# verses

text:
Katmuan me king kanta ning kapurian ing Templo mung atyu king Zion; katmuan mu la king kekang ligaya ding kekang memalen.


text:
Patunayan mu karing kekang memalen ding bage depat mu kanitang minunang panaun; tuparan mu la detang sinabi mu king kapamilatan na ning lagyu mu.


text:
Ablasan mu la king mayap detang menalig keka; patunayan mu king karapatdapat lang pagkatiwalan ding kekang propeta.


text:
Pakiramdaman mu, O Ginu, ing panalangin da ring talasuyu mu a manangkamin king bendisyun nang Aaron karing kekang memalen. Kanita kilalanan da ring sablang tau keti king yatu king ika ing Ginu, ing Dios a alang angga.


text:
Nung makananu neng alalasa ning dila ing pamangan, makanyan neng ababalu ning taung ating kabiasnan ing taung malaram.


text:
Tanggapan ne ning babai ing ninumang lalaking mitakdang maging asawa na, oneng kailangan yang mamili ing lalaki king buri nang maging asawa.


text:
Nung maganaka ya ing babai at malambing magsalita, kanita ing asawa ya na ing pekamasuerting lalaki.


text:
Potang makiasawa ne ing lalaki, ikua na na ing mayap diliing asawang akatambayan na at munie sikanan lub king bie na.


text:
Ing mulahan a alang bakud mayan yang luban at panakawanan; ing lalaking alang asawa parati yang lakad-lakad at malungkut.


text:
Atin na waring migtiwala king tulisan a makasandatang lipat-lipat karing balen? Lalu yang e sukat pagkatiwalan ing lalaking alang tuknangan a matudtud nu man karin ne dasan ning kabengian.


text:
Sabian na ning ninumang kakaluguran king kakaluguran na ka, oneng deng aliwa kakaluguran la mu keng salita.


text:
O e ustung kekatamung kayuyungyungan, makananu kang milub ban laganapan meng pamaglinlang ing balang tau?


text:
Ating kakaluguran a kakaluguran mu neng atin lang akakua keka, oneng maging kalaban la potang atyu ka king kagipitan.


text:
E me sukat kakalinguan iting kayabe mu king kekang pamakilaban; dinan me potang minawa na ing kekang bie.


text:
Mingat ka neng ating babie turu keka. Lawan mu pa mu nung nanu ing kapagnasan na pota ing sarili nang kapakanan ya ing buri nang saupan at kakasangkapanan na ka mu.


text:
Sabian na keka, Ustu ya ing daralanan mu, oneng kaybat lisia ya at lawan na nung nanu ing miras keka.


text:
E ka maniawad turu king metung a babai tungkul king katunggali na o king duag tungkul king gera o king negosianti tungkul king alaga ning panialwan o king maniali tungkul king kekang pamisali o king mabagsik tungkul king pamamie kapasalamatan o king maimut a tau tungkul king ganaka o king matamad tungkul king obra o king karaniwan a magobra tungkul king obrang sukat mayari o king ipus a matamad tungkul king dakal a obra. E ka lalapit maniawad turu kenu man kareti.


text:
Ing daptan mu ya ing lumapit ka king taung ating takut at kagalangan king Dios at pikabaluan king kapamintuan karing kautusan na, itang ating malasakit para king ikakayap mu at manamdaman nung mayala kang suerti.


text:
Neng misan ing kekang kapamalakan mas dakal ya balung sabian kesa karing pitung makabante king matas a toreng batiawan.


text:
Ing nanumang babalakan tamung daptan magumpisa keng pamakipagsalita, at nanumang daptan pakaisipan ya pa.


text:
Pagkatiwalan de ring kabalen na ing taung biasa, at e ya makalinguan ing lagyu na king kapilan pa man.


text:
Anak ku, maningat ka keng pamamangan mu kabang bie mu; e mu kakanan itang balu mung makasira king kekang katawan.


text:
Maulaga ing katungkulan na ning doktor uli ning kabiasnan na, at lalawan deng matas ding atyu king kayupayan.


text:
E wari ing danum a mapait meging danum a malyaring inuman king kapamilatan ning kapirasung dutung ban mipakilala ing kayupayan ning Gino?


text:
Atin taung dininan nang kabiasnan ning Ginu ban purian ta ya uli da reting taung biasang gawang panulu.


text:
Alang tuknang ing pamagobra na ning Ginu, ing mimingat karing tau ning yatu ban e la mika kapanamdaman.


text:
Sisian mu ing sablang kakulangan mu at magbayu kang dalan; linisan me ing pusu mu king sablang kasalanan.


text:
Manalangin ya ing doktor king Ginu ba neng patnubayan king pamanulu na ban asagip ne bie ing uluan na.


text:
Anak ku, manangis ka neng ating mete tau. Kumiak ka at manangis ban ipasiag ing kekang kalungkutan. Piblasan me ing mete agpang king makatud a paralan at makipaglibing ka.


text:
Manangis kang kapait-paitan at kumiak kilub ning metung o aduang aldo ban ala lang asabi deng tau. Kaybat na nita, pamatulan mu na ing sarili mu.


text:
Paburen manatili saguli ing kalungkutan king mete pakamalan, oneng e ustu ing gawan na kang pakakalulu.


text:
E mu kakalinguan king e ne pasibayung makapagbalik ing mete. E nia naman asaupan ning kekang pamangiak; pota ika pa ing misakitan.


text:
Potang ing mete mibili ne king tauli nang pagkabilian, tuknang na ka kanitang paibalisa; e mu ne pigaganakan pa. Paburen mu neng mipayapa.


text:
Sukat yang ating panaun ing magaral ban mabiasa ya. Sukat yang alang obrang pakibatan ban lubus yang makapagaral.


text:
Makananu yang mabiasa ing sasarul nung ala yang aliwang gagawan nune mu ing sasarul at alang aliwang sasabian nung e mu ding sese nang animal?


text:
Ala yang aliwang isipan nune mu ing matulid ing serul na king marangle, at ing mangumpe dikut anggang bengi ban pataban na lang sese nang animal.


text:
Makanyan munaman ing kabilian ding magobra at ding mangagaling a pangamat a aldo't bengi mandukit at manabas ampon gugulis ban maging kalupa ne nitang buri dang lunto.


text:
Makanyan munaman ing kabilian ning pande a makatalakad arap ning palian na at mimisip nung nanu ing daptan na king kapirasung bakal. Masasalab ya balat king pali kabang mipapawas ya. Mangaklak ya king kalaksing ding masu at mantilyu kabang ding mata na makalawe la king bakal a pagobran na. Mibabata ya ban mayari ya ing pagobran na, at e bala ing mabengi ya maging masanting ya sa ing gagawan na.


text:
Makanyan munaman ing kabilian ning gagawang kuran. Makalukluk ya kilub ning patingapun arap ning pagobran na. Karing bitis na padurut ne ing gulung, at atyu king gagawan na ing mabilug nang pamisip ban atantia na nung nu anti ing ayari na.


text:
Daramusakan de ring bitis na ing pila, at ding gamat na ila ding miyuyubug. Kaybat lamayan ne king api ning ornu ban lunto yang matibe at makintab ing gewa na.


text:
Mitalakad ya ing siudad king uli ra; alang manuknangan o magbisitang tau nung e king karelang kasuyuan.


text:
Oneng e da la yayabe king konsehu ning balen at e la tatalan matas a katungkulan. E da la gagawan ukum uling ala lang beluan king kautusan. E la megaral at e la biasang sumulat kasebian.


text:
Oneng makayaliwa ya ing taung magaral king Kautusan ning Kakataskatasan. Sasaliksikan na ing kabiasnan ning milabas a panaun, at pagaralan na lang ula ding propeta.


text:
Pakatandanan na la ban e na la kalinguan ding kasebian da ring pikabaluan a tau, at pagaralan na la kabaldugan ding talimhaga.


text:
Sasaliksikan na la kabaldugan ding makasalikut dang kabaldugan ding kasebian, at balu na lang malinawan ding masakit dang kabaldugan ding talimhaga.


text:
Pakiduang da ring marangal ing kasuyuan na at kayabe de ring pamuntuk ning balen. Pupunta ya karing aliwang bansa at ababalu na ing kayapan na at ing e mayap ning tau.


text:
Kabuklat ning masala manalangin ya king Ginung Linalang king sabla; aduan na king Kakataskatasan king patawaran na sana ing arapat nang pamikasala.


text:
Nung burian ning maragul a Ginu, mikatmuan yang kabiasnan. Kanita lumual la king asbuk na ding amanung mitmung kabiasnan, at munie yang kapasalamatan king Ginu.


text:
Papayabut na ing beluan na king kapamilatan na ning tuturu na, at ing pagmaragul na ya ing Kautusan ning Ginu at kasunduan.


text:
Purian da ring tau ing kabiasnan na at e makalinguan kapilan man. Manatili yang mabie king kaisipan da ring tau, at banggitan de ring tuki-tuking lahi ing lagyu na.


text:
Nung kumaba ya bie maygit yang maging pikabaluan kesa karing aliwa, nung maranun yang mate sapat na itang meging pikabaluan ya.


text:
Makiramdam kayu kaku, ikong anak kung tapat kaku, mamukadkad kayung anti ding rosas lele ning danuman.


text:
Salingalngal kayung anti ing mabanglung sampagang liryu; ikalat yu nukarin man ing banglu yung anting insenso. Magkanta kayung kapurian king Ginu at pasalamatan ye king sabla nang depatan.


text:
Ipamalita ye ing maula nang lagyu; purian yeng kayabe ing kanta at ning lira. Anti kaniti ing ikanta yu:


text:
E sukat sabian ing anti kaniti: Nanu ya ini? Obat makanyan? Mipakibatan la deting kutang king takdang panaun. Minutus ya at migbuntun ing danum, megawa la ding pititipunan danum.


text:
Akakit na ngan ing sablang kapanaunan manibat king kapupurmeruan angga na king kawakasan; at alang bage a pagmumulalan na.


text:
Patag la ding dalan na para karetang taung banal, oneng mitmu lang sagabal karetang darapat e katuliran.


text:
Manibat na kanitang minuna, lelang na ing bage mayap para karing taung mayap, at ing makatakut para karing e mayap.


text:
Ding kailangan ning tau ila deti: danum, api, bakal, at asin, arina, mayumu, at gatas, alak, imalan, at laru.


text:
Atin yang lelang a angin ban parusan na lang makasalanan, masikan a angin a mamabut karing bunduk. King oras ning pamanukum, ibugnus dang sikanan da ban ipakit na ing mua ning karela linalang.


text:
Antimu rin, ding animal a mabagsik, ding alakdan at ubingan, at ing espada a manablas magagamit la naman ban parusan lang makasalanan.


text:
Deti matula la ngang tupad king iyutus na, parati lang makasadiang sumuyu king Ginu keti king yatu. Potang ing oras da datang, e la tumutul kapilan man. (


text:
E na sukat sabian ning ninuman: Iti e ne kasing santing nita. Uling ing metung at metung atin yang kayapan potang datang na ing takdang panaun.


text:
Dakal a kasakitan ing makapanaya king ninumang tau. Mabayat ya ing paud a makasulud king balang anak nang Adan manibat na king kabait na angga na king mibalik ya king gabun, ing ima ta ngan.


text:
at pati na itang makaimalan mal a purpura at ating koronang makaputung king buntuk na angga na ketang makaimalan a magaspang.


text:
Kabang bie ra ding sabla daratangan no ning mua, ning diria, at ning problema. Tatakut tamu ngan king kamatayan, at parating balisa at makilaban. Agyang king kekatamung pagkeran neng bengi malilingasngas tamu at e mipapatudtud.


text:
Ditak mu ing tudtud tamu, nung mekatudtud tamu man. Agyang matudtud ta na e ta pa mu rin mipaynawa uli na ning makatakut tamung akakit karing kekatamung paninap a tatakas tamu karing kekatamung kalaban.


text:
At potang ararakap na na katamu ning kalaban kanita tamu migising, at akilala tamu king ala tamung sukat pitakutan.


text:
Oyni ing pakiarapan da ring sablang melalang, tau la man o animal (oneng pitung besis ing dalanan nang kasakitan ning makasalanan):


text:
ing kamatayan at ing katampalasanan, ing pamakipate at ing espada, ing kapahamakan, ing danup, ing kasiran, at ing sakit a makapanawa.


text:
Mawala ing sablang ibat king suhul at king keyalan hustisia, oneng ing katapatan manatili kapilan man.


text:
Ing pibandian a ibat king e ustung paralan mamala ya anti ing sapa, matda anti ing duldul neng mumuran.


text:
Uling masikan ing agus tutuki la ding batung daralanan na, oneng kabukasan malangi ne at alang laman.


text:
E ya dakal ing lahi da ring taung e mayap, anti ya king yamut ning tanaman a atyu king gabun a mabatu.


text:
Anti la naman king dikut a tutubu king pampang ning ilug; muna lang matibag kesa karing aliwang tanaman.


text:
Mapalad ya ing taung sapat a kabiayan o ating kapanintunan, oneng lalu yang mapalad itang makakulkul king makasalikut a pibandian.


text:
Manatili ya lagyu ing pengaring maki anak o ing taung mitalakad king balen, oneng lalu yang mayap ing mekatagpu king Kabiasnan. Mibantug ya ing ating dakal a baka at ing dakal a mulahan ubas, oneng lalu yang maulaga kareti ing ating mayap a babaing asawa.


text:
Makawili yang lalawan ing malagu at ing masanting a katawan, oneng lalu lang makawiling pagumasdan ding sagiwang tanaman king marangle.


text:
E ka magkamali nung ing abe mu mayap yang kakaluguran o kasiping bale, oneng maygit ya kareti ing asawang babaing biasa.


text:
Mayap ing ating kapatad at kapanalig a sasaup king oras ning pamangailangan, oneng lalung mayap ing babie limus karing kalulu.


text:
Babie yang kapanatagan a lub ing pibandian at ing sikanan, oneng lalu yang makaibie kapanatagan a lub king tau ing takut at kagalangan king Ginu. Potang iti atyu keka ala na kang pigaganakan pa; ala na kang kailangan pa.


text:
Ing takut at kagalangan king Ginu mengari ya king malabung a hardin a mibendisyunan at maygit ya iti king nanumang parangal.


text:
Anak ku, e ka sa mabibie king kapamilatan na ning pamagpalimus; lalung mayap ing mate kesa king magpalimus ka.


