# verses

text:
A Salmon zrodził Booza z Rahaby. A Booz zrodził Jobeda z Rut. A Jobed zrodził Jessego. A Jesse zrodził Dawida króla. 


text:
A tak wszystkich pokoleń, od Abrahama aż do Dawida, pokoleń czternaście. A od Dawida aż do uprowadzenia do Babilonu, pokoleń czternaście. I od uprowadzenia babilońskiego do Chrystusa, pokoleń czternaście. 


text:
A narodzenie Jezusa Chrystusa takie było: Gdy poślubiona była Matka Jego, Maryja, Józefowi, zanim się zeszli, okazało się, iż poczęła z Ducha Świętego. 


text:
A Józef, mąż jej, będąc sprawiedliwym i nie chcąc jej zniesławiać, postanowił ją potajemnie opuścić. 


text:
A gdy już powziął takie postanowienie, oto Anioł Pański ukazał mu się we śnie mówiąc: Józefie, synu Dawidów, nie bój się przyjąć Maryi, małżonki swojej, albowiem, co się w niej poczęło, z Ducha Świętego jest. 


text:
Oto Dziewica pocznie i porodzi syna i nazwą imię jego Emanuel; co się wykłada: Bóg z nami. (v23.7.14 Iz.7,14) 


text:
Gdy się tedy narodził Jezus w Betlejem Judzkim, za dni króla Heroda: oto przybyli mędrcy ze Wschodu do Jerozolimy 


text:
mówiąc: gdzie jest król żydowski, który się narodził? Albowiem ujrzeliśmy gwiazdę jego na wschodzie i przybyliśmy pokłonić się jemu. 


text:
I zebrawszy wszystkich przedniejszych kapłanów i nauczycieli ludu, dowiadywał się od nich, gdzie się miał Chrystus narodzić. 


text:
I ty Betlejem, ziemio judzka, żadną miarą nie jesteś najmniejsze między książętami judzkimi, albowiem z ciebie wynijdzie wódz, który będzie rządził ludem moim izraelskim (v33.5.2 Mich.5,2). 


text:
Wtedy Herod, wezwawszy potajemnie mędrców dokładnie dowiedział się od nich o czasie, w którym ukazała się gwiazda. 


text:
A odsyłając ich do Betlejem rzekł: Gdy tam będziecie, wywiadujcie się pilnie o dzieciątku, a jeżeli znajdziecie, oznajmijcie mi, abym i ja przybywszy pokłonił się jemu. 


text:
Oni wtedy, wysłuchawszy króla ruszyli w drogę. A oto gwiazda, którą byli widzieli na wschodzie, wyprzedzała ich, aż zatrzymała się nad miejscem, gdzie było dziecię. 


text:
I wszedłszy w dom, zobaczyli dziecię z Maryją, matką jego i upadłszy, pokłonili się jemu. A otworzywszy szkatuły swoje, ofiarowali mu dary: złoto, kadzidło i mirrę. 


text:
Gdy się oni oddalili, oto Anioł Pański ukazał się we śnie Józefowi mówiąc: Zbudź się, a weź dziecię i matkę jego i uchodź do Egiptu. A pozostań tam, aż ci oznajmię. Herod bowiem będzie szukać dziecięcia, aby je zgładzić. 


text:
I pozostał tam aż do śmierci Heroda, aby się spełniło, co powiedział Pan przez Proroka: Z Egiptu wezwałem syna mojego (v28.11.1 Oz.11,1). 


text:
Wtedy Herod widząc, że mędrcy go zawiedli, rozgniewał się bardzo i posławszy pozabijał wszystkie dzieci, które były w Betlejem i we wszystkich granicach jego, w wieku od dwóch lat i niżej według czasu, o który się był pytał mędrców. 


text:
Głos usłyszano w Rama, płacz i jęk wielki; Rachel płacząca dzieci swoich, a nie chciała się dać pocieszyć, że ich nie masz (v24.31.15 Jer.31,15). 


text:
mówiąc: Zbudź się, weź dziecię i matkę jego, i idź do ziemi izraelskiej, pomarli bowiem ci, co na życie dziecięcia czyhali. 


text:
Posłyszawszy zaś, że Archelaus panował w Judei po ojcu swoim Herodzie, bał się tam iść. A napomniany we śnie, udał się w strony galilejskie. 


text:
I przyszedłszy zamieszkał w mieście, które zowią Nazaret, aby się wypełniło, co jest powiedziane przez proroków, że Nazarejczykiem będzie nazwany. 


text:
Ten jest bowiem, o którym powiedział Izajasz Prorok: Głos wołającego na pustyni; gotujcie drogę Pańską, torujcie ścieżki jego (v23.40.3 Iz.40,3). 


text:
Sam zaś Jan miał odzienie z sierści wielbłądziej i pas skórzany wokół bioder swoich, a pokarmem były mu szarańcze i leśny miód. 


text:
A gdy ujrzał wielu faryzeuszów i saduceuszów przychodzących, aby się ochrzcić, rzekł im: Plemię żmijowe, któż to was pouczył, jak umknąć przed gniewem przyszłym? 


text:
A nie mniemajcie, że możecie mówić do siebie: ojca mamy Abrahama. Albowiem powiadam wam, że Bóg ma moc z tych oto kamieni wzbudzić synów Abrahamowi. 


text:
A już siekiera do korzenia drzew jest przyłożona. Wszelkie zaś drzewo, które nie daje owocu dobrego, będzie wycięte i w ogień wrzucone. 


text:
Ja was chrzczę wodą dla pokuty, ale ten, który za mną idzie, mocniejszy jest niż ja, któremu ja nie jestem godzien i sandałów nosić. Ten was chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem. 


text:
Ma on wiejadło w ręku swoim i oczyści całe klepisko swoje, i zgromadzi pszenicę swą do gumna, a plewy spali w ogniu nieugaszonym. 


text:
A Jezus odpowiadając rzekł mu: Zaniechaj tego teraz, tak bowiem godzi się nam wypełnić wszelką sprawiedliwość. Wtedy go dopuścił. 


text:
A gdy Jezus był ochrzczony, wnet wyszedł z wody. A oto otworzyły mu się niebiosa i ujrzał Ducha Bożego, zstępującego jako gołębica i przychodzącego nań. 


text:
I przystąpiwszy kusiciel, rzekł mu: Jeśli jesteś Synem Bożym, powiedz, aby te kamienie stały się chlebem. 


text:
On zaś odpowiadając, rzekł: Napisane jest: Nie samym chlebem żyć będzie człowiek; ale wszelkim słowem, które pochodzi z ust Bożych (v5.8.3 Powt.8,3). 


text:
mówiąc mu: Jeśli jesteś Synem Bożym, rzuć się w dół; albowiem napisane jest: aniołom swoim rozkażę o tobie, a oni na rękach cię poniosą, abyś nie zranił o kamień nogi swojej (v19.91.11-12 Ps.91,11-12). 


text:
Znowu więc bierze go diabeł na górę bardzo wysoką i ukazuje mu wszystkie królestwa świata i wspaniałość ich. 


text:
Tedy mówi mu Jezus: Idź precz, szatanie, albowiem napisane jest: Panu Bogu twojemu kłaniać się będziesz i Jemu samemu służyć będziesz. (v5.6.13 Powt.6,13) 


text:
I opuściwszy Nazaret, przyszedł i mieszkał w Kafarnaum Nadmorskim, na pograniczu plemion Zabulona i Neftalego. 


text:
Lud, który siedział w ciemności, ujrzał światłość wielką. Światłość wzeszła siedzącym w krainie i cieniu śmierci. (v23.9.1-2 Iz.9,1-2) 


text:
A gdy szedł brzegiem Morza Galilejskiego, ujrzał dwóch braci: Szymona, którego zowią Piotrem, i Andrzeja, brata jego, zapuszczających sieci w morze (byli bowiem rybakami). 


text:
A idąc dalej, ujrzał dwóch innych braci: Jakuba Zebedeuszowego i Jana, brata jego, jak z ojcem swym, Zebedeuszem, naprawiali w łodzi sieci. I wezwał ich. 


text:
I obchodził Jezus całą Galileję, nauczając w tamtejszych synagogach, głosząc ewangelię Królestwa i uzdrawiając wszelką chorobę i wszelką niemoc między ludem. 


text:
I rozeszła się wieść o nim po całej Syrii. I przynosili mu wszystkich źle się mających, złożonych rozmaitymi chorobami i cierpieniami, tych, którzy byli opętani, i lunatyków, i paralityków, a uzdrawiał ich. 


text:
Błogosławieni, którzy prześladowanie cierpią dla sprawiedliwości, albowiem ich jest Królestwo Niebieskie. 


text:
Błogosławieni jesteście, gdy wam złorzeczyć będą, i prześladować was będą, i ze względu na mnie wiele złego mówić będą kłamliwie przeciw wam. 


text:
Radujcie się, a weselcie, bowiem zapłata wasza obfita jest w niebiesiech: tak bowiem prześladowano Proroków, którzy przed wami byli. 


text:
Wy jesteście solą ziemi. A jeśliby sól zwietrzała, czymże się solić będzie? Na nic się już nie przyda, tylko aby była precz wyrzucona i podeptana przez ludzi. 


text:
Ani też nie zapalają świecy i nie stawiają jej pod korzec, ale na świeczniku — i wtedy świeci wszystkim, którzy są w domu. 


text:
Tak niechaj jaśnieje światłość wasza przed ludźmi, aby widzieli dobre czyny wasze i chwalili Ojca waszego, który jest w niebiesiech. 


text:
Nie mniemajcie, że przyszedłem rozwiązać Zakon czy Proroków: nie przyszedłem rozwiązywać, ale wypełnić. 


text:
Zaprawdę bowiem powiadam wam: Dopóki nie przeminą niebo i ziemia ani jedna jota, ani jedna kreska nie zmieni się w Zakonie, aż się wszystko wypełni. 


text:
Kto by tedy przestąpił choćby jedno z tych przykazań najmniejszych i tak by ludzi nauczał, będzie zwany najmniejszym w Królestwie Niebieskim. A kto by wypełniał i nauczał, ten będzie zwany wielkim w Królestwie Niebieskim. 


text:
Albowiem powiadam wam, jeżeli nie będzie obfitsza sprawiedliwość wasza niż uczonych w Zakonie i faryzeuszów, nie wejdziecie do Królestwa Niebieskiego. 


text:
Słyszeliście, że powiedziane było starym: Nie zabijaj (v2.20.13 Wyjśc.20,13); a kto by zabił, będzie winien sądu. 


text:
A ja powiadam wam, że każdy, który się gniewa na brata swego, będzie winien sądu. A kto by rzekł bratu swemu „Raka”, będzie winien Rady, a kto by rzekł „Głupcze”, będzie winien ognia piekielnego. 


text:
Zostawże tam dar twój przed ołtarzem, a idź i pojednaj się wpierw z twoim bratem. A potem przyjdź i złóż dar twój. 


text:
Zgódź się z twoim przeciwnikiem natychmiast, póki jesteś z nim w drodze, by cię nie oddał sędziemu, a sędzia słudze i zostałbyś wrzucony do ciemnicy. 


text:
A ja powiadam wam, że każdy, który patrzy na niewiastę pożądając jej, już ją scudzołożył w sercu swoim. 


text:
Jeśli tedy oko twoje prawe gorszy cię, wyłup je, a odrzuć od siebie. Albowiem pożyteczniej będzie dla ciebie, aby zginął jeden z członków twoich, niżby całe ciało twe miało być wrzucone do piekła. 


text:
A jeśli prawa ręka twoja gorszy cię, odetnij ją i odrzuć precz od siebie. Albowiem pożyteczniej będzie dla ciebie, aby zginął jeden z członków twoich, niżby całe ciało twe miało pogrążyć się w piekle. 


text:
A ja wam powiadam, te każdy, kto by opuścił żonę swoją, z wyjątkiem przyczyny rozpusty, sprawia, że ona cudzołoży. I ten, kto by opuszczoną pojął, cudzołoży. 


text:
Jeszcze też słyszeliście o tym, że było powiedziane starym: Nie będziesz krzywoprzysięgał, ale oddasz Panu przysięgi twoje (v3.19.12 Kapł.19,12). 


text:
A ja powiadam wam, abyście się nie sprzeciwiali złu. A kto by cię uderzył w prawy policzek twój, nadstaw mu i drugi. 


text:
Słyszeliście, że powiedziano: Będziesz miłował bliźniego twego, (v3.19.18 Kapł.19,18) a w nienawiści będziesz miał nieprzyjaciela twego. 


text:
Abyście stali się synami Ojca waszego, który jest w niebiesiech. Albowiem sprawia on że słońce jego wschodzi nad złymi, jak i nad dobrymi, a deszczem zrasza sprawiedliwych i nieprawych. 


text:
Gdybyście bowiem miłowali tych, którzy was miłują, cóż za nagrodę mieć będziecie? Czyż i celnicy tego nie czynią? 


text:
Albo, jeżeli pozdrawiacie tylko braci waszych, cóż osobliwego czynicie? Czyż i poganie tak nie czynią? 


text:
A strzeżcie się, abyście sprawiedliwości waszej nie czynili przed ludźmi, iżby was widziano; inaczej nagrody mieć nie będziecie u Ojca waszego, który jest w niebiesiech. 


text:
Gdy więc dajesz jałmużnę, nie trąb przed sobą, jak czynią obłudnicy w synagogach i na ulicach, aby ich ludzie chwalili. Zaprawdę powiadam wam: wzięli już nagrodę swoją. 


text:
A kiedy się modlicie, nie bądźcie jako obłudnicy: oni bowiem radzi modlą się w synagogach i stojąc na rogach ulic, aby byli widziani przez ludzi. Zaprawdę powiadam wam: wzięli nagrodę swoją. 


text:
Ale ty, kiedy się modlić będziesz, wejdź do komory swojej, a zamknąwszy drzwi za sobą, pomódl się do Ojca twego, który jest tam w skrytości. A Ojciec twój, który przenika skrytości, odda tobie. 


text:
A modląc się, nie mówcie wiele, jak to czynią poganie, którzy mniemają, że dla wielomówności swojej będą wysłuchani. 


text:
Nie bądźcie więc do nich podobni. Ojciec wasz wie bowiem, czego potrzebujecie, zanim go o to prosicie. 


text:
A gdy pościcie, nie bądźcie ponurzy jak obłudnicy. Twarze bowiem swoje wyniszczają, aby okazać ludziom, że poszczą. Zaprawdę powiadam wam, że już wzięli nagrodę swoją. 


text:
abyś nie okazywał ludziom, że pościsz, ale Ojcu twojemu, który jest w skrytości. A Ojciec twój, który widzi w skrytości, odda tobie. 


text:
Ale skarbcie sobie skarby w niebie, gdzie ani mól stoczy, ani rdza zepsuje i gdzie złodzieje nie wykopują ani kradną. 


text:
Ale jeśliby oko twoje było niegodziwe, całe ciało twoje obejmie mrok. Jeśli tedy światło, które w tobie jest, ciemnością się staje, jakże straszna to ciemność! 


text:
Nikt nie może dwom panom służyć, bo albo jednego będzie nienawidził, a drugiego będzie miłował: albo przy jednym stać będzie, a drugim wzgardzi. Nie możecie Bogu służyć i mamonie. 


text:
A przeto powiadam wam, nie troszczcie się o życie wasze, co byście jedli albo co byście pili, ani o ciało wasze, w co byście je przyoblec mieli. Czyż życie nie jest ważniejsze niż pokarm, a ciało niż odzienie? 


text:
Spójrzcie na ptaki niebieskie, że nie sieją ani żną, ani zbierają do gumien, a Ojciec wasz niebieski żywi je. 


text:
Czyście wy nie daleko ważniejsi niźli one? I kto z was rozmyślając, może dodać do wzrostu swego łokieć jeden? 


text:
A o odzienie czemu się troszczycie? Przypatrzcie się liliom polnym jak rosną: nie pracują ani przędą. 


text:
Jeśli więc tę trawę polną, która dziś jest, a jutro będzie w piec wrzucona, Bóg tak przyodziewa — czyż nie daleko więcej was, małej wiary. 


text:
Nie troszczcie się więc, mówiąc: Co będziemy jeść, albo co będziemy pić, albo czym się będziemy przyodziewać? 


text:
Bo o to wszystko i poganie się pilnie starają. Albowiem wie Ojciec wasz niebieski, że tego wszystkiego potrzebujecie. 


text:
Nie zabiegajcie więc o jutro, gdyż dzień jutrzejszy sam o siebie troszczyć się będzie: dosyć ma dzień utrapienia swego. 


text:
Albo jak śmiesz mówić do brata swego: dozwól mi wyjąć źdźbło z oka twego, a oto belka w twoim własnym oku. 


text:
Obłudniku, wyrzuć wpierw belkę ze swego oka, a wtedy przejrzysz, aby usunąć źdźbło z oka brata twego. 


text:
Nie dawajcie psom tego, co święte, ani też nie rzucajcie pereł waszych przed wieprze, by ich nie podeptały nogami swymi i obróciwszy się, nie rozszarpały was samych. 


text:
Jeśli przeto wy, będąc złymi, umiecie dawać dobre dary dzieciom waszym, jakże daleko więcej Ojciec wasz, który jest w niebiesiech, da dobre rzeczy tym, którzy go proszą. 


text:
Wszystko tedy, cokolwiek chcecie, aby wam ludzie czynili, i wy im czyńcie: to jest bowiem Zakon i Prorocy. 


text:
Wchodźcie przez ciasną bramę; albowiem szeroka jest brama i przestronna droga, która wiedzie na zatracenie, i wielu jest takich, którzy przez nią wchodzą. 


text:
Ciasna jednak jest brama i wąska droga, która wiedzie do żywota, i niewielu jest takich, którzy ją znajdują. 


text:
Strzeżcie się fałszywych proroków, którzy do was przychodzą w odzieniu owczym, a wewnątrz są wilkami drapieżnymi. 


text:
Nie każdy, który mi mówi: Panie, Panie — wejdzie do Królestwa Niebieskiego, lecz tylko ten, kto wypełnia wolę Ojca mego, który jest w niebiesiech. 


text:
Wielu mi powie dnia owego: Panie, Panie! Czyśmy to w imię twoje nie prorokowali? I czy w imię twoje nie wypędzaliśmy czartów? I w imię twoje wiele cudów nie czynili? 


text:
Każdy więc, kto tych słów moich słucha i wypełnia je, będzie podobny do męża przezornego, który zbudował dom swój na skale. 


text:
I spadły deszcze, i wezbrały rzeki, i powiały wichry, i uderzyły na ów dom, a on nie runął, bo na skale zbudowany był. 


text:
A każdy, kto tych słów moich słucha i nie wypełnia ich, będzie podobny do męża głupiego, który zbudował dom swój na piasku. 


text:
I spadły deszcze, i wezbrały rzeki, i powiały wichry, i uderzyły na ów dom: i runął, a upadek jego był wielki. 


text:
I oto trędowaty przyszedłszy pokłonił mu się, mówiąc: Panie, gdybyś zechciał, możesz mnie oczyścić. 


text:
A on, wyciągnąwszy rękę dotknął się go mówiąc: Chcę, bądź oczyszczony. I natychmiast oczyszczony był trąd jego. 


text:
I rzecze mu Jezus: Bacz, abyś nikomu nie mówił, ale idź, ukaż się kapłanom i ofiaruj dar, który przykazał Mojżesz, na świadectwo im. 


text:
A odpowiadając setnik rzekł: Panie, nie jestem godzien, abyś wszedł pod dach mój, ale powiedz tylko słowo, a będzie uzdrowiony sługa mój. 


text:
I ja bowiem jestem człowiekiem pod władzą postawionym i mającym pod sobą żołnierzy. I jednemu mówię: idź, a idzie, a drugiemu: przyjdź, i przychodzi, a słudze memu: czyń to, a czyni. 


text:
A Jezus usłyszawszy to, zadziwił się i rzekł do tych, którzy szli za nim: Zaprawdę powiadam wam, u nikogo w Izraelu nie znalazłem tak wielkiej wiary. 


text:
A mówię wam, że wielu przyjdzie ze Wschodu i z Zachodu i zasiądą z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem w Królestwie Niebieskim. 


text:
Synowie zaś Królestwa wyrzuceni będą na zewnątrz, do ciemności: tam będzie płacz i zgrzytanie zębów. 


text:
I rzekł Jezus setnikowi: Idź, a jak uwierzyłeś niech ci się stanie. I uzdrowiony został sługa w tej godzinie. 


text:
Z nastaniem zaś wieczora przywiedli mu wielu opętanych. A on słowem wypędził duchy i uzdrowił wszystkich chorych. 


text:
Aby się wypełniło, co powiedziane jest przez Izajasza Proroka: On niemoce nasze przyjął i choroby nosił (v23.53.4 Iz.53,4). 


text:
I przystąpił do niego pewien uczony w Piśmie mówiąc: Nauczycielu, dokądkolwiek pójdziesz, pójdę za tobą. 


text:
I rzecze mu Jezus: Lisy mają jamy i ptaki niebieskie gniazda, a Syn Człowieczy nie ma, gdzie by głowę skłonił. 


text:
A on rzekł im: Czemuście bojaźliwi, małej wiary? Wtedy powstawszy, upomniał wichry i morze i stała się cisza wielka. 


text:
A gdy przybył na drugi brzeg do krainy Gadareńczyków, wybiegli mu naprzeciw dwaj opętani, którzy wychodzili z grobów, tak straszni, że nikt nie mógł przejść ową drogą. 


text:
I rzekł im: Idźcie. One zaś wypadłszy, weszły w wieprze. A oto całe stado rzuciło się w morze z urwistego brzegu i zginęło w wodach. 


text:
Pasterze zaś uciekli i przybywszy do miasta opowiedzieli wszystko, i o tym, co się stało z opętanymi. 


text:
I oto przynieśli mu paralityka, leżącego na łożu. A widząc ich wiarę, rzekł Jezus paralitykowi: Ufaj, synu, odpuszczają ci się grzechy. 


text:
A żebyście jednak wiedzieli, że Syn Człowieczy ma na ziemi moc odpuszczania grzechów, przeto rzecze do paralityka: Wstań, weź łoże swe i idź do domu twego. 


text:
A odchodząc stamtąd, ujrzał Jezus pewnego człowieka, imieniem Mateusz, siedzącego przy cle. I mówi mu: Pójdź za mną. I wstawszy poszedł za nim. 


text:
I stało się, kiedy siedział w domu, u stołu, że wielu celników i grzeszników przyszedłszy, zasiadło do stołu razem z Jezusem i uczniami jego. 


text:
Co widząc faryzeusze mówili do uczniów jego: Czemuż to z celnikami i grzesznikami jada wasz nauczyciel? 


text:
Idźcie tedy i nauczcie się, co znaczy: Miłosierdzia chcę, a nie ofiary (v28.6.6 Oz.6,6). Bom nie przyszedł wzywać sprawiedliwych, ale grzeszników. 


text:
A wtedy przystąpili do niego uczniowie Jana mówiąc: Czemuż to my i faryzeusze (często) pościmy, a uczniowie twoi nie poszczą? 


text:
I rzekł im Jezus: Czyż goście weselni mogą się smucić, dopóki oblubieniec jest z nimi? Ale przyjdą dni, gdy zabiorą im oblubieńca, i wtedy będą pościć. 


text:
A nikt nie wszywa łaty nowego sukna do starego płaszcza, bo obrywa od płaszcza całość jego i przedarcie gorszym się staje. 


text:
Ani też nie zlewają młodego wina w stare naczynia skórzane, bo pękają naczynia i wino się rozlewa, a naczynia niszczeją. Ale młode wino zlewają do nowych naczyń: a tak jedno i drugie zachowuje się. 


text:
A gdy to do nich mówił, oto książę pewien przystąpił i pokłonił mu się mówiąc: Córka moja chwilę temu skonała, ale pójdź, włóż na nią rękę twoją, a żyć będzie. 


text:
I oto niewiasta, która przez dwanaście lat cierpiała na krwotok, podeszła z tyłu i dotknęła się kraju szaty jego. 


text:
A Jezus, obróciwszy się i ujrzawszy ją, rzekł: Ufaj, córko, wiara twoja uzdrowiła cię. I uzdrowiona była niewiasta od onej godziny. 


text:
A gdy Jezus odchodził stamtąd, szli za nim dwaj ślepcy wołając i mówiąc: Zmiłuj się nad nami, Synu Dawidów. 


text:
A skoro wszedł do domu, ślepcy przystąpili do niego. I rzecze im Jezus: Wierzycie, że mogę to uczynić? A oni mówią: Tak, Panie. 


text:
A po wypędzeniu złego ducha niemy przemówił. I zdumiały się rzesze mówiąc: Nigdy się to nie zdarzyło w Izraelu. 


text:
I obchodził Jezus wszystkie miasta i wioski, nauczając w tamtejszych synagogach, głosząc Ewangelię Królestwa i uzdrawiając wszelką chorobę i wszelką niemoc. 


text:
dał im moc nad duchami nieczystymi, aby je wypędzali i uzdrawiali wszelką chorobę i wszelką niemoc. 


text:
Jakub, syn Zebedeuszowy, i Jan, brat jego; Filip i Bartłomiej, Tomasz i Mateusz celnik, Jakub, syn Alfeuszowy, i Tadeusz, 


text:
Tych dwunastu wysłał Jezus, rozkazując im i mówiąc: Na drogę pogan nie zachodźcie i do żadnego miasta samarytańskiego nie wstępujcie. 


text:
A idąc przepowiadajcie, mówiąc: przybliżyło się Królestwo Niebieskie. Chorych uzdrawiajcie, zmarłych wskrzeszajcie, oczyszczajcie trędowatych, czarty wyrzucajcie. Darmoście wzięli, darmo dawajcie. 


text:
Ani torby podróżnej, ani dwu sukien, ani sandałów, ani laski, albowiem godzien jest robotnik strawy swojej. 


text:
A do któregokolwiek miasta albo wsi wejdziecie, zapytajcie, kto jest godny w nim i tam mieszkajcie, aż do waszego odejścia. 


text:
A wchodząc do domu, pozdrówcie go. I jeśliby dom ten był godzien, niechże na niego zstąpi pokój wasz. 


text:
I jeśliby was ktokolwiek nie przyjął i nie chciał słuchać mów waszych, wyszedłszy z owego domu lub miasta strząśnijcie proch z nóg waszych. 


text:
A kiedy was wydadzą, nie troszczcie się o to, co i jak macie mówić, bo co macie mówić, będzie wam dane onej godziny. 


text:
I wyda na śmierć brat brata i ojciec syna, i powstaną dzieci przeciw rodzicom i o śmierć ich przyprawią. 


text:
I będziecie w nienawiści u wszystkich dla imienia mego. Ale kto wytrwa aż do końca, ten będzie zbawiony. 


text:
Gdy was prześladować będą w tym mieście, uchodźcie do innego. Zaprawdę bowiem powiadam wam, że nie skończycie miast izraelskich, aż przyjdzie Syn Człowieczy. 


text:
Wystarczy uczniowi, żeby był jak mistrz jego, a słudze jak jego pan. Jeśli pana domu nazwali Beelzebulem, jakże daleko więcej domowników jego. 


text:
A nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, duszy zaś zabić nie mogą. Raczej bójcie się tego, który może i duszę, i ciało zatracić w piekle. 


text:
Czyż za drobny pieniądz nie sprzedają dwóch wróbli? A żaden z nich nie upadnie na ziemię bez Ojca waszego. 


text:
Każdego, który się przyzna do mnie przed ludźmi, uznam za swego i ja przed Ojcem moim, który jest w niebiesiech. 


text:
A tego, kto by się zaparł mnie przed ludźmi, zaprę się i ja przed Ojcem moim, który jest w niebiesiech. 


text:
Kto miłuje ojca albo matkę bardziej niż mnie, nie jest mnie godzien; i kto miłuje syna albo córkę bardziej niż mnie, nie jest mnie godzien. 


text:
Kto przyjmuje proroka w imię proroka, zapłatę proroka weźmie, a kto przyjmuje sprawiedliwego w imię sprawiedliwego, zapłatę sprawiedliwego weźmie. 


text:
A ktokolwiek by jednemu z tych małych, jako że jest uczniem, podał kubek zimnej wody — zaprawdę powiadam wam, nie straci zapłaty swojej. 


text:
I stało się, gdy skończył Jezus dawać wskazania dwunastu uczniom swoim, odszedł stamtąd, aby uczyć i przepowiadać w miastach ich. 


text:
Ślepi widzą, chromi chodzą, trędowaci są oczyszczeni, głusi słyszą, umarli zmartwychwstają, ubogim głoszona jest ewangelia, 


text:
A kiedy oni odeszli, począł Jezus mówić do rzesz o Janie: Co wyszliście oglądać na pustyni? Trzcinę chwiejącą się od wiatru? 


text:
Cóż więc wyszliście oglądać? Czy człowieka w miękkie szaty obleczonego? Oto ci, którzy miękkie szaty noszą, przebywają w domach królewskich. 


text:
Ten jest bowiem, o którym napisano: Oto posyłam anioła mego przed obliczem twoim, który przygotuje drogę twą przed tobą. (v39.3.1 Mal.3,1) 


text:
Zaprawdę powiadam wam, między narodzonymi z niewiast nie powstał większy nad Jana Chrzciciela. A jednak najmniejszy w Królestwie Niebieskim większy jest niż on. 


text:
Do czego mam przyrównać to plemię? Podobne jest chłopiętom siedzącym na rynkach, którzy wołając do innych chłopców 


text:
I przyszedł Syn Człowieczy jedząc i pijąc, i mówią: Oto żarłok i opój, przyjaciel celników i grzeszników. Ale usprawiedliwiona jest mądrość przez dzieła swoje. 


text:
Wtedy począł czynić wyrzuty miastom, w których stało się najwięcej cudów jego, że nie czyniły pokuty. 


text:
Biada tobie, Chorozain! Biada tobie, Betsajdo! Bo gdyby się były w Tyrze i Sydonie stały cuda, które się u was działy, dawno by we włosiennicy i popiele pokutę czyniły. 


text:
A ty, Kafarnaum! Czyż się aż do niebios wywyższysz? Spadniesz aż do piekieł. Bo gdyby się były w Sodomie stały cuda, które się u ciebie działy, byłaby się ostała aż po dziś dzień. 


text:
Wtedy odpowiadając Jezus rzekł: Wysławiam Cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi, iżeś te rzeczy zakrył przed mądrymi i przewidującymi, a objawiłeś je maluczkim. 


text:
Wszystko dane mi jest od Ojca mego. I nikt nie zna Syna, tylko Ojciec, ani Ojca nikt nie zna, tylko Syn i ten komu by Syn zechciał objawić. 


text:
Weźcie jarzmo moje na siebie i uczcie się ode mnie, że jestem cichy i pokornego serca, a znajdziecie odpoczynek dla dusz waszych. 


text:
Dnia pewnego przechodził Jezus w szabat przez zboża, a uczniowie jego będąc głodni poczęli rwać kłosy i spożywać. 


text:
Co ujrzawszy faryzeusze rzekli mu: Patrz, oto uczniowie twoi czynią, czego się nie godzi czynić w dzień sobotni. 


text:
Jako wszedł do domu Bożego i spożył chleby pokładne, których jeść nie godziło się ani jemu, ani tym, którzy z nim byli, tylko samym kapłanom. 


text:
Albo nie czytaliście w Zakonie, że w szabaty kapłani w świątyni naruszają szabat, a jednak są bez winy. 


text:
I gdybyście wiedzieli, co znaczy: Miłosierdzia chcę, a nie ofiary (v28.6.6 Oz.6,6), nie potępialibyście niewinnych. 


text:
A oto człowiek jakiś mający uschłą rękę; i zapytali go mówiąc: Czy godzi się w szabaty uzdrawiać? A to, aby go mogli oskarżyć. 


text:
On zaś odpowiedział im: Czyż który z was, jeśliby miał tylko jedną owcę, a ta wpadłaby mu do dołu w dzień sobotni, nie uchwyci jej i nie wydobędzie? 


text:
Po czym rzecze owemu człowiekowi: Wyciągnij rękę. I wyciągnął, i stała się na powrót zdrowa tak jak i druga. 


text:
Oto sługa mój, którego wybrałem, umiłowany mój, którego upodobała sobie dusza moja. Ześlę nań ducha mojego, a będzie ogłaszał sąd poganom. 


text:
Faryzeusze zaś usłyszawszy to rzekli: Ten tylko przez Beelzebula, księcia czartowskiego, wygania czarty. 


text:
A on znając myśli ich rzekł do nich: Wszelkie królestwo rozdarte niezgodą, bywa spustoszone i wszelkie miasto czy dom rozdzierany niezgodą, nie ostoi się. 


text:
A jeśli ja przez Beelzebula wyrzucam czarty, synowie wasi przez kogo wyrzucają? Dlatego oni będą sędziami waszymi. 


text:
Albo jakże może kto wejść do domu mocarza i sprzęt jego zagrabić, jeżeli wpierw mocarza nie zwiąże, a wtedy dopiero dom jego ograbi. 


text:
Dlatego powiadam wam: Każdy grzech i bluźnierstwo będzie ludziom odpuszczone, ale bluźnierstwo przeciw Duchowi nie będzie odpuszczone. 


text:
I ktokolwiek by wyrzekł słowo przeciw Synowi Człowieczemu, będzie mu odpuszczone, kto by zaś wyrzekł je przeciw Duchowi Świętemu, nie będzie mu odpuszczone ani w tym, ani w przyszłym wieku. 


text:
Albo uczyńcie drzewo dobre i owoc jego dobry, albo uczyńcie drzewo złe i owoc jego zły: albowiem z owocu drzewo bywa poznawane. 


text:
Plemię żmijowe! Jakże możecie co dobrego mówić, gdyście sami źli. Z obfitości bowiem serca usta mówią 


text:
Dobry człowiek ze skarbca dobrego dobre wydobywa rzeczy, a zły człowiek ze skarbca złego wydobywa złe. 


text:
A powiadam wam, że z każdego słowa próżnego, które by ludzie wyrzekli, zdadzą sprawę w dzień sądny. 


text:
Wtedy odpowiedzieli mu niektórzy z uczonych w Piśmie i faryzeuszów mówiąc: Nauczycielu, chcielibyśmy widzieć od ciebie znak jaki. 


text:
On zaś odpowiadając, rzekł im: Plemię złe i cudzołożne znaku szuka, a nie będzie mu dany znak, jak tylko znak Jonasza Proroka. 


text:
Albowiem jak Jonasz był w żywocie wielkiej ryby trzy dni i trzy noce, tak i Syn Człowieczy będzie w sercu ziemi trzy dni i trzy noce. 


text:
Niniwici powstaną na sądzie z tym oto plemieniem i potępią je. Jako że czynili pokutę na wołanie Jonasza: a oto tu ktoś większy niż Jonasz. 


text:
Królowa z południa powstanie z plemieniem tym na sądzie i potępi je. Przybyła bowiem z krańców ziemi słuchać mądrości Salomona; a oto tu ktoś większy niż Salomon. 


text:
A gdy duch nieczysty opuści człowieka, błąka się po miejscach bezwodnych szukając odpoczynku i nie znajduje. 


text:
Wtedy powiada: Wrócę do domu mego, skąd wyszedłem, a przyszedłszy znajduje go pustym, umiecionym i przyozdobionym. 


text:
Wówczas idzie i bierze ze sobą siedmiu innych duchów gorszych od siebie, i wszedłszy mieszkają tam. I stają się późniejsze rzeczy owego człowieka gorsze niż pierwsze. Tak się też stanie i z tym plemieniem przewrotnym. 


text:
Ktokolwiek by bowiem czynił wolę Ojca mego, który jest w niebiesiech, ten bratem moim i siostrą i matką. 


text:
I zgromadziły się przy nim rzesze wielkie, tak że wszedłszy do łodzi usiadł, a wszystka rzesza stała na brzegu. 


text:
Drugie znów padły na grunt skalisty, gdzie nie miały wiele ziemi, i wzeszły zaraz, bo gleba nie była głęboka. 


text:
A inne jeszcze padły na ziemię, na urodzajną, i przyniosły plon: jedne setny, drugi sześćdziesiąty, a inne trzydziesty. 


text:
A on odpowiadając im rzekł: Wam dane jest poznać tajemnice Królestwa Niebieskiego, ale im tego nie dano. 


text:
Bo temu, kto ma, będzie jeszcze więcej dane, tak że obfitować będzie, a temu kto nie ma, i to, co ma, będzie odjęte. 


text:
Dlatego mówię do nich w przypowieściach, że patrząc, nie widzą, a słuchając, nie słyszą, ani rozumieją. 


text:
I wypełnia się na nich proroctwo Izajasza, które głosi: Słyszeniem słuchać będziecie, a nie zrozumiecie. I wzrokiem patrzeć będziecie, a nie ujrzycie. 


text:
Albowiem skamieniało serce ludu tego i uszami z wysiłkiem słyszeli i oczy swe przymknęli, aby przypadkiem oczami nie dostrzec i uszami nie posłyszeć, a sercem nie zrozumieć, a tak nie nawrócić się, ażbym ich uzdrowił. (v23.6.9-10 Iz.6,9-10) 


text:
Zaprawdę bowiem powiadam wam, że wielu proroków i sprawiedliwych pragnęło widzieć, co wy widzicie, a nie widzieli, i słyszeć, co wy słyszycie, a nie słyszeli. 


text:
Do każdego, kto słucha słowa o Królestwie, a nie rozumie go, przychodzi Zły i porywa posiew z serca jego. To ten u którego przy drodze posiano. 


text:
Nie ma jednak w sobie korzenia, ale jest zmienny. I gdy przypadnie ucisk albo prześladowanie dla słowa, wnet się zraża. 


text:
A u kogo posiano wśród cierni, ten wprawdzie słowa słucha, ale troska o rzeczy świata tego i ponęta bogactw przygłuszają słowo i nie przynosi plonu. 


text:
U kogo zaś na urodzajnej ziemi posiano, ten słowa słucha i rozumie, ten przynosi plon: a czyni jedno — setny, a drugie — sześćdziesiąty, a inne — trzydziesty. 


text:
Inną przypowieść przytoczył im mówiąc: Podobne stało się Królestwo Niebieskie człowiekowi, który posiał dobre nasienie na roli swojej. 


text:
Przystąpiwszy tedy słudzy gospodarza rzekli mu: Panie, czyż nie posiałeś dobrego nasienia na roli swojej? Skądże się tedy wziął kąkol? 


text:
A on rzekł im: Nieprzyjazny człowiek to uczynił. Mówią mu tedy słudzy: Chcesz, żebyśmy poszli i zebrali go? 


text:
Dozwólcie obojgu róść aż do żniwa, a w czasie żniwa powiem żeńcom: Zbierzcie wpierw kąkol i zwiążcie go w snopki na spalenie, a pszenicę zgromadźcie do gumna mojego. 


text:
Inną przypowieść powiedział im: Podobne jest Królestwo Niebieskie ziarnu gorczycznemu, które człowiek wziąwszy, posiał na roli swojej. 


text:
Choć najmniejsze ze wszystkiego nasienia, gdy jednak wzrośnie, jest większe od wszystkich krzewów. Staje się drzewem, tak że ptaki niebieskie nadlatują i gnieżdżą się w gałęziach jego. 


text:
Inną przypowieść powiedział im: Podobne jest Królestwo Niebieskie do kwasu, który niewiasta wziąwszy skryła w trzy miary mąki, aż zakwasiło się wszystko. 


text:
Aby się wypełniło, co jest powiedziane przez Proroka: Otworzę usta moje w przypowieściach. Wypowiadać będę rzeczy skryte od założenia świata. (v19.78.2 Ps.78,2) 


text:
Wtedy, rozpuściwszy rzesze, wrócił do domu. I przystąpili do niego uczniowie jego mówiąc: Wyłóż nam ową przypowieść o kąkolu na roli. 


text:
Nieprzyjacielem zaś, który go posiał, jest diabeł. Żniwem jest koniec świata, a żniwiarzami — aniołowie. 


text:
Pośle Syn Człowieczy aniołów swoich i zbiorą z Królestwa jego wszystkie zgorszenia i tych, którzy czynią nieprawość. 


text:
Podobne jest Królestwo Niebieskie do skarbu ukrytego w roli, który, gdy go człowiek znalazł, skrył, a przejęty radością poszedł, sprzedał wszystko, co miał, i kupił ową rolę. 


text:
To znów podobne jest Królestwo Niebieskie do sieci zapuszczonej w morze, którą zagarnięto ryby wszelkiego rodzaju. 


text:
I wyciągnąwszy ją na brzeg, gdy była pełna, usiedli i dobre powybierali do naczyń, a złe precz wyrzucili. 


text:
A on rzekł im: Przeto każdy uczony w Piśmie, biegły w nauce o Królestwie Niebieskim, podobny jest do człowieka gospodarza, który dobywa ze skarbca swego rzeczy nowe i stare. 


text:
A przyszedłszy do swego rodzinnego miasta nauczał ich w tamtejszej synagodze, tak że zdumiewali się i mówili: Skądże w nim ta mądrość i moc? 


text:
Czyż to nie syn cieśli? Czyż matki jego nie zowią Maryją, a braci — Jakubem i Józefem, Szymonem i Judą? 


text:
I rzekł do sług swoich: To Jan Chrzciciel. On to z martwych powstał i dlatego cuda się przez niego dzieją. 


text:
Herod bowiem pojmawszy Jana, nałożył mu więzy i wtrącił do więzienia z przyczyny Herodiady, żony brata swego, Filipa. 


text:
Ale gdy przyszedł dzień urodzin Heroda, tańczyła córka Herodiady wobec wszystkich i spodobała się Herodowi. 


text:
A uczniowie jego przystąpiwszy wzięli ciało i pogrzebali je. I przyszedłszy opowiedzieli o tym Jezusowi. 


text:
Gdy Jezus usłyszał o tym, oddalił się stamtąd na łodzi, na miejsce pustynne i samotne. A kiedy to usłyszały rzesze z miast, poszły za nim pieszo. 


text:
Z nastaniem zaś wieczoru przystąpili do niego uczniowie mówiąc: Miejsce tu pustynne, a pora spóźniona, rozpuść (przeto) rzeszę, aby poszli do wsi i kupili sobie żywności. 


text:
A rozkazawszy rzeszy usiąść na trawie i wziąwszy pięć chlebów i dwie ryby, wejrzawszy w niebo, pobłogosławił. I łamiąc, rozdał chleby uczniom, a uczniowie — rzeszy. 


text:
Wnet potem rozkazał uczniom wsiąść do łodzi i uprzedzić go na drugi brzeg, dopóki nie rozpuści rzeszy. 


text:
A rozpuściwszy rzeszę, wszedł na górę sam na modlitwę. I gdy nastał wieczór, sam jeden tam pozostawał. 


text:
A łódź oddaliła się już o wiele stadiów od brzegu i miotały nią fale, albowiem wiatr był przeciwny. 


text:
Ludzie zaś owego miejsca, gdy go poznali, rozesłali po wszystkiej owej krainie i przynieśli mu wszystkich, chorych. 


text:
I prosili go, aby się choć krańca szaty jego dotknąć mogli. A którzykolwiek się dotknęli, byli uzdrowieni. 


text:
Czemu uczniowie twoi wykraczają przeciw podaniu starszych? Nie obmywają bowiem rąk, gdy mają chleb spożywać. 


text:
On zaś odpowiadając im rzekł: Czemu i wy wykraczacie przeciw ustawie Bożej, dla podania waszego? Albowiem Bóg rzekł: 


text:
„Czcij ojca i matkę” (v2.20.12 Wyjśc.20,12) oraz „Kto by złorzeczył ojcu lub matce, śmiercią niech będzie ukarany” (v2.21.17 Wyjśc.21,17). 


text:
Wy zaś powiadacie: Ktokolwiek by rzekł ojcu albo matce: Ofiarą jest cokolwiek ode mnie byłoby dla ciebie wsparciem, 


text:
będzie mógł nie wesprzeć ojca swego albo matki swojej. I przekreśliliście słowo Boże dla podania waszego. 


text:
lecz na próżno cześć mi oddają, gdy głoszą — w nauczaniu swym — ustawy ludzkie. (v23.29.13 Iz.29,13) 


text:
Przystąpili tedy uczniowie i mówią mu: Czy wiesz, że faryzeusze, posłyszawszy to słowo, zgorszyli się? 


text:
A on odpowiadając rzekł: Każdy szczep, którego nie szczepił Ojciec mój niebieski, wykorzeniony będzie. 


text:
Zaniechajcie ich, bo ślepi są i przewodnicy ślepych. A jeśliby ślepy ślepego wiódł, obydwaj w dół wpadną. 


text:
z serca bowiem pochodzą złe myśli, zabójstwa, cudzołóstwa, nieczystości, kradzieże, fałszywe świadectwa, bluźnierstwa. 


text:
I oto niewiasta chananejska wyszła z owych stron, i wołała mówiąc: Zmiłuj się nade mną, Panie, Synu Dawidowy, córka moja ciężko przez szatana jest dręczona. 


text:
A on nie odpowiedział jej ani słowa. Wówczas przystąpili uczniowie jego i prosili go mówiąc: Odpraw ją, bo woła za nami. 


text:
Ona zaś powiedziała: Tak, Panie, ale przecież i szczenięta jedzą z odrobin, które padają ze stołu panów ich. 


text:
Wtedy odpowiadając Jezus rzekł do niej: O niewiasto! Wielka jest wiara twoja; niechaj ci się stanie, jak chcesz. I była uzdrowiona córka jej w tej godzinie. 


text:
I przystąpiły do niego wielkie rzesze, mając z sobą kulawych, nie władających rękami, ślepych, niemych i innych wielu. I złożyli ich do stóp jego, a on ich uzdrowił, 


text:
tak że zdumiały się rzesze widząc, że niemi — mówią, ułomni — mają ręce zdrowe, chromi — chodzą, a ślepi widzą. I oddały chwałę Bogu Izraela. 


text:
Jezus zaś, przywoławszy uczniów swoich rzekł: Żal mi rzeszy, bo oto już trzy dni trwają przy mnie, a nie mają co jeść. A nie chcę ich odprawić głodnymi, aby nie ustali w drodze. 


text:
wziął siedem chlebów i ryby. I dzięki uczyniwszy, łamał i dawał uczniom, a uczniowie rozdawali rzeszy. 


text:
A przystąpili faryzeusze i saduceusze, i doświadczając go prosili, aby znak jaki z nieba im ukazał. 


text:
A on odpowiadając rzekł do nich: Gdy zapadnie wieczór, mówicie: Będzie pogodnie, bo czerwieni się niebo. 


text:
Wygląd przeto nieba rozpoznawać umiecie, a znamion czasu nie potraficie? Plemię złe i cudzołożne znaku szuka, a inny znak nie będzie mu dany, jak tylko znak Jonasza. I opuściwszy ich odszedł. 


text:
A Jezus, wiedząc o tym, powiedział: Małej wiary! Czemuż to rozważacie między sobą, że chlebów nie macie? 


text:
Jeszcze nie rozumiecie ani nie pamiętacie na pięć chlebów dla pięciu tysięcy (ludzi)? A ileż to koszów zebraliście? 


text:
Wtedy zrozumieli, że nie mówił, aby się strzegli kwasu chlebowego, ale nauki faryzeuszów i saduceuszów. 


text:
A przyszedłszy w okolicę Cezarei Filipowej, pytał Jezus uczniów swoich mówiąc: Za kogo mają ludzie Syna Człowieczego? 


text:
A oni powiedzieli: Jedni za Jana Chrzciciela, drudzy za Eliasza, a inni za Jeremiasza albo za jednego z proroków. 


text:
A odpowiadając Jezus rzekł mu: Błogosławionyś, Szymonie Bar Jona, bo ciało i krew nie objawiły tobie, tylko Ojciec mój, który jest w niebiesiech. 


text:
A ja ci powiadam, że ty jesteś Opoką, a na tej Opoce zbuduję Kościół mój i bramy piekielne nie zwyciężą go. 


text:
(I) tobie dam klucze Królestwa Niebieskiego: a cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane i w niebiesiech; i cokolwiek rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane i w niebiesiech. 


text:
Odtąd począł Jezus (Chrystus) okazywać uczniom swoim, że potrzeba, aby poszedł do Jeruzalem i tam wycierpiał wiele od starszych, i przedniejszych kapłanów i uczonych w Piśmie; i był zabity, a trzeciego dnia zmartwychwstał. 


text:
A Piotr, odwiódłszy go na stronę, począł mu czynić wyrzuty mówiąc: Boże cię uchowaj, Panie, nie przyjdzie to na ciebie. 


text:
A obróciwszy się rzekł Piotrowi: Odejdź ode mnie, szatanie, jesteś mi zgorszeniem, bo nie pojmujesz tego, co z Boga jest, ale co z ludzi. 


text:
Wtedy Jezus rzekł uczniom swoim: Jeśli kto chce za mną iść, niech się zaprze samego siebie, weźmie krzyż swój i naśladuje mnie. 


text:
Albowiem, kto by chciał życie swe zachować, straci je. A kto by stracił życie swe dla mnie, znajdzie je. 


text:
Bo cóż za pożytek człowiekowi, choćby cały świat pozyskał, a na życiu swoim poniósł szkodę? Albo co da człowiek w zamian za życie swoje? 


text:
Albowiem Syn Człowieczy przyjdzie w chwale Ojca swego z aniołami swymi i wtedy odda każdemu według uczynków jego. 


text:
Zaprawdę powiadam wam, że są niektórzy ze stojących tutaj, co nie zaznają śmierci, zanim nie ujrzą Syna Człowieczego, przychodzącego w Królestwie swoim. 


text:
A po sześciu dniach bierze Jezus Piotra i Jakuba, i Jana, brata jego, i prowadzi ich na górę wysoką na uboczu. 


text:
I przemienił się przed nimi: i rozjaśniało oblicze jego jak słońce, szaty zaś jego stały się jak światłość promienne. 


text:
A odpowiadając Piotr rzekł do Jezusa: Panie, dobrze nam tu być; jeżeli chcesz, uczynię tu trzy przybytki; tobie jeden, Mojżeszowi jeden i Eliaszowi jeden. 


text:
Gdy to jeszcze mówił, obłok świetlisty okrył ich. I oto głos z obłoku mówiący: Ten jest Syn mój miły, w którym upodobałem sobie: jego słuchajcie. 


text:
A gdy zstępowali z góry, nakazał im Jezus mówiąc: Nikomu nie mówcie o widzeniu, aż Syn Człowieczy zmartwychwstanie. 


text:
I zapytali go uczniowie jego mówiąc: Czemuż zatem uczeni w Piśmie twierdzą, że Eliasz ma przyjść pierwszy? 


text:
Ale powiadam wam, że Eliasz już przyszedł, a nie poznali go, ale uczynili z nim co chcieli. Tak też i Syn Człowieczy będzie od nich cierpiał. 


text:
i upadł przed nim na kolana mówiąc: Panie, zmiłuj się nad synem moim, bo jest lunatykiem i cierpi wiele złego; często bowiem wpada do ognia, a często i do wody. 


text:
A odpowiadając Jezus rzekł: O plemię niewierne i przewrotne, dokądże będę z wami? I długoż was cierpieć będę? Przywiedźcie go tu do mnie. 


text:
Wtedy przystąpili uczniowie do Jezusa na osobności i zapytali: Dlaczego to my nie mogliśmy go wypędzić? 


text:
A on mówi im: Dla niewiary waszej. Zaprawdę bowiem powiadam wam, gdybyście mieli wiarę wielkości ziarnka gorczycy, rzeklibyście tej górze: Przejdź stąd tam, a przejdzie, i nic nie będzie dla was niemożliwe. 


text:
A gdy przyszli do Kafarnaum, przystąpili do Piotra ci, którzy pobierali dydrachmy, i rzekli: Nauczyciel wasz nie płaci dydrachmy? 


text:
Rzecze (Piotr): Tak jest. A gdy wszedł do domu, uprzedził go Jezus mówiąc: Co sądzisz, Szymonie? Królowie ziemscy od kogo biorą czynsz alba podatek, od synów swoich czy od obcych? 


text:
Ale byśmy im zgorszenia nie dawali, idź do morza, zarzuć wędkę i pierwszą rybę, która się złowi, weź, a otworzywszy jej pyszczek, znajdziesz stater. Ten wziąwszy, daj go im za mnie i za siebie. 


text:
W oną godzinę przystąpili uczniowie do Jezusa mówiąc: Któż tedy jest większy w Królestwie Niebieskim? 


text:
i rzekł: Zaprawdę mówię wam, jeśli się nie nawrócicie i nie staniecie jako dzieci, nie wejdziecie do Królestwa Niebieskiego. 


text:
Kto by zaś zgorszył jedno z tych maleńkich, które we mnie wierzą, lepiej by mu było, aby mu zawieszano u szyi kamień młyński i pogrążono w głębinie morskiej. 


text:
Biada światu za zgorszenia. Muszą bowiem przyjść zgorszenia, wszelako biada człowiekowi, przez którego staje się zgorszenie. 


text:
A Jeżeli ręka twoja alba noga gorszy cię, odetnij ją i odrzuć precz od siebie. Lepiej dla ciebie ułomnym i chromym wejść do żywota niż mając dwie ręce lub dwie nogi być wrzuconym w ogień wieczny. 


text:
I jeżeli oko twoje gorszy cię, wyłup je i odrzuć precz od siebie. Lepiej dla ciebie jednookim wejść do żywota niż mając dwoje oczu być wrzuconym do ognistej gehenny. 


text:
Baczcie, abyście nie wzgardzili którymś z tych maluczkich. Powiadam wam bowiem, że aniołowie ich w niebiesiech zawsze widzą oblicze Ojca mego, który jest w niebiesiech. 


text:
Cóż myślicie? Jeśliby jakiś człowiek miał sto owiec, a zbłądziła jedna z nich, czyż nie zostawi w górach dziewięćdziesięciu dziewięciu i nie podąży szukać tej, która zginęła? 


text:
A jeśli uda mu się ją odnaleźć, zaprawdę powiadam wam, że się z niej więcej weseli, niż z dziewięćdziesięciu dziewięciu, które nie zbłądziły. 


text:
Tak też nie jest wolą Ojca waszego, który jest w niebiesiech, aby miało zginąć jedno z tych maluczkich. 


text:
Jeśliby zaś zgrzeszył przeciwko tobie brat twój, idź, a upomnij go w cztery oczy. A gdyby cię usłuchał, pozyskałeś brata twego. 


text:
Ale jeżeli nie usłucha, weź z sobą jeszcze jednego albo dwóch, aby na zeznaniu dwóch alba trzech świadków opierała się wszelka sprawa. 


text:
A jeżeliby ich nie usłuchał, powiedz Kościołowi. A jeżeliby i Kościoła nie usłuchał, niech będzie jak poganin i celnik. 


text:
Zaprawdę powiadam wam, cokolwiek zwiążecie na ziemi, będzie związane i w niebiesiech, a cokolwiek rozwiążecie na ziemi, będzie rozwiązane i w niebiesiech. 


text:
I znowu zaprawdę powiadam wam, jeśliby dwaj z was na ziemi zgodnie prosili o rzecz jakąkolwiek, otrzymają ją od Ojca mego, który jest w niebiesiech. 


text:
Wtedy Piotr przystąpiwszy rzekł do niego: Panie, a ile razy mam mu odpuścić, gdy brat mój zgrzeszy przeciwko mnie? Czyż aż do siedmiukroć? 


text:
I gdy nie miał skąd oddać, kazał go pan zaprzedać i żonę (jego), i dzieci, i wszystko co miał, a oddać. 


text:
A sługa ów wyszedłszy, spotkał jednego z towarzyszów swoich, który był mu winien sto denarów. I ująwszy go dusił mówiąc: Oddaj coś winien. 


text:
A widząc, co się działo, towarzysze jego zasmucili się bardzo i przyszedłszy, donieśli panu o wszystkim, co się stało. 


text:
Czyż więc nie przystało, abyś i ty ulitował się nad towarzyszem swoim, jak i ja ulitowałem się nad tobą? 


text:
I przystąpili do niego faryzeusze, doświadczając go i mówiąc: Czy godzi się człowiekowi opuścić żonę swoją z jakiejkolwiek przyczyny? 


text:
A on odpowiadając rzekł: Czyż nie czytaliście, że Stwórca na początku mężczyznę i niewiastę stworzył ich (v1.1.27 Rodz.1,27) i rzekł: 


text:
A tak już nie są dwoje, ale jedno ciało (v1.2.24 Rodz.2,24). Co tedy Bóg złączył, człowiek niech nie rozłącza. 


text:
A on rzecze im: Mojżesz ze względu na twarde serca wasze dozwolił wam opuszczać żony wasze, lecz na początku nie było tak. 


text:
A powiadam wam, że ktokolwiek by opuścił żonę swoją z wyjątkiem przyczyny rozpusty, i pojął inną, cudzołoży. 


text:
Albowiem są trzebieńcy, którzy takimi się z żywota matki narodzili, i są trzebieńcy, których takimi ludzie uczynili, i są trzebieńcy, którzy się sami na to skazali, dla Królestwa Niebieskiego. Kto może pojąć niechaj pojmuje. 


text:
Lecz Jezus rzekł: Dajcie im spokój, a nie wzbraniajcie im przychodzić do mnie: takich jest bowiem Królestwo Niebieskie. 


text:
A on mu rzekł: Czemu mię pytasz o dobro? Jeden jest tylko Dobry. A jeśli chcesz wejść do żywota, zachowuj przykazania. 


text:
Pyta go: Które? Jezus zaś powiedział:  Nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kradnij, nie mów fałszywego świadectwa, 


text:
Powiedział mu Jezus: Jeżeli chcesz być doskonałym, idź, sprzedaj wszystko, co masz, i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie; a przyjdź i pójdź za mną. 


text:
A Jezus rzekł uczniom swoim: Zaprawdę powiadam wam, że bogacz z trudnością wejdzie do Królestwa Niebieskiego. 


text:
I znowu powiadam wam: Łatwiej wielbłądowi przejść przez ucho igielne niż bogaczowi wejść do Królestwa Bożego. 


text:
Wtedy odpowiadając Piotr powiedział do niego: Otośmy opuścili wszystko i poszli za tobą; cóż więc otrzymamy? 


text:
A Jezus rzekł im: Zaprawdę powiadam wam, że wy, którzyście za mną poszli, w odrodzeniu, gdy zasiądzie Syn Człowieczy na stolicy chwały swojej, zasiądziecie i wy na dwunastu stolicach, sądząc dwanaście pokoleń Izraela. 


text:
A każdy, kto opuścił dom albo braci, albo siostry, albo ojca, albo matkę, albo synów, albo rolę dla imienia mego, stokroć więcej otrzyma i żywot wieczny osiągnie. 


text:
Podobne jest bowiem Królestwo Niebieskie do gospodarza, który wyszedł o samym świcie najmować robotników do swojej winnicy. 


text:
Wyszedł jeszcze około jedenastej i znalazł innych stojących, i rzecze im. Czemu tu stoicie próżnując dzień cały? 


text:
A gdy nadszedł wieczór, mówi pan winnicy rządcy swemu: Zwołaj robotników i daj im zapłatę, począwszy od ostatnich aż do pierwszych. 


text:
mówiąc: Ci ostatni tylko jedną godzinę pracowali, a uczyniłeś ich równymi nam, którzyśmy znosili ciężar dnia i upału. 


text:
A on odpowiadając jednemu z nich rzekł: Przyjacielu, nie wyrządzam ci krzywdy. Czyżeś się ze mną nie umówił za denara? 


text:
Czyż mi nie wolno rozporządzać moim dobytkiem jak chcę? I czyż złym patrzysz okiem na to, żem dobry? 


text:
Oto wstępujemy do Jeruzalem i Syn Człowieczy będzie wydany przedniejszym kapłanom i uczonym w Piśmie. 


text:
I skażą go na śmierć i wydadzą poganom na pośmiewisko, ubiczowanie i ukrzyżowanie. A dnia trzeciego zmartwychwstanie. 


text:
Wtedy przystąpiła do niego matka synów Zebedeuszowych z synami swymi, składając mu pokłon i o coś go prosząc. 


text:
A on rzekł: Czegóż chcesz? Rzekła mu: Powiedz, aby ci dwaj synowie moi zasiedli w Królestwie twoim, jeden po prawicy twojej, a drugi po lewicy. 


text:
A Jezus odpowiadając rzekł: Nie wiecie, o co prosicie. Czy możecie pić kielich, który ja pić będę? Mówią mu: Możemy. 


text:
Rzekł im: Kielich mój wprawdzie pić będziecie, ale aby zasiąść po prawicy mojej albo po lewicy, nie jest moją rzeczą dać (wam), lecz tylko tym, którym jest to zgotowane od Ojca mego. 


text:
Lecz Jezus wezwał ich do siebie i rzekł: Wiecie, że władcy narodów panują nad nimi i możni rozciągają nad nimi swą władzę. 


text:
Ale ktokolwiek między wami chciałby być wielki, będzie sługą waszym, a ktokolwiek między wami chciałby być pierwszym, ma być niewolnikiem waszym. 


text:
Jako i Syn Człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, ale aby służyć i duszę swą oddać na okup za wielu. 


text:
A oto dwaj ślepcy siedzący przy drodze, kiedy posłyszeli, że przechodzi Jezus, zawołali mówiąc: Panie, zmiłuj się nad nami, Synu Dawidów! 


text:
A rzesza gromiła ich, aby zamilkli. Ale oni bardziej jeszcze wołali mówiąc: Panie, zmiłuj się nad nami, Synu Dawidów! 


text:
A gdy już byli blisko Jeruzalem i przyszli do Betfage na Górze Oliwnej, wtedy Jezus wysłał dwóch uczniów 


text:
mówiąc im: Idźcie do wsi, która jest przed wami, a niebawem znajdziecie oślicę przywiązaną, i oślę z nią: odwiążcie i przywiedźcie do mnie. 


text:
Powiedzcie córce syjońskiej: Oto zdąża ku tobie król twój, łagodny, siedzący na oślicy i na oślęciu, synu podjarzemnej (v38.9.9 Zach.9,9). 


text:
Rzesze, które wyprzedzały go i które postępowały za nim, wołały mówiąc: Hosanna Synowi Dawidowemu, Błogosławiony, który przybywa w imię Pańskie, Hosanna na wysokościach!  (v19.118.26 Ps.118,26) 


text:
I wszedł Jezus do świątyni, i powyrzucał wszystkich sprzedających i kupujących w świątyni, a stoły zmieniających pieniądze i ławy sprzedawców gołębi poprzewracał. 


