ete kunu ri okulandawa ri tumwa tini ku mendini ku sirinandau hima hinga naha ku sira ki. Wosini Gotri ni nu uchahambwandau ti, Gotri ri kwambu kunu ri hawa ele sumbu kipe ku wosi ki ku okokonandau ti mwe naha ku wosini Kurais ni sembe ku hasini ku randau tau hinga tinda ete kipe naha tumbwa ku rani ku humbu ki. 


text:
O sumbu ni ku wondani nui Apukolaka Jisas Kurais hi tini o ku rasaikonda. Wondawa rini okwe hi kuhi ti o ri rasaikonda. Woro o sumbu hinga kunu ki sukwakondau ti, nui Gotri hima keke wo sumbu rihi ga nui Apukolaka Jisas Kurais hima keke wo sumbu rihi ga opi sumbu keke ya sukwakonda.<pb/>


text:
Nui hiparakambwe le, nui Apukolaka Jisas Kurais ri ai tawa, rini ga funda nu wausini nu dakondau ti, o sumbu ni mwanji ka hinga kunu nu sawenda: 


text:
Hima fwele kunu sawendauꞌu, Apukolaka ri gisi ti tahiro? Ka mwanji hinga wu bwandau ti, mwanji mwe soki wu rataro? Himamwale foto hima forini o mwanji hinga sawewani wu bwandauꞌu, hima forito ri inaka ki o mwanji hinga ri bwawani wu bwandauꞌu, mina, nundo o mwanji hinga ni chengi ki nu kaisini wunu nu rumbweꞌiro hinga wu hambwani wu bwandauꞌu. Woro do mwanji tapa miya hinga ku mendiwa, apa metengei ete ku apapanani inaka tenge miyafo ku hambwa kei. 


text:
Apa hima fori mwanji fwelekiꞌi sumbu fweleki kunu gambo ki. Mina. Hinde wowani, o gisi laka hinga tinjenga hinde apa sukwa kumbwa. Mina. Metengei naha hima miyafo naha Gotri ni gumwa o wu sindakonda. Wondawa Gotri lo mwanji ni sawesiyaꞌaino hima ri amwei o ya ri sukwakonda. Woro ori hima rini hi ki raini ri humbu ki rini ondiyasiro. 


text:
Rindo ele hima wui gotri wu nandani wu lotu wondau sumbu hinga tinda ete wunu ni omwemendikonda. Wosini hi rihi tumbwa ri rasaindani ele mwaꞌambwe hinga ni tinda ete ya ri takwilini ri rawaikonda. Wondani rindo Gotri aka laka ki ri raruni ri litisini ka mwanji hinga o ri sawekonda, “Ani andombwa Gotri.” 


text:
<pb/>Imbihumbwa kunu ga a dani do sumbu sukwano mwanji tini kunu a sawero. Woro o mwanji ku ai hambwandauꞌu, ku hikisahiro? 


text:
Woro apa o kapwa hima ri tano numbo ti mwaꞌambwe foto o rini ichakisindau. Kunu o mwaꞌambwe ni ku hambwandau. Woro Gotri ri ondiyasiro gisi kumbwa amwei ya ri sukwakonda. 


text:
Ku hambwanda, apa do Gotri lo mwanji ni sawesiyaꞌaino sumbu ti yanisini usari o wosinda. Ete yanisini wondawa ori hima tano numbo ichakisindau hima ri sukuni iwambwa amwei o ri sukwakonda. 


text:
Woro o gisi naha ki lo mwanji sawesiyaꞌaino hima ri amwei o ya ri sukwakonda. Wowa Apukolaka Jisas ri ai tawa takisopo rihi ki ausuwa hinga sirani rini yeni sisini Apukolaka hi omwesika rihi tinga amwei ri sirani o hi rihi okundau ki ori hima ni ri tuwa walambe naha ya rini ikonda. 


text:
Woro lo mwanji sawesiyaꞌaino hima ori rini Saiten kwambu ki ri sirakondau. Wosini Saiten ri gambolombondau sumbu ki ele kwambu ba fo ba fo ri wosindani ele wupa wo sumbu ga hima le lepitinano sumbu ga ya ri wosikonda. 


text:
Wondani ele gambolombondau kapwa sumbu ti ri wondani ele hima hi ki wu raikondau leni ya wunu ri gambondakonda. Wunu hi tokwe wu raikondau, hinde wowani, Gotri ai wunu rata kinani Gotri mwanji mwe naha ni wu mendini wui sembe ki wu toronambusini o tini wu okokona nambwe. 


text:
O keke, Gotri wunu gambolombono kwambu chele mwaꞌambwe wunu ki ri rumbweꞌiwa tawa o mwanji gamboni wu mendini sembe wuhi ti o ya wu hakonda. 


text:
O sumbu hinga wunu ki sukwakondau ti, Gotri mwanji mwe naha ni sembe wu ha nambwe, kapwa sumbu ni wu wosi ki wu eripeꞌaripendaro ele hima hinga tinda ete Gotri wunu kotimwosini kapwa sumbu wasa wunu ri hakonda. Gotri ai kunu rata kinani kunu ri ondiyasindau 


text:
<pb/>Woro Apukolaka okokonandau nui hiparakambwe le, gisi gisi kunu keke Gotri ni ma nu uchahambwanda. Hinde wowani, imbihumbwa ki ete Gotri ai kunu rata kinani kunu ri ondiyasiro. O sumbu hinga ri wosiro ti, Gotri rihi kunu ri na kinani Gotri Himamwale kipe ti kunu ri hasiwani mwanji mwe naha o tini sembe ku haro. Woro o sumbu hinga ku wosiro ti keke Gotri kunu rataro. 


text:
Wosini rini nui Apukolaka Jisas Kurais ri hi oku laka ti ichai o kunu ri hakonda. O keke do Gotri mwanji kipe kunu nu bwaro ki kunu ri ucharo. 


text:
O keke, nui hiparakambwe le, kunu kwambu tiki ma ku etisini ele Gotri mwanji nui takisopo ki kunu nu bwaro le, e, chengi ki nu kaini kunu nu rumbweꞌiro, ele mwanji kipe hinga ma ete ku toronambusini ku da. 


text:
<pb/>Nui Apukolaka Jisas Kurais ga nui Yapai Gotri ga, woro do Gotri nunu keke woni nunu ri okulawani gisi gisi inaka nuhi ti wahapisini kipe tumbwa ete nu dawani sembe ha sumbu nuhi ti nunu ri okulandawani kipe tumbwa ete nu da ki rini numbwa nu nikisindau. 


text:
Woro kapi cheꞌapuko to kui sembe ti sa fi okulawa kwambu ki ku etisini ele sumbu kipe hinga tinda ete ku wosindani ele mwanji kipe hinga tinda ete ku bwanda.<pb/>


text:
Nui hiparakambwe le, nunu mwanji jipe fonga ai kunu nu sawekondau. Nunu keke Gotri ni ma ku uchahambwandawa sa nunu ri okula. Wowa Apukolaka mwanji ti ele mapwa hinga huwainani sa ete iwa kui nindo ki sukwaro sumbu hingambwa hi rihi ti omwesika naha sa i. 


text:
Nunu keke Gotri ni ma ku uchahambwandawa, kapwa hima le walambe sumbu nunu wosino ti keke Gotri sa wunu yetupwani rumbwe. Hinde wowani, ka tini ku hambwanda, Gotri ni sembe ha nambwe hima le miyafo naha ete wu dau. 


text:
Woro Apukolaka sumbu mwe naha kumbwa ri wosindau. O keke rini kunu ri okulandani kunu aulini dawa Saiten hinde apa kunu torolongo kumbwa. 


text:
Apukolaka inaka nuhi ti ai nunu yeni rasaindawani ka hinga kunu nu ai hambwandau: Ele sumbu kipe hinga tinda ku wosi ki nu sawesiro leni ku wosindau ti, ichekai okwe o sumbu numbwa ya ete ku wosindakonda. 


text:
<pb/>Nui okokona ti Apukolaka inaka kuhi le ri yeni rasaindawa Gotri kunu keke wondau sumbu tinga Kurais kwambu naha ki ri etisini nomo le ri randaro sumbu tinga norukweni ku hambwa ki. Ele hima hinga tinda tau sa wu ra 


text:
<pb/>Nui hiparakambwe le, nui Apukolaka Jisas Kurais hi tiki mwanji kwambu ki ka hinga kunu nu sawenda: E, hiparakambwe fori dele mwanji nunu ki ri mendisini ele mwanji ni ri sirina nambwe tau ra nambwe nimba ri linindawa, o ma rini ku ratakosini biya hinga ku isi. 


text:
Kunjenga ka tini ku hambwanda: Kunu nui sumbu tumbwa ma ku sirinanda. Imbihumbwa kunu ga nu daro ti, tau nu ra nambwe nimba nu lininda nambwe. 


text:
Ahirahi kuhi fwele ya nambwe nimba nunu ku ha nambwe. Mina. Ya kumbwa nu randaro. Nomo ti kunu nu hano ti keke kwambu naha ki nu etisini niliki tapwaki tau kwambu naha ki nu randaro. 


text:
O sumbu hinga nu wosiro ti, kunu nu sawewa ahirahi kuhi le nimba nunu ku yakwano kwambu nunu ki da nambwe keke nu wosi nambwe. Mina. O kwambu nunu ga da. Nui sumbu ku heini o hingambwa ku sirina kinani nu wosiro. 


text:
ku hambwanda, imbihumbwa kunu ga nu dasini do mwanji hinga ni kunu nu sawendiriro: E, hima fori tau ra ki ri diyahawa, ori rini ahirahi ti ri a hinga. 


text:
<pb/>Hinde wowani do mwanji hinga nu sawero? Nu mendiwani kui nindo ki hima fwele tau randa nambwe nimba wu tukuyandau. Wunu tauche forini wu randa nambwe. Mina. Wunu hima fwelei mwanji tini wu ratasini wui mwanji hinga wu anambwa anambwandau. 


text:
Woro Apukolaka Jisas Kurais hi rihi ki ele hima hinga ni ka hinga wunu nu sawendirini autangi mwanji wunu nu sawendau: Norukweni wu litini tau sa wu rawa ahirahi le sukwawa o ahirahi wuhi numbwa sa wu a. 


text:
E, hima fori ele mwanji hinga tinda do chengi ki nu kairo le norukweni ri sirina nambwe nawa, ori hima hinga ni ma ku hambwafwaꞌaisi. Wosini apahime ma ku dawa, o ri wosiro kapwa sumbu keke huruhumba sa ri hei. 


text:
Woro kui miho hinga apa rini ku hambwa kei. Mina. Hiparakambwe hinga ma ai rini ku hambwasini sumbu kipe tini ma rini ku sawendirinda. Mwanji tipache fwele 


text:
<pb/>Apukolaka rini sembe wahapi mu naha. Woro rindo gisi gisi ele ku ichiꞌuchandau numbo ki sembe wahapi rihi ti o kunu ri handakonda. Apukolaka kunu ga o da. 


text:
<pb/>Ani Pol anjenga do mwanjiche ki kunu a weseꞌani a kainda. Ele chengi ahi hinga tinda ete tapa ahi ki do hinga a kaindau ti wupa ahi. Ani chengi a kaindau numbo ti o hingambwa a sirinandau. 


text:
Ani Pol, Jisas Kurais himache. Gotri ri okokona ki ri ani esini ri rumbwewani Gotri nunu ha ki ri injiro Jisas Kurais ga funda nu anangausini nu torokondau ete da ete da himamwale mwanji ni a bwandau. 


text:
<pb/>Timoti, ani okokonandau ai che, do chengi mini a kaindau. Woro nui Yapai Gotri ga nui Apukolaka ri Kurais Jisas ga findo mini keke woni mini okulandani sembe wahapi ti o mini hakonda. Gotri mwanji bwa ki huruhumba hei kei 


text:
<pb/>Ani Gotri ni mini keke a weseꞌandau ti, mini ni ani hambwa hambwa niliki tapwaki Gotri ni ani uchahambwandau. O sumbu hinga a wosindau ti, ai atei hima Gotri sumbu kipe tini wu sirinandaro hingambwa ani okwe a sirinandani inaka ahi kipe naha ki a wosindau. 


text:
Ani meriꞌuku ti mini sikaro sumbu ti ani hambwandau. Woro keke ani ai tani mini ani heiwa eripeꞌaripe sumbu ai sembe ki tale kinani ani okokonandau. 


text:
Ani sembe ha sumbu mihi mwe naha ni ani hambwandau. O sembe ha sumbu hinga ti imbihumbwa mi atei Lois ga mi nuwai Yunis ga fini ki sukwaro. Woro ani apa o ani hambwanda, o sembe ha sumbu hingambwa mini ki ya ai da. 


text:
Woro o keke ani nimba inaka mihi tini ani ai rasaindau, ka Gotri mini haro peresen tini mi ai hambwa ki. Ka imbihumbwa ai tapa ti mi mwa tenge ki ani owewani o peresen mi tororo. Woro apa mini hima tito hi omongosini ri wuichiwani hi laka saindau hinga, mini o peresen mi tororo ti, o hingambwa ma wosiwa omwesika naha sa i. 


text:
Hinde wowani, Gotri ri Himamwale ki aki sumbu fotini nunu ha nambwe. Mina. Rini nunu ri haro ti, kwambu ki yakinani eti sumbu ti, hima keke wo sumbu ti, e, nunjenga kipe tumbwa nu ai aulindau sumbu ti, ele ni ri haro. 


text:
<pb/>O keke, mini apa nui Apukolaka i mwanji ti wunu mi bwano tini huruhumba hei kei. E, mini apa ani Apukolaka tau keke kalapus ki a dau sumbu ni huruhumba hei kei. O hinga mina, mini Gotri kwambu mi torosini ani ga funda etisini Gotri mwanji kipe keke o nomo ma rawa si ra. 


text:
Gotri himiyama hurahama rihi minde hinga nu da kinani nunu ri uchani ri rataro. Woro o sumbu hinga ri wosiro ti, nunu ni sumbu kipe wosindau hima tiya hinga ri hambwaro ti keke ri wosi nambwe, mina, rinjenga ri okokona ki nunu keke ri woni o sumbu hinga ri wosiro. Imbihumbwa do nuwe ri wosi nambwe daro gisi ki, Kurais Jisas hi rihi ki ka ri hima keke wo sumbu nunu ri haro. 


text:
Wosiwani apa do gisi ki, ka nunu ai ratandau hima ri, Kurais Jisas, amwei ri sirawani ri tau keke o Gotri hima keke wo sumbu amwei ya sukwa. E, Kurais Jisas to hima handau sumbu ri dikini yewalisini, Gotri mwanji kipe ki ete da ete da himamwale ako ni torondau numbo ni amwei ri mekuro. 


text:
<pb/>Ani ka Gotri ri mwanji kipe keke Gotri ri ani esiwani o mwanji ni bwa hima hinga, Jisas himache hinga, e, ondiyakandiya hima hinga ani etisindau. 


text:
O tau hinga a randau ti keke do nomo hinga a randau. Woro ani o tau hinga ni huruhumba ani anda nambwe. Mina. Hinde wowani, ani ka sembe ani hasini a sirinandau hima ri rini ni kipe naha ani hambwandau. Ani rini ni sembe mwe naha ani hasini ka hinga ani hambwandau: Ele tau hinga ai tapa tenge ki ri owero ti apa ri aulini dawa kipe tumbwa ete da da i iwa ka gisi laka o sukwakonda. 


text:
<pb/>Kale mwanji kipe naha ai takisopo ki mi mendiro ti, oti himamwale hinga, woro o tini mi hei hei ma sirinanda. Mini Kurais Jisas ni sembe ti kwambu naha ki mi hani ri hima keke wo sumbu mi toronambusini o sumbu ma wosinda. 


text:
Mini mi hambwafwaꞌaisini nui sembe we tiki dau Gotri Himamwale nunu handau kwambu ki kale mwaꞌambwe kipe naha Gotri mi tapa tenge ki ri haro leni ma aulinda. 


text:
<pb/>Mi hambwandau. Esiya mapwa pe hima le tinda ete ani hanjaꞌaisini iro. E, Fiselas hima pi Hemosenis okwe fini ani hanjaꞌaisini ihiro. 


text:
Woro ani Apukolaka ni ani uchahambwandau, Onesiforas ga ri hima kupu lenga wunu keke ri woni wunu ri okula ki. Hinde wowani, gisi miyafo Onesiforas to ani okulandawani sembe ahi ti kipe naha iro. Rini kalapus ki a dau ti huruhumba ri anda nambwe. 


text:
Ani Gotri ni ani uchahambwandau ti, ichekai Apukolaka ka ri gisi laka ki rini heini rini keke woni rini okula ki. E, Efesas ko ki Onesiforas numbo miyafo naha ri ani okulandaro ti, ka ya mi hambwasinda to.<pb/>


text:
E, kale mwanji hima miyafo wu heindawani wui miyaningisopo ki a bwawani mi mendiro ti, Gotri tau ti norukweni randani hima leni kipe ondiyakandiyandau kwambu torosindau hima le tapa tenge ki ma andowa hima fweleni sa wu ai ondiyakandiya. 


text:
<pb/>Mini Kurais Jisas i au anaye himache kipe naha mi dasini nunu ga funda mi etisini do tau nu randau nomo funda ma nu ra. 


text:
E, au anayendau himache ri rini tau ba fo ba fo ri randa nambwe. Mina. Rini au anaye tau tumbwa kipe naha ri randawa, apa rini aulindau hima laka rihi rini heini ri tau ti keke ri eripeꞌaripe ki ri okokonandau. 


text:
E, namandau sumbu tini anandikindau hima ri, rini o namandau keke owero lo mwanji leni ri sirinandau. E, ri sirina nambwe ti nawa, apa namani dikisini mwaꞌambwe torondau chengi hinde ri toro kumbwa. 


text:
E, rupwa ki tau kwambu randaro hima rito, rindo ele hima ba fweleni ri mwaseni sukwaro ahirahi tipa ti sa ri toro. 


text:
Mini dele mwanji mini a sawendau ti ma hambwanehei. Woro Apukolaka to mi inaka ki amwei mini sawewa ele mwanji mu o mi hambwakonda. 


text:
<pb/>Mini gisi gisi Jisas Kurais ni ma ete hambwanda. A bwandau Gotri mwanji kipe sawero hinga, rini Defit hima kupu ki sukwasini ri hasini ri ai sairo. 


text:
Ani Gotri mwanji kipe ni a bwaro keke hima le ani ni kapwa hima wu ani nasini ele nomo ele nomo wu ani handau. Wosiwani ani do kalapus ki a dau. Woro kalapus ki wu ani owero hinga Gotri mwanji ti hinde apa o hinga wu wosini wu yekicha kumbwa. 


text:
O keke Gotri rihi nasiro ele himiyama hurahama keke kwambu ki ani etisini ele nomo hinga tinda ete a randau, wosiwa wunu okwe Jisas Kurais ki dau ete da ete da himamwale ako wu toroni hewen ko ki lindana hinga ete wu da ete wu da ki. 


text:
<pb/>Woro ka mwanji inaka naha ki ete torosiwa sa ete da:<pb/>“E, mwe naha, rini ga funda ete nu hawa, himamwale kipe ti rini ga funda nu torosini rini ga funda ete nu dano.<pb/> 


text:
E, kwambu ki nu etisini ele nomo hinga nu rawa, ichai nunu okwe rini ga king apukolaka hinga nu aulindano.<pb/>E, rini ni gumwa nu siwa, ichai rini okwe gumwa o nunu ri sikonda.<pb/> 


text:
E, nu sawero mwanji ni kipe tumbwa nu sirinanda nambwe nawa, sa biya da, woro rini o hinga mina, rini ri bwasiro mwanji tini ri sirinani sumbu kipe tumbwa nunu ri wosindau. Hinde wowani, rini mwanji fo ri bwasini ri mwanji o ni ai yetupwasinda nambwe. Minambwe naha.” Gotri tau ra himache mwe naha le wunu Gotri mwakambe ki hi chele 


text:
<pb/>Mini dele mwanji hinga ele hima ni ma wunu sawendawa ele ni sa wu ai hambwa. Wondani mini Gotri miyaningisopo ki ele hima ni mwanji kwambu ki ma wunu sawewa mwanji leki anangiyandau sumbu sa wu hanjaꞌai. O sumbu hinga ti hima forini okulanda nambwe, mina. O mwanji tapa hinga mendindau hima le, inaka wuhi ti walambe indau. 


text:
<pb/>Mini tau kwambu ki mi rani Gotri tau ra himache naha ma sira, wowa Gotri o mi tau keke sa mini okokona. E, ele hima ni Gotri mwanji wunu mi bwandau ti, o Gotri chengi ki dau naha tumbwa ma wunu ondiyakandiyanda, wowa ichai mini Gotri mwakambe ki huruhumba hinde mi hei kumbwa. 


text:
Mini apa kapwa mwanji bwandau ambwatinambwati anangiya sumbu ki raru kei. Hinde wowani, ele mwanji tapa hinga hima le wunu okulawani Gotri ni takai wu inda nambwe, mina, Gotri ni wu hanjaꞌaisini indau. 


text:
Wui mwanji le kapwa wale okwe laka hinga, omwesika naha hima tape wuhi tini ya wunu andau. Woro Haimeniyas hima pi Failitas fini o wui hima kupu funda. 


text:
Woro ete na hima miya hinga le wunu Gotri mwanji mwe naha ni wu hanjaꞌaisini ka hinga wu sawendau: “Nu ai saino sumbu ti sukwahiro.” O mwanji hinga wu bwakoni hima fwelei sembe ha sumbu tini walambe naha ya wu wosindau. 


text:
<pb/>Woro Gotri aka worumbo kwambu naha fotini eini walisindau. Wosiwani o worumbo ki mwanji fo ka hinga kaisinda: “Apukolaka rini ri himiyama hurahama hinga tinda ri hambwasindau.” Wosini mwanji fo ka hinga o ai kaisinda: “E, Apukolaka i hi tini amwei sawendau hima le, ele kapwa sumbu ma ete ku hanjaꞌaiwa sa i.” 