text:
Nung ing asahan mu ing makikipangan karing aliwa, kanita e ka tune mabibie king bie mu. Sisiran mu ing sarili mu king kapamilatan ning pamagpalimus mung pamangan karing aliwa. Iti pangilagan na ning taung ating pegaralan.


text:
Gagawan nang mayan ning taung alang marine ing pamagpalimus, oneng malagnat ya kilub nang pilubluban.


text:
O kamatayan, kapait na king taung makaganaka keka a mabibie maligaya at magtamasa king pibandian na o king taung alang problema at magana king pamangan na.


text:
O kamatayan, ing kekang kayatulan matula nang tanggapan ning taung atyu king kakaluluan, ing maina na katawan, ing matua na, ing kababayatnan karing dakal a problema, ing bulag, at ing ala nang kapanayan.


text:
E ka tatakut king kayatulan ning kamatayan. E mu la kakalinguan detang minuna nang mete keka at detang katuki mu.


text:
Tikda ning Ginu ing kamatayan karing sablang mabibie lelang na. Ala kang matulid tumutul king kaburian ning Kakataskatasan. E maulaga king tuknangan da ring mete, nung mebie kang apulung banua o dinalan a banua o libung banua.


text:
Ding pengari dang alang Dios a katawan ila ding karelang pamarsalanan king karelang keyalan dangalan.


text:
Mibalik king gabun ing sablang ibat king gabun; misumpa la detang alang Dios a katawan at tanggap lang kasiran.


text:
Pagkalungkutan da reng tau ing pangamate ning katawan, oneng mabura la ngan ding lagyu da ring alang Dios a katawan.


text:
Kakung anak, tuparan yu ing turu ku at mibiebie kayung payapa. Nanung ulaga na ning makasalikut a kabiasnan at ing makakutkut a pibandian?


text:
Inya oyni ing batayan nung kapilan kayu sukat dumine, agpang king turu ku, oneng ating bage a e kayu sukat dumine.


text:
Dumine ka, nung dinapat kang bage imoral king akakit ding pengari mu o migsalitang kalaraman arap ning pamuntuk o ning marangal a tau.


text:
Dumine ka, nung dinapat kang krimen arap ning ukum. Dumine ka, nung linabag ka king kautusan king arap ning kapulungan ding tau. Dumine ka, nung e ka meging tapat king kekang kasosyu o kakaluguran.


text:
Dumine ka arapan ding kasiping mung bale, nung menako ka. Dumine ka, nung e ka tinupad king pengaku mu. Dumine ka, nung ala kang modu arap ning pamangan o maimut neng ating maniawad keka.


text:
Dumine ka, nung e ka biasang manatu karing manatu keka. Dumine ka, nung keka lang lalawan deng babaing magtinda king katawan da.


text:
Dumine ka, nung e me sinaupan ing kekang kamaganak, nung kinua mu itang mangaintulid king kalupa mung tau o nung pagnasan me ing e mu asawa.


text:
Dumine ka, nung keka yang pagnasan ing ipus nang babai; e ka lalapit man king keyang pagkeran. Dumine ka, nung keka lang insultuan ding kekang kakaluguran o dakal ka sasabian kaybat mung minie regalu.


text:
Dumine ka, nung mangalat kang indredus o mibubulalag king lihim a sukat e mabalu. Kaniti abalu mu ing tune makarine, at galangan da ka ring tau.


text:
E kailangan ing mikasala ka uli ning takut mu king sabian ding tau. Ating mapilan a bage a e sukat ikarine. Ila deti:


text:
ing Kautusan ning Kakataskatasan at ing kasunduan na, ing pamanatul a alang pamangabiran karing dinapat e ustu,


text:
ing pamanguang dake king gastus king kayabe mung maglakbe o kasosyu king negosyu o ing ating dake king mana,


text:
ing manakitan king kekang kapanintunan, ditak ya man o dakal, ing makitawaran king magtinda, ing barugan ya ing anak ba yang ituru king mayap, ing barugan ya ing e mayap a ipus agyang pang masugat ya.


text:
Gumamit kang susi o kandadu, nung ala kang tiwala king kekang asawa o nung dakal lang malikut a gamat.


text:
Bilangan mu o timbangan ing pibandian a panilas mu, at ilista ing nanumang babie mu o nanumang tatanggapan mu.


text:
E mu pikakarine ing ituru me king ustu ing e megaral at ing mangmang o bawalan ing matuang lalaking mahilig karing babaing magtinda king katawan da. Iti ngan mayap a turu, at nung tukian mu, galangan da ka ring dakal a tau.


text:
E na balu ning anak a babai king sakit neng buntuk tata na; e ya mipapatudtud kabukas ing tata king pamigaganaka na king anak nang babai. Nung anak ya pa, pigaganakan ne uling pota tumua ya at e ya makapakiasawa; nung talasawa ya, pigaganakan ne uling pota e ya maligaya.


text:
Nung dalaga ya, pigaganakan ne uling pota masira ya pangababai at muktut ya kabang atyu ya king bale na. Nung talasawa ne, pigaganakan nia mu rin pota magtaksil ya king asawa na o e ya mikayanak.


text:
Nung masias ya buntuk, pakabanten me ban e ra ka insultuan ding kekang kalaban o pagindredus ding tau. Kanita mangapakarine ka.


text:
Nung makananu neng ngangatngatan ning ipas ing imalan makanyan lang mipapanyira ding babai karing kalupa rang babai.


text:
Maygit yang mayap ing e ustung ugali ning lalaki kesa king kayapan ning babai; pasari lang kamarinayan at keyalan dangalan ding kebabainan.


text:
Buri ku la ngening ipaganaka keka ding dapat ning Ginu, at ilarawan ding bage ikit ku. King kapamilatan ning amanu ning Ginu linto ing sabla keti king yatu, at king utus na mamintu la.


text:
E na la dininan upaya ning Ginu agyang ding anghel na ban ilarawan ding makapagmulala nang dapat. Wa, dininan na lang upaya ban talakad arap ning maligaya nang kamalan.


text:
Atataruk ne ing kalalaman ning dagat, at ing pusu ning tau; balu na ing karelang lihim. Balu na ning Kakataskatasan ing sablang bage kabiasnan, at ing tanda ding panaun.


text:
Inayus na ngan ing sablang makapagmulala nang lelang ning kabiasnan na; ya ing alang angga at manatili yang alang angga. Ala kang abawas at adagdag pa; e na kailangan ing turu ning ninuman.


text:
Ating kaparis iting sablang melalang, ing kabangkilas na makayaliwa ya; alang kulang king lelang na.


text:
Pawaga ning saslag a aldo ing ligaya na, king makapagmulala ya ing balang bage a lelang ning Kakataskatasan.


text:
Sisilaban na la ning lalbug a aldo ding bunduk-bundukan, anti yang bakal a ornu a miraralakdak king pali. Parala yang sinag a makabulag uli ning milalu nang aslag.


text:
Ing bulan ya ing mitatakda karing aldo pangilinan. Maging ganap yang masala, kaybat ing aslag na lating tunggal ditak.


text:
Ing bulan ya ing babie lagyu karing bulan, makapagmulala yang lalawan neng benging bibilug ya, ing tanda karing sundalus ning banua, saslag a masala king suklub ning banua.


text:
Ding masalang batuin, ilang babie leguan king banua, malagu lang palamuti ning matas nang banua ning Ginu.


text:
King upaya na miyuyubug yang punggul-punggul a biga, at panaspakan nang yelu ban maging uran a manabu.


text:
At potang datang ya bunduk gagalgal la; potang magsalita ya lulual ing duldul, at mangasayukut ya ing yatu king sakit.


text:
Neng buri na, tumiup ing angin ning mauli, datang ing alisus, at ing bagyu ning norti. Anti ding ayup a susulapo sasalbag nang uran yelu, at anti ding durun dugpa king gabun.


text:
Neng ing angin king norti tutiup maging yelu ing danum; ding ilug at batis anti lang mibalutan kristal.


text:
Oneng pasibayu na lang pasagiwan potang ing uran datang, at ing lisangan miyalilan, at neng laganap ing ambun.


text:
Ing panganib king dagat babalita da ring maglayag, at mangapamulala tamu ngan king karelang sasabian.


text:
Dakal lang e pangkaraniwan at makapagmulalang melalang ding mabibie king dagat, miyayaliwa la at mangaragul la pa.


text:
Ing metung at metung karing tubud na magtagumpe ya king lakad na; miyugne-ugne ing sabla uli ning amanu na.


text:
Agyang sabian ta ngan, makanyan man e tamu rin agisan. Muli mu ing amanu tamu king anti kaniti: Ing Ginu ya ing heganagana.


text:
King anggang agyu yu purian ye ing Ginu, maygit ya king agyu yung sabian. Agyang kekayu yang purian king mabilug yung sikanan, at e manamdaman kapagalan, makanyan man kulang pa mu rin yan para king keyang kamalan.


text:
Dakal lang mangaragul a bage a maygit kesa kareti, at ditak mu ing kekatamung beluan karing depatan na.


text:
King mitmung ligaya deting lalaki perangalan na la ning Ginu, at king kapamilatan da ing upaya ning Ginu mipakilala manibat na kanitang minuna.


text:
Ding mapilan karela kayarian lang pemahalan da, at meging pikabaluan la king karelang upaya. Ding mapilan naman bantug lang talaturu ampon propeta ning Dios.


text:
Ating karelang meging talapanimuna da ring karelang kabalen, pamuntuk a pepatupad tuntunan, talaturu king mangayap a aral, at magaling karing talimhaga.


text:
Oneng e makanyan karing kekatamung makatua, uling lalaki lang mitmung katapatan; e tamu malyaring kalinguan ing mayap a karelang depat.


text:
Ing mayap dang pangatau milipat karing karelang apu, at iti ya ing karelang maging manang pibandian.


text:
Mibiebie ya i Enoc agpang king kaburian ning Ginu at midala ya banua. Meging alimbawa ya i Enoc king kapanisian para king sablang panaun.


text:
Meyakit king matulid ya at tapat i Noe. Ya ing penibatan da ring tau kaybat ning maragul a albug. King uli na ating miligtas a tau king albug.


text:
Ginawa yang alang anggang kasunduan ing Ginu kang Noe a kayabe ing pangakung e na ne paten pasibayu ing bie king kapamilatan na ning albug.


text:
Tiparan ne ing Kautusan ning Kakataskatasan at ginawa yang kasunduan kayabe na. Dela ne king katawan na ing tanda na ning karelang kasunduan. Mipatunayan king tapat ya i Abraham inyang mibili ya king kapagsubukan.


text:
Inya taimtim nang pengaku ning Ginu kang Abraham king maging bendisyun la karing bansa ding anak nang anti king alikabuk king karakal; king miparangalan la deti anti ding batuin; king miyabie karela ing karelang bansa, magumpisa ya king dagat at angga ya naman king dagat, manibat king Ilug ning Eufrates angga na karing wakas na ning yatu.


text:
Alang-alang kang Abraham, makanyan munaman ing pengaku na kang Isaac: king bendisyunan ne ing mabilug a yatu king kapamilatan na.


text:
Linipat ne kang Jacob iting kasunduan at dininan neng sarili nang bansa. Mepirake ya iting bansa para karing labing aduang tribu.


text:
Linto ya i Moises king lahi nang Jacob. Lalaki yang maka Dios at maka tau at kalugud-lugud ya king kenu man. Bendisyun ing kapigaganakan kang Moises.


text:
Pekipante ne ning Ginu i Moises king dangalan da ring anghel na, at dininan kayupayan ban pitakutan de ring kalaban na.


text:
Karin king Ehipto, king kataya na mung amanu mekagawa yang milagru at misakitan la ding tau. Uli ning Ginu ginalang de ring ari. Binie na la ning Ginu kang Moises ding kautusan ban tukian da ring tau, at pepakit ne kang Abraham ing makasilo nang aslag ning panga-atyu ning Ginu.


text:
Karing dakal a tau pinili ne ning Ginu i Moises at telaga ne uli ning katapatan na ampon kapakumbaban.


text:
Peintulut na kang Moises ing damdaman ne siwala at tinaid ketang madalumdum a biga. At karin, lupa't lupa na lang binie kang Moises ding kautusan, ing Kautusan a babie bie at beluan ban ituru ne karing lahi nang Jacob ing kabaldugan ning Kasunduan layun abalu na la ning mabilug a Israel ding utus na.


text:
Pinili ne ning Ginu i Aaron, ing kapatad nang Moises. Banal ya naman i Aaron at ibat ya naman king lahi nang Levi.


text:
Ginawa ya namang alang anggang kasunduan kang Aaron ing Ginu at gewa neng pari ning bansa na. Piniblas ne karing mal a imalan at aliwa pang kagamitan.


text:
Pepaimalanan ne king sakdal a leguan at dininan karing palatandanan na ning kayupayan antimo ing salol a makuyad angga karing butit, ing makabang baru, at ing efod.


text:
Dininan deng palamuting granada ing laylayan ning baru na at gintung kampanilya a kikililing kabang lalakad ya ban maramdam king Templo, ban aganaka na la ning Ginu ding memalen na.


text:
Dininan neng sagradung balabal ning Ginu i Aaron. Binurdahan yang gintu, asul, at muradu. Binie nia naman kang Aaron ing pektoral ning pamanatul at ing Urim at Tumim;


text:
ing kuldun a malutu a gewa ning magaling a pangamat; ding mal a batung iyas nung nu la makadukit ding lagyu a inenggasti na ning plateru king gintu ban aganaka na lang parati ning Ginu ding labing aduang tribu;


text:
ing gintung palamuti king turban a ating makatatak: Mitalaga ya king Ginu. Pulidu ya pangagawa at masanting yang lalawan. Dangalan ing isulud ya.


text:
Ala pang meyakit a makanyan a tutung masanting bayu ya linto i Aaron, at alang bitasang misulud kaniti king kapilan pa man nung aliwa mu ya at ding anak nang lalaki.


text:
Telaga neng Moises i Aaron king kapamilatan na ning pamanugtug nang sagradung larung paglania king buntuk na. Inya mitatag ya ing alang anggang kasunduan kang Aaron at karing maging lahi na, king ila ding sumuyu king Ginu bilang pari na at bendisyunan ding memalen king lagyu na ning Ginu.


text:
Karing sablang tau, i Aaron ya ing pinili na ban miyain karing ain-sakripisyu, ban duluk mabanglung insenso, ban ipaganaka la king Ginu ding memalen na at patawaran na la king kasalanan da.