text:
I rzecze im: Napisane jest: Dom mój domem modlitwy nazywany będzie, a wy czynicie go jaskinią zbójców. 


text:
A przedniejsi kapłani i uczeni ujrzawszy cuda, jakie uczynił, i dzieci wołające w świątyni i mówiące: Hosanna Synowi Dawidowemu — oburzyli się 


text:
i powiedzieli mu: Czy słyszysz, co oni mówią? A Jezus rzecze im: Słyszę, alboście nie czytali: Z ust niemowląt i ssących zgotowałeś sobie chwałę? (v19.8.2 Ps.8,2) 


text:
I ujrzawszy przy drodze drzewo figowe, podszedł ku niemu. A nie znalazł na nim nic, prócz samych liści i rzekł: Niechaj się nigdy więcej owoc z ciebie nie rodzi. I natychmiast uschła figa. 


text:
A odpowiadając Jezus rzekł im: Zaprawdę powiadam wam, gdybyście mieli wiarę, a nie powątpiewali, uczynilibyście to nie tylko z drzewem figowym, ale nawet gdybyście i tej górze powiedzieli: Wznieś się i rzuć się w morze, stanie się tak. 


text:
A skoro przybył do świątyni przystąpili do niego, kiedy nauczał, przedniejsi kapłani i starsi ludu mówiąc: Jaką mocą to czynisz? I kto ci dał taką władzę? 


text:
Odpowiadając Jezus rzekł im: Zapytam też i ja was o jedną rzecz, a gdy mi powiecie, wtedy i ja powiem wam, jaką mocą to czynię. 


text:
Jeżeli powiemy: Z nieba, powie nam: Czemuście mu więc nie uwierzyli? A jeżeli powiemy: Z ludzi, boimy się rzeszy, wszyscy bowiem mają Jana za Proroka. 


text:
I odpowiadając Jezusowi rzekli: Nie wiemy. A on im na to: Ani też ja wam nie powiem, jaką mocą to czynię. 


text:
Ale co się wam zdaje? Człowiek pewien miał dwóch synów. I przystępując do pierwszego, rzekł: Synu, idź dziś pracować do winnicy. 


text:
A zwracając się do drugiego, rzekł mu podobnie. A ten odpowiadając mówił: Nie chcę. Potem zaś tknięty żalem poszedł. 


text:
Który z tych dwóch wypełnił wolę ojca? Mówią: Ten drugi. Rzecze im Jezus: Zaprawdę powiadam wam, że celnicy i nierządnice wyprzedzą was do Królestwa Bożego. 


text:
Albowiem przyszedł do was Jan drogą sprawiedliwości, a nie uwierzyliście mu, celnicy zaś i nierządnice uwierzyli. Wy jednak widząc to, nawet potem nie opamiętaliście się, aby mu uwierzyć. 


text:
Innej przypowieści posłuchajcie. Był gospodarz, który założył winnicę, potem ją ogrodził, wykopał w niej prasę, zbudował wieżę i wynajął ją rolnikom, a sam odjechał w dalekie strony. 


text:
Rolnicy zaś, ujrzawszy syna, mówili między sobą: Ten jest dziedzicem, pójdźmy, zabijmy go, a zawładniemy jego dziedzictwem. 


text:
Mówią mu: Złoczyńców srodze wygubi, a winnicę wynajmie innym rolnikom, którzy oddawać mu będą owoc w oznaczonym czasie. 


text:
Rzecze im Jezus: Czyż nigdy nie czytaliście w Pismach: Kamień, który budujący odrzucili, stał się głowicą węgła. To Pan ją uczynił i dziwne to w oczach naszych (v19.118.22-23 Ps 118,22-23). 


text:
Przeto powiadam wam, że odjęte będzie od was Królestwo Boże, a dane narodowi czyniącemu owoce jego. 


text:
Potem posłał inne sługi mówiąc: Powiedzcie zaproszonym: Oto przygotowałem ucztę mą, zabite moje woły i co było karmnego, i wszystko gotowe, przybywajcie na gody. 


text:
A słudzy jego wyszedłszy na drogi, zgromadzili wszystkich, których napotkali, złych i dobrych, i napełniła się sala godowa biesiadnikami. 


text:
A gdy wszedł król, aby zobaczyć biesiadników, ujrzał tam człowieka nie przyodzianego w szatę godową. 


text:
Wtedy rzekł król sługom: Związawszy mu nogi i ręce, wyrzućcie go na zewnątrz, do ciemności; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów. 


text:
I wysyłają do niego uczniów swoich z Herodianami, mówiąc: Nauczycielu, wiemy, żeś prawdomówny i drogi Bożej w prawdzie nauczasz a nie dbasz o nikogo, bo nie oglądasz się na osobę ludzką. 


text:
Mówią mu: cesarski. Wtedy powiada im: Oddajcie więc co jest cesarskiego — cesarzowi, a co jest Bożego Bogu. 


text:
Tegoż dnia przystąpili do mego saduceusze, którzy twierdzą że nie ma zmartwychwstania, i zapytali go 


text:
mówiąc: Nauczycielu, Mojżesz powiedział: Jeśliby kto umarł nie mając dzieci, brat jego pojmie jego żonę i wzbudzi potomstwo bratu swemu (v5.25.5 Powt.25,5). 


text:
A było u nas siedmiu braci: pierwszy pojąwszy żonę, umarł, i nie mając potomstwa, zostawił żonę bratu swemu. 


text:
Jam Bóg Abrahama i Bóg Izaaka, i Bóg Jakuba (v2.3.6 Wyjść.3,6). Bóg nie jest Bogiem umarłych, ale żywych. 


text:
A on rzekł mu:  Będziesz miłował Pana Boga twego całym sercem twoim i całą duszą twoją i całą myślą twoją (v5.6.5 Powt.6,5). 


text:
Rzekł Pan Panu memu, siądź po prawicy mojej, aż rzucę nieprzyjaciół twoich pod stopy twoje (v19.110.1 Ps.110,1). 


text:
Wszystko zatem, cokolwiek by wam powiedzieli, czyńcie i zachowujcie, ale według uczynków ich nie postępujcie: mówią bowiem, ale nie czynią. 


text:
Bo wiążą ciężkie i nieznośne brzemiona i nakładają na barki ludzkie, a sami nawet palcem nie chcą ich ruszyć. 


text:
Wszystkie też sprawy swe czynią, aby byli widziani przez ludzi. Powiększają bowiem filakterie swe i wydłużają kraj szat swoich. 


text:
Wy zaś nie nazywajcie się nauczycielami, albowiem jeden jest tylko nauczyciel wasz, a wy wszyscy braćmi jesteście. 


text:
Ani ojcem waszym nie nazywajcie nikogo na ziemi, bo jeden jest tylko Ojciec wasz, który jest w niebiesiech. 


text:
Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze obłudnicy, że zamykacie Królestwo Niebieskie przed ludźmi; bo sami nie wchodzicie ani wchodzącym wejść nie dozwalacie. 


text:
Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, że objeżdżacie morze i ląd, abyście zyskali jednego współwyznawcę. A kiedy nim zostanie, czynicie go synem piekła dwakroć więcej, niźliście sami. 


text:
Biada wam, ślepi przewodnicy, którzy powiadacie: Ktokolwiek by przysiągł na świątynię, nic to, ale kto by przysiągł na złoto świątyni, dotrzymać winien. 


text:
I jeszcze: Ktokolwiek by przysiągł na ołtarz, nic to, ale kto by przysiągł na ofiarę na nim złożoną, dotrzymać winien. 


text:
Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, że dajecie dziesięcinę z mięty i z anyżu, i z kminku, a pominęliście to, co daleko ważniejsze jest w Zakonie: sąd i miłosierdzie, i wiarę. To trzeba było wypełniać, a tamtego nie pomijać. 


text:
Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, że obmywacie kielich i misę z zewnątrz, wewnątrz zaś pełne są zdzierstwa i nieczystości. 


text:
Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, bo podobni jesteście do grobów pobielanych, które na zewnątrz wydają się piękne, wewnątrz zaś pełne są kości trupich i wszelkiego plugastwa. 


text:
Tak i wy z zewnątrz wprawdzie wydajecie się ludziom sprawiedliwymi, a wewnątrz pełni jesteście obłudy i nieprawości. 


text:
Biada wam, uczeni w Piśmie i faryzeusze, obłudnicy, że budujecie grobowce Prorokom i przyozdabiacie pomniki sprawiedliwych 


text:
mówiąc: Gdybyśmy żyli za dni ojców naszych, nie bylibyśmy wspólnikami ich w przelewaniu krwi Proroków. 


text:
Przeto oto i ja posyłam do was Proroków i mędrców, i uczonych w Piśmie. Wielu z nich zabijecie, i ukrzyżujecie, a innych ubiczujecie w synagogach waszych. I będziecie ścigali z miasta do miasta, 


text:
aż spadnie na was krew wszystkich sprawiedliwych, która rozlana jest na ziemi, od krwi Abla sprawiedliwego, aż do krwi Zachariasza, syna Barachiaszowego, któregoście zabili między świątynią a ołtarzem. 


text:
Jeruzalem, Jeruzalem, które zabijasz Proroków i kamienujesz tych, którzy są do ciebie posłani! Ilekroć chciałem zgromadzić synów twoich, jako kokosz zgromadza pisklęta swe pod skrzydła, a nie chciałoś. 


text:
Albowiem powiadam wam, nie ujrzycie mnie odtąd aż powiecie: Błogosławiony, który przybywa w imię Pańskie (v19.118.26 Ps.118,26). 


text:
A opuściwszy świątynię, Jezus szedł dalej. I przystąpili uczniowie jego, aby mu pokazać gmachy świątynne. 


text:
On zaś odpowiadając im rzekł: Widzicie to wszystko? Zaprawdę powiadam wam, nie zostanie tu kamień na kamieniu, który by nie był zwalony. 


text:
A gdy siedział na Górze Oliwnej, przystąpili do niego uczniowie na osobności, mówiąc: Powiedz nam, kiedy to będzie, i co za znak przyjścia twego i końca świata? 


text:
A usłyszycie o wojnach i o wieściach wojennych. Baczcie, abyście się nie trwożyli, bo wszystko to stać się musi, ale nie na tym koniec. 


text:
Powstanie bowiem naród przeciw narodowi i królestwo przeciw królestwu, i będzie głód, zarazy i miejscami trzęsienia ziemi. 


text:
Wtedy wydadzą was na udręczenie i zabijać was będą i będziecie w nienawiści u wszystkich narodów, dla imienia mego. 


text:
I będzie głoszona ta Ewangelia Królestwa po całej zamieszkałej ziemi, na świadectwo wszystkim narodom, i wtedy to nastąpi koniec. 


text:
Gdy tedy ujrzycie brzydotę spustoszenia, zalegającą miejsce święte, a przepowiedzianą przez Daniela Proroka (kto czyta, niech rozumie), 


text:
I gdyby nie zostały skrócone owe dni, nikt nie byłby zachowany, lecz ze względu na wybranych będą skrócone dni owe. 


text:
Powstaną bowiem fałszywi chrystusowie i fałszywi prorocy i czynić będą znaki wielkie i cuda, tak że w błąd wprowadzą (jeśli to być może) nawet i wybranych. 


text:
Albowiem jak błyskawica zabłyśnie od wschodu, a widna jest aż na zachodzie, tak będzie i przyjście Syna Człowieczego. 


text:
A natychmiast po udręczeniu owych dni słońce się zaćmi i księżyc nie da światłości swojej a gwiazdy spadać będą z nieba, i moce niebieskie poruszone będą. 


text:
A wówczas ukaże się na niebiosach znak Syna Człowieczego i wtedy lamentować będą wszystkie pokolenia ziemi. I ujrzą Syna Człowieczego przychodzącego w obłokach niebieskich z mocą wielką i majestatem. 


text:
I pośle aniołów swoich z trąbą rozbrzmiewającą głosem wielkim, i zgromadzą wybranych jego z czterech stron świata, od krańca do krańca niebios. 


text:
Albowiem jak w owym czasie przed potopem jedli i pili, żenili się i za mąż wydawali, aż do owego dnia, w którym Noe wszedł do arki, 


text:
i nie spostrzegli się, zanim nie nastąpił potop i nie pochłonął wszystkich, tak będzie i przyjście Syna Człowieczego. 


text:
A to wiedzcie, że gdyby gospodarz wiedział, o której godzinie ma przyjść złodziej, czuwałby i nie pozwolił podkopać domu swego. 


text:
Któż, mniemasz, jest owym sługą wiernym i roztropnym, którego postawił pan nad czeladzią swoją, by jej dawał żywność w czasie oznaczonym? 


text:
Wtedy podobne będzie Królestwo Niebieskie dziesięciu pannom, które wziąwszy lampy swoje wyszły na spotkanie oblubieńca. 


text:
Odpowiedziały mądre, mówiąc: Aby jednak nie zabrakło nam i wam, idźcie raczej do sprzedających i kupcie sobie. 


text:
A gdy one poszły kupować, przybył oblubieniec i te, które były gotowe, weszły z nim na gody. A zamknięto drzwi. 


text:
Podobnie jak człowiek pewien, odjeżdżając daleko, zwołał sługi swoje i przekazał im majętność swoją. 


text:
I jednemu dał pięć talentów, a drugiemu dwa, a innemu jeden: każdemu według jego zdolności. I odjechał. 


text:
I przystąpiwszy ten, który pięć talentów otrzymał, wręczył mu drugie pięć, mówiąc: Panie, dałeś mi pięć talentów, oto drugie pięć zyskałem. 


text:
Rzekł mu pan jego: Dobrze, sługo prawy i wierny. W małych rzeczach byłeś wierny — dam ci władzę nad większymi: wejdź do wesela pana twego. 


text:
Przystąpił też i ten, który dwa talenty otrzymał, i rzekł: Panie, dałeś mi dwa talenty, oto zyskałem drugie dwa. 


text:
A przystąpiwszy i ten, który otrzymał jeden talent rzekł: Panie, wiem, żeś człowiek twardy, żniesz, kędyś nie posiał, i zbierasz, gdzieś nie rozsypał. 


text:
A odpowiadając pan jego rzekł mu: Sługo zły i leniwy, wiedziałeś, że żnę, gdziem nie posiał, i zbieram, gdziem nie rozsypał, 


text:
Każdemu bowiem, kto ma, będzie dane i obfitować będzie, a temu, kto nie ma, odbiorą i to, co posiada. 


text:
A gdy przyjdzie Syn Człowieczy w majestacie swoim i wszyscy aniołowie z nim, wtedy zasiądzie na stolicy majestatu swojego. 


text:
I zgromadzą się przed nim wszystkie narody, i odłączy jednych od drugich, jako pasterz odłącza owce od kozłów. 


text:
Wtedy powie król tym, którzy będą po prawicy jego: Pójdźcie, błogosławieni Ojca mego, i posiądźcie Królestwo zgotowane wam od założenia świata. 


text:
Albowiem łaknąłem, a nakarmiliście mnie; pragnąłem, a daliście mi pić; gościem byłem, a przyjęliście mnie, 


text:
Wtedy sprawiedliwi odpowiedzą mu mówiąc: Panie, kiedyśmy cię widzieli łaknącym, a nakarmiliśmy cię, albo pragnącym i daliśmy ci pić? 


text:
A król odpowiadając im powie: Zaprawdę powiadam wam, coście uczynili jednemu z tych braci moich najmniejszych, mnieście uczynili. 


text:
Wtedy powie i tym, którzy będą po lewicy: Idźcie precz ode mnie, przeklęci, w ogień wieczny, zgotowany diabłu i sługom jego. 


text:
byłem gościem, a nie przyjęliście mnie; nagim, a nie przyodzialiście mnie, chorym i więźniem, a nie nawiedziliście mnie. 


text:
Wtedy odpowiedzą mu i oni, mówiąc: Panie, kiedyśmy cię widzieli pragnącym albo łaknącym, gościem albo nagim, chorym albo więźniem, a nie usłużyliśmy tobie? 


text:
Wtedy odpowie im mówiąc: Zaprawdę powiadam wam, czegokolwiek nie uczyniliście jednemu z tych najmniejszych, mnie nie uczyniliście. 


text:
Wtedy zebrali się przedniejsi kapłani i starsi ludu w pałacu najwyższego kapłana, którego zwano Kajfaszem, 


text:
przystąpiła doń niewiasta, mająca naczynie alabastrowe kosztownego olejku i wylała na głowę jego, gdy spoczywał przy stole. 


text:
A Jezus, wiedząc o tym, rzekł im: Czemu sprawiacie przykrość tej niewieście? Wszakże dobry uczynek względem mnie spełniła. 


text:
Zaprawdę powiadam wam, gdziekolwiek, po całym świecie głoszona będzie ta Ewangelia, mówić się będzie i o tym, co ona uczyniła: ku jej pamięci. 


text:
A w pierwszy dzień Przaśników przystąpili uczniowie do Jezusa mówiąc: Gdzie chcesz, abyśmy ci przygotowali wieczerzę paschalną? 


text:
A on rzekł: Idźcie do miasta, do znanego człowieka i powiedzcie mu: Nauczyciel mówi: czas mój bliski, u ciebie urządzę Paschę z uczniami moimi. 


text:
Wprawdzie Syn Człowieczy idzie, jak napisano o nim, ale biada człowiekowi owemu, przez którego Syn Człowieczy będzie wydany. Lepiej by mu było, gdyby się był nie urodził ów człowiek. 


text:
A odpowiadając Judasz, który miał go wydać, rzekł: Czy to ja jestem, Rabbi? Rzecze mu: Tyś powiedział. 


text:
A gdy oni wieczerzali, Jezus wziął chleb, błogosławił, łamał, i rozdawszy uczniom swoim rzekł: Bierzcie i jedzcie, to jest Ciało moje. 


text:
To jest bowiem Krew moja, (krew) przymierza, która za wielu ma być wylana na odpuszczenie grzechów. 


text:
A powiadam wam, nie będę pił odtąd z tego owocu szczepu winnego aż do owego dnia, gdy go z wami pić będę z owocu nowego w Królestwie Ojca mego. 


text:
Wtedy rzecze im Jezus: Wy wszyscy zwątpicie o mnie tej nocy. Napisane jest bowiem: Uderzę w pasterza, a rozproszą się owce trzody (v38.13.7 Zach.13.7). 


text:
Rzecze mu Piotr: Choćby mi też przyszło umrzeć z tobą, nie zaprę się ciebie. Podobnie mówili wszyscy uczniowie. 


text:
Wtedy przybywa Jezus z nimi do miejsca zwanego Getsemani i mówi uczniom: Zostańcie tu, a ja odejdę i będę się modlił. 


text:
A odszedłszy nieco, padł na oblicze, modląc się i mówiąc: Ojcze mój, jeśli to być może, niechaj odejdzie ode mnie ten kielich, wszakże nie jak ja chcę, ale jak ty. 


text:
I przychodzi do uczniów i zastaje ich śpiących. I mówi Piotrowi: Tak to nie mogliście jednej godziny czuwać ze mną? 


text:
Czuwajcie i módlcie się, abyście nie popadli w pokuszenie: duch wprawdzie ochoczy, ale ciało słabe. 


text:
I oddalił się powtórnie, i modlił się mówiąc: Ojcze mój, jeżeli nie może to odejść ode mnie, tylko abym to pił, niech się stanie wola twoja. 


text:
Potem idzie do uczniów i mówi im: Śpijcie już i odpoczywajcie, oto nadeszła godzina i Syn Człowieczy będzie wydany w ręce grzeszników. 


text:
A gdy on jeszcze mówił, oto nadszedł Judasz, jeden z dwunastu, a z nim wielki tłum z mieczami i kijami (wysłany) od przedniejszych kapłanów i starszych ludu. 


text:
A Jezus rzekł do niego: Przyjacielu, po coś przyszedł? Wówczas przystąpili i rzucili się na Jezusa, i pojmali go. 


text:
A oto jeden z tych, którzy byli z Jezusem, wyciągnąwszy rękę dobył miecza i uderzywszy sługę księcia kapłańskiego, uciął mu ucho. 


text:
Wtedy rzekł mu Jezus: Schowaj miecz swój na miejsce. Wszyscy bowiem, którzy za miecz będą chwytali, od miecza poginą. 


text:
Czyż mniemasz, że nie mógłbym prosić Ojca mego, a nie wystawiłby mi zaraz więcej niż dwanaście hufców aniołów? 


text:
I wtedy to rzekł Jezus do tłumu: Wyszliście z mieczami i z kijami jak na złoczyńcę, aby mię pojmać. Codziennie przebywałem w świątyni, nauczając, a nie pojmaliście mnie. 


text:
Ale wszystko to się stało, aby się wypełniły pisma Proroków. Wówczas wszyscy uczniowie, opuściwszy go, pouciekali. 


text:
A oni pojmawszy Jezusa wiedli go do Kajfasza, najwyższego kapłana, gdzie się byli zebrali uczeni w Piśmie i starsi. 


text:
Piotr zaś szedł za nim z daleka aż na dziedziniec najwyższego kapłana. I wszedłszy do wnętrza siedział ze sługami, aby widzieć, jak się sprawa zakończy. 


text:
A przedniejsi kapłani i cała Rada szukali fałszywego świadectwa przeciw Jezusowi, aby go na śmierć skazać. 


text:
Ale Jezus milczał. I rzekł mu najwyższy kapłan: Poprzysięgam cię przez Boga żywego, abyś nam powiedział, czy ty jesteś Chrystusem, Synem Bożym? 


text:
Rzekł mu Jezus: Tyś powiedział. Wszakże powiadam wam, odtąd ujrzycie Syna Człowieczego siedzącego na prawicy Wszechmocy i przychodzącego w obłokach niebieskich. 


text:
Wtedy najwyższy kapłan rozdarł szaty swoje, mówiąc: Zbluźnił, na cóż więcej potrzebujemy świadków? Otoście teraz słyszeli bluźnierstwo. 


text:
A Piotr siedział na dziedzińcu. I zbliżyła się do niego jedna z niewiast służebnych mówiąc: I tyś był z Jezusem Galilejskim. 


text:
A gdy wychodził ku drzwiom, ujrzała go druga i rzekła tym, którzy tam byli: I ten był z Jezusem Nazareńskim. 


text:
A wkrótce potem przystąpili ci, którzy stali, i rzekli Piotrowi: Pewnie i tyś z nich jest, bo i mowa twoja cię zdradza. 


text:
I wspomniał Piotr na słowa Jezusa, który był powiedział: Zanim kur zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz. I wyszedłszy stamtąd gorzko zapłakał. 


text:
A gdy nadszedł ranek, zeszli się na radę wszyscy przedniejsi kapłani i starsi ludu przeciw Jezusowi, aby go na śmierć skazać. 


text:
Wtedy Judasz, który go wydał, widząc, że był skazany, rozgoryczony odniósł trzydzieści srebrników przedniejszym kapłanom i starszym 


text:
A przedniejsi kapłani wziąwszy srebrniki rzekli: Nie godzi się ich kłaść do skarbony, bo są zapłatą krwi. 


text:
Wtedy wypełniło się, co było powiedziane przez Jeremiasza Proroka, mówiącego: I wzięli trzydzieści srebrników, zapłatę oszacowanego, (v38.11.13 Zach.11,13) którego oszacowali synowie Izraela 


text:
A Jezusa postawiono przed namiestnikiem i zapytał go namiestnik mówiąc: Tyś jest król żydowski? Rzekł mu Jezus: Sam mówisz. 


text:
Gdy się przeto zebrali, rzekł do nich Piłat: Którego chcecie, abym wam wypuścił? Barabasza czy Jezusa, którego zowią Chrystusem? 


text:
A kiedy on siedział na trybunie sądowej, posłała do niego żona jego mówiąc: Nic nie czyń temu sprawiedliwemu, bo dzisiaj we śnie wiele cierpiałam z jego powodu. 


text:
I odpowiadając namiestnik rzekł im: Którego z dwóch chcecie, abym wypuścił wam? A oni powiedzieli: Barabasza. 


text:
Rzekł im Piłat: Cóż więc mam uczynić z Jezusem, którego zwą Chrystusem? Mówią wszyscy: Niech będzie ukrzyżowany. 


text:
A on rzekł: Cóż tedy złego uczynił? Ale oni tym natarczywiej wołali mówiąc: Niech będzie ukrzyżowany. 


text:
I widząc Piłat, że nic nie osiągnął, tylko zamieszanie większe się staje, wziął wodę, obmył ręce przed tłumem, mówiąc: Nie winienem ja krwi tego sprawiedliwego. Wasza to rzecz. 


text:
i uplótłszy wieniec z ciernia, włożyli na głowę jego, a trzcinę w prawicę jego. I upadłszy przed nim na kolana, naigrawali się z niego, mówiąc: Bądź pozdrowiony, królu żydowski! 


text:
A kiedy mieli dość naigrawań, zdjęli z niego płaszcz, oblekli go w szaty jego i wyprowadzili, aby go ukrzyżować. 


text:
A ukrzyżowawszy go, rozdzielili szaty jego, rzucając losy, aby się wypełniło, co jest powiedziane przez Proroka: Rozdzielili sobie szaty moje, a o suknię moją rzucali los (v19.22.18 Ps.22.18). 


text:
i mówiąc: Ty, co burzysz świątynię i odbudowujesz ją w ciągu trzech dni, wybawże samego siebie. Jeśliś Synem Bożym, zstąp z krzyża. 


text:
Innych ocalił, a sam siebie ocalić nie może. Jest królem Izraela, niechże więc teraz zstąpi z krzyża, a uwierzymy w niego. 


text:
I około dziewiątej godziny zawołał Jezus głosem wielkim, mówiąc: Eli, Eli, lema sabachthani? to jest: Boże mój, Boże mój, czemuś mię opuścił? 


text:
I natychmiast pobiegł jeden z nich, a wziąwszy gąbkę, napełnił octem, włożył na trzcinę i dał mu pić. 


text:
A oto zasłona świątyni rozdarła się na dwie części od góry aż do dołu i ziemia zadrżała, a skały popękały 


text:
Setnik zaś i ci, którzy wraz z nim strzegli Jezusa, ujrzawszy trzęsienie ziemi i wszystko co się działo, przerazili się wielce mówiąc: Zaiste ten był Synem Bożym. 


text:
A gdy był wieczór, przyszedł pewien człowiek bogaty z Arymatei, imieniem Józef, który też, był uczniem Jezusowym. 


text:
i złożył je w nowym grobowcu swoim, który był wykuł w skale. I zatoczywszy wielki kamień przed wejściem do grobowca, odszedł. 


text:
A dnia następnego, to jest nazajutrz po Przygotowaniu, zebrali się przedniejsi kapłani i faryzeusze u Piłata 


text:
mówiąc: Panie, przypomnieliśmy sobie, że zwodziciel ten jeszcze za życia powiedział: Po trzech dniach zmartwychwstanę. 


text:
Rozkaż przeto, aby zabezpieczono grób aż do dnia trzeciego, aby nie przyszli uczniowie jego, a nie wykradli go i nie powiedzieli ludowi: Powstał z martwych. I to ostatnie oszustwo gorsze będzie od pierwszego. 


text:
A późno po szabacie, gdy świtało na pierwszy dzień tygodnia, przyszła Maria Magdalena i druga Maria obejrzeć grób. 


text:
A oto stało się wielkie trzęsienie ziemi. Anioł bowiem Pański zstąpił z nieba i przystąpiwszy odsunął kamień i usiadł na nim. 


text:
A odpowiadając Anioł rzekł niewiastom: Nie bójcie się wy. Wiem bowiem, że szukacie Jezusa, który był ukrzyżowany. 


text:
Nie ma go tu, albowiem zmartwychwstał, jak zapowiedział. Pójdźcie, a oglądajcie miejsce, gdzie był złożony. 


text:
A idąc śpiesznie, powiedzcie uczniom jego, że zmartwychwstał i oto zdąża przed wami do Galilei: tam go ujrzycie. Oto wam zapowiedziałem. 


text:
A oto Jezus zastąpił im drogę mówiąc: Witajcie. One zaś zbliżyły się, przypadły do stóp jego i złożyły mu hołd. 


text:
Wtedy rzekł im Jezus: Nie lękajcie się. Idźcie, donieście braciom moim, aby poszli do Galilei, a tam mię ujrzą. 


text:
A kiedy one odeszły, oto niektórzy ze strażników przybyli do miasta i oznajmili przedniejszym kapłanom wszystko, co się stało. 


text:
Oni więc wziąwszy pieniądze uczynili, jak ich nauczono. I rozniosła się ta wieść wśród Żydów aż po dzień dzisiejszy. 


text:
A Jezus przystąpiwszy odezwał się do nich mówiąc: Dana mi jest wszelka władza na niebie i na ziemi. 


text:
nauczając je zachowywać wszystko, cokolwiek wam nakazałem. A oto ja jestem z wami po wszystkie dni aż do skończenia świata. 


text:
Jako napisane jest u Izajasza Proroka: Oto posyłam anioła mego przed obliczem twoim, który przygotuje drogę twą. 


text:
Głos wołającego na pustyni: gotujcie drogę Pańską, torujcie ścieżki jego (v23.40.3-5 Iz.40,3-5;> <v39.3.1 Mal.3,1). 


text:
I zdążała do niego cała kraina żydowska i wszyscy mieszkańcy Jerozolimy i byli chrzczeni przez niego w rzece Jordanie, wyznając grzechy swoje. 


text:
A Jan miał na sobie odzienie z sierści wielbłądziej i pas skórzany na biodrach, a jadał szarańcze i leśny miód. I nauczał mówiąc: 


text:
Idzie za mną mocniejszy niż ja, któremu nie jestem godzien, pochyliwszy się, rozwiązać rzemyka u sandałów jego. 


text:
I stało się: w owe dni przybył Jezus z Nazaretu galilejskiego i ochrzczony był przez Jana w Jordanie. 


text:
A natychmiast, wychodząc z wody, ujrzał otwierające się niebiosa i Ducha jako gołębicę zstępującego ku niemu. 


text:
I pozostawał na pustyni czterdzieści dni, kuszony przez szatana. Przebywał wśród dzikich zwierząt, a aniołowie służyli mu. 


text:
A przechodząc brzegiem Morza Galilejskiego ujrzał Szymona i Andrzeja, brata Szymona, zarzucających sieci w morze (byli bowiem rybakami). 


text:
A odszedłszy nieco stamtąd, ujrzał Jakuba Zebeduszowego i Jana, brata jego, gdy naprawiali sieci w łodzi. 


text:
I zaraz wezwał ich. A pozostawiwszy w łodzi ojca swego Zebedeusza wraz z najemnikami, poszli za nim. 


text:
I zdumiewali się nad nauką jego; nauczał ich bowiem jak ten, który ma władzę, a nie jak uczeni w Piśmie. 


text:
mówiąc: Zaniechaj, cóż ci do nas, Jezusie Nazareński? Przyszedłeś zgubić nas. Wiem, ktoś jest: Święty Boży. 


text:
I zdumieli się wszyscy, tak że pytali jeden drugiego mówiąc: Cóż to jest? Co za nauka nowa, obdarzona mocą? Nawet duchom nieczystym rozkazuje, a ulegają mu. 


text:
I uzdrowił wielu, których trapiły różne choroby, i wyrzucił wielu czartów, a nie dozwalał im mówić, że go znali. 


text:
A on rzecze im: Pójdźmy gdzie indziej, do pobliskich miasteczek, abym i tam głosił (Ewangelię), bo na to wyszedłem. 


text:
I przychodzi do niego pewien trędowaty błagając go. I upadłszy na kolana rzecze mu: Jeśli zechcesz, możesz mnie oczyścić. 


text:
napominając: Bacz, abyś nikomu nie powiedział, ale idź, ukaż się kapłanowi i za oczyszczenie twe ofiaruj to, co nakazał Mojżesz na świadectwo im. 


text:
Lecz on, odszedłszy, zaczął rozgłaszać szeroko i sławić to zdarzenie, tak że już odtąd (Jezus) nie mógł jawnie wejść do miasta, lecz przebywał na miejscach ustronnych. A zewsząd schodzili się do niego. 


text:
rozeszła się wieść, że jest w domu. I zgromadziło się wielu, tak że nawet u drzwi zmieścić się nie mogli, a on ich nauczał. 


text:
A gdy go z powodu tłumu nie mogli wnieść przed niego, rozebrali dach w tej części domu, gdzie się (Jezus) znajdował i uczyniwszy otwór, spuścili łoże, na którym leżał paralityk. 


text:
Czy łatwiej jest powiedzieć paralitykowi: Odpuszczają się grzechy twoje, czy też: Wstań, zabierz łoże twe i idź. 


text:
Wszakże abyście wiedzieli, że na ziemi Syn Człowieczy ma moc odpuszczania grzechów (rzekł do paralityka): 


text:
A on powstał i natychmiast, wziąwszy łoże, odszedł wobec wszystkich, tak że zdumiewali się wszyscy i cześć Bogu oddawali mówiąc: Nie widzieliśmy nigdy rzeczy podobnych. 


text:
A gdy przechodził, ujrzał Lewiego, syna Alfeusza, siedzącego przy cle, i rzekł mu: Pójdź za mną! A wstawszy, poszedł za nim. 


text:
I siedział Jezus u stołu w domu jego, a wielu celników i grzeszników zasiadło tam razem z nim i uczniami jego: było bowiem wielu, którzy szli za nim. 


text:
A uczeni w Piśmie spośród faryzeuszów, widząc, że jadł z grzesznikami i celnikami, mówili uczniom jego: Czemuż on z celnikami i grzesznikami jada i pije? 


text:
Posłyszawszy to Jezus rzecze im: Zdrowi nie potrzebują lekarza, ale ci co się źle mają. Nie przyszedłem wzywać sprawiedliwych, ale grzeszników. 


text:
A uczniowie Jana i faryzeusze pościli. Przychodzą więc i mówią do niego: Czemuż to uczniowie Jana i uczniowie faryzeuszów poszczą, a twoi uczniowie nie poszczą? 


text:
I rzekł im Jezus: Czyż mogą goście weselni pościć, gdy oblubieniec jest z nimi? Dopóki mają z sobą oblubieńca, nie mogą pościć. 


text:
Nikt nie przyszywa łaty sukna nowego do starego odzienia, bo nowy płat obrywa starą szatę i przedarcie gorszym się staje. 


text:
Nikt też młodego wina nie zlewa do starych naczyń skórzanych, bo wino rozsadza naczynia, i wino się wylewa i naczynia niszczeją. Wino nowe do nowych naczyń. 


text:
I mówi im: Czyście nigdy nie czytali, co uczynił Dawid, gdy był w potrzebie, sam łaknął i ci, co z nim byli? 


text:
Jako wszedł do domu Bożego za Abiatara, najwyższego kapłana, spożył chleby pokładne, których się nie godzi spożywać, jeno samym kapłanom, i dał również tym, którzy z nim byli? 


text:
A do nich mówi: Czy godzi się w szabat czynić dobrze czy też źle? Życie ocalić czy odebrać? A oni milczeli. 


text:
I spoglądając na nich z gniewem, zasmucił się z zaślepienia serca ich i rzekł człowiekowi: Wyciągnij rękę. I wyciągnął, a ręka jego było przywrócona. 


text:
Również z Judei, z Jerozolimy, Idumei i Zajordanii, z okolic Tyru i Sydonu przyszło do niego wiele ludzi słysząc, co czynił. 


text:
Wielu bowiem uzdrowił, przeto tłoczyli się na niego wszyscy, którzy mieli choroby, aby się go dotknąć. 


text:
I Andrzeja, i Filipa, i Bartłomieja, i Mateusza, i Tomasza, i Jakuba Alfeuszowego, i Tadeusza, i Szymona Kananejczyka, 


text:
A gdy o tym posłyszeli jego bliscy, wyszli, aby go uprowadzić, mówili bowiem, że popadł w szaleństwo. 


text:
A uczeni w Piśmie, którzy przybyli z Jeruzalem, mówili, że ma Belzebuba i że mocą księcia czartowskiego wyrzuca czarty. 


text:
Jeżeli więc szatan powstał przeciw samemu sobie i rozdarła go niezgoda, to także ostać się nie może, i przyszedł nań koniec. 


text:
Przecież nikt nie może, wszedłszy do domu mocarza, zagrabić sprzętu jego, jeżeliby jego samego wpierw nie związał: a wtedy dom jego ograbił. 


text:
Zaprawdę powiadam wam, że wszystkie grzechy będą odpuszczone synom ludzkim, nawet bluźnierstwa, których się dopuścili. 


text:
Kto by jednak zbluźnił przeciw Duchowi Świętemu, nie dostąpi odpuszczenia na wieki, ale winien jest grzechu wiecznego. 


text:
A wokół niego zasiadł tłum. Mówią mu więc: Oto matka twoja i bracia, i siostry twoje są przed domem i szukają cię. 


text:
I znowu począł nauczać nad morzem. I oto gromadzi się wokół niego rzesza wielka, tak że wszedłszy do łodzi siedział na morzu, a wszyscy zebrani wzdłuż brzegu stali na lądzie. 


text:
Drugie znów padło na grunt skalisty, gdzie nie miało wiele ziemi i wzeszło natychmiast, bo gleba nie była głęboka. 


text:
Inne wreszcie padły na ziemię, na urodzajną, i dały owoc bujny i wielokrotny: jedno przyniosło trzydzieści, drugie sześćdziesiąt, a inne sto. 


text:
I powiedział im: Wam dana jest tajemnica Królestwa Bożego, dla tych zaś, którzy są poza wami, wszystko się dzieje w przypowieściach, 


text:
aby patrząc, patrzyli, a nie ujrzeli i słysząc, słyszeli, a nie pojęli, by się nie nawrócili a nie było im odpuszczone (v23.6.9-10 Iz.6,9-10). 


text:
A tymi przy drodze, gdzie się zasiewa słowa, są ci, do których, gdy posłyszą, natychmiast przychodzi szatan i porywa słowo zasiane w nich. 


text:
A podobnie tymi, u których na gruncie skalistym zasiano, są ci, którzy kiedy posłyszą słowo, przyjmują je natychmiast z radością, 


text:
ale nie mając w sobie korzenia, trwają przy nim niedługo, potem gdy nadejdzie ucisk albo prześladowanie dla słowa, wnet się zrażają. 


text:
Ale troski świata, ułuda bogactw i pożądliwość innych rzeczy, przenikając, zagłuszają słowo i nie przynosi plonu. 


text:
A tymi, u których na urodzajnej ziemi zasiano, są ci, którzy słuchają słowa, przyjmują je i przynoszą plon: trzydzieści, sześćdziesiąt i sto. 


text:
I mówił im: Czy po to wnosi się świecę, aby ją postawić pod korcem lub pod łożem? Czyż nie po to, aby była postawiona na świeczniku? 


text:
Nic bowiem nie masz zakrytego, co by nie miało być wyjawione, ani się stało cokolwiek po to, by było tajemne, lecz aby na jaw wyszło. 


text:
I mówił im: Zważcie, czego słuchacie. Jaką miarą mierzycie, odmierzą wam, i jeszcze przydadzą wam, którzy słuchacie. 


text:
A spałby i wstawał w nocy i we dnie, a nasienie kiełkowałoby i rosło, podczas gdy on o tym nawet nie wie. 


text:
A gdy je wsieją, wyrasta i staje się większe od wszystkich krzewów. I wypuszcza gałęzie wielkie, tak że ptactwo niebieskie może się gnieździć w jego cieniu. 


text:
A on był w tyle łodzi, śpiąc na wezgłowiu. Budzą go tedy i mówią do niego: Nauczycielu! Czyż cię to nie obchodzi, że giniemy? 


text:
I powstawszy zagroził wichrowi i rzekł do morza: Milcz, oniemiej. I ustał wicher, i nastała wielka cisza. 


text:
A ogarnęła ich wielka bojaźń i mówili jeden do drugiego: Któż więc jest ten, że nawet wicher i morze są mu posłuszne? 


text:
gdyż często zakuty w kajdany i łańcuchy, rwał więzy i kruszył kajdany; a nikt go nie mógł ujarzmić. 


text:
Wciąż, dniem i nocą przebywał w grobowcach, bądź w górach, krzycząc i bijąc samego siebie kamieniami. 


text:
wołając głośno: Co ci do mnie, Jezusie, Synu Boga Najwyższego? Zaklinam się na Boga, byś mnie nie dręczył. 


text:
A zezwolił im. I wyszedłszy, duchy owe nieczyste weszły w wieprze. A stado, prawie dwutysięczne, rzuciło się ze stromego zbocza w morze i utonęło. 


text:
Ci zaś, którzy je paśli, uciekli i rozgłosili to po mieście i wioskach. A ludzie wyszli zobaczyć, co się stało. 


text:
Przychodzą więc do Jezusa i widzą tego, który był opętany, jak siedział ubrany i przy zdrowych zmysłach, ten sam, w którym niegdyś był „legion”. I opanował ich lęk. 


text:
Ale nie pozwolił mówiąc: Idź do domu i do swoich, a powiedz im, jak wielkie rzeczy Pan ci uczynił i jak się nad tobą ulitował. 


text:
I odszedł, i począł rozgłaszać w Dekapolu, jak wielkie rzeczy uczynił mu Jezus. A wszyscy zdumiewali się. 


text:
A gdy przeprawił się Jezus w łodzi znowu na drugi brzeg, zeszła się do niego rzesza wielka, a on stał nad morzem. 


text:
i błaga go usilnie, mówiąc: Córeczka moja kona, pójdź, włóż na nią ręce swoje, aby ozdrowiała i żyła. 


text:
która wiele od różnych lekarzy ucierpiała była i całe swoje mienie wydała, a nic jej nie pomogło, ale się gorzej jeszcze miała —


text:
A Jezus świadom, że moc, która w nim była ujście miała na zewnątrz, obróciwszy się do rzeszy, rzekł: Kto się dotknął szat moich? 


text:
Niewiasta zaś bojąc się i drżąc, a wiedząc, co się z nią stało, zbliżyła się, upadła przed nim, i wyznała mu całą prawdę. 


text:
Podczas gdy on jeszcze mówił, oto przybywają od zwierzchnika synagogi mówiąc: Córka twoja umarła. Czemuż jeszcze trudzisz Nauczyciela? 


text:
Jezus zaś posłyszawszy słowo, które wypowiedziano, rzekł do zwierzchnika synagogi: Nie lękaj się, wierz tylko. 


text:
I śmiali się z niego. On zaś, usunąwszy wszystkich, bierze ojca dzieweczki i matkę oraz tych, którzy z nim byli i wchodzi tam, gdzie była dzieweczka. 


text:
I natychmiast wstała dzieweczka i chodziła; a miała lat dwanaście. I zdumiewali się wszyscy w wielkim podziwie. 


text:
Z nastaniem zaś szabatu począł nauczać w synagodze, a wielu ze słuchaczów zdumiewało się, mówiąc: Skądże mu to? I cóż to za mądrość, która mu jest dana? I takie cuda, dziejące się przez jego ręce? 


text:
Czyż to nie cieśla, syn Maryi, a brat Jakuba i Józefa, i Judy, i Szymona? Czyż i siostry jego nie przebywają wśród nas? I naśmiewali się z niego. 


text:
A Jezus mówił im: Prorok bez czci bywa tylko w swojej ojczyźnie i wśród swoich krewnych i w domu swoim. 


text:
I nakazał im, by nic nie brali na drogę, prócz laski: ani chleba, ani torby podróżnej, ani pieniędzy do trzosa. 


text:
a jeśliby w jakimś miejscu nie przyjęli was i nie słuchali, wychodząc stamtąd, otrząśnijcie proch z nóg waszych im na świadectwo. 


text:
I posłyszał król Herod (głośne bowiem stało się jego imię), i mówił: Ów Jan, który chrzcił, powstał z martwych i dlatego wiele cudów dzieje się przezeń. Drudzy zaś powiadali, że to Eliasz. 


text:
Sam bowiem Herod posłał i pojmał Jana i skuł go w więzieniu z powodu Herodiady, żony Filipa, brata swego, którą sam wziął za żonę. 


text:
Bo Herod obawiał się Jana, wiedząc, że jest mężem sprawiedliwym i świętym. I strzegł go, chociaż wysłuchawszy, nie zawsze wiedział co począć; a słuchał go chętnie. 


text:
I oto nadszedł czas stosowny, gdy Herod w dniu swych urodzin zgotował ucztę dla swoich dostojników oraz dla wodzów i magnatów galilejskich. 


text:
A gdy weszła córka owej Herodiady i zatańczyła, spodobała się Herodowi i współbiesiadnikom. I rzekł król do dziewczęcia: Proś mnie, o co chcesz, a dam ci. 


text:
I poprzysiągł jej: O cokolwiek prosić mnie będziesz, dam ci, choćby nawet połowę królestwa mego. Ona tedy wyszedłszy, powiedziała do matki swojej: Czego mam żądać? 


text:
Zaraz też wbiegła z pośpiechem do króla i prosiła, mówiąc: Chcę, abyś natychmiast dał mi na misie głowę Jana Chrzciciela. 


text:
A król, chociaż bardzo się zasmucił, z powodu owej przysięgi i wobec współbiesiadników nie chciał jej odmówić. 


text:
Ten poszedł, ściął go w więzieniu, przyniósł głowę jego na misie i podał ją dziewczęciu. A dziewczę oddało ją matce swojej. 


text:
I rzekł im: Pójdźcie na ubocze, na miejsce pustynne, a spocznijcie nieco. Albowiem wielu było, którzy przybywali lub odchodzili, że nawet na posiłek czasu nie było. 


text:
A wielu widziało ich odjeżdżających i domyśliwszy się dokąd, zbiegli się tam pieszo ze wszystkich miast i wyprzedzili ich. 


text:
A wychodząc Jezus, ujrzał rzeszę wielką i ulitował się nad nimi, albowiem byli jak owce nie mające pasterza, i począł ich uczyć wielu rzeczy. 


text:
A gdy już upłynęło niemało czasu, przystąpili doń uczniowie jego mówiąc: Pustynne jest to miejsce i pora już późna; 


text:
A odpowiadając rzekł im: Dajcie wy im jeść. A oni mówią mu: Czyż mamy iść i kupić za dwieście denarów chleba, a dać im jeść? 


text:
Pyta ich tedy: Ile chlebów macie? Idźcie i zobaczcie! Kiedy się dowiedzieli, mówią: Pięć i dwie ryby. 


text:
A sam, wziąwszy pięć chlebów i dwie ryby i wejrzawszy w niebo, błogosławił, łamał chleby, i dawał uczniom, aby przed nich kładli; a dwie ryby rozdzielił wszystkim. 


text:
I niebawem przynaglił uczniów swoich, aby wsiedli do łodzi i wyprzedzili go na drugą stronę morza, do Betsaidy, zanim by sam nie odprawił rzeszy. 


text:
A ujrzawszy ich, jak się mozolili przy wiosłach (mieli bowiem wiatr przeciwny), około czwartej straży nocnej przychodzi nagle do nich krocząc po morzu. A zamierzał ich minąć. 


text:
Wszyscy bowiem widzieli go i zatrwożyli się. Lecz on zaraz przemówił do nich; i rzecze im: Ufajcie, jam jest, nie lękajcie się! 


text:
i zaraz rozbiegli się po całej owej krainie, i poczęli na łożach znosić chorych tam, gdzie posłyszeli, że przebywał. 


text:
I gdziekolwiek wchodził, do wsi, do miast czy osad, kładli chorych na drogach i błagali go, aby się choć krańca szaty jego dotknąć mogli. A ilu tylko się go dotknęło, byli uzdrowieni. 


text:
Faryzeusze zaś i wszyscy Żydzi nie jedzą, póki dokładnie nie obmyją rąk, zachowując podanie starszych. 


text:
Ani też spożywają rzeczy z targu, dopóki się nie obmyją. Ponadto podania ich nakazują im przestrzegać wielu innych rzeczy: umywania kielichów, dzbanów i naczyń miedzianych. 


text:
Pytają go więc faryzeusze i uczeni w Piśmie: Dlaczego uczniowie twoi nie czynią według podania starszych, ale spożywają chleb nieobmytymi rękoma? 


text:
A on rzekł im: Dobrze o was, obłudnikach, prorokował Izajasz, jak napisano: Lud ten czci mnie wargami, ale serce ich daleko ode mnie. 


text:
Zaniedbawszy bowiem przykazania Bożego, zachowujecie podanie ludzkie, obmywanie dzbanów i kielichów; wiele też innych tym podobnych rzeczy czynicie. 


text:
Mojżesz bowiem powiedział: Czcij ojca twego i matkę twoją (v2.20.12 Wyjśc.20,12;> <v5.5.16 Powt.5,16). Oraz: Kto by złorzeczył ojcu albo matce, śmiercią niech będzie ukarany (v2.21.17 Wyjśc.21,17;> <v3.20.9 Kapł.20,9). 


text:
Wy zaś powiadacie: Jeśliby człowiek rzekł ojcu albo matce: Korban (to znaczy ofiara) jest — cokolwiek ode mnie byłoby dla ciebie wsparciem —


text:
niszcząc słowo Boże przez podanie własne, któreście przekazali. — I wiele tym podobnych rzeczy czynicie. 


text:
Nie masz nic poza człowiekiem, co by wchodząc w niego, splamić go mogło, lecz są rzeczy, które od człowieka pochodzą, te go plamią. 


text:
I rzekł im: Także i wy zrozumieć nie możecie? Nie rozumiecie, że wszystko, co spoza człowieka wchodzi w niego, nie może go splamić, 


text:
gdyż nie dociera do serca jego, ale idzie do żołądka i wydziela się na zewnątrz, oczyszczając wszelki pokarm? 


text:
kradzieże, zabójstwa, cudzołóstwa, chciwość, przewrotność, podstęp, bezwstyd, zazdrość, bluźnierstwo, pycha i nierozwaga. 


text:
A powstawszy, odszedł stamtąd w okolice Tyru i Sydonu; i wszedłszy do domu chciał, aby nikt o tym nie wiedział, lecz ukryć się nie mógł. 


text:
Niewiasta bowiem, której córka miała ducha nieczystego, skoro tylko posłyszała o nim, weszła i padła do stóp jego. 


text:
A on jej powiedział: Dozwól wpierw nasycić się synom, bo nie godzi się zabierać chleba dzieciom, a rzucać go szczeniętom. 


text:
Ale ona odpowiadając, rzecze mu: Tak jest, Panie, ale przecież i szczenięta jadają pod stołem z okruszyn dzieci. 


text:
I znowu wyszedłszy z granic Tyru, przyszedł przez Sydon nad Morze Galilejskie, poprzez granice Dekapolu. 


text:
I oto przywodzą mu głuchego, który ponadto mówił z wysiłkiem, i proszą go, aby włożył na niego rękę. 


text:
A wziąwszy go na bok, z dala od rzeszy, włożył palce swoje w uszy jego, a śliną swą dotknął języka jego 


text:
I rozkazał im, aby nikomu nie powiadali. Ale im bardziej im nakazywał, tym bardziej jeszcze rozgłaszali, 


text:
i ponad wszelką miarę zdumiewali się, mówiąc: Dobrze wszystko uczynił, i głuchym sprawił, że słyszą, i niemym, że mówią. 


text:
W owe dni, gdy rzesza znowu była wielka, a nie miała co jeść, przywoławszy uczniów, powiada do nich: 


text:
Rozkazuje tedy rzeszy usiąść na ziemi. I wziąwszy siedem chlebów, dzięki czyniąc, łamał i dawał uczniom swoim, aby przed nich kładli; i kładli przed rzeszą. 


text:
A faryzeusze wyszli i poczęli z nim rozprawiać, a doświadczając go, domagali się od niego znaku z nieba. 


text:
I westchnąwszy w głębi duszy, mówi: Czemu to plemię domaga się znaku? Zaprawdę, powiadam wam, żaden znak temu plemieniu nie będzie dany. 


text:
A Jezus, świadom tego, rzekł im: Czemuż rozprawiacie, że nie macie chlebów? Jeszcze nie widzicie, ani rozumiecie? Zaślepione macie serca wasze? 


text:
jak pięć chlebów podzieliłem dla pięciu tysięcy? Ileście koszów pełnych ułomków zebrali? Mówią mu: Dwanaście. 


text:
A kiedy siedem chlebów podzieliłem między cztery tysiące, ile koszów pełnych ułomków zebraliście? Mówią tedy: Siedem. 


text:
I ująwszy ślepego za rękę, wyprowadził go poza wieś, a plunąwszy na oczy jego i włożywszy nań ręce, pytał go: Czy widzisz coś? 


text:
Po czym raz jeszcze włożył ręce na oczy jego i począł widzieć, i został uzdrowiony, tak że nawet z daleka jasno widział wszystko. 


text:
I wyszedł Jezus z uczniami swymi do wsi położonych przy Cezarei Filipowej. A w drodze pytał ich, mówiąc: Za kogo mnie ludzie mają? 


text:
Oni tedy odpowiedzieli mu, mówiąc: Za Jana Chrzciciela, drudzy za Eliasza, a inni za jednego z Proroków. 


text:
I począł nauczać ich, że trzeba, aby Syn Człowieczy wiele wycierpiał, był odrzucony przez starszych, najwyższych kapłanów i uczonych w Piśmie, aby został zabity i po trzech dniach zmartwychwstał. 


text:
Lecz on obróciwszy się i spojrzawszy na uczniów swoich, zgromił Piotra mówiąc: Odejdź ode mnie, szatanie, bo nie rozumiesz tego, co Boże, ale to, co ludzkie. 


text:
I przywoławszy rzeszę z uczniami swymi, rzekł im: Jeżeli kto chce iść za mną, niech się zaprze samego siebie, niech weźmie swój krzyż i naśladuje mnie. 


text:
Kto bowiem chciałby życie swoje ocalić, straci je: a kto by stracił życie swoje dla mnie i dla Ewangelii, ocali je. 


text:
Bo kto by się wstydził mnie i słów moich przed tym plemieniem cudzołożnym i grzesznym, i Syn Człowieczy wstydzić się go będzie, kiedy przyjdzie w chwale Ojca swego z aniołami świętymi. 


text:
I mówił im: Zaprawdę powiadam wam, że niektórzy tu stojący nie zaznają śmierci, zanim nie ujrzą Królestwa Bożego, nadchodzącego w mocy. 


text:
A po sześciu dniach bierze Jezus Piotra, Jakuba i Jana i wprowadza ich samych na górę wysoką, na uboczu. I przemienił się przed nimi. 


text:
A odpowiadając Piotr, mówi do Jezusa: Rabbi, dobrze nam tu być, uczyńmy więc trzy przybytki, tobie jeden i Mojżeszowi jeden, i Eliaszowi jeden. 


text:
I zjawił się obłok ocieniający ich, a z obłoku rozległ się głos: Ten jest Syn mój umiłowany, jego słuchajcie. 


text:
A kiedy zstępowali z góry, nakazał im, aby nikomu nie opowiadali tego, co widzieli, aż do czasu, gdy Syn Człowieczy zmartwychwstanie. 


text:
I zachowali milczenie o tym zdarzeniu, a między sobą rozprawiali, co by to znaczyło: zmartwychwstanie. 


text:
A on rzekł im: Eliasz, gdy przyjdzie najpierw, naprawi wszystko. A czemuż to napisane jest o Synu Człowieczym, że ma wiele cierpieć i być wzgardzony? 


text:
A wróciwszy do uczniów, ujrzeli wokół nich rzeszę wielką i uczonych w Piśmie, rozprawiających z nimi. 


text:
A jeden z rzeszy odpowiedział mu: Nauczycielu, przywiodłem do ciebie syna mego, który ma ducha niemego. 


text:
A ten, gdziekolwiek go napadnie, rzuca go o ziemię, i pieni się, i zgrzyta zębami, i drętwieje. I powiedziałem uczniom twoim, aby go wyrzucili, ale nie mogli. 


text:
A on odpowiadając im rzekł: O plemię bez wiary, dokądże to wśród was będę? Jak długo cierpieć was będę? Przywiedźcie go do mnie. 


text:
I przywiedli go do niego. A kiedy go ujrzał, natychmiast duch począł nim targać, i upadłszy na ziemię tarzał się, tocząc pianę. 


text:
i często wrzucał go, i w ogień, i w wodę, aby go zgubić, ale, jeśli możesz, ratuj nas, litując się nad nami. 


text:
A kiedy spostrzegł Jezus, że rzesza się zbiega, zgromił ducha nieczystego, mówiąc mu: Duchu niemy i głuchy! Ja ci rozkazuję wyjdź z niego, a nie wchodź więcej. 


text:
A zawoławszy i potrząsnąwszy nim gwałtownie, wyszedł. I stał się chłopiec jak martwy, tak że wielu mówiło, że umarł. 


text:
Pouczał bowiem uczniów swoich; i mówił im, że Syn Człowieczy ma być wydany w ręce ludzi, i zabiją go, ale zabity po trzech dniach zmartwychwstanie. 


text:
I usiadłszy, wezwał dwunastu i rzekł im: Jeżeli kto chce być pierwszym, będzie ze wszystkich ostatnim i sługą wszystkich. 


text:
Ktokolwiek by jedno z takich dzieci przyjął w imię moje, mnie przyjmuje, a kto by mnie przyjął, nie mnie przyjmuje, ale tego, który mnie posłał. 


text:
Rzekł mu Jan: Nauczycielu, widzieliśmy kogoś nie z tych, co chodzą z nami, jak w imię twoje wyrzucał czarty, i zabroniliśmy mu, bo nie chodził z nami. 


text:
Jezus zaś rzekł: Nie zabraniajcie mu, albowiem nie masz nikogo, kto by czynił cuda w imię moje, a mógł niebawem źle mówić o mnie. 


text:
Albowiem kto by podał wam kubek wody, dlatego żeście Chrystusowi, zaprawdę powiadam wam, nie straci zapłaty swojej. 


text:
A kto by zgorszył jednego z tych maluczkich, którzy wierzą, takiemu lepiej by było, aby mu uwiązano kamień młyński u szyi i wrzucono go w morze. 


text:
A jeżeliby ręka twoja gorszyła cię, odetnij ją: lepiej będzie dla ciebie ułomnym wejść do żywota, niż mając obie ręce, pójść do piekła w ogień nieugaszony. 


text:
I jeżeliby noga twoja gorszyła cię, odetnij ją: lepiej będzie dla ciebie wejść chromym do żywota, niż mając obie nogi, być wrzuconym do piekła. 


text:
I jeżeliby oko twoje gorszyło cię, wyłup je: lepiej będzie dla ciebie wejść do Królestwa Bożego jednookim, niż mając dwoje oczu, być wrzuconym do piekła, 


text:
Dobrą rzeczą jest sól. Ale jeśliby sól zwietrzała, czymże ją przyprawicie? Miejcie sól w samych sobie, a pokój między sobą. 


text:
A powstawszy, wyrusza stamtąd w granice Judei i do Zajordanii. I znowu zbierają się wokół niego rzesze. A on według swego zwyczaju pouczał ich. 


text:
I staną się dwoje jednym ciałem (v1.1.27 Rodz.1,27;> <v1.2.24 2,24). A tak już nie ma dwojga, ale jedno ciało. 


text:
I rzekł im: Ktokolwiek oddaliłby żonę swoją, a pojąłby inną, dopuszcza się przeciw niej cudzołóstwa. 


text:
Co ujrzawszy Jezus, oburzył się i rzekł im: Dopuśćcie, aby dzieci przychodziły do mnie, nie wzbraniajcie im, albowiem takich jest Królestwo Boże. 


text:
A gdy już wyruszał w drogę, przybiegł ktoś i upadłszy przed nim na kolana, pytał go: Nauczycielu dobry, co mam czynić, abym osiągnął żywot wieczny? 


text:
Znasz przykazania: Nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kradnij, nie mów fałszywego świadectwa, nie wyrządzaj krzywdy, czcij ojca twego i matkę (v2.20.12-16 Wyjśc.20,12-16). 


text:
A Jezus, wpatrzywszy się w niego, umiłował go i rzekł mu: Jednego ci brak: idź, sprzedaj wszystko, co masz i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie, a wróć tu i pójdź za mną, podjąwszy krzyż. 


text:
A Jezus, rozejrzawszy się wokoło, powiedział uczniom swoim: Jakże trudno tym, którzy mają bogactwa, wejść do Królestwa Bożego. 


text:
Uczniowie zaś zdumieli się słowami jego. Lecz Jezus znowu odpowiadając rzekł im: Synowie, jakże trudno jest tym, którzy nadzieję swą pokładają w bogactwach, wejść do Królestwa Bożego. 


text:
A spojrzawszy na nich Jezus powiedział: U ludzi to niemożliwe, ale nie u Boga, wszystko bowiem możliwe jest u Boga. 


text:
Jezus odpowiedział: Zaprawdę powiadam wam, nie masz nikogo, kto by opuścił dom, albo braci, albo siostry, albo matkę, albo ojca, albo dzieci, albo rolę dla mnie i dla Ewangelii, 


text:
żeby nie miał otrzymać stokroć więcej, teraz, w tym życiu: domów i braci, sióstr i matek, dzieci oraz roli wśród prześladowania, a życia wiecznego w przyszłości. 


text:
I byli w drodze, zdążając do Jerozolimy, a Jezus szedł przed nimi. I zdumiewali się, a ci, którzy razem z nimi szli, trwożyli się. A on wziąwszy znowu dwunastu, począł im mówić o tym, co go spotkać miało: 


text:
Oto wstępujemy do Jerozolimy, a Syn Człowieczy będzie wydany przedniejszym kapłanom i uczonym w Piśmie, a skażą go na śmierć i wydadzą poganom. 


text:
I będą się z niego naigrawać, i pluć na niego. I ubiczują go, i zabiją, a po trzech dniach zmartwychwstanie. 


text:
Przystępują tedy do niego Jakub i Jan, synowie Zebedeusza, mówiąc mu: Nauczycielu, chcemy, abyś nam uczynił, o cokolwiek prosić cię będziemy. 


text:
Oni zaś rzekli mu: Spraw, abyśmy w chwale twojej, jeden po prawicy, a drugi po lewicy twej zasiedli. 


text:
Jezus zaś rzekł im: Nie wiecie, O co prosicie. Czyż możecie wypić kielich, który ja piję, albo też chrzcić się chrztem, którym ja chrzczony jestem? 