text:
<pb/>E, aka laka foki bapi fwelenga hungwe fwelenga ele da. Wunu fwele gol ga silifa ga o ki wosiro, fwele me tiki setambwataro, e, fwele nuwe goro ki siro. Wosiwani wunu fweleni tau kipe tini ra ki owesiwani, e, fweleni kapwa tau tini ra ki owesindau. 


text:
Woro hima fori ele ri kapwa sumbu tinda ri hanjaꞌaisini kipe tumbwa ri dawa, rini ka tau kipe randau hungwe hinga, tau kipe naha o rakonda. Hinde wowani, rinjenga ri Apukolaka ni anguꞌomwe hinga ri hasini ele ri tau kipe hinga tinda ri ra kinani ri otokunasindau. 


text:
<pb/>Mini hima wapa lei sembe ki sukwandau ele okokona sumbu ti ma hanjaꞌaisini mi akini i. Wosini mini kale sembe halaya naha ki wu dasini Gotri ni uchandau hima lenga sumbu kipe ti, sembe ha sumbu ti, hima keke wo sumbu ti, e, sembe wahapi sumbu ti, ele sumbu ni ku wakini ku toronambusi kinani tau kwambu ma randa. 


text:
Wondani ele ambwatinambwatisini inakahambwa mwanji bwandau hima lei wui mwanji ti gumwa ma si. O mi hambwasinda, ete na mwanji hinga ti o au tini rasirandau. 


text:
E, Apukolakai tau ra himache anangiya hinga. Mina. Rini ele hima ni mwanji wapi ki sa ri sawendani ondiyakandiya hima kipe naha ri dasini sembe enge a ti ri rakaisiwa ele hima sa biya rini wonda. 


text:
Wondani ele Gotri mwanji yetupwasindau himako i nindo ki ri dasini sembe wahapi bomo ti sa wunu sawekawenda. O hinga tau ri rawa, Gotri wunu okulawa, apa hai kapwa sumbu wuhi ti gumwa wu sisini Gotri mwanji mwe naha ti o wu mendikonda. 


text:
Imbihumbwa Saiten to ri kapwa kowe ki wunu ratasiwani ri mwanji tini ete wu sirinandaro ti, apa wunu ka Gotri mwanji mwe naha ni wu mendiwa inaka wuhi ti wunu wiliwa apa Saiten kapwa kowe simba ti wu andosini o wu takonda.<pb/>


text:
O gisi ki, hima le wui hima tape tumbwa wu enependani, ya keke wu mwaleꞌakini ikonda. Wondani hi wuhi tini wu rasaindani, hima leni wu rakaindani Gotri ni ya wu saweholiyandakonda. Wui nuwai yapai ni wu sawesiyaꞌaindani, weseꞌandau sumbu wu hikisandani, ele sumbu kipe ni toroni tikinumbo tokwe ya wu rumbwekonda. 


text:
Wosini wui analongo lenga sembe funda wu eti hinga. Anangiya sumbu ti hinde wu hanjaꞌai kumbwa. Hima leni gumwa tokwe wu sawendani, wui hima tape okokona ti hinde apa norukweni wu auli kumbwa. Hima leni walambe sumbu wunu wosindani sumbu kipe tini ya wu omwemendindakonda. 


text:
Wondani wui nau leni miho hima lei tapa tenge ki ya wunu owendakonda. Wosini wui ambwatinambwati inaka tumbwa ya wu sirinandakonda. Wunjenga hima laka wu hambwandani, wui hima tape okokona tini wu sirinani wu eripeꞌaripekoni Gotri ni gumwa ya wu sikonda. 


text:
Wondani Gotri sumbu ti hima tape kumbwa wu sirinandani, ri kwambu tini gumwa ya wu sikonda. Woro mini kale hima hinga ti wunu mi heiwa wunu ma ratakosini ma i. 


text:
<pb/>E, wunu fwele usari usari wu i ini ele ambwatinambwatindau humwe lei aka ki wu rarusini wui inaka tini toroni o jamekokonda. Kale humwe hinga le wunu kapwa sumbu ti funda wunu talesiwani o kapwa sumbu to sembe nomo wunu handawani wui inaka ti ele ba fo ba fo mwaꞌambwe ni hambwakowani o tito ya wunu raꞌainda. 


text:
Ele humwe hinga le wunu gisi gisi Gotri mwanji kipe ti wu mendinda. Woro mwanji mwe naha o ni wu toronambuno ti, mina. 


text:
Imbihumbwa Janis hima pi Jamburis Moses ni fi omwemendindaro hingambwa apa ele hima wunu Gotri mwanji mwe naha ni wu omwemendindau. Inaka wuhi ti emendiki naha ihiro. Wondawani sembe ha sumbu wuhi ti hinde wunu okula kumbwa, Gotri gumwa o wunu ri sikonda. 


text:
Woro ele sumbu wu wosindau ti apukolaka hinde i kumbwa. Mina. Hinde wowani, hima le wunu heini wui ambwatinambwati sumbu amwei wu heindakonda, imbihumbwa Janis hima pi Jamburis ni wu heiro hinga. Gotri mwanji ma toronambusini da 


text:
<pb/>Woro mini ani ga ka ete si ichiꞌuchandani Gotri mwanji kale hima ni a bwandawani o tini mi hambwasindau. Wondani ai ichiꞌucha ti mi heini, a wosindau sumbu mu ti tinda mi hambwasindau. E, sembe ha sumbu ahi ti, hima i kapwa sumbu wasa ha nambwe wahapisini dau sumbu ahi ti, hima keke woni wunu okulandau sumbu ahi ti, e, kwambu ki etisini ele nomo randau sumbu ahi ti, ele sumbu ahi tinda mi hambwasindau. 


text:
E, hima kapwa sumbu wu ani wosindawani amwaka a mendiro ti mi hambwasinda. Andiok ko ti, Aikoniyam ko ki, e, Lisitara ko ki amwaka omwesika naha wu ani handawani nomo omwesika a randaro! Woro Apukolaka to ele ai nomo hinga tinda ri rani ri rumbwendaro. 


text:
Mwe naha, Kurais Jisas ga funda anangausini Gotri sumbu kipe tini sirinandau hima le, miho hima le wunu omwemendini walambe sumbu o wunu wosikonda. 


text:
Woro ele kapwa hima ga ele Gotri mwanji ni nimba gambolomboni ondiyakandiyandau hima lenga ele hima ni o wu gambondakonda. Wondawa ka kapwa hima, Saiten, ya wunu gambondakonda. O sumbu hinga wu wo wo kapwa sumbu wuhi tinga omwesika naha ya sirandakonda. 


text:
<pb/>Woro mini, do mwanji mwe naha mini ondiyakandiyawani mi mendini sembe kwambu ki mi haro tumbwa ma ete toronambusuni da. Hinde wowani, mini dele hima mini ni nu ondiyakandiyaro hima leni kipe mi hambwandau. 


text:
Wondani imbihumbwa kichapwache mi daro gisi mi ambwesini Gotri chengi ele ni mi hambwandani hambwa kipe mi torondau sumbu ti tinda mi hambwasindau. Ele Gotri chengi tombwa apa hambwa kipe ti mini hasiwa, Kurais Jisas ni sembe mi hawa Gotri apa o mini ai raꞌaikonda. 


text:
Ele Gotri chengi ki dau mwanji hinga tinda ete, Gotri Himamwale to ele mwanji ni ri rawararo. Woro o mwanji tombwa kipe naha nunu okulandani, mwanji mwe naha ti nunu handani, nui kapwa sumbu ti amwei nunu mekusindani, nui ichiꞌucha ti norukwendani, e, sumbu kipe tini nu sirinandano numbo ti nunu ondiyakandiyandau. 


text:
O hinga Gotri chengi tombwa Gotri himache leni ratoroni kipe naha wunu otokunasiwa ele kwambu hinga tinda ete wunu taleni chikisiwa ele ri tau kipe naha tinda wu rano.<pb/>


text:
Ani apa Gotri ga Kurais Jisas ga fi miyaningisopo naha ki do mwanji hinga kwambu ki o mini a sawekonda. Woro Kurais Jisas rini ele haro himako ga ele ha nambwe dau hima lenga o wunu kilikonda. E, Kurais Jisas amwei ri sirasini King Apukolaka hinga ri aulikondau. Woro o sumbu ni ani hambwasini do mwanji mini a sawendau. 


text:
Mini Gotri mwanji ni ma ete bwanda. E, hima fwele wu mendi ki au ti wunu saiwa wu mendi to, e, wu diyahawa, sa biya da, mini o Gotri mwanji ete ma bwanda. Mwanji mi bwano ti kipe naha mi bwawa sa wu mendini sembe ti sa wu ha. Wondani ele hima i sumbu ni amwei mi wowa Gotri sumbu kipe tumbwa sa wu sirina. Wondawa ele hima i sumbu ni kipe mi okulandani wonorukweni usari naha Gotri mwanji ti ma wunu ondiyakandiyanda. 


text:
Mi mendindau, ichai hima le do mwanji mwe naha ni wu mendino ti wu diyahani nimba wui okokona tumbwa wu sirinakoni wunu ondiyakandiyano hima miyafo naha wunu ratasiwa, ele hima to wu mendi ki wu okokonandau mwanji tumbwa ya wunu sawendakonda. 


text:
Wondawa wunu Gotri mwanji mwe naha ni gumwa wu sisini ele ba fo ba fo inakahambwa mwanji leni wasamba ti owesini ya wu mendindakonda. 


text:
Woro mini ele sumbu hinga mi wosino ti, ma hambwafwaꞌaisini minjenga mi aulindani ele nomo ni ma randa. Wondani Gotri mwanji kipe tini ele hima ni bwano tau mihi ti mi randani Gotri mini haro ele tau hinga tinda norukweni ma randa. Ani tau ahi ti ya humbundau 


text:
<pb/>E, puris hima le waini uku ti gutosini Gotri ni handau sumbu ti mi hambwandau, woro o hingambwa fi ahi ti anguꞌomwe hinga ya owehenakondau. Ani mini ani andosino gisi takaihiro. 


text:
Ani ele kwambu ahi a torosini ka nama kipe a namaro. Wosini apa ani ambwe naha ki a sukwahiro. Ani sembe ha sumbu ahi a toronambusini a dikiro. 


text:
O a namani a dikiro mwaꞌambwe omwesika laka ti ka ya dani ani nikisinda. Mwaꞌambwe mwe ti ka hinga: Apukolaka to hima kipe naha ya ani nakondau. Hima leni kipe naha kilindau nui Apukolaka to ka ri gisi laka ki o mwaꞌambwe ni ya ri ani hakonda. Woro ani numbwa ri ani hano ti, mina. Amwei ri sirawa rini hei kinani au saini nikisindau hima lenga funda nunu hano. Mwanji tipache fwele 


text:
Mi mendindau, Dimas ani hanjaꞌaisini ihiro. Inaka mama rihi ti do nuwe pe mwaꞌambwe tini ri okokonandau ki ani hanjaꞌaisini Tesalonaika ko tokwe ri iro. Wowani Kuresenis Galesiya mapwa tokwe iwani, Taitas saini Dalimesiya mapwa tokwe iro. 


text:
E, Luk naha tombwa ani ga da. Mi takoni Mak mi ra ra ma ki ta. Hinde wowani, rini tau fwele ri ani okulani randano. 


text:
<pb/>E, mi takoni heiye ki soꞌoindau siyoti ti Toroas ko ki Kapas aka tiki o ani hanjaꞌaisiro ti ma ani rata. Wosini ele dau buku le okwe ma ete ani ratasi. Woroti omwe tupu ki wosiro chengi ele ni mi rata ki ani okokonandau. 


text:
<pb/>E, buras ki mwaꞌambwe wosindau hima ri, Alekisanda, kapwa sumbu naha tumbwa ete ri ani wosiro. Woro ichai Apukolaka to o kapwa sumbu ri wosiro wasa ti o rini hakonda. 


text:
Mini okwe kari hima ni hambwafwaꞌaisini da. Hinde wowani, ori hima nui mwanji tini kwambu naha ki sawesiyaꞌaini rakaindaro. 


text:
<pb/>Metengei naha koti tiki wu ani owesiwani mwanji wasa wunu a sawendawani hima fori ani ga funda etisini ani okula nambwe. Mina. Ele hima hinga tinda wu ani hanjaꞌaisini iro. Wosiwani Gotri ni ani uchahambwani a sawe, apa ele sumbu hinga wu ani wosiro tini hambwa kei. 


text:
Woro nui Apukolaka ani takai naha ri etisini kwambu ti ri ani haro. Wosiwani Gotri mwanji ti norukweni tinda ete wunu a sawewani ele sembe ha nambwe hima kupu ba fwele tinda ete ya wu mendi. Woro Gotri ka kapwa asa i takisopo naha ki ete ri ani rataro. 


text:
Apa ele kapwa sumbu hinga wu ani wosiwa Gotri ani rani ri raꞌaiwa hewen ko ki dau aulindau kwambu ti ya ani heikonda. Hi rihi tini gisi gisi ma rasaiwa nu rasainda. Mwe naha. 


text:
<pb/>Do ai weseꞌa ti Pirisila hima pi Akwila ma fini saweni, e, Onesiforas ga ri hima kupu lenga ma wunu ha. 


text:
Woro mini huwainani ma ete tamata. Apa mi dawa kapwa ausuwa ti o sikonda. E, Yupulas, Putenis, Lainas, e, Kulotiya ani ga dau hiparakambwe ba fwele okwe weseꞌa wuhi ti o mini rumbwewani inda. 


text:
<pb/>E, Apukolaka mi himamwale ti o ete ri aulindakonda. E, ri hima keke woni hima okula sumbu rihi ti kunu ga ya o ete dakonda.<pb/>


text:
Ani sios aulindau mekupu hima laka rito do chengi a kaini mini, ai nau mwe naha, Gaiyas ni a rumbwendau. Ani mini keke mwe naha a wondau. 


text:
<pb/>Ai nau kipe naha, Gotri mini okulawa ele tau mi rawa kipe tumbwa iwa hima tape mihi kipe tumbwa mi da ki mini keke Gotri ni ani uchahambwandau. Ani hambwasinda, himamwale mihi ti kipe tumbwa o da. 


text:
Mwase hiparakambwe fwele ani tambwa wu tani ete wu ani sawero, mini Gotri mwanji mwe naha tumbwa mi sirinandau. Wowani o mwanji ni a mendini ani kipe naha ani eripeꞌaripero. Mwe naha ani hambwanda, mini gisi gisi Gotri mwanji mwe naha kumbwa mi ichiꞌuchandau. 


text:
E, a mendiwa ai chechehimache le o Gotri mwanji mwe naha ki wu ichiꞌuchandau, wowa o sumbu to eripeꞌaripe sumbu omwesika ani hano. Woro ka eripeꞌaripe sumbu ni dikindau eripeꞌaripe sumbu ani ki da nambwe. Gaiyas tau kipe randau 


text:
<pb/>Ai nau kipe naha, ele hiparakambwe ni mi okula kinani mi randau tau ti, kipe naha tumbwa mi randau. Wondani o sumbu ele biya hima ba fwele okwe o hingambwa wunu mi wosindau. 


text:
Hiparakambwe fwele do sios ki hima keke wo sumbu mihi tini wu bwaro. E, Gotri hima ni chikindau sumbu ni mi sirinani hiparakambwe fwele numbo ki mini tambwa tawa wunu yakwani numbo ki wu ano ahirahi wunu mi hawa o sumbu kipe naha. 


text:
Hinde wowani, wunu Jisas hi tini wu rasai ki wui tau ki wu indau. O tau wu randau ti, wunu hoko pe hima leki ya wu toronda nambwe. 


text:
O keke, ele hima hinga Gotri mwanji bwa ki wu iwa ma wunu nu okula. O sumbu hinga wu wowa, Gotri mwanji mwe naha keke randau tau wuhi ni wunu ga funda nu randakonda. Daiyoterefis kapwa sumbu ri woro 


text:
<pb/>Mwanji fwele o sios ni a kairo. Woro Daiyoterefis, rini mwa laka hinga wai nindo ki ri da kinani au rini saindau, woro rindo nui mwanji ni ri mendinda nambwe. 


text:
O keke gisi fo a tani kunu ki a sukwawa, o ri wosindaro sumbu ni amwei o rini a bwano. Nunu ni kapwa mwanji ba fo ba fweleni nunu ri bwandau, wosini nimba gambo mwanji leni ri bwandau. Woro ele mwanji numbwa ri bwanda nambwe, mina. Hiparakambwe fwele rini tambwa wu iwani aka ki wunu ri rakarunda nambwe. E, hima le wui aka we tokwe wunu rakaru ki wu hambwawa o sumbu ni ri etipesini sios ki tau wu rano ti minambwe ri nawani wu ai indau. Demitiriyas sumbu kipe tini wondau 


text:
<pb/>Ai nau kipe naha, mini apa o kapwa sumbu tini sirina kei. Minambwe naha. Mini sumbu kipe tumbwa ma sirina. Sumbu kipe tini wosindau hima ri, rini Gotri hima. E, kapwa sumbu wosindau hima ri, rini Gotri ni ri hei nambwe. 


text:
<pb/>Ele hima hinga tinda ete Demitiriyas hi tunumbwa wu rasaindau. Wondawani Gotri mwanji mwe naha okwe, hi kipe rihi tini amwei wondau. Ete wondawani ani okwe hi rihi tini a rasaindau. Mi hambwandauꞌu, mwanji ahi ti mwe naha. Mwanji tipa fwele 


text:
<pb/>Ani mwanji miyafo do chengi ki mini a kai ki ani hambwaro, woro mwanji miyafo chengi ki a kaino ti a diyaha. 


text:
<pb/>Sembe mihi sa wahapisini sa da. Ele nau le mini weseꞌanda. Weseꞌa ahi ti ele ki dau nau fwele tinda ma wunu sawe.<pb/>


text:
Seꞌe, Tiofilas, ka imbihumbwa a kairo chengi oti Jisas to wosiro ele sumbu ga ele hima ni ri ondiyakandiyandaro mwanji tini a kairo. 


text:
A kaini ani ambwero mwanji jipe naha ti, oti Gotri Himamwale Jisas ni sawesiwani ele ri himache rihi naro leni wu rano tau tini kwambu tiki wunu ri sawero. Wosiwani Gotri rini rani hewen ko tiki ya rini rakau. 


text:
Jisas metengei naha amwaka ti ri mendini me yapweke tiki ri haro. Wosinumbwa ele ri himache mu tiki gumwa kumbwa ya ri sukwa. Ri sukwasini sumbu miyafo ya ri wosi, wowa apa wu hambwa kinani, rini ri haro ti ri ai sairo. Ete ri dawani gisi ti 40 ki rini wu heiwani, Gotri kwambu ni ya wunu ri sawe. 


text:
Rini wunu ga ete ri dani kwambu tiki ya wunu ri sawe, “Apa kunu Jerusalem ko ti ku hanjaꞌai kei. Ma ku dani ai yapai kunu ha kinani ri bwasiro mwaꞌambwe ti ku nikisinda. Ani okwe ka imbihumbwa kunu a sawe to, 


text:
‘E, Jon to ele himiyama hurahama ni fwa minde tiki uku o wunu ri yasiro. Woro gisi miyafo i hinga Gotri Himamwale kipe ki kunu yasino.” ’ 


text:
<pb/>Ka gisi ki ele ri himache funda ete wu wausini ya rini wu sili, “Apukolaka, do gisi kumbwa mini Isurel hima kupu lei king apukolaka mi waꞌaisini funda nunu mi aulinoꞌo?” 


text:
Ete wowani mwanji wasa ti ya wunu ri sawe, “O kui tau mina. Ai Yapai ri owero gisi ti kunu ku hikisandau. Rinjenga o sumbu sukwano gisi tini ri hambwandau. 


text:
Woroti, ma ku mendi, gisi miyafo i hinga Gotri Himamwale kipe kunu tambwa sikawambwa apa kwambu ti ku toro sindau. Wosinumbwa ai mwanji ti Jerusalem ko tiki ku bwani, e, ele Jutiya mapwa ku bwani, ele Sameriya mapwa ku bwani ini do nuwe laka hinga ete funda ku chikino.” Jisas hewen ko tokwe ri rauro 


text:
<pb/>Ele mwanji hinga ri bwani ri humbusiwani ele hima miya rini numbwa wu misindawani ya ri rau. Ri rauwani niri wamwa ti hiki hinga tito sikani ya rini rakau. Ete wowani wunu ya rini wu hei ki heifu. 


text:
Ri rausiwani wunu niri tini ete wu maundawani o gisi naha kumbwa hima fopi fisi wunu ga ya fi eti. Hima mwe pi fini nikaꞌari wamwa tini fi injiro. 


text:
Woro findo ya fi sawe, “Kunu Galili pe hima le, hinde wowani ku etisini niri tini ku maundau? O ku heiwani raundau Jisas, oti Yapai Gotri to hewen ko tokwe ai rini rakaundau. Ichai, do ri rauwani ku heiro hingambwa o ri ai takonda.” Jutas tau wa ti hima forini rini wu esiro 


text:
<pb/>O hinga fi bwasiwani ele hima o kimba, hi ti Olif, oti wu hanjaꞌaisini Jerusalem ko tokwe ya wu i. Ka kimba hi ti Olif, oti Jerusalem ko tini takaisini dau, himati gisi tiki Juta hima kupu leni ohounawani wu indau numbo fai hinga wu iro. 


text:
Ele hima wu ini Jerusalem ko laka ti wu raruni wui me aka ki kiheiye aka tipa wuhi tiki ya wu rau. Hi wuhi le kale: Pita, Jon, Jemis, Anduru, Filip hima pi Tomas, Batolomiyu hima pi Matiyu, Jemis yapai rihi Alafiyas, Saimon Jutiya ko keke gangambanindau hima, Jutas yapai rihi Jemis. 