text:
Kang Aaron la mipagkatiwala ding kautusan at dininan neng kayupayan munie kayatulan at ituru la deti karing Israelita.


text:
Misan ating taung mariria kang Moises at karin king ilang misabuatan lang laban kang Moises. Ila deti ri Datan, Abiram, Kora, at ding kapanalig da. Mua la inyang linapit la kang Moises.


text:
Ikit na iti ning Ginu at king mua na pete na la king kapamilatan na ning milagru ning mikakalabkab a api.


text:
Digdagan na ning Dios ing ligaya nang Aaron inyang dininan neng makabukud a mana: ing katuliran karing ain ning mumunang pupul ban e la magkulangan ding pari king pagkabiayan da.


text:
Ing pamangan da ya itang ain-sakripisyu a miyabie king Ginu. Binie na iti ning Ginu kang Aaron at karing lahi na.


text:
Oneng i Aaron e re kalupa ding aliwang taung tinanggap dake king gabun; ala yang dake. Ing dake na at mana ya ing Ginu.


text:
Ing katlu karing pikabaluan a lalaking tapat ya i Fineas a anak nang Eleazar. Uli ning takut na at kagalangan king Ginu dipensa neng mitmung tapang inyang mig-rebeldi la ding memalen. King uli na niting depat nang Eleazar mipatawaran ing kasalanan na ning Israel.


text:
Inya ginawa yang kasunduan ing Ginu kang Fineas. Ya ing mamahala king kapilan pa man king bale na ning Dios at karing memalen na, king ya at ding lahi na ila ding manatiling manungkulan bilang Pekapun ding Pari.


text:
E ne kalupa ning kasunduan na kang David a anak nang Jese ning tribu nang Juda: king ing pamag-ari manan ne ning anak king tata; ing panga-pari manatili king kapilan pa man at milipat yang ibat kang Aaron angga na karing sabla nang lahi.


text:
Ngeni purian ya ing Ginu uling mayap ya; pitungan na kayung korona ning dangalan. Sana dinan na kayung kabiasnan ban atulan lang memalen na king alang pamangabiran. Kanita e mabating ing kasaplalan da at ing kayupayan yu manatili king kapilan pa man.


text:
Metung yang matapang a sundalus i Josue a anak nang Nun; ya ing kayalili nang Moises king pangapropeta. Mibiebie ya agpang king kabaldugan ning lagyu na antimong talapagligtas ding memalen a pinili ning Dios. Simbut na la ding kalaban a linusub karela, at sinakup ne ing gabun a mipangaku para king Israel.


text:
Minaus ya king Kakataskatasan a Dios inyang atyu la king misusumangid ding kalaban ban lusuban de, at pekibatan ne king kapamilatan na ning paniatang ning masikan a uran-lipat.


text:
Bigsak ning Ginu ing uran-lipat karing kalaban at megisan la karin king Bet Horon ban kilalanan da ring bansa nung nu ya kayupaya i Josue bilang tapat a talasuyu ning Ginu.


text:
Tapat ya at mapamintu i Josue king Ginu inyang kapanaunan nang Moises. Makanyan ya naman i Caleb a anak nang Jefune. Ila ding tinalakad matatag laban karing memalen a mig-rebeldi. At mepigil la ding tau king pamaniapat dang kasalanan.


text:
Uli na niti, i Josue at i Caleb ilang mitagan mabie karing anam a ralan a libung Israelitang meko king Ehipto at milub king gabun a mipangaku nung nukarin mataba ing gabun at labis-labis ing pamangan. At bindian de.


text:
Dininan neng sikanan ning Ginu i Caleb; masikan ya angga na inyang matua ne. Inya asakup na lang Caleb ding bulubundukan a tinggap na at karing meging lahi na.


text:
Kaybat na nita, ating linto ukum. Pikabaluan ya ing lagyu ning metung at metung king kapanaunan da. Lalaki lang ating pusung tapat at e taksil king Ginu.


text:
Purian la at e sukat makalinguan ing depat da. Mananu na sanang sagiwa la ding butul da king kutkutan karing lahi ra!


text:
Tutu neng pakamalan ning Ginu i Samuel. Bilang propeta na ning Ginu tinatag ne ing kayarian at ya ing tinuldu karing pamuntuk a manimuna karing Israelita.


text:
Pemahalan neng Samuel ing mabilug a Israel agpang king Kautusan na ning Ginu, at iningat ne ning Ginu ing Israel.


text:
Metanggap yang propeta i Samuel uli ning katapatan na. Penaligan de ring tau bilang propeta uli ning sasabian na.


text:
Kanitang atyu la king misusumangid da ring kalaban, minaus ya king Ginu at minie yang tupang pabanua tua bilang ain-sakripisyu.


text:
Bayu dinatang ing kamatayan na, inaus ne ing Ginu at ing aring linian na ban saksian ing sabian na. Ngana, Ala kung kinuang nanumang pibandian na ning kalupa kung tau ni kaparis a sandalyas. At ala namang metung man a mekapagsalitang laban kang Samuel.


text:
Agyang pang inyang mete ne inula na nung makananu yang mate i Aring Saul. Ketang kutkutan nang Samuel migsalita ya pa mu rin bilang propeta ban kalisan ing e ustung dapat da ring kabalen na.


text:
Nung makananung mapipili ing taba ning ain-sakripisyu makanyan yang mepili i David karing lalaki na ning Israel.


text:
Binatilyu ya pa mu inyang pete ne ing higanti ban iligtas ne kamarinayan ing balen nang Israel. King kapamilatan na ning tiradol na bigsak ne ing mayabang a i Goliat.


text:
Menalangin ya king Ginung Kakataskatasan, at midinan yang sikanan ban apate ne iting beteranung sundalung kalaban at galangan da ring bansa ing upaya ning bansa na.


text:
Perangalan de ring tau uling pete na la ding laksa-laksang kalaban, at pinuri de uling ya ing pinili nang ari ning Ginu.


text:
Pasalamat ya king Dios king sablang depat na; binie na ing dangalan king Bukud mung Banal, ing Kakataskatasan. King mabilug nang pusu migkanta ya king Miglalang ban ipakit na ing lugud na.


text:
Gewa nang masanting at masaya ing pamagselebra karing piesta, at tikda na la ding aldo pagselebran kilub ning pabanua. Kakabling aldo-aldo king Templo ing kantang kapurian king Ginu.


text:
Petawaran na la ning Ginu ding kasalanan nang David at dininan neng kayupayan king kapilan pa man. Ginawa yang kasunduan ing Dios kang David: king ya at ding maging lahi na mag-ari la king maningning nang tronu ning Israel.


text:
Biasa yang anak ing menalili kang David, inya mig-ari yang masalese i Solomon king uli nang tata na.


text:
Mig-ari ya king panaun na ing kapayapan uling pepatahimikan na la ning Dios ding angganan ning kayarian ban makatalakad yang Templo para king Ginu a maging tuknangan na king kapilan pa man.


text:
Pupurian na la ning mabilug a yatu ding kekang kanta, kasebian, talimhaga, at ing pakibat mung mitmung kabiasnan karing kutang.


text:
King lagyu ning Ginung Dios a ausan da namang Dios ning Israel, mekatipun kang dakal a gintu at pilak a balamu wari lata la mu at tinggaputi.


text:
Mimantsan ing dangalan mu at ding lahi mu. Migdusa la at misakitan uli ning depat mung kamangmangan.


text:
King uli mu mepitna ya ing kayarian ning Israel; manibat king Efraim linto ya ing metung a mig-rebelding kayarian.


text:
Oneng alang kayangganan ing lunus ning Dios at e ne siran itang pangaku na. E ne gisan ing lahi nang David a pinili na, at e ne pagkaimutan lahi ing pamilya na ning lalaking pakamalan na. Inya atin yang binie tagan king Israel at peintulut na ing manatili yang mabie ing pamilya nang David.


text:
Mete ya i Solomon antimo ding makatua na. Metung ya karing anak na ing menalili kang Solomon; Rehoboam ing lagyu na. Oneng mangmang ya at ala yang balu. King uli na mig-rebeldi la ding memalen.


text:
Kaybat i Jeroboam a anak nang Nebat. King uli na mikasala ya ing Israel at tinake ne ing Efraim king e mayap. Alang kalupa ing depat dang pamikasala ding memalen, at king katataulian miyugse la king aliwang bansa.


text:
Bigsak mu la king kasiran ding ari at ding pikabaluan a tau king sakit, at kaybat pepapuntan mu la king karelang kamatayan.


text:
Ika ing mekaramdam ketang babala ning Dios karin king Bunduk ning Sinai at karing parusang mipasiag king Bunduk ning Horeb.


text:
Miyukiat ka banua king kapamilatan na ning milalablab a alisus king karwaheng guguliutan ding milalablab a kabayu.


text:
Misulat king datang kang pasibayu king mitakdang panaun ban aruan ing mua ning Dios bayu maspak, ban pikasunduan la ding pengari at ding anak at ban pasibayu lang tipunan ding tribu nang Israel.


text:
Misalikut ya i Elias king alisus, at mikatmuan ya i Eliseo king espiritu na. Alang ari a makapamatakut kang Elias inyang mabie ya, at ala munamang makapasuku.


text:
Makanyan man e la rin ginulut ding tau king dapat dang e mayap; e la bisang mibalik lub king Dios angga king mitabi la king bansa ra at mikalat king mabilug a yatu. Ditak na la mu ding mitagan karela a pemahalan da ring lahi nang David.


text:
Ating mapilan karelang dinapat ketang dapat a katanggap-tanggap king Ginu, oneng lalu lang meging makasalanan ding aliwa.


text:
Pepagawa na lang matibe Hezekia ding bakud nang pader ning siudad, at mibili yang depositung danum. Pepabusbus na la ding batung mangaragul king kapamilatan da ring bakal ban dalanan ning danum palub king siudad.


text:
King kapanaunan na kanita ya sinalake king siudad i Senakerib. Tiburan neng Senakerib ing pekawanan nang gamat a opisyal a ibat king Lakis, at belan ne niti ing Jerusalem at migsalita yang kapalaluan king pamagmayabang na.


text:
Meina la lub ding memalen at ginalgal la king takut; mengari la king babaing manganak king sakit a panamdaman da.


text:
Oneng menalangin la king Ginung malunusan, ing Bukud Banal king banua. Agad nang pekibatan ing panalangin da at linigtas na la king kapamilatan na ning pamitubud na kang Isaias.


text:
Depat nang Hezekia itang katanggap-tanggap king Ginu at migkapilit yang tinuki king mayap nang alimbawa ning makatua nang i David. Mekiramdam ya king payu nang Isaias, ing marangal a propetang pagkatiwalan da king sasabian na.


text:
King upayang atyu kang Hezekia, ikit na la ding bage mapalyari king paintungul at pepasiknangan na la lub ding malungkut king Jerusalem.


text:
Belita na la ding bage mapalyari bayu datang ing kawakasan na ning panaun, ding bage milihim a e pa milyari.


text:
Ing e pamangalinguan kang Josias mengaring mabanglung insensong sinamut ning magaling a pangamat; mayumung anti ing pulut-panilan at anting mayubung tigtigan neng ating bangketi.


text:
Depat na itang matulid ban magbayu la pamibiebie ding tau at leko na ing e karampatan a pamanyamba karing idolo.


text:
Makasalanan la ngan ding meging ari na ning Juda subali mu di David, Hezekia, at i Josias. Kelinguan de ing Kautusan na ning Kakataskatasan. Uli na niti, milako karela ing panga-ari.


text:
a minyilab king banal a siudad, at likuan da lang alang katau-tau ding dalan na, antimo ing inula nang Jeremias.


text:
Pepasakitan de i Jeremias agyang mepili neng propeta inyang atyu ya pa king atian nang ima na ban mamutput, manlasak, at manyira, at antimu rin, ban manalakad at tanam.


text:
Ing propeta Ezekiel ya ing menakit king vision ning Ligaya ning Dios a ikit na king kapamilatan na ning karwahe at ding kerubin.


text:
At mananu na sanang pasibayu lang mika bie ding butul da ring labing aduang propeta. Uli ning karelang katapatan at kapanayan pepasikan de lub at linigtas ing bansang Israel.


text:
Makananu ta yang purian i Zerubabel? Anti ya king singsing a panatak king wanan nang gamat ning Ginu.


text:
Makanyan ya naman i Josue a anak nang Jeozadak. Ilang adua ding mitalakad pasibayu king Templo, ing telakad da para king Ginu, ing banal a memalen a mitalagang manatiling maligaya.


text:
Maragul ya naman ing katandanan tungkul kang Nehemias. Ya ing mitalakad pasibayu karing melasak nang pader ning Jerusalem at mibiling kabat karing pasbul dalan. Ya naman ing mitalakad karing bale tamu.


text:
Ala ya pa munamang kalupa i Jose a pamuntuk ding kapatad na at sikanan ding kabalen na; miparangalan pati ding butul na.


text:
Ing maulang dili karing mikakapatad a anak nang Onias ya i Simon, ing matas dili katungkulan karing pari. Linarin ne ing Templo kanitang kapanaunan na.


text:
Ya munaman ing mibili karing matibe pitalakaran na ning matas a dobling pader, at ning matas a pader ning paligid ning Templo.


text:
Ginawa yang paralan ban iligtas na la ding kabalen na king panganib ning kasiran, inya pepagawa na lang matibe ding pader ning siudad ban e la makalusub ding kalaban.


text:
Mengari ya king batuin ning daratang a abak a saslag libutad ding biga; anti ya king mabilug a bulan.


text:
Mengari ya king aldo a saslag king Templo ning Kakataskatasan; anti ya king pinanari a saslag karing masalang biga.


text:
Mengari ya karing sampagang rosas king kapanaunan da; anti ya karing sampagang liryu lele ning batis; anti ya karing tanaman a sedro ning Lebanon neng kaleldo.


text:
Mengari ya king maduduluk a insenso; anti ya king kopa a megawa king purung gintu, at mipalamutian karing miyayaliwang iyas.


text:
Neng susulud ne ing masanting nang imalan, ing imalan nang pari, at kaybat munta king banal a altar, maging malagu yang akakit ing patyu ning Templo.


text:
Potang iduang da ring pari kang Simon itang mepirasung dake ain-sakripisyu kabang makatalakad ya lele ning altar at makapaligid karing kalupa nang pari, anti ya king tanaman a sedrong malagu ning Lebanon a makapadurut karing tanaman a palma.