text:
A oni powiedzieli mu: Możemy. Jezus zaś rzekł im: Z kielicha, z którego ja piję, pić będziecie i chrztem, którym ja chrzczony jestem, ochrzczeni będziecie, 


text:
Jezus jednak, przywoławszy ich, rzekł: Wiecie, że ci, którzy uchodzą za władców narodów, panują nad nimi, a możni ich sprawują nad nimi swą władzę. 


text:
Jednakże nie tak będzie między wami, ale ktokolwiek chciałby wśród was być wielkim, będzie waszym sługą. 


text:
Albowiem i Syn Człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, ale aby służyć i oddać duszę swoją na okup za wielu. 


text:
Tak doszli do Jerycha. A gdy wychodził z Jerycha z uczniami swymi i rzeszą dosyć liczną, siedział przy drodze ślepy żebrak, Bartymeusz, syn Tymeusza. 


text:
A usłyszawszy, że to Jezus z Nazaretu, począł wołać i mówić: Synu Dawida, Jezusie! Zmiłuj się nade mną! 


text:
A Jezus przystanął i rzekł: Przywołajcie go. Wołają tedy ślepego mówiąc mu: Bądź dobrej myśli, wstań, wzywa cię. 


text:
I odpowiadając Jezus rzekł mu: Cóż chcesz, abym ci uczynił? Ślepiec zaś rzekł mu: Rabboni — abym przejrzał. 


text:
A gdy się zbliżali do Jerozolimy, do Betfage i Betanii przy Górze Oliwnej, posyła dwóch spośród uczniów swoich 


text:
i mówi im: Idźcie do wsi, która jest przed wami, a wchodząc do niej, niebawem znajdziecie oślę uwiązane, na którym jeszcze nikt z ludzi nie siedział: odwiążcie je i przywiedźcie. 


text:
A jeżeliby wam kto rzekł: Cóż to czynicie? — powiedzcie: Pan go potrzebuje i zaraz odeśle je tu z powrotem. 


text:
Błogosławiony, który przybywa w imię Pańskie, Błogosławione królestwo ojca naszego Dawida, które nadchodzi, Hosanna na wysokościach (v19.118.26 Ps.118,26) . 


text:
I wszedł do Jerozolimy do świątyni, a gdy obejrzał wszystko, kiedy już nastała wieczorna godzina, wyszedł do Betanii z dwunastoma. 


text:
I ujrzawszy z daleka drzewo figowe pokryte liśćmi, podszedł, żeby zobaczyć czy też na nim czego nie znajdzie. A gdy się do niego przybliżył, nie znalazł nic prócz liści, bo nie była to pora na figi. 


text:
I odpowiadając rzekł mu: Niechaj już nigdy więcej nikt z ciebie owocu nie pożywa. A słyszeli to uczniowie jego. 


text:
I przybywają do Jerozolimy. A skoro wszedł do świątyni, począł wyrzucać sprzedających i kupujących w świątyni, a stoły bankierów i ławy sprzedających gołębie przewrócił. 


text:
I nauczał mówiąc im: Czyż nie jest napisane, że: Dom mój domem modlitwy zwany będzie dla wszystkich narodów (v23.56.7 Iz.56,7), a wyście go uczynili jaskinią zbójców. 


text:
Posłyszeli go przedniejsi kapłani i uczeni w Piśmie; i przemyśliwali, jakby go mogli zgubić. Bali się go bowiem, gdyż cała rzesza podziwiała jego naukę. 


text:
Zaprawdę powiadam wam, że ktokolwiek by rzekł tej górze: dźwignij się i rzuć się w morze, a nie zwątpiłby w sercu swoim, lecz wierzyłby, że się stanie cokolwiek powie, spełni się. 


text:
Dlatego powiadam wam: Wszystko, o cokolwiek modlicie się i prosicie — wierzcie, że otrzymacie, a stanie się wam. 


text:
I gdy stajecie do modlitwy, odpuśćcie, jeśli co przeciw komu macie, aby i Ojciec wasz, który jest w niebiesiech, odpuścił wam winy wasze. 


text:
I przybywają znowu do Jerozolimy. A kiedy się przechadzał w świątyni, oto przystępują doń przedniejsi kapłani, uczeni w Piśmie i starsi. 


text:
A Jezus rzekł im: I ja zapytam was o jedną rzecz, odpowiedzcie mi, a powiem wam, jaką mocą to czynię. 


text:
A oni zastanawiali się mówiąc: Jeżeli powiemy: z nieba, powie nam: Czemuście mu zatem nie uwierzyli? 


text:
Ale czyż mamy powiedzieć: z ludzi? — Bali się rzeszy. Albowiem wszyscy uważali Jana za prawdziwego proroka. 


text:
Odpowiadając tedy Jezusowi mówią: Nie wiemy. A Jezus (odpowiadając) rzekł im: Ani też ja wam nie powiem, jaką mocą to czynię. 


text:
I począł do nich mówić w przypowieściach: Człowiek pewien założył winnicę, ogrodził ją płotem, wykopał prasę, zbudował wieżę i wynajął ją rolnikom, a sam odjechał do innego kraju. 


text:
Ale rolnicy owi mówili między sobą: Ten jest dziedzicem, pójdźmy, zabijmy go, a naszym będzie dziedzictwo. 


text:
I usiłowali go pojmać, lecz lękali się rzeszy. Poznali bowiem, że przeciw nim mówił tę przypowieść. I opuściwszy go odeszli. 


text:
A oni przyszedłszy mówią mu: Nauczycielu, wiemy, żeś prawdomówny i nie zważasz na nikogo: nie oglądasz się bowiem na osobę ludzką, ale drogi Bożej w prawdzie nauczasz. Czy godzi się płacić daninę cesarzowi, czy też nie? Powinniśmy ją dawać, czy nie? 


text:
A on, znając ich obłudę, powiedział im: Czemu mnie kusicie? Przynieście mi denara, abym go obejrzał. 


text:
I rzekł im Jezus: Co jest cesarskiego, oddajcie cesarzowi, a co jest Bożego, Bogu. I podziwiali go. 


text:
Nauczycielu, Mojżesz napisał nam: Jeśliby czyj brat umarł, a zostawił żonę bezdzietną, brat jego niech pojmie tę niewiastę, i niech wzbudzi potomstwo bratu swemu (v5.25.5 Powt.25,5). 


text:
Z chwilą zmartwychwstania, kiedy powstaną z martwych, któregoż z nich będzie żoną? Bo siedmiu ich miało ją za żonę. 


text:
Kiedy bowiem powstaną z martwych, ani się żenić będą, ani za mąż wychodzić, ale będą tak jak aniołowie w niebiesiech. 


text:
O umarłych zaś, że zmartwychwstają, czyż nie czytaliście w księdze Mojżesza, „O krzaku”, jak to Bóg mówił do niego: Jam Bóg Abrahama, i Bóg Izaaka, i Bóg Jakuba (v2.3.2-6 Wyjśc.3,2-6). 


text:
A jeden z uczonych w Piśmie, który słyszał ich, jak rozprawiali, i świadom był, że dobrze im odpowiedział, przystąpił i zapytał go: Które przykazanie jest ze wszystkich pierwsze? 


text:
I będziesz miłował Pana, Boga twego, z całego serca twego i z całej duszy twojej, i ze wszystkiej myśli twojej, i ze wszystkiej siły twojej (v5.6.4-5 Powt.6,4-5). 


text:
A drugie takie: Będziesz miłował bliźniego twego jako siebie samego (v3.19.18 Kapł.19,18). Innego przykazania, większego nad te, nie ma. 


text:
I rzekł mu uczony w Piśmie: Dobrze, Nauczycielu! Prawdę powiedziałeś, że On jedyny jest i nie masz innego oprócz niego. 


text:
A miłować go z całego serca, ze wszystkiego umysłu i z całej siły i miłować bliźniego jako siebie samego więcej znaczy niż wszystkie całopalenia i ofiary. 


text:
Jezus zaś widząc, że rozumnie odpowiedział, rzekł mu: Jesteś bliski Królestwa Bożego. A nikt go już więcej nie śmiał pytać. 


text:
I odpowiadając Jezus mówił nauczając w świątyni: Jakże powiadają uczeni w Piśmie, że Chrystus jest synem Dawida? 


text:
Sam Dawid powiedział przez Ducha Świętego: Rzekł Pan Panu memu, siądź po prawicy mojej, aż położę nieprzyjaciół twoich pod stopy twoje (v19.110.1 Ps.110,1). 


text:
I mówił w tym nauczaniu swoim: Wystrzegajcie się uczonych w Piśmie, którzy chętnie chodzą w długich szatach, lubią pozdrowienia na rynku, 


text:
A usiadłszy naprzeciw skarbony, patrzał, jak lud wrzucał do skarbony pieniądze, a wielu bogatych rzucało hojnie. 


text:
I przywoławszy uczniów swoich, rzekł im: Zaprawdę powiadam wam, że ta uboga wdowa dała więcej niż wszyscy wrzucający do skarbony. 


text:
Wszyscy bowiem wrzucali z tego, co im zbywało, ta zaś w niedostatku swoim wszystko, co miała, wrzuciła, całe mienie swoje. 


text:
A gdy wychodził ze świątyni, rzekł do niego jeden z uczniów jego: Nauczycielu, patrz, co za kamienie i jakie budowle. 


text:
A Jezus powiedział mu: Widzisz te gmachy wielkie? Nie zostanie kamień na kamieniu, który by nie był zwalony. 


text:
A gdy siedział na Górze Oliwnej na wprost świątyni, pytali go na osobności Piotr i Jakub, i Jan, i Andrzej: 


text:
A kiedy posłyszycie o wojnach i o wieściach wojennych, nie trwóżcie się: bo stać się to musi, ale nie na tym koniec. 


text:
Powstanie bowiem naród przeciw narodowi i królestwo przeciw królestwu. Będą miejscami trzęsienia ziemi, będzie głód. To początki boleści. 


text:
Sami jednak miejcie się na baczności. Wydadzą was sądom i w synagogach biczować was będą z mego powodu, im na świadectwo. 


text:
A gdy was prowadzić będą, aby was wydać, nie troszczcie się przedtem, co byście mówić mieli, ale co wam w owej godzinie będzie dane, to mówcie. Albowiem nie wy mówicie, ale Duch święty. 


text:
Gdy tedy ujrzycie brzydotę spustoszenia, jak się rozpostarła, gdzie jej być nie powinno (kto czyta, niech zrozumie), wtedy ci, którzy są w Judei, niech uciekają w góry; 


text:
Będzie bowiem w dni one taki ucisk, jakiego nie było od początku świata, który stworzył Bóg, aż dotąd, ani też nie będzie. 


text:
A jeśliby Pan nie skrócił onych dni, nikt nie byłby ocalony, lecz dla wybranych, których wybrał, skrócił dni owe. 


text:
Powstaną bowiem fałszywi chrystusowie i fałszywi prorocy i czynić będą znaki i cuda, aby zwieść (jeśli to możliwe) owych wybranych. 


text:
I wówczas pośle aniołów i zgromadzi wybranych swoich z czterech stron świata, od krańca ziemi aż po kraniec nieba. 


text:
A od figowego drzewa uczcie się podobieństwa. Skoro już gałąź jego staje się miękka i wypuszcza liście, poznajecie, że blisko jest lato. 


text:
Jak człowiek, który odjeżdżając daleko, zostawił dom swój i rozdał władzę sługom swoim, każdemu nad zajęciem jego, a odźwiernemu nakazał, aby czuwał. 


text:
Czuwajcie więc (bo nie wiecie, kiedy przybędzie pan domu: z wieczora czy o północy, czy gdy kur zapieje, czy też rankiem), 


text:
A za dwa dni była Pascha i święto Przaśników. I przemyśliwali przedniejsi kapłani i uczeni w Piśmie, jak by go pojmać podstępem i stracić. 


text:
A kiedy był w Betanii, w domu Szymona Trędowatego, i spoczywał przy stole, przyszła jakaś niewiasta mająca naczynie alabastrowe niepodrobionego olejku nardowego, bardzo kosztownego. Stłukłszy alabaster, wylała (olejek) na głowę jego. 


text:
Można było bowiem olejek ten sprzedać drożej niż za trzysta denarów i rozdać ubogim. I szemrali przeciw niej. 


text:
Zawsze bowiem ubogich macie u siebie i ilekroć zechcecie, możecie im dobrze czynić; mnie jednak nie zawsze mieć będziecie. 


text:
A zaprawdę powiadam wam: Gdziekolwiek, po całym świecie głoszona będzie ewangelia, mówić się będzie i o tym, co ona uczyniła, ku jej pamięci. 


text:
Ci usłyszawszy, uradowali się i obiecali mu dać pieniądze. I zastanawiał się, jak by go wydać w dogodnym czasie. 


text:
A pierwszego dnia Przaśników, mówią mu uczniowie jego: Gdzie chcesz, abyśmy poszli i przygotowali ci do spożycia wieczerzę paschalną? 


text:
Posyła więc dwóch z uczniów swoich i rzecze im: Idźcie do miasta, a spotkacie człowieka niosącego dzban wody, idźcie za nim, 


text:
i gdziekolwiek wejdzie, powiedzcie panu domu: Nauczyciel mówi: Gdzie jest dla mnie pomieszczenie, abym spożył Paschę z uczniami moimi? 


text:
I odeszli uczniowie, i przyszli do miasta, a znaleźli jak im był powiedział. I przygotowali Paschę. 


text:
Gdy zaś zajęli miejsca przy stole i jedli, Jezus powiedział: Zaprawdę powiadam wam, że jeden z was, który je ze mną, wyda mnie. 


text:
Wprawdzie Syn Człowieczy idzie, jak napisano o nim, ale biada owemu człowiekowi przez którego Syn Człowieczy jest wydany. Lepiej by mu było, gdyby się był nie narodził ów człowiek. 


text:
A gdy wieczerzali, wziął chleb, pobłogosławił, łamał, i dał im, mówiąc: Bierzcie, to jest ciało moje. 


text:
Zaprawdę powiadam wam, nie będę pił już z owocu szczepu winnego aż do owego dnia, gdy pić będę z owocu nowego w Królestwie Bożym. 


text:
I rzekł im Jezus: Wy wszyscy zwątpicie o mnie. Napisane jest bowiem: Uderzę w pasterza, a rozproszą się owce (v38.13.7 Zach.13,7). 


text:
I mówi mu Jezus: Zaprawdę powiadam ci, że ty, dzisiaj, tej nocy, wpierw nim dwakroć kur zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz. 


text:
Ale on tym goręcej zapewniał: Choćby mi przyszło umrzeć z tobą, nie zaprę się ciebie. Podobnie też i wszyscy mówili. 


text:
I przybywają do posiadłości, którą zowią Getsemani. I powiada do uczniów swoich: Zostańcie tu, aż się pomodlę. 


text:
I mówił: Abba, Ojcze! Wszystko dla ciebie możliwe, oddal ode mnie ten kielich; wszakże, nie to, czego ja chcę, ale czego ty. 


text:
I przychodzi, i zastaje ich śpiących. Mówi więc do Piotra: Szymonie, śpisz? Nie mogłeś czuwać jednej godziny? 


text:
Czuwajcie i módlcie się, abyście nie popadli w pokuszenie: duch wprawdzie jest ochoczy, ale ciało omdlałe. 


text:
A wróciwszy zastał ich znowu śpiących (albowiem oczy ich były senne) i nie wiedzieli, co mu odpowiedzieć. 


text:
I przychodzi po raz trzeci, i mówi im: Śpijcie już i odpoczywajcie. Dosyć, nadeszła godzina: oto Syn Człowieczy będzie wydany w ręce grzeszników. 


text:
A gdy on jeszcze mówił, nadszedł Judasz, jeden z dwunastu, a z nim tłum z mieczami i z kijami, od przedniejszych kapłanów i uczonych w Piśmie i starszych. 


text:
Zdrajca zaś jego dał im znak mówiąc: To ten, którego pocałuję, chwytajcie go, a prowadźcie ostrożnie. 


text:
Codziennie wśród was przebywałem, nauczając w świątyni, a nie pojmaliście mię. Ale — niech się spełnią Pisma! 


text:
I powiedli Jezusa do najwyższego kapłana. I zebrali się tam wszyscy przedniejsi kapłani i starsi, i uczeni w Piśmie. 


text:
Piotr zaś szedł za nim z daleka, aż na dziedziniec najwyższego kapłana i usiadł ze sługami, grzejąc się przy ogniu. 


text:
A przedniejsi kapłani i cała rada szukali świadectwa przeciw Jezusowi, aby go na śmierć skazać, a nie znajdowali. 


text:
Myśmy słyszeli, jak powiadał: Ja zburzę tę świątynię, wzniesioną rękami, a w ciągu trzech dni zbuduję inną, która nie rękami wzniesiona będzie. 


text:
Tedy najwyższy kapłan, stanąwszy pośrodku zapytał Jezusa mówiąc: Nic nie odpowiadasz? O cóż to oni cię oskarżają? 


text:
On zaś milczał i nic nie odpowiedział. Zapytał go najwyższy kapłan ponownie, i rzekł mu: Czyś ty jest Chrystus, Syn Błogosławionego? 


text:
Jezus tedy rzekł: Jam jest, a ujrzycie Syna Człowieczego, siedzącego na prawicy Mocy Bożej i przychodzącego w obłokach niebieskich. 


text:
Słyszeliście bluźnierstwo. Cóż tedy sądzicie? A oni wszyscy wydali wyrok skazujący: winien jest śmierci. 


text:
I niektórzy poczęli pluć na niego i zakrywać oblicze jego, i bić go pięściami mówiąc: Prorokuj! A słudzy policzkowali go. 


text:
i ujrzawszy Piotra grzejącego się, przypatrzyła się mu i powiada: I tyś był z tym Nazareńczykiem, Jezusem. 


text:
Lecz on zaparł się mówiąc: Ani nie wiem, ani nie rozumiem, co mówisz. I wyszedł do przysionka, a kur zapiał. 


text:
A on znowu się zapierał. I niebawem, po małej chwili, ci, co tam stali, mówili Piotrowi: Niezawodnie należysz do nich, bo jesteś Galilejczykiem. 


text:
A wnet kur zapiał powtórnie. I wspomniał Piotr na słowa, które mu był powiedział Jezus: Wpierw nim kur dwakroć zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz. A wspomniawszy to, zapłakał. 


text:
I zaraz z rana najwyżsi kapłani po naradzie wraz ze starszymi, uczonymi w Piśmie i całym trybunałem, związawszy Jezusa, powiedli i wydali Piłatowi. 


text:
A był jeden zwany Barabaszem, uwięziony wraz ze wszystkimi buntownikami, którzy podczas zamieszek dopuścili się zabójstwa. 


text:
A Piłat, odpowiadając ponownie, rzekł im: Cóż więc mam uczynić z tym, którego zwiecie królem żydowskim? 


text:
Piłat zatem, chcąc zadośćuczynić ludowi, wypuścił im Barabasza, a ubiczowanego Jezusa wydał, aby był ukrzyżowany. 


text:
A kiedy mieli dość naigrawań, zdjęli z niego purpurę, przyoblekli go w jego własne szaty i wyprowadzili, aby go ukrzyżować. 


text:
I przymuszają przechodzącego obok, niejakiego Szymona Cyrenejczyka, idącego z pola, ojca Aleksandra i Rufa, aby niósł krzyż jego. 


text:
A przechodzący mimo bluźnili mu, potrząsając głowami i mówiąc: Hej, ty, co burzysz świątynię i budujesz ją w ciągu trzech dni, 


text:
Podobnie i przedniejsi kapłani z uczonymi w Piśmie szydzili, mówiąc jeden do drugiego: Innych ocalił, a sam siebie ocalić nie może. 


text:
Chrystus, król izraelski, niechże teraz zstąpi z krzyża, abyśmy zobaczyli i uwierzyli. Lżyli go także i ci, co z nim ukrzyżowani byli. 


text:
I o godzinie dziewiątej Jezus zawołał głosem wielkim: Eloi, Eloi, lama sabachthani, co znaczy: Boże mój, Boże mój, czemuś mię opuścił? 


text:
A ktoś, przybiegłszy i napełniwszy gąbkę octem, włożył ją na trzcinę i chciał mu dać pić, mówiąc: Poczekajcie, zobaczymy, czy przybędzie Eliasz, aby go zdjąć. 


text:
A setnik, który stał naprzeciw, ujrzawszy, że tak oddał ducha, rzekł: Niezawodnie, człowiek ten był Synem Bożym. 


text:
A były tam i niewiasty przypatrujące się z daleka, między którymi była i Maria Magdalena i Maria, matka Jakuba Mniejszego i Józefa, i Salome. 


text:
One to, kiedy był w Galilei, szły za nim i usługiwały mu. I wiele innych, które razem z nim przybyły do Jerozolimy. 


text:
przyszedł Józef z Arymatei, senator dostojny, oczekujący także Królestwa Bożego, odważnie wszedł do Piłata i prosił o ciało Jezusa. 


text:
Ten, kupiwszy prześcieradło i zdjąwszy Jezusa, owinął go prześcieradłem i złożył w grobowcu, który był wykuty w skale. I zatoczył kamień przed wejściem do grobowca. 


text:
A gdy minął szabat, Maria Magdalena i Maria Jakubowa, i Salome nakupiły wonności, aby pójść i namaścić go. 


text:
A wszedłszy do grobowca, ujrzały młodzieńca siedzącego po prawej stronie, ubranego w szatę białą, i zdumiały się. 


text:
Ale on rzekł im: Nie lękajcie się, szukacie Jezusa Nazareńskiego, ukrzyżowanego: powstał, nie masz go tu, oto miejsce, gdzie go złożono. 


text:
Ale idźcie, powiedzcie uczniom jego i Piotrowi, że was wyprzedzi do Galilei: tam go ujrzycie, jak wam powiedział. 


text:
A one wyszedłszy, uciekły od grobowca, opanował je bowiem strach i przerażenie. Nikomu też nic nie powiedziały, bo były przejęte lękiem. 


text:
A powstawszy rankiem w pierwszy dzień tygodnia, ukazał się naprzód Marii Magdalenie, z której wyrzucił był siedmiu czartów. 


text:
W końcu ukazał się owym jedenastu, gdy siedzieli u stołu, i ganił niedowiarstwo ich i twardość serca, że nie uwierzyli tym, którzy go widzieli zmartwychwstałego. 


text:
A tym, którzy uwierzą, takie cuda towarzyszyć będą: w imię moje będą czarty wyrzucać, nowymi językami mówić będą, 


text:
węże będą brać, i choćby coś trującego pili, szkodzić im nie będzie; na chorych ręce kłaść będą, a wyzdrowieją. 


text:
Oni zaś wyruszywszy, przepowiadali wszędzie — a Pan dopomagał i utwierdzał mowę przez cuda w ślad za nimi idące. 


text:
Ponieważ wielu już usiłowało ułożyć opis zdarzeń, które wśród nas są przedmiotem niezachwianej wiary, 


text:
postanowiłem i ja, dostojny Teofilu, zbadawszy wszystko dokładnie od pierwszej chwili opisać ci to w należytym porządku, 


text:
Był za dni Heroda, króla Judei, pewien kapłan imieniem Zachariasz, ze zmiany Abiasza. I miał żonę z córek Aaronowych, a imię jej Elżbieta. 


text:
A byli oboje sprawiedliwi przed Bogiem, zachowując bez zarzutu wszystkie przykazania i ustawy Pańskie. 


text:
że według zwyczaju przyjętego przez kapłanów przyszła na niego kolej przez losowanie, aby wejść do świątyni Pańskiej i złożyć ofiarę kadzielną. 


text:
I rzekł do niego Anioł: Nie lękaj się, Zachariaszu, wysłuchana jest bowiem prośba twoja. Żona twoja, Elżbieta, urodzi ci syna, któremu nadasz imię Jan. 


text:
Będzie bowiem wielki przed Panem, wina i sycery pić nie będzie, a Duchem świętym będzie napełniony jeszcze w żywocie matki swojej. 


text:
a sam wyprzedzi go w duchu i mocy Eliaszowej, aby zwrócił serca ojców ku dzieciom, a niewierzących ku roztropności sprawiedliwych, by przygotował Panu lud doskonały. 


text:
I rzekł Zachariasz do Anioła: Jakże to poznam? Jestem przecież starzec, a i żona moja podeszła w latach swoich. 


text:
I odpowiadając Anioł rzekł mu: Jam jest Gabriel, który stoję przed obliczem Bożym, a posłany jestem, abym przemówił do ciebie i zwiastował ci tę nowinę radosną. 


text:
A oto staniesz się niemy i nie będziesz mógł mówić, aż do dnia, w którym się to stanie, dlatego żeś nie uwierzył słowom moim, które się w swoim czasie spełnią. 


text:
A wyszedłszy nie mógł do nich mówić. I poznali, że miał widzenie w świątyni. A on dawał im znaki i pozostał niemym. 


text:
Tak mi Pan uczynił we dni, w które na mnie wejrzał, aby uwolnić mię z niesławy mojej między ludźmi. 


text:
A miesiąca szóstego posłany był Anioł Gabriel od Boga do miasta galilejskiego, które zwano Nazaret, 


text:
I wszedłszy do niej rzekł: Bądź pozdrowiona, łaski pełna, Pan z tobą (błogosławionaś ty między niewiastami). 


text:
Ten będzie wielki i nazwany będzie Synem Najwyższego. I da mu Pan Bóg stolicę Dawida, ojca jego, i będzie królował nad domem Jakubowym na wieki, 


text:
I odpowiadając Anioł rzekł jej: Duch święty zstąpi na ciebie i moc Najwyższego cię zacieni. Przeto i co się narodzi święte, będzie nazwane Synem Bożym. 


text:
A oto Elżbieta, krewna twoja, i ona poczęła w starości swojej dziecię, a jest to już szósty miesiąc dla tej, którą zowią niepłodną: 


text:
I rzekła Maryja: Otom ja służebnica Pańska, niech mi się stanie według słowa twego. I odszedł od niej Anioł. 


text:
I stało się, skoro usłyszała Elżbieta pozdrowienie Maryi, poruszyło się dziecię w łonie jej i napełnioną została Elżbieta Duchem świętym, 


text:
i zawołała głosem wielkim, mówiąc: Błogosławionaś ty między niewiastami i błogosławiony owoc żywota twego. 


text:
Oto bowiem, skoro zabrzmiał głos pozdrowienia twego w uszach moich, poruszyło się z radością dziecię w łonie moim. 


text:
Iż wejrzał na uniżenie służebnicy swojej. Bo oto odtąd błogosławioną zwać mnie będą wszystkie narody. 


text:
I usłyszeli sąsiedzi i krewni jej, że Pan okazał jej swe wielkie miłosierdzie, i radowali się wespół z nią. 


text:
I stało się, że przybyli dnia ósmego, aby obrzezać dzieciątko; i chcieli nazwać je imieniem jego ojca Zachariasza. 


text:
I padł strach na wszystkich ich sąsiadów, a po całej górzystej okolicy judzkiej rozniosła się wieść o tym zdarzeniu. 


text:
A wszyscy, którzy o tym posłyszeli, rozmyślali o tym, zapytując samych siebie: Czymże stanie się to dziecię? Albowiem ręka Pańska była z nim. 


text:
A ty, dziecię, nazwane będziesz Prorokiem Najwyższego, albowiem pójdziesz przed Panem, aby przygotować drogę Jego. 


text:
przez zmiłowanie się Boga naszego, który miłosiernie wejrzy na nas —On, światłość wschodząca z wysoka. 


text:
By oświecić tych, którzy są w ciemnościach i którzy mrokiem śmierci są spowici. By kroki nasze wieść drogą pokoju. 


text:
A dziecię rosło i umacniało się w duchu i przebywało na miejscach pustynnych aż do czasu ukazania się swego w Izraelu. 


text:
I stało się w one dni, że wydany został dekret przez cesarza Augusta, aby dokonano spisu w całym zamieszkałym okręgu ziemi. 


text:
Poszedł też i Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawidowego, zwanego Betlejem, jako że był z domu i pokolenia Dawidowego, 


text:
I porodziła syna swego pierworodnego, owinęła go w pieluszki, i złożyła w żłobie: nie było bowiem dla nich miejsca w gospodzie. 


text:
I stanął nad nimi Anioł Pański, a chwała Pańska zewsząd ich oświeciła, tak że opanowała ich wielka bojaźń. 


text:
I rzekł im Anioł: Nie lękajcie się, oto bowiem zwiastuję wam radość wielką, która będzie cieszyć cały lud, 


text:
I stało się, kiedy odeszli od nich Aniołowie do nieba, mówili pasterze jeden do drugiego: chodźmy więc do Betlejem a zobaczmy to, co się stało, o czym oznajmił nam Pan. 


text:
I wrócili pasterze, wielbiąc i chwaląc Boga za wszystko, co słyszeli i widzieli, jak im powiedziano. 


text:
A kiedy upłynęło osiem dni, aby obrzezano dzieciątko, nazwano je imieniem Jezus, które nadane mu było przez Anioła wpierw nim się w łonie poczęło. 


text:
A kiedy się wypełniły dni oczyszczenia ich według Prawa Mojżeszowego, przynieśli je do Jeruzalem, aby je ofiarować Panu 


text:
jak napisano w Zakonie Pańskim: Każdy chłopiec pierworodny będzie poświęcony Panu, (v2.13.2 Wyjśc 13,2) 


text:
oraz by złożyć ofiarę według tego, co powiedziano w Zakonie Pańskim, parę synogarlic albo dwa gołąbki. 


text:
A był w Jerozolimie człowiek, imieniem Symeon, a ten był sprawiedliwy i pobożny, i wyczekiwał pociechy Izraela, a Duch Święty był z nim. 


text:
I otrzymał był zapowiedź od Ducha Świętego, że nie umrze, dopóki by wpierw nie ujrzał Chrystusa Pańskiego. 


text:
A wiedziony natchnieniem, przybył do świątyni. I gdy rodzice wnosili dzieciątko Jezus, aby ze względu na nie wypełnić przepis Prawa, 


text:
I błogosławił im Symeon, i rzekł do Maryi, matki jego: Oto ten, który wielu wśród Izraela przywiedzie do upadku lub do wywyższenia; będzie on znakiem, któremu sprzeciwiać się będą. 


text:
I była Anna prorokini, córka Fanuela z pokolenia Aser. Ta była już podeszła w latach, a z mężem żyła lat siedem od panieństwa swego. 


text:
I będąc wdową do lat osiemdziesięciu czterech, nie opuszczała świątyni, służąc Bogu dniem i nocą w postach i modlitwach. 


text:
Ona to nadszedłszy w owej godzinie, wielbiła Boga i mówiła o nim wszystkim, którzy oczekiwali odkupienia Jerozolimy. 


text:
A po upływie dni, kiedy wracali, zostało dziecię Jezus w Jerozolimie, a nie wiedzieli o tym rodzice jego. 


text:
I mniemając, że jest on w gromadzie pielgrzymów, uszli dzień drogi i szukali go między krewnymi i znajomymi. 


text:
I stało się, że po upływie trzech dni znaleźli go w świątyni, siedzącego wpośród doktorów, słuchającego ich i zadającego im pytania. 


text:
I ujrzawszy go zdziwili się. I rzekła do niego matka jego: Synu, cóżeś to nam uczynił? Ojciec twój i ja, bolejąc, szukaliśmy ciebie. 


text:
I rzekł do nich: Cóż to, żeście mnie szukali? Czyż nie wiedzieliście, że w tym, co jest Ojca mego, być winienem? 


text:
I udał się z nimi i przyszedł do Nazaretu, a był im poddany. A matka jego wszystkie słowa te zachowywała w sercu swoim. 


text:
Roku piętnastego panowania cesarza Tyberiusza, gdy Piłat Poncjusz zarządzał Judeą i Herod był tetrarchą Galilei, a Filip, brat jego, tetrarchą Iturei i krainy Trachonickiej, gdy Lizaniasz był tetrarchą Abileny, 


text:
za najwyższych kapłanów Annasza i Kajfasza, stało się słowo Boże do Jana, Zachariaszowego syna, na pustyni. 


text:
jako napisano w księdze mów Izajasza Proroka: Głos wołającego na pustyni: gotujcie drogę Pańską, torujcie ścieżki jego. 


text:
Wszelki parów będzie wypełniony i każda góra i wzniesienie zniżone będą. Krzywe drogi staną się prostymi, a ostre wygładzonymi będą 


text:
Mówił wówczas do rzesz przychodzących, aby przyjąć jego chrzest: Plemię żmijowe, któż wam ukazał drogę ucieczki od gniewu przyszłego? 


text:
Czyńcież tedy owoce godne pokuty, a nie mówcie sobie w duchu: Ojca mamy Abrahama. Albowiem powiadam wam, że Bóg ma moc z tych oto kamieni wzbudzić synów Abrahamowi. 


text:
Bo już i siekiera do korzenia drzew przyłożona. A wszelkie drzewo, które nie daje owocu dobrego będzie wycięte i w ogień wrzucone. 


text:
A on odpowiadając mówił im: Kto ma dwie suknie, niech da temu, który nie ma wcale, i kto ma pokarm, niech podobnie czyni. 


text:
Pytali go też i żołnierze mówiąc: A my co czynić mamy? I rzekł im: Nikogo nie bijcie ani spotwarzajcie; a poprzestawajcie na żołdzie swoim. 


text:
Jan odpowiedział wszystkim: Ja was chrzczę wodą, ale przyjdzie możniejszy ode mnie, któremu nie jestem godzien rozwiązać rzemyka u jego sandałów. Ten was chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem. 


text:
Ma on wiejadło w ręku, aby oczyścić swoje klepisko i zgromadzić pszenicę do gumna swojego; a plewy spali w ogniu nieugaszonym. 


text:
A Herod tetrarcha, będąc napominany przez niego o Herodiadę, żonę brata swego, i z powodu wszystkich innych złych spraw, jakie uczynił, 


text:
I stało się, kiedy wszystek lud przyjmował chrzest i gdy Jezus był ochrzczony i modlił się, otworzyły się niebiosa, 


text:
a Duch Święty widzialnie, jako gołębica, zstąpił na niego. I stał się głos z nieba: Tyś jest syn mój umiłowany, w tobie upodobałem sobie. 


text:
Sam zaś Jezus, gdy rozpoczynał (działalność publiczną), miał lat około trzydziestu, a był, jak mniemano, synem Józefa, który był synem Helego, syna Matata, 


text:
i był przez dni czterdzieści kuszony przez szatana. I nie jadł nic w owe dni. A kiedy się one skończyły, łaknął. 


text:
i rzekł do niego: Dam ci całą ich potęgę i chwałę, bo jest ona w mojej mocy i daję ją, komu zechcę. 


text:
I odpowiadając Jezus, rzekł mu: Napisane jest: Będziesz się kłaniać Panu Bogu twojemu, i Jemu samemu służyć będziesz (v5.6.13 Powt.6,13). 


text:
I zawiódł go do Jerozolimy i postawił na szczycie świątyni, mówiąc do niego: Jeżeli jesteś Synem Bożym, rzuć się stąd na dół. 


text:
A odpowiadając Jezus, rzekł mu: Powiedziane jest: Nie będziesz kusił Pana, Boga twego (v5.6.16 Powt.6,16). 


text:
I przybył do Nazaretu, gdzie się był wychował, a według swego zwyczaju wszedł do synagogi w szabat i powstał, aby czytać. 


text:
I podano mu księgę Izajasza Proroka, a otworzywszy księgę, natrafił na miejsce, gdzie było napisane: 


text:
abym głosił Ewangelię ubogim, abym zwiastował więźniom wyzwolenie i ślepym przejrzenie; bym uciśnionych wypuścił na wolność i głosił Rok Pański łaskawy. (v23.61.1-2 Iz.61,1-2) 


text:
A gdy zwinął księgę, oddał ją słudze i usiadł. A oczy wszystkich w synagodze były w niego utkwione. 


text:
A wszyscy mu przyświadczali i dziwili się wdziękowi słów, płynących z ust jego. I mówili: Czyż to nie syn Józefa? 


text:
I rzekł im: Zapewne powiecie mi ową przypowieść: „Lekarzu, ulecz samego siebie". To, co słyszeliśmy, żeś uczynił w Kafarnaum, uczyńże i tu w ojczyźnie swojej. 


text:
Prawdziwie powiadam wam, że choć wiele wdów było w Izraelu za czasów Eliasza, gdy niebo się zamknęło na trzy lata i sześć miesięcy, i był głód wielki na całej ziemi, 


text:
I wielu było trędowatych w Izraelu za Proroka Elizeusza, ale żaden z nich nie był oczyszczony, tylko Naaman Syryjczyk. 


text:
I powstawszy, wyrzucili go poza miasto, i wywiedli go na szczyt góry, na której miasto ich było wzniesione, aby go strącić. 


text:
Zostaw nas w spokoju! Cóż ci do nas Jezusie Nazareński! Przyszedłeś zgubić nas? Znam cię, wiem, ktoś jest, Święty Boży. 


text:
I zgromił go Jezus mówiąc: Zamilknij, a wyjdź z niego! I rzuciwszy go na środek, szatan wyszedł z niego, nic mu nie szkodząc. 


text:
I padł strach na wszystkich, i zwracali się jeden do drugiego mówiąc: Cóż to za słowo, że ma władzę i moc rozkazywać duchom nieczystym, a ustępują? 


text:
A wyszedłszy z synagogi, wstąpił do domu Szymona. A świekra Szymona miała wielką gorączkę, i wstawiali się za nią. 


text:
Stanąwszy nad nią, kazał ustąpić gorączce, a ta ją opuściła. I natychmiast powstawszy, usługiwała im. 


text:
A o zachodzie słońca wszyscy, którzy mieli chorych na rozliczne niemoce, przywiedli ich do niego. A on kładł ręce na każdego i uzdrawiał ich. 


text:
Ustępowali też z wielu szatani wołając: Tyś jest Synem Bożym. Ale on, gromiąc ich, nie dozwalał im mówić, albowiem wiedzieli, że jest Chrystusem. 


text:
A z nastaniem dnia wyszedł i udał się na miejsce samotne. Rzesza jednak szukała go i przyszła aż do niego. I zatrzymywali go, aby nie odchodził od nich. 


text:
I zdarzyło się, kiedy rzesze, cisnąc się ku niemu, słuchały słowa Bożego, że stał nad jeziorem Genezaret. 


text:
A wszedłszy do jednej z łodzi, która była Szymona, prosił go, aby odjechał nieco od lądu. I siedząc nauczał rzesze z łodzi. 


text:
A odpowiadając Szymon rzekł: Nauczycielu, całą noc pracując nic nie złowiliśmy, wszakże na słowo twoje zarzucę sieci. 


text:
I skinęli na towarzyszów, co byli w innej łodzi, aby przybyli i pomogli im. I przyszli i napełnili obie łodzie, tak że aż się zanurzały. 


text:
Ujrzawszy to Szymon Piotr, padł do kolan Jezusowych mówiąc: Odejdź ode mnie, Panie, bom jest człowiek grzeszny. 


text:
Także i Jakuba, i Jana, synów Zebedeuszowych, którzy byli wspólnikami Szymona. I rzekł Jezus do Szymona: Nie lękaj się, odtąd ludzi łowić będziesz. 


text:
I zdarzyło się, kiedy był w pewnym mieście, że człowiek pewien, cały trądem pokryty, ujrzawszy Jezusa upadł przed nim w niskim pokłonie i prosił go: Panie, jeżeli zechcesz, możesz mię oczyścić. 


text:
A Jezus wyciągnąwszy rękę, dotknął się go mówiąc: Chcę, bądź oczyszczony. I natychmiast ustąpił z niego trąd. 


text:
Nakazał mu też: Nie opowiadaj o tym nikomu, ale idź i złóż ofiarę za twoje oczyszczenie, jak nakazał Mojżesz na świadectwo im. 


text:
I tym bardziej rozchodziła się wieść o nim i gromadziły się wielkie rzesze, aby go słuchać i odzyskiwać zdrowie. 


text:
I zdarzyło się pewnego dnia, że nauczał, a zasiedli i faryzeusze oraz uczeni w Prawie, którzy przyszli ze wszystkich osad Galilei i Judei, i z Jerozolimy. A była moc Pańska ku temu, aby dokonał uzdrowienia. 


text:
I oto ludzie niosą na łożu człowieka tkniętego paraliżem. I usiłowali go wnieść i złożyć przed nim. 


text:
A gdy nie wiedzieli, którędy by go wnieść z powodu tłumu, weszli na dach i przez powałę spuścili go na łożu do środka tuż przed Jezusem. 


text:
I poczęli zastanawiać się uczeni w Piśmie i faryzeusze, i mówić: Kimże on jest, ten bluźnierca? Któż może odpuszczać grzechy, jeśli nie sam Bóg? 


text:
Wszakże, abyście wiedzieli, że Syn Człowieczy ma na ziemi moc odpuszczania grzechów (rzekł do paralityka): Tobie mówię, wstań, a wziąwszy łoże twe, idź do domu twego. 


text:
A natychmiast powstawszy wobec nich, wziął łoże, na którym leżał i odszedł do domu swego, wielbiąc Boga. 


text:
I zdumienie ogarnęło wszystkich, i wielbili Boga. I napełnieni bojaźnią, mówili: Widzieliśmy dzisiaj rzeczy niebywałe. 


text:
I sprawił mu Lewi ucztę wielką w domu swoim, a liczna rzesza celników i innych zasiadła wraz z nim do stołu. 


text:
I szemrali faryzeusze i uczeni w Piśmie spośród nich mówiąc do uczniów jego: Czemuż to z celnikami i grzesznikami jecie i pijecie? 


text:
Oni jednak rzekli do niego: Uczniowie Jana i faryzeuszów poszczą często i modlą się, twoi zaś jedzą i piją. 


text:
Powiedział im też przypowieść: Nikt nie odrywa łaty z szaty nowej, aby przyszyć do starego odzienia, bo i nowe rozedrze, i łata z nowego nie nada się do starego. 


text:
Nikt też młodego wina nie zlewa do starych naczyń, bo nowe wino rozsadzi naczynia i samo się wyleje, a naczynia zniszczeją: 


text:
I zdarzyło się w szabat, że szedł przez zboża, a uczniowie jego zrywali kłosy i jedli, wykruszając rękami. 


text:
I odpowiadając im Jezus rzekł: Czyście nie czytali tego, co uczynił Dawid, kiedy sam łaknął i ci, co z nim byli? 


text:
Jak to wszedł do domu Bożego i wziąwszy chleby pokładne, jadł i dał tym, którzy z nim byli, choć nie godzi się ich spożywać nikomu tylko samym kapłanom. 


text:
Zdarzyło się też w inny szabat, że wszedł do synagogi i nauczał. A był tam człowiek, który miał uschłą prawą rękę. 


text:
I podpatrywali go uczeni w Piśmie i faryzeusze, czy też będzie w szabat uzdrawiał, aby znaleźć powód do oskarżenia go. 


text:
On jednak znał ich myśli i rzekł człowiekowi mającemu uschłą rękę: Podnieś się i stań pośrodku! A on podniósłszy się stanął. 


text:
I rzekł do nich Jezus: Zapytuję was, czy godzi się w szabat dobrze czynić, czy też źle, życie ocalić, czy zatracić? 


text:
I spojrzawszy wkoło po wszystkich, rzekł do niego: Wyciągnij rękę twoją! I uczynił tak, a przywrócona mu była ręka jego. 


text:
A skoro nastał dzień, przywołał uczniów swoich i wybrał spośród nich dwunastu, których też nazwał Apostołami: 


text:
A gdy z nimi zeszedł, stanął na równinie wraz z liczną rzeszą swych uczniów i wielkim mnóstwem ludu z całej Judei i Jerozolimy, i z nadmorskich okolic Tyru i Sydonu, 


text:
którzy przybyli, aby go słuchać i odzyskać zdrowie. Także i dręczeni przez duchy nieczyste byli uzdrawiani. 


text:
A on, podniósłszy oczy na uczniów swoich, mówił: Błogosławieni ubodzy, bo wasze jest Królestwo Boże. 


text:
Błogosławieni, którzy teraz łakniecie, albowiem będziecie nasyceni. Błogosławieni, którzy teraz płaczecie, albowiem będziecie się weselić. 


text:
Błogosławieni jesteście, gdy ludzie was znienawidzą i gdy was wyłączą i złorzeczyć wam będą, i zniesławiać imię wasze jako złe, dla Syna Człowieczego. 


text:
Weselcie się dnia owego, a radujcie, bo oto zapłata wasza obfita jest w niebiesiech. Tak samo bowiem prorokom czynili ojcowie ich. 


text:
Biada wam, którzyście teraz nasyceni, albowiem łaknąć będziecie. Biada wam, którzy się teraz śmiejecie, albowiem będziecie się smucić, a płakać. 


text:
Biada, gdy dobrze o was mówić będą wszyscy ludzie, tak samo bowiem fałszywym prorokom czynili ojcowie ich. 


text:
A powiadam wam, którzy słuchacie: Miłujcie nieprzyjaciół waszych, dobrze czyńcie tym, którzy was nienawidzą, 


text:
A kto by cię uderzył w policzek, nadstaw mu i drugi. A temu, który zabiera ci płaszcz, nie wzbraniaj i tuniki. 


text:
Bo jeżeli miłujecie tych, którzy was miłują, jakaż dla was zapłata? Albowiem i grzesznicy miłują tych, którzy ich miłują. 


text:
A gdybyście czynili dobrze tym, którzy wam dobrze czynią, jakaż dla was zapłata? Nawet grzesznicy to czynią. 


text:
A gdybyście udzielali pożyczek tym, od których spodziewacie się zwrotu, jakaż dla was zapłata? Nawet i grzesznicy grzesznikom pożyczają, aby tyleż odebrali. 


text:
Wy wszakże miłujcie nieprzyjaciół waszych, dobrze czyńcie i pożyczajcie, niczego się stąd nie spodziewając, a zapłata wasza będzie obfita i będziecie synami Najwyższego, albowiem jest On łaskawy dla niewdzięcznych i złych. 


text:
I nie sądźcie, a nie będziecie sądzeni, nie potępiajcie, a nie będziecie potępieni; odpuszczajcie, a będzie wam odpuszczone. 


text:
Dawajcie, a będzie wam dane, miarą dobrą, ubitą, potrzęsioną i opływającą dadzą wam w zanadrze wasze. Albowiem tą samą miarą, jaką mierzycie, będzie wam odmierzone. 


text:
Jakże możesz mówić twemu bratu: Bracie, dozwól, że wyjmę źdźbło z twego oka, a sam belki, która jest w oku własnym, nie widzisz? Obłudniku, wyrzuć najpierw belkę z oka własnego, a wtedy przejrzysz, abyś wyjął źdźbło z oka brata twego. 


text:
Nie masz bowiem drzewa dobrego, które by rodziło złe owoce, ani też drzewa złego, które by przynosiło owoc dobry. 


text:
Dobry człowiek z dobrego skarbca serca swojego wydobywa dobro, a zły ze złego skarbca wydobywa zło. Albowiem z obfitości serca usta jego mówią. 


text:
Podobny jest do człowieka, który budując dom, wykopał dół, pogłębił go, i założył podwaliny na opoce. A kiedy przyszła powódź, uderzyła rzeka o dom ów, i nie mogła go zachwiać, bo dobrze zbudowany był. 


text:
Ale ten, kto wysłuchał, a nie wypełnił, podobny jest do człowieka, który zbudował dom na ziemi, bez podwaliny, o który uderzyła rzeka i natychmiast runął. A ruina owego domu była wielka. 


text:
Setnik usłyszawszy o Jezusie wysłał do niego starszych żydowskich, prosząc go, aby przybył i ocalił sługę jego. 


text:
Jezus tedy szedł z nimi. A kiedy już był niedaleko domu, wysłał do niego setnik przyjaciół mówiąc: Panie, nie trudź się, bom nie jest godzien, abyś wszedł pod dach mój. 


text:
Przeto i siebie nie miałem za godnego, aby przyjść do ciebie. Ale powiedz słowo, a będzie uzdrowiony sługa mój. 


text:
Bo i ja jestem człowiek pod władzą postawiony, a mający pod sobą żołnierzy, i mówię temu: Idź, a idzie, a drugiemu: Przyjdź, i przychodzi; a słudze memu: Uczyń to, a czyni. 


text:
Usłyszawszy to, Jezus zadziwił się i obróciwszy się, rzekł do rzeszy, która za nim zdążała: Powiadam wam, nawet w Izraelu tak wielkiej nie znalazłem wiary. 


text:
I zdarzyło się, że z kolei poszedł do miasta, które zowią Nain, a z nim szli uczniowie jego i rzesza wielka. 


text:
A kiedy się przybliżył do bramy miejskiej, oto wynoszono umarłego jedynaka, którego matka była wdową; a liczna rzesza miejska szła z nią. 


text:
I przystąpiwszy, dotknął się mar (a ci, co nieśli, stanęli) i rzekł: Młodzieńcze, tobie mówię, wstań! 


text:
A wszystkich zdjął lęk i wielbili Boga, mówiąc: Prorok wielki powstał wśród nas, a Bóg wejrzał na lud swój. 


text:
A Jan przywoławszy dwóch spośród uczniów swoich, wysłał ich do Jezusa mówiąc: Tyś jest ten, który ma nadejść, czy też innego czekamy? 


text:
Gdy tedy przybyli do niego owi uczniowie, rzekli: Jan Chrzciciel wysłał nas do ciebie mówiąc: Czyś ty jest ten, który ma nadejść, czy też innego czekamy? 


text:
(A w owej właśnie chwili uzdrowił wielu od chorób i cierpień, i od złych duchów, i wielu ślepym wzrok przywrócił). 


text:
A odpowiadając rzekł im: Idźcie, oznajmijcie Janowi, coście widzieli i słyszeli: Ślepi odzyskują wzrok, chromi chodzą, trędowaci są oczyszczeni, głusi słyszą, umarli zmartwychwstają, ubogim głoszona jest Ewangelia, 


text:
A skoro odeszli wysłannicy Jana, zaczął mówić do rzesz o Janie: Coście wyszli oglądać na pustyni? Trzcinę chwiejącą się od wiatru? 


text:
Cóż tedy wyszliście oglądać? Czy człowieka obleczonego w miękkie szaty? Oto ci, którzy w szatach wspaniałych i w rozkoszach żyją, są w pałacach królewskich. 


text:
Bo to jest właśnie ten, o którym napisano: Oto posyłam anioła mego przed obliczem twoim, który przygotuje drogę twą przed tobą (v2.23.20 Wyjśc.23,20;> <v39.3.1 Mal.3,1). 


text:
Albowiem powiadam wam: Między narodzonymi z niewiast nikt nie jest większym nad Jana, a jednak każdy z mniejszych w Królestwie Bożym większy jest od niego. 


text:
Faryzeusze jednak i uczeni w Zakonie wzgardzili zamiarem Bożym względem siebie, nie przyjmując chrztu od niego). 


text:
Podobni są do chłopców siedzących na rynku, którzy wołają jedni do drugich w te słowa: Graliśmy wam na flecie, a nie tańczyliście, lamentowaliśmy, a wyście nie płakali. 


text:
Przyszedł Syn Człowieczy, jedząc i pijąc, a powiadacie: Oto człowiek, żarłok i opój, przyjaciel celników i grzeszników. 


text:
A oto niewiasta, która była w mieście jawnogrzesznicą, skoro się dowiedziała, że siedział przy stole w domu faryzeusza, przyniosła alabastrowe naczynie olejku 


text:
i stanęła z tyłu u nóg jego, płacząc: poczęła łzami zlewać stopy jego i wycierać włosami swej głowy. I całowała stopy jego i namaszczała olejkiem. 


text:
A widząc to faryzeusz, który go zaprosił, myślał sobie w duszy: Gdyby ten był prorokiem, poznałby, kim jest ta niewiasta, która się go dotyka; że jest grzesznicą. 


text:
Odpowiadając Szymon rzekł: Sądzę, że ten, któremu więcej darował. A on mu rzekł: Dobrze to rozstrzygnąłeś. 


text:
I zwróciwszy się ku niewieście, rzekł Szymonowi: Widzisz tę niewiastę? Wszedłem do twego domu, nie podałeś mi wody do nóg, a ta łzami skropiła stopy moje i włosami swymi otarła. 


text:
Dlatego, powiadam ci, odpuszczone są liczne jej grzechy, bo wiele umiłowała. A komu niewiele odpuszczają, niewiele miłuje. 


text:
I stało się potem, że chodząc po miastach i osadach, nauczał, głosząc Ewangelię o Królestwie Bożym. A było z nim dwunastu 


text:
i pewne niewiasty, które był uleczył od duchów złych i niemocy: Maria zwana Magdaleną, którą opuściło siedmiu czartów, 


text:
Joanna, żona Chuzy, urzędnika Heroda, i Zuzanna oraz wiele innych, spieszących mu z pomocą majątkiem swoim. 


text:
Wyszedł siewca rozsiewać ziarna. A kiedy siał, jedno padło przy drodze. I zostało zdeptane, i ptaki niebieskie wydziobały je. 


text:
A jeszcze inne padło na ziemię urodzajną, i gdy wzrosło, wydało plon stokrotny. To mówiąc wołał: Kto ma uszy, aby słuchać, niechaj słucha. 


text:
A on rzekł: Wam dane jest poznać tajemnice Królestwa Bożego, innym zaś przez przypowieści, aby patrzyli, a nie ujrzeli, i usłyszeli, a nie zrozumieli (v23.6.9 Iz.6,9). 


text:
Przy drodze są ci słuchacze, do których potem przychodzi szatan i porywa słowo z ich serca, aby uwierzywszy nie byli zbawieni. 


text:
A na gruncie skalistym są ci, którzy posłyszawszy, z radością przyjmują słowo. Ale ci korzenia nie mają, wierzą do czasu, a w chwili próby ustępują. 


text:
To znowu, które padło między ciernie, oznacza tych, którzy posłyszeli, ale odchodząc, przez troski, bogactwo i rozkosze są przygłuszeni i nie przynoszą owocu. 


text:
Które jednak upadło na ziemię dobrą, oznacza słuchaczy w dobrym i szczerym sercu zachowujących słowo i przynoszących owoce w wytrwałości. 


text:
A nikt, zapaliwszy świecę, nie nakrywa jej naczyniem ani nie stawia pod łoże, ale umieszcza na świeczniku, aby wchodzący widzieli światło. 


text:
Nic bowiem nie masz zakrytego, co by nie miało być ujawnione, ani też tajemnego, co by nie miało być poznane i na jaw nie wyszło. 


text:
Uważajcie więc, jak słuchać macie. Albowiem kto ma, będzie mu dane, a kto nie ma — i to, co sądzi, że ma, będzie mu odjęte. 


text:
A on odpowiadając rzekł im: Matką moją i braćmi moimi są ci, którzy słuchają słowa Bożego i wypełniają je. 


text:
I zdarzyło się pewnego dnia, że wstąpił z uczniami swymi do łodzi i rzekł do nich: Przeprawmy się na drugi brzeg jeziora. I wypłynęli. 


text:
A w czasie, kiedy się przeprawiali, zasnął. I zerwała się nawałnica wichru na jezioro i zalewało ich, a byli w niebezpieczeństwie. 


text:
Przystąpiwszy tedy zbudzili go mówiąc: Panie, Panie, giniemy! A on powstał i rozkazał wichrowi i nawale wód, a ustąpiły: i nastała cisza. 


text:
A do nich rzekł: Gdzież wiara wasza? Oni zaś dziwili się, pełni trwogi, mówiąc jeden do drugiego: Kto jest ten, że nawet wichrom i wodzie rozkazuje, a są mu posłuszne? 


text:
A gdy wyszedł na ląd, wybiegł mu naprzeciw jakiś człowiek z miasta, który był opętany i od długiego czasu nie nosił odzienia, ani też mieszkał w domu, lecz w grobowcach. 


text:
Ujrzawszy Jezusa, zakrzyknął, padł przed nim, i wołał głośno: Co ci do mnie, Jezusie, Synu Boga Najwyższego? Błagam cię, abyś mnie nie dręczył. 


text:
Albowiem nakazywał duchowi nieczystemu, aby wyszedł z człowieka. Od dłuższego bowiem czasu owładnął nim, a choć go wiązano łańcuchami i strzeżono w pętach, zrywał więzy i za wpływem szatana pędził na pustynię. 


text:
Zapytał go tedy Jezus: Jakie jest twoje imię? A on rzekł: Legion, albowiem wielu czartów wstąpiło w niego. 


text:
A pasło się tam na górze wielkie stado wieprzów. I prosili go, aby im dozwolił wejść w nie. I zezwolił im. 


text:
Wyszły tedy duchy nieczyste z człowieka i weszły w wieprze. A stado z urwistego zbocza pędem wpadło do jeziora i utonęło. 


text:
A ludzie wyszli zobaczyć, co się stało. I przyszli do Jezusa, i ujrzeli, że człowiek, z którego wyszły czarty, siedział ubrany i przy zdrowych zmysłach u stóp Jezusa. I zdjął ich lęk. 


text:
I prosił go cały lud z krainy Gerazeńczyków, aby oddalił się od nich: strachem bowiem wielkim byli przejęci. A on wszedł do łodzi i wrócił. 


text:
I prosił go ów człowiek, z którego wyszły czarty, aby mógł zostać przy nim. Ale on odprawił go mówiąc: 


text:
Wracaj do swego domu i opowiadaj, jak wielkie rzeczy Bóg ci uczynił. I odszedł, głosząc po całym mieście, jak wielkie rzeczy uczynił mu Jezus. 


text:
A oto przybył mąż, imieniem Jair, który był zwierzchnikiem synagogi. I upadłszy do nóg Jezusa, prosił go, aby wszedł do domu jego, 


text:
gdyż umierała mu córka jedynaczka, nie mająca lat dwunastu. A kiedy tam szedł, cisnęły się ku niemu rzesze. 


text:
A jakaś niewiasta, mająca krwotok od lat dwunastu, która na lekarzy wydała całe swoje mienie, a przez żadnego uleczona być nie mogła, 


text:
I pytał Jezus: Kto się mnie dotknął? A gdy się wszyscy zapierali, rzekł Piotr: Nauczycielu, rzesze się cisną na ciebie i tłoczą. 


text:
A niewiasta widząc, że się nie utaiła, podeszła drżąc. I upadłszy do stóp jego, oznajmiła wobec wszystkiego ludu, dlaczego się go dotknęła i jak natychmiast została uzdrowiona. 


text:
Podczas, gdy on jeszcze mówił, oto przybywa ktoś z domu zwierzchnika synagogi, mówiąc: Umarła córka twoja, już nie trudź Nauczyciela. 


text:
I gdy przybył do domu, nie dozwolił nikomu wejść z sobą, tylko Piotrowi, Janowi i Jakubowi wraz z ojcem i matką dziewczęcia. 


text:
I rzekł do nich: Nie bierzcie nic na drogę, ani laski, ani torby podróżnej, ani chleba, ani pieniędzy, ani nie miejcie dwóch tunik. 


text:
A jeżeliby was gdzieś nie przyjęto, wychodząc z miasta owego, proch z waszych nóg otrząśnijcie na świadectwo przeciw nim. 


text:
I posłyszał o wszystkim, co się działo, Herod tetrarcha, a nie wiedział, co o tym myśleć. Niektórzy bowiem powiadali, że Jan zmartwychwstał; 


text:
I rzekł Herod: Jana jam ściął, któż więc jest ten, o którym takie rzeczy słyszę? I usiłował go zobaczyć. 


text:
A po powrocie Apostołowie opowiedzieli mu o wszystkim, czego dokonali. I wziąwszy ich z sobą, udał się na ubocze, w stronę miasta zwanego Betsajdą. 


text:
Rzesze jednak, dowiedziawszy się o tym, poszły za nim. I przyjął je i nauczał o Królestwie Bożym, a tych, którzy potrzebowali uleczenia, uzdrawiał. 


text:
A już się począł dzień chylić ku wieczorowi. Wtedy przystąpiło dwunastu i rzekli mu: Odpraw rzeszę, aby ludzie poszli do osad i wsi okolicznych i znaleźli gospodę i żywność: tutaj bowiem jesteśmy na miejscu pustynnym. 


text:
Ale on im rzekł: Dajcie wy im jeść. A oni powiedzieli: Nie mamy więcej jak tylko pięć chlebów i dwie ryby, chyba żebyśmy poszli i nakupili żywności dla całego tego ludu. 


text:
Było bowiem mężczyzn około pięć tysięcy. A on rzekł do uczniów swoich: Rozkażcie im usiąść gromadami po pięćdziesięciu. 


text:
A wziąwszy pięć chlebów i dwie ryby, wejrzał w niebo, błogosławił, łamał i dawał uczniom, aby kładli przed rzeszę. 


text:
I zdarzyło się, kiedy się modlił na osobności, że byli z nim uczniowie. I zapytał ich: Za kogo mają mnie rzesze? 


text:
A oni odpowiadając rzekli: Za Jana Chrzciciela, drudzy za Eliasza, a inni za jednego z dawnych Proroków, który zmartwychwstał. 


text:
Mówił bowiem: Trzeba, aby Syn Człowieczy wiele wycierpiał i był odrzucony przez starszych i przedniejszych kapłanów i uczonych w Piśmie, aby poniósł śmierć i trzeciego dnia zmartwychwstał. 


text:
A do wszystkich mówił: Jeżeli kto chce iść za mną, niech zaprze się samego siebie i weźmie krzyż swój na każdy dzień i naśladuje mnie. 


text:
Kto by bowiem chciał życie swe ocalić, straci je; a kto by stracił swe życie dla mnie, ten je ocali. 


text:
Albowiem cóż pomoże człowiekowi, choćby cały świat zyskał, jeśliby siebie zgubił albo o szkodę przyprawił? 


text:
Bo kto by się mnie i słów moich wstydził, tego się Syn Człowieczy wstydzić będzie, gdy przyjdzie w majestacie swoim i Ojca, i aniołów świętych. 


text:
A powiadam wam prawdziwie: Są tacy spośród tu stojących, którzy nie zaznają śmierci, zanim nie ujrzą Królestwa Bożego. 


text:
I stało się w osiem mniej więcej dni po tych słowach, że wziąwszy Piotra i Jana, i Jakuba, wszedł na górę, aby się modlić. 


text:
Piotr zaś i ci, którzy z nim byli, zmorzeni byli snem. A ocknąwszy się, ujrzeli chwałę jego i dwóch mężów, którzy przy nim stali. 