text:
Kale hima tiya hinga wunu sembe funda naha wu hambwani Gotri ni wu uchahambwandani ya wu da. E, himiyama le, Mariya Jisas ri nuwai, Jisas ri hipache le, wunu okwe funda wu wausini Gotri ni ya wu uchahambwanda. 


text:
<pb/>O gisi ki Pita ri saini ele ri hiparakambwe lei nindo tiki ri etisini mwanji fo ya ri bwakonda. Hima mwe le wu wausini wu daro ti 120 hinga. 


text:
Pita ya ri sawe, “Ai hiparakambwe le, mwanji foti Gotri chengi tiki dau ti, imbihumbwa Gotri Himamwale kipe tito Defit takisopo tiki bwaro. Rini Jutas ni ri bwaro. Kari hima to Jisas ni toroni injiro hima leni numbo tini ri mekusiro. Woroti apa o sumbu chengi tiki kaisiro hinga siraro. 


text:
Imbihumbwa Jutas nunu ga ichiꞌuchandaro hima. Rini okwe dohaꞌa tau funda nunu ga ri raro.” Pita o hinga ya wunu ri sawe. 


text:
Kari hima Jutas nuwe tipa foti ri raro ti ya mwe ti kapwa sumbu tini wungwa ri jiro. O nuwe tipa ri rasini ri onjohokinani mwarimwari nuwe tiki ri raiwani sembe rihi ti fikakoni setuwapu hinga tinda ete nuwe tiki ya sika. 


text:
O hinga rini wosiwanumbwa Jerusalem pe hima le o sumbu ni ya wu hambwa. Wosini ka nuwe tipa wui mwanji tiki ka hinga wu uchandau, Akeletama. O mwanji jamekowa ka hinga, “Hima fi sikaro nuwe.” 


text:
<pb/>Wosini Pita ya ai sawe, “Dohaꞌa mwanji imbihumbwa Sam chengi tiki kairo ti ka hinga:<pb/>“Aka rihi ti sa nimba da.<pb/>Hima fori apa o aka rihi ki da kei.” Sam chengi tipa fotiki kairo mwanji fo ka hinga ai sawero:<pb/>“Hima forito ri tau wa tiki sa eti.” 


text:
<pb/>“O keke apa hima forini nui nindo tiki nu wakini Juta ri tau wa tiki nu esino. Jisas Apukolaka ga ichiꞌuchandani ri wosindaro sumbu hinga ni heiro hima forini nu esino. 


text:
Jon imbihumbwa ele himiyama hurahama ni uku ti yasindawani Jisas tau mu ti ri rasaisini ete ri ra ra ri ta tani Gotri Jisas ni rakauro gisi tiki ya ri ambwe. O sumbu hinga tinda heiro hima forini apa nu esino. Wosiwambwa apa do tau nu randau tau hinga ri rani ai sairo Jisas hi tini ri saweno.” 


text:
<pb/>Pita o hinga ri bwani hima fisi ya wu esi. Fori Josep, Basapas hi ba fo rini uchandau, hi rihi foti Jasitas. E, hima fori Mataiyas. 


text:
Wosini Gotri ni ka hinga ya wu uchahambwa, “Apukolaka, mindombwa ele hima i sembe mi hambwandau. Apa ma nunu mekusi, hinde na hima ni nunu mi ondiyasino, 


text:
wosiwa Jutas wa tiki ai etisini do mi himache tau hinga ri rano? Jutas dohaꞌa tau mihi hanjaꞌaisini ri hani ri iro.” 


text:
Wosini Gotri ni wu uchahambwasini fini keke tapa wuhi wu rasaiwani Mataiyas to Gotri okokona ya ri eti. Wowani ele tapaꞌangi tapaꞌangi hatachi funda himache lenga ya ri eti.<pb/>


text:
Wosiwani metengei ete ata laka foti hewen ko tiki ausuwa laka sindau hinga ya gi. Wokoni o ata gale wu linindaro aka laka ki ete raru. 


text:
Wowani hi ti tarukwe hinga sirakoni huwa huwa ele hima wui tape tenge tiki funda funda ya wunu liti. 


text:
Wosiwani Gotri Himamwale kipe funda wunu talesini wunu okulandawani mwanji ba fo ba fo hinga ya wu bwanda. 


text:
<pb/>O gisi ki, Jerusalem ko tiki Juta hima kupu fwele ele mapwa ele mapwa tokwe tasini ya wu da. Wunu Gotri ni akindau hima. 


text:
Ka ata giwani ele hima miyafo wu tani ya wu wau. Wosini wu mendiwani Jisas ri himache le ele hima i mwanji minde hinga wu bwawani ete wu apapana. 


text:
Wokoni inaka miyafo wu wohambwakahambwakoni ya wu sawe, “Hinde na hinga? Do mwanji bwandau hima le wunu Galili kipe hima lembwa. 


text:
Hinde wowani nui mwanji hinga funda funda wu bwandau? Nu mendiwani nui nuwai yapai bwandau mwanji gale hinga! 


text:
Nunu ele ko ele ko ki nu taro, nunu fwele Patiya kipe, fwele Mitiya kipe, e, fwele Ilam kipe. Nunu fwele Mesopotemiya mapwa tokwe nu taro, fwele Jutiya, fwele Kapatosiya, fwele Pondas, e, fwele Esiya, 


text:
e, fwele Firisiya, fwele Pamufiliya, fwele Isip, e, fwele Lipiya, Sairini takai ki dau. Nunu fwele Rom ki nu dau Juta hima kupu ga wui sumbu torosindau hima lenga, nu tasini ahaꞌa ki nu dau. Nunu fwele Kuwit kipe, fwele Arepiya kipe. Nunu tinda ete ma nu mendi, nui mwanji ba fo ba fweleki ele Gotri wosiro sumbu laka tini wu bwandau.” 


text:
Wokoni ele hima wu apapanani inaka miyafo naha ya wu hambwanda. Wondani wunjenga ka hinga tini ya wu anambwa, “Dohaꞌa bwele sumbu hinga?” 


text:
Ete wondani hima fwele ka hinga ya wunu saweholiya, “Waini uku ako miyafo naha asini wu ambwatinambwatindau.” Pita Gotri mwanji bwaro 


text:
<pb/>Ete wowani Pita ele tapaꞌangi tapaꞌangi hatachi funda lenga ri etisini hapa tinga ri uchani ele himiyama hurahama miyafo leni ka hinga ya ri sawe, “Kunu ele Juta hima kupu, kunu ele hima fwele Jerusalem ku tasini ku dau okwe, kunu wasamba ma ku owesini mwanji ahi ti ku mendini dohaꞌa sumbu ku hambwa. 


text:
Kunu hinde ku hambwandau, dele himako ambwatinambwatindauꞌu? Mina. Hinde wowani apambwa nurumbu, 9 kilok ya iu. 


text:
“Gotri ka hinga ya sawe, ‘Gisi jipe takaiwa ai Himamwale kipe ele himiyama hurahama ni humbweno.<pb/>Wowa ele kui himiyama hurahama che Gotri mwanji wu bwarakarandano.<pb/>Wosini ele kui hima wapa leni a wosiwa wunu tukuyaneheindau hinga ele sumbu ambwe wu heino.<pb/>Wosini ele kui mekupu le wu tukuyaneheiwa sumbu fwele wunu a mekusino.<pb/> 


text:
O gisi kumbwa Himamwale kipe ahi ti ai tau ra himiyama hurahama le okwe a humbweno. Wosiwa Gotri mwanji wu bwarakarandano.<pb/> 


text:
Wosini kari kau niri ni a wosiwa sumbu ba fo hinga sirano. E, kari kai nuwe ni a wosiwa sumbu ba fo hinga sirano.<pb/>O hinga a wosiwa ka nuwe ki fi tinga hi tinga hiki omwesika laka tinga o sirakonda.<pb/> 


text:
Wosini nika ti a jamekowa o hundukonda. Niliki nika ti a jamekowa naro o sirakonda.<pb/>Wowambwa Apukolaka ri gisi ti o sirakonda. O gisi rihi omwesika laka kwambu naha.<pb/> 


text:
Wosiwa hima fwele Apukolaka hi tini mwe naha uchawa wunu okulani raꞌaikonda.” ’ Gotri mwanji bwarakarandaro hima Jowel o hinga sawero. 


text:
<pb/>Wosini Pita tombwa ya ri ai sawe, “Kunu Isurel hima kupu le, kunu dohaꞌa mwanji ma ku mendi. Ani Nasaret pe Jisas ni kunu a sawekondau. Kunu ku hambwandau, ka kui nindo tiki ri dasini Gotri kwambu tiki ba fo ba fo sumbu kwambu ri wosindaro ti. O sumbu hinga ri wosindaro ti, oti ku heini ku hambwa kinani, rini Gotri to rini humbwewani ri taro. 


text:
Imbihumbwa kapwa Gotri to rinjenga ri hambwani funda bwani mendiro mwanji hinga ori hima ni kui tapa tenge ki ri owero. Wosiwani ele kapwa hima wui tapa tenge tiki rini ku hasini ku sawewani me yapweke tiki rini wu yeni wu siro. 


text:
Wosiwani ori hima amwaka mendini ri haro ti, Gotri oti ni rani humbwesini rini ai rasairo. Hinde wowani, o rini eini siro wa ti hinde apa rini toronambusi kumbwa. 


text:
E, Defit okwe o hingambwa rini numbwa imbihumbwa ri chengi Sam ki sawero:<pb/>“Ani ani heiwani Apukolaka ri ani ni takaisini ete ri dau.<pb/>Rini ani takaisini dani kwambu ti ani handau. Wosiwa sumbu foti hinde ani yetupwa kumbwa.<pb/> 


text:
Wondawani sembe ahi ti kipe naha sukwandawani kipeheki mwanji tumbwa a bwandau. Wosini anjenga mwaꞌambwe kipe tini a nikisindau.<pb/> 


text:
Apa ambusuwa lei ko tiki mi ani hanjaꞌaisiwa a da hinga.<pb/>Hima kipe naha mihi ti mi ani hanjaꞌaisiwa wa tiki apa ai tape ti kupwaꞌai hinga.<pb/> 


text:
E, himamwale ako torono numbo ti mi ani mekusihiro.<pb/>Mini ani ga ete mi dawa, apa ete ani eripendano.” Defit o hinga ri sawero. 


text:
<pb/>“Ai hiparakambwe le, ma ku mendi. Defit sawero mwanji oti rinjenga ri sawe nambwe. Hinde wowani, rini imbihumbwa ri haro. Wosiwani rini wu eini wu siro. Ri wa mwe ti nui nindo tiki ete da dani apa ya ete da. 


text:
Woroti, Defit rini Gotri mwanji bwarakarandaro hima. Rini Gotri rini ga mwanji funda mwe naha fi bwani fi mendiro ka tini ri hambwandaro, “Ichai mi anitafenita forini mini hinga king apukolaka rini ani esikonda.” 


text:
Defit o sumbu ni Gotri wosiwa ichai sirano ti rini ri hambwandaro. Wosini Kurais ri ai saino sumbu tini ete ya ri sawe, “Gotri apa rini hanjaꞌaisiwa ambusuwa ko tiki ete ri da hinga. Wosiwa hima tape rihi ti apa kupwaꞌai hinga.” 


text:
O mwanji hinga keke Jisas mwe Gotri ai rini rasairo. Nunu tinda ete nu heisini ka hinga nu sawendau. 


text:
Apa Jisas hewen ko tiki ri rausini Gotri tapa mama tokwe ya ri dau. Ri Yapai Gotri to Himamwale kipe rihi rini ha kinani sawero hinga ya rini ha. Woro hinga apa o Himamwale ri humbwewani sikawani ka ku mendisini ku heini ku hambwahito. 


text:
Defit rini hewen ko tiki ri rau nambwe. Woroti rinjenga imbihumbwa ri chengi Sam ki ete ri sawero:<pb/>“Apukolaka ai Apukolaka ni ka hinga ri sawero:<pb/>‘Mini ai tapa mama tokwe mi linindawa<pb/> 


text:
<pb/>“Apa kunu Isurel pe hima le, ka tini ya ma ku hambwa. Ka me yapweke ki ku yero Jisas Gotri rini ni Apukolaka esisindau. Rini Kurais.” Pita o hinga ya wunu ri sawe. Himiyama hurahama miyafo sembe wu hawani uku wunu yasiro 


text:
<pb/>O mwanji hinga tini wu mendini sembe amwaka ya wunu a. Wowani Pita ga ele himache fwelenga wunu ni ya wu sawe, “Nui hiparakambwe le, apa hinde hinga nu wosino?” 


text:
Wowani Pita ya wunu ri sawe, “Kunu tinda ete funda funda sembe kuhi ti kapwa sumbu kuhi gumwa ma ku sisini Jisas Kurais ri hi tiki uku ti ma ku yawa, Gotri kapwa sumbu kuhi ti sa rani sa rumbwe. O hinga ku wosiwambwa apa Gotri Himamwale kipe rihi ti kunu ri hano. 


text:
Imbihumbwa Gotri Himamwale kipe ti kunu ri ha kinani ri sawero ti apa kunu ga kui chechehimache lenga ele himiyama hurahama apahime dau le okwe wunu ri hakondau. Gotri to wunu uchawani rini tambwa wu tawambwa Himamwale kipe rihi ni wunu ri hakondau.” 


text:
<pb/>Wosini Pita ele mwanji fwelenga wunu ri sawesini mwanji kwambu fonga ya wunu ri sawe, “Kunu hambwafwaꞌai, apa ele kapwa hima lenga walambe funda kunu ino keke sembe kuhi ti ma ku ha.” 


text:
Wowani ele hima Pita i mwanji ni wu mendini wu sirinawani uku ti ya wunu yasi. Wowani o gisi ki Gotri ele sembe haro hima hinga raꞌaiwani 3,000 hinga ya sukwa. Jisas ni sembe haro hima anandi lei sumbu kipe 


text:
<pb/>Wosini wunu ele Jisas himache lei mwanji ni kipe naha wu mendini ele hiparakambwe leni wu okulani a funda wu ani, Gotri ni ya funda wu uchahambwanda. 


text:
Wondawani ele sembe haro himako Gotri ni wu akindawani Gotri ele himache lei tapa tiki ba fo ba fo sumbu ya ri wosi. 


text:
Ete wowani ele himiyama hurahama sembe ti Kurais numbwa wu hasini ya funda wu da. Wosini ele mwaꞌambwe wuhi wu hambwawani funda ete wui mwaꞌambwe hinga. 


text:
Wosini ele wui nuwe tipa fwelenga mwaꞌambwe wuhi fwelenga ele hima ga wungwa wu jindaro. Wosini o ya wu torosini wu ratani, ele bwarichape hima, e, ahirahi nambwe hima leni wu humwasini ya wu haꞌi hata. 


text:
Wunu sembe funda ete wu dani gisi gisi Gotri aka laka tokwe funda wu indaro. Wunu ele aka ele aka ki wu wausini ahirahi ti funda wu andani sembe kipe naha wu hambwandani ya wu eripenda. 


text:
Gisi gisi wunu Gotri hi tini ete wu rasaindawani ele himiyama hurahama wunu heini sembe wuhi ti wunu ni wu eripendaro. Ele gisi hinga Gotri hima fweleni ri ai ratawani sembe ha himako miyafo naha ya inda.<pb/>


text:
Gisi fo nika raini 3 kilok iwani Pita hima pi Jon Gotri aka laka tokwe Gotri ni uchahambwa kinani ya fi i. Juta hima kupu le Gotri aka laka ki o amwa hinga gisi gisi Gotri ni wu uchahambwandaro. 


text:
O Gotri aka laka takai ki seke kapwa hima fori o ki ya ri lininda. Ri nuwai o hinga ete rini raro. Gisi gisi ele hima rini ratani Gotri aka laka lengenumbo foriki, hi ti, Kipe Naha, tiki ya rini lisisi. Wosiwani ele hima miyafo naha o Gotri aka laka ki rarundawani ya mwaꞌambwe keke ete ya ri uchanda. 


text:
Woro ori hima to Pita hima pi Jon Gotri aka laka ki fi rarukowani ya ete fini ri heikoni ya keke ya fini ri ucha. 


text:
Wowani Pita hima pi Jon miya kwambu tiki ya rini fi misi. Fi misini Pita ya rini sawe, “Mini sini ni ma hei.” 


text:
Wowani miya ri jamekoni fini ni ya ri hei. Rini ete ri hambwaro, “Mwaꞌambwe fwele o fi ani hakonda.” 


text:
Wowani Pita ya rini sawe, “Ani ya nambwe. Do mwaꞌambwe ani ga dau ti, mini ani hakondau ti, Nasaret ko kipe Jisas Kurais hi tiki mini a sawekonda. Mini ma saini ma i!” 


text:
Wosini Pita tapa mama rihi tiki rini toroni ya rini rasai. Wowani metengei ba tatumbu rihi ti ri mendiwani kwambu naha ti ya i. 


text:
Wosini ri sipikinani ri etini ya ri i. Sipikilepikini ri ichiꞌuchandani Gotri hi tini ri rasaindani Gotri aka laka we tiki fini ga ya funda wu raru. 


text:
Wowani ya wu hambwa, “Do hima Gotri aka laka lengenumbo foriki, hi ti, Kipe Naha, uchandau tiki linindaro hima, wosini ya mwaꞌambwe ti keke uchandaro hima.” Woroto rini wu heiwani kipe naha ya ri ai ri wosi. Wowani wu apapanani inaka wuhi ti endiki naha ya wunu i. Pita Gotri aka laka ki Gotri mwanji ri bwaro 


text:
<pb/>Wosiwani ori hima Pita hima pi Jon ni torosini sirina sirina ri indawani ele apapanaro himiyama hurahama miyafo rini ni wu hei kinani wu namani wu ini Juta hima kupu lei king apukolaka fori Solomon imbihumbwa kiro, Solomon Tapa Aka, nandau tiki ya wu wau. 


text:
Wowani Pita wunu heifuni ele himiyama hurahama ni ka hinga ya ri sawe, “Kunu Isurel hima kupu le, hinde wowani inaka tenge miyafo ku hambwandau? Bwele keke sini ni miya ku misindau? Kunu ka hinga ete ku hambwandauꞌu, o sumbu hinga ti, si kwambu, e, Gotri ni hambwandau sumbu sihi tiki si wosiwani kipe ri wosini ri indauꞌu, oto? Minambwe naha! 


text:
O sumbu sukwaro ti, nui metele Epuraham, Aisak, Jekop hima i wui Gotri to ri tau ra himache ri, Jisas hi tini ri rasairo. Hima mwe ri kale miho hima lei tapa tenge tiki o ku ha to. Woro Pailat ri inaka ti rini hanjaꞌaiwa ri i ki. Wowani kunu, mina. Kunu rini ni gumwa ku siro, Pailat mwakambe tiki. 


text:
Wosini kunu kari hima kipe naha, sumbu kipe naha wosindau hima rini gumwa ku sisini hima yeni siro hima ori ni Pailat ni ku uchani ya ku sawe, hanjaꞌaiwa sira kinani. 


text:
Wosini ori numbo kipe naha ki nunu raꞌaino hima rini ya rini ku yeni ku si. Woroti ori hima Gotri ai rini ri rasairo. Wowani sini o sumbu si miya tiki si heisini si bwandau. 


text:
Sini Jisas ni sembe sihi ti si hasindau hima. O keke Jisas to ri hi tiki dori hima ni okulasiwani kipe naha rini wosisiwani apa o sumbu ni ku heini ku hambwandau. Jisas tombwa sini okulasiwani si sembe ti rini ni si haro. O sembe ha sumbu keke do kwambu kui miyaningisopo tiki rini wosiwani ku heihito. 


text:
<pb/>“Ai hiparakambwe le, mwe naha ani hambwanda. Kunu ku hambwa nambwe ka sumbu hinga ti ku wosiro. Kui apukolaka le okwe wunu o hingambwa wu hambwa nambwe. 


text:
Ka mwanji hinga ti, Gotri imbihumbwa ri mwanji bwarakarandaro hima lei wui takisopo ki sawero, ri Che ri Kurais to nomo rano. O sumbu hinga ku wosiro ti, oti o Gotri sawero mwanji hinga ni ete ku sirinaro. 


text:
<pb/>“Woroti, apa o kui kapwa sumbu gumwa ma ku si. Wosini sembe kuhi ti ma ku hawa, Gotri kapwa sumbu kuhi ti sa ri rani ri rumbwewa hima kipe naha ku sira. 


text:
O hinga ku wosiwa apa Apukolaka to kwambu ako ti sa kunu ha. Wosini Jisas ni ri humbwewa kunu tambwa sa ai ta. Hima mwe ri imbihumbwa Gotri to ondiyasiro hima ri, hi rihi ti Kurais. 


text:
Hima mwe ri apa hewen ko tiki ri dani mwaꞌambwe tinda ete ako naha sira kinani Gotri to sawesiro gisi tini ri nikisinda, imbihumbwa ka Gotri mwanji bwarakarandaro hima kipe naha lei wui takisopo ki ri sawero hinga. 


text:
<pb/>“Moses ka hinga ri sawero, ‘Kui Apukolaka Gotri, apaꞌichai kui hiparakambwe forini kui nindo tiki ani hinga ri mwanji bwarakarano hima hinga o ri esikonda. Wosiwa kunu ori hima i mwanji ti ma ku mendini kunu ele ri bwano mwanji hinga tinda ma ku sirina. 


text:
E, ele hima hinga o Gotri mwanji bwarakarandau hima ni wu mendini wu sirina nambwe ti nawa apa Gotri tinda wunu yewa wu humbuno. Wowa apa wunu Gotri hima kupu hinga hinde wu da kumbwa.’ 


text:
Imbihumbwa Gotri mwanji bwarakarandaro hima ri, Samiyel ga ri gumwa ki taro Gotri mwanji bwarakarandaro hima lenga bwaro ti apa mwe naha sukwa sukwa ya inda. 