text:
Ila deti ring lahi nang Aaron; susulud da ing banal dang imalan, makatalakad la arap ning kapulungan ding memalen ning Israel, tatalnan da la ring regalu para king Ginu.


text:
Inyang ayari na ing kasuyuan na king altar at ayayus ing ain-sakripisyu para king Kakataskatasan, ing Mayupaya,


text:
kinua ne ing kopa at tigtug na ing mabanglung alak king bitis ning altar bilang ain king Kakataskatasan, ing Ari ning meto sikluban.


text:
Kanita kinulisak la ding pari at tiniupan ding trumpetang megawa king purung pilak; pepasari da ing masikan a inge ban damdaman na la ning Kakataskatasan.


text:
Agad lang siniklaud at migdukung buntuk ding tau ban samban de ing karelang Ginung Mayupaya, ing Kakataskatasan.


text:
E la tinuknang manalangin ding tau king malunusan a Ginung Kakataskatasan angga king meyari ing kasuyuan pamanyamba.


text:
Kanita kinuldas ya king altar i Simon at tinas na la ding gamat na king kapulungan ding memalen ning Israel ban ibie ing bendisyun ning Ginu.


text:
At ngeni, purian ye ing Dios ning meto sikluban a darapat makapagmulalang bage nu mang lugal. Ya ing meningat kekatamu manibat na kanitang kabait tamu, at makiutus kekatamu king mitmung lunus.


text:
Mananu na sanang dinan na katamung tula at paintulut nang mika kapayapan king Israel king kapilan pa man.


text:
Mananu na sanang isundu nang babie ing lunus na kekatamu at iligtas na katamu king oras ning pamangailangan tamu.


text:
Ating aduang uring tau da ring bansa a tune kung kasaman, at e ya man karampatan mayaus bansa ing katlu.


text:
Aku, i Jesus a anak nang Sirac at apu nang Eleazar at tau Jerusalem, sinulat ku ngan keting libru ing sabla kung kabiasnan at beluan, agpang king tinggap kung kabiasnan.


text:
Nung tuparan na la deti, ayarapan na ing nanuman uling aslagan ne ning Ginu king sala na ing daralanan na.


text:
Babie kung kapasalamatan keka, O Ginu ku at Ari; pupurian da ka, O Dios ko at Talapagligtas. Pasalamatan da ka.


text:
Pupurian da ka, uling iningat mu ku, at patnubayan. Linigtas mu ku king bitag ning kamandagan a dila, at karing labi a papalual kalaraman; sinaupan mu ku laban karing kakung kalaban.


text:
Uli ning lunus mu, at lagyung banal sikluluan mu ku at linigtas karing ipan a manayang maglaklak kaku. Linigtas mu ku karing gamat a bisang makamate kening bie ku, at karing dakal a kasakitan a kakung delanan.


text:
Linigtas mu ku king api a makapaligid kaku, at e ku mesilab libutad ning api a aliwa aku ing makipasari.


text:
Inangu mu ku king bangin ning kamatayan; linigtas mu ku king dilang malaram a sinumbung king ari laban kaku.


text:
Makapaligid ku karing kakung kalaban, at ala metung mang sumaup kaku. Papiglo ku oneng mebigu ku, uling alang sinaklolu kaku.


text:
Oneng aganaka ku, Ginu, ing lunus mu at ing depat mu manibat na kanitang minuna; seupan mu la detang mapibabatang mamasa keka, at linigtas mu la karing mabagsik dang gamat ding kalaban da.


text:
Menalangin ku keka, O Ginu ku, ika ing tatang ku, king e mu ku sa paburen kening kakung kagipitan, kaniting penandit a atyu ku karing gamat ding palalu.


text:
at linigtas king kapahamakan a manaya kaku. Inya pasalamatan da ka at pupurian. O Ginu, pupurian da ka, at pasalamatan!


text:
Inyang anak ku pa at e pa mekapunta karing aliwang lugal, ing parati kung panalangin ya ing midinan ku sanang kabiasnan.


text:
Manibat na inyang anak ku angga na inyang metua ku, ing tula ning pusu ku ya ing Kabiasnan. Malati ku pamu buri ku na ing mibiebie matulid, ing tuntunan ke ing dalan ning Kabiasnan.


text:
Ing panata ku ya ing mibiebie ku agpang king tuntunan na ning Kabiasnan. Migkapilit kung dapat mayap at e ku kapilan man sisisian iti.


text:
Migkapilit kung mika Kabiasnan at meging maingat ku king kakung ugali. Parati kung kikilalanan ing kakulangan ku, inya naman maniawad kung saup king Dios.


text:
Ya ing parati nang pagnasan ning pusu ku, at atagpuan ke king kapamilatan na ning malinis a pamibiebie. At e ku ne man kawanian king kapilan pa man.


text:
Bilang ablas, dininan na kung kabiasnan magsalitang masalese ning Ginu. Inya gamitan ku iti king pamamie kapurian king Ginu.


text:
E ya kailangan panintunan king marayu. Ipailalam ya mu ing batal yu king paud na at makasadiang tanggap king aral na.


text:
Kabang maranun pa, daptan yu na ing kekong katungkulan, at ablasan na kayu ning Dios potang datang na ing mitakdang oras.


text:
Sinulat neng Baruk a anak nang Neraia iting libru. Apu neng Maseia at lahi neng Zedekia, Hasadia, at Hilkia. Misulat ya karin king Babilonia


text:
kanitang kapitung aldo ning bulan ning kalimang banua kaybat deng sinakup at silaban ding tau Babilonia ing Jerusalem.


text:
Binasa neng Baruk iting libru kang Jeoiakin a anak nang Jeoiakim, ing ari ning Juda, at karing sablang memalen.


text:
Dinatang la ding ating matas a katungkulan, ding kamaganak ning ari, ding makatua, at ding aliwa pang Judio a manuknangan king lele ning Ilug ning Sud ning Babilonia ban pakiramdaman ing pangabasa na.


text:
Pepadala da la ring metipun a salapi king Pekapun a Paring i Jeoiakim, ing anak nang Hilkia at apu nang Salum. Migpadala la namang salapi karing aliwa pang pari at karing taung kayabe na karin king Jerusalem.


text:
Kanitang kapulung aldo ning bulan ning Sivan, kinua na lang Baruk ding kasangkapan a pilak a mesamsam king Templo at pepabalik na la king Juda. Deting kasangkapan ila ding pepagawa nang Zedekia a anak nang Aring Josias ning Juda


text:
kaybat neng abihag Aring Nebucadenesar i Jeoiakin, ding pamuntuk, ding magobra, ding nobling tau, at ding karaniwan a memalen ning Jerusalem, at dela na la Babilonia.


text:
Ngana ning sulat: Gamitan yu la deng peparala ming salapi para saling animal a kailangan king pamamie ain-a-durulukan at ain-a-kapamayaran-king-kasalanan, ing insenso, at ain-a-binutil. Idala yu la deti king altar ning Ginung kekatamung Dios,


text:
at ipanalangin ye i Aring Nebucadenesar ning Babilonia ampon ing anak nang i Belsazar ban kumaba la bie anggang atyu ya ing banua.


text:
Kanita pasiknangan na katamu at patnubayan ning Ginu. Mibiebie tamu lalam nang upayang Aring Nebucadenesar at ing anak nang i Belsazar, at maging tapat tamu karela kabang bie tamu. Uli na niti, tumula la kekatamu at idipensa da katamu.


text:
Aduan mi munaman kekayu ing iyabe yu kami neng manalangin kayu king Ginung kekatamung Dios, uling mikasala kami at angga ngeni e pa milako ing mua na kekami.


text:
Basan ye king Templo iting librung parala mi kekayu at ikumpisal ing kasalanan yu king mumunang aldo ning Piesta da ring Dalungdung, at neng pagselebran yu ing aliwa pang mitakdang piesta.


text:
Anti kaniti ing sabian yu neng mangumpisal kayu: Makatuliran ya ing Ginung kekatamung Dios, oneng angga ngeni atyu tamu pa king makarine kabilianitamung memalen na ning Juda at Jerusalem,


text:
E ta la tiparan ding utus na; e tamu mekiramdam king Dios. E ta la tikian ding tuntunan a binie na kekatamu.


text:
Manibat na kanitang leko na la ning Ginu ding makatua tamu king Ehipto angga na king aldong iti, e tamu menatiling tapat at e meging mapamintu king Dios.


text:
Kanitang malambat nang panaun, inyang leko na la ning Ginu ding makatua tamu king Ehipto ba neng ibie ing mabandi at matabang gabun, piniumpa na katamu king kapamilatan nang Moises. At ngeni misasakitan tamu uli da retang sumpang deta.


text:
Birian tamu ing e tamu mamintu karing amanu na ning Ginung kekatamung Dios a binie na kekatamu kapamilatan da ring propeta. Ing kaburian tamu ya ing tiparan tamu at e mayap ing depat tamu. Sinamba tamu karing aliwang dios at depatan tamu itang e na buring daptan tamu ning Ginu.


text:
Inya tituanan na ning Ginu itang bela na kekatamu, karing ukum tamu at ari, karing pamuntuk tamu, at karing sablang memalen ning Israel at Juda.


text:
Ala pang bansa a mekatakman king kasakitan a pepagpa ning Ginu king Jerusalem kanitang tituanan ne ing tagle nang babala ning Kautusan nang Moises.


text:
Kinalat na katamu ning Ginu karing miyayaliwang bansang makapadurut kekatamu, at pepailalam na katamu karing upaya da ring ari da. Mengapakarine tamu at meging pikakasaman ampon kasebian.


text:
Lugal king itas na katamu kabilian, beba na katamu uling mikasala tamu king Ginu. E tamu pekiramdaman ing siwala na. Inya mesambut ya ing bansa tamu lugal king manyambut tamu.


text:
Makatuliran ya ing Ginung kekatamung Dios, oneng itamu at ding makatua tamu kababayatnan tamu angga ngeni uli na ning depat tamung pamikasala.


text:
oneng e ta ya pekiramdaman o e tinuntun karing tuntunan a binie na kekatamu. Inya digpa la kekatamu deting parusang migdalang kasakitan uling makatuliran ya.


text:
Ika, O Ginung Dios ning Israel, ing milual karing memalen mu king Ehipto king kapamilatan na ning mayupaya at makayatiat mung gamat, ning milagru ampon tanda, at maragul a upaya. Pepakit mu ing kekang sikanan inya akilala da ka angga ngeni ding bansa.


text:
O Ginung kekaming Dios, mikasala kami keka; e kami meging tapat keka, lebagan mi la ding sablang kautusan mu.


text:
E na ka sana mimimua kekami uling ditak na la mu ding mitagan kekami keting bansa nung nu mu ke inugse.


text:
Pakiramdaman mu sana, O Ginu, ing panalangin mi at iligtas mu kami alang-alang king kekang dangalan. Gawan mu lang maganaka kekami ding memihag kekami


text:
ban kanita abalu na ning mabilug a yatu king ika ing Ginung kekaming Dios, at king ing Israel ya ing pinili mung maging sarili mung balen.


text:
Ibuklat mu la ding mata mu at lawan mu kami. E na la makaibie pang kapurian keka ding mete o makapamalita king kekang e pamangabiran.


text:
Ding makaibie mung kapurian keka o makapamalita king kekang e pamangabiran ila ding mabie agyang pang daralan lang maragul a kasakitan, agyang pang mebukut la at maina o danupan at mapula mata.


text:
O Ginung kekaming Dios, ipakisabi ming mayap, malunus ka sa kekami, e uli na ning nanumang depat dang mayap ding makatua mi at ding ari mi.


text:
Kekami mu bigsak ing maragul mung mua antimo nung makananu mung sinabing kekang daptan kanitang migsalita la ding talasuyu mung propeta kekami. Ngamu kekami king kapamilatan da,


text:
Duku kayu king ari ning Babilonia at suyuan ye at papanatilian da kayu king bansang binie ku karing makatua yu.


text:
kanita ku na pututan ing tula at ing pamagpiesta karing siudad ning Juda at Jerusalem. E na kanita maramdam pa ing inge ning kasalan. Malasak ya ing bansa at milako ya tau.


text:
Oneng e mi pemintuan ing utus mung suyuan mi ya ing ari ning Babilonia. Uli na niti, tituanan mu itang sinabi mu king kapamilatan da ring propeta a kulkulan da la at ikalat ding butul da ring mete ming ari at makatua.


text:
Oyta pakakalat la at makatangad king pali ning aldo at king dimla neng bengi. Mete lang magkakasakit king danup, king gera, at king sakit.


text:
Lesak me ing Templo uli na ning kasalanan da ring memalen ning Israel at Juda, at menatili yang lasak angga ngeni.


text:
antimo ing pengaku mu kang Moises a talasuyu mu inyang king akakit da ring tau pepasulat mu la ding utus mu.


text:
Balu ku king e yu ku pamintuan uling masias kayu buntuk. Oneng makapi-isip-isip kayu potang mebihag na kayu at miyugse.


text:
Kanita yu akilala king aku ing Ginung kekayung Dios, at dinan da kayung pamisip at balugbug a biasang makiramdam.


text:
Sisian yu ing kesiasan yung buntuk at tuknang na kayung darapat e ustu, uling aganaka yu ing milyari karing makatua yu inyang mikasala la kanaku.


text:
Kaybat na nita, ibalik da kayu king bansa a tapat kung pengakung ibie karing makatua yung i Abraham, Isaac, at Jacob. Maging kekayu yang pasibayu. Parakalan ku ing bilang yu at e na kayu kapilan man dumitak.


text:
Gawa kung alang anggang kasunduan kekayu; aku ing maging Dios yu at ikayu ding maging memalen ku. E ku na la kapilan man ilako ding memalen ku king bansang binie ku karela.


text:
O Ginung Mayupaya, Dios ning Israel, mamaus la keka ding katawan ming mibabayatnan at ding kaladua ming misasakitan.


text:
O Ginung Mayupaya, Dios ning Israel, pakiramdaman mu ing panalangin mi. Ala keng pangayaliwa karing mete. Mikasala la keka, O Ginung karelang Dios, ding makatua mi. E la memintu keka, at ikami ngeni ing misasakitan uli da ring depat dang kasalanan.


text:
Kalinguan muna sana ing depat dang kasalanan ding makatua mi king milabas a panaun; ing ganakan mu sana ngeni ya ing kayupayan mu at dangalan,


text:
Binili mu karing pusu mi ing takut keka ban manalangin ke keka. Keting kekeng pangayugse pupurian da ka uling gilutan mi la ding kasalanan da ring makatua mi.