text:
I stało się, gdy odchodzili od niego, że Piotr rzekł do Jezusa: Nauczycielu, dobrze nam tu być, uczyńmy tedy trzy przybytki: tobie jeden i Mojżeszowi jeden, i Eliaszowi jeden, nie zdając sobie sprawy z tego, co mówi. 


text:
A gdy głos przebrzmiał, Jezus pozostał sam. A oni zamilczeli i w owe dni nie opowiadali nikomu tego, co widzieli. 


text:
A oto człowiek z tłumu zawołał: Nauczycielu, błagam cię, abyś wejrzał na syna mojego, bo jest moim jedynakiem. 


text:
Oto duch go porywa — i nagle krzyczy; potem nim targa, tak że mu się piana z ust sączy i z trudem odchodzi wyniszczywszy jego siły. 


text:
Tedy Jezus odpowiedział: O plemię niewierne i przewrotne, dokąd to przebywać będę wśród was, zmuszony was znosić? Przyprowadź tu syna swego. 


text:
I zdumiewali się wszyscy nad potęgą Boga. A gdy wszyscy podziwiali to, co czynił, rzekł do uczniów swoich: Zapamiętajcie sobie dobrze te słowa: Syn Człowieczy ma być wydany w ręce ludzkie. 


text:
i rzekł im: Ktokolwiek by przyjął to dziecię w imię moje, mnie przyjmuje, a kto by mnie przyjął, przyjmuje tego, który mię posłał. Albowiem kto jest najmniejszy między wami wszystkimi, ten jest wielki. 


text:
A odpowiadając Jan rzekł: Nauczycielu, widzieliśmy kogoś, jak w imię twoje wyrzucaj czarty, i chcieliśmy mu zabronić, bo nie chodzi z nami. 


text:
I stało się, gdy się już dopełniały dni jego odejścia, że postanowił niezłomnie udać się do Jeruzalem. 


text:
I posłał wysłańców przed sobą, którzy zdążając weszli do osady samarytańskiej, aby mu przygotować gospodę. 


text:
A widząc to uczniowie, Jakub i Jan, rzekli: Panie, chcesz, a powiemy, aby ogień zstąpił z nieba i pochłonął ich. 


text:
A Jezus rzekł mu: Lisy jamy mają i ptaki niebieskie gniazda, a Syn Człowieczy nie ma gdzie położyć swej głowy. 


text:
I rzekł do innego: Pójdź za mną! A ten odpowiedział: Panie, dozwól mi wpierw odejść i pogrzebać ojca mego. 


text:
A ktoś inny powiedział: Pójdę za tobą, Panie, lecz dozwól mi wpierw pożegnać się z tymi, którzy są w domu moim. 


text:
A Jezus rzekł doń: Nikt, kto przykładając rękę swą do pługa, wstecz się ogląda, nie nadaje się do Królestwa Bożego. 


text:
A potem wyznaczył Pan innych siedemdziesięciu dwóch i rozesłał ich przed sobą, po dwóch, do każdego miasta i miejsca, dokąd miał nadejść. 


text:
A mówił im: Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało. Proście więc Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje. 


text:
W domu tym zostańcie, jedząc i pijąc, co mają: albowiem godzien jest robotnik zapłaty swojej. Nie przechodźcie z domu do domu. 


text:
Nawet pył uliczny z miasta waszego, który przylgnął nam do stóp strząsamy wam; wszakże wiedzcie, że przybliżyło się Królestwo Boże. 


text:
Biada tobie, Chorozain! Biada tobie, Betsajdo! Bo gdyby się były w Tyrze i Sydonie stały cuda, które się u was działy, dawno by we włosiennicy i popiele siedząc pokutowały. 


text:
Kto was słucha, mnie słucha, a kto wami gardzi, mną gardzi, a kto mną gardzi, gardzi tym, który mnie posłał. 


text:
Oto dałem wam władzę deptać po wężach i skorpionach, i po wszelkiej mocy nieprzyjacielskiej, a nic wam szkodzić nie będzie. 


text:
Wszelako z tego się nie weselcie, że duchy wam ulegają, ale weselcie się z tego, że imiona wasze zapisane są w niebiesiech. 


text:
W owej godzinie rozradował się w Duchu Świętym i rzekł: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi, żeś te rzeczy zakrył przed mądrymi i przewidującymi, a objawiłeś je ludziom prostym. Tak, Ojcze, bo tak się spodobało tobie. 


text:
Wszystko zostało mi dane od Ojca mego. A nikt nie wie, kim jest Syn, tylko Ojciec, i kim jest Ojciec, tylko Syn, i ten, któremu Syn zechciałby objawić. 


text:
Bo powiadam wam, że wielu Proroków i królów chciało ujrzeć, co wy widzicie, a nie ujrzeli, i usłyszeć, co słyszycie, a nie usłyszeli. 


text:
A oto pewien biegły w Zakonie powstał i doświadczając go rzekł: Nauczycielu, co mam czynić, abym osiągnął życie wieczne? 


text:
A on odpowiadając rzekł: Będziesz miłował Pana Boga twego ze wszystkiego serca twego i całą duszą twoją, wszystkimi siłami i wszystkimi myślami twymi, a bliźniego twego jak siebie samego (v5.6.5 Powt.6,5). 


text:
Podjąwszy pytanie rzekł Jezus: Człowiek pewien, udając się z Jerozolimy do Jerycha, wpadł między złoczyńców, którzy złupili go, rany mu zadali i odeszli, zostawiając na pół umarłego. 


text:
I przybliżywszy się, zawiązał jego rany, nalewając oliwy i wina, posadził go na swe juczne zwierzę, zawiózł do gospody i pielęgnował go. 


text:
A nazajutrz wyjął dwa denary i wręczył je właścicielowi gospody mówiąc: Miej nad nim pieczę, a cokolwiek ponad to wydasz, ja, gdy wrócę, oddam ci. 


text:
Marta zaś krzątała się koło różnych posług, a zatrzymując się rzekła: Panie, czyż nie ma to dla ciebie znaczenia, że siostra moja zostawiła mnie, abym sama posługiwała? Powiedz jej przeto, aby mi pomogła. 


text:
a przecież niewielu potrzeba, a może tylko jednej. Maria bowiem tę dobrą cząstkę obrała, która jej nie będzie odjęta. 


text:
I stało się, gdy modlił się był na jakimś miejscu, że skoro skończył, rzekł do niego jeden z jego uczniów: Panie, naucz nas modlić się, jak i Jan nauczył uczniów swoich. 


text:
I odpuść nam nasze winy, bo i my odpuszczamy każdemu winowajcy naszemu. I nie wódź nas na pokuszenie. 


text:
I rzekł im: Kto z was będzie miał przyjaciela i pójdzie do niego o północy, i powie mu: Przyjacielu, pożycz mi trzy chleby, 


text:
A on odpowiadając z wewnątrz rzekłby: Nie uprzykrzaj mi się. Drzwi są już zamknięte i dzieci moje są ze mną w łożu, nie mogę wstać, a dać ci. 


text:
Powiadam wam, choć wstając nie dałby mu dlatego, że jest jego przyjacielem, wstanie jednak i da mu, ile tylko potrzeba, z powodu jego natręctwa. 


text:
I ja wam mówię: Proście, a będzie wam dane; szukajcie a znajdziecie; kołaczcie, a będzie wam otworzone. 


text:
A jeśli kogoś z was jako ojca poprosi syn o chleb, czyż mu poda kamień? Albo o rybę — czy zamiast ryby poda mu węża? 


text:
Jeżeli przeto wy, będąc złymi, umiecie dawać dobre dary dzieciom waszym, jakżeż daleko bardziej Ojciec z nieba udzieli Ducha Świętego tym, którzy go proszą. 


text:
I wyrzucał czarta, a ten był niemy. I stało się, gdy wyszedł czart, że przemówił ów niemy; i zdumiały się rzesze. 


text:
Ale on, znając ich myśli, rzekł im: Wszelkie królestwo, które rozdarła niezgoda, zostaje spustoszone, a dom na dom upada. 


text:
A jeśliby i szatan rozdzierany był niezgodą, jakże się ostoi królestwo jego? Bo przecież mówicie, że ja przez Beelzebula wyrzucam czarty. 


text:
Ale jeżeli mocniejszy od niego nadejdzie i zwycięży go, zabiera wszystką jego broń, w której ufał, a łupy jego rozdaje. 


text:
Gdy duch nieczysty opuści człowieka, błąka się po miejscach bezwodnych, szukając odpoczynku, a nie znajdując mówi: Wrócę do domu mego, skąd wyszedłem. 


text:
Wówczas idzie i bierze ze sobą siedmiu innych duchów, gorszych od siebie, i wszedłszy mieszkają tam. I stają się późniejsze sprawy człowieka owego gorsze niż pierwsze. 


text:
I zdarzyło się, gdy to mówił, że pewna niewiasta z tłumu donośnym głosem rzekła do niego: Błogosławione łono, które cię nosiło, i piersi, któreś ssał. 


text:
A gdy się gromadziły rzesze począł mówić: To plemię jest plemieniem przewrotnym; znaku szuka, a znak mu nie będzie dany, tylko znak Jonasza. 


text:
Królowa z południa powstanie z mężami plemienia tego na sądzie i potępi ich. Przybyła bowiem z krańców ziemi słuchać mądrości Salomona: a oto tu ktoś większy niż Salomon. 


text:
Niniwici powstaną na sądzie wespół z tym plemieniem i potępią je. Czynili bowiem pokutę na wołanie Jonasza, a oto tu ktoś większy niż Jonasz. 


text:
Nikt, zapaliwszy świecę, nie stawia jej w ukryciu ani pod korcem, ale na świeczniku, aby widzieli światło ci, którzy wchodzą. 


text:
Światłem ciała jest oko twoje. Jeśliby oko twoje było szczere, to i wszystko ciało twoje jaśnieć będzie. Ale jeśliby oko twoje było niegodziwe, to i całe ciało twoje obejmie mrok. 


text:
Jeśliby tedy całe ciało twoje światłe było, niezaćmione w żadnej części, całe jaśnieć będzie, jakby oświecił cię blask błyskawicy. 


text:
A gdy to mówił, oto pewien faryzeusz zaprosił go, aby u niego obiadował. I wszedłszy zasiadł za stołem. 


text:
I rzekł Pan do niego: Teraz wy, faryzeusze, obmywacie z zewnątrz kielich i misę, ale wnętrze wasze pełne zdzierstwa i nieprawości. 


text:
Lecz biada wam, faryzeusze, że dajecie dziesięcinę z wonnej mięty i ruty, i z każdej jarzyny, a pomijacie sąd i miłość Bożą. I to trzeba było wypełniać, i tamtego nie pomijać. 


text:
Biada wam, że jesteście jak groby, których nie widać i o których ludzie chodzący po nich nie wiedzą. 


text:
A odpowiadając jeden z uczonych w Prawie rzekł do niego: Nauczycielu, mówiąc takie rzeczy, lżysz nas przecież. 


text:
Lecz on odpowiedział: Biada i wam, uczeni w Prawie, bo obciążacie ludzi ciężarami, których udźwignąć nie można, a sami nawet jednym palcem waszym brzemion się nie tykacie. 


text:
Doprawdy, przeświadczacie i zgadzacie się z uczynkami ojców waszych: albowiem oni ich pomordowali, a wy budujecie im grobowce. 


text:
Dlatego i Mądrość Boża rzekła: Poślę do nich Proroków i Apostołów, a z nich jednych zabiją, a innych prześladować będą, 


text:
od krwi Abla aż do krwi Zachariasza, zabitego między ołtarzem a przybytkiem. O tak, mówię wam, zażądają jej od tego plemienia. 


text:
Biada wam, uczeni w Prawie, że uchwyciliście klucz zrozumienia, a sami nie weszliście, i zabroniliście tym, którzy by wejść chcieli. —


text:
A gdy wyszedł stamtąd, uczeni w Piśmie i faryzeusze poczęli gwałtownie nastawać i zarzucać go wielu pytaniami, 


text:
Wówczas — gdy zgromadziła się już wkoło wielka rzesza, tak że jedni drugich tłoczyli — począł mówić najpierw do uczniów swoich: Strzeżcie się kwasu faryzeuszów, to jest obłudy. 


text:
A nie masz nic ukrytego, co by nie miało być ujawnione, ani też tajemnego, o czym by się dowiedzieć nie miano. 


text:
Albowiem co mówiliście w mroku, w świetle rozbrzmiewać będzie, i coście w komorach do ucha szeptali, na dachach głoszone będzie. 


text:
A powiadam wam, przyjaciołom moim: Nie lękajcie się tych, którzy zabijają ciało, a potem nic więcej uczynić nie mogą. 


text:
Ale wskażę wam, kogo się lękać macie: lękajcie się tego, który po śmierci ma moc wtrącić do piekła. Doprawdy, mówię wam, tego się lękajcie. 


text:
Czyż nie sprzedaje się pięciu wróbli za dwa pieniążki? A ani jeden z nich nie jest w zapomnieniu u Boga. 


text:
A nawet i włosy na waszej głowie wszystkie są policzone. Nie lękajcie się, więcej znaczycie przecież niż wiele wróbli. 


text:
A powiadam wam: Ktokolwiek by wyznał mnie przed ludźmi, i Syn Człowieczy wyzna go przed aniołami Bożymi. 


text:
I każdemu, kto by wyrzekł złe słowo przeciw Synowi Człowieczemu, będzie odpuszczone, ale temu, kto by zbluźnił przeciw Duchowi Świętemu, nie będzie odpuszczone. 


text:
Kiedy zaś powiodą was do synagog, do urzędów i przed władze, nie troszczcie się, jak i co macie odpowiadać lub co będziecie mówić. 


text:
I odezwał się do niego ktoś z rzeszy: Nauczycielu, powiedz bratu memu, aby się ze mną podzielił dziedzictwem. 


text:
I rzekł do nich: Baczcie, a wystrzegajcie się wszelkiej chciwości, bowiem niczyje życie nie polega na obfitości tego, co kto ma. 


text:
I rzekł: Tak uczynię: zburzę spichlerze moje, a pobuduję większe i tam zgromadzę wszystką pszenicę i wszystkie dobra moje. 


text:
I powiem sam do siebie: Duszo, masz wiele dóbr złożonych na wiele lat; odpocznijże, jedz, pij, używaj! 


text:
Ale Bóg rzekł doń: Szaleńcze, tej nocy zażądają twej duszy od ciebie, a to, coś przygotował, czyje będzie? 


text:
I rzekł do uczniów swoich: Dlatego powiadam wam: nie troszczcie się o życie, co byście jedli, ani o ciało, czym byście je przyodziali. 


text:
Przypatrzcie się krukom, że nie sieją ani żną, nie mają spiżarni ani spichlerza, a Bóg je żywi. O ileż więcej znaczycie wy niż owe ptaki. 


text:
Przypatrzcie się liliom, że nie przędą ani tkają. A powiadam wam, nawet Salomon w pełni swej wspaniałości nie był tak przybrany jak jedna z nich. 


text:
Jeśli więc trawę, która dziś jest na polu, a jutro może być w piec wrzucona, Bóg tak przyodziewa, jakże daleko więcej was, małej wiary. 


text:
Przeto nie pytajcie, co będziecie jeść i co będziecie pić i niech nie ogarnia was niepokój przewidywań. 


text:
Sprzedajcie, co posiadacie i dajcie jałmużnę. Sprawcie sobie trzosy, które nie niszczeją, skarbiec niewyczerpany w niebiesiech, dokąd złodziej się nie zbliży i gdzie mól nie psuje. 


text:
A sami bądźcie podobni do ludzi oczekujących powrotu pana swego z godów weselnych; aby, gdy nadejdzie i zakołace, natychmiast mu otworzyć. 


text:
Błogosławieni słudzy owi, których pan, gdy nadejdzie, zastanie czuwającymi. Zaprawdę powiadam wam, że przepasze się i każe im zasiąść, a przechodząc usługiwać im będzie. 


text:
A to wiedzcie, że gdyby wiedział pan domu, o której godzinie nadejdzie złodziej, nie dozwoliłby podkopać domu swego. 


text:
Tedy rzekł Pan: Któż, mniemasz, jest wiernym, roztropnym szafarzem, którego postawił Pan nad czeladzią swoją, aby wydzielał pszenicę w czasie oznaczonym? 


text:
Jeśliby jednak ów sługa rzekł w sercu swoim: Zwleka pan mój z powrotem, a począłby bić sługi i służebnice, jeść, pić i upijać się —


text:
nadejdzie pan jego w dniu, w którym się nie spodziewa, i o godzinie, której nie zna, i odłączy go, a wyznaczy mu dział z niewiernymi. 


text:
A sługa ów, który znał wolę pana swego, a nie był gotów, czy też nie zastosował się do woli jego, będzie srogo ukarany, 


text:
a ten, który nie wiedział, a popełnił coś nagannego, będzie mniej ukarany. Od każdego, komu wiele dano, wiele wymagać się będzie, a od tego, komu wiele zlecono, więcej żądać będą. 


text:
Bo od tej chwili będzie pięcioro w jednym domu podzielonych, troje przeciwko dwojgu, i dwaj przeciwko trzem powstaną: 


text:
ojciec przeciw synowi, a syn przeciw ojcu, matka przeciw córce, a córka przeciw matce, świekra przeciw synowej swojej, a synowa przeciw świekrze. 


text:
A mówił i do rzeszy: Skoro ujrzycie obłok zjawiający się od zachodu, zaraz mówicie: nadchodzi ulewa; i tak bywa: 


text:
Gdy tedy idziesz z przeciwnikiem twoim do władz, usiłuj w drodze pozbyć się go, aby cię nie powiódł przed sędziego, a sędzia oddałby cię strażnikowi, a strażnik wtrącił do więzienia. 


text:
A w tym właśnie czasie nadeszli pewni ludzie i oznajmili mu o Galilejczykach, których krew Piłat zmieszał z krwią ich ofiar. 


text:
A odpowiadając rzekł im: Czy sądzicie, że ci Galilejczycy byli większymi grzesznikami niż wszyscy inni Galilejczycy, iż takie rzeczy ucierpieli. 


text:
Albo owych osiemnastu, na których runęła wieża w Siloam i zabiła ich — czy mniemacie, że byli oni większymi winowajcami niż wszyscy ludzie mieszkający w Jeruzalem? 


text:
I mówił tę przypowieść: Człowiek pewien miał drzewo figowe zasadzone w winnicy swojej, i przyszedł szukać na nim owocu, ale nie znalazł. 


text:
I rzekł do uprawiającego winnicę: Oto przez trzy lata przychodzę i szukam owocu na tym drzewie figowym, a nie znajduję. Wytnij je, po cóż jeszcze ziemię wyjaławia? 


text:
A oto niewiasta, która od osiemnastu lat chorowała, była pochylona i żadną miarą nie mogła się wyprostować. 


text:
Jednakże przełożony synagogi oburzony tym, że Jezus uzdrowił w szabat, mówił do rzeszy: Jest sześć dni, w które należy pracować, w te dni więc przychodźcie po uleczenie, a nie w dzień szabatu. 


text:
A Pan odpowiadając mu rzekł: Obłudnicy, czyż każdy z was nie odwiązuje swego wołu albo osła od żłobu i nie prowadzi, aby go napoić w dzień szabatu? 


text:
A czyż tej córki Abrahamowej, którą szatan związał od osiemnastu lat, nie należało od więzi tej uwolnić w dzień szabatu? 


text:
I gdy to mówił, zawstydzili się wszyscy przeciwnicy jego, a cały lud radował się z tych wszystkich rzeczy chwalebnych, które się przez niego działy. 


text:
Podobne jest do ziarna gorczycznego, które wziąwszy człowiek zasiał w ogrodzie swoim i wzrosło, i stało się drzewem wielkim, a ptaki niebieskie chroniły się w gałęziach jego. 


text:
Podobne jest do kwasu, który wziąwszy skryła niewiasta w trzy miary mąki, aż wszystko się zakwasiło. 


text:
Usiłujcie wejść przez ciasną bramę, bo powiadam wam, wielu będzie chciało wejść, ale nie będą mogli. 


text:
Skoro bowiem wstanie pan domu i drzwi zamknie, będziecie stać na zewnątrz i kołatać do drzwi mówiąc: Panie, otwórz nam. A odpowiadając rzecze do was: Nie wiem, skąd jesteście. 


text:
Lecz on rzecze: Powiadam wam, nie wiem, skąd jesteście. Odstąpcie ode mnie wszyscy, którzy dopuszczacie się nieprawości. 


text:
Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów, skoro ujrzycie Abrahama, Izaaka i Jakuba, i wszystkich Proroków w Królestwie Bożym, a samych siebie precz wyrzuconych. 


text:
W tejże godzinie przystąpili niektórzy z faryzeuszów mówiąc do niego: Wyjdź, a uchodź stąd, bo Herod chce cię zabić. 


text:
I rzekł im: Idźcie i powiedzcie temu lisowi: Oto wyrzucam czarty i dokonywam uzdrowień dziś i jutro, a dnia trzeciego skończę. 


text:
Wszakże potrzeba, abym dziś, jutro i pojutrze był w drodze, nie godzi się bowiem Prorokowi zginąć poza Jerozolimą. 


text:
O Jeruzalem, Jeruzalem, które zabijasz Proroków i kamienujesz tych, którzy są do ciebie posłani! Ilekroć chciałem zgromadzić dzieci twoje, jako kokosz zgromadza pisklęta swe pod skrzydła, a nie chciałoś! 


text:
Oto pustoszeje dom wasz. A powiadam wam, nie ujrzycie mnie dopóki nie nadejdzie czas, że powiecie: Błogosławiony, który przybywa w imię Pańskie (v19.118.26 Ps.118,26). 


text:
I stało się, gdy wszedł w szabat do domu jednego z przedniejszych faryzeuszów, aby się posilić, że oni go śledzili. 


text:
I odpowiadając Jezus rzekł do uczonych w Prawie i faryzeuszów: Czy godzi się w szabat uzdrawiać, czy też nie? 


text:
I rzekł do nich: Jeśli syn albo wół któregoś z was wpadnie do studni, czyż natychmiast nie wyciągnie go w dzień szabatu? 


text:
A przyglądając się jak wybierali pierwsze miejsca, powiedział zaproszonym przypowieść, mówiąc do nich. 


text:
Kiedy zaprosi cię ktoś na gody weselne, nie siadajże na pierwszym miejscu, aby nie okazało się, że był przez niego zaproszony i godniejszy od ciebie. 


text:
A wówczas ten, który ciebie i jego zaprosił, zbliżając się powiedziałby ci: Daj temu miejsce. Wtedy ze wstydem począłbyś ostatnie miejsce zajmować. 


text:
Ale gdybyś był zaproszony, idź, siądź na ostatnim miejscu, aby, skoro nadejdzie ten, który cię zaprosił, rzekł do ciebie: Przyjacielu, usiądź wyżej. Wtedy będziesz miał chwałę u wszystkich współbiesiadników: 


text:
A mówił i temu, który go był zaprosił: Gdy wyprawiasz obiad albo wieczerzę, nie wzywajże przyjaciół swoich ani braci swoich, ani swych krewnych, ani bogatych sąsiadów, żeby cię czasem i oni nawzajem nie wezwali, a otrzymałbyś nagrodę. 


text:
a błogosławiony będziesz, bo nie mają ci czym odpłacić: a oddane ci będzie przy zmartwychwstaniu sprawiedliwych. 


text:
A usłyszawszy to jeden ze współbiesiadników rzekł mu: Błogosławiony, który będzie spożywał chleb w Królestwie Bożym. 


text:
I posłał sługę swego w godzinę wieczerzy, aby powiedział zaproszonym: Przyjdźcie, bo już wszystko gotowe. 


text:
I poczęli się wszyscy społem wymawiać. Pierwszy mu rzekł: Kupiłem pole i koniecznie muszę pójść, a obejrzeć je: proszę cię, miej mię za usprawiedliwionego. 


text:
I wróciwszy ów sługa oznajmił to swemu panu. Wtedy rozgniewany gospodarz rzekł do sługi swego: Wyjdź zaraz na ulicę i na drogi miejskie, a wprowadź tu ubogich i ułomnych, i ślepych, i chromych. 


text:
I rzekł pan do sługi: Wyjdź na drogi i za opłotki, a przymuszaj do wejścia, aby mój dom był zapełniony. 


text:
Jeśli kto przychodzi do mnie, a nie ma w nienawiści ojca swego i matki, żony, dzieci, braci i sióstr, a nadto i życia swego, nie może być uczniem moim. 


text:
Któż bowiem z was, zamierzając zbudować wieżę, nie zasiada pierwej i nie oblicza koniecznych wydatków, czy ma na to, aby ją wykończyć. 


text:
Aby wszyscy patrzący nie poczęli się z niego naśmiewać, gdyby założył fundament, a nie zdołał wykończyć, 


text:
Albo któryż to król mając stoczyć wojnę przeciw drugiemu królowi, nie zasiada najpierw i nie obmyśla, czy mógłby z dziesięciu tysiącami wyjść przeciw temu, który zdąża przeciwko niemu w dwadzieścia tysięcy. 


text:
Nie przyda się ani do gleby, ani na nawóz: wyrzucą ją precz. Kto ma uszy, aby słuchać, niechaj słucha. 


text:
A faryzeusze i uczeni w Piśmie niezadowoleni mówili: Że też ten przyjmuje grzeszników i jada z nimi. 


text:
Czy jest między wami, kto mając sto owiec, gdyby stracił jedną z nich, czyż nie zostawi dziewięćdziesięciu dziewięciu na pustyni i nie pójdzie za tą, która zginęła, dopóki jej nie znajdzie? 


text:
I przyszedłszy do domu zwołuje przyjaciół i sąsiadów mówiąc im: Radujcie się ze mną, bo znalazłem owcę moją, która była zginęła. 


text:
Powiadam wam, że taka będzie w niebiesiech radość z jednego grzesznika pokutującego, jak z dziewięćdziesięciu dziewięciu sprawiedliwych, którzy pokuty nie potrzebują. 


text:
Albo, któraż niewiasta, mająca dziesięć drachm, gdyby straciła drachmę jedną, czyż nie zapala świecy, nie umiata domu i nie szuka starannie, dopóki nie znajdzie? 


text:
A kiedy znajdzie, zwołuje przyjaciółki i sąsiadki mówiąc: Radujcie się ze mną, bo znalazłam drachmę, którą straciłam. 


text:
I powiedział młodszy z nich ojcu: Ojcze, daj mi część majątku, która na mnie przypada. I rozdzielił im majętność. 


text:
A niedługo potem młodszy syn, zabrawszy wszystko, odjechał w daleką krainę i roztrwonił tam majętność swoją żyjąc rozpustnie. 


text:
Poszedł więc i przyjął służbę u jednego z obywateli owej krainy. I posłał go na pola swoje, aby pasł wieprze. 


text:
Zastanowiwszy się więc powiedział sobie: Iluż to najemników w domu mego ojca ma dosyć chleba, gdy ja tu głodem przymieram? 


text:
już nie zasługuję, żeby się twoim synem nazywać, ale uczyń ze mnie jakby jednego z twych najemników. 


text:
I powstawszy poszedł do ojca swego. A kiedy był jeszcze daleko, ujrzał go ojciec i użalił się. I przybiegł, rzucił mu się na szyję, i ucałował go. 


text:
I powiedział mu syn: Ojcze, zgrzeszyłem przeciw niebu i przeciw tobie, już nie jestem godzien nazywać się twoim synem. 


text:
Ojciec wszakże rzekł do sług swoich: Przynieście prędko najlepszą szatę, a przyodziejcie go; dajcie też pierścień na rękę jego, a sandały na nogi. 


text:
Lecz on odpowiadając rzekł ojcu: Oto przez tyle lat służę tobie i nigdym nie przestąpił rozkazu twego, a nigdy mi nie dałeś koźlęcia, abym ucztował z przyjaciółmi moimi. 


text:
Skoro jednak wrócił tu ten syn twój, który z nierządnicami roztrwonił majętność swoją, zabiłeś mu karmne cielę. 


text:
Należało wszakże weselić się i ucztować, gdyż to jest brat twój, który umarł był, a ożył, zaginął był, a odnalazł się. 


text:
A mówił też do uczniów: Był pewien bogaty człowiek, który miał włodarza, a tego zniesławiono przed nim, jakoby trwonił jego dobra. 


text:
I przywoławszy go rzekł mu: Cóż to o tobie słyszę? Zdaj sprawę z twego włodarstwa, już bowiem nie będziesz mógł włodarzyć. 


text:
I mówił włodarz do siebie: Co ja pocznę, skoro pan mój odejmuje mi włodarstwo? Kopać nie mogę, żebrać się wstydzę. 


text:
A on rzekł: Sto barył oliwy. I powiedział do niego: Weź zapis swój i siądź natychmiast, a napisz: pięćdziesiąt. 


text:
Potem rzekł do drugiego: A ty ileś winien? A on odpowiedział: Sto korców pszenicy. Mówi mu: Weź zapis twój, a napisz: osiemdziesiąt. 


text:
I pochwalił pan przewrotnego włodarza, że roztropnie uczynił. Albowiem synowie tego świata roztropniejsi są wśród podobnych sobie niż synowie światłości. 


text:
I ja wam powiadam: czyńcie sobie przyjaciół z mamony niesprawiedliwości, aby, gdy jej zabraknie, przyjęto was do wiecznych przybytków. 


text:
Kto wierny jest w najmniejszej sprawie, i w wielkiej wierny będzie, a kto w najmniejszej rzeczy jest nieprawy, i w wielkiej nieprawy bywa. 


text:
Żaden sługa nie może dwom panom służyć, bo albo jednego będzie nienawidził, a drugiego będzie miłował, albo do jednego przystanie, a drugim wzgardzi: Nie możecie Bogu służyć i mamonie. 


text:
I rzekł im: Wy uważacie się za sprawiedliwych wobec ludzi, ale Bóg zna serca wasze: albowiem co u ludzi jest wzniosłe, obrzydliwe jest przed Bogiem. 


text:
Prawo i Prorocy aż do Jana: od tego czasu Królestwo Boże jest głoszone i każdy się do niego przemocą ciśnie. 


text:
Każdy, kto opuszcza żonę swoją i inną pojmuje, cudzołoży, kto by zaś opuszczoną przez męża poślubił, cudzołoży. 


text:
Ten pragnął nasycić się odrobinami, które spadały ze stołu bogacza. Ale tylko psy przychodziły i lizały jego wrzody. 


text:
I stało się, że umarł żebrak i aniołowie ponieśli go na łono Abrahama. Umarł też i bogacz i pogrzebano go. 


text:
I zawołał: Ojcze Abrahamie, zmiłuj się nade mną i poślij Łazarza, aby umoczył w wodzie koniec swego palca i zwilżył język mój, bo cierpię męki w tym płomieniu. 


text:
I rzekł Abraham: Synu, wspomnij, żeś za życia swego otrzymał dobro, podobnie jak Łazarz zło. Teraz on tu doznaje pociechy, a ty męki cierpisz. 


text:
A prócz tego wszystkiego między nami a wami otchłań wielka utwierdzona jest, aby ci, którzy by chcieli stąd przejść do was, nie mogli, ani też żeby stamtąd do nas nikt się nie przeprawił. 


text:
I rzekł mu: Jeżeli nie słuchają Mojżesza i Proroków, nawet choćby kto z martwych powstał, nie uwierzą. 


text:
I rzekł do uczniów swoich: Niepodobna, aby zgorszenia przyjść nie miały, ale biada temu, przez kogo przychodzą. 


text:
Lepiej by mu było, gdyby mu zawieszono kamień młyński u szyi i wrzucono go w morze, niż żeby miał zgorszyć jednego z tych maluczkich. 


text:
I gdyby siedemkroć na dzień zgrzeszył przeciwko tobie i siedemkroć zwrócił się do ciebie, mówiąc: Żałuję tego — odpuść mu. 


text:
A Pan rzekł: Gdybyście mieli wiarę wielkości ziarnka gorczycy, powiedzielibyście temu drzewu morwowemu: Wyrwij się z korzeniem i przesadź się w morze, a usłuchałoby was. 


text:
A któż z was, mający sługę oracza lub pasterza, powie mu, kiedy ten wróci z pola: Pójdź zaraz i siądź u stołu. 


text:
A nie mówi mu: Przygotuj mi wieczerzę, a przepasz się i usługuj mi, dopóki się nie najem i nie napiję, a potem ty będziesz jadł i pił. 


text:
Tak i wy: gdy uczynicie wszystko, co wam rozkazano, mówcie: Słudzy my nieużyteczni, cośmy winni byli uczynić, uczyniliśmy. 


text:
A zapytany przez faryzeuszów, kiedy nadejdzie Królestwo Boże, odpowiedział im: Królestwo Boże nie nadejdzie dostrzegalnie. 


text:
I rzekł do uczniów: Nadejdą czasy, że będziecie pragnęli ujrzeć chociaż jeden dzień Syna Człowieczego, a nie ujrzycie. 


text:
Albowiem jak błyskawica, kiedy zabłyśnie spod nieba, oświeca to, co pod niebem jest, tak będzie i Syn Człowieczy w dniu swoim. 


text:
Jedli, pili, żenili się, za mąż wydawali — aż do dnia, kiedy Noe wszedł do arki. I przyszedł potop i wytracił wszystkich. 


text:
Ale tego dnia, kiedy Lot wyszedł z Sodomy, spadł z nieba, niby deszcz, ogień siarczysty i wytracił wszystkich. 


text:
Kto by owego dnia był na dachu, a sprzęty jego w domu, niech nie zstępuje, aby je zabrać; a kto na polu niech także nie wraca. 


text:
Była też w owym mieście wdowa, która przychodziła do niego mówiąc: Weź mnie w obronę wobec mego przeciwnika. 


text:
Ale przez pewien czas odmawiał. Potem wszakże powiedział sobie: Chociaż Boga się nie lękam, a z ludźmi się nie liczę, 


text:
jednak że uprzykrza mi się ta wdowa, wezmę ją w obronę, aby mnie tym przychodzeniem nie zadręczyła. 


text:
a Bóg czyż nie weźmie w obronę wybranych swoich, wołających do niego dniem i nocą, i czyż będzie zwlekał w ich sprawie? 


text:
Powiadam wam, że rychło weźmie ich w obronę. Wszakże gdy przyjdzie Syn Człowieczy, czy znajdzie wiarę na ziemi? 


text:
A mówił i do tych, którzy nadto samym sobie ufali, że są sprawiedliwi, a innymi pogardzali, tę przypowieść. 


text:
Faryzeusz stanął i tak się modlił w duszy: Boże, dziękuję ci, że nie jestem jak inni ludzie, drapieżni, niesprawiedliwi, cudzołożnicy, jak i ten celnik. 


text:
A celnik stojąc z daleka nawet oczu swych nie chciał wznieść w niebo, ale bił się w piersi mówiąc: Boże, bądź miłościw mnie grzesznemu. 


text:
Powiadam wam: Ten odszedł do domu swego usprawiedliwiony, nie tamten. Albowiem każdy, kto się wywyższa, będzie uniżony, a kto się uniża, wywyższony będzie. 


text:
Lecz Jezus przywołał je do siebie mówiąc: Dozwólcie dzieciom przychodzić do mnie, a nie wzbraniajcie im: bo takich jest Królestwo Boże. 


text:
Znasz przykazania: Nie cudzołóż, nie zabijaj, nie kradnij, nie mów fałszywego świadectwa, czcij ojca twego i matkę (v2.20.12-16 Wyjśc.20,12-16,> <v5.5.16-20 Powt.5,16-20). 


text:
Posłyszawszy to, rzekł mu Jezus: Jednego jeszcze ci nie dostaje, sprzedaj wszystko, co masz i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebiesiech, a przyjdź i pójdź za mną. 


text:
A Jezus przyjrzawszy się mu rzekł: Z jakim trudem ci, którzy mają bogactwa, wchodzą do Królestwa Bożego. 


text:
A on im rzekł: Zaprawdę powiadam wam, że nie masz nikogo, kto by opuścił dom albo żonę, albo braci, albo rodziców, albo dzieci dla Królestwa Bożego, 


text:
A wziąwszy ze sobą dwunastu mówił do nich: Oto idziemy do Jerozolimy i wypełni się wszystko, co napisane przez Proroków o Synu Człowieczym. 


text:
Lecz oni z tego nic nie zrozumieli i mowa ta była przed nimi zakryta, i nie pojęli, o czym mówiono. 


text:
A ci, którzy szli na przedzie, upominali go, aby zamilkł. On jednak jeszcze bardziej wołał: Synu Dawidów, zmiłuj się nade mną! 


text:
A gdy Jezus przybył na miejsce, spojrzał ku górze i powiedział do niego: Zacheuszu, zejdź zaraz, dziś bowiem muszę stanąć w domu twoim. 


text:
Zacheusz wszakże stanąwszy rzekł do Pana: Panie, oto połowę dóbr moich rozdam ubogim, a jeżeli kogo skrzywdziłem zwrócę w czwórnasób. 


text:
A kiedy tego słuchali, powiedział im nadto przypowieść, dlatego że był blisko Jerozolimy, a oni mniemali, że Królestwo Boże objawi się niebawem. 


text:
Mówił więc: Pewien człowiek szlachetnego rodu udawał się w daleką krainę, aby objąć dla siebie królestwo i wrócić. 


text:
Przywołał zatem dziesięciu ze swych sług, dał im dziesięć min i powiedział do nich: Zarabiajcie, aż powrócę. 


text:
A mieszkańcy tego miasta nienawidzili go i wyprawili za nim poselstwo mówiąc: Nie chcemy, aby on objął panowanie nad nami. 


text:
I stało się, że zdobywszy władzę królewską, wrócił i rozkazał zawezwać sługi, którym wręczył pieniądze, aby się dowiedzieć, ile zarobił każdy z nich. 


text:
bałem się bowiem ciebie, ponieważ jesteś człowiek srogi: bierzesz, czegoś nie położył, i żniesz, czegoś nie posiał. 


text:
Odpowiedział mu: Ze słów twych sądzę cię, zły sługo! Wiedziałeś, żem człowiek surowy, że biorę, czego nie położyłem, i żnę, czego nie posiałem. 


text:
A tych nieprzyjaciół moich, którzy nie chcieli, abym nad nimi objął panowanie, przyprowadźcie tu i zabijcie w mej obecności. 


text:
mówiąc: Idźcie do wsi, która jest przed wami, a wchodząc do niej znajdziecie oślę uwiązane, na którym jeszcze nikt z ludzi nie siedział, odwiążcie i przywiedźcie je. 


text:
I kiedy zbliżał się już do skłonu Góry Oliwnej, poczęło mnóstwo uczniów, weseląc się, głośno chwalić Boga za wszystkie cuda, które widzieli, 


text:
mówiąc: Błogosławiony król, który przybywa w imię Pana, Pokój na niebie i chwała na wysokości (v19.118.26 Ps.118,26). 


text:
Albowiem przyjdą na ciebie dni, że otoczą cię nieprzyjaciele twoi wałem i obiegną cię, i osaczą cię zewsząd, 


text:
i na ziemię powalą ciebie i dzieci twe, które są w tobie, i nie zostawią w tobie kamienia na kamieniu, dlatego, żeś nie poznało czasu twego nawiedzenia. 


text:
mówiąc im: Napisane jest: Dom mój będzie domem modlitwy (v23.56.7 Iz.56,7>; <v24.7.11 por. Jer 7,11). A wyście go uczynili jaskinią zbójców. 


text:
I nauczał codziennie w świątyni. A przedniejsi kapłani i uczeni w Piśmie — a także starsi ludu — przemyśliwali, jak by go zgubić. 


text:
I zdarzyło się, kiedy pewnego dnia nauczał lud w świątyni i głosił Ewangelię, że wystąpili przedniejsi kapłani i uczeni wraz ze starszymi ludu 


text:
A oni zastanawiali się i mówili między sobą: Jeżeli powiemy: z nieba, rzecze nam: Czemuście mu nie uwierzyli. 


text:
Począł tedy mówić do ludu tę przypowieść: Człowiek pewien założył winnicę i wynajął ją rolnikom, a sam odjechał na długo. 


text:
A we właściwym czasie wysłał do rolników sługę, aby mu oddali część owoców winnicy. Rolnicy jednak, obiwszy go, puścili z niczym. 


text:
Kiedy go jednak ujrzeli rolnicy, zastanawiali się między sobą, mówiąc: To jest dziedzic, zabijmy go, a zawładniemy jego dziedzictwem. 


text:
Przybędzie i wygubi owych rolników, a winnicę odda innym. Posłyszawszy to rzekli: Oby tak nie było. 


text:
On zaś popatrzywszy na nich rzekł: Cóż tedy znaczy, co jest napisane: Kamień, który budujący odrzucili, stał się głowicą węgła (v19.118.22 Ps.118,22). 


text:
A uczeni i przedniejsi kapłani usiłowali targnąć się nań niezwłocznie, ale ulękli się ludu. Poznali bowiem, że do nich mówił tę przypowieść. 


text:
I śledząc go wysłali szpiegów, którzy udając sprawiedliwych mieli go podchwycić w mowie i wydać urzędom i władzy namiestnika. 


text:
I zapytali go: Nauczycielu, wiemy, że dobrze mówisz i uczysz, a nie oglądasz się na osobę, lecz drogi Bożej w prawdzie nauczasz. 


text:
Nauczycielu, Mojżesz napisał nam: Jeśliby brat czyj, mający żonę, umarł bezdzietny, niech jego żonę pojmie brat jego i niechaj wzbudzi potomstwo bratu swemu. 


text:
Lecz ci, którzy będą uznani za godnych dostąpienia innego życia i powstania z martwych, ani się żenić, ani za mąż wychodzić nie będą. 


text:
Bo nawet już umierać nie mogą, równi bowiem będą aniołom i są synami Bożymi, będąc synami zmartwychwstania. 


text:
A że umarli powstaną, to już Mojżesz oznajmił w opisie „O krzaku", gdyż nazywa Pana Bogiem Abrahama i Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba. 


text:
Wystrzegajcie się uczonych w Piśmie, którzy chętnie chodzą w długich szatach, lubią pozdrowienia na rynkach i pierwsze miejsca w synagogach i na ucztach, 


text:
Wszyscy bowiem z tego, co im zbywało, wrzucili do darów Bożych, ta zaś z niedostatku swego wrzuciła wszystko, co miała na swoje utrzymanie. 


text:
Nadejdą dni, w których z tego, co widzicie, nie zostanie kamień na kamieniu, który by nie był zwalony. 


text:
A on rzekł: Baczcie, aby was nie zwiedziono. Wielu bowiem przyjdzie w imię moje, mówiąc, żem ja jest i że nadszedł czas — nie idźcie za nimi. 


text:
A skoro posłyszycie o walkach i wzburzeniu, nie trwóżcie się, potrzeba bowiem, aby to nastąpiło przede wszystkim, ale nie koniec na tym. 


text:
Ale przed tym wszystkim podniosą na was ręce i będą was prześladować i wydawać do synagog i do więzienia, wodząc przed królów i namiestników dla mego imienia. 


text:
Albowiem ja sam udzielę wam wymowy i mądrości, której się nie będą mogli oprzeć ani sprzeciwić wszyscy wasi wrogowie. 


text:
Gdy tedy ujrzycie Jeruzalem wojskiem otoczone, wówczas wiedzcie, że się przybliżyło spustoszenie jego. 


text:
Wtedy ci, którzy są w Judei, niech uciekają w góry, a którzy są wewnątrz miasta, niech uchodzą, a ci którzy przebywają w okolicy, niechaj do niego nie wchodzą. 


text:
Biada brzemiennym i karmiącym w owe dni, albowiem będzie wielki ucisk na ziemi i gniew nad tym ludem! 


text:
I polegną od ostrza miecza, i zapędzą ich w niewolę między wszystkie narody. Jeruzalem deptane będzie przez pogan, aż się wypełnią czasy narodów. 


text:
I będą znaki na słońcu i księżycu, i gwiazdach, a na ziemi ucisk narodów, wśród zamieszania i szumu morskich fal. 


text:
Ludzie drętwieć będą ze strachu i oczekiwania tych rzeczy, które przyjdą na całą ziemię zamieszkałą, albowiem moce niebieskie będą poruszone. 


text:
A kiedy się to dziać pocznie, dźwignijcie się a podnieście głowy, bo się przybliża odkupienie wasze. 


text:
A strzeżcie się, abyście przypadkiem serc swoich nie obciążyli zaćmieniem opilstwa i troskami tego życia, aby ów dzień nie spadł na was z nagła, 


text:
Czuwajcie zatem, modląc się bez przerwy, abyście zdołali ujść przed tym wszystkim, co przyjść ma, i mogli stanąć przed Synem Człowieczym. 


text:
I powiedział im: Kiedy wejdziecie do miasta, spotka was człowiek pewien niosący dzban wody; idźcież za nim do domu, do którego wejdzie, 


text:
i powiecie właścicielowi domu: Nauczyciel pyta cię: Gdzie jest pomieszczenie, abym spożył Paschę z uczniami mymi? 


text:
Albowiem powiadam wam, odtąd nie będę pił z owocu szczepu winnego, dopóki nie nadejdzie Królestwo Boże. 


text:
A wziąwszy chleb, dzięki czynił, łamał i dał im mówiąc: To jest ciało moje, które za was jest wydane, to czyńcie na moją pamiątkę. 


text:
Podobnie i kielich, po wieczerzy, mówiąc: Ten jest kielich, Nowy Testament we krwi mojej, która za was jest przelana. 


text:
Wprawdzie Syn Człowieczy idzie według tego, co postanowione, jednakże biada owemu człowiekowi, przez którego ma być wydany. 


text:
A on im rzekł: Królowie narodów są ich panami, a tych, którzy nad nimi władzę sprawują, zwie się dobroczyńcami. 


text:
Nie tak będzie wśród was. Kto z was jest większy, niech stanie się mniejszym, a przełożony — usługującym. 


text:
Kto bowiem jest większy, czy ten, co zasiada u stołu, czy też ten, co służy? Czyż nie ten, który siedzi u stołu? Ja jednak pośród was jestem jako ten, który usługuje, 


text:
abyście jedli i pili u stołu mego w Królestwie moim i zasiadali na tronach, sądząc dwanaście pokoleń izraelskich. 


text:
ale ja prosiłem za tobą, aby nie ustała wiara twoja; ty zaś nawróciwszy się w przyszłości, utwierdzaj twoich braci. 


text:
Ale Jezus odpowiedział: Powiadam ci, Piotrze, nie zapieje dziś kur, a zaprzesz się aż trzykroć, że mnie znasz. 


text:
I powiedział do nich: Kiedym was posyłał bez trzosa i torby podróżnej i sandałów, czyż brakowało wam czego? 


text:
A oni rzekli: Niczego. Rzekł im tedy: Ale teraz, kto ma trzos, niech weźmie także i torbę podróżną; a kto nie ma, niech sprzeda płaszcz swój a kupi miecz. 


text:
Albowiem powiadam wam, że potrzeba, aby się spełniło na mnie, co napisane jest: I do złoczyńców zaliczony był (v23.53.12 Iz.53,12). Bo to, co mnie dotyczy, spełnia się. 


text:
Ojcze, jeżeli chcesz, oddal ode mnie ten kielich, wszakże nie moja, ale Twoja wola niech się stanie. 


text:
A gdy on jeszcze mówił, oto nadszedł tłum, a ten z dwunastu, którego zwano Judaszem, szedł przed nimi i przystąpił do Jezusa, aby go pocałować. 


text:
I rzekł Jezus do tych, którzy przyszli do niego, do przedniejszych kapłanów, zarządców świątyni i starszych: Wyszliście z mieczami i z kijami jak przeciw złoczyńcy? 


text:
Gdym codziennie przebywał z wami w świątyni, nie podnieśliście na mnie rąk. Ale to wasza godzina i moc ciemności. 


text:
A pewna służebna ujrzawszy go siedzącego przy świetle, i przypatrzywszy mu się bacznie, powiedziała: I ten z nim był. 


text:
A po niejakim czasie ujrzawszy go inny rzekł: I ty jesteś z ich liczby. A Piotr rzekł: Człowiecze, nie jestem. 


text:
A po upływie prawie godziny ktoś inny twierdził mówiąc: Doprawdy i ten z nim był, bo i Galilejczykiem jest. 


text:
A Pan obróciwszy się, spojrzał na Piotra. I wspomniał Piotr na słowo Pana, jak mu był powiedział: Zanim dziś kur zapieje, trzykrotnie się mnie zaprzesz. 


text:
A gdy nastał dzień, zebrała się starszyzna ludu: przedniejsi kapłani i uczeni, i przywiedli go przed radę swoją, mówiąc: Jeśli jesteś Chrystusem, powiedz nam. 


text:
I poczęli go oskarżać mówiąc: Tego znaleźliśmy uwodzącego nasz naród i zakazującego płacić daniny cesarzowi i mówiącego, że jest Chrystusem-królem. 


text:
A gdy się dowiedział, że podlega władzy Herodowej, odesłał go do Heroda, który sam w owym czasie przebywał w Jerozolimie. 


text:
Herod zaś ujrzawszy Jezusa bardzo się uradował, pragnął bowiem od dawna ujrzeć go, gdyż wiele o nim słyszał i spodziewał się, że ujrzy jaki cud przez niego dokonany. 


text:
I wzgardził nim Herod ze swym wojskiem i naigrawał się z niego, a przyodziawszy go w białą szatę, odesłał do Piłata. 


text:
rzekł do nich: Wydaliście mi tego człowieka jakoby uwodzącego lud, a oto ja badając go w waszej obecności, nie znalazłem w nim żadnej winy w tym, o co go oskarżacie. 


text:
A on po raz trzeci rzekł do nich: Cóż więc uczynił on złego? Nie znalazłem w nim nic, co zasługiwałoby na śmierć, ukarzę go więc i wypuszczę. 


text:
Ułaskawił więc tego, który za bunt i zabójstwo trzymany był w więzieniu, czego się domagali, a Jezusa wydał ich woli. 


text:
A kiedy go prowadzili, zatrzymali niejakiego Szymona Cyrenejczyka, powracającego z pola i włożyli na niego krzyż, aby niósł za Jezusem. 


text:
A obróciwszy się Jezus rzekł do nich: Córki jerozolimskie, nie płaczcie nade mną, ale same nad sobą płaczcie i nad dziećmi waszymi. 


text:
Bo oto nadchodzą dni, kiedy mówić będą: Błogosławione niepłodne i łona, które nie rodziły, i piersi, które nie karmiły. 


text:
A kiedy przybyli na miejsce, które się zowie Trupia Głowa, tam ukrzyżowali jego i łotrów, jednego po prawej, a drugiego po lewej stronie. 


text:
Jezus zaś mówił: Ojcze, odpuść im, bo nie wiedzą, co czynią. A dzieląc się szatami jego rzucili losy. 


text:
Lud zaś stał przypatrując się. A naśmiewali się z niego i przełożeni mówiąc: Innych ocalił, niechże ocali siebie, jeżeli jest Chrystusem, wybrańcem Bożym. 


text:
My co prawda sprawiedliwie, słuszną bowiem zapłatę za uczynki odbieramy, ten wszakże nic złego nie uczynił. 


text:
A Jezus wołając głosem wielkim, rzekł: Ojcze, w ręce twoje oddaję ducha mego. A to powiedziawszy skonał. 


text:
I cała rzesza tych, którzy się zeszli na to widowisko, ujrzawszy co się stało, powracała bijąc się w piersi. 


text:
Tymczasem wszyscy znajomi jego stali z daleka, przypatrując się wraz z niewiastami, które przyszły były za nim z Galilei. 


text:
A oto mąż imieniem Józef z Arymatei, miasta judzkiego, który był senatorem, człowiek dobry i sprawiedliwy, 


text:
I zdjąwszy owinął w prześcieradło, i złożył je w wykutym grobowcu, w którym nikt jeszcze nie był położony. 


text:
I stało się, gdy były niepokojem zdjęte, że oto stanęli przy nich dwaj mężowie w szatach jaśniejących. 


text:
A gdy się zatrwożyły i pochyliły lica ku ziemi, rzekli do nich: Czemu szukacie żyjącego między umarłymi? 


text:
że potrzeba, aby Syn Człowieczy wydany był w ręce grzeszników i ukrzyżowany, a dnia trzeciego zmartwychwstał. 


text:
Piotr zaś wstając pobiegł do grobu. A nachyliwszy się — ujrzał tylko prześcieradła. I odszedł zdumiony tym co się stało. 


text:
A oto dwaj z nich tegoż dnia szli do miasteczka, zwanego Emaus, które oddalone było o sześćdziesiąt stadiów od Jeruzalem. 


text:
I stało się, że podczas gdy rozmawiali i wzajemnie się pytali, sam Jezus przybliżywszy się, szedł z nimi. 


text:
I odpowiadając jeden z nich imieniem Kleofas, rzekł do niego: Czyżeś ty sam przechodniem w Jerozolimie, że nie wiesz, co się w niej w tych dniach wydarzyło? 


text:
A on im rzekł: Co? I opowiedzieli mu o Jezusie Nazareńskim, który był Prorokiem, potężnym w czynie i w mowie wobec Boga i całego ludu. 


text:
A myśmy się spodziewali, że on miał odkupić Izraela. I teraz po tym wszystkim jest już dzisiaj trzeci dzień od czasu, jak się to stało. 


text:
i nie znalazłszy jego ciała, przyszły mówiąc, że nawet miały widzenie aniołów, którzy powiadają, że on żyje. 


text:
I poszli byli niektórzy z naszych do grobu i tak znaleźli, jak im powiadały niewiasty, ale jego samego nie ujrzeli. 


text:
I przymusili go mówiąc: Zostań z nami, bo ma się ku wieczorowi i dzień się już nachylił. I wszedł, aby zostać z nimi. 


text:
I mówili między sobą: Czyż serce nasze nie pałało w nas, gdy mówił do nas w drodze, gdy Pisma nam wyjaśniał? 


text:
I powstawszy tejże godziny, wrócili do Jeruzalem. I znaleźli zgromadzonych jedenastu i tych, którzy z nimi byli, 


text:
Oglądajcie ręce moje i nogi, że to ja sam jestem, dotykajcie i patrzcie; duch przecież nie ma ciała ani kości, jak widzicie, że ja mam. 


text:
A gdy oni — w tej radości — jeszcze nie mogli uwierzyć i pełni byli zdumienia, rzekł im: Macie tu co do jedzenia? 


text:
I rzekł do nich: Te są słowa moje, które do was mówiłem, gdym jeszcze był z wami, że musiało się spełnić wszystko, co napisane jest w Prawie Mojżeszowym, w Prorokach i w Psalmach o mnie. 


text:
I aby w jego imieniu wszystkim narodom była głoszona pokuta i odpuszczenie grzechów, poczynając od Jerozolimy. 


text:
A oto ja zsyłam na was obietnicę Ojca mego. Wy przeto pozostańcie w mieście, dopóki nie będziecie przyobleczeni mocą z wysoka. 


text:
A wszystkim, którzy go przyjęli, tym, którzy wierzą w imię jego, dał moc, aby się stali dziećmi Bożymi: tym, 


text:
A Słowo stało się ciałem i zamieszkało między nami, i widzieliśmy chwałę jego, pełnego łaski i prawdy, chwałę jako jednorodzonego od Ojca. 


text:
Jan daje o nim świadectwo i woła: To ten, o którym mówiłem: Który za mną idzie, a stał się przede mną, bo był dawniej niż ja. 


text:
A takie świadectwo dał Jan, gdy Żydzi wysłali do niego z Jerozolimy kapłanów i lewitów, aby go zapytali: Kim jesteś? 


text:
Zapytali go tedy: Cóż więc? Czy jesteś Eliaszem? A on rzecze: Nie jestem. Jesteś ty Prorokiem? Odpowiedział: Nie. 


text:
Powiedzieli mu tedy: Kimże jesteś, abyśmy mogli odpowiedź dać tym, którzy nas wysłali. Cóż mówisz sam o sobie? 


text:
I rzekł: Jam głos tego, który woła na pustkowiu: Drogę prostujcie Panu, jak mówił Izajasz Prorok (v23.40.3 Iz.40,3). 


text:
I pytając go, mówili: Czemuż tedy chrzcisz, jeżeli nie jesteś Chrystusem, ani Eliaszem, ani Prorokiem? 


text:
A ja go nie znałem, ale ten, który mię posłał chrzcić wodą, powiedział mi: Nad kim ujrzysz zstępującego i zostającego nad nim Ducha, ten jest, który chrzci Duchem Świętym. 


text:
Jezus zaś odwrócił się i ujrzawszy ich, jak za nim idą, mówi do nich: Czego szukacie? A oni mu rzekli: Rabbi (co się tłumaczy: Nauczycielu), gdzie mieszkasz? 


text:
Odpowiedział im: Pójdźcie, a zobaczycie. Poszli tedy i zobaczyli, gdzie przebywał, i pozostali z nim cały dzień; było to około godziny dziesiątej. 


text:
Jednym z tych dwóch, którzy słyszeli, co mówił Jan i udali się za Jezusem był Andrzej, brat Szymona Piotra. 


text:
Ten idzie najpierw po brata swego Szymona i oznajmia mu: Znaleźliśmy Mesjasza (co znaczy: Chrystusa). 


text:
Zaraz przyprowadził go do Jezusa. A Jezus przypatrzył mu się i rzekł: Tyś jest Szymon, syn Jana; będziesz się nazywał Kefas (to znaczy: Piotr). 


text:
Spotyka potem Filip Natanaela i powiada do niego: Znaleźliśmy tego, o którym pisał Mojżesz w Zakonie i Prorocy, Jezusa, syna Józefa z Nazaretu. 


text:
Ujrzał Jezus, że Natanael idzie do niego, i powiada o nim: Oto prawdziwy Izraelita, w którym nie masz podstępu. 


text:
Pyta go Natanael: Skądże mnie znasz? Odpowiadając Jezus rzekł mu: Widziałem cię zanim cię Filip zawołał, gdyś był pod figą. 


text:
A Jezus mu na to: Ponieważ ci powiedziałem, żem cię widział pod figą, to już wierzysz? Jeszcze większe rzeczy zobaczysz. 


text:
I rzekł mu: Zaprawdę powiadam wam: Zobaczycie niebo otwarte i aniołów Bożych wstępujących i zstępujących na Syna Człowieczego. 


text:
A było tam sześć stągwi kamiennych, ustawionych dla obrzędowych obmywań żydowskich, z których każda mogła pomieścić dwa lub trzy wiadra. 


text:
A kiedy gospodarz skosztował wody, która się stała winem, a nie wiedział, skądby się wzięło (lecz słudzy, którzy czerpali wodę, wiedzieli), przywołuje zaraz oblubieńca 


text:
i mówi do niego: Każdy człowiek daje naprzód dobre wino, a kiedy się napiją, wtedy to, które jest gorsze. A ty zachowałeś dobre wino aż do tego czasu. 


text:
Taki to początek cudów uczynił Jezus w Kanie Galilejskiej, i okazał chwałę swoją, i uwierzyli weń uczniowie jego. 


text:
A uczyniwszy z powrozów bicz, wypędził wszystkich ze świątyni, owce też i woły, pieniądze tych, co je zmieniali rozrzucił, a stoły powywracał. 


text:
Do sprzedających zaś gołębie powiedział: Wynieście to stąd! Nie czyńcie targowiska z domu ojca mego. 


text:
Przypomnieli sobie tedy uczniowie jego, że jest napisane: Żarliwość o dom twój pożera mnie (v19.69.9 Ps.69,9). 


text:
Rzekli tedy Żydzi: Czterdzieści sześć lat budowano tę świątynię, a ty w trzy dni chcesz ją dźwignąć? 


text:
A kiedy powstał z martwych, przypomnieli sobie uczniowie jego, że o tym mówił, i uwierzyli Pismu i słowom, które wyrzekł Jezus. 


text:
A gdy był w Jerozolimie w dzień święta Paschy, wielu uwierzyło w imię jego, widząc cuda, które czynił. 


text:
I nie trzeba mu było niczyjego świadectwa o człowieku, sam bowiem wiedział, co kryje się w człowieku. 


text:
Ten przyszedł do niego w nocy i rzekł mu: Rabbi, wiemy, żeś od Boga przyszedł jako Nauczyciel; bo nikt takich cudów czynić nie może, jakie ty czynisz, gdyby Bóg nie był z nim. 


text:
Odpowiadając rzekł mu Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: Jeśli się kto nie narodzi na nowo, nie może ujrzeć Królestwa Bożego. 


text:
Rzekł do niego Nikodem: Jakże się może narodzić człowiek, gdy jest już starcem? Czyż może ponownie wejść do łona swojej matki i narodzić się? 


text:
Odpowiedział Jezus: Zaprawdę, zaprawdę, powiadam ci, jeżeli się kto nie narodzi z wody i z ducha, nie może wejść do Królestwa Bożego. 


text:
Wiatr wieje, gdzie chce i szum jego słyszysz, ale nie wiesz, skąd przychodzi i dokąd zdąża; tak samo dzieje się z każdym, kto się z ducha narodził. 


text:
Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci, że my mówimy to, co wiemy, i świadczymy o tym, co widzieliśmy, ale świadectwa naszego przyjąć nie chcecie. 


text:
Jeżeli mówiłem wam o rzeczach ziemskich, a nie uwierzyliście, jakże uwierzycie, kiedy wam o niebieskich mówić będą? 


text:
Albowiem tak Bóg umiłował świat, że Syna swego jednorodzonego dał, aby każdy, kto wierzy w niego, nie zginął, ale miał żywot wieczny. 


text:
Kto wierzy w niego, nie jest sądzony, a kto nie wierzy, już jest osądzony, że nie uwierzył w imię jednorodzonego Syna Bożego. 


text:
A wyrok na tym polega, że światłość przyszła na świat, ale ludzie umiłowali bardziej ciemności niż światłość, bo ich uczynki były złe. 


text:
Każdy bowiem, kto nikczemnie postępuje, nienawidzi światłości i nie zbliża się do światła, aby nie wykryto jego uczynków. 


text:
A ten, kto postępuje zgodnie z prawdą, dąży do światła, aby wyszły na jaw jego uczynki, że były dokonane w Bogu. 


text:
Chrzcił też i Jan w Enon w pobliżu Salim, bo było tam wiele wód, a ludzie schodzili się i przyjmowali chrzest. 


text:
Przyszli tedy do Jana i rzekli mu: Rabbi, oto ten, który był z tobą za Jordanem i któremuś dał świadectwo, udziela chrztu i wszyscy idą do niego. 