text:
<pb/>“Kunu ele mwanji bwarakarandaro hima lei anitafenita. Kunu Gotri to mwanji ti kui atei hima ga funda wu bwani wu mendiro mwaꞌambwe tini o ya ku toronda. Imbihumbwa Epuraham ni ete ri sawero, Mi anitafenita keke dele nuwe kipe hima hinga wunu okulano mwanji ahi ti wunu ani hakondau. 


text:
Gotri ri tau ra himache ai rini ri rasairo. Wosini rini humbwewani rindo metengei kunu tambwa ya ri ta, wosiwa Gotri kunu okulawa kunu funda funda kapwa sumbu kuhi gumwa ku sisini kipe naha ku sira kinani.”<pb/>


text:
Ele himiyama hurahama ni mwanji fi bwandawani puris hima fwele, Gotri aka laka aulindau hima laka ri, e, Satiyusi hima le okwe ya ete wu ta. 


text:
Wosini fi mwanji wu mendini ya wu hambwa, opi hima ele himiyama hurahama ni mwanji fi bwandau ti, Jisas hasini ai sairo hingambwa ele haro hima le okwe tinda ai saino. O keke fini ni sembe amwaka laka wu mendikoni fini toroni kalapus tokwe ya fini raꞌai. 


text:
Wosini o gisi sunduya kumbwa ele hima fini toroni kalapus fini wosiwani niliki fi tukuyawani ya lindana. Ele himiyama hurahama miyafo o fi mwanji ni wu mendini sembe wuhi wu haro ti, hurahama lembwa wu gendiwani 5,000 hinga sukwaro. Kanisol hima i miyaningisopo ki fini kotimworo 


text:
<pb/>Dani lindanawani ele Juta hima kupu wui kanisol lenga, ele wui mekupu ga ele Gotri lo mwanji hambwandau hima laka lenga Jerusalem ko tiki ya wu ta. 


text:
Wosini puris hima i apukolaka ri Anas, Kaiyafas, Jon, Alekisanda, e, puris hima i apukolaka ri hima kupu lenga ya funda wu wau. 


text:
Wosini opi Jisas himache ni wui miyaningisopo tiki fini wu esisini ka hinga ya fini wu sili, “Kunu bwele kwambu hinga tini ku torosini namoi hi hinga tini ku uchandani ka sumbu hinga ku wosindau?” 


text:
<pb/>Wowani Pita Gotri Himamwale kipe rini ki talesindau tiki ya wunu ri sawe, “Kunu Isurel hima kupu wui kanisol lenga mekupu lenga, 


text:
apa kunu kari seke kapwa hima ni kipe si wonorukwero ti keke sini ku sili ki ku hambwandani, e, kari hima ni hinde hinga kipe si wonorukwero tini ku mendi kinawa, 


text:
kunu tinda ete ma ku hambwawa Isurel hima kupu le okwe sa wu hambwa. Ka Nasaret pe Jisas Kurais hi rihi tiki dori hima kipe wosiro. Wosini apa kui miyaningisopo ki ori eninda. Kunu Jisas ni me yapweke tiki rini ku yero ti, Gotri to wa we tiki ai rini rasairo. 


text:
Hima mwe ri Jisas imbihumbwa Gotri chengi tiki rini ni kaisini ka hinga sawero, ‘Ele aka tau randau hima leto o worumbo ni kapwa wu nani wu humbwero tito apa o aka ni kipe naha ekikinasindau.’ Woro kunu kale aka tau randau hima hinga. Hinde wowani, kunu Jisas ni kapwa ku nani ku yeni ku siro. 


text:
Hinde na hima forito apa nunu ri okula kumbwa. Dele mapwa laka hinga Gotri nunu ai ri ratano hi ti hima hi anandi foni ri meku nambwe, O Jisas hi numbwa.” 


text:
<pb/>Wondawani wunu Pita hima pi Jon ni wu heiwani fini fi aki nambwe, kwambu tinga ya fi bwanda. Wowani ya wu hambwa, fini imbihumbwa sukul fi wo nambwe, fini chengi hambwa hima mina. Fini hi nambwe hima. O hinga keke inaka tenge miyafo ya wu hambwanda. Woroti wunu hambwanda, imbihumbwa fini Jisas ga fi ichiꞌuchandaro. 


text:
Wokoni wu heiwani fi sawewani kipe wosiro hima ori fini ga ri etiwani wunu mwanji fori wu ai fini wu bwa nambwe. 


text:
<pb/>Wofunu fini sawewani kanisol aka fi hanjaꞌaisini hoko tokwe ya fi raru. Fi raruni fi indawani wunu mwanji ti ka hinga ya wu anambwa, 


text:
“Apa kapi hima fisi hinde hinga nu wosino? Fini sumbu kwambu foti fi wosiwani Jerusalem ko pe hima hinga tinda o sumbu wu hambwasinda. Apa nundo hinde nu yani kumbwa. 


text:
Apa o mwanji ete dawa ele mendi nambwe hima leki o ichiꞌuchakonda. O keke apa fini ni kwambu tiki ya nu sawekonda. Wowa apa fini hima fweleni Jisas hi ki fi ai sawe hinga.” 


text:
Wosini wu uchawani fi ai tawani kwambu tiki ya fini sawe, “Apa do Jisas hi ki ai saweni ele hima ni o hi ki ondiyakandiya kei.” 


text:
<pb/>Ete wowani Pita hima pi Jon mwanji wasa ti ka hinga ya wunu fi sawe, “Wo Gotri mwanji si hanjaꞌaisini kui mwanji tini si mendini si sirina kiꞌi? O sumbu hinga ti Gotri miyaningisopo tiki kipeꞌe? Kunjenga ma ku hambwanehei. 


text:
Sini apa hinde si gaina kumbwa. Sini si heiwani ele ri wosindaro sumbu ti, e, ri bwawani si mendindaro mwanji ti ete si bwandano.” 


text:
<pb/>Ete wowani ele hiꞌucha hima mwanji kwambu foti wu ai autangini fini wu sawesini wu hanjaꞌaiwani ya fi i. Wunu ele himiyama hurahama keke wu akindaro. Ele himiyama hurahama wunu Gotri hi tini ya wu rasainda, Gotri ka sumbu hinga ni wosiro ti keke. Wosiwani ele hiꞌucha hima laka nomo fini hano numbo ti wu simiyafuro. 


text:
Ka Gotri kwambu ki fi okulawani kipe ri wosiro hima ori, ri daro asama rihi ti 40 hinga. Jisas ni sembe haro himako kwambu wu torosini Gotri mwanji ti wu bwa ki Gotri ni wu uchahambwandaro 


text:
<pb/>Kanisol hima fini wu hanjaꞌaisiwani fi hima tipa le tambwa fi ini ele puris hima i apukolaka lenga ele mekupu lenga fini bwaro tini tinda ete ya wunu fi sawenda. 


text:
Wowani o mwanji wu mendisini sembe funda wu hambwandau tinga Gotri ni hapa tinga ka hinga ya wu uchahambwa, “Apukolaka, mindo niri tinga nuwe tinga mi wosini, Soluwara ti okwe mi wosini, e, mwaꞌambwe hinga tinda dele ki dau ti mi wosiro. 


text:
Imbihumbwa mi Himamwale kipe ti mi himache ri, nui metele, Defit, ri takisopo tiki mwanji fori ka hinga Sam chengi ki mi sawero. Himamwale kipe mihi ti ete sawe,<pb/>‘Hinde wowani ele hima kupu ba fwele sembe enge wu andau?<pb/>Hinde wowani ele hima hinga kapwa inaka wu hambwandau?<pb/> 


text:
Ele nuwe laka kipe king apukolaka le wunu au keke wu saini wu ini ele kanisol hima ga Apukolaka ri tau ra kinani uchasiro hi ti, Kurais, ni wu rakai kinani ya wu wauꞌi wauta.” ’ 


text:
<pb/>“Mwe naha, Herot hima pi Pondiyas Pailat ga ele hima kupu ba fwelenga Isurel hima kupu le okwe wunu funda wu wausini Jisas hi tini ya wu sawesiyaꞌai. Rini mi tau ra himache kipe naha mihi, imbihumbwa ka mi ondiyasi to. 


text:
Wunu wu wauro ti ka sumbu imbihumbwa mi inakahambwa ni mi woni kwambu tiki mi ondiyasiro tini wundo wu wosiro. 


text:
Apukolaka, apa ma hambwanehei to, dele aki mwanji wu bwandau ti. Wosini nunu mi tau ra himache mihi le ma nunu okula. Wosiwa nunu nu aki hinga kwambu tiki mi mwanji ti nu bwa. 


text:
Wosini mi tapa ti ele hahungondau hima leni mi torowa kipe sa wu wosisini Jisas mi tau ra hima kipe naha hi rihi tiki sumbu kwambu miyafo ti sa sira.” 


text:
<pb/>O hinga wu uchahambwani humbuwani, o aka wu wausiro ti ete ya raꞌichiꞌucha. Ete wokowani Gotri Himamwale kipe ti wunu talesiwani Gotri mwanji ti ya wu bwa. Wunu wu aki nambwe mwanji ti au laka hapa tinga wu uchani ya wu bwanda. Jisas ni sembe haro himako wunu sembe funda naha 


text:
<pb/>Wunu ele sembe ha himako wunu inaka funda ya wu hambwanda. Hima fori ri mwaꞌambwe ti ri heini ete ri sawe nambwe, “Dohaꞌa mwaꞌambwe ahi naha.” Mina. Ele mwaꞌambwe wuhi funda ete wuhi tumbwa. 


text:
Ele Jisas himache wunu ai sairo Jisas hi numbwa wu sawendau ti, kwambu tinga ya inda. Wowani Gotri hima keke wono sumbu ti omwesika naha ki ya wunu ri rawaka. 


text:
Wui nindo tiki daro hima forito a keke mwaꞌambwe keke ri heifu nambwe. Wunu fwele nuwe chele, aka chele. Wosini ele biya hima fweleki ya wungwa wu jindaro. Wosini o wungwa wu jiro ya ti wu ai ratani 


text:
<pb/>Hima fori wui nindo riki daro hima, ri hi ti Josep. Wowani ele Jisas himache lenga hi foti Banapas ya rini wu uchasi. O hi mwanji mu mwe ti ka hinga: “Hima i sembe tini okulandau.” Rini Lifai hima kupu fo, Saipuras kipe hima. 


text:
Rindo nuwe tipa rihi foti ya wungwa hima foringa ya ri ji. Wosini o ya ete ri ra ra ele Jisas himache le tambwa ri ratani wui mu tiki ya ri andosi.<pb/>


text:
Hima fori o da, hi rihi ti, Ananaiyas. Humwe rihi, hi tihi ti, Sapaira. Ananaiyas hima foringa ri nuwe tipa fotini ya wungwa ya ri ji. 


text:
Wosini ri humwe ga fi anambwasini o ri tororo ya tipa ti finje ya fi torosi. O hinga fi wosini Ananaiyas ya tipa tunumbwa ri raꞌaini Jisas himache mu tiki ya ri owe. 


text:
Wowani Pita ya sawe, “Ananaiyas, hinde wowani Saiten mi sembe ki talesiwani Gotri Himamwale ni mi gambondau? Hinde wowani o nuwe ki mi tororo ya tipa ti mi yanisindau? 


text:
Imbihumbwa do nuwe tipa ni wungwa mi ji nambwe dawani o mi nuwe tipa tumbwa. Apa wungwa mi jisini mi raro ya ti tinda mihi tumbwa. Hinde hinga mi wono, o mi inaka. Woro, hinde wowani do sumbu mi inaka ki mi hambwaro? Mini hima ni mi gambonda nambwe, mina, do Gotri ni mi gambosindau.” 


text:
Wowani Ananaiyas o mwanji ni ri mendikoni ri raini ete ya ri ha. Ete wowani ele hima o mwanji ni wu mendikoni aki omwesika laka ya wu aki. 


text:
Wowani hima wapa fwele wu tani hima dinga rihi nikaꞌari tiki wu injisini wu kichani wu raꞌaini ya wu eini si. 


text:
Ete wowani kamindache hinga dani ikowani ri humwe Sapaira ya ti sira. Tini o sumbu siraro ti hambwa nambwe. 


text:
Wowani Pita ya tini sawe, “Do ya nuwe kihi chikini kini haro ya tinda ki rataroꞌo?” Wowani ya ti sawe, “Ei, tinda si rataro.” 


text:
Ete wowani Pita ya ai tini sawe, “Hinde wani mwanji funda ki bwani ki mendisini Apukolaka ri Himamwale kipe tini ki simiyaneheindau? Ma mendi, ni hurache ni eini siro hima le tani lengenumbo takai ki ele kwai eninda. Apa o nini kichani wu raꞌaikonda.” 


text:
Ete wowani metengei ete Pita seke mu tiki ti raini ete ya ti ha. Wowani ele hima wapa wu sirani wu heiwani o humwe haro. Ete wowani wu kichani wu raꞌaini ti hurache takai ki tini ya wu eini si. 


text:
Wowani ele lotu wondau himako ga ele hima fwelenga o mwanji wu mendikoni wunu tinda ete aki ti omwesika naha ki ya wu aki. Ba fo ba fo sumbu hinga sukwaro 


text:
<pb/>Ele Jisas himache ba fo ba fo sumbu kwambu hinga le miyafo naha ele himiyama hurahama nindo tiki ete wu wondaro. Wosiwani ele sembe haro hima le sembe funda naha wu dani imbihumbwa Solomon kiro tapa aka tiki funda ete ya wu waunda. 


text:
Ete wondawani ele hima fwele wu akindani ele sembe ha himako ga wu wau nambwe. Woroti ele sembe ha himako i wui hi tini ya wu rasainda. 


text:
O hinga wondawani ele himiyama hurahama miyafo naha Apukolaka ni sembe ti wu hani ele sembe ha himako ga ya funda wu inda. 


text:
Wondani ele Jisas himache wosiro sumbu kwambu wu heisini himiyama hurahama miyafo hahungo hima leni wu kichani hoko tokwe wu rasirani numbo tiki owesiro ba fo ba fo tei tenge tiki ya wunu andosinda. Wunu wui inaka ti hahungo hima walefo naha heifuni ka hinga ya wu hambwa, “Apa Pita ri tani ri tapa nunu funda funda ri torosini kipe hinde ri wosi kumbwa. Minambwe nawa nika sa rini yewa himamwale rihi tito nui tenge ki iwa sa nunu kipe wosi.” 


text:
Wondawani Jerusalem ko laka takai kipe hima le okwe ele wui hahungo hima le, himamwale kapwa wosiwani walambe indau hima le wu ra ra wu tani funda ya wu wau. Wosiwani ele hahungo hima hinga tinda ete kipe ya ai wunu wosi. Gotri ensel Jisas himache leni kalapus ki toroni rawararo 


text:
<pb/>Wosiwani puris hima i apukolaka ringa rini ga tau funda randau hima tipa le, Satiyusi hima tiya ga, wunu sembe amwaka laka ti Jisas himache leni ya wu mendi. 


text:
Wosiwani Apukolaka i ensel fo niliki tani lengenumbo tukwasini Jisas himache leni hoko tokwe ya wunu ri rasira. Wosini ya ri sawe, 


text:
“Kunu ma ini Gotri aka laka we tiki ma ku rarusini ele himiyama hurahama ni himamwale ako torono mwanji tini ma ku sawe.” 


text:
Wowani ele Jisas himache o tini wu mendini nurumbumbwa Gotri aka laka tokwe ya wu i. Wosini Gotri mwanji tini ele hima ni ya wu bwanda. Wondawani ele puris hima i apukolaka lenga wui hima tipa lenga wu wausini kanisol hima lenga Isurel hima kupu wui mekupu ga wunu uchawani wu tani ya funda wu wau. Wosini ele kalapus aulindau himako ni mwanji ya wu raꞌai, ele Jisas himache leni wu rata kinani. 


text:
Wowani apungwandai kichandau hima le o mwanji raꞌai kinani kalapus aka tokwe ya wu i. Wu ini wu heiwani Jisas himache le da numbwa. Wowani wu ai wu ini mwanji ka hinga ya wu sawe, 


text:
“Ka kalapus aka lengenumbo nu heiwani kwambu naha tiki dimisiro. Wosiwani aulindau hima le ele aka tipa lengenumbo hinga funda funda ete ya wu eninda. Wosiwani nunjenga ele aka tipa nu tukwasini nu heiwani hima fori kwai da nambwe.” 


text:
<pb/>Wowani Gotri aka laka aulindau hima laka ori ga ele puris hima i apukolaka lenga o mwanji ni wu mendini inaka miyafo naha ya wu hambwa. Wokoni ya wu sawe, “Bwele sumbu hinga to sukwakondau?” 


text:
Wosiwani hima fori sirani ya wunu sawe, “Ma mendi, ele kalapus aka ki ku rawaruro hima le, apa Gotri aka laka we ki wu enindani himiyama hurahama leni Gotri mwanji tini ele kaka wu bwanda.” 


text:
Wowani Gotri aka laka aulindau hima laka ga ele ri tako tokwe dau himache lenga wunu toroni rata kinani ya wu i. Woroti wu ini wunu ye nambwe, mina. Wunu ele himiyama hurahama keke wu akindaro. Wofunu wunjenga ya wu hambwa, “Foki dele himiyama hurahama humokuto humbweni nunu yeno.” Jisas himache le kanisol hima leni Gotri mwanji bwa ki aki nambwe 


text:
<pb/>Wosini fini wu ratani kanisol hima lei mwakambe tiki ya fini wu esi. Esisiwani puris hima i apukolaka ri ya wunu sawe, 


text:
“Nunu mwanji kwambu tiki kunu nu sawero to sa, ka hi ni apa ele himiyama hurahama ni ai ku saweno keke. Woroti, do Jerusalem ko laka hinga o kui mwanji tombwa ini talesindau. Ete wosini kunu nunu ni ku sawendau, ori hima nundo nu yero nani.” 


text:
<pb/>Wowani Pita ga ele Jisas himache lenga mwanji wasa ya wunu sawe, “Nunu Gotri mwanji ni nu sirinandau sumbu to sa mwase. Nunu hima i mwanji tunumbwa nu sirina hinga. 


text:
Wosiwani Gotri rini rakauni ri tapa mama tiki rini lisisinda. O keke rini apa nunu ni numbo ri mekusini nunu raꞌaindau hima. Nunu Isurel hima kupu leto kapwa sumbu nuhi gumwa nu sisini rini ni sembe nu hawa, kapwa sumbu nuhi ti ri rani ri humbwekonda. 


text:
Nunu ele sumbu nu heisinimbwa mwanji nu bwandau. Wondawani Gotri Himamwale kipe okwe nunu ga dani o hingambwa o bwanda. Gotri mwanji ni sirinandau himiyama hurahama leni Himamwale kipe rihi ti wunu ri handau.” Gameliyel sawero, kanisol hima sembe wahapi wuhi Jisas himache leni ha ki 


text:
Ete wosini kanisol hima forito ya ri eti. Rini Farisi hima fori, ri hi ti Gameliyel. Rini Gotri lo mwanji tini ondiyakandiyandau hima. Wosiwani ele himiyama hurahama ri hi tini wu rasaindau. Woro o hima to etisini ya wunu sawe, “Ma wunu sawewa sa wu raruni biya hinga wu ini sa wu eninda.” 


text:
Ete wosini ele kanisol hima fweleni ya ri sawe, “Kunu Isurel hima kupu le, kunu dele hima ni sumbu fo ku wosi kinawa kunu hambwafwaꞌaisitoni. 


text:
Kunu ku hambwandau, injelembwa hinga Tiutas ri saini ete ri sawero ti, ‘Ani hi chele hima laka.’ Wosiwani 400 hima hinga rini ni sirinandaro. Ete wowani gapiman au anaye himako rini yewani ya ri ha. Wowani rini ni sirinandaro hima le wu akini wu ichiꞌuchawani o tau ete humburo. 


text:
Wosiwanumbwa dani ini gapiman ele himiyama hurahama ni hi wuhi ti kaindawani, Galili pe Jutas ori hima to himiyama hurahama fwele wui inaka tini ya ri rasai, wowa rini ga wu ini ele gapiman hima lenga wu anayeni wunu humbwewa wu i ki. O hinga ri wowani rini wu yewani ya ri ha. Wowani sembe rini ni handaro hima le wu akini ya wu ichiꞌucha. 


text:
Woroti o hinga keke kunu a sawendau, kunu dele hima ma wunu hanjaꞌaisiwa sa wu da. E, wui inaka ki do tau wu randau nawa apaꞌichai o humbukonda. 


text:
E, Gotri ki siraro tau nawa apa hinde wunu ku ichaki kumbwa. Foki Gotri ga o ku anayekonda.” Jisas himache le wunu ki Jisas hi keke huruhumba sumbu sukwano tini wu eripe 


text:
<pb/>Ete wowani Gameliyel mwanji tini ya wu sirina. Wosini Jisas himache ele ni wu uchawani wu tawani ya wunu yemwakuto. Ete wosini mwanji kwambu ki ya wunu sawe, “Apa Jisas hi tini ku bwa kei.” O hinga wunu bwasini wunu hanjaꞌaiwani ya wu i. 


text:
Wowani Jisas himache le kanisol aka wu andosini hoko tokwe ya wu raru. Wosini ya wu eripe, hinde wowani, Jisas hi keke huruhumba sumbu wunu ki sukwaro. 


text:
Wosini ele gisi hinga Gotri aka laka ki, e, himiyama hurahama lei aka tiki ya wunu ondiyakandiyanda. Wondani ya wu sawenda, Jisas rini Kurais, Gotri ri tau ra kinani humbwero hima.<pb/>


text:
Ka gisi ki Gotri ni sembe haro himako miyafo naha ya sira. Wosini Girik mwanji ki bwandau sembe haro hima fweleto Hipuru mwanji ki bwandau sembe haro hima fweleni sembe nomo hinga ya wu hambwa. Wosini ya wu sawe, “Ele gisi laka hinga kunu ele ahirahi heifundau himiyama hurahama numbwa ku yakwandani, nui nindo ki dau himanguto le kipe ku yakwanda nambwe.” 