text:
Atyu kami king pangayugse; kinalat mu kami karing aliwang bansa at pituya-tuya da kami ampon paniumpa. Paparusan mu kami, O Ginung kekaming Dios, uling mikasala la keka ding makatua mi.


text:
Israel, baket atyu ka king bansa ding kalaban mu? Baket metua ka king aliwang bansa? Baket meging marinat ka, agpang king relihiun mu, at mengaring mete?


text:
Panintunan mu ing kabiasnan, ing sikanan, at ing beluan. Kanita mu abalu nung nukarin panintunan ing makabang bie, ing sala a matnube keka at ing kapayapan.


text:
Nukarin la ngeni ding pamuntuk da ring bansa? Nu la karin deting maglimbang king kapamilatan ning pamandakap malyap a animal at ayup?


text:
Nu la karin detang tinipun pilak at gintu a panaligan da ring tau, oneng kapilan man e masaya king atipun da?


text:
Ating lintong bayung lahi a manuknangan king bansa. Ikit de ing sala ning aldo, oneng e re ikit ing dalan ning Kabiasnan. E ria munaman ikit ing dalan ning beluan, inya e re kimtan.


text:
agyang pang penintun de. E ria naman ikit ding anak nang Hagar at ding komersianti ning Meran at Teman. E ria naman ikit ding gagawang alamat at manialiksik king Kabiasnan.


text:
Kanitang minunang panaun mibait la ding pikabaluan a lahing higant, maragul la at masikan ampon biasa king pamakilaban.


text:
Bukud mung ing Dios ing makibalu king Kabiasnan. Atataruk na naman iti king kapamilatan ning pamanalastas. Ya ing linalang king yatu at mibili karing miyayaliwang animal.


text:
Inaus na la naman ding batuin at agad-agad lang mekibat, at migpuestu la karing lugal da ban paligayan de king kapamilatan ding aslag da itang linalang karela.


text:
Ing Kabiasnan ya ing libru ning Dios tungkul karing kautusan, ing Kautusan a manatili king kapilan pa man. E ya mate ing ninumang tutupad kaniti, oneng mate ya ing ninumang gumulut kaniti.


text:
O memalen ning Israel, magbalik kayu king Kabiasnan at tuparan ye. Lumakad kayu king aslag a babie na.


text:
Mepisali kayu karing dayuan e ban gisanan da kayung paten. Mesakup kayu karing kalaban yu uling pepamua ye ing Dios.


text:
Kelinguan ye ing Dios a miningat kekayu manibat na king kapupurmeruan; pepalungkut ye ing Jerusalem a menese kekayu.


text:
Ikit ning Jerusalem ing parusan na kayu ning Dios. Ngana ning Jerusalem karing kasiping nang siudad, Lawan yu ing maragul a kasakitan a pepagpa ning Dios kanaku.


text:
Ikit ku lang midala king pangabihag at king pangayugse ding anak kung lalaki at babai. Iti parusang pepagpa na karela ning Alang Anggang Dios.


text:
Peparagul ku la ding anak ku king mitmung tula, oneng kiniak ku at melungkut inyang kinua da la kanaku.


text:
E yu ku sana pagsisti king milyari kanaku ngening mebalu na ku at kewalan dakal a anak. Ginulut la king Kautusan ning Dios, at ing kasalanan da ya ing pepasari king pangalako na tau ning siudad.


text:
E da la buring pamintuan ding kautusan na ning Dios at e bisang tuntun karing tuntunan na. E la bisang pataid king Dios at e bisang paturu king dalan ning kabanalan na.


text:
Kasiping kung siudad, 'me ko keni at pibulayan nung makananu na lang inugse ning Alang Anggang Dios karing aliwang bansa ding memalen kung anak.


text:
Dela ne karela ing metung a bansang atyu king marayu; mabagsik ya at e mu aintindian ing salita na at ala yang galang ampon lunus karing makatua at anak.


text:
Likas ku ne ing imalan a susulud ku karing aldo ning kapayapan, at sinulud ing imalan a magaspang ning pamagpaldas. Kabang mabie ku, e ku tuknang maniawad saup king Alang Anggang Dios.


text:
Tatagan yu, anak ko, ing lub yu. Maus kayu king Dios, at iligtas na kayu karing kalaban a manggipit kekayu.


text:
Atin kung kapanaligan a ikabus na kayu ning Alang Anggang Dios. Ing Bukud mung Banal, ing alang anggang Talapagligtas yu, gawan na kung maligaya potang ipakit na ing lunus na kekayu.


text:
Kiniak ku at menagulele inyang meyakua kayung bihag, oneng pasibayu na kayung ibalik kanaku ning Dios at gawan maligaya king kapilan pa man.


text:
Ikit da ring kasiping kung siudad ing pangabihag yu, at e lumuat akit da naman ing pamagligtas na kekayu ning Alang Anggang Dios at ning maragul nang ligaya at kamalan.


text:
Kakung anak, pibatan yu ing binie nang kasakitan kekayu ning Dios. Wa, pepasakitan da kayu ding kalaban yu, oneng e lumuat akit yu lang mate at magpakalunus la kekayu.


text:
Kakung anak, penusignan da kayu king lugud, oneng kailangan kayung dumalan karing baku-bakung dalan. Mengari kayu king metung a kawan a tupang simsam da ring manlub a kalaban.


text:
Kakung anak, e yu painan ing lub yu. Maniawad kayung saup king Dios. Wa, perusan na kayu, oneng e na kayu malyaring kalinguan.


text:
Linaut kayu king Dios kanitang milabasan a panaun, oneng ngeni mibalik kayu at suyuan ye ing Dios king mitmung pamagkapilit.


text:
Itang pepagpa kekayu kareting kasakitan ya ing magligtas kekayu at minie king kaligayan a alang kapupusan.


text:
Datang ing kasakitan karing siudad a menipus karing anak mu. Kasakitan ing maging kalma ning Babilonia, iting siudad a linaklak karing anak mu.


text:
Kanita migsaya ya iting siudad inyang mibagsak ka at metula king pangalasak mu, ngeni ya naman ing kumiak potang malakuan yang magdili-dili.


text:
Gawan kung kalungkutan ing ketasan na at pamagmayabang, at ilako ku la ding dakal a taung pagmaragul na.


text:
Aku, ing Alang Anggang Dios, ing miparalang api a silab keting bansa. Masilab ya kilub ding dakal a aldo. Panuknanganan da nia mu ring demonyu king kekaban ning panaun.


text:
Lawan mu, mumuli na la ding anak mu a kinua da keka. Mitipun-tipun la ibat king aslagan at king albugan uli na ning utus ning Dios, ing Bukud mung Banal. Mumuli na la ngening ating kapurian king ligaya na ning Dios.


text:
Jerusalem, ilukas mu na ing imalan ning kalungkutan at kasakitan, at kaybat isulud mu ing maslag nang ligaya ning Dios.


text:
Ibalabal me keka ing balabal na ning hustisia ning Dios. Ibili me king buntuk mu ing korona na ning ligaya ning Alang Anggang Dios,


text:
King kapilan pa man mayaus kang: Ing Kapayapan a Bunga ning Katuliran at ing Kamalan a Bunga ning Katapatan king Dios.


text:
Jerusalem, talakad na ka at talakad babo ning bunduk. Lumawe ka king aslagan at king albugan uling king metung na mung amanu ning Bukud mung Banal mitipun la, at tumula la uling e no kelinguan ning Dios.


text:
Likuan da ka uling mebihag la karing kalaban at midalang maglakad mu king bansa ding kalaban da. Oneng ngeni, iyuli na la ning Dios at ning maragul nang tula. Mengari la king ari a makalukluk king tronu.


text:
Inutus na ning Ginu ing patagan ya ing balang bunduk at talimunduk, at tambunan la ding lubak-lubak a lugal ban ligtas lang makayuli ding memalen na ning Israel a kayabe ing ligaya ning Ginu.


text:
At king utus ning Ginu lunto la ding kagubatan at tanaman a mabanglu ban munie lang salilung karing memalen ning Israel.


text:
Muli lang kayabe ing maragul a tula ning kamalan na. Tairan na la ning Dios king lunus na at katuliran.


text:
Kopia ya iti king sulat nang Jeremias a peparala na karing memalen ning Jerusalem bayu la mebihag karing tau Babilonia, at kaybat midala king Babilonia. Mayayakit keting sulat ing pamangondena na ning Dios a pepayabut na karela king kapamilatan nang Jeremias.


text:
Ing kasalanan yu king Dios ya ing sangkan nung inya mabihag kayu kang Aring Nebucadenesar at midala king Babilonia.


text:
Manatili kayung bihag karin kilub ning makabang panaun angga king kapitung lahi. Kaybat na nita, gawan na kayung malaya ning Dios at panimunan na kayung payapa king pamanuli yu king bansa yu.


text:
Akit yu la king Babilonia ding idolong megawa king dutung, pilak, at gintu a kikilalanan dang dios ding paganu, at pupusanan da ampon pitatakutan.


text:
E yu la pakiapusan deting tau. E kayu sukat mitatakutan kareting idolong kikilalanan dang dios agyang pang akit yu lang pagprusisyun da la at sasamban.


text:
Belutanan lang pilak at gintu ding idolo at ding makigawa karing dila da ila ding taung mandukit dutung. Oneng e la makapagsalita uling e no man tune dios.


text:
Gagawa lang koronang gintu deng tau at kaybat bibili da la karing buntuk da reting idolong kikilalanan dang dios a anti waring babaing mahilig kareng alahas.


text:
Neng misan kakuanan da reng pari ning Babilonia ing gintu at pilak da ring kikilalanan dang dios, at gagamitan da para king sarili da.


text:
Neng misan ya ing gagamitan dang pamayad karing babai ning templo ra a magtinda karing katawan da. Megawa la king dutung, pilak, at gintu deting idolo a piniblasan dang anting tau.


text:
Oneng agyang pang pipiblasan da lang mal a imalan anting ari deting idolong kikilalanan dang dios, kakanan da no man ning kalawang at ding ane.


text:
Anti ding ukum, atin lang tatalnan a setro, oneng ala no mang upayang mamarusa karetang maninsultu karela.


text:
Atin lang tatalnan a punyal at palakul, oneng e ra naman adipensa ing sarili da king pangasira da neng gera o karing manako neng panakawanan da la.


text:
Mengari la deting idolong kikilalanan dang dios king nanumang kasangkapan a sira a makalukluk king templo da, oneng ala lang kasilbian. Mitmu la ding mata ra king alikabuk a ibat karing bitis ding taung lulub king templo.


text:
Kakandadu da la ring pari ding pasbul ning templo ban e la makalub deng mapanako. Inya makakulung la deting idolong kikilalanan dang dios; balamu mu wari tau lang makasukul a malapit nang bitayan uli na ning depat dang kasalanan.


text:
Sisindi lang sulu deng pari para kareting idolo; mas masala la ding karing idolo kesa karing sulu da ring pari. Oneng alang manakit metung man kareting idolo.


text:
Nung makananu da lang kakanan ding ane ding dutung king bubungan ning bale, makanyan da la namang kakanan ding kakilubkiluban da reting idolo, at antimu rin ing imalan da, at iti e ra man balu.


text:
Dagpanan da lang talibatab at tutuklu la karela ding denas at ding miyayaliwa pang ayup, at lulukluk la reng pusa karela.


text:
Belutanan da lang gintu deting idolo ban maging masanting la, oneng e la kintab nung alang manguskus karela. E la manamdaman sakit neng mumoldi da la.


text:
Atin lang bitis, oneng e no man makalakad. Kailangan ing ibuat la at pusanan. Tune ala lang akarapat.


text:
Mangapakarine la pati na detang magasikasu karela. E la makatalakad deting idolo neng mibabagsak la. At neng ating mitalakad karela e no man makakimut. Nung talangkibi ing pangatalakad da e ra atulid ing sarili da. Anti na ka mo waring babie ain keng mete neng mamain ka karela.


text:
Pamisali da la reng pari ding ain a miyabie kareting idolong kikilalanan dang dios, at gagamitan da ing ayabli ra para karing sarili da. Lugal king ipamie ra ing aliwang miyabie para karing pakakalulu, titipunan da at asinan da ring asawa da ring pari.


text:
Paburen da lang tatagin karing ain pati ding babaing kaybat-ibat pang menganak o menaregla. Patutuan na niti ngan king ding idolo e la tune dios, inya e la sukat samban.


text:
Baket kailangan ing kilalanan lang dios deting idolong megawa king dutung, pilak, at gintu? Pati babai paintulutan dang babie ain para karela.


text:
Neng panaun ning pamagpaldas, lukluk la ding pari da kilub ning templo a gabak a imalan, alang balbas, at alang takap king buntuk da.


text:
Kukulisak la at manangis arapan da reting kikilalanan dang dios a kalupa da retang kikiak arap ning mete.


text:
Paminsan-minsan kakuanan da la ring pari ing imalan da reting kikilalanan dang dios, at ya ing pasulud da karing asawa ra at anak.


text:
E la makaibie ablas nung suyuan mu la o insultuan deting kikilalanan dang dios. E la makapamiling ari o e re apalako ing ari.


text:
Deting idolong kikilalanan dang dios a megawa king dutung at belutanan pilak at gintu mengari lang batu a ibat king bunduk. Mangapakarine la mu detang sasamba karela.


text:
Makananu lang meisip at makikilalang dios deting idolo? Ding mismung tau Babilonia ilang papakit king kamangmangan mu ing pamanyamba karing idolong kikilalanan dang dios.


text:
Darala re ing metung a pipi king templo nang Bel ban aduan ing makapagsalita ya sana ing pipi ngening ala ne mang pakiramdam i Bel.


text:
Agyang balu rang ala yang arapat iting kikilalanan dang dios, sasamban de pa mu rin uli na ning kamangmangan da.


text:
Atin munamang babaing pakataling kuldun king katawan da at pakalukluk lele ning dalan at duruluk insenso at babie ing sarili da bilang babaing magtinda king katawan da. Potang mayagkat ya ing metung karela ban sipingnan ning lalaking menagkat, kaylian ne ing kayabe nang babaing magtinda king katawan na a e mepili uling e ya malagu.


text:
E ngan tutu at kapamiraitnan mu ing nanumang pamakiugnayan kareting idolo. Makananu lang meisip at mekilalang dios deting idolo?