text:
Wy sami możecie zaświadczyć, żem powiedział: Ja nie jestem Chrystusem, ale posłany byłem przed nim. 


text:
Kto ma oblubienicę, ten jest oblubieńcem, a przyjaciel oblubieńca, który stoi i słucha go, wielce się raduje słysząc głos oblubieńca. Takiej właśnie radości ja zaznałem w pełni. 


text:
Kto przychodzi z wysoka, ten wszystkich przewyższa, a kto z ziemi pochodzi, ziemskim jest i ziemskie mówi rzeczy. A kto przychodzi z nieba, nad wszystkimi jest. 


text:
Kto wierzy w Syna, ma żywot wieczny, a kto nie wierzy Synowi, nie będzie oglądał żywota, ale gniew Boży zaciąży nad nim. 


text:
Gdy tedy Jezus dowiedział się, że faryzeusze słyszeli, iż zyskuje on i chrzci więcej uczniów niż Jan 


text:
Przybywa więc do pewnego miasta samarytańskiego, zwanego Sychar, niedaleko posiadłości, którą dał Jakub Józefowi, synowi swemu. 


text:
I była tam studnia Jakubowa, a Jezus znużony podróżą siedział przy studni. Godzina była mniej więcej szósta. 


text:
Mówi mu tedy niewiasta samarytańska: Jakże to ty, będąc Żydem, możesz prosić o wodę mnie, niewiastę samarytańską? — Żydzi bowiem nie przestają z Samarytanami. —


text:
Odpowiadając Jezus rzekł jej: Gdybyś znała dar Boży i wiedziała kim jest ten, kto ci mówi: Daj mi pić, prosiłabyś go, a dałby ci wody żywej. 


text:
Wtedy ona powiada: Panie, nie masz nawet czym zaczerpnąć, a studnia głęboka, skądże więc masz wodę żywą? 


text:
Czyż jesteś większy od ojca naszego Jakuba, który dał nam tę studnię, sam z niej pił, synowie i jego trzody? 


text:
Odpowiadając Jezus rzekł jej: Każdy, kto pije tę wodę, znowu pragnąć będzie; kto jednak napije się wody, którą ja mu dam, już nigdy nie uczuje pragnienia. 


text:
Mówi do niego niewiasta: Panie, daj mi tej wody, abym nie odczuwała pragnienia ani tu czerpać nie przychodziła. 


text:
Ojcowie nasi na tej górze oddawali cześć Bogu, a wy twierdzicie, że w Jeruzalem jest miejsce, gdzie go czcić należy. 


text:
Rzecze jej Jezus: Niewiasto, wierz mi, że zbliża się godzina, kiedy ani na tej górze, ani w Jerozolimie nie będziecie oddawali czci Ojcu. 


text:
Ale nadchodzi godzina, a nawet już nadeszła, że prawdziwi czciciele będą oddawać cześć Ojcu w duchu i w prawdzie. Bo i Ojciec takich szuka czcicieli. 


text:
Mówi mu niewiasta: Wiem, że przyjdzie Mesjasz, zwany Chrystusem; gdy ten przyjdzie, wszystko nam oznajmi. 


text:
W tej właśnie chwili nadeszli uczniowie jego i dziwili się, że rozmawiał z niewiastą. Żaden z nich wszakże nie powiedział: O co pytasz albo o czym z nią rozmawiasz? 


text:
Pójdźcie i zobaczcie człowieka, który mi powiedział wszystko, co uczyniłam. Czy nie jest to Chrystus? 


text:
Rzekł im Jezus: Moim pokarmem jest czynić wolę tego, który mnie posłał, i wypełnić dzieło jego do końca. 


text:
Czyż nie mówicie, że jeszcze cztery miesiące, a będą żniwa? Otóż powiadam wam: Wznieście oczy wasze, a przypatrzcie się okolicom, że bieleją ku żniwom. 


text:
Oto żniwiarz otrzymuje już zapłatę i zbiera plon na żywot wieczny, aby i siewca, i żniwiarz razem się weselili. 


text:
A wielu Samarytan z owego miasta uwierzyło w niego z powodu słów niewiasty, świadczącej: Powiedział mi wszystko, co uczyniłam. 


text:
I mówili do niewiasty: Już nie dla twego opowiadania wierzymy, ale samiśmy słyszeli i przekonali się, że prawdziwie jest to Zbawiciel świata. 


text:
Gdy tedy przyszedł do Galilei, Galilejczycy przyjęli go, bo widzieli wszystko, co uczynił w Jerozolimie w czasie świąt, jako że i oni przyszli na święto. 


text:
I wrócił do Kany Galilejskiej, gdzie przemienił był wodę w wino. A był (tam) pewien dworzanin, którego syn chorował w Kafarnaum. 


text:
Ten, kiedy usłyszał, że Jezus przybył z Judei do Galilei, poszedł do Jezusa i prosił, aby wstąpił do niego i uleczył mu syna, bo już dogorywał. 


text:
Rzecze do niego Jezus: Idź, syn twój żyje. Uwierzył ów człowiek słowu, które mu powiedział Jezus, i poszedł. 


text:
Zapytał ich tedy o godzinę, w której mu się polepszyło. I odpowiedzieli mu: Wczoraj o godzinie siódmej opuściła go gorączka. 


text:
Poznał tedy ojciec, że była to godzina, w której powiedział do niego Jezus: Syn twój żyje. I uwierzył sam, i cały dom jego. 


text:
A jest w Jerozolimie sadzawka przy Bramie Owczej, po hebrajsku zwana Betesdą, mająca pięć krużganków. 


text:
W nich to leżało wielkie mnóstwo chorych, ślepych, chromych, paralityków, oczekujących poruszenia wody. 


text:
Albowiem Anioł zstępował od czasu do czasu do sadzawki i wzburzał wodę. Wtedy ten, kto pierwszy wszedł do sadzawki po poruszeniu wody, stawał się zdrowym, jakąkolwiek byłby zdjęty niemocą. 


text:
Kiedy Jezus ujrzał go leżącego i poznał, że już przez długi czas choruje, rzecze do niego: Czy chcesz być zdrowy? 


text:
Odpowiedział mu chory: Panie, nie mam nikogo, kto by zanurzył mnie w sadzawce, kiedy się woda wzburzy. Bo zanim sam dojdę, już inny przede mną wstępuje. 


text:
A uzdrowiony nie wiedział, kto by to był, Jezus bowiem oddalił się od tłumu, który był zgromadzony w owym miejscu. 


text:
Dopiero potem spotyka go Jezus w świątyni i mówi do niego: A więc wyzdrowiałeś. Już więcej nie grzesz, aby ci się co gorszego nie zdarzyło. 


text:
A wtedy tym bardziej przemyśliwali Żydzi, jak by go zabić, dlatego że nie tylko naruszał szabat, ale i Boga nazywał Ojcem własnym, czyniąc się równym Bogu. A Jezus w odpowiedzi mówił im: 


text:
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Syn nie może nic czynić od siebie, tylko to, co widzi, że i Ojciec czyni. Albowiem cokolwiek on czyni, to także i Syn czyni. 


text:
Ojciec bowiem miłuje Syna i ukazuje mu wszystko, co sam czyni, i większe jeszcze od tych ukaże mu dzieła, abyście się wy dziwili. 


text:
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Kto słowa mego słucha i wierzy temu, który mnie posłał, ma żywot wieczny i nie idzie pod sąd, ale ze śmierci już przeszedł do życia. 


text:
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, że zbliża się godzina, a nawet już nadeszła, kiedy umarli usłyszą głos Syna Bożego, a którzy usłyszą, żyć będą. 


text:
I ci, którzy dobrze czynili, zmartwychwstaną na życie, a którzy nikczemnie postępowali, zmartwychwstaną na sąd. 


text:
Sam z siebie nic czynić nie mogę. Sądzę, tak jak słyszę, a ten sąd mój jest sprawiedliwy, bo nie staram się o wypełnienie swojej woli, ale woli tego, który mię posłał. 


text:
On był pochodnią gorejącą i świecącą, a wy szliście ochoczo ku radości, jaką wam do pewnego czasu dawało jej światło. 


text:
Ale ja mam świadectwo większe, niż miał Jan, bo same dzieła, które mi Ojciec powierzył, abym je wykonał do końca, te dzieła, które wypełniam, świadczą o mnie, że Ojciec mnie posłał. 


text:
Sam też Ojciec, który mnie posłał, dał świadectwo o mnie. Głosu jego wyście nigdy nie słyszeli ani oblicza jego nie widzieliście 


text:
Badajcie Pisma — uważacie przecież, że w nich macie żywot wieczny; one właśnie dają świadectwo o mnie. 


text:
Jam przyszedł w imię Ojca mego, a nie przyjmujecie mnie; gdyby kto inny przyszedł we własnym imieniu, tego przyjmiecie. 


text:
Jakże możecie uwierzyć wy, którzy zabiegacie o chwałę jedni u drugich, a nie staracie się o chwałę, która jest od Boga jedynego. 


text:
Nie mniemajcie, że przed Ojcem ja oskarżać was będę; oskarżycielem waszym jest Mojżesz, w którym wy nadzieję pokładacie. 


text:
I gdy Jezus wzniósł oczy i ujrzał, że wielka rzesza idzie ku niemu, mówi do Filipa: Skąd kupimy chleba, żeby ci posilić się mogli? 


text:
Odpowiedział mu Filip: Za dwieście denarów nie starczy dla nich chleba, by każdy z nich choć trochę otrzymał. 


text:
Jest tu pacholę, które ma pięć chlebów jęczmiennych i dwie upieczone ryby, ale cóż to jest na tak wielu? 


text:
Rzekł tedy Jezus: Każcie ludziom usiąść. A było dużo trawy w owym miejscu. I tak usiadło mężczyzn około pięciu tysięcy. 


text:
A kiedy się nasycili, rzekł do uczniów swoich: Zbierzcie pozostałe ułomki, aby się nic nie zmarnowało. 


text:
Zebrali więc i z pięciu chlebów jęczmiennych napełnili dwanaście koszów ułomkami, pozostałymi po tych, którzy jedli. 


text:
A ludzie owi, ujrzawszy cud przez niego dokonany, mówili: Prawdziwie jest to Prorok, który miał przyjść na świat. 


text:
A Jezus poznawszy, że zamierzają przyjść i porwać go, aby obwołać królem, oddalił się znowu sam jeden na górę. 


text:
I wsiadłszy do łodzi, płynęli za morze, do Kafarnaum. Ściemniło się już, a Jezus jeszcze nie przyszedł do nich, 


text:
Gdy tedy odpłynęli ze dwadzieścia pięć do trzydziestu stadiów, nagle dostrzegają Jezusa kroczącego po morzu i zbliżającego się do łodzi; i ulękli się. 


text:
Nazajutrz rzesza, która została za morzem, zauważyła, że nie było tam innej łodzi, tylko jedna, i że Jezus nie wszedł do łodzi z uczniami swymi, ale uczniowie jego odjechali sami. 


text:
A inne łodzie nadpłynęły od strony Tyberiady w pobliże miejsca, gdzie pożywano chleb, gdy Pan odprawiał dziękczynienie. 


text:
Gdy tedy rzesza zobaczyła, że tam nie ma Jezusa ani uczniów jego, wsiedli i oni do łodzi i przypłynęli do Kafarnaum, szukając Jezusa. 


text:
Odpowiedziałam Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Szukacie mnie nie dlatego, żeście widzieli cuda, ale że pożywaliście chleb i nasyciliście się. 


text:
Starajcie się nie o pokarm, który ginie, ale o pokarm, który trwa na żywot wieczny, a który da wam Syn Człowieczy, bo na nim Ojciec jego, Bóg, znamię swe położył. 


text:
Ojcowie nasi jedli mannę na pustyni, jak jest napisane: Chleb z nieba dał im do pożywania (v2.16.4 Wyjśc.16,4;> <v19.78.24 Ps.78,24). 


text:
Rzekł im tedy Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, nie Mojżesz dał wam chleb z nieba, ale Ojciec mój daje wam prawdziwy chleb z nieba. 


text:
Jam jest chleb żywota, kto przychodzi do mnie, nie będzie łaknął, a kto wierzy, nigdy pragnąć nie będzie. 


text:
Wszystko, cokolwiek daje mi Ojciec, przyjdzie do mnie, a tego, który do mnie przychodzi, nie odrzucę, 


text:
A to jest wolą tego, który mnie posłał, abym ze wszystkiego, co mi dał, niczego nie utracił, ale żebym to wskrzesił w dzień ostateczny. 


text:
To jest bowiem wolą Ojca mojego, aby każdy, kto spogląda na Syna i wierzy w niego, miał żywot wieczny, a ja wskrzeszę go w dzień ostateczny. 


text:
I mówili: Czyż to nie Jezus, syn Józefa, którego ojca i matkę znamy? Jakże on teraz może mówić: Zstąpiłem z nieba. 


text:
Nikt nie może przyjść do mnie, jeżeli go nie pociągnie Ojciec, który mię posłał; a ja go wskrzeszę w dzień ostateczny. 


text:
Jest napisane u Proroków: I będą wszyscy pojętnymi uczniami Boga (v23.54.13 Iz.54,13;> <v24.31.33 Jer.31,33) . Każdy, kto słyszał od Ojca i nauczył się, przychodzi do mnie. 


text:
Jam jest chleb żywy, który z nieba zstąpił; jeśliby kto pożywał tego chleba, żyć będzie na wieki, a chlebem, który ja mu dam, jest ciało moje za życie świata. 


text:
Rzekł im przeto Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Jeślibyście nie pożywali ciała Syna Człowieczego i nie pili krwi jego, nie będziecie mieć życia w sobie. 


text:
Jak mię posłał żyjący Ojciec i jak ja żyję dzięki Ojcu, tak i ten, kto pożywa mnie, żyć będzie dzięki mnie. 


text:
To jest chleb, który z nieba zstąpił. Nie taki, jaki przodkowie spożywali i pomarli. Kto pożywa tego chleba, żyć będzie na wieki. 


text:
Duch jest tym, który ożywia, ciało nic nie pomoże. Słowa, którem wypowiedział do was, są duchem i życiem. 


text:
Wszakże są między wami tacy, którzy nie wierzą. Wiedział bowiem Jezus od początku, którzy to nie wierzyli i kto miał go zdradzić. 


text:
I mówił: Dlatego powiedziałem wam, że nikt nie może przyjść do mnie, jeśliby mu nie było dane od Ojca. 


text:
A potem obchodził Jezus Galileję, bo nie chciał przebywać w Judei, Żydzi bowiem dążyli do tego, żeby go zabić. 


text:
Rzekli tedy do niego jego bracia: Odejdź stąd, a idź do Judei, aby i twoi uczniowie zobaczyli dzieła twe, których dokonujesz. 


text:
Nikt bowiem nie czyni czegokolwiek w skrytości, kiedy sam pragnie pozostawać na widoku. Gdy takich rzeczy dokonujesz daj się poznać światu. 


text:
Świat nie może was znienawidzić, ale mnie nienawidzi, bo ja daję o nim świadectwo, że złe są jego uczynki. 


text:
Gdzież on jest? I mówiono o nim wiele wśród tłumów. Jedni powiadali, że jest dobry, a drudzy mówili, że nie, lecz tylko zwodzi lud. 


text:
Każdy, kto szczerze stara się pełnić wolę jego, rozpozna, czy nauka ta jest z Boga, czy też ja sam od siebie mówię. 


text:
Kto z siebie samego mówi, ten chwały własnej szuka, ale kto szuka chwały tego, który go posłał, ten jest prawdomówny, i nie masz w nim nieprawości. 


text:
Przecież Mojżesz nadał wam obrzezanie (nie żeby pochodziło ono od Mojżesza, bo jest od ojców) i dokonujecie obrzezania w dzień szabatu. 


text:
Jeśli tedy człowiek przyjmuje obrzezanie w szabat bez pogwałcenia Prawa Mojżeszowego, dlaczego się na mnie oburzacie, żem całego człowieka w szabat uzdrowił? 


text:
Ale o nim wiemy, skąd pochodzi, o Chrystusie zaś, gdy się zjawi, nikt nie będzie wiedzieć, skąd przychodzi. 


text:
I począł wołać Jezus w świątyni, nauczając i mówiąc: I znacie mnie i wiecie, skąd jestem, a sam od siebie nie przyszedłem, ale jest godzien wiary ten, kto mię posłał, a którego wy nie znacie. 


text:
A spośród rzeszy wielu uwierzyło w niego i mówili: Czyż Chrystus, gdy przyjdzie, więcej cudów zdziała, niż te, które czyni ten? 


text:
Usłyszeli faryzeusze, że wśród rzeszy tak o nim szeptano. Posłali więc arcykapłani i faryzeusze sługi, aby go pojmać. 


text:
Mówili tedy Żydzi między sobą: Dokądże on zamierza pójść, że my go nie znajdziemy? Czyżby miał zamiar pójść do Greków na diasporę i Greków nauczać? 


text:
Co ma oznaczać to, co powiedział: Szukać mnie będziecie, a nie znajdziecie, i tam gdzie ja będę, wy przyjść nie możecie? 


text:
A w ostatnim wielkim dniu święta Jezus stanął i zawołał, mówiąc: Jeżeli kto pragnie, niech do mnie przyjdzie, a pije. 


text:
A to mówił o Duchu, którego otrzymać mieli ci, co w niego uwierzyli. Albowiem nie było jeszcze Ducha, bo Jezus jeszcze nie był uwielbiony. 


text:
Odpowiadając mu rzekli: Czyżeś i ty Galilejczykiem? Zbadaj Pismo, a zobaczysz, że nie może powstać Prorok w Galilei. 


text:
A oto prowadzą doktorzy i faryzeusze niewiastę, którą zastano na cudzołóstwie. I postawiwszy ją w pośrodku 


text:
Gdy jednak nie przestawali go pytać, podniósł się i rzekł im: Kto z was bez grzechu, niech pierwszy rzuci na nią kamieniem. 


text:
A oni, usłyszawszy to, jeden za drugim wychodzili, najpierw starsi, a potem wszyscy inni aż do ostatniego z nich. I został tylko sam Jezus i niewiasta w pośrodku stojąca. 


text:
A ona rzekła: Nikt, Panie. Powiedział jej tedy Jezus: I ja cię nie potępiam. Idź, a odtąd więcej już nie grzesz. 


text:
Znowu więc Jezus począł przemawiać do nich: Jam jest światłość świata. Kto idzie za mną, nie będzie błądził w ciemnościach, ale będzie miał światłość żywota. 


text:
Odpowiedział im Jezus: Chociaż ja sam o sobie świadectwo daję, prawdziwe jest świadectwo moje, bo wiem, skąd przyszedłem i dokąd idę; a wy nie wiecie ani skąd przychodzę, ani dokąd idę. 


text:
A gdybym nawet ja sądził, sąd mój jest prawdziwy, bo nie sam jestem, ale jestem ja i ten, kto mię posłał. 


text:
Pytali go tedy: Gdzież jest Ojciec twój? Odpowiedział Jezus: Ani mnie nie znacie, ani Ojca mego. Gdybyście mnie znali, znalibyście i Ojca mego. 


text:
Te słowa wypowiedział nauczając w świątyni przy skarbcu. A nikt go nie pojmał, bo jeszcze nie nadeszła jego godzina. 


text:
I znowu rzekł do nich: Ja odchodzę, wy zaś szukać mnie będziecie i pomrzecie w grzechu waszym. Dokąd ja idę, wy pójść nie możecie. 


text:
I mówił im: Wy jesteście z niskości, a ja z wysoka; wy jesteście z tego świata, a ja nie z tego świata. 


text:
Dlatego wam powiedziałem, że pomrzecie w grzechach waszych: jeśli bowiem nie uwierzycie, żem ja jest, zaiste pomrzecie w grzechach waszych. 


text:
Mam o was wiele do mówienia i sądzenia, a ten, który mnie posłał, godzien jest wiary. I to, co od niego usłyszałem, głoszę światu. —


text:
Rzekł tedy Jezus: Gdy podwyższycie Syna Człowieczego, wtedy poznacie, żem ja jest i że sam z siebie nic nie czynię, ale mówię wszystko według tego, jak nauczył mnie Ojciec. 


text:
Ten, który mnie posłał, jest ze mną, nie zostawił mnie samego, bo ja zawsze czynię to, co się jemu podoba. 


text:
Mówił tedy Jezus do Żydów, którzy mu uwierzyli: Jeżeli wytrwacie w mojej nauce, staniecie się prawdziwie uczniami moimi; 


text:
Odpowiedzieli mu: Jesteśmy potomstwem Abrahama i nigdy nie byliśmy w niczyjej niewoli; jakże więc mówisz, że będziemy wolni? 


text:
Odpowiedział im Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, że każdy kto grzeszy, jest niewolnikiem grzechu. 


text:
Wiem, żeście potomstwem Abrahama; ale chcecie mnie zabić, albowiem nauka moja nie znajduje gruntu w waszych sercach. 


text:
Odpowiedzieli mu: Ojcem naszym jest Abraham. Rzekł im Jezus: Gdybyście byli dziećmi Abrahama, spełnialibyście czyny godne Abrahama. 


text:
A oto pragniecie mnie zabić, mnie, człowieka, który wam głosił prawdę, jaką słyszał od Boga. Tego Abraham nie czynił. 


text:
Ale wy spełniacie czyny ojca waszego. Rzekli mu: Myśmy nie dzieci zrodzone w cudzołóstwie: jednego ojca mamy, Boga. 


text:
Rzekł im Jezus: Gdyby Bóg był ojcem waszym, miłowalibyście mnie, bo ja od Boga wyszedłem i przychodzę, i nie sam od siebie przychodzę, ale on mnie posłał. 


text:
Wy z ojca czarta pochodzicie i pragnienia ojca waszego wypełniać chcecie. On był mordercą od początku i nie wytrwał w prawdzie, bo nie masz w nim prawdy; ilekroć wypowiada kłamstwo, dobywa je z własnych zasobów, bo kłamcą jest i ojcem kłamstwa. 


text:
Rzekli mu Żydzi: Teraz poznaliśmy, że czarta masz. Abraham umarł i Prorocy, a ty mówisz: Jeśliby kto zachował naukę moją, nie zazna śmierci na wieki. 


text:
Czy jesteś większy od Abrahama, ojca naszego, który umarł? Nawet Prorocy pomarli. Za kogo się uważasz? 


text:
Odpowiedział Jezus: Jeślibym ja sam siebie uwielbiał, chwała moja byłaby niczym. Ale jest Ojciec mój, który mnie uwielbia, a o którym wy mówicie, że jest Bogiem naszym. 


text:
A nie poznaliście go, ale ja go znam. I jeślibym powiedział, że go nie znam, byłbym podobnym wam kłamcą. Ale znam go i nauki jego strzegę. 


text:
I zapytali go uczniowie jego mówiąc: Rabbi, kto zgrzeszył, on, czy rodzice jego, że się ślepym urodził? 


text:
Naszą rzeczą jest wykonywać sprawy tego, który mnie posłał, póki dzień jest. Nadchodzi noc, kiedy nikt nie będzie mógł działać. 


text:
mówiąc: Idź i obmyj się w sadzawce Siloe (co znaczy: Posłany). Odszedł tedy, obmył się i wrócił widząc. 


text:
A sąsiedzi i ci, którzy go przedtem widywali, że był żebrakiem, mówili: Czyż to nie ten, co siedział i żebrał? Jedni mówili, że ten sam, 


text:
Odpowiedzieli: Człowiek, którego nazywają Jezusem, uczynił błoto, pomazał oczy moje i powiedział mi: Idź do Siloe i obmyj się. Poszedłem więc, obmyłem się i przejrzałem. 


text:
Z kolei i faryzeusze pytali go, w jaki sposób przejrzał. A on im odpowiedział: Nałożył mi błota na oczy, obmyłem się, i widzę. 


text:
Mówili tedy niektórzy z faryzeuszów: Nie od Boga ten człowiek, skoro nie przestrzega szabatu. A drudzy mówili: Jakże może grzeszny człowiek działać takie cuda? I doszło do rozdwojenia między nimi. 


text:
Mówią tedy znowu do ślepego: Co o nim sądzisz, skoro ci wzrok przywrócił? A on powiedział: To Prorok. 


text:
Żydzi jednak nie uwierzyli mu, że był ślepym i przejrzał, dopóki nie przywołali rodziców tego, który odzyskał wzrok i 


text:
ale w jaki sposób teraz widzi — nie wiemy, nie wiemy także, kto mu wzrok przywrócił. Jego samego pytajcie, jest dorosły, sam o sobie będzie umiał powiedzieć. 


text:
Tak mówili jego rodzice, ponieważ bali się Żydów, albowiem Żydzi już uradzili, że wyłączą z synagogi każdego, kto go uzna za Chrystusa. 


text:
Wezwali tedy powtórnie człowieka, który był ślepy, i rzekli mu. Oddaj chwałę Bogu, my wiemy, że to człowiek grzeszny. 


text:
Odrzekł im: Już wam mówiłem, a nie słuchaliście. Czemuż znowu słyszeć chcecie? Czy i wy chcecie zostać jego uczniami? 


text:
A odpowiadając ów człowiek rzekł im: To właśnie dziwne, że wy nie wiecie, skąd jest, a on otworzył moje oczy. 


text:
Wiemy zaś, że grzeszników Bóg nie wysłuchuje, ale jeżeli ktoś jest czcicielem Boga i wolę jego pełni, tego wysłuchuje. 


text:
I rzekł Jezus: Na sąd przyszedłem ja na ten świat, aby ci, co nie widzą, przejrzeli, a ci, którzy widzą, oślepli. 


text:
Rzekł im Jezus: Gdybyście byli ślepi, nie mielibyście winy. Teraz jednak utrzymujecie, że widzicie, a przeto grzech wasz trwa. 


text:
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Kto nie wchodzi do owczarni przez bramę, ale wdziera się inną drogą, ten jest złodziejem i zbójem. 


text:
Temu odźwierny otwiera, a owce słuchają jego głosu, a on własne swe owce woła po imieniu i wyprowadza je. 


text:
Gdy już wypuści je wszystkie, wtedy idzie przed nimi, owce zaś podążają za nim, bo znają jego głos. 


text:
Wszyscy, ilu ich tylko przyszło przede mną, złodzieje są i złoczyńcy; toteż nie usłuchały ich owce. 


text:
Jam jest bramą. Jeżeli kto przeze mnie wejdzie, będzie zbawiony: i wejdzie, i wyjdzie, i pastwisko znajdzie. 


text:
Złodziej przychodzi tylko po to, żeby ukraść, zabić i wyniszczyć. Ja przyszedłem, żeby miały życie i obficiej miały. 


text:
Lecz najemnik i ten, kto nie jest pasterzem, do którego nie należą owce, na widok zbliżającego się wilka porzuca owce i ucieka, a wilk porywa je i rozprasza; 


text:
I inne owce mam, które nie są z tej owczarni. I te muszę przyprowadzić i słuchać będą głosu mego i stanie się jedna owczarnia i jeden pasterz. 


text:
Nikt mi go nie odbiera, ale ja oddaję je z własnej woli. Mam moc ofiarować je i mam moc znowu je odzyskać. Taki rozkaz otrzymałem od Ojca mego. 


text:
Obstąpili go tedy Żydzi i mówili mu: Dokądże nas trzymać będziesz w niepewności? Jeżeli jesteś Chrystusem, powiedz nam jawnie. 


text:
a nie wierzycie. Czyny, które ja wykonywam w imię Ojca mego, świadczą o mnie, ale wy nie wierzycie, bo nie jesteście z moich owiec. 


text:
Ojciec mój, który dał mi (je), większy jest ponad wszystkich i nikt nie może wydrzeć (ich) z rąk Ojca mego. 


text:
Odpowiedział im Jezus: Wiele dobrych pochodzących od Ojca czynów dokonałem wśród was; za który z nich kamienujecie mnie? 


text:
Odpowiedzieli mu Żydzi: Nie kamienujemy ciebie za dobry uczynek, ale za bluźnierstwo, za to, że ty, będąc człowiekiem, czynisz siebie Bogiem. 


text:
Odpowiedział im Jezus: Czyż w Prawie waszym nie napisano: Jam rzekł: bogami jesteście (v19.82.6 Ps.82,6)? 


text:
o tym, którego Ojciec uświęcił i posłał na świat, wy mówicie, że bluźni, bo powiedziałem, że jestem Synem Bożym. 


text:
Ale jeżeli je wypełniam, to choćbyście wierzyć nie chcieli mnie, wierzcie uczynkom, abyście poznali i zrozumieli, że Ojciec jest we mnie, a ja w Ojcu. 


text:
(A Maria była tą, która namaściła Pana wonnym olejkiem i otarła nogi jego włosami swymi: jej to brat Łazarz zachorował). 


text:
A Jezus usłyszawszy to rzekł: Choroba ta nie jest na śmierć, ale na chwałę Bożą, aby przez nią uwielbiony był Syn Boży. 


text:
Kiedy więc posłyszał, że jest chory, wtedy zatrzymał się jeszcze w owym miejscu, gdzie był na dwa dni, 


text:
Jeśli kto chodzi za dnia, nie potknie się, bo widzi światło tego świata, ale jeżeli chodzi w nocy, potknie się, bo nie masz w nim światła. 


text:
Tak mówił, a potem powiedział do nich: Łazarz, przyjaciel nasz, zasnął, ale idę, abym go przebudził. 


text:
Skoro tylko usłyszała Marta, że Jezus nadchodzi, wybiegła mu na spotkanie, a Maria pozostała w domu. 


text:
Rzekł jej Jezus: Jam jest zmartwychwstanie i żywot, kto we mnie wierzy, choćby i umarł, żyć będzie, 


text:
Odrzekła mu: Tak, Panie. Jam uwierzyła, żeś ty jest Chrystus, Syn Boży, który przyszedł na ten świat. 


text:
I powiedziawszy to poszła i zawołała po cichu siostrę swoją Marię mówiąc: Nauczyciel przyszedł i wzywa cię. 


text:
bo jeszcze nie wszedł był Jezus do miasteczka, ale był wciąż na tym miejscu, gdzie go spotkała Marta. 


text:
A Żydzi, którzy byli z nią w domu i pocieszali ją, ujrzawszy, że Maria prędko wstała i wybiegła, poszli za nią; myśleli bowiem, że idzie do grobu, aby tam płakać. 


text:
Maria zaś, kiedy przybyła na miejsce, gdzie był Jezus, ujrzawszy go, padła mu do stóp i rzekła do niego: Panie, gdybyś tu był, nie byłby umarł brat mój. 


text:
A gdy ją Jezus ujrzał płaczącą i Żydów, którzy z nią przyszli, płaczących, rozrzewnił się w duchu, wzruszył 


text:
A niektórzy z nich powiadali: Nie mógłże ten, który ślepo narodzonemu wzrok przywrócił, sprawić, aby i tamten nie umarł? 


text:
A Jezus rozrzewniwszy się ponownie, idzie do grobowca. Była to pieczara i kamień był na niej położony. 


text:
Mówi Jezus: Odsuńcie kamień! Rzekła mu Marta, siostra tego, który był umarł: Panie, już cuchnie; od czterech dni bowiem jest w grobie. 


text:
Odsunęli tedy kamień, a Jezus, wzniósłszy oczy w górę, rzekł: Ojcze, dziękuję tobie, żeś mnie wysłuchał. 


text:
A ja wiedziałem, że mnie zawsze wysłuchujesz, alem powiedział to dla rzeszy, która stoi wokoło, aby uwierzyli, żeś ty mnie posłał. 


text:
I wyszedł ów umarły, mając nogi i ręce związane opaskami, a twarz owiniętą w chustę. Rzekł im Jezus: Rozwiążcie go i pozwólcie mu odejść. 


text:
Zebrali tedy przedniejsi kapłani i faryzeusze Radę i mówili: Cóż mamy począć? Człowiek ten wiele cudów czyni. 


text:
Wy wcale nie wiecie, ani nawet się nie domyślacie, że lepiej byłoby dla was, aby jeden człowiek umarł za lud, niż żeby cały naród miał zginąć. 


text:
A nie mówił tego sam z siebie, ale będąc najwyższym kapłanem w owym roku, prorokował, że Jezus miał umrzeć za naród. 


text:
Jezus zatem nie chodził już jawnie między Żydami, ale odszedł stamtąd ku okolicom w pobliżu pustyni, do miasta zwanego Efraim i tam wraz z uczniami przebywał. 


text:
A zbliżała się Pascha żydowska i wielu ludzi z okolicy wybrało się do Jerozolimy przed Paschą, aby się poddać oczyszczeniu. 


text:
Szukali też Jezusa i mówili jedni do drugich, stojąc w świątyni: Co myślicie? Dlaczego nie przyszedł na święto? 


text:
A przedniejsi kapłani i faryzeusze wydali polecenia, aby każdy, kto się dowie o nim, gdzie przebywa, doniósł o tym, ażeby mogli go pojmać. 


text:
A na sześć dni przed Paschą przyszedł Jezus do Betanii, gdzie przebywał Łazarz, którego Jezus wskrzesił z martwych. 


text:
I przygotowano mu tam wieczerzę, na której Marta usługiwała, a Łazarz był jednym z tych, co siedzieli z nim przy stole. 


text:
Maria zaś, wziąwszy funt drogiego olejku z prawdziwego nardu, namaściła stopy Jezusa i otarła swoimi włosami nogi jego. I napełnił się dom wonią olejku. 


text:
A mówił to nie dlatego, żeby się troszczył o ubogich, ale że był złodziejem i mając trzos, nosił to, co wkładano. 


text:
A liczna rzesza spośród Żydów dowiedziała się, że jest tam, i przyszli nie tylko dla Jezusa, ale również żeby zobaczyć Łazarza, którego wskrzesił z martwych. 


text:
nabrała gałązek palmowych i wyszła na jego spotkanie wołając: Hosanna! Błogosławiony, który przybywa w imię Pańskie, król izraelski (v19.118.26 Ps.118:26). 


text:
Tego z początku nie zrozumieli jego uczniowie, ale kiedy Jezus był uwielbiony, wówczas przypomnieli sobie, że tak było o nim napisane i że tak mu uczyniono. 


text:
Dawała przeto świadectwo rzesza, która z nim była, gdy wywołał z grobu Łazarza i wskrzesił go z martwych. 


text:
Faryzeusze zaś mówili między sobą: Widzicie, żeście niczego nie dokazali. Oto świat poszedł za nim. 


text:
Ci tedy zwrócili się do Filipa, który był z Betsaidy Galilejskiej, i prosili go mówiąc: Panie, chcemy zobaczyć Jezusa. 


text:
samo zostanie, lecz jeżeli obumrze, wiele owocu przynosi. Kto miłuje życie swoje, traci je, ale kto ma w nienawiści życie swoje na tym świecie, na żywot wieczny je zachowa. 


text:
Kto by chciał mi służyć, niech mnie naśladuje, a gdzie ja jestem, tam będzie i sługa mój. Jeśli kto służyć mi będzie, uczci go Ojciec. 


text:
Wszakże przyszedłem na tę godzinę. Ojcze, uwielbij imię twoje. I dał się słyszeć głos z nieba: I uwielbiłem i jeszcze uwielbię. 


text:
Odpowiedziała mu tedy rzesza: My słyszeliśmy z Zakonu, że Chrystus trwa na wieki, a jakże ty powiadasz, że trzeba, aby podwyższony był Syn Człowieczy? Któż to jest Syn Człowieczy? 


text:
Rzekł im tedy Jezus: Jeszcze tylko krótko światłość będzie pośród was. Chodźcie, póki światłość macie, aby was ciemności nie ogarnęły, bo kto w ciemności chodzi, nie wie, dokąd zdąża. 


text:
Dopóki światłość macie, wierzcie światłości, abyście stali się synami światłości. To powiedział Jezus i odszedł, i ukrył się przed nimi. 


text:
aby się wypełniły słowa, które wyrzekł Izajasz Prorok: Panie, kto uwierzył nauce naszej i ramię pańskie komuż objawione było? (v23.53.1 Iz.53,1). 


text:
Zaślepił ich oczy i zatwardził ich serce, aby oczyma nie widzieli, a sercem nie pojęli, aby się nie nawrócili, bym ich nie uzdrowił (v23.6.9-10 Iz.6,9-10) . 


text:
Jednakże i z książąt wielu uwierzyło w niego, ale z obawy przed faryzeuszami nie przyznawali się, aby ich nie wyłączono z synagogi. 


text:
A kto by słuchał słów moich, a nie przestrzegał ich, ja go sądzić nie będę, bo nie przyszedłem, żeby sądzić świat, ale żebym świat zbawił. 


text:
Kto gardzi mną i słów moich nie przyjmuje, ma przeciw sobie sędziego: nauka, którą głosiłem, ta go sądzić będzie w dzień ostateczny. 


text:
Bom ja z siebie samego nic nie mówił, ale Ojciec, który mnie posłał, On mi rozkazał, co mam mówić i głosić. 


text:
A wiem, że przykazanie jego — to żywot wieczny. A przeto, cokolwiek mówię, jak powiedział mi Ojciec, tak mówię. 


text:
A przed świętem Paschy Jezus wiedząc, że nadeszła godzina jego, aby odszedł z tego świata do Ojca, umiłowawszy swoich, którzy byli na świecie, aż do końca ich umiłował. 


text:
I podczas wieczerzy, gdy szatan skusił już serce Judasza Iszkarioty, syna Szymona, aby go zdradził, (Jezus) 


text:
Potem nalewa wody do misy i poczyna umywać nogi uczniom i wycierać prześcieradłem, którym się był przepasał. 


text:
Rzecze mu Piotr: Nigdy nie będziesz mi nóg umywał. Odpowiedział mu Jezus: Jeślibym cię nie umył, nie masz uczestnictwa ze mną. 


text:
Rzecze mu Jezus: Kto umyty jest, potrzebuje tylko nogi umyć, a cały jest czysty. Wy też jesteście czyści, ale nie wszyscy. 


text:
Gdy tedy umył nogi ich i przywdział szaty swoje, zasiadł znowu i mówił do nich: Czy wiecie, co wam uczyniłem? 


text:
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Sługa nie jest większy nad swego pana ani też wysłannik nie jest większy nad tego, który go posłał. 


text:
Nie o was wszystkich mówię. Wiem, kogo wybrałem, ale żeby się wypełniło Pismo: Ten, który pożywa mój chleb, zdradę uknuł przeciwko mnie (v19.41.9 Ps.41,9). 


text:
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Kto przyjmuje tego, kogo ja poślę, mnie przyjmuje, a kto mnie przyjmuje, przyjmuje tego, który mnie posłał. 


text:
To rzekłszy Jezus wzruszył się w duchu i oświadczył: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, że jeden z was zdradzi mnie. 


text:
Na to odpowiada Jezus: To ten, któremu podam umoczoną kromkę chleba. I umoczywszy kromkę, podał ją Judaszowi, synowi Szymona z Kariotu. 


text:
Albowiem niektórzy sądzili, że Judaszowi zarządzającemu wspólnym trzosem Jezus chce powiedzieć: Zakup, czego nam potrzeba na święta, lub aby rozdał co ubogim. 


text:
Synaczkowie! Niedługo już będę z wami. Będziecie mnie szukać, ale jak powiedziałem Żydom: Dokąd ja zdążam, wy przyjść nie możecie, tak i teraz wam to mówię. 


text:
Przykazanie nowe daję wam, abyście się wzajemnie miłowali, jakom ja was umiłował, abyście się i wy wzajemnie miłowali. 


text:
Rzecze mu Szymon Piotr: Panie, dokądże idziesz? Odpowiedział mu Jezus: Dokąd ja idę, ty teraz iść nie możesz, ale potem pójdziesz za mną. 


text:
Na to mówi Jezus: Życie swoje za mnie oddasz? Zaprawdę, zaprawdę, powiadam ci: Zanim kur zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz. 


text:
W domu Ojca mego mieszkań jest wiele. Gdyby inaczej było powiedziałbym wam, bo idę przygotować wam miejsce. 


text:
A jeżeli odejdę i przygotuję wam miejsce, przybędę znowu i przyjmę was do siebie, abyście i wy byli tam, gdzie ja będę. 


text:
Gdybyście mnie byli poznali, poznalibyście i Ojca mego. Od tej chwili znacie go, nawet już go ujrzeliście. 


text:
Powiada mu Jezus: Tak długo jestem z wami, a nie poznałeś mnie, Filipie? Kto ujrzał mnie, zobaczył Ojca. Jakże więc możesz mówić: Pokaż nam Ojca? 


text:
Nie wierzysz, że ja jestem w Ojcu, a Ojciec we mnie? Słowa, które do was mówię, nie od siebie samego mówię, ale Ojciec, który przebywa we mnie, on działa. 


text:
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, kto wierzy we mnie, ten dokaże czynów, które ja spełniam, a nawet większych rzeczy dokona, 


text:
bo ja idę do Ojca. A o cokolwiek prosić będziecie w imię moje, to spełnię, aby Ojciec był uwielbiony w Synu. 


text:
Ducha Prawdy, którego świat nie może przyjąć, bo go nie widzi ani go nie zna. Wy go znacie, bo wśród was przebywa i w was pozostanie. 


text:
Jeszcze niedługo, a świat mnie już nie ujrzy, ale wy mnie widzieć będziecie, bo ja żyję i wy żyć będziecie. 


text:
Kto ma przykazania moje i zachowuje je, ten mnie miłuje. A kto mnie miłuje, umiłuje go Ojciec mój, i ja go miłować będę, i siebie samego mu objawię. 


text:
Odpowiadając Jezus rzekł mu: Jeżeli mnie kto miłuje, będzie przestrzegał mojej nauki, i Ojciec mój umiłuje go, i przyjdziemy do niego i przebywać u niego będziemy. 


text:
Kto mnie nie miłuje, nauki mojej nie przestrzega. A nauka, którą słyszycie, nie jest moja, ale tego, który mnie posłał, Ojca. 


text:
A Pocieszyciel, Duch Święty, którego Ojciec pośle w imię moje, on was wszystkiego nauczy i przypomni wam wszystko, cokolwiek wam powiedziałem. 


text:
Pokój zostawiam wam, pokój mój daję wam. Nie jak daje świat, ja wam daję. Niech się nie trwoży serce wasze ani się nie lęka. 


text:
Słyszeliście, że powiedziałem wam: Odchodzę i przychodzę do was. Gdybyście mnie miłowali, radowalibyście się, że idę do Ojca. Bo Ojciec większy jest niż ja. 


text:
Już o wielu rzeczach wam mówić nie będę. Nadchodzi bowiem książę tego świata, lecz nie ma on nic do mnie. 


text:
Ale, żeby świat poznał, że miłuję Ojca i jak Ojciec mi rozkazał, tak czynię. Wstańcie, odejdźmy stąd. 


text:
Każdą latorośl, która we mnie nie przynosi owocu, odcina, a tę, która przynosi owoc, oczyszcza, aby więcej owocu przynosiła. 


text:
Trwajcie we mnie, a ja w was. Jak latorośl nie może przynosić owocu sama z siebie, jeśli nie jest w winny krzew wszczepiono, tak i wy, jeżeli we mnie pozostawać nie będziecie. 


text:
Jam winnym krzewem, a wy latoroślami. Kto mieszka we mnie, a ja w nim, ten wiele owocu przynosi; bo beze mnie nic uczynić nie możecie. 


text:
Jeśliby kto nie trwał we mnie i odrzucony został precz niby latorośl, a usechł; zbierają ją, do ognia wrzucają, i gorzeje. 


text:
Jeśli trwać będziecie we mnie, a słowa moje w was, proście o cokolwiek zechcecie, a stanie się wam. 


text:
Jeśli przykazania moje zachowacie, wytrwacie w miłości mojej, jakom ja zachował przykazania Ojca mego i trwam w jego miłości. 


text:
Już was nie nazywam sługami, bo sługa nie wie, co czyni pan jego. Lecz nazwałem was przyjaciółmi, bo wszystko, co od Ojca mego usłyszałem, oznajmiłem wam. 


text:
Nie wyście mnie wybrali, ale ja was wybrałem i ustanowiłem was, abyście szli i owoc przynieśli, i ażeby owoc wasz trwał; aby Ojciec dał wam, o cokolwiek prosić go będziecie w imię moje. 


text:
Gdybyście byli ze świata, świat miłowałby, co do niego należy, ale skoro nie jesteście ze świata, ale ja was ze świata wyłączyłem, dlatego nienawidzi was świat. 


text:
Wspomnijcie na słowa moje, którem do was mówił: Nie jest sługa większy nad pana swego. Jeżeli mnie prześladowali, i was prześladować będą, a jeżeli naukę moją zachowywali, i waszą zachowywać będą. 


text:
Póki nie przyszedłem i nie przemówiłem do nich nie mieli grzechu, lecz teraz nie mają wymówki z grzechu swego. 


text:
Póki nie dokonałem wśród nich takich czynów, jakich nie dokonał nikt inny, nie mieli grzechu, ale teraz widzieli je, a przecież znienawidzili i mnie, i Ojca mego. 


text:
A to, aby się wypełniła zapowiedź, napisana w ich zakonie: Znienawidzili mnie bez powodu (v19.25.19 Ps.25,19). 


text:
Ale kiedy przyjdzie Pocieszyciel, którego ja wam poślę od Ojca, Duch Prawdy, który od Ojca pochodzi, on o mnie świadectwo dawać będzie; 


text:
Wyłączą was z synagog, a zbliża się godzina, że każdy, kto was zabijać będzie, uczyni to mniemając, że Bogu wyświadcza przysługę. 


text:
Ale to wam powiedziałem, abyście kiedy nadejdzie ich godzina, wspomnieli na to, że wam o nich mówiłem. 


text:
Nie mówiłem wam tego od początku, bo wśród was przebywałem. A teraz idę do tego, który mnie posłał, a nikt z was nie pyta mnie: Dokąd idziesz? 


text:
Lecz ja prawdę wam mówię: Lepiej dla was, żebym odszedł. Bo jeżeli nie odejdę, Pocieszyciel nie przyjdzie do was, a jeśli odejdę, poślę go do was. 


text:
Jednakże gdy przyjdzie ów Duch Prawdy, powiedzie was ku wszelkiej prawdzie. Bo nie od siebie mówić będzie, ale cokolwiek usłyszy, powie i, co ma nadejść, oznajmi wam. 


text:
Mówili tedy niektórzy z uczniów jego między sobą: Cóż to ma znaczyć, co mówi do nas: Niedługo, a oglądać mnie nie będziecie, i znowu niedługo, a ujrzycie mię, oraz że idę do Ojca. 


text:
Poznał Jezus, że go chcieli zapytać i rzekł im: O to pytacie między sobą, żem powiedział: Niedługo, a oglądać mnie nie będziecie, i znowu niedługo, a ujrzycie mnie? 


text:
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, że będziecie płakać i narzekać, a świat się będzie weselił. A wy smucić się będziecie, ale smutek wasz w radość się zamieni. 


text:
Niewiasta, kiedy rodzi, boleje, bo nadeszła jej godzina, ale gdy urodzi dziecię, już nie pamięta swych cierpień z radości, że się człowiek na świat narodził. 


text:
Tak i wy: teraz się wprawdzie smucicie, ale znowu was zobaczę, i będzie się radowało wasze serce, a radości waszej nikt wam nie odbierze. 


text:
I wówczas o nic mnie pytać nie będziecie. Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Jeżeli o co prosić będziecie Ojca, da wam w imię moje. 


text:
To wam mówiłem w przypowieściach. Nadchodzi godzina, kiedy już nie w przypowieściach mówić wam będę, ale jawnie o Ojcu oznajmię wam. 


text:
Teraz wiemy, że wszystko wiesz, i nie potrzebujesz, żeby cię kto pytał; dlatego wierzymy, że od Boga wyszedłeś. 


text:
Oto nadchodzi godzina, a nawet już nadeszła, że rozpierzchniecie się każdy do swoich, a mnie zostawicie samego. Wszakże nie jestem sam, bo Ojciec jest ze mną. 


text:
To wam powiedziałem, abyście pokój mieli we mnie. Na świecie uciskani jesteście, ale ufajcie: jam zwyciężył świat. 


text:
Tak mówił Jezus, a podniósłszy oczy ku niebu, rzekł: Ojcze, nadeszła godzina, wsław Syna twego, aby Syn wsławił ciebie. 


text:
A tak jak dałeś mu władzę nad każdym człowiekiem, tak niech wszystkich, których mu dałeś, obdarzy życiem wiecznym. 


text:
A to jest życie wieczne: Poznać ciebie, jedynego Boga prawdziwego i tego, którego posłałeś, Jezusa Chrystusa. 


text:
a teraz wsław mnie ty, Ojcze, u siebie samego tą chwałą, którą miałem u ciebie przedtem, nim powstał świat. 


text:
Objawiłem imię twoje ludziom, których mi dałeś ze świata: twoimi byli i mnie ich dałeś, a zachowali twoją naukę. 


text:
bo słowa, któreś mi dał, przekazałem im, a oni je przyjęli i poznali, żem naprawdę wyszedł od ciebie, i uwierzyli, żeś ty mnie posłał. 


text:
Ja już nie jestem na świecie, ale oni są na świecie, a ja do ciebie idę. Ojcze święty, zachowaj ich w imię twoje, tak jak mi ich dałeś, aby byli jedno jako i my. 


text:
Gdy byłem z nimi, strzegłem ich w imię moje, tak jak mi ich dałeś, i uchroniłem ich, i nikt z nich nie zginął tylko syn zatracenia, aby się wypełniło Pismo. 


text:
aby wszyscy byli jedno, jako ty, Ojcze, we mnie, a ja w tobie, aby i oni byli jedno w nas, aby świat uwierzył, żeś ty mnie posłał. 


text:
Jam w nich, a ty we mnie tak, by w jedności byli doskonałymi, aby świat poznał, żeś ty mnie posłał i umiłowałeś ich, jak i mnie umiłowałeś. 


text:
Ojcze, chcę, aby i ci, których mi dałeś, byli ze mną tam, gdzie ja jestem, aby oglądali chwałę moją, jaką mi dałeś, boś ty mnie umiłował przed stworzeniem świata. 


text:
Ojcze sprawiedliwy, świat cię nie poznał, ale ja cię poznałem, a i oni poznali, żeś ty mnie posłał. 


text:
To powiedziawszy wyszedł Jezus z uczniami swymi za potok Cedron, gdzie był ogród, do którego wszedł on sam i uczniowie jego. 


text:
Judasz tedy, zabrawszy kohortę, a od przedniejszych kapłanów i faryzeuszów służbę, podążył tam z latarniami, pochodniami i bronią. 


text:
Odpowiedzieli mu: Jezusa Nazareńskiego. Rzecze im Jezus: Jam jest. A stał też z nimi i Judasz, który go wydał. 


text:
Odpowiedział Jezus: Powiedziałem wam, że to ja jestem, jeśli tedy mnie szukacie, pozwólcie tym odejść. 


text:
A to, aby się wypełniło słowo, które był rzekł: Nie utraciłem żadnego z tych, których mi dałeś (v43.17.12 J.17,12). 


text:
Wtedy Szymon Piotr, mając miecz, dobył go i uderzył sługę najwyższego kapłana, odcinając mu prawe ucho. Słudze temu było na imię Malchus. 


text:
Rzekł tedy Jezus Piotrowi: Schowaj miecz do pochwy. Czyż mam nie pić kielicha, który mi dał Ojciec? 


text:
I przyprowadzili go naprzód do Annasza, bo był on teściem Kajfasza, który był najwyższym kapłanem roku tego. 


text:
A szedł za Jezusem Szymon Piotr i drugi uczeń. A uczeń ten znany był najwyższemu kapłanowi i wszedł za Jezusem na dziedziniec najwyższego kapłana. 


text:
Piotr zaś został na zewnątrz, przy wejściu. Wyszedł tedy ów drugi uczeń, który był znany najwyższemu kapłanowi, pomówił z odźwierną i wprowadził Piotra. 


text:
Mówi tedy do Piotra służąca odźwierna: Czy i ty jesteś spośród uczniów tego człowieka? A on odpowiada: Nie jestem. 


text:
I stała czeladź i słudzy przy węglach, które sobie rozpalili, bo zimno było, i grzali się. A był z nimi i Piotr, stojąc i grzejąc się. 


text:
Odpowiedział mu Jezus: Jam jawnie mówił światu, jam zawsze nauczał w synagodze i w świątyni, gdzie się wszyscy Żydzi gromadzą, a nic nie mówiłem potajemnie. 


text:
A gdy to powiedział, jeden ze służby tam stojącej wymierzył Jezusowi policzek, mówiąc: Tak odpowiadasz najwyższemu kapłanowi? 


text:
Odpowiedział mu Jezus: Jeśli źle powiedziałem, daj świadectwo o złem, a jeżeli dobrze, czemu mnie bijesz? 


text:
A Szymon Piotr stał i grzał się. Rzekli mu tedy: Czy i ty jesteś z liczby jego uczniów? A on zaprzeczył, mówiąc: Nie jestem. 


text:
Powiada (wtedy) jeden ze sług najwyższego kapłana, krewny tego, któremu Piotr uciął był ucho. Czyż nie ciebie widziałem z nim w ogrodzie? 


text:
Wiodą tedy Jezusa od Kajfasza do pretorium. A było to rankiem. I nie weszli sami do pretorium, aby się nie skalać, ale żeby mogli spożyć Paschę. 


text:
Rzekł im tedy Piłat: Weźcie go i osądźcie według prawa waszego. Powiedzieli mu Żydzi: Nam nie wolno nikogo zabijać; 


text:
A na to Piłat: Czyż ja jestem Żydem? Naród twój i najwyżsi kapłani wydali mi ciebie. Cóżeś uczynił? 


text:
Odpowiedział Jezus: Królestwo moje nie jest z tego świata. Gdyby z tego świata było królestwo moje, słudzy moi walczyliby, żebym nie był wydany Żydom. Ale teraz królestwo moje nie jest stąd. 


text:
Rzekł mu tedy Piłat: Więc ty jesteś królem? Odpowiedział Jezus: Sam mówisz, że jestem królem. Jam się na to narodził i na to przyszedłem na świat, aby dać świadectwo prawdzie. Każdy, kto z prawdy jest, słucha głosu mego. 


text:
Mówi do niego Piłat: Cóż to jest prawda? A to powiedziawszy wyszedł znowu do Żydów i rzekł im: Ja żadnej winy w nim nie znajduję. 


text:
Jest wszakże u was w zwyczaju, abym wam jednego wypuścił w dniu Paschy. Chcecie więc, to wypuszczę wam króla żydowskiego? 


text:
A Piłat znowu wyszedł do nich i mówi: Oto wyprowadzam go do was, abyście się przekonali, że nie znajduję w nim żadnej winy. 


text:
(Wyszedł tedy Jezus w koronie cierniowej i szkarłatnej szacie). A Piłat rzekł do nich: Oto człowiek. 


text:
Kiedy go zobaczyli najwyżsi kapłani i słudzy, zawołali: Ukrzyżuj go, ukrzyżuj! Powiedział im Piłat: Weźcie go wy i ukrzyżujcie, bo ja w nim nie znajduję winy. 


text:
Odpowiedzieli mu Żydzi: My mamy Zakon, a według Zakonu powinien umrzeć, bo się za Syna Bożego podawał. 


text:
Rzekł mu tedy Piłat: Nie mówisz do mnie? Nie wiesz, że mam władzę wypuścić ciebie i mam władzę ukrzyżować cię? 


text:
Odpowiedział Jezus: Nie miałbyś żadnej władzy nade mną, gdyby ci nie była dana z wysoka. Dlatego ten, który mnie tobie wydał, większego dopuścił się grzechu. 


text:
Od tej chwili Piłat starał się go uwolnić. Ale Żydzi wołali: Jeśli go wypuścisz, nie jesteś przyjacielem cesarskim. Bo każdy, kto się królem ogłasza, sprzeciwia się cesarzowi. 


text:
Piłat usłyszawszy te słowa, wyprowadził Jezusa na zewnątrz i zasiadł na trybunale, na miejscu, które się zwie Litostrotos, a po hebrajsku Gabbata. 


text:
A oni zawołali: Precz, precz z nim, ukrzyżuj go! Mówi im Piłat: Króla waszego mam ukrzyżować? Odpowiedzieli przedniejsi kapłani: Nie mamy króla, tylko cesarza. 


text:
I dźwigając krzyż dla siebie, wyszedł na owe miejsce, które się nazywa miejscem Trupiej Głowy, a po hebrajsku: Golgota. 


text:
Napis ten czytało wielu Żydów, bo miejsce, gdzie został ukrzyżowany, było blisko miasta. A było napisane po hebrajsku, po łacinie i po grecku. 


text:
Mówili tedy do Piłata przedniejsi kapłani żydowscy: Nie pisz: Król żydowski, ale że to tylko on mówił: Jestem królem żydowskim. 


text:
Żołnierze tedy, gdy ukrzyżowali Jezusa, wzięli szaty jego i podzielili na cztery części, dla każdego po jednej, i tunikę. A tunika nie była szyta, ale od góry całodziana. 


text:
Mówili tedy jeden do drugiego: Nie krajmy jej, ale losujmy, czyja ma być; — aby się wypełniło Pismo, które mówi: Podzielili między siebie szaty moje, a o suknię moją rzucili los (v19.22.18 Ps.22,18). 


text:
To właśnie uczynili żołnierze. A pod krzyżem Jezusowym stała matka jego i siostra matki jego, Maria Kleofasowa oraz Maria Magdalena. 


text:
A gdy Jezus ujrzał matkę i ucznia, którego miłował, stojącego przy niej, rzekł do matki: Niewiasto, oto syn twój! 


text:
A stało tam naczynie napełnione octem i oni włożywszy na trzcinę gąbkę nasiąkniętą octem, podali mu do ust. 


text:
Żydzi tedy (ponieważ był to dzień Przygotowania), aby przez szabat ciała nie zostały na krzyżu (albowiem ów dzień szabatu był uroczystym), prosili Piłata, aby im połamano nogi i zdjęto ich. 


text:
Ten, który to widział, daje o tym świadectwo i prawdziwe jest jego świadectwa i wie on, że prawdę mówi, abyście i wy wierzyli. 


text:
A potem prosił Piłata Józef z Arymatei (który był uczniem Jezusa, lecz w ukryciu, z bojaźni przed Żydami), by mógł zabrać ciało Jezusa. I Piłat zezwolił. Przyszedł więc i zabrał ciało jego. 


text:
A przybył też i Nikodem, ten, który dawniej przyszedł był do niego w nocy, niosąc około stu funtów przyprawy mirry i aloesu. 


text:
Wzięli tedy ciało Jezusowe i obwiązali je w prześcieradła z wonnościami, jak jest zwyczajem grzebać u Żydów. 


text:
A na miejscu, gdzie go ukrzyżowano, był ogród, w ogrodzie zaś nowy grobowiec, w którym jeszcze nikt nie był złożony. 


text:
A pierwszego dnia tygodnia, rankiem, gdy jeszcze był mrok, idzie do grobowca Maria Magdalena — i widzi kamień odsunięty od grobu. 


text:
Biegnie więc i przybywa do Szymona Piotra i do drugiego ucznia, którego miłował Jezus, i mówi im: Zabrano Pana z grobu, a nie wiemy, gdzie go położono. 


text:
I oto widzi dwóch aniołów w bieli siedzących; jednego u głowy, a drugiego u nóg, gdzie było złożone ciało Jezusowe. 


text:
I mówią do niej: Niewiasto, czemu płaczesz? Rzekła im. Wzięto Pana mego, a nie wiem, gdzie go położono. 


text:
To powiedziawszy, obróciła się za siebie — i oto widzi Jezusa stojącego; a nie wiedziała, że to Jezus. 


text:
Powiedział do niej Jezus: Niewiasto, czemu płaczesz? Kogo szukasz? A ona mniemając, że to ogrodnik, mówi mu: Panie, jeśli ty go zabrałeś, powiedz mi, gdzieś go złożył, a ja go wezmę. 


text:
Mówi jej Jezus: Nie dotykaj mnie, jeszcze bowiem nie wstąpiłem do Ojca. Ale idź do braci moich i powiedz im: Wstępuję do Ojca mego i Ojca waszego, Boga mego i Boga waszego. 


text:
A wieczorem dnia owego, pierwszego po szabacie, gdy drzwi były zamknięte tam, gdzie przebywali uczniowie, z bojaźni przed Żydami, przyszedł Jezus, stanął między nimi i mówi do nich: Pokój wam. 


text:
To powiedziawszy tchnął na nich mówiąc: Przyjmijcie Ducha Świętego, którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, 


text:
Mówili mu tedy inni uczniowie: Widzieliśmy Pana. A on im rzekł: Jeżeli nie ujrzę na rękach jego przebicie gwoźdźmi i nie włożę ręki mojej w bok jego, nie uwierzę. 


text:
A po ośmiu dniach byli znowu uczniowie jego w domu i Tomasz z nimi. Wszedł Jezus, a drzwi były zamknięte, stanął między nimi i powiedział: Pokój wam. 


text:
Potem rzekł do Tomasza: Włóż tu palec i oglądaj ręce moje, i wyciągnij rękę, i włóż w bok mój, a nie bądź niewiernym, lecz wierzącym. 


text:
Rzekł mu Jezus: Uwierzyłeś dlatego, żeś mnie ujrzał. Błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli. 


text:
Te zaś spisane są, abyście wierzyli, że Jezus jest Chrystusem, Synem Bożym, i żebyście przez wiarę żywot mieli w imię jego. 


text:
Byli razem Szymon Piotr i Tomasz zwany Didymos, Natanael z Kany Galilejskiej, synowie Zebedeusza i dwaj inni z uczniów jego. 


text:
Powiedział do nich Szymon Piotr: Idę łowić ryby. Mówią mu: Pójdziemy i my z tobą. Poszli więc i wsiedli do łodzi, ale tej nocy nic nie ułowili. 


text:
Rzekł im: Zapuśćcie sieć po prawej stronie łodzi, a znajdziecie. Zapuścili tedy, a niebawem nie mogli uciągnąć z powodu mnóstwa ryb. 


text:
Wtedy ów uczeń, którego miłował Jezus, powiada do Piotra: To Pan! A Szymon Piotr usłyszawszy, że to Pan, przywdział suknię (był bowiem nagi) i rzucił się w morze. 