text:
O hinga wu bwawani ele tapaꞌangi tapaꞌangi hatachi fisi Jisas himache le ele Gotri ni sembe haro himako ni wu uchawani ya wu ta. Wowani ya wu sawe, “E, Gotri mwanji ti nu hanjaꞌaisini ahirahi tini nu humwasino ti o hinga kipe mina. 


text:
O sumbu hinga ti nawa, nui hiparakambwe le, kunu tapaꞌangi hatachi fisi hima fwele kui nindo tiki ma ku wakinehei. Ele himiyama hurahama miyaningisopo ki sumbu kipe wosindau hima le, Gotri Himamwale kipe raini talesiwani hambwa kipe hambwandau hima leni ma ku esi. Wosiwa ele hima apa do tau ki wunu nu esisiwa sa wu aulindani sa wu randa. 


text:
<pb/>Wowani ele himiyama hurahama wunu o mwanji ni ya wu ohouna. Wosini Sitifen ni ya wu esi, rini sembe rihi ti Gotri ni kwambu naha ri haro hima. Wosiwani Gotri Himamwale kipe ti rini ki talesindau. Rini wu esini, Filip wu esini, Porokoras, Naikena, Taimon, Pamenas, Nikolas ya wu esi. Nikolas, rini Andiok ko pe hima. Imbihumbwa rini Juta hima kupu lei sumbu tini torosiro hima. 


text:
Wosini Jisas himache lei miyaningisopo ki dele hima ni wu esisiwani Gotri ni wu uchahambwasini tapa wuhi ti ya wunu owe. 


text:
<pb/>Ete wosiwani Gotri mwanji ya ichiꞌucha. Ete wowani hima miyafo naha wu mendini Jerusalem ko tiki Gotri ni wui sembe ti ya wu ha. Ete wowani puris hima fwele okwe sembe wuhi ya wu ha. Juta hima kupu le Sitifen ni kotimworo 


text:
<pb/>Gotri Sitifen keke ri wondani kwambu rini hasiwani rini ba fo ba fo sumbu kwambu ti ele himiyama hurahama nindo tiki ya ri wosinda. 


text:
Ete wowani hima fwele wu saini mwanji ti Sitifen ga ya wu anambwa anambwa. Hima mwe le wunu Juta hima kupu lei lotu wo sumbu fotini wu sirinandau. Wu lotu wondau aka mwe hi ete wu sawendau, Lalaunasindau Hima. Hima mwe le wunu Sairini, Alekisandiriya, Silisiya, e, Esiya kipe. 


text:
Ete wowani Gotri Himamwale kipe ti Sitifen ni hambwa kipe naha ti rini hasiwani ele hima ri mwanji ti wu diki ki heifuro. 


text:
Wofunu mwanji gambo foti hima fweleni yanini wu sawesiwani ele hima wu ini ya wu gambo, “Nunu nu mendiwani rini Gotri ga Moses ga ri saweholiyaro.” 


text:
Ete wu bwakoni ele himiyama hurahama i sembe ti wu rasaini, ele mekupu, e, ele Gotri lo mwanji hambwandau hima lei sembe ya wu rasai. Ete wokoni wu ini Sitifen ni wu toroni kanisol hima tambwa ya wu raꞌai. 


text:
Wosini ele mwanji rini gambono hima fwele wu esisiwani ya wu sawe, “Gisi gisi dori hima Moses kaisiro Gotri lo mwanji ga Gotri aka laka ga ri saweholiyandau. 


text:
Nu mendiwani ete ri sawe, Nasaret pe Jisas to do Gotri aka laka lendosini Moses nunu haro lo mwanji ti ri humbusini sumbu anandi ri ai ri oweno.” 


text:
Ete wowani ele kanisol hima wu linindaro ti, Sitifen ni miya kwambu tiki rini misini wu heiwani ri miyaningisopo ti Gotri ensel hinga naha.<pb/>


text:
<pb/>Ete wowani Sitifen ga mwanji wasa ya ri sawe, “Ai hiparakambwe lenga ai yapai hima ga, ma ku mendi. Imbihumbwa nui metele, Epuraham, Haran mapwa tokwe ri i nambwe dani rini Mesopotemiya ki ete ri daro. Woro o gisi ki lindana ga dau Gotri rini tambwa ya sika. 


text:
Wosini ya rini sawe, ‘Mini do mi nuwe ga mi hiparakambwe lenga ma andosini ma saini nuwe tipa fo mini a mekusino tokwe i.’ 


text:
Wowani Epuraham ri saini Kalatiya lei nuwe ti ri hanjaꞌaisini ri ini Haran ki ya ri liti. Wondawani ri yapai hasiwanimbwa Gotri rini ai sawewani ri tani apa do ku linindau nuwe tiki ya ri da. 


text:
Woroti, Gotri Epuraham ni nuwe tipache foti rihi naha waꞌai kinani rini ha nambwe, mina. Woroti, Epuraham rini che nambwe ri daro gisi tiki Gotri mwanji ka hinga funda bwani mendiro: Ani Gotri do nuwe mini ani hasiwa mi anitafenita le ichai o torosikonda. 


text:
Wosini Gotri ka hinga ai sawero: ‘Mi anitafenita le do nuwe hanjaꞌaisini hima kupu ba fwelei nuwe ki wu dano. Wowa mi anitafenita ele wui tau ra himache hinga wu sirawa tau kwambu ti 400 asama hinga o wunu hakonda. 


text:
Wosiwa ichai ele himiyama hurahama o wunu a kotimwokonda, mi anitafenita leni amwaka omwesika tinga kapwa tau tinga wunu haro ti keke. Wosiwambwa mi anitafenita le o nuwe wu hanjaꞌaisini wu tani hi ahi ti dohaꞌa nuwe ki wu rasaindano.’ Gotri o hinga ri sawero. 


text:
Wosini Epuraham ri hima tape kupu ri kuto kinani Gotri rini sawero ti, ka hima i tape kupu kutondau sumbu ti Gotri funda bwani mendiro mwanji ichai mwe naha sirakonda. Wosiwanumbwa dani Epuraham Aisak ni ri rasiwani gisi ti tapaꞌangi hatachi namili iwani o hima tape kupu ya ri kuto. Wosiwani Aisak ga Jekop ni ya ri ra. Wowani Jekop ga kale tapaꞌangi tapaꞌangi hatachi fisi che leni ya ri ra. Woroti wunu apa Isurel hima kupu lei wui metele. 


text:
<pb/>“Kale nui metele wunu wui hipache, Josep, ni sembe kapwa wu hambwaro. Wokoni ele hima kupu ba fwelenga ya wungwa ya rini wu ji. Wowani rini wu rani Isip ko laka tokwe ya rini raꞌai. Wondawani Gotri rini ga ete ya da. 


text:
Gotri rini okulasiwani ele nomo rihi ete ya humbu. Wosini Gotri hambwa kipe naha rini handawani Isip pe king apukolaka ga mwanji ti ri bwandawani king apukolaka rini keke ya wonda. O keke Isip leni torosino hima hinga, e, king apukolaka aka pe mwaꞌambwe aulindano hima hinga ya rini esisi. 


text:
<pb/>“Da hinga woni Isip ko ga Kenan ko ga iche laka wunu hawani nomo laka ya wu randa. Ete wondawani nui metele ahirahi hinde hinga apa wu wakino? Ahirahi wuhi tinda humburo. 


text:
Wondawani Jekop mwanji ya ri mendi, ahirahi Isip ko ki dawani. Wowani ri che leni metengei naha ya ri humbwe. 


text:
Dani ini gumwa ki wu ai iwani Josep ri hiparakambwe leni ya ri sawe, ‘Ani Josep.’ O hinga ri sawewani Isip ko kipe king apukolaka ya ri hambwa, ‘Dele Josep hima kupu.’ 


text:
Ete wowani Josep mwanji ya ri humbwe, ri yapai Jekop rini tambwa ta ki. Wowani rini ga ele ri hima kupu lenga wu saini ya wu i. Wunu tinda ete 75. 


text:
Ete wowani hima tape dinga wuhi ti wunu kichani Sekem wa we ki wunu si kinani ya wu raꞌai. O matimat imbihumbwa Epuraham Sekem ko ki Hamo i che lenga ya wungwa ri jiro nuwe tipa ki dau. Woro o ki ya wunu eini si. 


text:
<pb/>“Dani ini Gotri imbihumbwa Epuraham ni mwanji funda bwani mendiro o mwanji mwe naha sirano gisi takai tandawani Isurel hima kupu le hima miyafo naha wu sirasini Isip ko ki ya wu da. Dani ini hima anandi fori king apukolaka Isip ko tiki ya ri eti. Woro rindo Josep ni ri hikisandau. 


text:
Rini kapwa inaka ri hambwasini nui metele leni tau kwambu ri hawani ele nui metele amwaka miyafo ya wu mendi. Wowani mwanji kwambu tiki ya ri sawe, ele wui che hoko tiki wu hanjaꞌaisiwa wu ha kinani. 


text:
O gisi ki Moses ri nuwai ya rini ra. Rini che kipe naha, Gotri rini keke wondau. Wowani nuwai yapai rihi aka we tiki rini enepesiwani nika namili ya i. 


text:
Wosiwani dani inumbwa hoko tiki rini andosiwani, king apukolaka i himiyama che tindo rini heini raꞌaini ti che hinga ya rini enependa. 


text:
Wondawani Moses Isip ko ki dau hambwa kipe hinga tinda ete ri hambwasini mwanji ri bwandau ti, e, tau rihi ti okwe, rini hima kwambu naha ya ri sira. 


text:
<pb/>“Wosini Moses asama rihi ti 40 hinga isiwani ri hiparakambwe, Isurel hima kupu leni ri okula kinani ri i ki ya ri hambwanda. 


text:
Gisi foki ri ini ri heiwani Isip fori Isurel hima kupu forini walambe naha ya rini wosinda. Wowani o hinga ri heifuni o Isurel hima kupu ni ri okulani rini yero wasa keke Isip hima o rini ri yeni dinga ya ri wosi. 


text:
Wosini ya ri hambwa, foki ri hima kupu le ka hinga wu hambwano, Gotri to Moses tapa ki o nunu okulakonda. Woro, wunu o hinga wu hambwa nambwe. 


text:
Wowani gisi fonga ai iwani Moses heiwani ri hima kupu fisi ya fi anayenda. Wondawani ri ini au fihi tini ri toro kinani ya fini ri sawe, ‘Ei, kini hiparakambwe, hinde wowani kinjenga walambe ki wondau?’ 


text:
Ete wokowani ri hiparakambwe ni walambe wosindau ori forito Moses tapa ti ri yetupwani ya ri ai ri humbwe. Wosini ya ri sawe, ‘Namoto ete mini sawe, mini ahaꞌa ki nui apukolaka, koti mendindau hima hinga mi dano? 


text:
O hinga ri sawewani Moses akini ya ri i. Ri ini Mitiyan le nuwe tiki hima kicha hinga ri dasini humwe ti ri hopweni hurahama che fisi ya ri wosi. 


text:
<pb/>“Wosini dani ini asama ti 40 iwani Gotri ensel hima da nambwe michi ki Moses mu tiki ya ri sika, Sainai hi uchandau kimba takai ki. Wosini o ensel meche foki hi saindawani o hi nindo ki ya ri eninda. 


text:
Wowani Moses o sumbu sukwaro tini ri heisini inaka miyafo ya ri hambwanda. Wosini takai ri hei kinani ri iwani Apukolaka ya rini sawe, 


text:
‘Ani mi atei hima i Gotri. Ani Epuraham, Aisak, e, Jekop hima i Gotri.’ Wowani Moses rikirikinani ri heino tini ya ri aki. 


text:
Ete wowani Apukolaka ya rini sawe, ‘Seke mihi ki dau su ti ma dango. O michi mi enindau nuwe ti kipe naha, hinde wowani ani Gotri to a dau. 


text:
Ai himiyama hurahama leni Isip ko ki ele kapwa sumbu wunu wosiwani wui ichaka ti a mendiro. Apa wunu ni ani okulani nomo wuhi a rani a humbwe kinani a sikaro. O keke mini ma saini Isip ko tokwe mini a humbwewa i.’ 


text:
<pb/>“Moses mwe ri, imbihumbwa wunu ri mwanji ti wu yetupwasini ete wu sawero hima, ‘Namoto mini sawesiwani apa mini nunu ni mi aulini koti nuhi mi mendindau?’ Woro ori hima to Gotri rini humbwewani rini wunu ai ratano hima hinga wunu aulino hima hinga ya ri i. Gotri tau rini ondiyasiro ti ensel foni ri humbwewani ka meche foki hi hinga saindawani sikani Moses ni Gotri mwanji ri sawero. 


text:
Wosiwani 40 asama hinga Moses wunu rani raꞌai raꞌai ba fo ba fo sumbu kwambu ti Isip ko ki, ka Fwa Naro ki, e, hima da nambwe nuwe tiki ri wosindaro. 


text:
O Moses tombwa Isurel hima kupu leni sawe, ‘Apaꞌichai Gotri kui hiparakambwe forini ani hinga ri mwanji bwarakarano hima hinga o ri esikonda.’ 


text:
Wosiwani dani inumbwa hima da nambwe nuwe ki wu wausini ori Moses tombwa wunu ga ete ya ri da. Wosini ka mwanji rini sawero ensel ga nui metele lenga Sainai kimba ki ya ri da. Ri dasini Gotri mwanji ti ya ri toro. Mwanji mwe ti, tini himamwale tinga dau. Wosini nunu ni ri haro. 


text:
<pb/>“Wosiwani nui metele le wunu o mwanji ni wu mendi nambwe. Mina. Wunu ya rini wu yetupwa. Wosini sembe okokona wuhi ti Isip ko tini ya wu ai hambwa. 


text:
Wokoni Eron ni ya wu sawe, ‘Mini nui inakahambwa gotri fo ma nunu wosisiwa, rindo sa ri mwaseni nui apukolaka hinga sa ri i. Ka Isip ko tiki nu dawani nunu rataro Moses rini soriki ri isindau? Nunu nu hikisandau.’ 


text:
Ka gisi ki mwaꞌambwe kipe naha ki bulumakau che hinga ya wu wosi. Wosisini o nimba gambo gotri ni omwe wu yesini ya wu handa. Wosini o wui tapa tiki wu wosiro mwaꞌambwe tini ya wu eripenda. 


text:
Ete wowani wui sumbu keke Gotri ga gumwa wunu ri sisini wunu ri hanjaꞌaisiwani wunu nikahako tini, isangi tini, tapwaki nika tini, e, ele mwaꞌambwe hinga tini wu uchahambwani ya wu lotu wonda, Gotri mwanji bwarakarandaro himako i chengi tiki sawero hingambwa:<pb/>‘Kunu Isurel hima kupu, imbihumbwa kunu hima da nambwe nuwe tiki 40 asama hinga ku daro.<pb/>Wosini bulumakau ti ku yendani sipisip ti ku yendani ku handaro ti, o sumbu hinga ani ni ku wosindaroꞌo? Minambwe naha!<pb/> 


text:
Kunu kui gotri Molok keke nikaꞌari ba kiro akache ti ku kisini ku kicha kicha ratani, e, isangi hinga ni ku wosiro kui gotri, Refani, ni ete ku kichani ya ku rata.<pb/>Delehaꞌa mwaꞌambwe kui tapa tiki ku wosiro ti kunu o tini ku lotu wo ki ku wondau.<pb/>O hinga ti keke apa kunu a rani Bapilon mapwa tokwe kunu a humbwesiwa ku dano.’ 


text:
<pb/>“Imbihumbwa nui melokoꞌatei hima wunu hima da nambwe nuwe tiki wu dasini o gisi ki wunu nikaꞌari ba kiro aka tiki wu lotu wondaro. O aka wu kiro ti Gotri wunu ga dau tini wu heini wu hambwa kinani. O nikaꞌari ba wu kiro lotu wondau aka ti Gotri to Moses ni ri mekusiwani ri heiro himamwale hingambwa tini wu ai wosiro. 


text:
Wosiwanumbwa nui atei hima wunu o sumbu hinga tini ete wu ra ra wu ta tawani Josuwa ga wu raruni hima ba fwelei nuwe ti keke wu yeni wu ginasini o nuwe wu tororo. O gisi ki o nikaꞌari ba kiro lotu wondau aka wu ratasini dohaꞌa nuwe ki wu owesiwani ete da dawani Defit siraro gisi ya sukwa. 


text:
Wosiwani Gotri ri inaka ti Defit ni ri hasiwani Defit ri metele, Jekop, lotu wondaro Gotri keke aka foti ri ki kinani Gotri ni ya ri uchahambwanda. 


text:
<pb/>“Woroti, kari kau hewen ki dau Gotri rini hima to kindau aka tiki hinde ri da kumbwa. Ri mwanji bwarakarandaro hima kari to sawero hinga:<pb/> 


text:
‘Apukolaka ete sawero, Niri oti a linindau tei. E, nuwe ti seke a yitindau.<pb/>Bwele aka hinga tini ani keke ku kisiwa a litini a himatino?<pb/> 


text:
<pb/>“Kunu Gotri ni sawesiyaꞌai hima tiya. Kunu kui sembe ti emendiki naha, Gotri ni hikisasini dau hinga. Kui wasamba ti kitisindau. Gisi gisi kunu Gotri Himamwale kipe ni ku yetupwandau, kui atei metele wosindaro sumbu hingambwa. 


text:
Gotri kui melokoꞌatei hima tambwa ele ri mwanji bwarakarandaro hima ni ri humbwewani wunu forini kapwa sumbu wu wosi nambweꞌe? Mina, wunu tinda ete kapwa sumbu wunu wu wosiro. Wunu ori hima kipe naha to tano mwanji tini bwandaro hima leni wu yeni wu sindaro. Wosiwani apa kunu ga ele rini omwemendindau hima lei tapa tenge tiki rini ku hasiwani ya rini wu yeni wu si. 


text:
Kunu Gotri lo mwanji ensel to sawehambwaro tini ku torosini o tini ku sirina nambwe.” Sitifen o hinga ya ri sawe. Sitifen ni humokuto leki wu yewani ri haro 


text:
<pb/>Wowani ele kanisol hima o mwanji wu mendiwani wui sembe ni yewani amwaka naha. Ete wowani fu wuhi ti wu tanginginani Sitifen ni sembe enge ya wu a. 


text:
Wowani Sitifen Gotri Himamwale kipe rini talesindau ki niri tiki ya ri mau. Ri mauni lindanasini dau ko ti ri heini Gotri tapa mama tokwe enindau Jisas ni ya ri hei. 


text:
Wosini Sitifen ya sawe, “Ma ku mendi. Ani a mauni ani heiwani niri ti tukwasiwani Hima ri Che Gotri tapa mama tokwe enininda.” 


text:
<pb/>O hinga ti ri bwawani wu mendikoni ata ti au laka wu gindani wasamba wuhi ti ya wu yekiti. Ete wokoni wu saini wu namani wu ini Sitifen ni ya wu toro. 


text:
Wosini o ko laka hoko tokwe rini rawarasini humokuto ti ya rini wu ekehenda. Ele metengei rini kotimwondaro hima leto siyoti wuhi wu hungosini hima wapa fori mu tiki ya wu owesi, hi rihi ti Sol. 


text:
Wosini wunu Sitifen ni humokuto tiki wu ekeheni ya fiya rini wu yenda. Wondawani Sitifen Apukolaka ni ka hinga ya ri uchahambwa, “Apukolaka Jisas, mini ai himamwale ti ma rakau.” 


text:
Ete ri bwakoni tatumbu ti ri ombungwesini au laka uchani ya ri sawe, “Apukolaka, mini apa do kapwa sumbu wasa ai wunu wosi kei.” Sitifen o hinga ri bwakoni ya fiya ri ha.<pb/>


text:
Sitifen ni wu ye kinani wu bwandaro mwanji ti Sol o tini ohounandaro. Sol sios hima leni walambe sumbu ri wosiro Sitifen ni yero gisi kumbwa Jerusalem pe sios hima leni walambe sumbu naha wunu wosino sumbu ti ete ya sira. O hinga wowani Jisas ni sembe haro hima ele akini Jutiya, Sameriya mapwa tokwe ya wu i. Wondawani Jisas himache letombwa Jerusalem ko tiki ete ya wu da. 


text:
Wosiwani ele Gotri sumbu mwe tini sirinandau hima fweleto Sitifen ni wu raꞌaini rini eini sisini rini keke moko wu andani ichaka omwesika naha ya wu ichakanda. 


text:
Ete wondawani Sol ele sios hima leni walambe sumbu ya ri wosinda. Ele aka ele aka ri raruni himiyama ga hurahama ga ri toroni raꞌaini kalapus wondau aka tiki ya wunu ri rawaru. Sameriya mapwa tokwe Gotri mwanji ti wu bwaro 


text:
<pb/>O hinga wosiwani Jisas ni sembe haro hima le akini ele ko ele ko wu isini Gotri mwanji ti ya wu bwanda. 


text:
Wondawani Filip Sameriya mapwa tokwe dau ko laka fotiki ri ini Jisas rini Kurais, Gotri ri tau ra kinani humbwero hima, o mwanji ni ya ete wunu ri bwanda. 


text:
Ete wondawani ele himiyama hurahama miyafo Filip ni wu heiwani, ele Gotri wosindau ba fo ba fo sumbu leni ri wosindawani wasamba wuhi ti wu owesini ri mwanji tini ya wu mendinda. 


text:
Wondawani ele himiyama hurahama fwele himamwale kapwa wunu ga daro ti, ata laka gini wunu andosini ya i. Wondani talihapa dinga ba hima fwelenga seke kapwa hima fwelenga o ki kipe ya wunu ai ri wosi. 


text:
<pb/>O ko laka ki hima fori ya da, hi rihi ti Saimon. Imbihumbwa ete ta tani apa okwe rini ele saya wosi, e, humwe wapi wosindau mwaꞌambwe ri wondawani ele Sameriya pe himiyama hurahama le inaka miyafo naha ki wu hambwandawani rini ka hinga ri sawendau, “Ani hima apukolaka.” 