text:
Ding ginawa mu karela ila ding pande at ding mangagaling a pangamat king pamandukit dutung. Itang buri dang lunto itsura da ring idolo ya ing gawan da.


text:
Neng daratang ing gera at ing kapahamakan e ra balu ing daptan da ring pari nung nukarin la salikut a kayabe da reting idolong kikilalanan dang dios.


text:
Ala lang akarapat deting idolo king panaun ning gera at aliwa pang panganib. Baket e ra aintindian ding tau king deting idolo e la dios?


text:
Dutung la mu a belutanan pilak at gintu. Lunto mu rin king daratang a panaun king deting idolo e la dios.


text:
Abalu ra kanita ding sablang tau at ding ari king ding kikilalanan dang dios gewa da la mu ring taung mangagaling a pangamat. Ala lang upayang kalupa na ning king Dios,


text:
E ra alunasan ing sarili dang problema o makaibie hustisia karing mayayalipit. Mengari la karing ayup a awakala lang kasilbian.


text:
Neng mikakasilab king templo, mamulayi la deng pari at malakuan la ding idolong kikilalanan dang dios a dutung a belutanan gintu at pilak, at masilab lang anting dutung.


text:
E da naman aligtas deting idolong megawa king dutung at belutanan pilak at gintu ing sarili da karing mapanako at tulisan.


text:
Ala lang bitasang agawa potang kuanan da ring mapanako at tulisan ing pilak at ing gintung makabalut karela at ing imalan a susulud da.


text:
Mayap ya pa kareting idolo ing metung a ari a pepakit na ing katapangan na o ing kasangkapan a magamitan king pibalebale. Mayap ya pa karela ing metung a pasbul ning bale a makasaup king pamaningat king laman na. Maygit ya ulaga ing asias king palasyu kesa king metung kareting idolo.


text:
Lelang ne ning Dios ing aldo, ing bulan, at ding batuin ban munie sala, at mamintu no man king Dios.


text:
Makanyan ya naman king Dios ing kildap at ing angin. Mayayakit ing kislap ning kildap king malapit at king marayu, at tutiup ya ing angin nukarin mang lugal.


text:
Mamintu ya naman ing api potang utusan ne ning Dios a kuldas ibat banua ban silaban la ding bunduk at ding kagubatan. Oneng ing anti kanita e ra agawa ding idolong kikilalanan dang dios.


text:
Ala lang upaya karing ari deting idolong kikilalanan dang dios; ala lang upayang maniumpa o munie bendisyun.


text:
E da la naman adinan ding bansa nanumang tanda a ibat banua. E la naman makaibie sala a antimo ing aldo at ing bulan.


text:
Mayap la pa karela ding animal uling aliligtas da ing sarili da king panganib at adipensa ra ing sarili da.


text:
Deting kikilalanan dang dios a megawa king dutung at belutanan pilak at gintu, anti la king tau-tauan a panabuang ayup libutad ning palayan. Ala lang bitasang asaup.


text:
Mengari la pa king dikut a masuksuk king mulahan. Lugal king itabi da la ring ayup, ding ayup ilang mamapun karela. Mengari la deng idolong den karing mete a miyugse busal ning karalumduman.


text:
Mangupas at mangagisi ing mangamal dang susulud a imalan. Iti katunayan king e la tune dios. King katataulian kanan da lang ane ding katawan dang dutung. Kanita na mayakit king ala lang kasilbian.


text:
Maygit ya ing taung ating kagalangan king Dios uling ala yang idolo. Inya e ne apirait ning ninuman.


text:
Linakad la ding atlung kayanakan a lalaki libutad ning mikakalabkab a api; magkanta lang kapurian king Dios at parangalan de ing Ginu. Deting atlung kayanakan ila di Hanania, Misael, at Azaria.


text:
Sasamban da ka at pupurian, O Ginung Dios da ring makatua mi. Karapatdapat yang purian ing lagyu mu king sablang panaun


text:
uling makatuliran la ding dapat mu at tune kang tapat king sablang dapat mu at alang pamangabiran ing kayatulan mu.


text:
Mangaintulid ya ing parusa mu kekami at king Jerusalem, ing banal a siudad da ring makatua mi. Karapatdapat ing parusang pepagpa mu kekami uling mikasala kami.


text:
E mi la depatan detang parapat mu kekami. Nung depat mi ing kaburian mu siguradung mayan ing bie mi.


text:
Binie mu kami karing maigpit ming kalaban a alang kikilalanan a kautusan at tune mabagsik, at pepa-ipus mu kami king metung a aring e mayap dili keti king yatu.


text:
At ngeni, ala keng lupang makiarap kenu man at e kami makapagsalita agyang kataya mung amanu uli na ning mengapakarine kami, ikaming sasamba keka.


text:
Oneng alang-alang king kekang dangalan, e mu kami lalakuan kabang panaun at e me pupututan ing kasunduan mu kekami.


text:
E mu sa pagkaymut ing lunus mu kekami. Tuparan mu la sana ding pengaku mu king pakamalan mung i Abraham, i Isaac a talasuyu mu, at kang Jacob a ibpa na ning banal a balen mung Israel.


text:
Pengaku mu karela king dinan mu lang lahi a kasing dakal da ring batuin king banua o ning balas king pampang.


text:
Oneng ngeni, O Ginu, meging pekamalati kaming bansa keti king yatu. Mabibie kami ngeni king kamarinayan uli da ring kasalanan mi.


text:
Ala kaming ari, ala kaming propeta o manimuna. Ala ne ngeni ing Templo nung nu kami babie kekang ain-a-durulukan, ain-sakripisyu, lamak o insenso. Ala mang lugal a pidinan ming ain ban makapaniawad kaming lunus keka.


text:
Oneng ngeni lalapit kami keka king mitmung kapanisian at kapakumbaban. Tanggapan mu ke sana agyang pang ala keng daralan a ain-a-durulukan a baka o tupa o libu-libung pepatabang biserung tupa.


text:
Tanggapan mu sana ing kapanisian mi bilang ain-sakripisyu keka ban kanita makapamintu kami keka king mabilug ming pusu. Alang mabigu karetang manalig keka.


text:
O Ginu, iligtas mu kami king kapamilatan na ning pamaniapat mung milagru, at kanita pasibayu yang miparangalan ing lagyu mu.


text:
Mangapahamak la sana at mangapakarine ding sablang pasari king kasakitan mi; ilako mu la sikanan at siran mu ing kayupayan da.


text:
Ipakilala mu karela king ika mung bukud ing Ginu at Dios at ing marangal a mag-ari king mabilug a yatu.


text:
Ding talasuyu ning ari a miyutusan miyugse karing atlung kayanakan king ornu e la pepatugut tatangab laru, alketran, kandila, at dutung.


text:
Kanita tinipa ya ing metung a anghel ning Ginu king api nung nu la karin ding atlung kayanakan a lalaki. Linele na ing api


text:
at balamu meramdam ing marimlang tiup ning angin, at e no disan ning api at e no ananu balang ding atlung kayanakan a lalaki.


text:
Miyabe-abe lang migkantang kapurian king Dios ding atlung kayanakan a lalaking inugse ra king ornu. Ngara:


text:
Pupurian da ka, O Ginu, ing Dios ding makatua mi. Karapatdapat kang parangalan king alang kapupusan.


text:
Purian ya ing banal, at maligaya mung lagyu; karapatdapat yang parangalan ngeni at king kapilan pa man.


text:
Pupurian da ka king tronu mung luklukan king banua babo ding kerubin, at makalawe king tuknangan da ring mete. Karapatdapat kang purian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Pupurian da ka, ika a makalukluk matas king tronung ari. Karapatdapat kang pagkanta, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Purian ka, ikang atyu king meto sikluban. Karapatdapat kang pagkanta, at paligayan king kapilan man.


text:
Ikong sablang lelangan, ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Ikong batuin ning banua, ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Angin a tutiup nu man karin, ing Ginu yang purian, pagkanta yang kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Manduluk a pali at matinding dimla, ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Ambun at yelung mababaldug, ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Iladung danum at mananabung yelu, ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Ikong sablang bunduk at bunduk-bundukan, ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Ikong sablang king gabun tutubu, ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Ikong sablang dagat at ilug, ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Ikong sablang sibul ning danum ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Ikong balyena at sablang kakawe king danuman, ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Ikong sablang ayup, ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Ikong baka at animal a malyap, ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Ikong sablang tau ning yatu, ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Ikong sablang tapat a tau, ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Ikong sablang banal at mababa lub, ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man.


text:
Hanania, Azaria, at Misael, ing Ginu yang purian; pagkanta yeng kapurian, at parangalan king kapilan pa man. Uling segip na katamu king tuknangan da ring mete, at king upaya ning kamatayan. Linigtas na katamu king mapaling ornu, segip king aping mitatau.


text:
Ikong sablang sasamba king Ginu, purian ye ing Dios da ring dios; pagkanta yeng kapurian ampon pasalamatan, uling ing lunus na manatili king kapilan pa man.


text:
Mekapakiasawa ya king metung a babaing milagyuan Susana a anak nang Hilkia. Malagu ya i Susana; atin yang takut at kagalangan king Ginu.


text:
I Joakim, ing asawa na, mabandi ya. Makapadurut ya ing bale na king malualas a hardin. Karin la maralas mitatagpu at mipupulung ding Judio uling maragul ing panlalawe ra kang Joakim.


text:
Ing pibalebale nang Joakim ya ing meging opisina da ring aduang ukum ning balen, at karin la pupunta deng tau neng ating lang pisasabian keng husgadu. Kanitang banuang ita la mitulduan ukum ding aduang tau. Ila ding sasabian na ning Ginu inyang sinabi na: Mika ating e mayap king Babilonia uli da ring makatuang mitulduan ukum uling e la tapat king karelang katungkulan.


text:
Mamako la deng tau neng oras maugtu at kanita ne man mamasyal i Susana king hardin na ning asawa na.


text:
Aldo-aldo, ding aduang ukum akakit deng mamasyal i Susana king hardin at mika lub la king asawa nang Joakim.


text:
Meragul ing kapagnasan da kang Susana at kelinguan da na ing pamanalangin at ing katungkulan da antimong ukum.


text:
Mikawani lang dalan, oneng migbalik ya ing metung at metung. King e ra sasarian mikit lang pasibayu. Mikutnanan la at e ra alisian ipagtapat king metung at metung ing kapagnasan na kang Susana. Pikayari da ing pakitagpuan de i Susana potang magdili-dili ya.


text:
Misan, kabang manenaya lang masanting a oportunidad, i Susana antimo ing meging kaugalian na, dinatang ya king hardin a kayabe ding aduang dalagang abe na. Malisangan kanita inya bisa yang mandilu karin king hardin.


text:
Nganang Susana karing adua nang abe, Kuanan yu itang pabanglu at larung olibo at isara ye ing pasbul ban maka pandilu ku.


text:
Memintu la ding abe at sera de ing pasbul na ning hardin. Linual la ketang aliwang pasbul ban kuanan itang papakua nang Susana. E da la ikit ding aduang ukum uling makasalikut la.


text:
Ngara, Susana, makasara la ding pasbul at alang manakit kekatamu. Sabik kaming makisiping keka. Paintulut mu na sana ing buri mi.


text:
Nung tanggi ka, ipalto mi at patutuanan mi king ukuman king makitagpu ka king metung a kayanakan, inya pepalakuan mu la ding abe mu.


text:
Mengisnawa yang saldak i Susana at ngana, Gipit ku nukarin ku man magkabili. Nung paintulut ku ing buri yu, magdusa kung kamatayan; nung e ku ipaintulut, gipitan yu na ku man.


text:
Oneng inari ku na king lub ku ing e ku paintulut ing aduan yu. Mas buri ku pa ing gipitan yu ku kesa king mikasala ku king Dios.


text:
Kanita kinulisak yang masikan i Susana; oneng kinulisak la naman ding aduang ukum laban kang Susana.


text:
Inyang dimdam da ring kasaup king bale ing kulisakan king hardin, memalagua lang linub king pasbul katalindikingan na ning hardin ban lawan nung nanu ing milyari kang Susana.


text:
Selita da ring aduang ukum ing gewa rang istoria laban kang Susana. Inya mebigla la ding kasaup king bale king karelang dimdam, uling balu ra king e na gawan Susana ing makanyan a bage.


text:
Itang kabukasan, inyang makatipun na la ding tau king bale nang Joakim, ing asawa nang Susana, dinatang la ding aduang ukum. Makasadia la king e mayap dang planung miyatulan yang kamatayan i Susana.


text:
King daramdaman da ring tau, ngarang minie utus, Ausan ye i Susana, ing anak nang Hilkia at asawa nang Joakim.


text:
Makatakap yang belu ing lupa na, oneng ding aduang e mayap a ukum pepalako re ban magpakasawa lang lalawe king leguan nang Susana.


text:
Kanita tinalakad la ding aduang ukum at timpak da la ring gamat da king buntuk nang Susana, at sinabi ra ing sumbung dang laban kang Susana.


text:
Kikiak ya i Susana at makalawe ya banua uling king kabubusalan na ning pusu na manalig ya king Ginu.


text:
Ngara ding ukum, Lalakad kami kanita king hardin inyang i Susana linub ya at ding aduang babaing abe na. Sera ne ing pasbul ning hardin at kaybat pepalakuan na la ding abe na.


text:
E melambat linual ya ing metung a kayanakan a lalaki ketang pisasalikutan na at ya ampon i Susana migkera lang misiping.


text:
Atyu kami kanita ketang metung nang suluk ning hardin at lepitan mi la inyang ikit mi ing e ustung gagawan da.


text:
Ikit mi la king akto, oneng e mi ya ikuang arakap ing lalaki uling mas masikan ya kesa kekami. Memulayi ya; biklat ne ing pasbul at tinakas ya.


text:
Ikua mi yang arakap ing babaing ini at kitnan mi ya nung ninu itang lalaking ita, oneng e ne buring sabian kekami. Tutung-tutu ing sasabian mi kekayu.


text:
Meniwala la ding taung atyu karin uling pikabaluan la ding ukum bilang pamuntuk at ukum ning balen. Inya inatulan deng kamatayan i Susana.


text:
Uli na niti, menangis yang e mu nanu i Susana at ngana, O Dios a Alang Angga a makibalu king sablang lihim at manakit king bage bayu pa mapalyari,


text:
balu mu king e tutu ing sumbung da ring ukum laban kanaku. Ngeni mate ku king kasalanan a e ku gewa.