text:
Inni zaś uczniowie przypłynęli w łodzi (byli bowiem niedaleko od brzegu, w odległości około dwustu łokci) ciągnąc sieć z rybami. 


text:
Poszedł Szymon Piotr i wyciągnął na ląd sieć napełnioną wielkimi rybami, których było sto pięćdziesiąt trzy. A chociaż było ich tyle, nie porwała się sieć. 


text:
Mówi im Jezus: Pójdźcie, jedzcie! I nikt z uczniów nie śmiał go zapytać: Ktoś ty jest? Bo wiedzieli, że to Pan. 


text:
Kiedy się tedy posilili, rzekł Jezus do Szymona Piotra: Szymonie, synu Jana! Miłujesz mnie więcej niż ci? Mówi mu: Tak, Panie, ty wiesz, że cię miłuję. Rzekł mu: Paś baranki moje! 


text:
Rzekł mu powtórnie: Szymonie, synu Jana! Miłujesz mnie? Mówi: Tak, Panie, ty wiesz, że cię miłuję. Rzecze mu:Czuwaj nad owcami moimi! 


text:
Rzecze mu po raz trzeci: Szymonie, synu Jana! Miłujesz mnie? Zasmucił się Piotr, że mu po raz trzeci rzekł: Miłujesz mnie? I powiedział do niego: Panie, ty wszystko wiesz, ty wiesz, że cię miłuję. Rzekł mu Jezus: Paś owce moje! 


text:
Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci, kiedy byłeś młodym, przepasywałeś się i chodziłeś, dokąd chciałeś; lecz gdy się zestarzejesz, wyciągniesz ręce swoje, a kto inny cię przepasze i poprowadzi tam, dokąd ty nie chcesz. 


text:
A to powiedział zapowiadając, jaką śmiercią miał uwielbić Boga. I to powiedziawszy, rzecze mu: Pójdź za mną. 


text:
A Piotr obróciwszy się, zobaczył ucznia, którego miłował Jezus, idącego za sobą, który też przy wieczerzy spoczywał na piersiach Jezusa, i mówił: Panie, kto jest ten, co cię wyda? 


text:
Rozeszła się tedy wieść między braćmi, że uczeń ów nie umrze. Ale Jezus nie powiedział: Nie umrze, ale: Gdybym zechciał, aby on został, aż przyjdę — co tobie do tego? 


text:
Wiele też innych rzeczy dokonał Jezus, ale gdyby każdą z nich opisywać, to myślę, że ksiąg, które by się miało napisać nie pomieściłby cały świat. 


text:
W pierwszej księdze opowiedziałem, Teofilu, o wszystkim, co Jezus uczynił był i czego nauczał od początku 


text:
aż do dnia, w którym, gdy przez Ducha Świętego pouczył wybranych przez siebie Apostołów, wzięty był do nieba. 


text:
Im też po swojej męce ukazał się jako żyjący, dając im tego liczne dowody, zjawiając się wobec nich przez dni czterdzieści i pouczając o Królestwie Bożym. 


text:
A gdy ich zgromadził nakazał im, aby nie odchodzili z Jerozolimy, ale oczekiwali obietnicy Ojca, „ o której słyszeliście — mówił — z ust moich"; 


text:
Ale on odrzekł: Nie należy to do was, abyście znali czas i chwile wybrane przez Ojca na mocy najwyższej jego władzy, 


text:
ale otrzymacie moc Ducha Świętego, kiedy zstąpi na was i będziecie mi świadkami w Jerozolimie i w całej Judei, i Samarii, i aż po krańce ziemi. 


text:
I gdy oni pilnie patrzyli za oddalającym się ku niebu, oto stanęli przy nich dwaj mężowie w białych szatach, 


text:
którzy rzekli: „Galilejczycy, czemu stoicie zapatrzeni w niebo? Oto Jezus, który spośród was wzięty jest do nieba, przyjdzie tak, jakoście go widzieli idącego ku niebu. 


text:
Wówczas wrócili do Jerozolimy z góry, zwanej Oliwną, leżącej w pobliżu Jerozolimy w odległości drogi szabatowej. 


text:
A kiedy tam przybyli, weszli do wieczernika, gdzie też pozostali: Piotr i Jan, Jakub i Andrzej, Filip i Tomasz, Bartłomiej i Mateusz, Jakub Alfeusz i Szymon Zelota, i Juda Jakubów. 


text:
Wszyscy oni trwali jednomyślnie na modlitwie wraz z niewiastami, Maryją Matką Jezusa i z braćmi jego. 


text:
A w owe dni powstał Piotr wpośród braci (a był tam poczet osób zebranych około stu dwudziestu) i rzekł: 


text:
„Bracia! Musiało się wypełnić Pismo, jako Duch Święty w nim przepowiadał przez usta Dawida o Judaszu, który stał się przewodnikiem tych, co pojmali Jezusa. 


text:
Ten więc nabył pole z zapłaty uzyskanej za niegodziwość, a rzuciwszy się głową na dół, rozpękł się na dwoje i wypłynęły wszystkie jego wnętrzności. 


text:
I stało się to wiadome wszystkim mieszkańcom Jerozolimy tak, że i pole to nazwano w ich własnym języku Hakeldama, to jest pole krwi. 


text:
Napisane jest bowiem w księdze Psalmów: Niech mieszkanie jego stanie się pustkowiem i niech się nie znajdzie nikt, kto by w nim zamieszkał, a urząd jego niech zabierze inny (v19.69.25 Ps.69,25;> <v19.109.8 109,8). 


text:
Zatem trzeba, aby jeden z tych ludzi, którzy się z nami zbierali przez cały czas, gdy Pan Jezus przebywał między nami —


text:
poczynając od chrztu Jana aż do dnia, w którym zabrany był od nas do nieba — z nami wspólnie zaświadczał o Jego zmartwychwstaniu. 


text:
aby zajął miejsce w tym apostolskim posługiwaniu, któremu sprzeniewierzył się Judasz, aby pójść własną drogą. 


text:
I stał się z nagła z nieba szum, jakby zerwał się gwałtowny wicher i napełnił cały dom, w którym siedzieli. 


text:
I wszyscy napełnieni byli Duchem Świętym, i poczęli mówić obcymi językami, jako im Duch (Święty) dozwalał mówić. 


text:
A przebywali w Jerozolimie Żydzi, ludzie nabożni, pochodzący ze wszystkich krajów, jakie są pod niebem. 


text:
Gdy więc rozległ się ten szum, zbiegło się mnóstwo ludzi i ogarnęła ich trwoga, bo każdy słyszał ich jak przemawiali w jego języku. 


text:
Toteż bardzo zdumiewali się wszyscy i mówili zdziwieni: „Czyż ci wszyscy, którzy mówią, nie są Galilejczykami? 


text:
Żydzi i prozelici, Kreteńczycy i Arabowie — czy nie słyszymy ich mówiących w naszych językach o wielkich sprawach Bożych?" 


text:
Zdumiewali się więc wszyscy, a nie wiedząc co sądzić, mówili jeden do drugiego: „Cóż to ma znaczyć?" 


text:
A Piotr wraz z jedenastoma powstawszy głośno przemówił do nich: Judejczycy i wszyscy mieszkańcy Jerozolimy! Niech słowa moje dotrą do waszych uszu i niechże wam to będzie wiadome: 


text:
Stanie się w ostateczne dni — mówi Pan — ześlę Ducha mojego na każdego człowieka, a synowie wasi jak i córki wasze będą prorokowali, młodzieńcy wasi widzenia mieć będą, a starcy wasi będą śnili we śnie. 


text:
I stanie się, że każdy zbawienia dostąpi, ktokolwiek imienia Pańskiego wzywać będzie (v29.2.28-32 Joel.2,28-32). 


text:
Izraelici! Posłuchajcie tych słów: Jezusa Nazareńskiego, męża, którego Bóg wskazał wam przez cuda, dziwy i znaki, jakie uczynił przez niego wśród was, jak sami wiecie, 


text:
tego to, gdy według zakreślonego z góry postanowienia i przejrzenia Bożego został wydany, wyście przez ręce złoczyńców przybili do krzyża i zgładzili. 


text:
Ale Bóg go wskrzesił, zachowując od cierpień otchłani, albowiem było niemożliwe, aby nad nim zapanowała. 


text:
Dawid bowiem mówi o nim: Miałem Pana zawsze przed oczyma mymi, bo jest po mojej prawicy, abym się nie zachwiał. 


text:
Oznajmiłeś mi drogi żywota i napełnisz mnie błogością przed obliczem twoim (v19.16.8-11 Ps.16,8-11). 


text:
Bracia! Wolno mi śmiało powiedzieć wam o patriarsze Dawidzie, że umarł i był pogrzebany, a grób jego zachował się u nas aż po dzień dzisiejszy. 


text:
Będąc jednak Prorokiem i wiedząc, że Bóg uroczyście zaręczył mu, iż jego potomek zasiądzie na tronie jego, 


text:
w widzeniu proroczym mówił o zmartwychwstaniu Chrystusa: albowiem ani nie pozostał w otchłani, ani ciało jego nie uległo zniszczeniu. 


text:
Prawicą tedy Bożą wywyższony, otrzymał obietnicę Ducha Świętego od Ojca i zesłał go, jak sami widzicie i słyszycie. 


text:
Albowiem Dawid nie wstąpił do nieba, a jednak powiada: Rzekł Pan do Pana mego: Zasiądź po prawicy mej, 


text:
Niech więc wie najpewniej cały dom Izraela, że i Panem, i Chrystusem uczynił go Bóg, tego Jezusa, któregoście wy ukrzyżowali. 


text:
Słysząc to przejęli się w sercu żalem i rzekli do Piotra i pozostałych Apostołów: „Cóż mamy czynić, bracia?" 


text:
A Piotr do nich: Czyńcie, mówi, pokutę i niechaj każdy z was ochrzci się w imię Jezusa Chrystusa dla odpuszczenia grzechów waszych, a otrzymacie dar Ducha Świętego. 


text:
Obietnica to bowiem dla was i dla synów waszych, i dla wszystkich, co są daleko, których przywoła Pan Bóg nasz. 


text:
Wielu też innymi słowy zaklinał ich i zachęcał mówiąc: Ratujcie się spośród tego przewrotnego narodu. 


text:
Ci zaś, którzy przyjęli jego słowa, zostali ochrzczeni i przyłączyło się owego dnia około trzech tysięcy dusz. 


text:
Codziennie także przebywali (jednomyślnie) w świątyni, po domach zaś łamiąc chleb pożywali pokarmy z weselem i prostotą serca, 


text:
chwaląc Boga i zyskując łaskę u całego ludu. A Pan każdego dnia pomnażał ich liczbę tymi, którzy mieli być zbawieni. 


text:
I właśnie wnoszono pewnego człowieka chromego od urodzenia; umieszczano go codziennie przy bramie świątyni zwanej „Piękną", aby prosił o jałmużnę wchodzących do świątyni. 


text:
A Piotr rzekł: „Nie mam, złota ani srebra, ale co mam, to ci daję: W imię Jezusa Chrystusa Nazareńskiego, chodź!" 


text:
Poznawali bowiem, że to on dla jałmużny siedział przy „Pięknej" bramie świątyni. I ogarnęło ich zdumienie i podziw dla tego, co się z nim stało. 


text:
A kiedy on trzymał się Piotra i Jana, cały lud zdumiony zbiegł się do nich, do krużganka, zwanego Salomonowym. 


text:
Co widząc Piotr przemówił do ludu: Izraelici! Cóż się temu dziwicie albo czemu się nam przypatrujecie, jakbyśmy to własną mocą czy pobożnością sprawili, że on chodzi? 


text:
Bóg Abrahama i Izaaka, i Jakuba, Bóg ojców naszych uwielbił syna swego, Jezusa, któregoście wy wydali i zaparli się przed Piłatem, gdy ten sądził, że należy go uwolnić. 


text:
A przez wiarę w imię jego, ten którego widzicie i znacie, został umocniony i wiara przez niego uzyskana, dała mu zupełne zdrowie wobec was wszystkich. 


text:
Tak to Bóg spełnił to, co był zapowiedział przez usta wszystkich Proroków, że Chrystus jego miał cierpieć. 


text:
który ma przebywać w niebie, aż do czasu odnowienia wszechrzeczy, co przepowiedział Bóg od wieków przez usta świętych Proroków swoich. 


text:
Wszak Mojżesz powiedział: Proroka wam wzbudzi Pan Bóg nasz spośród braci waszych jako i ja jestem. Słuchać go będziecie we wszystkim, co wam powie. 


text:
I stanie się, że każdy kto by nie słuchał owego Proroka, wykorzeniony będzie spośród narodu (v5.18.15 Powt.18,15,><v5.18.18 18) . 


text:
A począwszy od Samuela i tych, co po nim byli, wszyscy Prorocy głoszący proroctwa zapowiadali te dni. 


text:
Jesteście synami Proroków i przymierza, które Bóg zawarł z ojcami waszymi mówiąc do Abrahama: I błogosławione będą w potomstwie twoim wszystkie narody ziemi (v1.22.18 Rodz.22,18). 


text:
Wam też najpierw Bóg, wskrzesiwszy syna swego, posłał go, aby wam pobłogosławił, żeby się każdy odwrócił od swych nieprawości". 


text:
Wielu zaś z tych, którzy słyszeli tę naukę, uwierzyło, a liczba ich wynosiła około pięciu tysięcy mężów. 


text:
Annasz, najwyższy kapłan, Kajfasz, Jonatan, Aleksander i wszyscy, którzy byli z rodu arcykapłańskiego. 


text:
to niech wiadome będzie wam wszystkim i całemu ludowi izraelskiemu, że (stało się to) przez imię Jezusa Chrystusa Nazareńskiego, którego wy ukrzyżowaliście, a Bóg wskrzesił z martwych; to imię sprawiło, że ów chory stoi zdrowy przed wami. 


text:
I w żadnym innym nie masz zbawienia, albowiem nie masz żadnego innego imienia pod niebem, danego ludziom, w którym moglibyśmy być zbawieni. 


text:
Widząc tedy odwagę Piotra i Jana, a wiedząc, że to ludzie nieuczeni i prości, zdumiewali się i poznali, że to oni byli z Jezusem. 


text:
i mówiąc: Cóż mamy począć z tymi ludźmi? Bo, że jawny cud został przez nich uczyniony, wiadomo wszystkim mieszkańcom Jerozolimy, nie możemy temu zaprzeczyć. 


text:
Ale, aby się to bardziej nie rozgłaszało między ludem, zabrońmy im pod karą, aby więcej do nikogo z ludzi w imię to nie przemawiali. 


text:
Piotr jednak i Jan odpowiedzieli im: Sami osądźcie, czy wobec Boga słuszne jest bardziej słuchać was aniżeli Boga? 


text:
A oni zagroziwszy im wypuścili ich, nie wiedząc, jakby ich ukarać, a to ze względu na lud. Wszyscy bowiem wysławiali Boga za to, co się stało. 


text:
A kiedy ich wypuszczono, przyszli do swoich i oznajmili im, co im powiedzieli arcykapłani i starsi. 


text:
Wysłuchawszy tego jednomyślnie wznieśli głos do Boga mówiąc: Panie, Ty któryś stworzył niebo i ziemię, morze i wszystko, co w nich jest, 


text:
Ty za sprawą Ducha Świętego powiedziałeś przez usta Dawida, sługi swego: Czemu wzburzyły się narody, a ludy próżne knują zamysły? 


text:
Powstali królowie ziemscy i książęta stanęli społem przeciw Panu i przeciw Chrystusowi Jego (v19.2.1-2 Ps.2,1-2). 


text:
Albowiem złączyli się istotnie w tym mieście Herod i Piłat Poncjusz z poganami i ludem izraelskim przeciw świętemu synowi twemu, Jezusowi, któregoś Ty namaścił, 


text:
podczas gdy Ty twą rękę wyciągniesz, aby uzdrawiać i czynić cuda i znaki w imię świętego syna twojego, Jezusa. 


text:
A kiedy się modlili, zatrzęsło się miejsce, gdzie byli zebrani i napełnieni byli wszyscy Duchem Świętym, i głosili słowo Boże z odwagą. 


text:
A mnóstwo wierzących miało jedno serce i jedną duszę i nikt z nich nie nazywał swoim tego, co posiadał, ale wszystko mieli wspólne. 


text:
Apostołowie zaś z wielką mocą świadczyli o zmartwychwstaniu Pana Jezusa, a łaska wielka była w nich wszystkich, 


text:
bo nie było między nimi nikogo w niedostatku. Albowiem ci, którzy posiadali rolę albo domy, sprzedawali je i przynosili zapłatę za to, co sprzedali 


text:
Tak też i Józef, zwany przez Apostołów Barnabą, (co znaczy syn pocieszenia), lewita, rodem z Cypru, 


text:
I rzekł Piotr: Ananiaszu, czemu to szatan opętał twoje serce, abyś kłamał Duchowi Świętemu, zabrawszy dla siebie część z należności za rolę? 


text:
Czyż — nie sprzedana — nie była twoja, a to coś za nią dostał, czyż nie należało do ciebie? Czemu dopuściłeś do swego serca taki uczynek? Nie ludziom skłamałeś, ale Bogu. 


text:
Ananiasz tedy posłyszawszy te słowa padł i skonał. I przestraszyli się wszyscy, którzy tego słuchali. 


text:
I rzekł do niej Piotr: Powiedz mi, czy za tyle sprzedaliście rolę? A ona odpowiedziała: Tak, za tyle. 


text:
Piotr tedy do niej: Czemuście się ułożyli między sobą, aby kusić Ducha Pańskiego? Oto w drzwiach nogi tych, co pogrzebali męża twego, a wyniosą i ciebie. 


text:
I natychmiast padła u stóp jego i skonała. A kiedy weszli młodzieńcy, znaleźli ją martwą, wynieśli i pogrzebali koło męża jej. 


text:
A przez ręce Apostołów działy się wśród ludu liczne znaki i cuda. I przebywali wszyscy zgodnie w krużganku Salomonowym. 


text:
że (nawet) na ulice wynoszono chorych i kładziono na noszach i łożach, aby przynajmniej cień przechodzącego Piotra padł na którego z nich. 


text:
A wielu przybywało z okolicznych miast do Jerozolimy, przynosząc chorych i dręczonych przez duchy nieczyste i wszyscy odzyskiwali zdrowie. 


text:
Powstawszy tedy arcykapłan i wszyscy, co przy nim byli (to jest sekta saduceuszów), zawrzeli zawiścią, 


text:
Usłyszawszy to weszli z brzaskiem dnia do świątyni i zaczęli nauczać. A gdy nadszedł arcykapłan i ci, co z nim byli, zwołali sanhedryn i całą starszyznę synów Izraela, posyłając do więzienia, aby ich przyprowadzono. 


text:
Więzienie znaleźliśmy wprawdzie zamknięte z całą starannością i strażników stojących przy drzwiach, po otwarciu jednak nie znaleźliśmy wewnątrz nikogo. 


text:
Słysząc taką wieść dowódca straży świątynnej i przedniejsi kapłani nie mogli pojąć, co się z nimi stać mogło. 


text:
A nadszedłszy ktoś doniósł im: Oto ludzie, których wtrąciliście do więzienia, stoją w świątyni i nauczają lud. 


text:
Wtedy dowódca straży odszedł ze sługami i przyprowadził Apostołów nie używając siły; obawiali się bowiem ukamienowania przez lud. 


text:
Surowo wam zakazaliśmy, abyście nie nauczali w to imię. A oto całą Jerozolimę napełniliście nauką waszą i chcecie ściągnąć na nas krew tego człowieka. 


text:
Jego to Bóg wywyższył prawicą swoją, jako Pana i Zbawiciela, by skłonił Izraela do pokuty i dał mu odpuszczenie grzechów. 


text:
A my jesteśmy świadkami tych rzeczy, o których mówimy, a także Duch Święty, którego Bóg dał wszystkim, co mu są posłuszni. 


text:
Powstał jednak w sanhedrynie faryzeusz pewien, imieniem Gamaliel, uczony w Prawie, poważany przez cały lud. Polecił usunąć ludzi na pewien czas 


text:
Nie tak dawno zjawił się Teodas i twierdził, że jest kimś. I przyłączyło się do niego około czterystu ludzi. A jednak zabity został i wszyscy, co mu wierzyli, rozproszyli się, znikając bez śladu. 


text:
Potem w czasie spisu ludności wystąpił Judasz Galilejczyk i uwiódł lud za sobą. I on zginął i wszyscy, co mu zaufali, zostali rozproszeni. 


text:
A przeto i teraz powiadam wam, pozostawcie w spokoju tych ludzi, i uwolnijcie ich. Albowiem jeśli od ludzi wyszła ta myśl, albo ta sprawa, wniwecz się obróci. 


text:
A przywoławszy Apostołów polecili ich wychłostać i zabroniwszy im przemawiać w imię Jezusa, wypuścili ich. 


text:
A oni wracali sprzed sanhedrynu z radością, że stali się godni dla imienia Jezusa zniewagi cierpieć. 


text:
Codziennie też nie zaprzestawali nauczania w świątyni i po domach, głosząc dobrą nowinę o Jezusie Chrystusie. 


text:
A wtedy, gdy liczba uczniów wzrastała, zaczęli szemrać helleniści przeciw Żydom, że przy codziennym udzielaniu pomocy zaniedbywano ich wdowy. 


text:
Toteż dwunastu zwoławszy zgromadzenie uczniów, rzekło: Nie jest słuszne, abyśmy zaniedbywali słowo Boże, a obsługiwali stoły. 


text:
Upatrzcie tedy, bracia, spomiędzy siebie siedmiu mężów, cieszących się uznaniem, pełnych Ducha Świętego i mądrości, których będziemy mogli wyznaczyć do tej sprawy. 


text:
I podobała się ta mowa całemu zgromadzeniu. I wybrali Szczepana, męża pełnego wiary i Ducha Świętego, Filipa, Prochora, Nikanora, Tymona, Parmenasa i Mikołaja prozelitę z Antiochii. 


text:
A słowo Boże wzrastało i mnożyła się znacznie liczba uczniów w Jerozolimie; a nawet bardzo wielu kapłanów przyjmowało wiarę. 


text:
Wówczas wystąpili niektórzy z synagogi, zwanej (synagogą) Wyzwoleńców, Cyrenejczyków i Aleksandryjczyków i tych, którzy byli w Cylicji i Azji, aby rozprawiać ze Szczepanem. 


text:
Wtedy podstawili ludzi mówiących: Słyszeliśmy, jak wypowiadał on słowa bluźniercze przeciw Mojżeszowi i Bogu. 


text:
A tak podburzyli lud, starszych i uczonych w Piśmie, że rzuciwszy się na niego, porwali go i przywiedli przed sanhedryn. 


text:
Postawili też fałszywych świadków, którzy mówili: Ten człowiek nie przestaje mówić przeciw temu miejscu świętemu i Prawu. 


text:
Albowiem słyszeliśmy go, gdy mówił, że ów Jezus Nazareński zburzy to miejsce i zmieni ustawy, które nam nadał Mojżesz. 


text:
A patrząc na niego uważnie wszyscy, którzy zasiadali w sanhedrynie, widzieli oblicze jego niby oblicze anielskie. 


text:
A on odpowiedział: Bracia i ojcowie, słuchajcie! Bóg chwały ukazał się ojcu naszemu, Abrahamowi, gdy był w Mezopotamii, zanim zamieszkał w Haranie 


text:
Wtedy wyszedł z ziemi Chaldejskiej i zamieszkał w Haran. A stamtąd po śmierci jego ojca przeniósł go do tej ziemi, w której wy teraz mieszkacie. 


text:
A nie dał mu jej w posiadanie nawet na jedną piędź; ale przyobiecał, że da ją w posiadłość jemu a po nim jego potomstwu, chociaż (wówczas) nie miał syna. 


text:
I mówił do niego Bóg: Potomkowie jego będą wygnańcami na obczyźnie i podbiją ich w niewolę i uciskać będą przez czterysta lat, 


text:
a naród, któremu oni jako niewolnicy będą służyć, ja sądzić będę — powiedział Bóg. A potem wyjdą i będą mi służyć na tym miejscu. 


text:
I dał mu przymierze obrzezania; i tak zrodził Izaaka i obrzezał ósmego dnia, a Izaak Jakuba, a Jakub dwunastu patriarchów. 


text:
i wyrwał go ze wszystkich jego udręk i dał mu łaskę i mądrość wobec faraona, króla Egiptu, a ten ustanowił go zwierzchnikiem Egiptu i całego domu swego. 


text:
A Józef posławszy (ludzi) sprowadził ojca swego, Jakuba, i całą rodzinę w liczbie siedemdziesięciu pięciu osób. 


text:
I przeniesiono ich do Sychem i złożono w grobowcu, który za cenę srebra kupił Abraham od synów Hemora w Sychem. 


text:
A gdy przybliżył się czas obietnicy danej od Boga Abrahamowi, rozrodził się lud i rozmnożył w Egipcie 


text:
Ten używając podstępu przeciw rodowi naszemu, ciemiężył ojców naszych (zmuszając), iżby wyrzucali swoje niemowlęta, aby nie zostawały przy życiu. 


text:
Wówczas urodził się Mojżesz i spodobał się Bogu. I żywiono go w domu jego ojca przez trzy miesiące. 


text:
A kiedy skończył lat czterdzieści, powstała w jego sercu myśl, aby odwiedzić swoich braci, synów Izraela. 


text:
I ujrzawszy jednego, którego krzywdzono przyszedł mu z pomocą i pomścił skrzywdzonego, zabijając Egipcjanina. 


text:
A nazajutrz, gdy spór wiedli z sobą, zjawił się wśród nich i usiłował ich pogodzić mówiąc: Ludzie, braćmi jesteście, czemu krzywdzicie jeden drugiego? 


text:
Lecz ten, który krzywdził bliźniego, odepchnął go mówiąc: Któż cię ustanowił panem i sędzią nad nami? 


text:
A kiedy upłynęło lat czterdzieści, ukazał mu się na pustyni góry Synaj Anioł w płomieniu krzaka gorejącego. 


text:
Ujrzawszy to, Mojżesz zdumiał się tym widokiem. A gdy przystąpił, aby się mu przypatrzyć, rozległ się głos Pański: 


text:
Jam jest Bóg ojców twoich, Bóg Abrahama, Izaaka i Jakuba. A Mojżesz przeraziwszy się nie śmiał nawet spojrzeć. 


text:
I rzekł mu Pan: Zdejmij sandały z nóg twoich, albowiem miejsce, na którym stoisz, ziemią świętą jest. 


text:
Napatrzyłem się na ucisk mego ludu w Egipcie, słyszałem jego wzdychanie i zstąpiłem, aby ich wybawić. A teraz pójdź, poślę cię do Egiptu. 


text:
Tego to Mojżesza, którego się wyparli mówiąc: „Któż cię ustanowił panem i sędzią?" — tego Bóg jako pana i wybawiciela wysłał z pomocą Anioła, który ukazał mu się był w krzaku. 


text:
Ten ich wyprowadził czyniąc cuda i znaki w ziemi egipskiej i w Morzu Czerwonym i na pustyni przez lat czterdzieści. 


text:
Ten to Mojżesz rzekł do synów izraelowych: Proroka powoła wam Bóg spośród braci waszych, jak mnie wzbudził. 


text:
On to, przebywając na pustyni z ojcami naszymi i z Aniołem, który do niego mówił na górze Synaj otrzymał wobec zgromadzonych słowa żywota, aby je wam przekazać. 


text:
Ale ojcowie nasi nie chcieli mu być posłuszni, odepchnęli go i sercem swoim zwracali się ku Egiptowi 


text:
mówiąc do Aarona: Uczyń nam bogów, którzy pójdą przed nami. Nie wiemy bowiem, co się stało z owym Mojżeszem, który nas wywiódł z ziemi egipskiej. 


text:
Wtedy odwrócił się Bóg i dozwolił, że oddawali cześć ciałom niebieskim, jak napisane jest w Księdze Proroków: Czyście mnie składali ofiary i dary na pustyni przez lat czterdzieści, o domie Izraela? 


text:
I czyż nie obnosiliście namiotu Molocha i gwiazdy bożka Refana, posągi, któreście sobie uczynili, aby im bić pokłony? Dlatego przeniosą was poza Babilon. (v30.5.25-27 Am.5,25-27) 


text:
Przybytek świadectwa mieli ojcowie nasi na pustyni, jak rozkazał im ten, który polecił Mojżeszowi, aby go wykonał według wzoru, który widział. 


text:
A ojcowie nasi wziąwszy go wnieśli za czasów Jozuego do posiadłości pogan, których Bóg wygnał sprzed oblicza ojców naszych aż do dni Dawida. 


text:
Ten znalazł łaskę w oczach Bożych i prosił, aby mógł znaleźć miejsce dla przybytku Boga Jakubowego. 


text:
Niebiosa są mi stolicą, a ziemia podnóżkiem stóp moich. Cóż za dom zbudujecie mi, mówi Pan, albo gdzież jest miejsce odpocznienia mego? 


text:
Twardego karku, nieobrzezanych serc i uszu, wy zawsze się sprzeciwiacie Duchowi Świętemu, jak ojcowie wasi, tak i wy. 


text:
Któregoż to z Proroków nie prześladowali ojcowie wasi? Wszak zabili tych, co przepowiadali przyjście Sprawiedliwego, którego wy teraz staliście się zdrajcami i mordercami, 


text:
A będąc pełen Ducha Świętego i patrząc w niebo, ujrzał chwałę Bożą i Jezusa stojącego po prawicy Bożej. 


text:
I wyrzuciwszy go poza miasto kamienowali, a świadkowie złożyli szaty swoje u stóp młodzieńca, zwanego Szawłem 


text:
A padłszy na kolana wołał głośno: Panie, nie policz im grzechu tego. A gdy to powiedział, zasnął w Panu. Szaweł zaś przyzwalał na to zabójstwo. 


text:
Wybuchło w owym czasie wielkie prześladowanie Kościoła w Jerozolimie, a wszyscy z wyjątkiem Apostołów rozpierzchli się po ziemiach Judei i Samarii. 


text:
A Szaweł burzył Kościół wchodząc do domów, wywlekając mężczyzn i niewiasty i wtrącając ich do więzienia. 


text:
I rzesze chętnie i zgodnie skłaniały się do tego, co im mówił Filip, słuchając go i widząc cuda, które czynił. 


text:
Wielu opętanych bowiem opuszczały z krzykiem wielkim duchy nieczyste; wielu też sparaliżowanych i chromych odzyskiwało zdrowie. 


text:
A pewien człowiek, imieniem Szymon, który dotychczas zajmował się czarnoksięstwem, zwodził lud Samarii i podawał się za kogoś wielkiego. 


text:
Kiedy więc uwierzyli Filipowi głoszącemu Ewangelię o Królestwie Bożym i imieniu Jezusa Chrystusa, zarówno mężczyźni, jak i niewiasty przyjmowali chrzest. 


text:
Sam Szymon także uwierzył, a skoro przyjął chrzest, całym sercem przystał do Filipa. A widząc znaki i cuda wielkie, które się działy, zdumiewał się wielce. 


text:
A Apostołowie, którzy byli w Jerozolimie, usłyszawszy, że Samaria przyjęła słowo Boże, wysłali do nich Piotra i Jana. 


text:
Gdy zaś ujrzał Szymon, że przez wkładanie rąk Apostołów otrzymuje się Ducha Świętego, przyniósł im pieniądze 


text:
i powiedział: Dajcie i mnie taką władzę, aby każdy, na kogo włożę ręce, otrzymał Ducha Świętego. Ale Piotr rzekł do niego: 


text:
Pieniądze twoje niech idą z tobą na zatracenie, ponieważ sądziłeś, że dar Boży za pieniądze może być nabyty. 


text:
Czyń zatem pokutę, abyś porzucił twoją nieprawość i błagaj Pana, a może będzie ci odpuszczone to pragnienie twego serca. 


text:
A Szymon odpowiedział: Módlcie się wy za mną do Pana, aby nic z tego, coście mówili, nie przyszło na mnie. 


text:
A gdy dali świadectwo słowu Pańskiemu i opowiedzieli je, wrócili do Jerozolimy, głosząc Ewangelię także w wielu wioskach samarytańskich. 


text:
A Anioł Pański rzekł do Filipa: Wstań, a idź koło południa na drogę wiodącą z Jerozolimy do Gazy. Jest ona pusta. 


text:
I powstawszy poszedł. A oto Etiopczyk, rzezaniec, dostojnik królowej etiopskiej, Kandaki, który był jej podskarbim, przybył do Jerozolimy, aby pokłonić się Bogu. 


text:
On zaś odpowiedział: Jakże bym mógł, jeśli mię nikt nie pouczy? I prosił Filipa, aby wszedł na wóz i usiadł przy nim. 


text:
A miejsce Pisma, które czytał było to: Jako owca na zabicie był prowadzony i jako cichy baranek przed strzygącym go, tak on nie otworzył ust swoich. 


text:
W poniżeniu jego praw mu odmówiono. Ród jego któż opisać zdoła. Bo zgładzony będzie z ziemi żywot jego (v23.53.7-8 Iz.53,7-8). 


text:
A rzezaniec, odpowiadając Filipowi, rzekł: Proszę cię, o kim to Prorok mówi? O sobie czy o kim innym? 


text:
A gdy jechali drogą, przybyli nad wodę. I rzekł rzezaniec: Oto woda! Cóż przeszkadza, abym był ochrzczony? 


text:
(I rzekł Filip: Jeśli wierzysz z całego serca, wolno ci. A odpowiadając rzekł: Wierzę, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym.) 


text:
A gdy wyszli z wody, Duch Pański porwał Filipa i rzezaniec nie widział go więcej, ale jechał uradowany drogą swoją. 


text:
Filip zaś znalazł się w Azocie i obchodząc wszystkie miasta głosił Ewangelię, aż przybył do Cezarei. 


text:
A Szaweł, dysząc wciąż groźbami i pragnieniem mordu przeciw uczniom Pańskim, przyszedł do arcykapłana 


text:
i prosił go o listy do Damaszku, do synagog, aby mógł, jeśliby znalazł zwolenników tej nauki, mężczyzn i niewiasty, uwięzić ich i przyprowadzić do Jerozolimy. 


text:
A zdarzyło się w czasie drogi, że gdy przybliżał się do Damaszku, nagle ogarnęła go światłość z nieba. 


text:
A ludzie, którzy z nim byli w drodze, stanęli zdumieni, bo głos wprawdzie słyszeli, ale nikogo nie widzieli. 


text:
Powstał wtedy Szaweł z ziemi, a otworzywszy oczy nic nie widział. I ująwszy go za ręce, prowadzili do Damaszku. 


text:
I rzekł Pan do niego w widzeniu: Ananiaszu! A on odpowiedział: Otom ja, Panie. A Pan rzekł do niego; Wstań, a idź na ulicę, którą zowią Prostą, a w domu Judy szukaj Tarseńczyka, zwanego Szawłem; właśnie teraz się modli. 


text:
I ujrzał (Szaweł) w widzeniu męża, imieniem Ananiasz, jak wchodził i wkładał na niego ręce, aby wzrok odzyskał. 


text:
I odpowiedział Ananiasz: Panie, słyszałem od wielu o tym człowieku, ile złego uczynił świętym twoim w Jerozolimie, 


text:
I rzekł do niego Pan: Idź, albowiem on mi jest naczyniem wybranym, aby niósł imię moje przed pogan i królów i synów Izraela. 


text:
I poszedł Ananiasz i wszedł do domu, a włożywszy na niego ręce, rzekł: Szawle, bracie, przysłał mnie Pan Jezus, który ci się ukazał w drodze, którąś zdążał, abyś przejrzał i został napełniony Duchem Świętym. 


text:
A wszyscy, którzy go słuchali, zdumiewali się i mówili: Czy to nie ten, co w Jerozolimie prześladował wzywających tego imienia i przybył tutaj, aby ich w więzach zaprowadzić do najwyższych kapłanów? 


text:
Szaweł jednak coraz więcej umacniał się i zdumiewał Żydów mieszkających w Damaszku dowodząc, że ten jest Chrystusem. 


text:
A gdy upłynęło wiele dni, uradzili Żydzi, aby go zgładzić. I dniem i nocą strzegli bram, aby go zabić, 


text:
A kiedy przybył do Jerozolimy, usiłował przyłączyć się do uczniów. Ale wszyscy bali się go, nie wierząc, że jest uczniem. 


text:
Barnaba jednak wziąwszy go przyprowadził do Apostołów i opowiedział im, jak w drodze widział Pana, że do niego mówił, oraz z jaką odwagą przemawiał w Damaszku w imię Jezusowe. 


text:
A Kościół cieszył się pokojem w całej Judei, Galilei i Samarii, umacniając się i żyjąc w bojaźni Pańskiej i napełniał się pociechą Ducha Świętego. 


text:
I zdarzyło się, że Piotr, obchodząc wszystkich, przybył także do świętych, którzy mieszkali w Lyddzie. 


text:
I spotkał tam pewnego człowieka imieniem Eneasz, który był sparaliżowany i leżał na łożu od ośmiu lat. 


text:
I rzekł mu Piotr: Eneaszu, uzdrawia cię Jezus Chrystus. Wstań i pościel sobie! I natychmiast wstał. 


text:
A w Joppie była pewna uczennica, imieniem Tabita, co znaczy Dorkas. Ta pełniła wiele dobrych uczynków i rozdawała jałmużny. 


text:
A ponieważ Lydda leży blisko Joppy, uczniowie słysząc, że przebywa tam Piotr, wysłali do niego dwóch ludzi z prośbą: Nie zwlekaj, przyjdź do nas! 


text:
A Piotr wstawszy poszedł z nimi. A gdy przyszedł, przywiedli go do górnej izby i otoczyły go wszystkie wdowy płacząc i pokazując mu suknie i płaszcze, które Dorkas robiła będąc wśród nich. 


text:
A Piotr, oddaliwszy wszystkich, padł na kolana i modlił się. I zwracając się do ciała rzekł: Tabito, wstań! A ona otworzyła oczy i ujrzawszy Piotra usiadła. 


text:
Ten około dziewiątej godziny dnia miał widzenie: ujrzał wyraźnie Anioła Bożego, jak wchodził i mówił: Korneliuszu! 


text:
A on uważnie patrząc na niego zalękniony zapytał: Cóż jest, Panie? I rzekł mu: Modlitwy twoje i twoje jałmużny Bóg zachował w pamięci. 


text:
A kiedy odszedł Anioł, który do niego mówił, przywołał dwu domowników i żołnierza pobożnego z tych, którzy byli mu oddani 


text:
A nazajutrz, kiedy byli w drodze i zbliżali się do miasta, Piotr wszedł na taras około godziny szóstej, aby się modlić. 


text:
ujrzał niebo otwarte i opuszczający się przedmiot niby wielką chustę, czterema końcami opadającą na ziemię. 


text:
A gdy Piotr w duchu rozważał, co by to było za widzenie, które miał, oto ludzie, których wysłał Korneliusz, rozpytawszy się o dom Szymona stanęli u bramy. 


text:
I zeszedłszy do nich Piotr rzekł: Otom ja jest, którego szukacie. Dla jakiej to przyczyny przybyliście? 


text:
A oni rzekli: Setnik Korneliusz, mąż sprawiedliwy i bogobojny, a mający uznanie u całej ludności żydowskiej, pouczony był przez Anioła świętego, aby cię zawezwać do swego domu i wysłuchać twoich słów. 


text:
A nazajutrz wstał i udał się z nimi, a niektórzy bracia z Joppy towarzyszyli mu. I dnia drugiego przybył do Cezarei. Korneliusz oczekiwał ich, zwoławszy swoich krewnych i najbliższych przyjaciół. 


text:
I rzekł do nich: Wy wiecie, jak niegodną jest rzeczą dla Żyda przestawać z cudzoziemcem albo do niego przychodzić, ale mnie Bóg pouczył, abym żadnego człowieka nie nazywał skalanym albo nieczystym. 


text:
A Korneliusz rzekł: Już minęło mniej więcej cztery dni od chwili, gdy modliłem się w moim domu o godzinie dziewiątej, a oto stanął przede mną mąż w białym odzieniu i rzekł: 


text:
Poślij przeto do Joppy i wezwij Szymona, zwanego Piotrem. Przebywa on w gościnie u Szymona garbarza nad morzem. 


text:
Natychmiast więc posłałem do ciebie, a tyś dobrze uczynił, żeś przyszedł. Teraz więc wszyscy stoimy przed tobą, aby wysłuchać wszystkiego, co ci Pan nakazał. 


text:
Słowo (swe) posłał synom izraelskim zwiastując im pokój przez Jezusa Chrystusa. Ten jest Panem wszystkiego. 


text:
Jak Jezus z Nazaretu, którego Bóg namaścił Duchem Świętym i mocą, przeszedł czyniąc dobrze i uzdrawiając wszystkich opanowanych przez szatana, bo Bóg był z nim. 


text:
A my jesteśmy świadkami tego wszystkiego, co on uczynił w krainie żydowskiej i w Jerozolimie. Jego to właśnie zabili zawiesiwszy na drzewie. 


text:
nie całemu ludowi, lecz obranym przedtem przez Boga świadkom, nam, którzyśmy z nim jedli i pili po jego zmartwychwstaniu. 


text:
I rozkazał nam, abyśmy głosili ludowi i świadczyli, że on jest ustanowionym przez Boga sędzią żywych i umarłych. 


text:
O nim świadczą wszyscy Prorocy, że każdy, który w niego wierzy, dostąpi odpuszczenia grzechów przez jego imię. 


text:
i zdumieli się nawróceni Żydzi, którzy przybyli z Piotrem, że na pogan wylany został dar Ducha Świętego. 


text:
Wtedy odezwał się Piotr: Czyż może ktoś nie udzielić wody dla ochrzczenia tych, co tak jak my otrzymali Ducha Świętego. 


text:
I rozkazał ich ochrzcić w imię Jezusa Chrystusa. Wówczas prosili go, aby pozostał u nich kilka dni. 


text:
Modliłem się w mieście Joppie i w zachwyceniu miałem widzenie: przedmiot jakiś, jakby chusta wielka, czterema końcami spuszczona z nieba doszła aż do mnie. 


text:
Uważnie się w nią wpatrując ujrzałem czworonogi ziemskie, dzikie zwierzęta, płazy i ptactwo niebieskie. 


text:
I odrzekłem: Żadną miarą. Panie, bo nigdy nic niedozwolonego i nieczystego nie weszło do moich ust. 


text:
I nakazał mi Duch, abym szedł z nimi bez żadnego wahania. A poszło ze mną i tych sześciu braci i weszliśmy do domu owego męża. 


text:
A on opowiedział nam, jak w domu swoim ujrzał Anioła, który stanął i powiedział do niego: Poślij da Joppy i wezwij Szymona, zwanego Piotrem, 


text:
Wspomniałem wówczas na słowa Pana, gdy powiedział: Jan chrzcił wodą, a wy będziecie ochrzczeni Duchem Świętym. 


text:
Jeśli przeto dał im Bóg ten sam dar, co i nam, którzy uwierzyliśmy w Pana Jezusa Chrystusa, to kimże ja byłem, abym mógł zabraniać Bogu? 


text:
A to usłyszawszy, uspokoili się i wielbili Boga mówiąc: A więc i poganom dozwolił Bóg pokutować, aby żyli. 


text:
A ci, co rozproszyli się z powodu prześladowania, które wybuchło za Szczepana, dotarli aż do Fenicji, Cypru i Antiochii, nikomu nie głosząc nauki tylko samym Żydom. 


text:
A pomiędzy nimi byli niektórzy Cypryjczycy i Cyrenejczycy, którzy przybywszy do Antiochii, przemawiali także do Greków, głosząc dobrą nowinę o Panu Jezusie. 


text:
A gdy przybył i ujrzał łaskę Boga, uradował się i zachęcał wszystkich, by szczerym sercem trwali w wierności Panu. 


text:
I przez rok cały przebywali w kościele nauczając wielką rzeszę i po raz pierwszy w Antiochii nazwano uczniów chrześcijanami. 


text:
I jeden z nich, imieniem Agabus, natchniony przez Ducha, powstawszy przepowiedział, że nastanie głód wielki w całym świecie. To ten, który nastał za Klaudiusza. 


text:
I pojmawszy go, wtrącił do więzienia i oddał czterem oddziałom, z których każdy liczył po czterech żołnierzy, aby go strzegli; zamierzał bowiem po święcie Paschy wydać go ludowi. 


text:
A owej nocy, gdy Herod miał go już wydać, Piotr spał między dwoma żołnierzami, skuty podwójnym łańcuchem, strażnicy zaś strzegli więzienia przed drzwiami. 


text:
A w celi zajaśniała światłość i oto Anioł Pański ukazał się i trąciwszy Piotra w bok obudził go mówiąc: Wstań szybko! I opadły łańcuchy z rąk jego. 


text:
I rzekł do niego Anioł: Opasz się i włóż sandały. I tak uczynił. I rzekł do niego: Nałóż na siebie płaszcz i pójdź za mną. 


text:
A wyszedłszy podążał za nim, nie wiedząc, czy to, co się działo za sprawą Anioła było prawdą, ale wydawało mu się, że ma widzenie. 


text:
I minąwszy pierwszą i drugą straż, przyszli do bramy żelaznej wiodącej do miasta, a ta otworzyła się im sama. Wyszedłszy przeszli jedną ulicę, i natychmiast odstąpił Anioł od niego. 


text:
A Piotr gdy ochłonął rzekł: Teraz wiem naprawdę, że Pan posłał Anioła swego i wyrwał mnie z ręki Heroda oraz z tego wszystkiego, czego oczekiwał lud żydowski. 


text:
A gdy to zrozumiał poszedł do domu Marii, matki Jana, zwanego Markiem, gdzie zebrało się wielu, aby się modlić. 


text:
I poznawszy głos Piotra z radości nie otworzyła bramy, ale podbiegła do wnętrza, aby donieść że Piotr stoi przed bramą. 


text:
Ale oni rzekli do niej: Oszalałaś! Ona jednak stanowczo zapewniała, że rzeczywiście tak jest. A oni mówili: To Anioł jego. 


text:
A skinąwszy na nich ręką, aby umilkli, opowiedział im, jak go Pan wywiódł z więzienia i rzekł: Oznajmijcie to Jakubowi i braciom. A wyszedłszy oddalił się na inne miejsce. 


text:
A kiedy nastał dzień, powstało niemałe zamieszanie między żołnierzami, co by się mogło stać z Piotrem. 


text:
I gdy Herod poszukiwał go i nie znalazł, zarządził badanie straży i nakazał ją wtrącić do więzienia. Sam zaś opuścił Judeę i udał się do Cezarei, gdzie zamieszkał. 


text:
A miał zatarg z Tyryjczykami i Sydończykami, którzy zgodnie przybyli do niego, a pozyskawszy Blasta, podkomorzego królewskiego, prosili o pokój dlatego, że wyżywienie ich kraju zależało od woli królewskiej. 


text:
I natychmiast poraził go Anioł Pański dlatego, że nie oddał czci Bogu, a stoczony przez robactwo, wyzionął ducha. 


text:
Barnaba zaś i Szaweł, spełniwszy zlecenia, powrócili z Jerozolimy zabierając z sobą Jana, zwanego Markiem. 


text:
A do kościoła antiocheńskiego należeli prorocy i nauczyciele, jak Barnaba i Szymon, zwany Niger, Lucjusz Cyrenejczyk i Manahen, który wychowywał się razem z Herodem tetrarchą, i Szaweł. 


text:
Gdy tedy sprawowali służbę Pańską i pościli, rzekł (do nich) Duch Święty: Odłączcie mi Barnabę i Szawła do dzieła, do którego ich powołałem. 


text:
I gdy przybyli do Salaminy, głosili słowo Boże w synagogach żydowskich. A mieli z sobą i Jana do pomocy. 


text:
A skoro przeszli całą wyspę aż do Pafos, spotkali pewnego czarnoksiężnika, fałszywego proroka żydowskiego, imieniem Bariesu, 


text:
który był przy prokonsulu Sergiuszu Pawle, mężu roztropnym. Ten przywoławszy Barnabę i Szawła pragnął posłuchać słowa Bożego. 


text:
Ale wystąpił przeciwko nim Elymas, czarnoksiężnik (tak bowiem tłumaczy się imię jego), usiłując odwieść prokonsula od wiary. 


text:
rzekł: O, pełny wszelkiej zdrady i wszelkiej przewrotności, synu diabelski, wrogu wszelkiej sprawiedliwości! Czyż nie przestaniesz wykrzywiać prostych dróg Pańskich? 


text:
Oto teraz ręka Pańska nad tobą i będziesz ślepy, nie widząc słońca przez czas pewien. I natychmiast padł na niego mrok i ciemność, a chodząc wokoło szukał, kto by mu podał rękę. 


text:
I odpłynąwszy z Pafos Paweł i towarzysze jego przybyli do Perge w Pamfilii. Jan zaś odłączywszy się od nich wrócił do Jerozolimy. 


text:
A oni minąwszy Perge dotarli do Antiochii Pizydyjskiej i wszedłszy do synagogi w dzień szabatu, zasiedli. 


text:
A po przeczytaniu Prawa i Proroków przełożeni synagogi posłali do nich mówiąc: Bracia! Jeżeli macie jakie słowo zachęty dla ludu, przemówcie. 


text:
Powstał tedy Paweł i nakazując ręką milczenie rzekł: Izraelici i wy, którzy się Boga boicie, słuchajcie! 


text:
Bóg tego ludu izraelskiego wybrał ojców naszych i wywyższył lud ten, gdy przebywał na obczyźnie w ziemi egipskiej, a ramieniem potężnym wywiódł go z niej 


text:
A potem dał im sędziów aż do Samuela Proroka. Później zażądali króla i dał im Bóg Saula, syna Cisa, z pokolenia Beniamina, na lat czterdzieści. 


text:
I odrzuciwszy go, powołał im na króla Dawida, o którym też sam dał świadectwo, mówiąc: Znalazłem Dawida, syna Jessego, męża według serca mojego, który we wszystkim wypełniać będzie wolę moją (v9.13.14 1 Sam.13,14). 


text:
A kiedy Jan wypełnił swoje posłannictwo mówił: Nie jestem tym, za kogo mnie uważacie, ale oto idzie za mną ten, któremu nie jestem godzien rozwiązać sandałów. 


text:
Bracia, synowie rodu Abrahama i ci spośród was, co się Boga boją. Do nas zostało posłane słowo tego zbawienia. 


text:
Mieszkańcy bowiem Jerozolimy i zwierzchnicy ich nie uznali go, a przez wyrok wypełnili słowa Proroków, czytane im w każdy szabat. 


text:
że ją wypełni Bóg dla dzieci ich, wskrzeszając nam Jezusa, jak to napisane jest w Psalmie drugim: Synem moim ty jesteś; jam dziś zrodził ciebie (v19.2.7 Ps.2,7). 


text:
A że go wskrzesił z martwych i już nigdy nie miał ulec skażeniu, tak powiedział: Wiernie wypełnię, com święcie przyobiecał Dawidowi (v23.55.3 Iz.55,3). 


text:
Dlatego i na innym miejscu mówi: Nie dozwolisz, aby święty twój uległ skażeniu (v19.16.10 Ps.16,10). 


text:
Dawid jednak przysłużywszy się swemu pokoleniu według woli Bożej zasnął, przyłączył się do ojców swoich i uległ skażeniu. 


text:
Niechże wam więc będzie wiadome, bracia, że przez niego zwiastuje się wam odpuszczenie grzechów i w tym wszystkim, z czego nie mogliście być usprawiedliwieni w Prawie Mojżesza. 


text:
Patrzcie, szydercy, zdumiewajcie się i wniwecz się obróćcie, bo dokonywam dzieła za dni waszych, dzieła, któremu nie uwierzylibyście, gdyby wam kto o nim opowiadał (v35.1.5 Hab.1,5). 


text:
Skoro zaś zebrani w synagodze się rozeszli, wielu Żydów i nabożnych prozelitów udało się za Pawłem i Barnabą, którzy przemawiając do nich zachęcali ich, aby wytrwali w łasce Bożej. 


text:
Żydzi zaś widząc mnóstwo ludu, pełni zawiści, poczęli się sprzeciwiać temu, co mówił Paweł i bluźnić. 


text:
Wtedy Paweł i Barnaba odważnie wystąpili mówiąc: Wam to przede wszystkim należało głosić słowo Boże, ale że je odrzucacie i uważacie się za niegodnych żywota wiecznego, oto zwracamy się do pogan. 


text:
Tak bowiem nakazał nam Pan: Ustanowiłem cię światłością dla pogan, abyś był ku zbawieniu aż po krańce ziemi (v23.49.6 Iz.49,6). 


text:
Słysząc to poganie radowali się i wielbili słowo Pańskie, a wszyscy przeznaczeni do żywota wiecznego uwierzyli. 


text:
Żydzi wszakże podburzyli pobożne i poważne niewiasty oraz przedniejszych w mieście, wzniecili prześladowanie przeciw Pawłowi i Barnabie i wyrzucili ich z granic swoich. 


text:
I zdarzyło się w Ikonium, że razem weszli do synagogi żydowskiej i przemawiali tak, że uwierzyło wielkie mnóstwo Żydów i Greków. 


text:
I przebywali tam przez długi czas, odważnie przemawiając ufni w Panu, który dawał świadectwo słowu łaski swojej sprawiając, że za ich wpływem działy się znaki i cuda. 


text:
A znajdował się w Lystrze człowiek pewien chory na bezwład nóg i chromy od urodzenia, który nigdy nie chodził. 


text:
Słuchał on przemawiającego Pawła. A ten spojrzawszy na niego bacznie i widząc, że wierzy w swe uzdrowienie, 


text:
A tłumy widząc, co Paweł uczynił, poczęły wołać po lykaońsku: Bogowie w ludzkiej postaci zstąpili do nas. 


text:
A kapłan podmiejskiej świątyni Zeusa przywiódł przed bramę woły i wieńce i zamierzał wraz z ludem złożyć ofiarę. 


text:
wołając: Ludzie, czemu to czynicie? I myśmy tacy sami, jak i wy ludzie. Głosimy wam naukę, abyście się odwrócili od tych rzeczy próżnych i zwrócili do Boga żywego, który stworzył niebo i ziemię, morze i wszystko, co w nich istnieje. 


text:
lecz nie przestał świadczyć o sobie: czyniąc dobrodziejstwa, dając deszcze z nieba i czasy urodzajne, napełniając pokarmem i radością serca wasze. 


text:
A z Antiochii i z Ikonium nadeszli Żydzi i zyskawszy posłuch tłumu, obrzucili Pawła kamieniami i wywlekli za miasto, w przekonaniu, że już nie żyje. 


text:
Lecz gdy obstąpili go uczniowie, powstał i wszedł do miasta, a nazajutrz odszedł z Barnabą do Derbe. 


text:
W owym mieście głosili Ewangelię i pozyskali wielu uczniów, po czym wrócili do Lystry, Ikonium i Antiochii, 


text:
utwierdzając dusze uczniów i zachęcając do wytrwania w wierze: albowiem — mówili — poprzez wiele utrapień trzeba wejść do Królestwa Bożego. 


text:
A gdy w każdym kościele wśród modlitw i postów ustanowili im kapłanów, polecili ich Panu, w którego uwierzyli. 


text:
Skoro przybyli i zebrał się Kościół, oznajmili, jak wielkie rzeczy Bóg przez nich uczynił i jak otworzył poganom podwoje wiary. 


text:
A niektórzy przybysze z Judei nauczali braci: Jeżeli się nie poddacie obrzezaniu według zwyczaju Mojżeszowego, nie możecie być zbawieni. 


text:
A kiedy między nimi a Pawłem i Barnabą powstał zatarg i wielki spór, postanowiono, ażeby Paweł i Barnaba wraz z kilku innymi spośród nich udali się w sprawie tego sporu do Apostołów i starszych w Jerozolimie. 


text:
Posłani przez kościół, szli przez Fenicję i Samarię, rozgłaszając o nawróceniu pogan przez co wiele radości sprawili wszystkim braciom. 


text:
A kiedy przyszli do Jerozolimy, przyjęci zostali przez kościół, Apostołów i starszych i opowiedzieli, jak wielkie rzeczy Bóg przez nich uczynił. 


text:
Ale niektórzy z nawróconych ze stronnictwa faryzeuszów domagali się, ażeby ich poddać obrzezaniu i nakazać im zachowywać Prawo Mojżeszowe. 


text:
A gdy wszczął się wielki spór, Piotr powstawszy, rzekł do nich: Bracia! Wiecie, że już od dawna Bóg spośród was wybrał mnie, aby poganie z ust moich posłyszeli słowa Ewangelii i uwierzyli. 


text:
Czemuż więc teraz kusicie Boga, zamierzając na karki uczniów nałożyć jarzmo, którego ani ojcowie nasi, ani my udźwignąć nie zdołaliśmy? 


text:
I uciszyło się całe zgromadzenie i słuchali opowiadania Barnaby i Pawła, jak wielkie znaki i cuda uczynił Bóg przez nich wśród pogan. 


text:
Szymon opowiedział, jak to przede wszystkim sam Bóg chciał spomiędzy pogan wybrać lud imieniu swemu. 


text:
Aby pozostali ludzie szukali Pana i wszystkie narody, wśród których wzywane jest imię moje, mówi Pan, który to sprawia, 


text:
ale polecić im, aby się powstrzymywali od rzeczy splugawionych przez bałwochwalcze ofiary, od nierządu, od tego, co zdławione, i od krwi. 


text:
Mojżesz ma bowiem od dawna w każdym mieście takich, którzy głoszą (Prawo) jego w synagogach, czytając je w każdy szabat. 


text:
Wówczas Apostołowie i starsi wraz z całym Kościołem postanowili wybrać spomiędzy siebie ludzi, i wysłać ich z Pawłem i Barnabą do Antiochii a (mianowicie): Judę, zwanego Barsabaszem, i Sylasa, cieszących się uznaniem wśród braci. 


text:
Za ich pośrednictwem wysłano więc pismo:Apostołowie i starsi bracia przesyłają pozdrowienia braciom pochodzącym z pogan w Antiochii, Syrii i Cylicji. 


text:
Ponieważ słyszeliśmy, że niektórzy bez naszego upoważnienia wyszedłszy od nas niepokoją was swymi naukami i wprowadzają w zamieszanie wasze dusze, 


text:
postanowiliśmy na wspólnym zebraniu wybrać i wysłać do was mężów z najdroższymi nam Barnabą i Pawłem, 


text:
Albowiem zdało się Duchowi Świętemu i nam, by nie nakładać na was żadnego innego ciężaru nad to, co jest konieczne; 


text:
abyście się powstrzymywali od mięsa ofiarowanego bałwanom, od krwi, od tego, co zadławione, i od nierządu. Rzeczy tych się wystrzegając, dobrze uczynicie. Bywajcie zdrowi.  


text:
A po kilku dniach rzekł Paweł do Barnaby: Wróćmy, a odwiedzimy braci we wszystkich miastach, w których głosiliśmy słowo Pańskie, jak się też mają. 


text:
Paweł jednak był zdania, że tego, który odstąpił od nich w Pamfilii i nie uczestniczył w ich pracy, nie należy brać z sobą. 


text:
Przybył także do Derbe i do Lystry. A był tam pewien uczeń imieniem Tymoteusz, syn nawróconej niewiasty, Żydówki i ojca Greka. 


text:
Paweł chciał, aby udał się z nim w podróż i biorąc go poddał obrzezaniu ze względu na Żydów, którzy na tych ziemiach mieszkali. Wszyscy bowiem wiedzieli, że ojciec jego był Grekiem. 


text:
A gdy przechodzili przez miasta, zalecali (braciom) zachowywać postanowienia, które powzięli Apostołowie i starsi w Jerozolimie. 


text:
I miał Paweł widzenie nocne: stanął przed nim jakiś Macedończyk i błagał mówiąc: Przepraw się do Macedonii i przybądź nam z pomocą. 


text:
I zaraz po tym widzeniu usiłowaliśmy udać się do Macedonii, przekonani, że Bóg nas wezwał, abyśmy głosili im Ewangelię. 


text:
Stąd zaś do Filippów, które są miastem pierwszego okręgu Macedonii i kolonią. I zostaliśmy w tym mieście dni kilka. 


text:
A w dzień szabatu wyszliśmy poza bramę, nad rzekę, gdzie — jak sądziliśmy — odbywały się modlitwy i usiadłszy rozmawialiśmy z niewiastami, które się zebrały. 


text:
I słuchała pewna niewiasta, imieniem Lydia, z miasta Tiatyry, prozelitka sprzedająca purpurę. Pan otworzył jej serce tak, że skłaniała się do tego, co mówił Paweł. 


text:
A kiedy została ochrzczona ona i dom jej, prosiła nas: Jeśli mnie uważacie za wierną Panu, wejdźcie do mego domu i zamieszkajcie. I ulegliśmy jej naleganiom. 


text:
A zdarzyło się, kiedyśmy szli na modlitwę, że wyszło naprzeciw nam pewne dziewczę mające ducha wieszczego, które przez wróżby przynosiło wielki zysk swoim panom. 


text:
Ono to idąc za Pawłem i za nami wołało mówiąc: Ci ludzie są sługami Boga Najwyższego i zwiastują wam drogę zbawienia. 


text:
Tak czyniła przez wiele dni. Lecz Paweł zniecierpliwiony tym odwrócił się i rzekł do ducha: Rozkazuję ci w imię Jezusa Chrystusa, abyś z niej wyszedł. I wyszedł w tejże chwili. 


text:
A widząc jej panowie, że przepadła nadzieja ich zysku, schwytali Pawła i Sylasa i powlekli ich na rynek przed władze. 


text:
Nagle powstało wielkie trzęsienie ziemi, tak że się zatrzęsły fundamenty więzienia. I otworzyły się natychmiast wszystkie bramy, a więzy opadły ze wszystkich. 


text:
A strażnik więzienia, ocknąwszy się ze snu i ujrzawszy drzwi więzienia otwarte, dobył miecza i chciał się zabić sądząc, że więźniowie pouciekali. 


text:
A wziął ich w nocy tejże godziny, obmył ich rany i natychmiast przyjął chrzest sam i cały dom jego. 


text:
I gdy wprowadził ich do domu swego, zastawił im stół i weselił się z całym swoim domem, że uwierzył w Boga. 


text:
Strażnik więzienia oznajmił te słowa Pawłowi: Pretorowie przysłali, aby was wypuścić. Teraz przeto wyjdźcie i odejdźcie w pokoju. 