text:
Wowani ele hi chele himiyama hurahama lenga, hi nambwe hima le okwe wunu tinda ete inaka tenge tiki rini wu hambwandani ya wu sawe, “Dori hima ka, Omwesika, hi tini uchandau Gotri kwambu tini torosindau.” 


text:
Ele himiyama hurahama au wunu saini Saimon sumbu tini wu hei kinani ete wu dau. Hinde wowani ori hima to gisi miyafo naha ele ba fo ba fo sumbu hinga le ri wondawani inaka miyafo ete wu hambwandaro. 


text:
Da hinga woni Filip Gotri kwambu wunu aulino mwanji kipe tinga Jisas Kurais hi tinga ya wunu ri sawe. Wosiwani ele himiyama hurahama miyafo sembe hawani uku ti ya wunu yasi. 


text:
Saimon okwe sembe ri hani uku ti rini yasiwani Filip ga funda ya ri da. Wondawani Filip ba fo ba fo sumbu ri wosindawani ri heindani inaka miyafo ya ri hambwanda. 


text:
<pb/>Ete wondawani Jisas himache le Jerusalem ko ki wu dani wu mendiwani Sameriya pe hima le Gotri mwanji ya wu toro. O hinga wu mendini Pita hima pi Jon ni wu humbwewani wunu tambwa ya fi i. 


text:
<pb/>Ete wowani Saimon Jisas himache pini ri heiwani tapa fihi tape tenge wuhi ki wunu owewani Gotri Himamwale kipe ya wunu rai. Wowani ya rihi ti fini tambwa ri ratasini ya ri sawe, 


text:
“Kapi che, kindo ki torosindau kwambu fo ma ki ani ha. Wosiwa hima foi tape tenge ki tapa ahi ti ani owewa Gotri Himamwale kipe sa rini rai.” 


text:
<pb/>Ete wowani Pita ya rini sawe, “Gotri ni ya mihi ti mi hawa Gotri mini okulawa tapa mihi hima i tape tenge ki mi owewa Himamwale kipe o hima ki raino hinga mi hambwandauꞌu? Minambwe naha. O hinga mi hambwandau nawa ya mihi ga mini ga walambe ete mini i sindau. 


text:
Gotri tau si randau hingambwa hinde apa mi ra kumbwa. Minambwe naha. Sembe mihi ti Gotri miyaningisopo ki chikinda nambwe. 


text:
O hinga keke kapwa sumbu mihi gumwa ma sisini Gotri Apukolaka ni ma uchahambwanehei, sembe mihi ki dau kapwa inaka o tini ri rani ri humbweno umo. 


text:
Mini ani heiwani sembe mihi ti si tau ni mi okokonandani sembe amwaka laka mi andau. Wondani mini chikinda nambwe kapwa sumbu to mini ichakisindau.” 


text:
<pb/>Ete wowani Saimon mwanji wasa ka hinga ya ri sawe, “Gotri Apukolaka ni ma ki uchawa sa ri ani okula. Wosiwa ele sumbu ki ani sawero ti apa ani ki ai sira hinga.” 


text:
<pb/>Ete wowani Jisas himache pi ele himiyama hurahama ni Gotri Apukolaka i mwanji tini ya fi bwarakaranda. Fi bwasini dani inimbwa Jerusalem ko tokwe ya fi ai i. Numbo fi indani Sameriya mapwa ki dau ele ko ele ko hima leni Gotri mwanji kipe tini fi bwa bwa ya fi inda. Filip Itiyopiya pe hima forini Gotri mwanji ri bwarakararo 


text:
<pb/>Wosiwani Apukolaka ri ensel Filip ni ya ri sawe, “Mini ma saini ini Jerusalem ko hanjaꞌaisini Gasa ko tokwe raindau numbo mapwa tokwe ma raru.” Do numbo indau mapwa hima nambwe. 


text:
Ete wowani Filip saini ya ri i. O numbo ki ri ini Itiyopiya pe hima fori ya ri hei. Ori hima Itiyopiya pe kwini humwe apukolaka, hi ti Kandesi, ti tako tokwe dau hima laka. Rini Kandesi ya mwaꞌambwe hinga rindombwa aulindau. Ori hima Jerusalem ko ki taro, Gotri ni lotu wo ki. 


text:
Wosini Gotri ni lotu woni ri humbusini apa numbo ki ya ri ai inda. Hosi longondau kari rihi tiki ri litisini Gotri mwanji bwarakarandaro hima Aisaiya kairo chengi ni ri hambwa hambwa ya ri inda. 


text:
Wondawani Gotri Himamwale kipe Filip ni ya sawe, “Mini ma ini ka biya hosi longondau kari tinga takaini i.” 


text:
Ete wowani Filip namani takai ri ini ri mendiwani ori hima Gotri mwanji bwarakarandaro hima Aisaiya chengi tini ya ri hambwanda. Wondawani Filip ya rini sawe, “Do mwanji mu mwe mi hambwasini mi hambwandauꞌu, mina?” 


text:
<pb/>Wowani ori hima ga mwanji wasa ka hinga ya rini sawe, “E, hima fori numbo ani meku nambwe nawa, apa bweleni ani hambwano?” Wosini Filip ni ya ri sawe, “Mini ma sukwani ani ga liti.” 


text:
<pb/>O hima hambwandaro Gotri mwanji tipa foriki ka hinga sawe:<pb/>“Sipisip hinga ya rini wu rata, rini wu yewa ri ha kinani.<pb/>Sipisip che sembi wu kutowani ata ginda nambwe hinga kari hima o hinga takisopo rihi hauna nambwe.<pb/> 


text:
Hi rihi wu rakaisini norukweni rini wu koti wo nambwe.<pb/>Hima fori ri anitafenita lei mwanji ni hinde apa ri sawe kumbwa.<pb/>Hinde wowani, rini wu yewani himamwale rihi do nuwe andosini iro.” 


text:
<pb/>Wowani ori hima Filip ni ya ri sawe, “Ani mini a silindau. Gotri mwanji bwarakarandaro hima ori namoni sawesiwani ka mwanji hinga ni ri bwaro? Rinjenga ri bwaroꞌo, hima forini ri bwaro?” 


text:
<pb/>Ete wowani Filip takisopo haunani Aisaiya ri chengi ki kairo Gotri mwanji o tini ri bwandani Jisas ni wosiro sumbu tini ya rini sawekawenda. 


text:
Wondani o numbo fi i ini fwatoroche foti ya fi hei. Fi heini kwini apukolaka tako tokwe dau ori hima laka to ya ri sawe, “Ma hei, fwa o bai da. Bwele sumbu to ani ichakisiwani uku mi ani yasi nambwe a dau?” [ 


text:
Wowani Filip ya rini sawe, “E, sembe mihi ti mwe naha mi hawambwa o sumbu hinga ti mi wono.” Wowani rini ga ya ai rini sawe, “Ani Jisas Kurais Gotri Che ni sembe ani haro.”] 


text:
<pb/>O hinga fi anambwakoni ori hima hosi longondau kari ni ri sawewani ya eti. Wosiwani Filip ga ori hima laka ga fwa tokwe ya fi rai. Fi raini Filip ori hima ni uku ya ri yasi. 


text:
Wosini fwa oti fi andosini fi sukwani fi etikowani metengei ba ete Apukolaka ri Himamwale sikani Filip ni ya raꞌai. Wowani ori hima Filip ni ai hei nambwe. Wofunu ri kipehekini ri ikondau numbo ki ya ri i. 


text:
Wondawani Filip Asitot ko tiki ya ri sukwa. Wosini ele ko laka hinga tinda ete Gotri mwanji ti ya ri bwanda. O hinga ri wo wo Sisariya ko tokwe ya ri ai i.<pb/>


text:
Wondawani Sol rini ele Gotri ni sembe haro hima leni ri yeni ri si kinani mwanji kwambu tiki ri bwandani puris hima i apukolaka tambwa ya ri i. 


text:
Ri ini ri sawewani ori hima chengi fori Damasukas kipe Juta hima kupu lei lotu wondau aka fweleni aulindau hima leni ya ri kaisinda. Wosini o ri kairo chengi Sol ni ya ri ha. Chengi mwe ti ka hinga ri kairo: “E, dori hima Sol himiyama hurahama fweleni heiwa wunu do sembe ha numbo hinga tini ete wu sirinandawa, wunu ri toroni kalapus tiki wunu ri owesini sa wunu ri ra ra Jerusalem ko tokwe sa wunu rata.” 


text:
Wosiwani Sol ya ri i. Ri ini Damasukas ko ti ri takaindawani hewen kipe hi hinga ti okuni lepakinakoni miyaningisopo rihi tini ya oku. 


text:
Wowani Sol nuwe tiki ri raini ri tukuyandani ri mendiwani tumwa foti ka hinga ya sawe, “Sol, Sol, hinde wowani walambe sumbu mi ani wosindau?” 


text:
Ete wowani Sol ga mwanji wasa ya ri sawe, “Apukolaka, mini hinde na hima?” Ete wowani ya ri sawe, “Ani Jisas, ka walambe sumbu ete mi ani wosindau. 


text:
Woroti apa ma saini ko laka tokwe ma ini raruni mi dawambwa hima forito ri tani mi rano tau ti o mini ri sawekonda.” 


text:
<pb/>Wondawani Sol ga wu iro hima ele mwanji nambwe ya wu eninda. Wunu o bwandau mwanji ni wu mendindani hima mwe ri wu hei kinani ya wu wakitekinda. 


text:
Wosiwani Sol ri saini miya ti ri ripasini ri hei kinani, mina. Miya rihi halinja naha. Wowani ele rini ga wu iro hima leto tapa tiki rini wu toro toro wu ini Damasukas ko ti ya wu raru. 


text:
<pb/>Wondawani Jisas ni sirinandau hima fori rini o Damasukas ko kumbwa ya ri da. Hi rihi ti Ananaiyas. Rini tukuyaneheisini ri heindau hinga mwaꞌambwe fo amwei ri heiwani Apukolaka to ya rini sawe, “Ananaiyas.” Ete wowani ri huwesini ya ri sawe, “Apukolaka, ani do a da.” 


text:
Ete wowani Apukolaka ya rini sawe, “Mini ma saini do numbo, hi ti Dachikina, uchandau tiki i. Mi ini Jutas aka tiki Tasas ko pe hima fori o ri da. Ma rini hei, hi rihi ti Sol. Gotri ni ori kaka uchahambwanda. 


text:
Ori hima okwe tukuyaneheindau hinga mwaꞌambwe fo amwei ri heiwani hima fori, ri hi ti Ananaiyas, rini tambwa tani tapa rihi ti ri mwa tenge tiki ya ri owe, kipe rini wosiwa ri ai maꞌaikaꞌai kinani.” Apukolaka o hinga ya ri sawe. 


text:
<pb/>Ete wowani Ananaiyas ga mwanji wasa ka hinga ya rini sawe, “Apukolaka ani a mendiwani hima fwele ete wu sawendaro, rini mini ni sembe haro hima fweleni Jerusalem ko tiki kapwa sumbu wunu ri wosindaro hima. 


text:
Ri tororo kwambu ti puris himako i wui apukolaka leki ri tororo. Ri tororo kwambu ti rini mini ni wu lotu woni mini ni wu uchahambwandau hima leni ri toroni kalapus tiki owe kinani.” 


text:
<pb/>O hinga ri bwawani Apukolaka ka hinga ya ri sawe, “Mini ma saini ete i. Kari hima, Sol, rini ai tau ra himache. Rini ani ondiyasiro tau rihi ti, rini hi ahi tini ri rani ele hima ba fwele tambwa, king apukolaka le tambwa, e, Isurel hima kupu le tambwa ri raꞌichiꞌuchandano. 


text:
Ani rini a mekusiwa tau ahi ri randawa nomo tinga amwaka tinga ete rini ki sirandawa rini mwanji ahi tini ri bwani ri indano.” 


text:
<pb/>Ete wowani Ananaiyas ri ini o aka ki ri raruni ri tapa ti Sol tenge tiki ri owesini ya ri sawe, “Ai apwai Sol, Jisas Apukolaka to mini tambwa numbo tiki ri sikaro. Wosini rindombwa dori ani humbwewani mini tambwa a tasinda, miya mihi ti mi ai ripasiwa Gotri Himamwale kipe ti apa mini ki tale kinani.” 


text:
Ete wowani Sol miya ki ichakisiro mwaꞌambwe ti fese ari hinga tito metengei naha dungwani ya sika. Wosiwani ri maꞌaikaꞌaindau tinga ri saini ri iwani uku ti ya rini yasi. 


text:
Wosiwanumbwa Sol ahirahi ti ri ani tape rihi ti ya yakina. Sol Damasukas ko tiki Gotri mwanji ri bwaro Wosini gisi fwele Sol Jisas ni sirinandau hima lenga Damasukas ko tiki ya ri da. 


text:
Wosini metengei naha ri saini Jisas hi tini Damasukas ko tiki dau ele Juta hima kupu lei lotu wondau aka hinga tinda ri ini ya ri sawe, “Dorihaꞌa Jisas rini Gotri Che minde naha.” 


text:
Ete wowani ele hima ri mwanji o tini wu mendindau tinga wu apapanani ya wu sawe, “Dori hima rini ka ri sawendau Jisas hi tini ele himiyama hurahama Jerusalem ko tiki wu uchahambwandawani walambe sumbu wunu ri wosindaro. Wosini apa do ki ri taro ti, ele sembe haro himiyama hurahama ni ri toroni kalapus tiki ri owesini wunu ra ra puris himako i apukolaka le tambwa wunu raꞌai ki ri taro.” 


text:
<pb/>Woroti Sol ri mwanji ti ri bwandau ti, kwambu naha ki sirawani ele Damasukas ki dau Juta hima kupu fwele ri mwanji tini wu mendikoni wu apapanani mwanji wasa wu bwa nambwe. Hinde wowani, Sol mwe naha ya wunu sawekawe, “Jisas rindombwa Kurais.” Juta hima kupu le Sol ni wu omwemendiwani ri akini iro 


text:
<pb/>Dani gisi miyafo iwani Juta hima kupu le Sol ni wu yeni wu si kinani mwanji ti funda wu bwani ya wu mendi. 


text:
Ete wowani Sol o wui mwanji ni ya ri mendi. Wunu ele hima niliki tapwaki ko laka kipe lengenumbo leni ya wu aulinda, ri iwa rini wu yeni si kinani. 


text:
Ete wondawani ele ri himache ele to niliki tiki o humokuto ini ki rini rakausini hala laka fotiki rini wu warosini hoko tokwe ya rini wu rawai. Sol Jerusalem ko tiki ri daro 


text:
<pb/>Wosiwani Jerusalem ko tokwe ri ini Jisas ni sirinandau hima lenga funda wu wau ki ri iwani wunu rini ni ya wu aki. Wunu ete wu hambwaro, rini Jisas ni sirinandau hima, mina. 


text:
Ete wowani Banapas to Sol ni ra ra Jisas himache le tambwa ya rini raꞌai. Wosini Sol to Apukolaka ni numbo tiki ri heiwani Apukolaka to mwanji ti rini sawekawero sumbu o ni ya wunu ri sawe. Wosini Banapas tombwa Sol Damasukas ko tiki ri etisini Jisas hi ti au laka ri sawendaro tini ya wunu ri ai sawenda. 


text:
Wosiwanumbwa Sol Jerusalem ko tiki ri dani wui nindo tiki ya funda wu ichiꞌuchanda. Wondani Apukolaka i hi ti au laka ri bwandani ri akitiwo ti nambwe ya ri da. 


text:
Wosini rini ele Juta hima kupu Girik mwanji wu bwandau lenga ya wu anambwa anambwanda. Wondawani wunu rini wu yeno numbo tini ya wu wakinda. 


text:
Dani inumbwa, ele ri hiparakambwe wu mendifuni Sisariya ko tokwe rini wu rakaisini Tasas ko tokwe ya rini humbwewani ya ri i. 


text:
<pb/>Ete wowanumbwa Jutiya pe, Galili pe, Sameriya pe, sembe ha himako kipe tumbwa ya wu da. Wui nindo tiki mwanjiche fori wu anangiya nambwe. Wunu Apukolaka i tako tokwe wu dawani Gotri Himamwale kipe ti wui sembe ti wunu okulandawani himiyama hurahama miyafo tani sembe wuhi ti ya wu handa. Pita Iniyas ni kipe ri wosiro 


text:
<pb/>Pita ele mapwa hinga Gotri mwanji bwa ki ri isini Lita ko laka okwe ri raini Jisas ni sembe haro himiyama hurahama lenga o ko laka ki ya ri da. 


text:
Wosini o ko laka ki hima fori ya ri hei, hi rihi ti Iniyas. Talihapa rihi ti dinga ba. Wosini o siki keke tei tukumbwa ri tukuyandaro asama rihi ti tapaꞌangi hatachi namili. 


text:
Wosini Pita ya rini sawe, “Iniyas, Jisas Kurais rindo kipe o mini wosikonda. Mini ma saini tukuya topo mihi norukwe.” Ete wowani metengei ete ya ri sai. 


text:
O hinga ri wowani Lita ko pe hima ga Saron ko pe hima ga wunu tinda ete rini ni wu heikoni Apukolaka ni sembe ya wu ha. Pita Tapita ni ai rasairo 


text:
<pb/>Jopa ko laka ki Jisas ni sirinandau humwe fo ya ti da, hi tihi ti Tapita. Girik mwanji tiki tini uchandau hi ti, Dokas. Tini gisi gisi mwaꞌambwe keke heifundau hima leni ti okulandani sumbu kipe tini ya ti wosinda. 


text:
Woro gisi foki ti hahungoni ya ti ha. Wosiwani hima tape dinga tihi ti uku wu yasisini kiheiye aka tipa foki ya tini andosi. 


text:
Lita ko ti Jopa ko takai ki dau. Ete wowani Jisas ni sirinandau himako ya wu mendi, Pita Lita ko laka ki ri dawani. Wosini hima fisi wu humbwewani rini tambwa fi ini ka hinga ya rini fi sili, “Mini nunu tambwa ma tamata, apa anayiti kei.” 


text:
Ete wowani Pita saini fini ga funda ya wu i. Ri ini ri raruwani rini ra ra kiheiye aka tipa o ki ya rini rakau. Ele himanguto okwe wu tani Pita takai ki wu etisini ya wu ichakanda. Wu ichakandawani Dokas wunu keke ti wosiro kiheiye nikaꞌari ele ni ya rini wu mekusinda. 


text:
Wondawani Pita ele hima ni sawewani hoko tokwe ya wu sira. Wowani seke ri ombungwesini Gotri ni ya ri uchahambwa. Wosini miyaningisopo rihi ti o haro humwe tape tini ri hei hei ya ri sawe, “Tapita, nini ma sai.” Wowani o humwe miya ripani Pita ni ti heikoni ti saini ya ti liti. 


text:
Wowani Pita tapa tihi ri toroni ri rasaiwani ya ti eti. Ete wowani Pita ele Jisas ni sembe haro hima lenga, e, ele himanguto ga ri uchawani wu tawani hasini sairo Dokas ni ya wunu ri ai ha. 


text:
Wosiwani o mwanji to Jopa ko laka ki ete ini ya raru. Wowani o ko kipe himiyama hurahama miyafo Apukolaka ni sembe ya wu ha. 


text:
Wosini Jopa mapwa ki Pita gisi miyafo naha ri daro. Rini bulumakau tupu ki mwaꞌambwe wosindau hima ga gisi miyafo ya ri da, hi rihi ti Saimon.<pb/>


text:
Ka Sisariya ko laka ki hima fori ya da, hi rihi ti Koniliyas. Rini 100 au anaye himako wui apukolaka. Kale au anaye himako ni wu uchandaro ti wunu Itali mapwa tokwe pe. 


text:
Woroti rini Gotri ni lotu wondau hima. Ele ri aka ki funda wu dau hima hinga wunu Gotri ni akindau. Wosini ya mwaꞌambwe le Jutiya pe bwarichape hima le keke ri handau. O hinga ri wo wo rini Gotri ni ete ri uchahambwandau. 


text:
Dani ini gisi fo, nika rai amwa 3 kilok hinga iwani mwaꞌambwe foti tukuyaneheindau hinga amwei ya ri hei. Ri heiwani Gotri ensel rini tambwa raruni ya rini sawe, “Koniliyas.” 


text:
<pb/>Wowani Koniliyas rini heini ya aki. Wosini ya rini sawe, “Hima laka, hinde?” Wowani ensel ga ai Koniliyas ni sawe, “Gotri ni mi uchahambwandaro ti o mini mendiro. Ele bwarichape himiyama hurahama leni mi okulandaro ti Gotri o tini ri heini ri eripenda. 


text:
Mini hima fwele ma humbwewa Jopa ko tokwe sa ini hima fori sa waki, hi rihi ti Saimon, e, hi rihi foti Pita. Wu ini sa apa rini ra ra ta. 


text:
Ori hima, ri hi tipa Saimon aka tiki o kwakwa da, rini bulumakau tupu ki mwaꞌambwe fwele wosindau. Aka rihi ti soluwara gamba tiki o da.” 


text:
<pb/>Wosini ensel Koniliyas ni ri sawesini ya ri ai i. Wowani Koniliyas ri tau ra himache fisi ga ri tako tokwe dau au anaye hima foringa ya ri ucha. Ri tako tokwe dau hima ori rini Gotri ni akindani gisi gisi Koniliyas ga funda ete ri dau. 


text:
Wosini Koniliyas ele hima namili ni rini ki sukwaro sumbu ni kipe naha ri sawesini wunu ri humbwewani Jopa ko tokwe ya wu i. Pita tukuyaneheindau hinga mwaꞌambwe amwei ri heiro 


text:
<pb/>Wu ini numbo tiki ya wu tukuya. Lindanawani wu ai ini ka Jopa ko laka ya wu takai. Wondawani ka gisi Pita Gotri ni uchahambwa kinani aka tuwo ki kau wosiro tei tenge tiki ri rauni ri heiwani nika ti gondi tiki ya da. 