text:
Inyang darala da ne i Susana ketang lugal nung nukarin de paten, king taid ning Dios migsalita yang masikan ing metung a kayanakan a lalaking milagyuan Daniel. Ngana, E ku bisang mika pakibatan king atul yung kamatayan king babaing iti.


text:
Miglibutad ya karela i Daniel at ngana, Kabalen kung Israelita, tune na kayu waring mangmang inya inatulan yeng kamatayan ing babai a e kayu pa mu ginawang pamaniasat at pamanimbang king katutuan?


text:
Kailangan ing ulitan ing pamaglitis uling alang bitasang katutuan king sinabi da ring aduang testigung ukum.


text:
Memalagua lang migbalik ding tau. Ngara ding pamuntuk kang Daniel, Me keni. Makiluklukan ka kekami at anti na ning midinan kang kabiasnan a kalupa na ning karing makatua, saupan mu keng matul king karampatan a paralan kaniting pisasabian.


text:
Inyang apikawani da na la, inaus neng Daniel ing metung at ngana, Matuang talapaniapat e mayap, ding mismung kasalanan a kekang gewa karing milabasan a panaun ilang dinakap keka.


text:
E la makatuliran ding kayatulan a binie mu, uling ding alang kasalanan ilang perusan mu at ding mikasala ilang pepawalan mung sala. E na wari sinabi ning Dios, E ye atulan kamatayan ing taung alang kasalanan at mayap?


text:
Ngeni, nung tune ping ikit mu ing bibintang mu laban king babaing i Susana, sabian mung tutu: nukarin lalam tanaman mu la ikit king akto? Pekibat na, King lalam na ning tanaman a mastik.


text:
Nganang Daniel, A karen! Makataya ngeni ing bie mu kapamilatan na ning pakibat mu, uling sinabi na na ning Dios karing anghel na ing atul para keka at mapidua ka.


text:
Linaut de ing ukum at kaybat inawad nang Daniel king idala re king arap na ing aliwa pang ukum. Inyang atyu ne, nganang Daniel, Ika anak na kang Canaan; e na ka anak Juda! Mebihag ka king leguan na ning babai at melinlang king e mayap nang nasa ning kekang laman.


text:
Balu mi na ngeni nung nanu ing pemanggawa mu karing kebabainan na ning Israel. Pematakutan mu la ban apanusignan mu ing nasa mu. Oneng e na ayamyam ning metung karing kebabainan ning Juda ing panusignan na ka.


text:
Sabian mu ing tutu: nukarin lalam tanaman mu la ikit king akto ing babaing ini at ing kalaguyo na? Nganang mekibat, Lalam na ning tanaman a ensina.


text:
Nganang Daniel, A karen! Makataya ing bie mu uling malaram ka naman. Manaya ne ing anghel na ning Dios at ing tabak na ban pamirasuan na kang mangalati. Parehu na kayung mawala kanita.


text:
Uli na niti, kinulisak lang masikan ding dakal a taung atyu karin, at pinuri de't pepasalamatan ing Dios a magligtas karetang manalig king katapatan na.


text:
Dekap da la ring aduang ukum. Uli nang Daniel, mipatunayan lang malaram king mismung amanung pepalual da king asbuk da.


text:
Gewa da ring tau itang gewa da retang ukum karela. Inatulan da lang kamatayan, agpang king aduan na ning Kautusan nang Moises. Inya king aldo mu ring ita miligtas ya king kamatayan ing taung alang kasalanan.


text:
Pinuri de't pepasalamatan ing Dios di Hilkia at ing asawa na uling miligtas ya i Susana. Makanyan munaman ing gewa nang Joakim, ing asawa na, at ding sablang kamaganak na, uling mipatunayan king ala yang gewang makarine ing asawa na.


text:
Atin lang sasamban a dios ding tau Babilonia at ausan deng Bel. Aldo-aldo dirinan deng labing aduang sakung mapinung arina, apat apulung tupa, at limang pulung galun a alak.


text:
Paniwalan na ning ari king tune yang dios i Bel at sasamban ne aldo-aldo. Oneng sasamban neng Daniel ing tune Dios.


text:
Inya ngana ning ari kang Daniel, Baket e me sasamban i Bel? Pekibat nang Daniel, E ku sasambang dios a gewa da mu ring tau; ing sasamban ku ya ing mabie Dios a linalang king banua at yatu at sasakup karing sablang tau.


text:
Ngana ning ari, Ing buri mung sabian e ya tune mabie dios i Bel? E mu wari akakit nung nu anti karakal ing kakanan na at inuman aldo-aldo?


text:
Mipakayli ya i Daniel at ngana, E kayu sana pailinlang, Makamal a Ari. Metung ya mung pila i Bel a belutanan dang tangsu, at ala yang nanumang kakanan o inuman.


text:
Mimua ya ing ari, inya pepayaus na la ding pari nang Bel. Ngana karela, Ipapate da kayu nung e yu sabian kaku nung ninu ing gigisan king pamangan a babie tamu.


text:
Nung apatunayan yu king i Bel ya ing mamangan, i Daniel ya ing ipapate ku, uli na ning sasabian nang i Bel e ya tune dios. At nganang Daniel, Ing buri yu ya ing matupad.


text:
Pitu lang pulu ding pari nang Bel; e la kabilang kareti ding asawa ra at anak. Minta ya ing ari at i Daniel king templo nang Bel.


text:
Ngara ding pari nang Bel king ari, Makamal a Ari, lumual na kami; ikayu na ing mibili king altar nang Bel king pamangan at alak. Kaybat isara ye ing pasbul at tatakan ye king singsing yu.


text:
Nung king pamagbalik yu bukas abak akit yung e na gisan Bel ing pamangan at ing alak, paten yu kami; nung gisan na, i Daniel ya ing paten yu uling migsalita yang kalaraman tungkul kekami.


text:
E la tatakut mate ding pari uling atin lang lihim a pidadalanan king lalam ning lamesa. Karin la daralan at ila ding gigisan king miyain a pamangan at alak.


text:
Inyang meko na la ding pari nang Bel, binili na la ning ari ding ain a pamangan at alak king altar. Kaybat na nita, inutusan na lang Daniel ding ipus na king magdala lang dakal a abu at ikalat da king mabilug a templo nang Bel. Ing bukud menakit kaniti ya ing ari. Kayari da, meko la ngan; sera de ing pasbul at tetakan king singsing ning ari.


text:
Inyang bengi na, antimo ing sadia rang daraptan, linub la ding pari king templo a kayabe ding asawa ra at ding anak da king kapamilatan na ning lihim a pidadalanan. Gisan da ing sablang pamangan at ing alak.


text:
Kitang na ning ari, Daniel, mesira la ding tatak king pasbul? Pekibat nang Daniel, Ali la pu, Makamal a Ari.


text:
Kabuklat ning pasbul, ikit na ning ari king ala na itang mibili king lamesa. Inya nganang kinulisak, Sakdal ing degulan mu, O Bel! Keka alang pamaglinlang nanuman.


text:
Mipakayli ya i Daniel at ngana king ari, Bayu kayu lungub lawen ye pa ing suelu at lawan yu la ampon sabian nung kaninu la deng bakas a ren.


text:
Kanita mimua ya ing ari at peparakap na la ding pari, ding asawa ra, at ding anak da. Tiru de king ari ing lihim a sadia rang pidadalanan ban milub la king templo at kanan ampon inuman ing sablang atyu king altar nang Bel.


text:
Uli na niti, pepapate na la ngan ning ari at binie ne kang Daniel ing rebultu nang Bel, at ya naman pinyira ne ing kikilalanan dang dios at pepalasak ing templo nang Bel.


text:
Ngana ning ari kang Daniel, E mu malyaring asabi kanaku king e ya dios a mabie, inya sukat meng samban.


text:
At nung dinan yu kung kapaintulutan, O Makamal a Ari, paten ke iting dragon agyang e ku gumamit espada o palupalu. Ngana ning ari, Sulung, paintulutan da ka.


text:
Inya i Daniel kinangwa yang alketran, taba ampon buak at saka na piyabe-abe at gewa na lang bibingka. Kaybat, pepakan na la ding bibingka king dragon. Pengan na la, meragul ya atian; memakbung ya at misambulat. Kanita nganang Daniel, Makamal a Ari, oyan ing kekayung sasamban!


text:
Inyang abalitan da ring tau Babilonia ing milyari, mimua la at mitipun la ban sabian king ari ing e ra buri. Ngarang kinulisak, Meging Judio ya ing ari! Piglaso ne i Bel at pepapate ding pari. Ngeni naman pepapate ne ing dragon!


text:
Pintalan de ing ari at inawad king isuku ne karela i Daniel. Ngara, Makamal a Ari, nung e ye isuku, paten da kayu at ing mabilug yung pamilya!


text:
Ating pitung leon ketang kulungan a ita; aduang tau at aduang tupa ing papakan da karela aldo-aldo. Oneng kilub da ring anam a aldong deta e da la bitasang dininan pamangan ding leon ban i Daniel ya ing karelang kanan.


text:
King panaun a ita, ating metung a propeta king Juda; Habakuk ing lagyu na. Miglutu yang gule at semutanan nang pirapirasung tinape. Inyang papunta ne king marangle ban iyatad ing linutu na para karing taung papalut,


text:
migsalita ya ing anghel ning Ginu. Ngana, Habakuk, iyatad mu kang Daniel ing daralan mung pamangan a yan. Atyu ya karin Babilonia, king kulungan da ring leon.


text:
Nganang tinutul, Makamal, e ku pa bitasang mekapunta Babilonia at ala kung balu tungkul king kulungan da ring leon.


text:
Telanan ne buak ning anghel i Habakuk; inalsa ne at anti ing mabilis a angin dela ne king Babilonia at binili ne siping ning kulungan da ring leon.


text:
Karas na, nganang minaus, Daniel, Daniel! Oyni ing pamangan a pepadala na ning Dios para keka. Kuanan mu.


text:
Tinalakad ya; kinua na ing pamangan at mengan ya. At kanita mu rin binalik ne ning anghel na ning Dios i Habakuk ketang lugal a ibatan na.


text:
Kalabas na ning pitung aldo, minta ya ing ari ketang kulungan da ring leon ban panangisan ne i Daniel. Sinilip ya at ikit neng makalukluk i Daniel.


text:
Mipakulisak yang masikan ing ari. Ngana, Tune sakdal ka kamalan, O Ginu at Dios nang Daniel. Ala nang Dios nung e mu ika!


text:
Inya liwal ne i Daniel king kulungan, at detang bisang makamate kang Daniel ilang pepayugse na karing leon. Kanita mu rin, king akakit na ning ari, ding leon piglapak da la't pengan.


text:
Magumpisa ya iting istoria inyang i Aring Alexander, ing anak nang Felipe ning Macedonia, ibat ya Macedonia at minta ya at mekilaban kang Dario, ing ari ning Persia at Media. Simbut ne at simsam kang Dario ing tronu na. Uli na niti, meragul ya ing kayarian na ning Grecia.


text:
Miras ya angga king wakas na ning yatu at kinua na ing bandi da ring dakal a bansa. Kanitang tahimik ne ing yatu king lalam nang pamamahala meging matas ya lub at palalu.


text:
Tinatag ne ing metung a maragul at mayupayang grupu da ring sundalus, at ya ngeni ing mamahala karing sablang bansa at kayarian; at mamayad lang buis ding sabla.


text:
Inya pepayaus na la ring heneral da ring sundalus na, ding taung nobli a akasing anak na, at piparti-parti ne karela ing kayarian na.


text:
at pitunganan neng korona ning balang metung karela ing sarili na bilang ari ning lugal a sasakupan na, at selisian da la ring anak da king makabang panaun. Pepasari lang karumaldumal a e ustu king yatu.


text:
Karing lahi da ring heneral nang Alexander, mibait ya ing e mayap a suli, i Antiocus Epifanes a anak nang Aring Antiocus. Meging bihag ya king Roma bayu ya mig-ari king Siria ketang banuang dinalan atlung pulu at pitu.


text:
King panaun a ita linto la king bansang Israel ding Judio a ginulut king Kautusan. Inagkat da la ring dakal a tau. Ngarang sasabi, Makikasundu tamu karing paganu, uli na ning e tamu pamakiabe karela pawa mung gulu ing miras kekatamu.


text:
Ating mapilan karela a agad minta king ari at tinanggap lang kapaintulutan tukian da ing panugali da ring paganu.


text:
Pepagawa lang maragul a lugal a pipamialungan king Jerusalem kalupa da retang atyu karing siudad da ring Griego.


text:
Leko da la ring bakas ning panga-sirkunsisyun da at gilutan de ing banal a kasunduan. Mekiasawa la karing paganu at mekiabe la karing e mayap a dapat.


text:
Inyang matatag na ing pamag-ari nang Antiocus, inari na king lub na ing sakupan ne ing Ehipto ban maging ari ya naman karin subali pa king Siria.


text:
Tinatag na la ding dakal a barku at dakal a sundalus, kayabe la naman ding karung panggera, elepante, at sundalus a pakakabayu.


text:
Inyang miras ing labanan, mitakutan ya ing Aring Tolomeo ning Ehipto at tinakas ya at dakal la karing sundalus na ding mesugat at mete.


text:
Sekupan na la ding pakakutang siudad ning Ehipto at kinua na ing dakal a pibandian king mabilug a Ehipto.


text:
King pamagbalik na kaybat neng simbut ing Ehipto king banuang dinalan apat apulu at atlu inarapan neng Antiocus Epifanes, a kayabe ding dakal nang sundalus, ing Israel at ing siudad ning Jerusalem.


text:
Balamu mo nung ninu na ya; liban ne ing Templo at dela ne ing gintung altar, ing tumpakan-sulu, at ing sablang gamit na niti,


text:
ing lamesa para king tinape a Panga-atyu ning Ginu, ding sagradung tasa at silyo, ding gintung pidurulukan insenso, ding tabing, at ding korona. Bikbak na naman ing sablang gintung palamuti king arap ning Templo


text:
at kinua na ing sablang pilak at gintu at ing sablang maulaga, pati na ing sablang pibandian a makasinup.


text:
Inuli na ngan iti king sarili nang bansa. Dakal la naman ding pepapate na at pagmaragul na ing sablang depat na.


text:
Ding pamuntuk at manimuna sinaingsing la ngan king maragul a kalungkutan. Mengaina la ngan ding kayanakan a babai at lalaki. Kinupas ing lagu ding babai.