text:
Paweł zaś rzekł do nich: Publicznie, bez sądu, nas, obywateli rzymskich, wychłostawszy, wtrącili do więzienia, a teraz nas potajemnie wypuszczają? Nie! Niech sami przyjdą 


text:
i wyprowadzą nas. Słowa te donieśli liktorzy pretorom. I zlękli się słysząc, że są obywatelami rzymskimi, 


text:
Paweł tedy według swego zwyczaju wszedł do nich i przez trzy szabaty rozprawiał z nimi na temat Pisma 


text:
wywodząc i wykazując, że Chrystus musiał cierpieć i zmartwychwstać. Tym Chrystusem jest (mówił) Jezus, którego ja wam głoszę. 


text:
I uwierzyli niektórzy z nich i przyłączyli się do Pawła i Sylasa, a wśród nich wielka liczba pobożnych Greków, a i niewiast przedniejszych niemało. 


text:
Ale Żydzi z zawiści, dobrali sobie z motłochu co najgorszych i wznieciwszy zamieszanie podburzyli miasto. Naszli też dom Jazona usiłując stawić ich przed ludem. 


text:
A gdy ich nie znaleźli, zawlekli Jazona i niektórych z braci do przełożonych miasta wołając: Oto ci, co wzburzają cały świat, przybyli i tutaj, 


text:
a przyjął ich Jazon. Wszyscy oni występują przeciw dekretom cesarskim, głosząc, że jest inny król, Jezus. 


text:
Bracia zaś natychmiast w nocy wysłali Pawła i Sylasa do Berei. A gdy tam przybyli, udali się do synagogi żydowskiej. 


text:
A ci mieli szlachetniejsze serca od Tesaloniczan i przyjęli słowo z całym zapałem i codziennie badali Pismo, czy tak się rzeczy mają. 


text:
A gdy się dowiedzieli Żydzi z Tesaloniki, że Paweł także w Berei głosi słowo Boże, przybyli tam, judząc i podburzając lud. 


text:
A ci, którzy towarzyszyli Pawłowi, doprowadzili go aż do Aten. I powrócili ze zleceniami dla Sylasa i Tymoteusza, aby jak najrychlej do niego przybyli. 


text:
Paweł zaś czekając na nich w Atenach, burzył się wewnętrznie na widok miasta oddanego bałwochwalstwu. 


text:
Rozprawiał więc w synagodze z Żydami i prozelitami, a na rynku codziennie z tymi, których tam spotykał. 


text:
A niektórzy z filozofów epikurejskich i stoickich ścierali się z nim. Jedni więc mówili: Cóż tedy chce powiedzieć ten bajarz? A drudzy: Zdaje się, że jest zwiastunem nowych bóstw, bo głosił (im) Jezusa i zmartwychwstanie. 


text:
Toteż chwycili go i zaprowadzili na Areopag mówiąc: Czy nie moglibyśmy się dowiedzieć, jakąż to nową naukę głosisz? 


text:
Bo jakieś nieznane rzeczy wkładasz w nasze uszy. Chcemy przeto dowiedzieć się, o co właściwie chodzi. —


text:
A wszyscy Ateńczycy i zamieszkali tam przybysze żadną się inną rzeczą nie zajmowali, tylko albo opowiadaniem, albo słuchaniem czegoś nowego. 


text:
Paweł tedy stanąwszy w pośrodku Areopagu rzekł: O, Ateńczycy, we wszystkim widzę was wysoce pobożnymi. 


text:
Przechodząc bowiem i patrząc na świętości wasze, znalazłem też ołtarz, na którym było napisane: Nieznanemu Bogu. Co tedy nie znając czcicie, to ja wam zwiastuję. 


text:
Bóg, który stworzył świat i wszystko, co na nim jest, będąc Panem nieba i ziemi, nie mieszka w świątyniach rękami zbudowanych 


text:
ani nie odbiera posługi z rąk ludzkich, jak gdyby czegoś potrzebował, bo sam daje wszystkim życie, tchnienie i wszystko. 


text:
On to uczynił, że od jednego (człowieka pochodzący) cały rodzaj ludzki zamieszkuje na całym obszarze ziemi. Zakreślił też wolą swoją czasy właściwe i granice ich zamieszkania, 


text:
Albowiem w Nim żyjemy i ruszamy się, i istniejemy, jak to i niektórzy z waszych poetów powiedzieli: Z jego bowiem rodu jesteśmy. 


text:
Skoro zatem jesteśmy z rodu Bożego nie powinniśmy sądzić, że bóstwo jest podobne do złota, srebra czy kamienia — wytworu sztuki i myśli ludzkiej. 


text:
Jeżeli Bóg był pobłażliwym dla czasów nieświadomości, to obecnie pokazuje ludziom, aby wszyscy i wszędzie pokutowali. 


text:
Bo wyznaczył dzień, w którym będzie sądził świat w sprawiedliwości przez męża, którego przeznaczył na to, dając tego dowód wszystkim, wskrzeszając go z martwych. 


text:
A usłyszawszy o zmartwychwstaniu, jedni się naśmiewali, a drudzy mówili: Innym razem słuchać cię o tym będziemy. 


text:
Niektórzy jednak mężowie przyłączyli się do niego i uwierzyli, a wśród nich był też Dionizy Areopagita, niewiasta, imieniem Damaris, i inni z nimi. 


text:
I spotkał tam pewnego Żyda, imieniem Akwila, rodem z Pontu, który niedawno przyjechał był z Italii, i Pryscyllę, żonę jego (dlatego, że Klaudiusz wydał nakaz, by wszyscy Żydzi Rzym opuścili) i przyłączył się do nich. 


text:
A że uprawiał to samo rzemiosło, zamieszkał u nich i pracował. Zajmowali się bowiem wyrobem namiotów. 


text:
A gdy Sylas i Tymoteusz przybyli z Macedonii, Paweł jeszcze bardziej oddał się nauczaniu, dowodząc Żydom, że Jezus jest Chrystusem. 


text:
Ale kiedy oni sprzeciwiali się i bluźnili, otrząsnąwszy swe szaty, rzekł do nich: Krew wasza na głowę waszą, jam nie winien, od tej chwili pójdę do pogan. 


text:
I odszedłszy stamtąd, wstąpił do domu pewnego prozelity, imieniem Tytus Justus, którego dom stał przy synagodze. 


text:
A zwierzchnik synagogi, Kryspus, uwierzył w Pana z całym swoim domem, wielu też z Koryntian słuchając uwierzyło i przyjmowało chrzest. 


text:
bo ja jestem z tobą i nikt nie targnie się na ciebie, aby ci miał uczynić co złego, albowiem mam wiele ludu w tym mieście. 


text:
A gdy Gallio został prokonsulem Achai, Żydzi jednomyślnie powstali przeciw Pawłowi i przywiedli go przed trybunał 


text:
Kiedy Paweł chciał już usta otworzyć, Gallio rzekł do Żydów: Gdyby chodziło o jakie bezprawie albo jakiś czyn występny, o Żydzi, należycie zająłbym się wami. 


text:
Ale skoro spieracie się o słowa, nazwy i prawo wasze, sami tego pilnujcie: Ja sędzią tych rzeczy być nie chcę, 


text:
A wszyscy Grecy porwawszy Sostenesa, zwierzchnika synagogi, bili go przed trybunałem, a Gallio wcale na to nie zważał. 


text:
Paweł zaś przemieszkawszy tam jeszcze wiele dni i pożegnawszy się z braćmi, odpłynął od Syrii wraz z Pryscyllą i Akwilą. W Kenchrach ostrzygł sobie głowę: bowiem złożył ślub. 


text:
A kiedy przybył do Cezarei, udał się do kościoła (w Jerozolimie) i pozdrowiwszy go, wyruszył do Antiochii. 


text:
A zabawiwszy tam pewien czas, wybrał się w podróż, obchodząc po kolei krainę galacką i Frygię i umacniając wszystkich uczniów. 


text:
A pewien Żyd, imieniem Apollo, pochodzący z Aleksandrii, uczony i biegły w Piśmie, przybył do Efezu. 


text:
Znał on już naukę Pańską i przemawiając z wielką żarliwością nauczał wiernie tego, co dotyczy Jezusa, a wiedział tylko o chrzcie Jana. 


text:
I począł odważnie przemawiać w synagodze. Gdy go posłyszeli Pryscylla i Akwila, zajęli się nim i wyłożyli mu dokładniej drogę Bożą. 


text:
A gdy postanowił wyruszyć do Achai, bracia zachęcali go i napisali do uczniów, aby go przyjęli. On zaś po przybyciu z całym oddaniem pomagał tym, co uwierzyli. 


text:
Kiedy Apollo bawił w Koryncie, Paweł obszedłszy wyżej położone kraje, przybył do Efezu, i spotkawszy niektórych uczniów 


text:
rzekł do nich: Czy otrzymaliście Ducha Świętego, gdyście wiarę przyjęli? A oni mu odpowiedzieli: Nawet nie słyszeliśmy, że jest Duch Święty? 


text:
Rzekł tedy Paweł: Jan udzielał chrztu pokuty i mówił ludowi, żeby wierzył w tego, który za nim idzie, tj. w Jezusa. 


text:
A wszedłszy do synagogi, odważnie przemawiał przez trzy miesiące, rozprawiając i przekonując o Królestwie Bożym. 


text:
A gdy niektórzy trwali w uporze i nie wierzyli, bluźniąc przeciwko drodze (Pańskiej) wobec ludu, odłączył się od nich i oddzielił uczniów, rozprawiając codziennie w szkole (niejakiego) Tyrannosa. 


text:
I działo się to przez dwa lata, tak że wszyscy, którzy mieszkali w Azji, Żydzi i Grecy, słuchali słowa Pańskiego. 


text:
tak że nawet chusty i przepaski z jego ciała kładziono na chorych, a ustępowały od nich choroby i opuszczały ich złe duchy. 


text:
Próbowali też niektórzy z wędrownych zaklinaczów żydowskich wzywać imienia Pana Jezusa nad tymi, co mieli złego ducha mówiąc: Zaklinam was przez Jezusa, którego głosi Paweł. 


text:
I skoczył na nich ów człowiek, w którym był zły duch, dwóch z nich powalił i zmógł tak, że nadzy i poranieni uciekli z tego domu. 


text:
Wieść o tym rozeszła się wśród wszystkich Żydów i Greków mieszkających w Efezie i padł strach na wszystkich i wsławiło się imię Pana Jezusa. 


text:
I wielu z tych, którzy się oddawali praktykom magicznym, znosiło księgi i paliło je wobec wszystkich. A kiedy obliczono ich wartość, określono ją na pięćdziesiąt tysięcy denarów. 


text:
A po dokonaniu tego Paweł powziął myśl drogą na Macedonię i Achaję udać się do Jerozolimy. Potem — mówił — gdy się tam dostanę, muszę i Rzym zobaczyć. 


text:
Wysłał więc do Macedonii dwóch pomocników swoich, Tymoteusza i Erasta, a sam pozostał przez czas jakiś w Azji. 


text:
Albowiem pewien złotnik, imieniem Demetriusz, który wyrabiał ze srebra świątynki Artemidy, przysparzał rzemieślnikom niemałych zysków. 


text:
Zebrał ich więc, a z nimi i innych, którzy zajmowali się tymże rzemiosłem i powiedział: Ludzie, wiecie, że z tego rzemiosła płynie nasz dobrobyt. 


text:
A oto widzicie i słyszycie, że nie tylko w Efezie, ale prawie w całej Azji ten Paweł namówił i do odstępstwa przywiódł wielkie mnóstwo ludzi mówiąc, że nie są bogami ci, co są rękami uczynieni. 


text:
I grozi nam, że nie tylko gardzić będą naszym zawodem, ale i świątynia Wielkiej Artemidy będzie za nic poczytana, a nawet ona sama, którą czci Azja i świat cały, odarta zostanie z majestatu. 


text:
I pełno było zamieszania w mieście. Gromadnie wtargnęli do teatru, porwawszy Gajusa i Arystarcha, Macedończyków, towarzyszów Pawła. 


text:
A nawet niektórzy z Azjarchów, życzliwi mu, posłali do niego z prośbą, aby się nie udawał do teatru. 


text:
Wówczas wypchnięto z tłumu Aleksandra, bo go Żydzi wysuwali. Aleksander zaś skinąwszy ręką chciał usprawiedliwić się wobec ludu. 


text:
Gdy jednak poznali, że jest Żydem, poczęli wszyscy jednogłośnie krzyczeć prawie przez dwie godziny: Wielka Artemida Efeska! 


text:
Wtedy pisarz uśmierzywszy tłum rzekł: Efezjanie, gdzież jest człowiek, który by nie wiedział, że miasto Efez oddane jest czci Wielkiej Artemidy i posągu, który spadł z nieba. 


text:
Przyprowadziliście bowiem tych ludzi, którzy nie są ani świętokradcami, ani bluźniercami naszej bogini. 


text:
A jeżeli Demetriusz i jego rzemieślnicy mają sprawę przeciw komu, to odbywają się na rynku sądy, są też prokonsulowie, niechże oskarżają jedni drugich. 


text:
Albowiem grozi nam, że mogą nas oskarżyć z powodu dzisiejszych rozruchów, bo nie ma żadnej przyczyny, którą moglibyśmy usprawiedliwić to zbiegowisko. 


text:
Gdy tumult ustał, Paweł przywołał uczniów, zachęcał do wytrwania i pożegnawszy się z nimi wyruszył w drogę do Macedonii. 


text:
I zabawił tam trzy miesiące. A gdy zamierzał odpłynąć do Syrii, a Żydzi uczynili nań zasadzkę, postanowił wrócić przez Macedonię. 


text:
Aż do Azji towarzyszył mu Sopater, syn Pyrrusa z Berei, z Tesaloniczan Arystarch i Sekundus, Gajus z Derbe i Tymoteusz; z Azjatów zaś Tychik i Trofim. 


text:
a my odpłynęliśmy po święcie Przaśników z Filippów i po pięciu dniach przybyliśmy do nich do Troady, gdzie pozostaliśmy siedem dni. 


text:
Pierwszego dnia po szabacie, gdyśmy się zeszli na łamanie chleba, Paweł, który miał odjechać nazajutrz, rozprawiając z nimi przedłużył swą mowę aż do północy. 


text:
I pewien młodzieniec, imieniem Eutychus, siedział na oknie i zmorzony głębokim snem, gdy Paweł długo rozprawiał, zasnąwszy, spadł z trzeciego piętra na dół i podniesiono go nieżywego. 


text:
Paweł zszedł na dół, pochylił się nad nim i obejmując go powiedział: Nie trwóżcie się, bo jeszcze żyje. 


text:
A wróciwszy na górę łamał chleb i spożywał; mówił jeszcze długo aż do świtania, w końcu wyruszył w drogę. 


text:
A my wsiadłszy wcześniej na okręt, popłynęliśmy do Assos, skąd mieliśmy zabrać Pawła; tak bowiem zarządził zamierzając sam udać się pieszo. 


text:
Stąd zaś odpłynąwszy, nazajutrz przybyliśmy na wprost Chios, na drugi dzień popłynęliśmy do Samos, a jeszcze dzień później przybyliśmy do Miletu. 


text:
Albowiem Paweł postanowił był ominąć Efez, aby nie musiał tracić czasu w Azji. Spieszył się bowiem, aby jeśli to możliwe, w dzień Pięćdziesiątnicy stanąć w Jerozolimie. 


text:
A kiedy do niego przybyli, rzekł im: Wiecie, jak to byłem z wami przez cały czas, od pierwszego dnia, któregom przybył do Azji. 


text:
Jak służyłem Panu z całą pokorą wśród łez i doświadczeń, jakie mnie spotykały z powodu zasadzek żydowskich; 


text:
jak nie uchylałem się od niczego, co pożyteczne, byleby tylko wam głosić (Ewangelię), nauczać was publicznie i po domach, 


text:
prócz tego, o czym zapewnia mnie Duch Święty po wszystkich miastach mówiąc, że czekają mnie więzy i utrapienia. 


text:
Ale ja bynajmniej nie przeceniam swego życia, bylebym tylko dokonał biegu mego i zadania, które otrzymałem od Pana Jezusa — świadczyć o Ewangelii łaski Bożej. 


text:
A teraz oto wiem, że wy wszyscy, wśród których przeszedłem głosząc Królestwo, już więcej nie będziecie oglądać mej twarzy. 


text:
Miejcie więc pieczę o siebie samych i o całą owczarnię, nad którą was Duch Święty ustanowił biskupami, abyście kierowali Kościołem Bożym, własną jego krwią nabytym. 


text:
A nawet pomiędzy wami samymi znajdą się ludzie mówiący rzeczy przewrotne, aby pociągnąć za sobą uczniów. 


text:
Dlatego czuwajcie, pamiętajcie, żem przez trzy lata we dnie i w nocy nie przestawał wśród łez napominać każdego z was. 


text:
A teraz polecam was Bogu i słowu łaski jego, który ma moc zbudować i dać dziedzictwo wszystkim uświęconym. 


text:
We wszystkim okazałem wam, że tak pracując, należy wspierać słabych i pamiętać na słowa Pana Jezusa, jak sam powiedział: Szczęśliwsza to rzecz dawać, aniżeli brać. 


text:
Najbardziej zasmucały ich słowa jego, że już nigdy twarzy jego oglądać nie będą. I odprowadzili go do okrętu. 


text:
A gdyśmy odjechali, rozłączywszy się z nimi, przybyliśmy prosto do Kos, dnia następnego do Rodos, a stąd do Patary. 


text:
Gdy się nam ukazał Cypr, zostawiliśmy go po lewej ręce i płynąc do Syrii, przybyliśmy do Tyru; tam bowiem miano wyładować okręt. 


text:
A znalazłszy uczniów, pozostaliśmy tam dni siedem; a oni, natchnieni Duchem, mówili Pawłowi, aby nie wyruszał do Jerozolimy. 


text:
Po upływie tych dni odeszliśmy udając się w drogę, a wszyscy z żonami i dziećmi towarzyszyli nam aż za miasto. Klęknąwszy na wybrzeżu i pomodliwszy się 


text:
My zaś, po odbyciu żeglugi z Tyru, przybyliśmy do Ptolemaidy i powitawszy braci, pozostaliśmy u nich przez jeden dzień. 


text:
I wybrawszy się w drogę nazajutrz, przybyliśmy do Cezarei. Wstąpiliśmy do domu Filipa Ewangelisty, który był jednym z siedmiu i zamieszkaliśmy u niego. 


text:
Ten, gdy przybył po nas, wziął pas Pawła i związawszy sobie ręce i nogi, rzekł: To mówi Duch Święty; Człowiek, do którego ten pas należy, tak oto będzie przez Żydów związany w Jerozolimie i wydany w ręce pogan. 


text:
Wówczas odpowiedział Paweł: Co czynicie, czemu płaczecie i ranicie moje serce? Przecież ja gotów jestem nie tylko na więzy, ale i na śmierć w Jerozolimie dla imienia Pana Jezusa. 


text:
Wybrali się też z nami i niektórzy uczniowie z Cezarei i zaprowadzili do niejakiego Mnazona z Cypru, dawnego ucznia, aby u niego zamieszkać. 


text:
I po przywitaniu ich począł szczegółowo opowiadać, czego Bóg dokonał wśród pogan przez jego posługę. 


text:
Oni więc, słysząc to, wielbili Boga i mówili mu: Widzisz, bracie, ile to jest tysięcy Żydów, którzy uwierzyli, a wszyscy gorliwie trzymają się Prawa. 


text:
O tobie jednak słyszeli, że nauczasz odstępstwa od Mojżesza wszystkich Żydów, którzy żyją między poganami, powiadając, że nie należy synów poddawać obrzezaniu ani też zachowywać zwyczajów. 


text:
Weź ich poddaj się wraz z nimi oczyszczeniu i zapłać za nich koszta, aby mogli sobie ostrzyc głowy. A przekonają się wszyscy, że to, co o tobie mówiono, nie tylko nie jest prawdziwe, ale że i ty sam sumiennie przestrzegasz Prawa. 


text:
A co się tyczy nawróconych pogan, tośmy im na piśmie wysłali postanowienia, aby się powstrzymywali od rzeczy ofiarowanych bałwanom, krwi zwierząt zdławionych i nierządu. 


text:
Wówczas Paweł, wziąwszy owych ludzi, następnego dnia wraz z nimi poddał się oczyszczeniu i wszedł do świątyni, zapowiadając wypełnienie dni oczyszczenia, aż za każdego z nich złożona będzie ofiara. 


text:
A gdy siedem dni miało się ku końcowi, Żydzi z Azji ujrzawszy go w świątyni podburzyli cały lud i rzucili się na niego wołając: 


text:
Izraelici, na pomoc! Oto człowiek, który wszędzie wszystkich naucza przeciw ludowi, Prawu i miejscu temu, a nadto i Greków wprowadził do świątyni i znieważył to święte miejsce. —


text:
Przedtem bowiem widzieli z nim na mieście Trofima z Efezu i sądzili, że Paweł wprowadził go do świątyni. —


text:
I poruszyło się całe miasto, zbiegł się lud, a porwawszy Pawła wywlekli go poza świątynię i natychmiast zamknięto bramy. 


text:
Natychmiast więc wziąwszy z sobą żołnierzy i setników, zbiegł do nich (z góry). A oni widząc trybuna i żołnierzy przestali bić Pawła. 


text:
Wówczas trybun zbliżył się, pojmał go i rozkazał skuć dwoma łańcuchami. I wypytywał się, kim jest i co uczynił. 


text:
A każdy z tłumu wołał co innego. Gdy tedy nie mógł się nic pewnego dowiedzieć z powodu zgiełku, rozkazał prowadzić go do obozu. 


text:
A skoro przybyli do schodów, doszło do tego, że z powodu natarczywości tłumu musieli go (Pawła) nieść żołnierze, 


text:
Paweł więc, kiedy miano go już wprowadzić do obozu, rzekł do trybuna: Czy mogę ci coś powiedzieć? A on rzekł: Umiesz po grecku? 


text:
Czyż ty nie jesteś Egipcjaninem, który niedawno wszczynał rozruchy i wyprowadził na pustynię cztery tysiące skrytobójców? 


text:
A Paweł odpowiedział mu: Ja jestem Żydem z Tarsu w Cylicji, obywatelem znacznego miasta. Proszę cię, pozwól mi przemówić do ludu. 


text:
Skoro mu pozwolił, Paweł stojąc na schodach, skinął ręką na lud i kiedy zapanowało zupełne milczenie, przemówił po hebrajsku tymi słowy. 


text:
A on mówił: Ja jestem Żydem, urodzonym w Tarsie w Cylicji, ale wychowałem się tu, w tym mieście, u stóp Gamaliela, wykształcony starannie w Prawie ojczystym, gorliwie służący Bogu, jako i wy dziś służycie wszyscy. 


text:
Drogę tę prześladowałem aż do karania śmiercią, wiążąc i wtrącając do więzienia mężczyzn i niewiasty, 


text:
jak mi tego i arcykapłan jest świadkiem, i wszyscy starsi. Od nich to wziąłem listy do braci, kiedy zdążałem do Damaszku, abym i stamtąd uwięzionych przywiódł do Jerozolimy dla wymierzenia kary. 


text:
I stało się, gdy byłem w drodze i zbliżałem się do Damaszku, nagle koło południa, ogarnęła mnie wokoło wielka światłość z nieba. 


text:
A jam odpowiedział: Kto jesteś, Panie? I rzekł do mnie: Jam jest Jezus Nazareński, którego ty prześladujesz. 


text:
I rzekłem: Cóż mam czynić, Panie? Pan zaś powiedział mi: Wstań i idź do Damaszku, a tam powiedzą ci wszystko, co winieneś uczynić. 


text:
A gdym zaniewidział od onego światła, prowadzony za rękę przez moich towarzyszy, przybyłem do Damaszku. 


text:
A niejaki Ananiasz, człowiek żyjący bogobojnie według Prawa, mający dobre świadectwo od wszystkich mieszkających tam Żydów, 


text:
przybył do mnie i zbliżywszy się powiedział do mnie: Szawle, bracie, przejrzyj! I w tejże chwili spojrzałem na niego. 


text:
A on mówił: Bóg ojców naszych przeznaczył cię, abyś poznał wolę jego oraz, abyś oglądał Sprawiedliwego i posłyszał głos z jego ust. 


text:
i ujrzałem go jak mówił do mnie: Spiesz się i uchodź rychło z Jerozolimy, bo nie przyjmą twego świadectwa o mnie. 


text:
A jam rzekł: Panie, wszak oni wiedzą, że wtrącałem do więzienia i biłem w synagogach tych, którzy wierzyli w ciebie. 


text:
A kiedy lała się krew Szczepana, świadka twego, ja sam przy tym byłem, pochwalałem i strzegłem szat morderców. 


text:
I słuchali go aż do tych słów; po czym zaczęli krzyczeć: Zgładź z ziemi tego człowieka, bowiem nie godzi się, żeby taki żył. 


text:
trybun rozkazał wprowadzić go do obozu i przy badaniu biczować, aby się dowiedzieć, dlaczego tak na niego wołano. 


text:
A kiedy go związano rzemieniami, Paweł odezwał się do stojącego obok setnika: Czy wolno wam biczować obywatela rzymskiego i to bez sądu? 


text:
Usłyszawszy to setnik, przystąpił do trybuna i powiedział mu: Co chcesz uczynić, przecież ten człowiek jest obywatelem rzymskim. 


text:
Zbliżył się tedy trybun i rzekł do niego: Powiedz mi, czy jesteś obywatelem rzymskim? A on odparł: Tak jest. 


text:
I rzekł trybun: Ja za wielką sumę nabyłem to obywatelstwo. A Paweł odpowiedział: A ja mam je od urodzenia. 


text:
Natychmiast więc odstąpili od niego ci, co go mieli badać. Także i trybun zląkł się, skoro dowiedział się, że jest obywatelem rzymskim, a on kazał nałożyć mu więzy. 


text:
Nazajutrz tedy chcąc się dokładnie dowiedzieć, o co go oskarżają Żydzi, uwolnił go z więzów i kazał zejść się przedniejszym kapłanom i całemu sanhedrynowi, a wyprowadzając Pawła stawił go przed nimi. 


text:
Paweł tedy patrząc śmiało na sanhedryn rzekł: Bracia, ja aż do dnia dzisiejszego służyłem Bogu z całą szczerością i sumiennością. 


text:
Wówczas rzekł do niego Paweł: Uderzy cię Bóg, ściano pobielana! Zasiadłeś tu, aby mnie sądzić według Prawa, a rozkazujesz bić mnie wbrew Prawu? 


text:
A Paweł odpowiedział: Nie wiedziałem, bracia, że to arcykapłan. Napisane jest bowiem: Księciu ludu twego złorzeczyć nie będziesz (v2.22.28 Wyjśc.22,28). 


text:
A Paweł wiedząc, że jedna część składa się z faryzeuszów, a druga z saduceuszów, zawołał przed sanhedrynem: Bracia! Ja jestem faryzeuszem i synem faryzeusza, a sądzą mnie z powodu nadziei w powstanie zmarłych. 


text:
A gdy to powiedział, wszczął się spór między faryzeuszami i saduceuszami i przyszło do rozdwojenia między zebranymi. 


text:
Saduceusze bowiem zaprzeczają zmartwychwstaniu, istnieniu aniołów i duchów, a faryzeusze uznają jedno i drugie. 


text:
I powstał wielki hałas. A niektórzy z uczonych faryzejskich zerwali się i spierając się zawzięcie mówili: Nic złego nie znajdujemy w tym człowieku, a może istotnie duch albo anioł z nim mówił? 


text:
I gdy doszło do wielkiego wzburzenia, trybun obawiając się, aby Pawła nie rozszarpali, kazał zejść żołnierzom, zabrać go siłą spomiędzy nich i zaprowadzić do obozu. 


text:
A następnej nocy stanął przed nim Pan i rzekł: Bądź odważny, bo tak jak świadczyłeś o mnie w Jerozolimie, tak świadczyć masz i w Rzymie. 


text:
A skoro nastał dzień, zebrali się Żydzi i związali przysięgą mówiąc, że nie będą ani jeść, ani pić, dopóki nie zabiją Pawła. 


text:
Przyszli oni do przedniejszych kapłanów i do starszych mówiąc: Świętą przysięgą związaliśmy się, że nic do ust nie weźmiemy, dopóki nie zabijemy Pawła. 


text:
Przeto wy teraz razem z sanhedrynem przekonajcie trybuna, aby go do was przyprowadził niby dla dokładniejszego zbadania jego sprawy, a my gotowiśmy go zabić, zanim tu dojdzie. 


text:
Paweł zatem przywoławszy do siebie jednego z setników, rzekł: Zaprowadź tego młodzieńca do trybuna, bo ma mu coś oznajmić. 


text:
On wtedy wziął go, zaprowadził do trybuna, i rzekł: Więzień Paweł przywoławszy mnie prosił, abym tego młodzieńca przyprowadził do ciebie, bo ma ci coś powiedzieć. 


text:
On zaś odpowiedział: Żydzi uchwalili prosić cię, abyś jutro stawił Pawła przed sanhedrynem niby dla dokładniejszego zbadania jego sprawy. 


text:
Ale ty im nie wierz. Bo więcej niż czterdziestu ludzi spośród nich czyha nań, związawszy się przysięgą, że nie będą jeść ani pić, dopóki go nie zabiją. I teraz są w pogotowiu oczekując twego zezwolenia. 


text:
I przywoławszy dwóch setników rzekł im: Przygotujcie w drogę do Cezarei dwustu żołnierzy, siedemdziesięciu jezdnych i dwustu oszczepników na trzecią godzinę w nocy. 


text:
Tego człowieka pojmali Żydzi, i gdy go już mieli zabić, nadbiegłszy z oddziałem wojska, wyrwałem go z ich rąk, dowiedziawszy się, że jest obywatelem rzymskim. 


text:
i stwierdziłem, że oskarżają go o rzeczy sporne, dotyczące ich Prawa, a nie obwiniają go o nic godnego śmierci lub więzienia. 


text:
A gdy mi doniesiono o zasadzce, jaka miała być przygotowana na tego człowieka, wysłałem go niezwłocznie do ciebie, powiadamiając oskarżycieli, aby przed tobą wytoczyli sprawę przeciwko niemu. Bądź zdrów! 


text:
Przesłucham cię — powiedział — gdy przybędą twoi oskarżyciele. I rozkazał strzec go w pretorium Heroda. 


text:
A po upływie pięciu dni przybył arcykapłan Ananiasz z niektórymi starszymi i rzecznikiem prawnym, niejakim Tertullusem. Oni to stanęli przed namiestnikiem z oskarżeniem przeciwko Pawłowi. 


text:
I gdy go wezwano, rozpoczął Tertullus oskarżenie mówiąc: Gdy dzięki tobie żyjemy w zupełnym pokoju, a przez twą przezorność wiele zmienia się na lepsze dla tego ludu, 


text:
Albowiem stwierdziliśmy, że człowiek ten szerzy zarazę i wzbudza niepokoje wśród wszystkich Żydów na całym świecie, a jest przywódcą sekty Nazarejczyków. 


text:
A że usiłował nawet i świątynię znieważyć, przeto pojmaliśmy go (i chcieliśmy osądzić według praw naszych. 


text:
rozkazując, aby jego oskarżyciele przybyli do ciebie). Od niego zresztą po przesłuchaniu będziesz się mógł wszystkiego dowiedzieć, o co go oskarżamy. 


text:
A gdy namiestnik skinieniem dozwolił mu mówić, Paweł odpowiedział: Wiedząc, że od wielu lat jesteś sędzią tego narodu, tym chętniej w swojej obronie mówić będę. 


text:
Możesz się bowiem przekonać, że nie więcej jak dwanaście dni temu przybyłem do Jerozolimy, aby oddać cześć Bogu. 


text:
A nie spotkano mnie w świątyni rozprawiającego z kimkolwiek, czy też wywołującego zbiegowisko tłumu ani w synagogach, ani w mieście. 


text:
Ale to wyznaję przed tobą, że trzymając się drogi, którą nazywają herezją, służę Bogu ojców moich, wierząc we wszystko, co napisane jest w Prawie i u Proroków. 


text:
Byli też niektórzy Żydzi z Azji, którzy powinni tu stanąć i oskarżać, jeśli mają co przeciwko mnie. 


text:
chyba jedynie to słowo, którem głośno wypowiedział stojąc przed nimi: Sądzicie mnie dzisiaj z powodu wiary w zmartwychwstanie. 


text:
A Feliks, znając dokładnie tę naukę, odroczył ich sprawę mówiąc: Rozsądzę waszą sprawę, skoro przybędzie trybun Lyzjasz. 


text:
I rozkazał setnikowi strzec Pawła pozostawiając mu pewną swobodę i nie wzbraniając żadnemu z przyjaciół w oddawaniu mu posług. 


text:
A po kilku dniach przybył Feliks wraz z Druzyllą, żoną swoją, która była Żydówką, wezwał Pawła i przysłuchiwał się mu, kiedy mówił o wierze w Jezusa Chrystusa. 


text:
A gdy począł mówić o sprawiedliwości, wstrzemięźliwości i przyszłym sądzie, zatrwożony Feliks powiedział: Teraz możesz odejść, a wezwę cię w czasie dogodnym. 


text:
A po upływie dwóch lat na miejsce Feliksa przybył Porcjusz Festus. I Feliks, chcąc zaskarbić sobie życzliwość Żydów, pozostawił Pawła w więzieniu. 


text:
usilnie prosząc o łaskę dla siebie przeciw Pawłowi, aby kazał go sprowadzić do Jerozolimy. A zamierzali zrobić zasadzkę, aby go zabić w drodze. 


text:
Ci przeto spośród was — mówił — którzy mają większe poważanie, niech jadą ze mną i jeśli ten człowiek dopuścił się jakiegoś przestępstwa, niechże go oskarżą. 


text:
I zabawiwszy między nimi nie więcej niż osiem do dziesięciu dni, odjechał do Cezarei, a dnia następnego, zasiadłszy na sądzie, kazał przyprowadzić Pawła. 


text:
A gdy wszedł, otoczyli go Żydzi, którzy przybyli z Jerozolimy, i poczęli czynić mu liczne i ciężkie zarzuty. Nie zdołali ich jednak dowieść, 


text:
bo Paweł bronił się mówiąc: W niczym nie zawiniłem wobec Prawa żydowskiego ani przeciw świątyni, ani przeciw cesarzowi. 


text:
A Festus chcąc zaskarbić sobie życzliwość Żydów odpowiedział Pawłowi: Czy chcesz jechać do Jerozolimy, abyś tam był sądzony w tej sprawie przede mną? 


text:
Ale Paweł odrzekł: Przed trybunałem cesarskim stoję, gdzie winienem być sądzony. Żydom żadnej krzywdy nie uczyniłem, jak to i ty sam wiesz dobrze. 


text:
A jeśli uczyniłem coś złego, albo dopuściłem się czegoś godnego śmierci, nie wzbraniam się umrzeć. Ale jeżeli nie ma nic prawdy w tym, o co mnie oskarżają, nikt mnie im wydać nie może. Odwołuję się do cesarza. 


text:
Wówczas Festus, porozumiawszy się z Radą, odpowiedział: Odwołałeś się do cesarza, przed cesarzem staniesz. 


text:
I gdy spędzili tam dłuższy czas, Festus przedstawił królowi sprawę Pawła mówiąc: Feliks pozostawił w więzieniu pewnego człowieka, 


text:
w sprawie którego, gdym był w Jerozolimie, wystąpili przede mną przedniejsi kapłani i starsi żydowscy, domagając się wyroku skazującego przeciw niemu. 


text:
Ale im odpowiedziałem, że nie jest zwyczajem Rzymian wydawać kogokolwiek, zanim oskarżony nie stanie wobec oskarżycieli i nie będzie miał możności bronić się przed zarzutami. 


text:
Kiedy więc tu przybyli, niezwłocznie zasiadłszy nazajutrz na trybunale, kazałem przyprowadzić tego człowieka. 


text:
Jednakże oskarżyciele nie przedstawili w stosunku do niego żadnego obwinienia o zbrodnie, które podejrzewałem, 


text:
ale mieli z nim tylko pewne spory tyczące się ich zabobonu i jakiegoś Jezusa zmarłego, o którym Paweł twierdził, że żyje. 


text:
Nie będąc w stanie badać takich spraw, zapytałem go, czy chce udać się do Jerozolimy i tam być o to sądzony. 


text:
Ale że Paweł wniósł odwołanie, by go zatrzymać aż do rozstrzygnięcia przez trybunał cesarski, kazałem go strzec, dopóki go nie odeślę do cesarza. 


text:
Agryppa wtedy (rzekł) do Festusa: Chciałbym i ja sam posłuchać tego człowieka. (A on) odpowiedział: Jutro go usłyszysz. 


text:
Nazajutrz przybyli Agryppa i Berenika z całą okazałością i weszli na miejsce przesłuchania wraz z trybunami i przedniejszymi obywatelami miasta. Na rozkaz Festusa przywiedziono i Pawła. 


text:
I rzekł Festus: Królu Agryppo i wszyscy mężowie, którzy tu z nami jesteście — widzicie człowieka, w sprawie którego nagabywało mię mnóstwo Żydów w Jerozolimie i tutaj wołając, że nie powinien on żadną miarą pozostać przy życiu. 


text:
Sam jednak przekonałem się, że nie dopuścił się on niczego zasługującego na śmierć. A gdy się nadto odwołał do cesarza, postanowiłem go tam odesłać. 


text:
Nie mam jednak nic pewnego, co mógłbym napisać do naszego Pana. Dlatego stawiłem go przed wami, a zwłaszcza przed tobą, królu Agryppo, abym po dokonanym przesłuchaniu miał co napisać. 


text:
Agryppa tedy rzekł do Pawła: Wolno ci mówić w swojej obronie. Wówczas Paweł wyciągnąwszy rękę począł się bronić. 


text:
Za szczęśliwego się uważam, królu Agryppo, że przed tobą mam się dzisiaj bronić w sprawie tego wszystkiego, o co mnie oskarżają Żydzi. 


text:
I to tym bardziej, że ty znasz wszystkie zwyczaje i spory żydowskie. Dlatego proszę cię, abyś cierpliwie wysłuchać mię raczył. 


text:
Wszystkim Żydom dobrze wiadomo, że życie moje od lat młodości spędziłem od początku wśród mojego narodu w Jerozolimie. 


text:
Znają mnie oni od dawna, gdyby tylko chcieli zaświadczyć, że według najsurowszej sekty naszej religii żyłem jako faryzeusz. 


text:
A teraz z powodu nadziei w spełnienie obietnicy danej przez Boga ojcom naszym stoję oto przed sądem. 


text:
Spełnienia jej spodziewa się dostąpić dwanaście naszych pokoleń, dniem i nocą wytrwale służąc Bogu. Z powodu tej nadziei jestem przez Żydów oskarżony, o królu. 


text:
I mnie samemu przecież zdawało się, że powinienem wiele czynić przeciw imieniu Jezusa Nazareńskiego. 


text:
Co też i czyniłem w Jerozolimie, i gdym otrzymał władzę od przedniejszych kapłanów, wielu świętych wtrąciłem do więzienia, a kiedy ich skazywano na śmierć, głosowałem przeciw nim. 


text:
I często po wszystkich synagogach udręką zmuszałem ich do bluźnierstwa, a popadając w coraz większy szał prześladowałem ich nawet po miastach ościennych. 


text:
w południe, w ciągu drogi — o królu — ujrzałem światło z nieba jaśniejsze nad blask słoneczny, które ogarnęło mnie i tych, co mi towarzyszyli w drodze. 


text:
I gdyśmy wszyscy upadli na ziemię, usłyszałem głos mówiący do mnie w języku hebrajskim: Szawle, Szawle, czemu mnie prześladujesz? Trudno ci wierzgać przeciw ościeniowi. 


text:
Ale podnieś się i stań na nogi, albowiem na to ci się ukazałem, abym cię ustanowił sługą i świadkiem tego, coś widział i tego, co ci objawię. 


text:
dla otworzenia im oczu, aby się nawrócili z ciemności od światła i z mocy szatańskiej do Boga, aby dostąpili odpuszczenia grzechów, a przez wiarę we mnie współudziału ze świętymi. 


text:
i naprzód tym, którzy są w Damaszku i w Jerozolimie, a następnie całej krainie judzkiej i poganom głosiłem, aby pokutowali i nawracali się do Boga przez uczynki, jakich wymaga pokuta. 


text:
Ale wsparty pomocą Bożą, ostałem się po dzień dzisiejszy, dając świadectwo małym i wielkim i nic nie mówiąc ponad to, co według zapowiedzi Proroków i Mojżesza stać się miało: 


text:
że Chrystus ma cierpieć i będzie pierwszym, który po zmartwychwstaniu będzie zwiastował światłość narodowi i poganom. 


text:
A gdy on to mówił ku swojej obronie, Festus zawołał głosem donośnym: Szalejesz, Pawle — wielka nauka przywodzi cię do szaleństwa. 


text:
Zna bowiem te sprawy król, do którego śmiało przemawiam, bo jestem mocno przekonany, że nic z tego nie jest mu tajne. Bo też nic nie działo się w jakimś zakątku. 


text:
A Paweł odrzekł: Gorąco prosiłbym Boga, aby czy to niebawem, czy po długim czasie nie tylko ty, ale i wszyscy, którzy mnie dziś słuchają, stali się takimi, jakim i ja jestem, z wyjątkiem tych więzów. 


text:
A kiedy odeszli, naradzali się z sobą mówiąc: Nic godnego śmierci lub więzienia człowiek ten nie czyni. 


text:
Agryppa zaś rzekł do Festusa: Można by było nawet zwolnić tego człowieka, gdyby się nie był odwołał do cesarza. 


text:
Skoro postanowiono, abyśmy odpłynęli do Italii, oddano Pawła wraz z innymi więźniami setnikowi cesarskiej kohorty, imieniem Juliusz. 


text:
I wsiadłszy na okręt adramyteński, mający płynąć do portów Azji, ruszyliśmy w drogę wraz z rystarchem Macedończykiem z Tesaloniki. 


text:
Następnego dnia dopłynęliśmy do Sydonu, a Juliusz obchodząc się po ludzku z Pawłem pozwolił mu iść do przyjaciół i zaopatrzyć się. 


text:
A gdy płynęliśmy przez wiele dni wolno i ledwie zdołaliśmy przybyć na wysokość Knidu, z powodu przeciwnego wiatru, (gdyż wiatr nam przeszkadzał) żeglowaliśmy w dół ku Krecie kolo Salmonu. 


text:
I z trudem posuwając się wzdłuż jej wybrzeży przybyliśmy do pewnego miejsca, zwanego Dobre Porty w pobliżu miasta Lasaia. 


text:
A po upływie długiego czasu, kiedy już żegluga stała się niebezpieczna dlatego, że już i (dzień) postu przeminął, przestrzegał ich Paweł 


text:
mówiąc im: Ludzie, widzę, że żegluga zaczyna grozić niebezpieczeństwem rozbicia się i straty nie tylko ładunku i okrętu, ale i naszego życia. 


text:
A ponieważ port nie nadawał się do zimowania, większość z nich postanowiła odpłynąć stamtąd, chcąc jakoś dostać się do Feniksu, portu na Krecie wystawionego na wiatry południowo-zachodnie i północno-zachodnie — i tam przezimować. 


text:
Skoro tedy powiał wiatr z południa, w przekonaniu, że wykonają zamiar, podniósłszy kotwicę, płynęli wzdłuż Krety. 


text:
Wciągnąwszy je, zabezpieczono okręt obwiązując go pasami, a w obawie, aby nie wpaść na Syrtę, zrzucono ruchomą kotwicę i zdążano dalej. 


text:
Lecz gdy przez wiele dni nie ukazało się ani słońce, ani gwiazdy, a wielka nawałnica wciąż nas nękała, straciliśmy już wszelką nadzieję ocalenia. 


text:
I gdy już długo nic nie jedli, Paweł stanąwszy pośród nich rzekł: Ludzie, trzeba było posłuchać mnie i nie odpływać od Krety, oszczędzając sobie tego utrapienia i straty. 


text:
i rzekł mi: Nie lękaj się, Pawle, przed cesarzem stanąć musisz, a oto darował ci Bóg wszystkich, którzy płyną z tobą. 


text:
I skoro zapadła noc czternasta, a myśmy płynęli po Morzu Adriatyckim, około północy marynarzom zdawało się, że znajdują się w pobliżu jakiegoś lądu. 


text:
Spuścili więc sznur z ołowiem i zmierzyli dwadzieścia sążni (głębokości), a nieco dalej podpłynąwszy i mierząc znów sznurem znaleźli piętnaście sążni. 


text:
Bojąc się przeto, abyśmy nie wpadli na rafy, rzucili z tyłu okrętu cztery kotwice, oczekując z upragnieniem dnia. 


text:
A gdy marynarze chcieli uciec z okrętu i opuszczali barkę na morze, rzekomo chcąc z przodu okrętu zarzucić kotwicę. 


text:
A kiedy już zaczęło świtać, Paweł prosił wszystkich, aby się posilili, mówiąc: Już mija dziś czternaście dni, jak wstrzymujecie się od pokarmu, głodząc się w oczekiwaniu. 


text:
Dlatego proszę was, abyście się posilili. To się przyczyni do waszego ocalenia, bo żadnemu z was nawet włos z głowy nie spadnie. 


text:
A z nastaniem dnia nie mogli rozpoznać lądu, spostrzegli jednak jakąś zatokę z wybrzeżem, do którego zamierzali — gdyby to było możliwe — skierować okręt. 


text:
Odciąwszy więc kotwice wrzucili do morza, rozluźniając jednocześnie wiązania sterowe i nastawiwszy pod wiatr żagiel przedniego masztu, zmierzali ku wybrzeżu. 


text:
Lecz najechawszy na wysunięty w morze półwysep, osiedli z okrętem: dziób okrętu zarył się i pozostał nieruchomy, a rufa rozbiła się pod naporem fal. 


text:
Setnik jednak, chcąc ocalić Pawła, przeszkodził ich zamiarowi i rozkazał umiejącym pływać wskoczyć przed innymi do morza i wyjść na ląd. 


text:
Z pozostałych zaś jedni mieli dopłynąć na deskach, drudzy na resztkach okrętu. I w ten sposób wszyscy ocaleli, dostając się na ląd. 


text:
A po ocaleniu dowiedzieliśmy się, że wyspa nazywa się Melita. Tubylcy zaś okazywali nam niezwykłą życzliwość. 


text:
A kiedy Paweł nazbierał dużo chrustu i nakładał na ogień, wypełzła od gorąca żmija i uczepiła się jego ręki. 


text:
Skoro więc tubylcy ujrzeli gadzinę wiszącą mu u ręki, mówili jeden do drugiego: Z pewnością człowiek ten jest mordercą, bo chociaż uszedł cało z morza, pomsta żyć mu nie dozwala. 


text:
Oni wszakże sądzili, że opuchnie, albo że nagle padnie trupem. Lecz gdy długo czekali i widzieli, że nic mu się złego nie stało, zmieniwszy zdanie, mówili, że jest bogiem. 


text:
A w pobliżu tego miejsca miał swe posiadłości namiestnik wyspy, imieniem Publiusz, który nas przyjął i bardzo przyjacielsko ugościł przez trzy dni. 


text:
A zdarzyło się, że ojciec Publiusza leżał trawiony gorączką i cierpiący na biegunkę. Poszedł do niego Paweł, a modląc się włożył na niego ręce i uzdrowił go. 


text:
Okazywali nam przeto wiele czci, a kiedyśmy odpływali, zaopatrzyli we wszystko, czego było potrzeba. 


text:
A po upływie trzech miesięcy odpłynęliśmy na okręcie aleksandryjskim, który zimował na wyspie, a za godło miał Dioskurów. 


text:
Stąd jadąc wzdłuż wybrzeża przybyliśmy do Regium, a gdy po upływie dnia powiał wiatr południowy, dnia następnego dotarliśmy do Puteoli. 


text:
A bracia tamtejsi usłyszawszy o naszym przybyciu, wyszli na nasze spotkanie aż do Forum Appiusza i Trzech Gospód. Skoro ich ujrzał Paweł, dzięki czynił Bogu i nabrał otuchy. 


text:
A po upływie trzech dni zwołał on najprzedniejszych Żydów i gdy się zebrali, rzekł do nich: Bracia! Nie uczyniłem nic przeciwko narodowi i zwyczajom ojczystym, a jednak wydano mnie w Jerozolimie jako więźnia w ręce Rzymian. 


text:
Ci po przesłuchaniu chcieli mnie wypuścić dlatego, że nie było we mnie żadnej winy zasługującej na śmierć. 


text:
Ale, że Żydzi sprzeciwili się, musiałem odwołać się do cesarza, wcale nie w zamiarze oskarżenia w czymkolwiek własnego narodu. 


text:
Dlatego też zaprosiłem was, aby was zobaczyć i z wami pomówić, bo dla nadziei Izraela dźwigam te kajdany. 


text:
A oni rzekli do niego: Nie otrzymaliśmy z Judei ani listów o tobie, ani też nikt z braci nie przybył, który by oznajmił lub mówił o tobie co złego. 


text:
Chcemy zatem posłyszeć od ciebie, co myślisz, bo o sekcie tej wiadomo nam, że wszędzie ją zwalczają. 


text:
A wyznaczywszy mu dzień zeszła się jeszcze większa ich liczba do gospody, a on im wykładał dając świadectwo o Królestwie Bożym. I od rana do wieczora przekonywał ich w sprawie Jezusa w oparciu o Prawo Mojżeszowe i Proroków. 


text:
A gdy nie mogli dojść z sobą do zgody i zabierali się do odejścia, Paweł powiedział im tylko te słowa: Dobrze Duch Święty mówił przez Izajasza Proroka do ojców naszych: 


text:
Idź do tego ludu, a mów (do nich): Uchem posłyszycie, a nie zrozumiecie, i okiem patrzeć będziecie, a nie dojrzycie. 


text:
Albowiem skamieniało serce tego ludu. Uszy sobie zatkali i oczy swe przymrużyli, aby oczyma nie dojrzeli, uszami nie posłyszeli i sercem nie pojęli, a nie nawrócili się, abym ich uzdrowił (v23.6.9-10 Iz.6,9-10).  


text:
I pozostał przez całe dwa lata w wynajętym przez siebie domu i przyjmował wszystkich, którzy do niego przychodzili. 


text:
przeznaczony był, aby według ducha uświęcenia przez powstanie z martwych okazał się w mocy Synem Bożym, Jezusem Chrystusem, Panem naszym. 


text:
Przez niego otrzymaliśmy łaskę i apostolstwo, abyśmy dla imienia jego skłaniali do posłuszeństwa dla wiary wszystkie narody. 


text:
Wszystkim, którzy są w Rzymie, umiłowanym Boga, wezwanym do świętości — łaska wam i pokój od Boga Ojca naszego i Pana Jezusa Chrystusa. 


text:
Najpierw dziękuję Bogu mojemu przez Jezusa Chrystusa za was wszystkich, że wiara wasza słynie po całym świecie. 


text:
A świadkiem mi jest Bóg, któremu w Ewangelii Syna jego służę w duchu moim, że nieustannie pamiętam o was, 


text:
A nie chcę, abyście nie wiedzieli, bracia, że często zamierzałem przybyć do was (ale aż dotąd przeszkody nie dozwoliły), abym też i wśród was, jak i wśród innych narodów, osiągnął jakiś owoc. 


text:
Nie wstydzę się bowiem Ewangelii, bo jest mocą Bożą ku zbawieniu każdego wierzącego, najpierw Żyda, a potem Greka. 


text:
Przez nią objawia się bowiem sprawiedliwość Boża z wiary w wiarę, jak napisane jest: A sprawiedliwy z wiary żyć będzie (v35.2.4 Hab.2,4) . 


text:
Gniew Boży spada bowiem z nieba na wszelką bezbożność i nieprawość tych ludzi, którzy prawdę nieprawością zagłuszają. 


text:
Bo niewidzialne jego rzeczy, nawet wiekuista moc jego i bóstwo, od stworzenia świata przez dzieła jego dla umysłu widzialnymi się stały, tak że od winy wymówić się nie zdołają. 


text:
Albowiem poznawszy Boga, nie złożyli mu jako Bogu czci ani dziękczynienia, ale znikczemnieli w swoich myślach i zaćmione zostało ich bezrozumne serce. 


text:
I zamienili chwałę niezniszczalnego Boga na podobieństwo i obraz śmiertelnego człowieka, ptaków, zwierząt czworonogich i płazów. 


text:
Bo prawdę Bożą zamienili w kłamstwo, a oddawali cześć i służyli stworzeniu, a nie Stworzycielowi, który jest błogosławiony na wieki. Amen. 


text:
Dlatego Bóg poddał ich sromotnym namiętnościom. Albowiem niewiasty ich naturalny sposób życia zamieniły na przeciwny naturze. 


text:
A podobnie i mężczyźni, zaniechawszy naturalnego stosunku z kobietą, zapłonęli żądzą jeden ku drugiemu, aby mężczyźni z mężczyznami dopuszczając się sromoty, należną zapłatę swego błędu na sobie ponieśli. 


text:
A że zaniechali poznania Boga, Bóg zostawił ich na łup nierozsądnych zamysłów, aby czynili to, co jest naganne. 


text:
Pełni też są wszelkiej nieprawości, złości, chciwości, nikczemności, zazdrości, mężobójstwa, niezgody, podstępu, złośliwości. 


text:
Stali się obmówcami, oszczercami, nieprzyjaciółmi Boga, pełnymi zuchwalstwa: wyniośli, pyszni, wynalazcy nowych zbrodni, nieposłuszni rodzicom, 


text:
Chociaż znają sprawiedliwe postanowienie Boga, że ci, co się tego dopuszczają, winni są śmierci — nie tylko sami to wszystko czynią, ale jeszcze innych zachęcają. 


text:
Przeto, o człowiecze, który sądzisz innych sam od winy wymówić się nie możesz. Albowiem w czym drugich sądzisz, siebie samego potępiasz; bo to samo czynisz, co osądzasz. 


text:
Czy myślisz zatem, człowiecze, ty, który sądzisz innych, co takie rzeczy czynią, a sam je czynisz, że ujdziesz sądu Bożego? 


text:
A może gardzisz bezmiarem jego dobroci, cierpliwości i wielkoduszności, nie wiedząc, że łaskawość Boża do pokuty cię skłania? 


text:
Lecz ty w zatwardziałości swej i braku pokutującego serca skarbisz sobie gniew na dzień gniewu i zjawienia się sprawiedliwego sądu Boga, 


text:
Bo ci, co zgrzeszyli bez Zakonu, bez Zakonu poginą, a którzy zgrzeszyli w Zakonie, przez Zakon będą sądzeni. 


text:
Nie ci bowiem, którzy słuchają Zakonu, sprawiedliwi są przed Bogiem, ale ci, którzy Zakon wypełniają będą usprawiedliwieni. 


text:
Bo gdy poganie, którzy Zakonu nie mają, z natury czynią, co Zakon nakazuje, to chociaż Zakonu nie mają, sami sobie są Zakonem i ujawniają treść Zakonu wypisaną w swych sercach. 


text:
(Okaże się to) w dniu, w którym Bóg sądzić będzie tajemnice ludzkie, według Ewangelii mojej przez Jezusa Chrystusa. 


text:
za mistrza dla nieoświeconych, za nauczyciela dzieci, mającego w Zakonie wyraz wszelkiej wiedzy i prawdy. 


text:
mówiąc, żeby nie cudzołożono, cudzołożysz; ty, który brzydząc się bałwanami, dopuszczasz się świętokradztwa, 


text:
Obrzezanie wprawdzie jest pożyteczne, jeżeli zachowujesz Zakon. Jeśli jednak łamiesz Zakon, obrzezanie twoje staje się zbyteczne. 


text:
Jeżeli więc ten, kto nie jest obrzezany, zachowuje postanowienia Zakonu, czyż jego nieobrzezanie nie będzie mu poczytane za obrzezanie? 


text:
A ten, który choć z natury jest nieobrzezany, ale wypełnia Zakon, będzie sądził ciebie, który mając tekst Zakonu i obrzezanie, Zakon łamiesz. 


text:
Nie ten bowiem jest Żydem, który jest nim na zewnątrz; ani ten jest obrzezany, kto jest nim jawnie, na ciele. 


text:
Ale ten jest Żydem, który jest nim w skrytości; i ten jest obrzezany, kto jest nim w sercu i w duchu, a nie według litery: taki ma chwałę, nie u ludzi, ale u Boga. 


text:
Cóż z tego bowiem, że niektórzy z nich nie uwierzyli? Czyż niedowiarstwo ich ma obrócić wniwecz wierność Bożą? Żadną miarą! 


text:
Bóg bowiem jest prawdomówny, a każdy człowiek kłamliwy, (v19.116.11 Ps.116,11) jak napisane jest: Abyś okazał się sprawiedliwym w słowach swoich i zwyciężył, gdy będziesz sądzony (v19.51.4 Ps.51,4). 


text:
A jeżeli nieprawość nasza uwydatnia sprawiedliwość Bożą, to cóż powiedzieć? Że Bóg jest niesprawiedliwy (po ludzku mówię), gdy gniew wywiera? 


text:
Jeśli przez moje kłamstwo prawda Boża tym więcej się uwydatnia ku chwale jego, po cóż tedy mam być sądzony jako grzesznik? 


text:
Albo dlaczegóż nie mielibyśmy czynić źle, aby wyszło to na dobre (jak nas potwarzają i jak niektórzy utrzymują, że nauczamy)? Czyż nie zasługują na potępienie? 


text:
Cóż więc? Przewyższamy ich? Bynajmniej. Dowiedliśmy bowiem, że wszyscy, tak Żydzi, jak i Grecy, są w grzechu, 


text:
Wszyscy odstąpili i społem stali się nieużyteczni. Nie masz, kto by czynił dobrze, Nie masz ani jednego (v19.5.10 Ps.5,10). 


text:
Gardło ich — to grób otwarty, Języków swoich używają na zdradę, Jad żmijowy pod wargami ich (v19.140.3 Ps.140,3). 


text:
A wiemy, że cokolwiek Zakon mówi, mówi do tych, którzy są w Zakonie, ażeby wszelkie usta były zamknięte i świat cały Bogu podlegał. 


text:
Przecież żaden człowiek nie będzie wobec niego usprawiedliwiony z uczynków Zakonu: przez Zakon bowiem — poznanie grzechu. 


text:
Dostępują zaś usprawiedliwienia darmo, przez łaskę jego, przez odkupienie, które jest w Chrystusie Jezusie. 


text:
Jego przez wiarę ustanowił Bóg krwawą ofiarą przebłagalną, dla okazania sprawiedliwości swojej przez odpuszczenie uprzednio popełnionych win. 


text:
Znosił je był cierpliwie dla okazania sprawiedliwości swojej w czasie obecnym, aby i sam był sprawiedliwy i usprawiedliwiający każdego, który wierzy w Jezusa 


text:
Gdzież więc chełpliwość (twoja)? Zniweczona jest Przez jaki Zakon? Uczynków? Nie, ale przez Zakon wiary. 


text:
Albowiem jeden jest Bóg, który usprawiedliwi obrzezanych, bo są z wiary, a nieobrzezanych, bo uwierzyli. 


text:
Natomiast temu, który nie pracuje, a wierzy w tego, który może usprawiedliwić grzesznika, wiara jego poczytuje się ku sprawiedliwości. 


text:
Jak i Dawid nazywa błogosławionym człowieka, którego Bóg poczytuje sprawiedliwym niezależnie od uczynków: 


text:
A błogosławieństwo to, czy dotyczy samych tylko obrzezanych, czy też i nieobrzezanych? Wszakże mówimy, że wiara poczytana została Abrahamowi ku sprawiedliwości. 


text:
Jakże więc była mu poczytana? Po obrzezaniu czy przed obrzezaniem? Nie po obrzezaniu, ale przed obrzezaniem. 


text:
I otrzymał znak obrzezania jako pieczęć sprawiedliwości z wiary, którą miał przed obrzezaniem i stał się ojcem wszystkich wierzących nawet nieobrzezanych, aby (również) im było to poczytane ku sprawiedliwości. 


text:
I żeby był ojcem obrzezanych, tych mianowicie, którzy nie tylko są obrzezani, ale i wstępują w ślady wiary ojca naszego, Abrahama, którą miał nie będąc jeszcze obrzezanym. 


text:
Albowiem nie przez Zakon dana była obietnica Abrahamowi i potomstwu jego, że stanie się dziedzicem świata, ale przez sprawiedliwość wiary. 


text:
Jeżeli bowiem ci są dziedzicami, którzy są z Zakonu, daremna jest wiara, wniwecz obróciła się obietnica. 


text:
Dlatego (dziedzictwo pochodzi) z wiary, aby było z łaski, a obietnica okazała się trwałą dla całego potomstwa, nie tylko dla tych, którzy są z Zakonu, ale i dla tych, którzy są z wiary Abrahama, ojca nas wszystkich, 


text:
jak napisane jest: Postanowiłem ciebie ojcem wielu narodów, (v1.17.4 Rodz.17,4) przed Bogiem, któremu uwierzył, który ożywia umarłych i istniejącymi czyni te rzeczy, których jeszcze nie ma. 


text:
Wbrew nadziei uwierzył on w nadzieję, że stanie się ojcem wielu narodów według tego, co było powiedziane: Tak będzie potomstwo twoje (v1.15.5 Rodz.15,5). 


text:
A nie zachwiał się w wierze ani oglądał się na swe ciało już obumierające — choć miał prawie sto lat, ani na obumierające łono Sary. 


text:
A to, że: Poczytano mu to za sprawiedliwość, (v1.15.6 Rodz.15,6) nie jest napisane jedynie ze względu na niego, 


text:
ale i ze względu na nas, którym poczytana będzie wiara w tego, który wzbudził z martwych Jezusa Pana naszego, 


text:
dzięki któremu mamy również przystęp przez wiarę do tej łaski, w której stoimy i chlubimy się nadzieją chwały Bożej. 


text:
A nadzieja nie zawodzi, gdyż miłość Boża rozlana jest w sercach naszych przez Ducha Świętego, który nam jest dany. 


text:
Nikt bowiem nie umiera ca sprawiedliwego, chociaż mógłby się przecież ktoś odważyć umrzeć za człowieka dobrego. 