text:
Wowani Pita iche tinga rini hawani ahirahi ya ri a ki. Wondawani ahirahi ti ete wu otokunandawani mwaꞌambwe foti tukuyaneheindau hinga rini ki ya sira. 


text:
Wowani ri heiwani niri ti tukwasiwani nikaꞌari omwesika laka hinga tito ya sira. Mwaꞌambwe mwe ti sumbu opuriꞌopuri torosini hanjaꞌaiwani nuwe tokwe ya sikanda. 


text:
Ete wowani Pita ya sawe, “Apukolaka, ani apa ani a hinga. Ani mindo minambwe mi naro kapwa omwe leni ani anda nambwe.” 


text:
Wowani o tumwa numbo fisi ka hinga ya ai rini sawe, “Mwaꞌambwe ti Gotri to wosiro ti o kipe, dohaꞌa mwaꞌambwe mini apa kapwa na kei.” 


text:
<pb/>Ete wowani Pita inaka walefo hambwandani ya sawe, “Do tuku hinga ani heiro mu naha ti, ka hinde hinga?” O hinga ete ri hambwandawani Koniliyas wunu humbwero kale hima namili ete ya wu raru. Wunu Saimon aka tini ele hima ni wu sili sili wu i ini lengenumbo rihi tiki wu raruni ya wu eti. 


text:
Wondawani Pita ka tuku hinga tini ete ri hambwandawani Gotri Himamwale kipe ti ya rini sawe, “Ma mendi, hima namili o mini wakinda. 


text:
Mini ma sai raini wunu ga ma i. Mini apa inaka walefo hambwa kei. Anjenga wunu a humbwewani wu taro.” 


text:
<pb/>Wowani Pita ele hima tambwa raini ya ri sawe, “O ku wakini ku tandau hima ri, ani sa to. Bwele keke ku taro?” 


text:
Ete wowani ya wu sawe, “Koniliyas, rini 100 au anaye himako lei apukolaka, rindo nunu humbwewani nu taro. Rini hima kipe naha, Gotri ni ri akindau. Juta hima kupu le ete rini sawendau, Rini hima kipe naha. Gotri ensel forito ete rini sawero, mini ri sawewa mi ini aka rihi tiki mwanji mihi fwele mi bwawa ri mendi kinani.” 


text:
Ete wosini Pita wunu sawewani ya wu raru. Wowani o niliki ahirahi wunu ri yakwasiwani rini ga ya wu tukuya. Wosini lindanawani ri saini wunu ga ya ri i. Ete wondawani Jopa ko laka pe sembe ha hima fwele okwe saini funda ya wu i. Pita Koniliyas aka tokwe iro 


text:
<pb/>Wu i ini nili fo numbo tiki ya wu tukuya. Wosini wu ini Sisariya ko ya wu raru. Wondawani Koniliyas ele ri hima kupu lenga ri nau fwelenga funda ri uchawani wu tani fotukumbwa wu wausini ya wunu nikisinda. 


text:
Wondawani Pita ini raruwani Koniliyas rini tambwa ya ta. Ri tani Pita seke mu tiki ri ombungwesini hi rihi tini ya rasai. 


text:
Wosini Pita rini ga mwanji bwa bwa ya fi raruni kwai heiwani himiyama hurahama miyafo le wausini ya wu da. 


text:
<pb/>Ete wowani Pita ya wunu sawe, “Kunjenga ma ku hambwa, Juta hima kupu fori hima ba fwelenga apa ri da hinga. Ri ini apa wunu ni takai hinga. Woro, Gotri tukuyaneheindau hinga mwaꞌambwe amwei ani ri mekusini ka hinga ani sawero, apa hima forini kipe a nani, hima forini kapwa a na hinga. 


text:
O hinga keke ani ka kui mwanji a diyaha nambwe. Ani kui mwanji ti a mendini a taro. Woroti ani apa kunu ni a silikonda. Hinde wowani ku ani ucharo?” 


text:
<pb/>Wowani Koniliyas ya sawe, “Sumbu fo ani ki sukwasiwani apa gisi opuriꞌopuri ihiro. Woroti sumbu mwe ti ka hinga: Ani aka ahi tiki a dani nika raini 3 kilok hinga Gotri ni ani uchahambwanda. Do apa nu dau amwa hingambwa, Gotri ni ani uchahambwandawani metengei ete hima fori ai mwakambe ki ya eti, nikaꞌari mwaꞌambwe rihi ti hi hinga okundau. 


text:
Ete wosini ya ri sawe, ‘Koniliyas, Gotri tumwa mihi ti mendiro. Wosini ri hambwanda, ele ya mwaꞌambwe mihi fwele heifundau hima leni mi haro ti keke. 


text:
O keke hima fwele ma humbwewa Jopa ko laka tokwe sa ini Saimon ni sa wu sawe, hi rihi foti Pita. Kari hima Saimon ba fori aka tiki o da. Rini bulumakau tupu tiki mwaꞌambwe wosindau hima. Rini soluwara gamba naha tiki o da.’ 


text:
O hinga keke metengei hima fwele mini tambwa a humbwewani iro. Wowani mini nunu keke mi woni mi taro. Woroti nunu tinda nu tani Gotri miyaningisopo tiki dohaꞌa ki nu wausindau ti, o Apukolaka to mini haro mwanji ti tinda ete mi bwawa nu mendi kinani.” Koniliyas o hinga ya ri sawe. Pita Koniliyas aka tiki mwanji bwaro 


text:
<pb/>Wowani Pita ka hinga ya sawe, “Mwe naha, apa nu hambwahiro. Gotri Juta hima kupu le nunu keke wondau hingambwa ele hima keke o hingambwa o wonda. 


text:
Kunu ku hambwandau, Gotri ka mwanji nunu Isurel ri anitafenita leni sawero ti. Gotri ele hima i Apukolaka Jisas Kurais ni humbwewani tani do mwanji ni ri sawero. Ri sawero ti nunu ri okulasiwa Gotri ga sembe wahapi ki nu da ki. 


text:
Kunu ku hambwandau, imbihumbwa Jon ka uku yasindau mwanji tini ri sawesiwani o gisi kumbwa Jisas ri mwanji mwe ti Galili mapwa tokwe sai saimbwa ini Jutiya mapwa tokwe ya tinda raru. 


text:
Do mwanji oti Nasaret pe Jisas ri mwanji. Gotri to rini ondiyasini Gotri Himamwale kipe tinga kwambu omwesika tinga rini hasiwani ele ko ele ko ri ini ele himiyama hurahama ni ri okulandaro. Wondawani Gotri rini ga dawani Saiten walambe sumbu wosindaro hima leni kipe wunu ri ai wosindaro. 


text:
Wosiwani nunu Jisas Jutiya mapwa tokwe, e, Jerusalem ko tiki ri wosindaro ele sumbu hinga tinda ete miya nuhi tiki nu heisini ya nu bwanda. O ri sumbu kipe keke ele hima me yapweke tiki rini yewani ya ri ha. 


text:
Woroti Gotri ele Juta hima kupu le tinda wunu meku nambwe, mina. Gotri ri mwanji nu bwa kinani imbihumbwa nunu ondiyasiro hima lenumbwa nunu mekuro. Jisas ri hasini ri ai saini nunu tambwa ri tani ahirahi lenga uku sumbwe ga nunu ga funda ri aro. 


text:
Wosini mwanji ti ya nunu ri sawe, ele himiyama hurahama leni Gotri mwanji nu bwani amwei ka hinga nu sawefika ki, Gotri kari hima Jisas numbwa minga mendindau hima hinga ri esisiwani ele ha nambwe himako ga, e, ele haro himako ga wui mwanji ri mendini wunu ri kilikonda. 


text:
Imbihumbwa Gotri mwanji bwarakarandaro hima ele ka hinga ya wu sawe, ‘Jisas Kurais ni sembe haro hima le hi rihi ki kapwa sumbu wuhi ti rindo ri rani ri humbweno.” ’ Hima ba fwele Gotri Himamwale kipe wu tororo 


text:
<pb/>Pita o mwanji hinga tini ete ri bwandawani Gotri Himamwale kipe sikani ele Gotri mwanji mendindau hima leki ya wunu rai. 


text:
Wosiwani Pita ga taro sembe haro Juta hima kupu fweleto o sumbu ni wu heini ya wu apapana. Wokoni ya wu sawe, “Gotri Himamwale kipe hima ba fwele keke woni wunu okwe wui tenge ki rairo.” 


text:
Hinde wowani ele Juta hima kupu le wu apapanaro? Wu mendiwani kale hima ba fwele okwe ba fo ba fo mwanji leki wu bwandani Gotri hi tini rasaindawani. Wowani Pita ya sawe, 


text:
“Namoto apa dele hima uku wunu yasino tini minambwe nano? Mina. Hinde wowani, nundo nu tororo hinga wunu okwe Gotri Himamwale kipe ni wu tororo.” 


text:
Wosini ya wunu ri sawe, “Kunu Jisas Kurais hi tiki uku ma ku ya.” Wosiwani ya rini wu sawe, wunu ga gisi fwele ri da ki.<pb/>


text:
Dani ini ele Jisas himache lenga ele hiparakambwe fwelenga Jutiya mapwa ki wu dani wu mendiwani ele hima ba fwele okwe Gotri mwanji tini wu torohiro. 


text:
Ete wowani Pita Jerusalem ko ki ya rau. Wowani hima i tape kupu kutoro hima le mwanji kwambu tiki ya rini sawe. 


text:
Ete ya wu sawe, “Mini kale hima i tape kupu kuto nambwe hima lei aka tokwe mi ini ahirahi wunu ga mi aro.” 


text:
“Ani Jopa ko laka ki a dani Gotri ni ani uchahambwanda. Wondani inaka ahi ti ete jamekowani mwaꞌambwe foti tukuyaneheindau hinga amwei ya ani hei. Wowani mwaꞌambwe foti ya sika, mwaꞌambwe mwe ti nikaꞌari omwesika laka hinga. Woro o mwaꞌambwe to sumbu opuriꞌopuri torosini hanjaꞌaiwani usariche ani tambwa ya sikanda. 


text:
Wosiwani o tini kipe ani hambwa kinani ani heiwani nikaꞌari laka we o tiki kale nuwe ki dau ba fo ba fo omwe le, hopo le, e, me pe apwe le ya kwai da. 


text:
Wowani ani ga a sawe, ‘Apukolaka, ani minambwe laka a nasindau. Ani mindo minambwe mi naro kapwa omwe leni ani anda nambwe.’ 


text:
Ete wowani o tumwa hewen ko ki numbo fisi ai ani uchani sawe, ‘Mwaꞌambwe Gotri kipe naro ti apa kapwa na kei.’ 


text:
Ete wowani metengei ete hima namili o nu dau aka ki ete wu tani ya wu sira. Sisariya ko ki dau hima forito wunu humbwewani ani tambwa wu taro. 


text:
Wosiwani Gotri Himamwale kipe ya ani sawe, ‘Mini kale bai hima ga ma ku i. Mini apa inaka miyafo hambwa kei.’ Wosiwani dele tapaꞌangi hatachi funda hiparakambwe wunu okwe ani ga nu ini o hima i aka ki ya nu raru. 


text:
Wowani ori hima ya nunu sawe, ensel fori aka we rihi ki enindaro mwanji tini. Ensel mwe ri ete ya rini sawe, ‘Mini hima fwele Jopa ko ki ma humbwewa sa ini Saimon, hi rihi foti Pita, sawewa sa rini rata. 


text:
Wowa mwanji fwele sa mini sawe, Gotri mini ga mi aka kumbwa dau hima lenga tinda ete kunu raꞌaino numbo tini.’ Kari hima o hinga ya sawe. 


text:
Wosiwani aka rihi tokwe ani ini mwanji ti apambwa a bwakondawani Gotri Himamwale kipe sikani ya wunu rai, ka metengei nunu ki sikaro hingambwa. 


text:
Wowani ani ga ai Apukolaka mwanji sawero tini ya ani ai hambwa. Ka hinga ya ri sawe, ‘Jon ele himiyama hurahama ni uku minde tiki wunu yasiro. Woro kunu Gotri Himamwale kipe ki kunu yasino.’ 


text:
Imbihumbwa Jisas Kurais Apukolaka ni sembe nu haro. Wosiwani Gotri Himamwale kipe rihi ti nimba nu tororo. Woro o hingambwa Gotri Himamwale kipe rihi ni wunu haro. Woro ani hinde na hima hinga apa ka Gotri numbo ni ani ichakino?” Pita o hinga ya sawe. 


text:
<pb/>Wowani o Pita mwanji ni wu mendini wui mwanji ya wu haraꞌai. Wosini Gotri hi tini wu rasaini ya wu sawe, “Wowani Gotri hima ba fweleto kapwa sumbu wuhi gumwa wu sisini sembe wu hawa Gotri Himamwale wunu ha kinani ya wunu ohounanda.” Andiok ko ki sembe ha himako miyafo siraro 


text:
<pb/>Imbihumbwa Sitifen ni wu yeni dinga wu wosisini walambe sumbu tini sembe haro himako ni wu wosiro. Wowani wunu wu akini Finisiya mapwa tokwe Saipuras mapwa tokwe, e, Andiok ko tokwe wu ini Gotri mwanji ti ele hima ba fweleni wu sawe nambwe, mina. Wunu Juta hima kupu lenumbwa wu sawendaro. 


text:
Wondawani hima fwele wui nindo tiki ya da. Wunu Saipuras kipe fwelenga Sairini kipe fwelenga wunu okwe Andiok ko tokwe wu ini Girik pe hima leni Gotri mwanji wu bwandaro. Jisas Kurais ri mwanji kipe tini ya wu bwanda. 


text:
Wowani Apukolaka ri kwambu ti wunu ga dawani himiyama hurahama miyafo naha Gotri ni sembe hani Apukolaka numbwa ya wu sirinanda. 


text:
<pb/>Ete wowani Jerusalem sios hima le o mwanji ni wu mendikoni Banapas ni wu humbwewani ri saini Andiok ko tokwe ya ri i. 


text:
O ki ri ini ri heiwani Gotri hima keke wondau sumbu ti omwesika laka wunu ki ya da. Wowani rini ya ri eripe. Wosini Apukolaka ni gisi gisi wu sirinanda kinani ele hima i sembe ti ri yeni ya ri rasainda. 


text:
Banapas rini hima kipe naha. Gotri Himamwale kipe rini ki talesindau. Rini Gotri ni sembe ti kwambu naha ki ri hasindau. Wosiwani himiyama hurahama miyafo naha Apukolaka ni sembe wuhi ti ya wu ha. 


text:
O ko ki rini heisini Andiok ko tokwe ya rini raꞌai. Wosini asama funda o ko ki sios hima lenga funda ya wu da. Wondani himiyama hurahama miyafo ni Gotri mwanji tini ya fi ondiyakandiyanda. O Andiok ko ki Jisas ni sirinandau hima leni Kurisiten hi ti metengei ya wunu uchasi. 


text:
<pb/>Ka gisi hingambwa gisi fo Gotri mwanji bwarakarandau hima le Jerusalem ko ti wu andosini Andiok ko tokwe ya wu sika. 


text:
Wui nindo tiki hima fori ya da, hi rihi ti ka hinga wu uchandau, Akapas. Gotri Himamwale kipe rini okulasiwani ri etisini kwambu tiki amwei ya ri sawe, dele nuwe pe ko hinga tinda ete iche ha sumbu omwesika sukwano tini. Wosiwani dani ini Kolotiyas to Rom king apukolaka dawani ka gisi o iche ha sumbu ya sukwa. 


text:
O sumbu hinga keke ele Andiok kipe Jisas ni sirinandau himako Jutiya mapwa tokwe dau wui hiparakambwe leni wu okulani ya ti wu humbwe kinani mwanji funda wu bwani ya wu mendi. Wosini wunu funda funda inaka wuhi tiki wu hambwasini ya wuhi gamwe ti ya wu humbwe. 


text:
O hinga wu wosisini Banapas ga Sol ga wu humbwewani ya ti fi rani sios mekupu le tambwa ya fi raꞌai.<pb/>


text:
Wosiwani ri heiwani Juta hima kupu le o sumbu ni wu heini ya wu eripeꞌaripe. O keke Pita okwe kalapus ki ri rawaru kinani ya ri hambwa. Ka sumbu hinga inaka rihi ki ri hambwaro ti, ele Juta hima kupu bereti hehenandau wo, yis, owe nambwe gisi laka ki ya wu da. 


text:
Wondawani Herot ri sawewani Pita ni toroni kalapus ya rini wo. Wosini Pita ni ele au anaye hima nerimbe opuriꞌopuri lei tapa tenge tiki hasiwani ya rini wu aulinda. Merimbe funda riki au anaye himako wunu opuriꞌopuri wu dau. Ete wondawani Herot ya hambwanda, da hinga woni Gotri Isurel hima kupu leni okularo gisi laka, Pasofa, humbuwa Pita ni ri raꞌaini ele himiyama hurahama lei miyaningisopo tiki ri rakausini ya rini yewa ri ha ki. 


text:
Wondawani Pita kalapus wondau aka tiki ete ri dawani ya rini wu aulinda. Wondawani gisi gisi ele sios hima Pita ni okula kinani Gotri ni ete ya wu uchahambwanda. Ensel Pita ni kalapus aka tiki rasiraro 


text:
<pb/>Ete wondawani icheki hinga Herot Pita ni koti wo ki ya raꞌaikonda. Wondawani ka gisi nili alase takaikondawani Pita opi au anaye hima fisi fi nindo tiki ya ri tukuyanda. Seni kupu hinga pi rini injisiro ti fisi. Wondawani ele au anaye hima lengenumbo tiki etisini kalapus aka tini ete ya wu aulinda. 


text:
Ete wondawani Apukolaka i ensel metengei sukwani kalapus aka we tiki kwai hi hinga ete ya oku. Wowani ensel Pita ni melefai tiki yeni rini yetelesini ya rini sawe, “Ma huwainani sai.” Ete wowani seni fisi opi hungoni nuwe tokwe ya sika. 


text:
Wowani ensel ya sawe, “Leti ti ma sisini su ti seke mihi tiki ma owe.” Ete wowani Pita o hinga ya wosi. Wowani ensel ya ai rini sawe, “Siyoti mihi ma owesini ma ani sirina.” 


text:
Ete wowani Pita o aka tipa andosini ensel ni sirinani ya ri i. Woroti rini hikisa, ka sumbu ensel mwe naha rini wosindaro ti. Pita rini ka hinga hambwaro, o a tukuyaneheindau. 


text:
Wosini fi ini metengei naha au anaye hima aulindau lengenumbo tini dikisini fi ini lengenumbo fo fi ai dikisini fi ini aini ba wosiro kalapus aka lengenumbo ti fi andosini ko laka ti ya fi raru. Ka kalapus aka oti fini keke tihitapa ete dungwaro. Ete wowani hoko tokwe fi sirani numbo fo tokwe ya fi i. Wosini metengei ensel Pita ni andosini ya i. 


text:
<pb/>Wowanumbwa Pita ri hambwani ya ri sawe, “Apa ani hambwahiro. Apukolaka to ensel rihi ni humbwewani tani Herot tapa tenge ki a daro ti ani raꞌairo. Ele Juta hima kupu ani ye kinani wu hambwandaro tini ani raꞌairo.” 


text:
Rini o inaka hinga ri hambwasini Mariya i aka tokwe ya ri i. Mariya, Jon nuwai, hi rini foti Mak. Hima miyafo ka aka ki wu wausini Gotri ni wu uchahambwandani ya wu da. 


text:
Wondawani Pita ini o aka hoko tokwe etisini duwa tiki ri yendawani tau ra humwe fo, hi ti Rota, tindo o duwa dungwa kinani ya ti ta. 


text:
Ti tani ti mendini ya ti hambwa, do Pita i ata gale hinga. Wowani sembe tihi ti ya ti eripe. Wosini o duwa ti dungwa nambwe. Ti ai namani ti raruni kwai ya wunu ti sawe, “Pita do kwai duwa tiki eninda!” 


text:
Wowani ya tini wu sawe, “Nini ambwatinambwati humwe.” Ete wowani tini ga kwambu tiki ya wunu ti ai sawe, “Mina. Mwe naha kari kwai eninda.” Wowani ya wu ai sawe, “Oti himamwale rihi.” 


text:
<pb/>Wondawani Pita duwa tini ete ya yenda. Ete wowani duwa oti wu dungwani rini wu heikoni ete ya wu apapana. 


text:
Ete wowani Pita tapa ba ya ri akikina, mwanji wu gaina kinani. Wosini ya wunu ri sawe, kalapus aka we tiki ri dawani Apukolaka hoko tokwe rini rasiraro tini. Wosini ya ri ai sawe, “Kunu Jemis ga ele hiparakambwe lenga do sumbu ma ku sawehambwa.” Ete wosini Pita hoko tokwe ai sirani mapwa fo tokwe ya ri ai i. 


text:
Ete wowani Herot, Pita ni ri hei kinani hima fweleni ri humbwewani rini wu wakini wu i ini rini wu hei nambwe. O sumbu hinga keke Pita ni aulindaro au anaye hima ele ni ri kotimwosini wunu yeni dinga ti wosi kinani mwanji ti funda bwani ya wu mendi. Wosini Herot Jutiya mapwa ri andosini Sisariya ko tokwe ri raisini ya ri da. Herot haro 


text:
<pb/>Herot, Taiya himako ga Saiton himako ga wunu ni omwemendini enge ya ri anda. Wondawani wunu mwanji funda wu bwani wu mendisini rini tambwa ya wu ta. Wosini metengei naha king apukolaka tukuyandau aka tipa ki aulindau hima, Balasitas, wunu okula kinani sumbu kipe naha ti ya rini wu wosi, Herot i sembe enge a tini ri wahapi kinani. Hinde wowani, ele hima king apukolaka i nuwe ki siraro ahirahi ni wu rani wu andau. 


text:
<pb/>O hinga wu wowani Herot gisi fo ya ri sawesi. Wosiwani o gisi tawani king apukolaka injindau nikaꞌari kipe naha ri injisini king apukolaka litindau tei tiki ri litisini mwanji laka ya wunu ri bwanda. 


text:
Wondawani ele himiyama hurahama ka hinga ya wu ucha, “Ka Gotri mwanji laka hinga! Hima i mwanji hinga mina.” 


text:
Ete wowani metengei ete Apukolaka i ensel Herot ni ya ri ye. Hopo cheche le rini sewani ya ri ha. Hinde wowani Herot Gotri hi rasainda nambwe. 


text:
<pb/>Wondawani Banapas hima pi Sol to Jerusalem sios himako ni ya ti okulano tau fihi fi humbusini Jerusalem ko fi hanjaꞌaisini ya fi ai i. Fi ikoni Jon, ri hi fo Mak, ni fi ra ra ya wu i.<pb/>


text:
Andiok ko pe sios ki Gotri mwanji bwarakarandau hima lenga ondiyakandiyandau hima lenga ya wu da. Hi wuhi ti kale: Banapas, Saimon hi rihi foti Naisa, Lusiyas Sairini pe, Maneyeni rini Herot Teterak ga muku funda fi andaro, e, Sol. 


text:
Wunu Apukolaka ni wu lotu wondani ahirahi ya wu hakinda. Wondawani Gotri Himamwale kipe ya sawe, “Kunu Banapas hima pi Sol ma ku esisiwa o fini ani ucharo tau sa fi ra.” 


text:
Wosiwani ahirahi wu hakisini Gotri ni wu uchahambwasini tapa wuhi ti tape tenge fihi tiki ya wu owe. Wosini fini wu humbwewani ya fi i. Saipuras mapwa ki Gotri mwanji fi bwaro 


text:
<pb/>Gotri Himamwale kipe fini humbwewani fi ini Selusiya ko ki ya fi rai. Selusiya ko ki fi raini sipi tiki fi rau fi litisiwani sipi fini ra ra Saipuras mapwa tokwe ya fini rakachi. 


text:
Wosiwani Salamis ko ki fi raruni Juta hima kupu le lotu wondau aka ki Gotri mwanji ya fi bwanda. Wondawani Jon fini okulanda ki fini ga ya da. 


text:
<pb/>Wosini fini ele Saipuras ko cheche hinga ya tinda fi i. Wosini fi ini Pefos ko ki ya fi raru. Pefos ko o ki hima fori ya fi hei. Ori hima rini saya wosi ga humwe mwaꞌambwe ga wondau hima. Rini Juta hima kupu fori, woro nimba gambo gotri mwanji bwarakarandau hima. Hi rihi ti Ba Jisas. 


text:
Woroti rini gapiman apukolaka ga ri daro, hi rihi ti Sesiyas Polas. Sesiyas Polas hambwa rihi kipe naha. O keke Banapas hima pi Sol i kinani ya fini ri ucha, Gotri mwanji ti ri mendi ki. 


text:
Wondawani ori hima, Girik mwanji tiki jamekoni rini uchasiro ti Elimas, Gotri tau fihi o tini ya ri rakainda. Hima mwe ri saya wosi, ba fo ba fo humwe mwaꞌambwe wosindau hima. Wondani gapiman apukolaka ri inaka tini ri jamekowa sembe ha numbo ti ri ando kinani. 


text:
O gisi Sol ni uchandaro hi foti Pol, Apukolaka ri Himamwale rini ki talesiwani Elimas ni miya kwambu tiki ri hei heini ya ri sawe, 


text:
“Mini Saiten i che! Mini ele sumbu kipe ni miho mi wosindau. Ele nimba gambo mwanji ga ele kapwa sumbu ga mini ki ete talesindau. Mini do Apukolaka ri numbo kipe tini walambe sumbu mi wosindau. Do sumbu hinga ti hinde wowani mi ando nambwe sindau? 


text:
Apa ma mendi, Apukolaka ri tapa tiki apa o mini yekonda. Wowa miya mihi ti o mini sakonda. Wosiwa hinde apa mi maꞌaikaꞌai kumbwa, gisi hime laka hinga ete mi dano.” Pol o hinga sawekowani metengei ba ete Elimas miya hundukoni hiki hinga foti sikani miya rihi ti ete yoho. O hinga wosiwani ri ini hima foti tapa tiki rini torosini rini raꞌichiꞌucha kinani ya ri dirindari. 


text:
Wowani gapiman apukolaka o sumbu ni ri heini sembe ti ya ri ha. Hinde wowani, Apukolaka i mwanji ni ri mendikoni inaka rihi ti au rini saindaro. Fini Pisitiya mapwa Andiok ko tiki tau ete fi randaro 


text:
<pb/>Wosini Pol ga ele hima rini ga tau rani indaro lenga Pefos ko wu andosini sipi tenge tiki wu litisiwani Pamufiliya mapwa Peka ko tokwe ya wunu raꞌai. Wosiwani Jon wunu andosini Jerusalem ko tokwe ya ri i. 


text:
Peka ko ti wu andosini wu ini Pisitiya mapwa tokwe Andiok ko tiki ya wu raru. Wosini himati gisi tawani Juta hima kupu lei lotu wo aka ki wu raruni ya wu liti. 


text:
Wosiwani sios aka aulindau hima laka le, Gotri lo mwanji kaisindau chengi lenga Gotri mwanji bwarakarandaro hima lei chengi lenga wu hambwasini Pol ga rini ga tau randau hima lenga mwanji ti wunu humbweni ya wu sawe, “Nui hiparakambwe le, kunu fori dele himiyama hurahama lei sembe wunu okulano mwanji kipe fo dawa ma bwawa sa wu mendi.” 


text:
Ete wowani Pol saiꞌetisini tapa ti ri raꞌichiꞌuchasini ya ri sawe, “Kunu Isurel hima kupu lenga, Gotri ni akindau hima ba fwelenga ma ku mendi. 


text:
Do Isurel hima kupu lei Gotri to nui atei hima ni metengei rihi nasini ri ondiyasiro. Woro wunu imbihumbwa Isip ko tiki hima kicha naha wu dawani Gotri to wunu okulawani hima kupu miyafo naha wu sukwaro. Da hinga woni ri kwambu omwesika ki wunu okulasiwani Isip ko wu andosini ya wu ta. 


text:
Wosini Kenan mapwa tokwe dau tapaꞌangi ini hatachi fisi ko pe himiyama hurahama leni ri yeni ri sisini o nuwe hinga Isurel hima kupu leni ya ri ha. Ete wowani o nuwe ya wu toro. Kale sumbu hinga wu wosindaro asama ti 450 hinga. 


text:
Wosini Isurel ko tiki hiꞌucha hima le ri esi esi i ini Gotri mwanji bwarakarandaro hima kari, Samiyel, sukwaro gisi tiki ya ambwe. 


text:
<pb/>“Ete wosiwani o gisi ki Gotri ni ya wu uchanda, king apukolaka fori wu rata kinani. Wowani Gotri Kisi ri che fori, Sol, ni ya wunu ha. Rini Benesamin hima kupu fo. Wosiwani rindo king apukolaka ri waꞌaisini ete ri da dawani asama ti 40 ya i. 


text:
Ete wowani Gotri ai rini andosini Defit ni king apukolaka wuhi hinga ya ri ai esi. Rini Defit keke ele hima ni ka hinga ya ri sawe, ‘Ani ani heihiro, Jesi che ri, Defit. Inaka ahi ti kari hima keke a wondau. Rindo apa dele ai okokona hinga ri sirinandano.’ 


text:
Wosini Gotri o imbihumbwa funda bwani ri mendiro sumbu hinga tini ya ri wosi. Gotri Defit ri anitafenita leki ai nunu raꞌaino hima fori, ka Jisas ni Isurel hima kupu leni ya ri ha. 


text:
<pb/>“Jisas ta nambwe dawani uku yasindau hima kari, Jon, Isurel hima kupu leni mwanji ya ri sawe, kapwa sumbu wuhi ti gumwa wu sisini fwa tiki wu raiwa uku wunu yasi kinani. 


text:
Jon ele ri tau kamindache naha ri humbukondani ya ri sawe, ‘Kunu ani ni hinde hinga ku hambwandau? Ani do ku nikisindau hima, mina. Woroti ma ku mendi. Hima fori ai gumwa tokwe tano ti, rini hima omwesika naha. Ani kapwacheche naha. A randau tau ti kapwacheche, rindo ri rano tau ti omwesika naha.’ 


text:
<pb/>“Dele ai hiparakambwe, kunu Epuraham hima kupu le, e, kunu Gotri ni akindau hima ba fwele, dohaꞌa nunu ai raꞌaino Gotri mwanji ti, oti Gotri nunu keke humbwewani tasinda. 


text:
Kale Jerusalem ko laka ki dau hima lenga wui hiꞌucha hima lenga wunu kari hima ni wu hikisandau. Wunu ka Gotri mwanji bwarakarandaro hima lei chengi ni ele himati gisi hinga wu hambwandaro ti norukweni wu hambwa nambwe, mina. Wunu rini ni kotimwoni ka imbihumbwa Gotri mwanji bwarakarandaro hima le bwaro hinga tini ya rini wu wosi. 


text:
Wu wakini wu heiwani sumbu fo rini ki sukwa nambwe, nimba rini wu yeni wu si kinani wu wondaro. O keke Pailat ni ya wu uchanda, ri tani nindumwasari rini yewa ri ha kinani. 


text:
Wunu imbihumbwa kale Gotri mwanji bwarakarandaro hima lei chengi ki kaisini sawero hinga ele sumbu hinga tinda ya wu wosi. Wosiwani dani ini me yapweke tiki rini numwasini raꞌaini matimat fotiki ya rini eini wu si. 


text:
Wosiwani ele ri himache Galili wu andosini Jerusalem ko laka tokwe rini depi funda wu indawani gisi miyafo ya rini wu heinda. O keke apa ele hima ele ri mwanji ni Juta hima kupu leni ya wu sawenda. 


text:
<pb/>“Imbihumbwa Gotri nui atei hima ni ha kinani sawero Gotri mwanji kipe ni ka hinga o kunu nu sawenda. 


text:
Mwanji mwe ti Gotri wui anitafenita nunu ni o ri hasinda. Rini Jisas ni ai ri rasairo ti, ri bwasiro hinga tini ri ai ri wosiro. Do sumbu Gotri chengi ki sawero ti, Sam chengi sapta fisi ki o da:<pb/>‘Mini ai che naha. Apambwa naha mini a raro.’ 


text:
<pb/>Gotri matimat tiki rini ai rasairo keke apa matimat tiki ri ai raini tape rihi ti kupwaꞌai hinga. Hinde wowani, Gotri mwanji ka hinga sawero:<pb/>‘Apa mwaꞌambwe kipe hinga tini o kunu ani hakonda, imbihumbwa Defit ni mwe naha a sawesiro hingambwa.’ 


text:
<pb/>Ete wosini Sam chengi fotiki ka hinga sawesinda:<pb/>‘Hima kipe naha mihi ti mi ani hanjaꞌaisiwa wa tiki apa ai tape ti kupwaꞌai hinga.’ 


text:
<pb/>Woro nunu o nu hambwanda, Defit sawero mwanji oti rinjenga ri sawe nambwe. Hinde wowani, Defit Gotri okokona tini sirinani ele himiyama hurahama wui nindo tiki Gotri tau tini ri rasini ri hawani wu raꞌaini ri atei hima ni siro wa tukumbwa rini wu sisiwani ya ete ri kupwaꞌai. 


text:
O hinga keke, kunu ai hiparakambwe le, kipe ma ku hambwanda, nunu ka mwanji hinga tini kunu nu sawendau, kari hima tombwa kapwa sumbu kuhi ti rani ri humbweno. 


text:
Moses kairo Gotri lo mwanji hinga to kapwa sumbu kuhi hinde rani humbwe kumbwa. Wosini hima kipe hinde kunu ucha kumbwa. Hinde wowani, kari hima numbwa sembe hawa kapwa sumbu wuhi ti ri rani ri humbwesinimbwa hima kipe wunu ri uchano. 


text:
O hinga keke kunu ma hambwafwaꞌainda, imbihumbwa kale Gotri mwanji bwarakarandaro hima Gotri chengi ki sawero ka sumbu hinga kunu ki tano keke. Wunu ka hinga ya wu sawe:<pb/> 


text:
‘Kunu hima saweholiya hima tiya, inaka tenge miyafo ma ku hambwa. O keke walambe ma ete kunu i.<pb/>Kundo ku dau gisi fotiki sumbu fo a wosikonda.<pb/>Woroti hima fori o sumbu ni kunu sawehambwawa o sumbu ni hinde apa sembe ku ha kumbwa.” ’ 


text:
<pb/>Ete wosini Pol hima pi Banapas hoko tokwe fi sirakowani ele himiyama hurahama ya sawe, “Himati gisi ki do mwanji numbwa ma ki ai bwawa nu mendi.” 


text:
Wosini lotu wo aka wu andosini hoko tokwe ya wu sira. Wunu Juta hima kupu fwelenga ele Gotri ni akindau hima ba fwelenga o mwanji hinga wu sawero. Dele hima ba fwele, wunu Juta hima kupu lei lotu wo sumbu hinga tinda wu tororo. Wosini Pol hima pi Banapas ni ya wu sirinanda. Wondawani Gotri mwanji tini ya wunu fi sawenda, wowa sembe wuhi ti wunu yeni rasaindawa Gotri hima keke wondau sumbu ti wunu ri humbwewa kwambu tiki wu eti ki. 


text:
<pb/>Dani ini himati gisi fo tawani o ko laka pe himiyama hurahama tani Gotri mwanji tini wu mendi kinani ya wu wau. 


text:
Wondawani Juta hima kupu le heiwani himiyama hurahama miyafo naha waundawani sembe enge fini wu andani Pol mwanji ni wu takichandani ya rini saweholiyanda. 


text:
O hinga keke Pol hima pi Banapas kwambu tiki amwei ya wunu sawe, “Mwe naha Gotri sini ondiyasiwani do Gotri mwanji metengei naha kunu ni si raꞌairo. Wowani kunu do mwanji ni gumwa ti ku sindau. Wosini kunjenga ka hinga ku sawendau, ‘Nunu ete da ete da himamwale kipe kati hinde apa nu toro kumbwa.’ O hinga keke ma ku mendi, apa kunu si andosini hima ba fwele tambwa ya si ikonda. 


text:
Apukolaka ka hinga ri chengi ki nunu sawero:<pb/>‘Apa mini ni kale biya hima ba fwele keke hi hinga mini ani okusiwa mi okundano.<pb/>Wosiwa apa do nuwe ki dau ko pe himiyama hurahama leni tinda wunu mi okulano. O hinga wosiwa apa Gotri sa ai wunu raꞌai.” ’ 


text:
<pb/>Ete wowani himiyama hurahama ba fwele o mwanji ni wu mendikoni sembe wuhi ti kipe naha ti ya i. Wokoni wunu Apukolaka i mwanji ni ya wu eripe. Wosini ele himiyama hurahama ete da ete da himamwale wu toro kinani Gotri wunu ondiyasiro le, wundo sembe ti ya wu ha. 


text:
Woroti Juta hima kupu ele to Gotri ni akindau hi chele humwe fwelenga o ko laka ki dau hiꞌucha hima fwelenga wui sembe tini ya wu yeni rasai. Wosiwani wu saini Pol hima pi Banapas ni kapwa sumbu ti wu wosisini o wui ko ki fi dawani ya fini wu humbwe. 


text:
Wosini Aikoniyam ko ki o hingambwa ya fi ai wosi. Ele Juta hima kupu lei lotu wo aka ki fi raruni Gotri mwanji ti ya fi bwanda. Fini kipe naha tumbwa ete fi bwandawani Juta hima kupu fwelenga Girik pe hima lenga sembe ti ya wu ha. 


text:
Ete wowani Juta hima kupu fwele sembe ti wu ha nambwe wu dasini ele himiyama hurahama ba fwelei sembe tini ya wu rasainda. Ete wokowani ele sembe ha himako ni kapwa inaka ti ya wu hambwa. 


text:
Wondawani fini Aikoniyam ko tiki gisi huwe laka hingache fi dani Apukolaka i mwanji ti kwambu tiki ya fi bwanda. Wondawani Apukolaka tapa fihi ti fini okulasiwani ele ba fo ba fo sumbu ya fi wosinda. Wondawani ele himiyama hurahama ele sumbu ni wu heini ya wu sawe, “Do Gotri mwanji hima keke woni ri humbwero ti mwe naha tumbwa.” 


text:
Ete wowani o ko kipe hima le nerimbe fisi ya huwa. Fwele Juta hima kupu lenga sembe funda wu etiwani, fwele Pol hima pi Banapas ga sembe funda ya wu eti. 


text:
Dani ini ele hima ba fwelenga Juta hima kupu lenga ele wui hiꞌucha hima lenga funda wu wausini, Pol hima pi Banapas ni kapwa sumbu fini wu woni humokuto tiki fini wu ekeheni yewa ha kinani mwanji ti funda bwani ya wu mendi. 


text:
Ete wowani fini o sumbu ni fi hambwakowani fi sai fi akini Likiyoniya mapwa tokwe dau ko laka pi Lisitara, Depi ko laka tokwe opi ko laka ni takaisindau ele koche tokwe ya fi i. 


text:
<pb/>Lisitara ko tiki hima fori ya lilinda, seke rihi ti dinga ba. Imbihumbwa ri nuwai sembe we ki ri dawani seke rihi ti ete rini kapwa wosiro. Kari hima rini ichiꞌuchanda nambwe. 


text:
Woro ori hima Pol mwanji ni ya ri mendinda. Wondawani Pol ri miya ti kwambu tiki rini misindani ri heiwani ori hima Gotri kipe rini wosi kinani sembe ti rini numbwa hasindau. 


text:
Ete wowani Pol kwambu tiki amwei ka hinga ya sawe, “Mini ma saiꞌeti.” Ete wowani ri chunani saini ya ri i. 


text:
<pb/>Ete wowani ele himiyama hurahama miyafo Pol wosiro sumbu tini ya wu hei. Wokoni Likiyoniya mwanji tiki ka hinga ya wu sawe, “Dele gotri miyafo, hima hinga waꞌaisini nunu ki sikaro.” 


text:
Wosini Banapas ni wui gotri hi foki, Sus, ya wu uchasi. Pol rini mwanji bwa hima naha. O hinga keke wui gotri hi foki, Hemis, ya rini wu uchasi. 


text:
Sus aka laka ti o ko laka i gamba naha tokwe kai enindau. Wosiwani o aka laka ki dau bwangu mu hima rito bulumakau hura fwelenga me so ki wosiro kaꞌapwe fwelenga ya rata. Wosini o ko laka lengenumbo tiki ya ri ta, rini ga ele himiyama hurahama ga ele bulumakau wu yesini wui gotri ni handau hinga fini ni wu ha kinani. 


text:
<pb/>Wowani Gotri tau ra himache kapi, Banapas hima pi Pol, fini o tini fi mendikoni nikaꞌari fihi ti ya fi lefehe. Wosini fi namani fi ini ele himiyama hurahama wui nindo tiki ya fi ucha, 


text:
“Kunu dele hima, bwele keke do sumbu hinga tini ku wosindau? Sini hima minde, kunu hingambwa. Sini Gotri mwanji kipe tini kunu si sawendau. Kunu kale bai nimba gambo sumbu hinga ma ando. Wosini ete da ete dau Gotri tambwa ma ku ta. Rindombwa niri ti, nuwe ti, soluwara ti, ele ki dau mwaꞌambwe hinga tinda ri wosiro. 


text:
Mwe naha, imbihumbwa ele gisi hinga dele nuwe ki dau himiyama hurahama le ri andosiwani wui sumbu hukwe tumbwa wu sirinandaro. 


text:
Woroti Gotri ri sumbu tinda kunu ri hikisa numbwa. Mina. Rini sumbu kipe tumbwa ete nunu ri wosindau. Rini hewen ko tiki dasini mwa ti kunu keke humbwewani sikandani a miyafo naha wosiwani kipe tumbwa sukwandau. Wosini rini ele ahirahi funda kunu ri chikindani sembe wahapi kunu hasiwani ku eripendau.” 


text:
<pb/>Fini o mwanji hinga fi bwasini ele himiyama hurahama ni tau kwambu naha fi rani wui gotri ni handau hinga fini ni wu hano sumbu ti ya fi etipenda. Pol ni wu ye ki humokuto wu ekehero 


text:
<pb/>Ete wosiwani Andiok pe Aikoniyam pe Juta hima kupu fwele ya wu ta. Wosini wundo ele himiyama hurahama leni sembe ti wu rasaiwani humokuto ti wu ekeheni Pol ni ya wu ye. Wosini hima tape rihi ti wu longoni o ko takai hoko tokwe ya rini wu rakwai. Wunu ka hinga wu hambwaro, ori hima hahiro. 


text:
Ete wosiwani ele sembe ha himako tani rini wu haweisiwani ri ai saini o ko laka ki ya ri ai raru. Wosini dani ini lindanawani Banapas ga Depi ko laka fo tokwe ya fi i. 


text:
<pb/>Wosini o ko laka ki Gotri mwanji kipe ti fi bwandani ele himiyama hurahama miyafo fi okulawani Jisas ni sirinandau hima hinga ya sukwa. Da hinga woni Lisitara, Aikoniyam, Andiok ko laka tokwe ya fi ai i. 


text:
Wosini ele Jisas ni sirinandau himako lei sembe tini kwambu tiki ya fi okulanda. Fini kwambu tiki ka hinga ya wunu sawe, “Kunu sembe ha sumbu ti kwambu tiki ma ku toronambu. Nunu metengei ele nomo hinga nu rasinimbwa ka Gotri ko kipe naha ki nu raruno.” 