text:
Ale Bóg miłość swoją ku nam okazuje przez to, że Chrystus za nas umarł w czasie, gdyśmy jeszcze grzesznikami byli. 


text:
Teraz więc, gdyśmy usprawiedliwieni przez krew jego, tym bardziej przez niego zachowani będziemy od gniewu. 


text:
Jeśli bowiem, będąc nieprzyjaciółmi, zostaliśmy pojednani z Bogiem przez śmierć Syna jego, to tym bardziej, będąc pojednani, dostąpimy zbawienia przez życie jego. 


text:
Ale nie tylko, bo i chlubimy się w Bogu przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez którego teraz dostąpiliśmy pojednania. 


text:
Dlatego też jak przez jednego człowieka wszedł grzech na ten świat, a przez grzech śmierć, tak i na wszystkich ludzi śmierć przeszła, bo wszyscy zgrzeszyli. 


text:
Ale śmierć panowała od Adama aż do Mojżesza i nad tymi, którzy nie zgrzeszyli dopuszczając się przestępstwa podobnie jak Adam, będący wyobrażeniem tego, który miał przyjść. 


text:
Ale nie taki dar, jakie było przestępstwo. Jeśli bowiem przez przestępstwo jednego umarło wielu, daleko obficiej spłynęła na wielu łaska Boża i dar w łasce jednego człowieka, Jezusa Chrystusa. 


text:
I nie tak jest z grzechem popełnionym przez jednego jak z darem. Albowiem sąd: za jeden grzech — potępienie; łaska zaś za wiele grzechów — usprawiedliwienie. 


text:
Jeśli bowiem przez przestępstwo jednego człowieka śmierć przez niego panowała, daleko bardziej ci, którzy otrzymują obfitość łaski i dar sprawiedliwości, królować będą w żywocie przez jednego Jezusa Chrystusa. 


text:
Przeto jak przez grzech jednego na wszystkich ludzi spadł wyrok potępienia, tak też przez sprawiedliwość jednego na wszystkich ludzi usprawiedliwienie życia. 


text:
Bo jak przez nieposłuszeństwo jednego człowieka grzesznikami stało się wielu, tak przez posłuszeństwo jednego wielu stanie się sprawiedliwymi. 


text:
Zakon bowiem nastał potem, aby spotęgował się grzech. Ale gdzie spotęgował się grzech, tam tym obficiej spłynęła łaska, 


text:
aby jako grzech królował na śmierć, tak i łaska przez sprawiedliwość królowała na życie wieczne przez Jezusa Chrystusa Pana naszego. 


text:
Czyż nie wiecie, że my wszyscy, którzy ochrzczeni jesteśmy w Chrystusie Jezusie, w śmierci jego ochrzczeni jesteśmy? 


text:
Przez chrzest bowiem zostaliśmy razem z nim pogrzebani w śmierci, aby jako Chrystus zmartwychwstał przez chwałę Ojca, tak i my, byśmy w nowe życie wkroczyli. 


text:
wiedząc, że stary w nas człowiek został współukrzyżowany, aby zniszczone było ciało grzechu, oraz abyśmy już więcej nie służyli grzechowi. 


text:
Niechże tedy nie panuje grzech w waszym śmiertelnym ciele, abyście mieli być posłuszni pożądliwościom jego. 


text:
Ani też nie wydawajcie członków ciała waszego grzechowi na narzędzie nieprawości, lecz oddawajcie się Bogu, jako zmartwychpowstali i żyjący, a członki wasze na oręż sprawiedliwości Bożej. 


text:
Czyż nie wiecie, że jeżeli oddajecie się komu w służbę posłuszeństwa, sługami jesteście tego, kogo słuchacie, czy to grzechu — na śmierć, czy też posłuszeństwa — na sprawiedliwość. 


text:
Bogu niech będą dzięki, że będąc sługami grzechu, staliście się z serca posłuszni nakazom tej nauki, której oddani jesteście. 


text:
Ludzkim sposobem przemawiam ze względu na przyrodzoną słabość waszą: jak bowiem wydawaliście członki wasze na służbę nieczystości i nieprawości, aby brnąć w nieprawość, tak teraz wydawajcie członki wasze na służbę sprawiedliwości dla uświęcenia. 


text:
I cóż za pożytek mieliście wówczas z tych rzeczy, których się teraz wstydzicie? Przecież ich końcem jest śmierć. 


text:
Teraz wszakże, uwolnieni od grzechu i stawszy się sługami Bożymi, macie swój pożytek w uświęceniu, a za cel — życie wieczne. 


text:
Albowiem zapłatą grzechu jest śmierć. A łaska Boża — to żywot wieczny w Chrystusie Jezusie Panu naszym. 


text:
Czyż nie wiecie, bracia (a mówię to do znających Zakon), że dopóki człowiek żyje, Zakon nad nim panuje? 


text:
Tak niewiasta zamężna, póki mąż żyje, związana jest prawem, jeśli zaś mąż jej umiera, wyzwolona jest od prawa wiążącego ją z mężem. 


text:
Dlatego też, gdyby współżyła z innym mężczyzną za życia męża, będzie zwana cudzołożną; jeśli jednak umarł mąż jej, uwolniona jest od tego prawa i nie jest cudzołożną, współżyjąc z innym mężczyzną. 


text:
Tak samo wy, bracia moi, umarliście dla Zakonu przez ciało Chrystusowe, abyście należeli do innego, który z martwych powstał, i tak byśmy owoc przynosili Bogu. 


text:
Albowiem gdyśmy jeszcze byli w ciele, grzeszne namiętności wywołane przez Zakon działały w naszych członkach, byśmy przynosili owoc śmierci. 


text:
Teraz jednak jesteśmy wolni od zakonu, pod którego władzą byliśmy martwi, tak że służymy w nowości ducha, a nie według przestarzałej litery. 


text:
Cóż więc powiemy? Czy Zakon jest grzechem? Bynajmniej. Alem nie poznał grzechu tylko przez Zakon. Nie wiedziałbym o pożądliwości, gdyby Zakon nie mówił „Nie pożądaj" (v5.5.21 Powt.5,21). 


text:
Z zakazu czyniąc podnietę, grzech wzbudził we mnie wszelką pożądliwość. Bez Zakonu bowiem grzech jest martwy. 


text:
a jam stał się martwy. I przekonałem się, że przykazanie, które miało wieść ku życiu, wiedzie ku śmierci. 


text:
Więc to, co dobre, stało się dla mnie śmiercią? Bynajmniej. Lecz grzech, żeby okazać się grzechem, przez dobro sprawił mi śmierć, aby przez przykazanie grzech stał się nad miarę wielkim grzechem. 


text:
Nie rozumiem bowiem tego, co czynię. Bo nie to czynię, co zamierzam, lecz to czynię, czego nienawidzę. 


text:
Wiem bowiem, że we mnie, to jest w ciele moim, nie przebywa dobro. Łatwo mi bowiem chcieć, ale żeby dobro wykonać, nie znajduję sposobu. 


text:
a widzę inne prawo w członkach moich, walczące z prawem umysłu mego, poddające mię w niewolę pod prawo grzechu, które jest w członkach moich. 


text:
Dzięki składam Bogu przez Jezusa Chrystusa Pana naszego! A tak ja sam umysłem służę prawu Bożemu, a ciałem zakonowi grzechu. 


text:
Czego nie mógł dokonać Zakon osłabiony przez ciało, (tego dokonał) Bóg przeciw grzechowi, posyłając Syna swego w podobieństwie ciała grzesznego, aby potępił grzech w ciele. 


text:
Aby w nas, którzy postępujemy nie według ciała, ale według ducha, wypełniła się sprawiedliwość Zakonu. 


text:
Ci bowiem, którzy są według ciała, pojmują, co jest cielesne; ci jednak, którzy są według ducha, rozumieją, co jest duchowe. 


text:
Wy jednak nie w ciele jesteścież, ale w duchu, jeśli tylko duch Boży przebywa w was. A jeśli kto ducha Chrystusowego nie ma, ten do niego nie należy. 


text:
Jeśli jednak Chrystus w was przebywa, ciało wprawdzie martwe jest wskutek grzechu, ale duch żyje wskutek usprawiedliwienia. 


text:
A jeśli duch tego, który wzbudził z martwych Jezusa, przebywa w was, ten, który z martwych wzbudził Chrystusa, ożywi wasze śmiertelne ciała duchem swym w was przebywającym. 


text:
Jeśli bowiem według ciała żyć będziecie, śmierć was czeka, ale jeśli duchem sprawy ciała umartwicie, żyć będziecie. 


text:
Bo nie otrzymaliście ducha niewoli znów ku bojaźni, ale otrzymaliście ducha przybrania za synów i w duchu tym wołamy: Abba (Ojcze)! 


text:
A jeśli synami, to i dziedzicami, dziedzicami Bożymi, a współdziedzicami Chrystusa: skoro razem z nim cierpimy, obyśmy z nim razem i uwielbieni byli. 


text:
Sądzę bowiem, że utrapień czasu teraźniejszego nawet porównać nie można z przyszłą chwałą, która się w nas objawi. 


text:
A nie tylko ono, ale i my sami, którzy mamy zadatek ducha, i my także we wnętrzu naszym wzdychamy, wyczekując przybrania za synów (Bożych), odkupienia ciała naszego. 


text:
Albowiem nadzieją jesteśmy zbawieni. A nadzieja, którą się widzi, nie jest nadzieją: tego bowiem, co się już widzi, jakże jeszcze spodziewać się można. 


text:
Także i Duch wspomaga niemoc naszą, gdyż nie wiemy należycie, o co się modlić mamy, ale sam Duch błaga (za nami) wzdychaniem niewysłowionym. 


text:
Wiemy zaś, że miłujących Boga wszystko wspomaga ku dobremu, tych, którzy z przeznaczenia zostali wezwani. 


text:
Bo tych, których przewidział, tych i przeznaczył, aby się stali podobni do Syna jego, który miał być pierworodnym między wielu braćmi. 


text:
A których przeznaczył, tych i wezwał, a których wezwał, tych też usprawiedliwił, a których usprawiedliwił, tych też uwielbił. 


text:
On, który nawet własnego Syna nie oszczędził, ale go wydał za nas wszystkich, jakżeby nam wszystkiego z nim razem nie darował? 


text:
Czy Chrystus Jezus, który umarł, ale i zmartwychwstał i będąc na prawicy Bożej przyczynia się za nami? 


text:
Któż nas odłączy od miłości Chrystusowej? Utrapienie, ucisk, czy prześladowanie? Głód czy nagość? Niebezpieczeństwo, czy miecz? 


text:
Jak napisane jest: Dla ciebie to zabijają nas dzień cały, poczytują za owce skazane na rzeź (v19.44.22 Ps.44,22). 


text:
Bo jestem pewien, że ani śmierć, ani życie, ani aniołowie, ani potęgi, ani rzeczy teraźniejsze, ani przyszłe, ani siła, 


text:
ani co wysokie, ani co głębokie, ani żadne stworzenie nie zdoła nas odłączyć od miłości Bożej, która jest w Chrystusie Jezusie Panu naszym. 


text:
Albowiem ja sam pragnąłem być odrzucony daleko od Chrystusa za braci moich, bliskich mi według ciała. 


text:
Są oni synami Izraela i do nich należy przybrane synostwo i chwała, przymierze i Zakon, służba (Boża) i obietnice. 


text:
Ich przodkami są ci, z których pochodzi Chrystus według ciała, który jest nad wszystkimi Bóg błogosławiony na wieki. Amen. 


text:
Jednakże nie przepadło przez to słowo Boże. Nie wszyscy bowiem, którzy pochodzą z Izraela, są Izraelitami, 


text:
i nie wszyscy potomkowie Abrahama są jego synami. Ale: od Izaaka zwać się będzie potomstwo twoje, (v1.21.12 Rodz.21,12) 


text:
to znaczy, że nie synowie ciała są tym samym synami Bożymi, ale synowie obietnicy: oni są uważani za potomstwo. 


text:
Albowiem to jest słowo obietnicy: W tym czasie cię nawiedzę, a Sara powije Syna (v1.18.10 Rodz.18,10). 


text:
I gdy się jeszcze nie urodzili ani też uczynili co dobrego lub złego (aby obietnica Boża według wybrania niewzruszona pozostała), 


text:
Że starszy służyć będzie młodszemu, jak napisane jest: Jakuba umiłowałem, a Ezawa miałem w nienawiści (v1.25.23 Rodz.25,23). 


text:
Rzekł bowiem do Mojżesza: Zmiłuję się nad tym, komu jestem miłościw, a miłosierdzie okażę temu, nad kim się ulituję (v2.33.19 Wyjśc.33,19). 


text:
Mówi bowiem Pismo do faraona: Na tom cię wzbudził, aby okazać potęgę mą nad tobą, aby imię moje głoszone było po całej ziemi (v2.9.16 Wyjśc.9,16). 


text:
O człowiecze! Kim jesteś, byś mógł Bogu w sporze stawić czoło? Czyż naczynie gliniane pyta tego, który je ulepił: Czemuś mnie takim uczynił? 


text:
Czy garncarz nie ma możności uczynić z tej samej bryły jednego naczynia ku chwale, a drugiego ku sromocie? 


text:
A jeżeli Bóg, chcąc okazać gniew i ujawnić potęgę swoją, znosił w wielkiej cierpliwości naczynia gniewu, gotowe na zniszczenie, 


text:
Jak powiada (w księdze) Ozeasza: Nazwę lud nie mój moim ludem, a wzgardzoną, nazwą umiłowaną (v28.2.23 Oz.2,23). 


text:
I stanie się, że na miejscu, gdzie im powiedziano: Wyście nie moim ludem, tam nazwani będą synami Boga żywego (v27.1.10 Oz 1,10). 


text:
A Izajasz głosi o Izraelu: Gdyby liczba synów izraelskich była, jako piasek morski, tylko reszta zbawiona będzie. 


text:
jak przepowiedział Izajasz: Jeśliby Pan Zastępów nie był nam zostawił potomstwa, stalibyśmy się jako Sodoma i bylibyśmy podobni do Gomory (v23.1.9 Iz.1,9). 


text:
Cóż więc powiemy? Otóż, że poganie, którzy nie szukali sprawiedliwości, dostąpili sprawiedliwości, ale sprawiedliwości, która z wiary jest. 


text:
jako napisane jest: Oto stawiam na Syjonie kamień obrażenia i skałę zgorszenia, a ci, co w niego wierzą, zawstydzeni nie będą (v23.8.14 Iz.8,14). 


text:
Bo nie znając sprawiedliwości Bożej, a starając się ustanowić własną, nie są podlegli sprawiedliwości Bożej. 


text:
A Mojżesz napisał, że człowiek, który by wykonywał sprawiedliwość pochodzącą z Zakonu, żyć w niej będzie (v3.18.5 Kapł.18,5). 


text:
Ale sprawiedliwość, która jest z wiary, tak powiada: Nie mów w sercu swoim: Któż wstąpi do nieba? (v5.30.12 Powt.30,12), to znaczy Chrystusa (stamtąd) sprowadzać: 


text:
Ale cóż powiada (Pismo)? Słowo jest blisko ciebie, jest w ustach twoich i w sercu twoim (v5.30.14 Powt.30,14), to jest słowo wiary, które głosimy. 


text:
Albowiem, jeśli ustami swymi wyznajesz Pana Jezusa, a w sercu swoim wierzysz, że Bóg go z martwych wskrzesił, zbawion będziesz. 


text:
Nie masz bowiem różnicy między Żydem a Grekiem, bo jeden jest Pan wszystkich, hojny dla wszystkich, którzy go wzywają. 


text:
Jakże jednak wzywać będą tego, w kogo nie uwierzyli? Albo jak uwierzą temu, którego nie usłyszeli? A jak posłyszą, jeśli im nikt nie głosi? 


text:
I jak głosić będą, jeśliby nie byli posłani? Jak napisane jest: O, jak piękne stopy tych, którzy zwiastują dobro (v23.52.7 Iz.52,7). 


text:
Ale nie wszyscy posłuszni są Ewangelii. Izajasz bowiem powiada: Panie, któż uwierzył temu, co posłyszał od nas? (v23.53.1 Iz.53,1) 


text:
Ale mówię: Czy nie słyszeli? Ależ tak: Na całą ziemię poszło ich wołanie. A słowa ich hen, aż na krańce świata (v19.18.5 Ps.18,5). 


text:
Ale powiadam: Czyż Izrael nie zrozumiał? Przecież Mojżesz mówi: Wzbudzę w was zawiść do tych, którzy nie są narodem. Przywiodę was do gniewu przeciw narodowi nierozumnemu (v5.32.21 Powt.32,21). 


text:
A Izajasz powiada: Znaleźli mnie ci, którzy nie szukali. Objawiłem się tym, którzy nie pytali o mnie (v23.65.1 Iz.65,1). 


text:
A do Izraela zwraca się ze słowami: Dzień cały wyciągałem me ręce do ludu nieposłusznego i opornego (v23.65.2 Iz.65,2). 


text:
Pytam tedy: Czy odrzucił Bóg lud swój? Żadną miarą. Bo i ja jestem Izraelitą z potomstwa Abrahama, z pokolenia Beniamina. 


text:
Nie odrzucił Bóg swego ludu, który znał od wieków. Czyż nie wiecie, co mówi Pismo o Eliaszu, jak się uskarżał przed Bogiem na Izraela? 


text:
Panie! Proroków twoich pozabijali, ołtarze twe powywracali. Zostałem tylko ja i czyhają na życie moje (v11.19.10 1 Król.19,10). 


text:
Ale co mu głosi odpowiedź Boża? Zostawiłem sobie siedem tysięcy mężów, którzy nie zgięli kolan przed Baalem (v11.19.18 1 Król.19,18). 


text:
jak napisane jest: Dał im Bóg ducha odrętwienia, oczy, aby nie widzieli, i uszy, aby nie słyszeli aż po dzień dzisiejszy (v23.29.10 Iz.29,10). 


text:
A Dawid powiada: Niechaj stół ich stanie się dla nich siecią i sidłem, zgorszeniem i słuszną zapłatą. 


text:
Niech się zaćmią ich oczy, aby nie widzieli, a grzbiet ich trzymaj zawsze nachylony (v19.69.22-23 Ps.69,22-23). 


text:
Pytam więc: Czyż tak się potknęli, że upadli? Żadną miarą. Ale ich przestępstwo stało się zbawieniem dla pogan, aby w nich obudzić współzawodnictwo. 


text:
Jeżeli więc przestępstwo ich stało się bogactwem świata, a ich pomniejszenie — umocnieniem pogan, czymże dopiero będzie ich pełnia? 


text:
A mówię do was, do pogan: Jak długo pozostaję Apostołem pogan, będę wypełniał gorliwie posługiwanie moje, 


text:
Jeśli bowiem ich odrzucenie jest pojednaniem świata, czymże będzie ich przyjęcie, jeśli nie powstaniem z martwych do życia? 


text:
A jeżeli nawet niektóre z gałęzi odłamane zostały, a na ich miejsce wszczepiony jesteś ty, coś był gałązką dzikiej oliwki i czerpałeś z korzenia oliwę — nie wynoś się nad gałęzie. 


text:
Dobrze. Odłamano je z powodu niedowiarstwa, ty zaś wiarą stoisz. Nie bądźże wyniosłym, ale się lękaj. 


text:
Bacz przeto na dobroć i surowość Boga: surowość dla tych, którzy upadli, a dobroć Bożą względem ciebie, jeżeli wytrwasz w dobroci, bo inaczej i ty będziesz wycięty. 


text:
Ale i oni, jeżeli nie będą trwali w niedowiarstwie, będą wszczepieni, Bóg bowiem ma moc wszczepić ich ponownie. 


text:
Bo jeśli ty, będąc wycięty z oliwki z natury dzikiej, i przeciw naturze wszczepiony zostałeś w oliwkę szlachetną, jakże daleko bardziej wszczepieni będą do swej oliwki ci, którzy z natury do niej należą. 


text:
Albowiem nie chcę, bracia, abyście mieli nie wiedzieć o tej tajemnicy (abyście nie polegali na własnych zamysłach), że zaślepienie padło na część Izraela, dopóki wszyscy poganie nie wejdą (do Kościoła), 


text:
a wówczas i cały Izrael zbawiony będzie, jak napisane jest: Przyjdzie z Syjonu wybawiciel, i odwróci niezbożność od Jakuba. 


text:
Wprawdzie według Ewangelii są oni dla was nieprzyjaciółmi, ale dzięki wybraniu są umiłowanymi ze względu na przodków. 


text:
Bo jako i wy niegdyś nie wierzyliście Bogu, a teraz z powodu ich niedowiarstwa dostąpiliście miłosierdzia, 


text:
O, głębokości bogactw, mądrości i umiejętności Bożej! Jakże niepojęte są sądy jego i niezbadane drogi jego. 


text:
Proszę was tedy, bracia, przez miłosierdzie Boże, abyście składali ciała wasze na ofiarę żywą, świętą, miłą Bogu, na duchową służbę waszą. 


text:
A nie upodabniajcie się do tego świata, ale się przemieńcie przez odnowę umysłu, abyście doświadczyli, jaka jest wola Boga: co (według niej) jest dobre, co miłe, co doskonałe. 


text:
Albowiem na mocy łaski, która mi jest dana, powiadam wszystkim, którzy są wśród was, żeby nie rozumieli więcej niż rozumieć trzeba, a rozumieli z umiarkowaniem według daru wiary, jaką każdemu Bóg odmierzył. 


text:
Jako bowiem w jednym ciele wiele członków mamy, a wszystkie członki nie wykonują tej samej czynności, 


text:
tak wszyscy stanowimy jedno ciało w Chrystusie, a wzięci z osobna jesteśmy członkami jedni drugich. 


text:
I tak, kto rozdaje, (niech to czyni) w prostocie, kto jest zwierzchnikiem, niech się przejmie troską, kto pełni uczynki miłosierdzia, (niech to czyni) z weselem. 


text:
Bądźcie miedzy sobą jednomyślni, nie wynosząc się, ale jednocząc się z pokorą innych. Nie uważajcie siebie samych za zbyt mądrych. 


text:
Nie brońcie samych siebie, najmilsi, ale pozostawcie to gniewowi (Bożemu), napisane jest bowiem: Moja jest pomsta i ja odpłacę, mówi Pan (v5.32.35 Powt.32,35). 


text:
Ale jeśliby nieprzyjaciel twój łaknął, nakarm go, a jeśli ma pragnienie, podaj mu napój: tak czyniąc, węgle ogniste zgromadzisz na głowę jego (v20.25.21-22 Przyp.25,21-22). 


text:
Każdy niechaj będzie poddany władzom wyższym. Nie masz bowiem władzy tylko pod zwierzchnictwem Boga, a te, które są, od Boga są ustanowione. 


text:
Przeto kto sprzeciwia się władzy, sprzeciwia się postanowieniu Bożemu. A kto się sprzeciwia, sam na siebie ściąga potępienie, 


text:
przełożeni bowiem nie są na postrach uczynkowi dobremu, ale złemu. A nie chcesz obawiać się przełożonego? Czyń dobrze, a będziesz u niego we czci. 


text:
Jest bowiem dla ciebie sługą Bożym ku dobremu. Gdybyś jednak źle czynił, lękaj się, nie bez powodu bowiem miecz nosi: wszak jest sługą Bożym i mścicielem zagniewanym na tego, który źle czyni. 


text:
Dlatego też i podatki płacicie, bo (przełożeni) są sługami Bożymi, gorliwie pilnującymi swej służby. 


text:
Oddawajcie każdemu, coście powinni: komu podatek — podatek; komu cło — cło; komu uległość — uległość; komu cześć — cześć. 


text:
Nikomu nic nie bądźcie dłużni, chyba tylko miłość wzajemną, kto bowiem bliźniego miłuje, Zakon wypełnił. 


text:
Albowiem: Nie cudzołóż, nie zabijaj, nie kradnij, nie pożądaj (v2.20.13-17 Wyjśc.20,13-17), i wszelkie inne przykazanie zawiera się w tym słowie: Będziesz miłował bliźniego twego jako siebie samego (v3.19.18 Kapł.19,18). 


text:
A znając czas wiecie, że pora nam już powstać ze snu. Teraz bowiem bliższe jest nasze zbawienie niż wówczas, gdyśmy uwierzyli. 


text:
Noc już daleko się posunęła i przybliżył się dzień. Odrzućmy więc uczynki ciemności i przywdziejmy zbroję światła. 


text:
Jako w świetle dnia postępujmy z godnością, nie w ucztach i pijaństwie, nie w rozpuście i rozwiązłości, nie w zwadzie i zazdrości. 


text:
Ale przyobleczcie się w Pana Jezusa Chrystusa, a nie ulegajcie staraniom o ciało i jego pożądliwości. 


text:
Ten, kto jada, niechaj nie pogardza tym, który nie je; a kto nie je, niech nie potępia tego, który je, albowiem Bóg i jego przygarnął do siebie. 


text:
A ty, kim jesteś, że sądzisz sługę cudzego? Przy Panu swoim trwa lub odpada od niego, a trwać będzie, gdyż Bóg ma moc zatrzymać go. 


text:
Albowiem jeden robi różnicę między dniem a dniem, a dla drugiego każdy dzień jednaki: niechże każdy zostanie przy swoim zdaniu. 


text:
Kto dnia przestrzega, na chwałę Panu przestrzega, a kto jada, dla Pana je, bo przecież dzięki czyni Bogu. Kto nie jada, dla Pana nie je i dzięki czyni Bogu. 


text:
Bo jeśli żyjemy, dla Pana żyjemy; jeśli umieramy, dla Pana umieramy. Bo czy żyjemy, czy też umieramy, Pańscy jesteśmy. 


text:
A ty czemuż potępiasz twego brata? Albo czemu pogardzasz bratem twoim? Wszak wszyscy staniemy przed trybunałem Bożym. 


text:
Napisane jest bowiem: Żyję ja, powiada Pan, ugnie się przede mną wszelkie kolano i wszelki język wyznawać będzie Boga (v23.45.24 Iz.45,24). 


text:
Tedy już nie sądźmy jedni drugich, ale roztrząsajcie raczej to, abyście nie byli dla waszego brata obrazą albo zgorszeniem. 


text:
Wiem i jestem pewny w Panu Jezusie, że nic nie jest nieczyste samo w sobie, tylko dla tego jest nieczyste, kto je za nieczyste uważa. 


text:
Jeżeli bowiem brat twój gnębi się z powodu pokarmu, już nie postępujesz według zasad miłości. Nie zatracaj z przyczyny pokarmu tego, za którego Chrystus umarł. 


text:
Królestwo Boże bowiem nie jest ani pokarmem, ani napojem, ale sprawiedliwością i pokojem, i weselem w Duchu Świętym. 


text:
Z powodu pokarmu nie rujnuj dzieła Bożego. Wszystko wprawdzie jest czyste, ale złem jest dla człowieka, który jedząc daje zgorszenie. 


text:
Dobrze jest nie jeść mięsa i nie pić wina, i nic nie czynić takiego, przez co brat twój uraża się (albo gorszy albo słabnie). 


text:
Własne przekonanie zachowaj dla siebie przed Bogiem. Błogosławiony, który w tym, co za dobre uznaje, siebie samego nie potępia. 


text:
Ale kto wątpi, jeśliby jadł, potępia siebie, bo nie dzieje się to z przekonania. A wszystko, co nie jest z przekonania, jest grzechem. 


text:
My przeto, którzy jesteśmy silni, winniśmy znosić ułomności słabych, a nie iść za własnym upodobaniem. 


text:
Bo i Chrystus nie szukał własnego upodobania, ale jako napisane jest: Urągania urągających tobie spadły na mnie (v19.69.10 Ps.69,10). 


text:
A wszystko cokolwiek niegdyś zostało napisane, dla naszego pouczenia napisane jest, abyśmy przez cierpliwość i pociechę z Pism świętych mieli nadzieję. 


text:
A Bóg cierpliwości i pociechy niech skłoni was do jednomyślności wzajemnej według Chrystusa Jezusa, 


text:
Bo powiadam, że Chrystus stał się sługą Żydów dla wierności Bożej i dla utwierdzenia obietnic danych przodkom. 


text:
Poganie zaś uwielbili Boga za miłosierdzie, jak napisane jest: Dlatego wyznawać cię będę wśród narodów, i imieniu twemu śpiewać będę (v19.18.49 Ps.18,49). 


text:
I znowu Izajasz mówi: Zjawi się potomek Jessego, który powstanie, aby panować nad narodami. W nim narody pokładać będą nadzieję (v23.11.10 Iz.11,10). 


text:
A Bóg nadziei niech was napełni wszelką radością i pokojem w wierze, abyście obfitowali w nadziei mocą Ducha Świętego. 


text:
Jestem co do was przekonany, bracia moi, żeście pełni zacności, napełnieni wszelaką umiejętnością, tak że możecie jeden drugiego napominać. 


text:
A napisałem do was niekiedy zbyt śmiało, jakby dla przypomnienia wam, (a to) na mocy łaski, która dana mi jest przez Boga, abym był sługą Chrystusa Jezusa wśród pogan. 


text:
Czynność świętą przez głoszenie Ewangelii Bożej sprawuję, aby ofiara pogan była przyjęta i poświęcona przez Ducha Świętego. 


text:
Nie odważę się bowiem mówić czegokolwiek, czego by Chrystus nie zdziałał przeze mnie dla posłuszeństwa pogan: słowem i czynem, 


text:
mocą znaków i cudów, potęgą Ducha Świętego, tak że od Jeruzalem wokół aż do Ilirii napełniłem wszystko Ewangelią Chrystusową. 


text:
A przy tym starałem się głosić Ewangelię nie tam, gdzie Chrystusa już znano, abym nie budował na cudzym fundamencie, lecz jak napisane jest: 


text:
Ujrzą go ci, do których wieść o nim nie doszła, a ci, co o nim nie słyszeli, poznają go (v23.52.15 Iz.52,15). 


text:
Teraz wszakże, gdy już nie znajduję miejsca w tych stronach, a pragnąc od wielu lat przybyć do was, 


text:
gdy będę zdążał do Hiszpanii, mam nadzieję, że po drodze was zobaczę. A wy mnie tam odprowadzicie, gdy się wpierw wami choć trochę nacieszę. 


text:
Bo Macedonia i Achaja uznały za słuszne złożyć się nieco na ubogich świętych, którzy są w Jerozolimie. 


text:
Uznały za słuszne, boteż są ich dłużnikami. Jeśli bowiem poganie stali się ich uczestnikami w dobrach duchowych, winni i w cielesnych spieszyć im z pomocą. 


text:
Gdy więc to wykonam i plon ten z moim potwierdzeniem im doręczę, zatrzymując się u was, wyruszę do Hiszpanii. 


text:
Proszę was więc, bracia, przez Pana naszego Jezusa Chrystusa i przez miłość Ducha (Świętego), abyście mnie wspierali waszymi modlitwami przed Bogiem, 


text:
abym był wyzwolony od niewiernych, którzy są w Judei, i żeby moja posługa była przyjęta w Jerozolimie przez świętych. 


text:
abyście ją przyjęli w Panu, jak przystoi świętym, i abyście ją wspierali w każdej sprawie, gdyby tego potrzebowała. I ona bowiem wspomagała wielu, a nawet mnie samego. 


text:
(którzy za życie moje głowy swe nadstawiali i którym nie tylko ja dziękuję, ale i wszystkie kościoły wśród pogan), i kościół w ich domu. 


text:
Pozdrówcie Andronika i Junię, krewnych moich i współtowarzyszów więzienia, którzy chlubnie są znani wśród Apostołów, a chrześcijanami stali się wcześniej niż ja. 


text:
Pozdrówcie tych, którzy są z domu Arystobula. Pozdrówcie Herodiona, krewnego mego. Pozdrówcie tych z domu Narcyza, którzy są w Panu. 


text:
Pozdrówcie Tryfenę i Tryfozę, które pracują w Panu. Pozdrówcie Persydę najmilszą, która wiele pracowała w Panu. 


text:
Pozdrówcie Filologosa i Julię, Nereusza i siostrę jego, i Olimpasa, i wszystkich świętych, którzy są u nich. 


text:
A proszę was, bracia, abyście się strzegli tych, którzy wywołują zwady i zgorszenia wbrew pouczeniom, któreście otrzymali. Strońcie od nich. 


text:
Ci bowiem nie służą Chrystusowi Panu naszemu, ale brzuchowi swemu i przez słowa układne a pochlebne zwodzą serca niewinnych. 


text:
Bo wasze posłuszeństwo słynie wszędzie. Dlatego raduję się z was. Ale chcę, abyście byli roztropnymi w dobrem i czystymi wobec zła. 


text:
A Bóg pokoju niechaj rychło skruszy szatana pod waszymi stopami. Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z wami. 


text:
A temu, który ma moc utwierdzić was według Ewangelii mojej i przepowiadania o Jezusie Chrystusie, według objawienia tajemnicy od wieków zakrytej 


text:
(a teraz ujawnionej przez pisma prorockie z rozkazania wiekuistego Boga ku posłuszeństwu wiary), a znanej już przez wszystkie narody. —


text:
Jedynemu, który mądry jest, Bogu (niech będzie) przez Jezusa Chrystusa chwała na wieki wieków. Amen. 


text:
do kościoła Bożego, który jest w Koryncie, do uświęconych w Chrystusie Jezusie, do powołanych świętych wraz ze wszystkimi, którzy wzywają imienia Pana naszego Jezusa Chrystusa na wszelkim miejscu ich i naszym. 


text:
Tak, że w oczekiwaniu objawienia Pana naszego Jezusa Chrystusa nie zbywa wam na żadnym darze łaski. 


text:
Wierny jest Bóg, przez którego jesteście wezwani do wspólnoty Syna jego Jezusa Chrystusa Pana naszego. 


text:
A proszę was, bracia, w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa, abyście zgadzali się we wszystkim i żeby nie było między wami rozłamów. Bądźcie zupełnie zgodni: jednej myśli i jednego mniemania. 


text:
A to mam na myśli, że każdy z was mówi: Ja jestem Pawła, a ja Apollosa, a ja Kefasa, ja znowu Chrystusa. 


text:
Czyż Chrystus jest rozdzielony? Czyż Paweł był za was ukrzyżowany? Albo czy w imię Pawła jesteście ochrzczeni? 


text:
Bo Chrystus nie posłał mnie chrzcić, ale głosić Ewangelię, jednak nie w mądrości słowa, aby nie stał się próżnym krzyż Chrystusowy. 


text:
Albowiem nauka o krzyżu dla tych, którzy idą na zgubę, jest głupstwem, lecz dla nas, którzy dostępujemy zbawienia, jest mocą Bożą. 


text:
Napisane jest bowiem: Zniszczę mądrość uczonych, a roztropność przezornych zniweczę (v23.29.14 Iz.29,14). 


text:
Gdzież mędrzec? Gdzież uczony? Gdzież badacz tego świata? Czyż Bóg nie obrócił w głupstwo mądrości tego świata? 


text:
Bo skoro w mądrości Bożej świat nie poznał Boga przez mądrość, właśnie podobało się Bogu przez głupstwo przepowiadania zbawić tych, którzy uwierzą. 


text:
A przypatrzcie się, bracia, wezwaniu waszemu, że niewielu (spomiędzy was) mądrych według świata, niewielu możnych, niewielu szlachetnie urodzonych. 


text:
Gdyż Bóg wybrał to, co głupie u świata, aby zawstydzić mądrych, i co słabe u świata wybrał Bóg, aby zawstydzić potężnych, 


text:
i co nic nie znaczące, a pokryte wzgardą, i co jest niczym, wybrał Bóg, aby zniszczyć to, co jest czymś. 


text:
A przecież przez niego jesteście w Chrystusie Jezusie, który stał się nam mądrością od Boga, sprawiedliwością, uświęceniem i odkupieniem, 


text:
A i ja, gdy przyszedłem do was, bracia, nie przybyłem z podniosłą mową lub mądrością, głosząc wam świadectwo o Chrystusie. 


text:
A mowa moja i nauczanie moje nie polegały na przekonywających słowach mądrości, ale na okazaniu ducha i mocy, 


text:
Między doskonałymi głosimy wprawdzie i mądrość, lecz nie mądrość tego świata, ani możnych świata tego, którzy wniwecz się obracają. 


text:
Ale głosimy mądrość Bożą niepojętą i zakrytą, którą Bóg przeznaczył przed wiekami ku chwale naszej, 


text:
której nikt z władców tego świata nie poznał, bo gdyby byli poznali, nigdy by Pana chwały nie ukrzyżowali. 


text:
Ale jak napisane jest: Czego oko nie widziało, ani ucho nie słyszało i w serce człowiecze nie wstąpiło, to przygotował Bóg tym, którzy go miłują (v23.64.4 Iz.64,4). 


text:
Któż bowiem z ludzi wie, co jest w człowieku, prócz ducha człowieczego, który w nim jest? Tak i tego, co jest Boże, nikt nie zna, tylko Duch Boży. 


text:
A myśmy nie otrzymali ducha świata, lecz Ducha, który z Boga jest, abyśmy poznali, co nam Bóg darował przez swą łaskę. 


text:
Głosimy to też nie słowami, których uczy mądrość ludzka, ale takimi, których uczy Duch, do rzeczy duchowych duchową miarę stosując. 


text:
Bo człowiek zmysłowy nie pojmuje tego, co jest z Ducha Bożego i głupstwem dla niego jest to, co według duchowej miary sądzić należy, bo zrozumieć tego nie może. 


text:
I ja, bracia, nie mogłem do was przemawiać jako do duchowych, ale jak do cielesnych, jak do maleńkich dzieci w Chrystusie. 


text:
Dałem wam mleko na napój, a nie pokarm, boście jeszcze znieść nie mogli, ani też teraz nie możecie, bo jeszcze cieleśni jesteście. 


text:
Skoro bowiem między wami zazdrość i niezgoda panuje, czyż nie jesteście cieleśni i czyż nie postępujecie według zasad czysto ludzkich? 


text:
Bo gdy jeden mówi: Ja jestem Pawła, a drugi: A ja Apollosa — czyż nie okazujecie się ludźmi tylko? Bo kim jest Apollo czy Paweł? 


text:
A ten, kto sadzi i kto podlewa, jednym są i każdy z nich otrzyma swoją zapłatę według pracy swojej. 


text:
Według łaski Bożej, która mi jest dana, jako roztropny budowniczy założyłem fundament, a inny na nim buduje. Lecz każdy niech baczy, jak na nim buduje. 


text:
Bo nikt nie może założyć innego fundamentu, prócz tego, który już jest założony, a którym jest Jezus Chrystus. 


text:
A jeśli kto na tym fundamencie wznosi budowę ze złota, ze srebra, z drogich kamieni, z drzewa, z siana lub ze słomy —


text:
praca każdego na jaw wyjdzie: dzień bowiem (Pański) ujawni, gdyż w ogniu się objawi i dzieło każdego, jakie jest, ogień wypróbuje. 


text:
A czyje dzieło spłonie, ten szkodę poniesie, ale sam będzie zbawiony tak jednak jakoby przez ogień. 


text:
A jeśli kto świątynię Bożą niszczy, zniszczy go Bóg. Świątynia bowiem Boża świętą jest, a tą świątynią jesteście wy. 


text:
Niechaj się nikt nie łudzi. Jeśli kto między wami uchodzi za mędrca na tym świecie, niech się stanie głupim, aby był mądrym. 


text:
Mądrość bowiem świata tego głupstwem jest u Boga. Bo napisane jest: Ten, który chwyta mędrców w przebiegłości ich (v18.5.12 Hiob.5,12). Albo też: 


text:
Wszystko bowiem jest wasze: Paweł, Apollo czy Kefas; świat, życie czy śmierć, to, co jest, czy to, co będzie, wszystko jest wasze, 


text:
Co do mnie, najmniejsza to rzecz, czy będę przez was sądzony, czy przez sąd ludzki, bo i sam siebie też nie sądzę. 


text:
Do niczego się bowiem nie poczuwam, ale przez to nie jestem usprawiedliwiony; sędzią moim Pan jest. 


text:
Przeto nie sądźcie przed czasem, aż przyjdzie Pan, który ujawni to, co się kryje w ciemności, i objawi zamysły serc: a wtedy każdy znajdzie pochwałę u Pana. 


text:
Bracia, zastosowałem to do siebie i Apollosa ze względu na was, abyście się na nas nauczyli nie wykraczać poza to, co napisano, i abyście nie nadymali się pychą, wynosząc się jeden nad drugiego. 


text:
Bo któż cię rozsądzi? I cóż masz, czego byś nie otrzymał? A jeśliś otrzymał, czemu się chełpisz, jak gdybyś nie otrzymał. 


text:
Jużeście nasyceni, jużeście się wzbogacili, królujecie bez nas i obyście królowali, abyśmy i my z wami królować mogli. 


text:
Bo sądzę, że Bóg nas, Apostołów, przeznaczył na ostatnich (spośród ludzi), na skazańców, gdyż widowiskiem staliśmy się dla świata, dla aniołów i ludzi. 


text:
My głupi dla Chrystusa, a wy mądrzy w Chrystusie, my słabi, a wy mocni, wy uczczeni, a my w pogardzie. 


text:
i mozolimy się, pracując własnymi rękoma. Złorzeczą nam, a my błogosławimy, prześladują, a my znosimy. 


text:
Spotwarzają nas, a my się modlimy. Staliśmy się, jakby śmiecie świata tego, odrazą dla wszystkich, aż do tej chwili. 


text:
Bo choćbyście mieli dziesięć tysięcy wychowawców w Chrystusie, to ojców macie niewielu. Albowiem w Chrystusie Jezusie przez Ewangelię jam się stał ojcem waszym. 


text:
Dlatego posłałem do was Tymoteusza, który jest synem moim najdroższym i wiernym w Panu, aby wam przypomniał postępowanie moje w Chrystusie Jezusie, jak wszędzie w każdym kościele nauczam. 


text:
A ja przybędę do was rychło, jeśli Pan zechce, i poznam nie słowa tych, co się pychą unieśli, ale to, czego potrafią dokonać. 


text:
Powszechnie słyszy się o rozpuście między wami i to o rozpuście takiej, jakiej nawet między poganami nie ma: tak, że któryś z was żyje z żoną ojca swego. 


text:
A wy nadęliście się pychą, zamiast okryć się raczej żałobą, aby usunąć spośród was tego, kto się takiego czynu dopuścił. 


text:
Ale ja, choć ciałem nieobecny, wszakże obecny duchem, tego, który dopuścił się takiego przestępstwa, jużem osądził, jakbym był obecny: W imię Pana naszego Jezusa Chrystusa, 


text:
Uprzątnijcie stary kwas, abyście się stali nowym zaczynem, jako też przaśni jesteście. Albowiem na Paschę naszą został ofiarowany Chrystus. 


text:
Świętujmy więc nie w starym kwasie ani też w kwasie złości i przewrotności, ale w przaśnikach czystości i prawdy. 


text:
Nie miałem na myśli rozpustników tego świata ani skąpców, ani zdzierców, ani bałwochwalców, bo inaczej musielibyście ten świat opuścić. 


text:
Lecz napisałem wam, abyście nie przestawali z takim, który się bratem waszym mieni, a jest rozpustnikiem albo skąpcem, bałwochwalcą, oszczercą, opojem lub grabieżcą, abyście z takim nawet pokarmu nie spożywali. 


text:
Bo cóż mi do tych, którzy są poza nami, abym ich sądził? Czy i wy nie sądzicie tych, którzy są wśród nas? 


text:
Czy rzeczywiście śmie z was kto, mając sprawę z drugim, stawać na sąd przed niesprawiedliwymi, a nie przed świętymi? 


text:
Czyż nie wiecie, że święci świat ten sądzić będą? A jeśli wy świat sądzić macie, czyż nie jesteście godni rozstrzygać rzeczy błahych? 


text:
A wy, gdy sądzicie się o sprawy doczesne, wybieracie sobie na sędziów tych, którzy w kościele żadnego nie mają znaczenia. 


text:
Mówię to dla zawstydzenia was. Czyż nie ma między wami nikogo mądrego, kto mógłby rozsądzać między braćmi swymi? 


text:
Już i to nawet nie przystoi wam, że w ogóle się między sobą sądzicie. Czemu raczej krzywdy nie znosicie? Czemu raczej szkody nie cierpicie? 


text:
Czyż nie wiecie, że niesprawiedliwi nie posiądą Królestwa Bożego? Nie łudźcie się: ani rozpustnicy, ani bałwochwalcy, ani cudzołożnicy, 


text:
ani rozwięźli, ani sodomici, ani złodzieje, ani skąpcy, ani opoje, ani oszczercy, ani grabieżcy nie posiądą Królestwa Bożego. 


text:
A niektórzy z was takimi byli, aleście obmyci, uświęceni i usprawiedliwieni w imię Pana (naszego) Jezusa Chrystusa i w Duchu Boga naszego. 


text:
Wszystko mi wolno, ale nie wszystko pożyteczne. Wszystko mi wolno, ale ja się niczemu pod władzę nie poddam. 


text:
Pokarm dla żołądka, a żołądek dla pokarmu, ale Bóg zniweczy i jedno, i drugie: ciało zaś nie dla rozpusty, ale dla Pana, a Pan dla ciała. 


text:
Czyż nie wiecie, że ciała wasze są członkami Chrystusa? Czy miałbym wziąć członki Chrystusa i uczynić je członkami nierządnicy? Z pewnością nie. 


text:
Albo czyż nie wiecie, że ten kto łączy się z nierządnicą, staje się z nią jednym ciałem? Albowiem (mówi Pismo): będą dwoje w jednym ciele (v1.2.24 Rodz.2,24). 


text:
Strzeżcie się rozpusty. Wszelki grzech, którego się dopuszcza człowiek, jest poza ciałem, ale kto rozpuście się oddaje, przeciw ciału swemu grzeszy. 


text:
Czyż nie wiecie, że ciało wasze jest świątynią Ducha Świętego, który w was przebywa? Macie Go od Boga i nie należycie (tylko) do siebie. 


text:
Żona nie ma władzy nad swoim ciałem, ale mąż. Podobnie też i mąż nie ma władzy nad ciałem swoim, ale żona. 


text:
Nie odmawiajcie jedno drugiemu, chyba za wspólną zgodą na pewien czas, aby się oddać modlitwie, a potem znowu wracajcie do siebie, aby nie kusił was szatan z powodu niewstrzemięźliwości waszej. 


text:
Chciałbym bowiem, aby wszyscy ludzie byli tak jak ja, lecz każdy ma własny dar od Boga, jeden tak, a drugi inaczej. 


text:
A tym, którzy nie żyją w małżeństwie, i wdowom powiadam: dobrze by było, jeśliby tak wytrwali jak i ja. 


text:
Ale jeśli się powstrzymać nie mogą, niech zawierają małżeństwa. Lepiej jest bowiem zawrzeć związek małżeński, niż gorzeć. 


text:
a jeśliby odeszła, ma pozostać bez męża albo pojednać się z mężem swoim. Także i mąż żony niech nie odsyła. 


text:
Do innych zaś mówię ja, a nie Pan: Jeśli który z braci ma żonę niechrześcijankę, a ta godzi się z nim zamieszkiwać, niechże jej nie odsyła. 


text:
I jeśli żona ma męża niechrześcijanina, a ten godzi się zamieszkiwać z nią, niech nie opuszcza męża. 


text:
Uświęcony jest bowiem mąż niechrześcijanin przez taką żonę i uświęcona jest żona niechrześcijanka przez męża chrześcijanina, bo inaczej dzieci wasze byłyby nieczyste, a teraz święte są. 


text:
Lecz jeśliby niechrześcijanin chciał odejść, niech odejdzie, gdyż ani brat, ani siostra nie są poddani niewolnictwu w tych rzeczach, a Bóg wezwał was do zgody. 


text:
Niech tylko każdy według tego postępuje, jak mu udzielił Pan i do czego Bóg go wezwał. Tak też we wszystkich kościołach nauczam. 


text:
Kto został wezwany będąc obrzezany, niech się znaku obrzezania nie pozbywa. Kto jest wezwany nie będąc obrzezany, niech się obrzezaniu nie poddaje. 


text:
Obrzezanie bowiem niczym jest i nieobrzezanie jest niczym, chodzi tylko o zachowanie przykazań Bożych. 


text:
Zostałeś wezwany będąc niewolnikiem, nie trap się, ale jeśli możesz się stać wolnym, korzystaj z tego. 


text:
Albowiem kto w Panu został wezwany będąc niewolnikiem, stał się wyzwoleńcem Pańskim; podobnie jak niewolnikiem Chrystusowym został ten, kto wezwany był będąc wolnym. 


text:
A co do dziewic, nie mam rozkazania Pańskiego, ale radę daję jako ten, który dla doznanego od Pana miłosierdzia zasługuje na wiarę. 


text:
A jeślibyś pojął żonę, nie zgrzeszysz. I jeśliby dziewica wyszła za mąż, nie zgrzeszy. Wszakże tacy utrapienie ciała mieć będą, a ja chciałbym wam tego oszczędzić. 


text:
Ale wam powiadam, bracia: Czas krótki, nie pozostaje nic innego, aby ci, którzy żony mają, stali się, jakoby ich nie mieli; 


text:
a ci, którzy płaczą, jakoby nie płakali i którzy się weselą, jakoby się nie weselili; którzy kupują, jakoby nie posiadali 


text:
A pragnę, abyście byli bez troski. Kto nie ma żony, troszczy się o to, co Pańskie, jakby się Bogu podobać. 


text:
Niewiasta niezamężna i dziewica myśli o tym, co Pańskie jest, aby była świętą ciałem i duchem. Zamężna zaś myśli o rzeczach światowych, jakby się podobać mężowi. 


text:
To zaś mówię dla pożytku waszego, nie żebym zastawiał na was sidła, tylko z uwagi na to, co godziwe i co pozwoli (wam) trwać przy Panu bez przeszkody. 


text:
A jeżeli kto uważa, że okryłby wstydem córkę swoją dziewicę, gdyby lata jej przeszły, i że obowiązkiem jego jest tak uczynić (tzn. wydać ją za mąż), niech czyni, co zechce, nie zgrzeszy; niech ona wyjdzie za mąż. 


text:
Ale i ten, kto wolny od przymusu, będąc panem swej woli, powziął mocne postanowienie i w sercu swym rozważył zachować córkę swą dziewicą, dobrze uczyni. 


text:
Żona związana jest, póki mąż jej żyje, a gdyby umarł mąż jej, jest wolna: może wyjść, za kogo chce, byle w Panu. 


text:
Ale szczęśliwa będzie, jeśli według mojej rady wytrwa, jak jest, a sądzę, że i ja mam ducha Bożego. 


text:
A co do rzeczy składanych w ofierze bożkom pogańskim wiemy wszyscy, co o tym sądzić należy. Ale wiedza nadyma, a miłość buduje. 


text:
Co się tyczy zatem pokarmów ofiarowanych bożkom pogańskim, wiemy, że nie ma na świecie żadnego bożka, a istnieje tylko jeden Bóg. 


text:
Chociaż bowiem są tak zwani bogowie czy to w niebie, czy na ziemi (a bogów tych jest wielu i panów jest wielu), 


text:
dla nas wszakże istnieje tylko jeden Bóg Ojciec, od którego pochodzi wszystko i dla którego istniejemy. I jeden Pan Jezus Chrystus, przez którego stało się wszystko i my przez niego. 


text:
Lecz nie wszyscy mają taką świadomość. Niektórzy bowiem ciągle jeszcze zachowując dawny stosunek do bożka, spożywają ofiary bałwochwalcze, kalając przez to słabe swe sumienie. 


text:
Pokarm sam przez się nie ma znaczenia u Boga. Ani bowiem nam co przybywa, jeżeli jemy, ani też ubywa, jeżeli nie jemy. 


text:
Bo gdyby kto ujrzał ciebie należycie oświeconego, zasiadającego u stołu w świątyni pogańskiej, czy świadomość jego, który jest słaby, nie skłoni go do pożywania pokarmów bożkom ofiarowanych? 


text:
Czy nie jestem wolny? Nie jestemże Apostołem? Czyż Jezusa Pana naszego nie widziałem? A wy, czy nie jesteście dziełem moim w Panu? 


text:
Jeśli dla innych nie jestem Apostołem, wszakże dla was jestem, bo wy jesteście pieczęcią apostolstwa mojego w Panu. 


text:
Czyż nie mamy prawa prowadzić z sobą niewiasty, siostry, jak inni Apostołowie i bracia Pańscy, i Kefas? 


text:
Czy mówię to tylko po ludzku? Czyż i Prawo tego nie powiada? Napisane jest przecież w Prawie Mojżeszowym: Nie będziesz związywał pyska wołowi młócącemu (v5.25.4 Powt.25,4). Czy Bóg się troszczy o woły? 


text:
Czy też tylko ze względu na nas to powiada? Dla nas bowiem jest napisane, że oracz winien orać w nadziei, a młócący młócić w nadziei, że będzie w plonach uczestniczył. 


text:
Skorośmy wam dobra duchowe posiali, cóż wielkiego, gdybyśmy w żniwie waszych dóbr doczesnych mieli swój udział? 


text:
Jeżeli inni mają udział we władzy waszej, dlaczego raczej nie my? Aleśmy z prawa tego nie korzystali, lecz znosimy wszystko, byle żadnej przeszkody nie stawiać Ewangelii Chrystusowej. 


text:
Czyż nie wiecie, że ci, którzy święte obrzędy sprawują, ze świątyni się żywią, a którzy przy ołtarzu służą, z ołtarza otrzymują swą cząstkę? 


text:
Ja jednak z żadnej z tych rzeczy nie korzystałem. A i tego nie piszę, aby mi się co dostało, bo wolę umrzeć, niż utracić to, co jest moją chlubą. 


text:
Bo głoszenie Ewangelii nie jest mi powodem do chwały, zmusza mnie do tego konieczność i biada mi, gdybym Ewangelii nie głosił. 


text:
Jeśli bowiem czynię to z własnej woli, mam zapłatę, a jeśli zmuszony, to wypełniam zlecone mi szafarstwo. 


text:
Jakaż jest więc nagroda moja? Oto ta, że głosząc Ewangelię, czynię to darmo, abym nie nadużywał prawa mego w Ewangelii. 


text:
Dla tych, którzy są pod Zakonem, jakbym i ja był pod Zakonem (chociaż pod Zakonem nie byłem), abym tych, którzy są pod Zakonem, pozyskał. Dla tych, którzy byli bez Zakonu (stałem się), jakbym był bez Zakonu (chociaż bez Zakonu Bożego nie byłem, alem był pod Zakonem Chrystusowym), abym pozyskał tych, którzy byli bez Zakonu. 


text:
Dla słabych stałem się (jakoby) słabym, abym słabych pozyskał. Stałem się wszystkim dla wszystkich, aby wszystkich zbawić. 


text:
Czyż nie wiecie, że z tych, którzy biegną w zawody, choć wszyscy biegną, jeden tylko otrzymuje nagrodę? Tak biegnijcie, abyście otrzymali. 


text:
A każdy, kto staje do zawodów, od wszystkiego się powstrzymuje: oni, aby otrzymać wieniec znikomy, a my — trwały. 


text:
Bo nie chcę, bracia, abyście nie mieli wiedzieć, że ojcowie nasi wszyscy byli pod obłokiem i że wszyscy przeszli przez morze. 


text:
i wszyscy pili ten sam napój duchowy, bo pili z opoki duchowej, która im towarzyszyła, a opoką był Chrystus. 


text:
I abyście się nie stali bałwochwalcami jak niektórzy z nich, jak napisane jest: Zasiadł lud, by jeść i pić, i powstawszy zaczęli się bawić (v2.32.6 Wyjśc.32,6). 


text:
Nie dopuszczajmy się rozpusty, jak niektórzy z nich rozpusty się dopuścili i legło ich dnia jednego dwadzieścia trzy tysiące. 


text:
A to wszystko działo się jako wyobrażenie rzeczy przyszłych i napisane jest ku przestrodze dla nas, którzy żyjemy w tych czasach ostatecznych. 


text:
Pokusa nachodząca was, nie jest nad wasze ludzkie siły, Bóg wszakże jest wierny i nie dopuści kusić was ponad wasze siły, ale razem z pokusą da też i wyjście, abyście ją przetrzymać mogli. 


text:
Kielich błogosławieństwa, który błogosławimy, czyż nie jest uczestnictwem we krwi Chrystusowej? A chleb, który łamiemy, czyż nie jest uczestnictwem w ciele Chrystusowym? 


text:
Bo wielu nas jest jednym chlebem i jednym ciałem; wszyscy bowiem jednego chleba uczestnikami jesteśmy. 


text:
Ale co poganie ofiarują, czartom ofiarują, a nie Bogu. A nie chcę, abyście byli wspólnikami czartów. Nie możecie pić kielicha Pańskiego i kielicha czartowskiego; 


text:
Czyż mamy do gniewu pobudzać Pana? Czy jesteśmy mocniejsi od niego? Wszystko wolno, ale nie wszystko jest pożyteczne. 


text:
Jeżeli kto z pogan zaprasza was i zechcecie pójść, jedzcie wszystko, co wam podadzą, o nic nie pytając dla spokoju sumienia. 


text:
A gdyby kto powiedział: „To było złożone w ofierze", nie jedzcie — ze względu na tego, który ostrzegł i na spokój sumienia. 


text:
A sumienia, powiadam, nie własnego, ale cudzego, czemuż bowiem cudze sumienie miałoby osądzać moją wolność? 


text:
jak i ja wszystkim we wszystkim staram się dogodzić, nie szukając, co jest pożyteczne dla mnie, ale co dla wielu, aby byli zbawieni. 


text:
A chwalę was, bracia, że we wszystkim pamiętacie o mnie i trzymacie się moich pouczeń, jak wam podałem. 


text:
A chcę, abyście wiedzieli, że głową każdego mężczyzny jest Chrystus, a głową niewiasty mężczyzna, głową zaś Chrystusa — Bóg. 


text:
A każda niewiasta, która się modli albo prorokuje z głową odkrytą, hańbi głowę swoją, bo to jest to samo, jak gdyby była ogoloną. 


text:
Jeśli bowiem niewiasta nie nakrywa głowy, niech się ostrzyże, a skoro wstydzi się być ostrzyżoną lub ogoloną, niech się okrywa. 


text:
Mężczyzna nie powinien swojej głowy nakrywać, gdyż jest wyobrażeniem i chwałą Boga, niewiasta zaś jest chwałą mężczyzny. 


text:
Lecz gdy niewiasta włosy zapuszcza, służy to jej chwale, dlatego że włosy są jej za przykrycie dane. 


text:
Ale gdyby ktoś miał ochotę spierać się (o to), to my nie mamy takiego obyczaju ani też kościoły Boże. 


text:
Przede wszystkim więc słyszę, że gdy się zbieracie w kościele, prowadzicie między sobą spory i po części wierzę temu. 


text:
Czyż domów nie macie do jedzenia i picia? A może okazujecie wzgardę Kościołowi Bożemu i upokarzacie tych, którzy nic nie mają? Cóż wam powiem? Czy pochwalę was? Za to nie chwalę. 


text:
Ja bowiem otrzymałem od Pana, co też wam podałem, że Pan Jezus tej nocy, w której był wydany, wziął chleb, 


text:
i dzięki uczyniwszy, łamał i rzekł: To jest ciało moje za was (wydane): to czyńcie na moją pamiątkę. 


text:
Także i kielich, po wieczerzy, mówiąc: Ten kielich jest nowym testamentem we krwi mojej. To czyńcie, ilekroć pić będziecie, na pamiątkę moją. 


text:
Ilekroć bowiem ten chleb pożywać a kielich pić będziecie, śmierć Pańską zwiastujecie, aż on sam przybędzie. 


text:
Tak więc, ktokolwiek by pożywał ten chleb albo pił kielich Pański niegodnie, winien będzie ciała i krwi Pańskiej. 


text:
Jeśli kto głodny, niech je w domu, abyście się na potępienie nie schodzili. A inne rzeczy zarządzę, gdy przybędę. 


text:
Przeto oznajmiam wam, że nikt, kto przemawia w Duchu Bożym, nie złorzeczy Jezusowi. I nikt nie może powiedzieć „Pan Jezus", jak tylko w Duchu Świętym. 


text:
I tak jednemu dostaje się przez Ducha mowa mądrości, a innemu mowa umiejętności według tegoż Ducha. 


text:
Jednemu dar czynienia cudów, drugiemu proroctwo, innemu rozpoznawanie duchów, innemu rozmaitość języków lub umiejętność ich tłumaczenia. 


text:
Albowiem jak jedno jest ciało, a członków ma wiele i wszystkie członki ciała, chociaż jest ich wiele, są przecież jednym ciałem, tak i Chrystus. 


text:
Gdyż w jednym Duchu wszyscy ochrzczeni byliśmy w jedno ciało, czy to Żydzi, czy Grecy, niewolnicy czy wolni: i wszyscy jednym Duchem zostaliśmy przepojeni. 


text:
Gdyby tak noga powiedziała: Ponieważ nie jestem ręką, nie należę do ciała, czy dlatego do ciała nie należy? 


text:
A jeżeliby tak ucho rzekło: Ponieważ nie jestem okiem, nie należę do ciała, czy dlatego do ciała nie należy? 


text:
I nie może oko powiedzieć ręce: Nie potrzeba mi ciebie; albo znowu głowa nogom: Nie jesteście mi potrzebne. 


text:
a członki ciała, które uważamy za mniej szlachetne, tym większym otaczamy szacunkiem. I większą troskę o przyzwoitość okazujemy w stosunku do tych, co uchodzą w nas za wstydliwe, 


text:
bo które nie są wstydliwe, nie potrzebują tego. Lecz i Bóg ciało tak urządził, że przydał czci tym członkom, którym jej niedostawało, 


text:
A jeśli cierpi jeden członek, wszystkie członki z nim cierpią i jeśli jeden członek czci doznaje, wszystkie członki się z nim radują. 


text:
A niektórych ustanowił Bóg w Kościele: najpierw Apostołów, potem Proroków, po trzecie Nauczycieli, innym dał moc (czynienia cudów), jeszcze innym dary uzdrawiania, posługiwania, rządzenia, władania językami. 


text:
Czy wszyscy Nauczycielami? Czy wszyscy mają niezwykłą moc? Czy wszyscy mają dar uzdrawiania? Czy wszyscy władają językami? Czy wszyscy tłumaczą? 