text:
Melungkut la ding lalaking kakasal, at makalukluk lang makapaldas king kuartu da ring babaing kakasal.


text:
Maging ing bansa mengalgal ya alang-alang kareting manuknangan. Makabalut ya king kamarinayan ing mabilug a bansa.


text:
Kalabas ning aduang banua peparala ne ning ari karing siudad na ning Juda ing metung a matas a opisyal. Dinatang ya Jerusalem at ding tutung dakal a sundalus.


text:
Maganaka yang migsalita, oneng mitmu yang pamaglinlang. Inyang ikua na ing tiwala da ring atyu king siudad, bigla neng selakayan. Penasakit neng masolu ing siudad at pete na la ding dakal a Israelita.


text:
Lesakan na la ding bale at pader king balang lugal. Dekap na la at sinukul ding babai at anak at simsam ding baka.


text:
Migdala la namang armas at pagkabie at tinipun da karin ing ikua da king Jerusalem. Meging pitatakutan ne ning Israel.


text:
Bilus da ing daya da ring alang balu at alang kasalanan king makapadurut ning altar; lepastangan de ing Banal a Lugal.


text:
Tinakas la king takut ding memalen ning Jerusalem, at ing siudad meging tuknangan de ring dayuan. Meging dayuan ya ing Jerusalem karing mismung memalen na uling mepilit lang karela yang lakuan.


text:
Lubas ya ing Templo, ilang ing kalupa na; meging mistula lang kalungkutan ding mangasaya nang piesta; meging kamarinayan ya ing tula ning Sabbath; meging bage pikaylian ya ing dangalan na.


text:
Nung makananu ya katas ing dangalan na king minuna, makanyan munaman ngeni ing dagul ning kamarinayan a kimtan na.


text:
king maging metung lang memalen at ing balang metung karela lakuan na ing matua rang kautusan at relihiun. Tinggap da ring sablang bansa ing kautusan ning ari.


text:
Maging king Israel dakal la ding tinanggap king pamanyamba da ring dayuan, miyain lang ain-sakripisyu karing idolo at e ra ne ginalang ing Aldo ning Sabbath.


text:
Peparala ya namang tubud a magdalang pakasulat a kautusan king Jerusalem at karing sablang balen ning Juda. Yuyutus na karing memalen ing tukian ing panugali da ring dayuan.


text:
Binawal na lang miyain ain-a-durulukan, ain-a-binutil o ain-a-inuman king Templo at ibilang da lang pangkaraniwan a aldo ding Sabbath at ding piesta ra.


text:
Miyutusan lang mitalakad altar at pisamban para karing idolo, ing miyain babi at aliwa pang marinat a animal.


text:
Mibawal munaman karela ing pasirkunsisyun da la ring anak da at mipaintulutan lang gawan da ing sablang karinatan king sarili ra


text:
ban kalinguan da na la ding Kautusan a binie ning Ginu king kapamilatan nang Moises, at alilan da la ding palatuntunan na.


text:
Ing kautusan na ning ari metung ya mu para king mabilug a kayarian. Tilduan na la naman ding opisyal ban mamahala karing tau, at inutus na karing sablang balen na ning Juda ing miyain lang sakripisyu.


text:
King kalabing lima nang aldo ning bulan ning Kislev king banuang dinalan apat apulu at lima telakad neng Aring Antiocus ing metung a Karumaldumal a Kalapastangan king altar ning Templo. Mitalakad la namang paganung altar karing makapadurut nang siudad ning Juda,


text:
King utus ning ari, miyatulan yang kamatayan ing ninumang kayakitanan king Libru ning Kasunduan o mamintu king Kautusan.


text:
Inya karing mituki-tuking bulan ginamit da ing upaya da reting taung e mayap laban karing Israelitang arakap da karing balen da.


text:
King kaduang pulu't limang aldo ning bulan, miyain lang ain-sakripisyu king paganung altar a telakad da babo ning altar ning Ginu.


text:
Makanyan man, dakal la king Israel ding menalakaran matatag laban king kautusan ning ari, at tinggian da ing mangan lang pamangan a e malinis agpang king kautusan.


text:
Pinili ra ing mate la bayu re labagan ing banal a kasunduan at mangan king e malinis; at dakal la ding mete.


text:
King panaun a ita, linipat ya manibat Jerusalem at menuknangan ya Modein ing metung a pari king pamilya nang Jeoiarib. Ya i Matatias, ing anak nang Juan at apu nang Simeon.


text:
sinabi na, Baket mibait ku pa ban akit ku iting makatakut, ing kasiran ding kakung kabalen at ing kasiran ning banal a siudad? Makalukluk na ku mu waring alang akarapat kabang susuku re ing siudad karing kalaban, at ing banal a Templo mananabu ya karing gamat ding dayuan?


text:
Dela da lang penako ra ding masanting nang kasangkapan. Ding anak na pete da la king dalan, at ding lalaking kayanakan king espada ding kalaban.


text:
Uli na ning lungkut da, ginabak da ing imalan da ri Matatias at ding anak na, at misulud lang imalan a magaspang at melungkut lang e makanyan-kanyan.


text:
Dinatang la king balen ning Modein ding opisyal ning ari, at pipilitan da la ring tau ban munie lang ain paganu.


text:
Dakal la ding Israelitang mekikit karela. Makatalakad ya i Matatias at ding anak na king metung a lugal.


text:
Ngarang sinabi ding opisyal ning ari kang Matatias, Metung ka karing gagalang dang manimuna king balen a iti, at tutukian ding anak mu at kapatad mung lalaki.


text:
Muna ka ngening tupad king utus na ning ari antimo ing depat da na ring paganu at ding manimunang lalaki ning Juda, at ding taung melakuan king Jerusalem. Kanita ika at ding anak mu mibilang la karing Kakaluguran na ning Ari, at ika ampon ding anak mu miparangalan kayu kapamilatan na ning pilak at gintu, at dakal pang pakinabang.


text:
Kanita nganang mekibat Matatias king masikan a siwala, Agyang pamintuan de ring sablang bansa king sakup na ning kayarian na at gulutan ing pamanyamba da ring makatua da a pinili rang pamintuan,


text:
makanyan man, aku at ding anak ku at kapatad ku mie kami king kasunduan a gewa ning Dios karing makatua mi.


text:
Kayari nang migsalita king daramdaman da ring sabla, linage ya ing metung a Judio ban mamie yang ain-sakripisyu king altar karin Modein bilang kapamintuan king utus na ning ari.


text:
Inyang ikit nang Matatias iti, mikakalabkab ing mua na. Gagalgal ya at king bigsikan na ning mua na milayi yang pintalan ne at pete ing taksil king altar.


text:
Pete nia naman ing opisyal na ning ari a minutus mamie ain-sakripisyu karing memalen, at lesak ne ing altar ding paganu.


text:
Makanyan nang pepakit Matatias ing maragul nang pamagmalasakit king Kautusan antimo ing depat nang Fineas kanitang pete ne i Zimri a anak nang Salu.


text:
Minta ya kanita i Matatias king balen at king masikan a siwala sinabi na, Tuki ya kanaku ing tapat king Kautusan at bisang mamintu king kasunduan!


text:
King panaun a ita detang bisang manatili king karelang relihiun at Kautusan minta lang mibiebie king ilang.


text:
Tiki da la ring anak da at asawa at ding sese rang animal uli na ning e ra na agyung dalan ing maragul a kasakitan a daralanan da.


text:
Miras ing balita karing opisyal at sundalus na ning ari a atyu king Jerusalem, ing Siudad nang David, king ding taung e bisang mamintu king utus ning ari linual lang menuknangan king ilang.


text:
Tinagal la karela ding dakal a sundalus at atagal da la; migkampu la deti king sumangid da at migsadia lang salakayan da la king Aldo ning Sabbath.


text:
Ngarang kinulisak karela, Atin pang panaun. Lumual na kayu, mamintu kayu king utus ning ari at e kayu numanu balang.


text:
Oneng ngarang mekibat, E kami lumual. E kami mamintu king utus ning ari at e mi ya labagan ing Aldo ning Sabbath.


text:
oneng e la ginawang nanumang takbang ding Judio ban lumaban, e la man memasibas batu ni dininan mu man sabat ding karelang kueba.


text:
Ngara, Arapan tamu ing kamatayan a ating malinis a konsiensia. Ausan mi ya ing banua at ing yatu ban maging saksi king alang hustisiang daraptan yung pamakamate kekami.


text:
Linusub la ding kalaban king Aldo ning Sabbath at pete da la ring lalaki, ding asawa ra, ding anak da, at ding sese rang animal. Ating libu katau karing mete.


text:
Ngara king metung at metung, Nung daptan tamu ngan ing depat da reting kalupa tamung Judio at e tamu idipensa karing paganu ing bie tamu at ding Kautusan tamu at kaugalian, matda tamu king lupa na ning meto yatu.


text:
Uli na niti, inari da king aldo a ita king nung ating salake karela king Aldo ning Sabbath, idipensa ra ing sarili da kesa king mate la ngan antimo ing depat da ring kapatad dang atyu karing kueba.


text:
Kaybat na nita, mekiabe ya karela ing metung a pangkat a Hasideano, ding tapat at matapang a Israelita. Migkusa la deting idipensa re ing Kautusan.


text:
Mekatatag lang metung a grupung sundalus, at bignus da ing mua ra karing palpikasala at karing ginulut karing Kautusan ning Dios. At detang mekatakas mepilitan lang menuknangan karing paganu ban miligtas la.


text:
Pintalan na lang Matatias at ding kakaluguran na at lesakan ding altar da ring paganu nu la man karin;


text:
at pinilit da lang sinirkunsisyunan detang kayanakan a e pa mesirkunsisyun a atyu king angganan na ning Israel.


text:
Makanyan deng iningat at aligtas ing Kautusan nang Moises karing paganu at karing ari da, at ikua reng abagsak ing upaya ning e mayap a i Aring Antiocus.


text:
Ngana karing anak na inyang miras na ing oras ning kamatayan nang Matatias, Deti panaun na la ning bigsikan at kaligaligan. Ding taung palalu ila ding makababo at pituya-tuya da katamu; panaun ne ning kasiran at ning mua.


text:
Oneng anak ko, maging tapat kayu king Kautusan at makasadiang mate king pamagdipensa yu king kasunduan na ning Dios karing makatua yu.


text:
Ganakan yu ing depat da ring makatua yu at nung nu anti karagul ing arapat da. Tukian yu ing alimbawa ra, at miyablasanan kayung maragul a ligaya at alang anggang kabantugan.


text:
E wari meyakit yang tapat i Abraham inyang mesubuk ya, at uli na nita metula ya ing Dios at kilala ne bilang taung matulid?


text:
King panaun na ning kaligaligan nang Jose pemintuan na la ding kautusan na ning Dios at meging pamuntuk ya Ehipto.


text:
Ing kekatang makatuang i Fineas, uli na ning milalablab nang katapatan, miyabie ing pangakung manatili ya king pangapari ing lahi na.


text:
Kabalik na minie yang masanting a ulat i Caleb king kapulungan at mirinan yang dake king gabun bilang kayablasan na.


text:
Uli na ning ala nang kupas a katapatan king Dios meging ari ya i David, at miyabie ya ing pangaku kang David king ding lahi na manatili lang ari.


text:
Inya lumawe kayu karing mituki-tuking lahi, karing taung binili ra ing kapanaligan da king Dios king kapilan man e la magkulang a sikanan.


text:
E yu la pitatakutan ding amanu na ning taung makasalanan. Ganakan yu king kamate na muli mu king dinat a mabuluk at ulad ing tagumpe na.


text:
Ngeni parangalan de, oneng bukas ala neng bakas man uling mibalik ya king alikabuk at mewala ngan ing sablang tingka na.


text:
Oneng anak ko, maging matapang kayu sana at matatag king pamagdipensa yu king Kautusan uling king kapamilatan na ning Kautusan mika maragul kayung dangalan.


text:
Balu ku king ing kapatad yung i Simon biasa ya king pamamie kausukan; makiramdam kayu at kilalanan ye i Simon bilang matua yu.


text:
Manibat king kayanakan na masikan ya at matapang i Judas Macabeo. Gawan yeng pamuntuk yu king pamakilaban yu karing kalaban.


text:
Agkatan yu lang makiabe kekayu ding sablang mapamintu king Kautusan at yablas yu ing e mayap a depat da karing kabalen yu.


text:
Ablasan yu la ding paganu king sablang gewa ra kekayu, at maralas yung tutuparan ing aduan ning Kautusan.


text:
Mete ya king banuang dinalan at apat apulu't anam at melungkut la ding sablang memalen na ning Israel. Mikutkut ya king kutkutan ding pamilya na karin Modein.


text:
Ding sabla nang kapatad at tapat a talatuki nang tata na binie da ngan ing kasaupan da kang Judas Macabeo, at matula rang sindu ing pamakilaban ning Israel.


text:
Binie nang Judas ing mas maragul a ligaya karing memalen na. Anting higanti sinulud ne ing baluti na; misulud ya karing sandata ning pamakilaban. Misalasalisi la ding labanan a inarapan na; kayabe na pigdipensa na la king sarili nang espada.


text:
Penintun na la at selugsugan ding e mamintu king Kautusan, at silaban ding sablang liligalig karela.


text:
Mangapaurung la king takut ding e mamintu king Kautusan; mangalgal la king takut da ring sablang e mayap a dapat; migtagumpe ing pamagligtas king pamanimuna na.


text:
Pepamua na la ding aring dakal, oneng tula naman ing miras karing memalen ning Israel. Purian mi yang alang angga uli ning depat na.


text:
Liban na la ding siudad ning Juda; gisan na la ding taung alang Dios. Makanyan nang tinabi king Israel ing mua a tune kabagsik.


text:
Mibantug ya angga na king wakas ning yatu, ikua na lang apisanmetung memalen a makabingit king kamatayan.


text:
Tinipun na lang Apolonio ding paganu at ding dakal a sundalus a ibat Samaria ban labanan ne ing Israel.


text:
Kabud abalu nang Judas iti, seganan ne at simbut ne ampon pete. Dakal la ding mete karing paganu at tinakas la ding mitagan.


text:
Inyang tinipun da ing asamsam da kaybat ning labanan, kinua neng Judas ing espada nang Apolonio at iti ya ing ginamit na king pamakilaban king kekaban na ning bie na.


text:
Abalitan nang Seron, ing pekapun da ring sundalus ning Siria, king tinipun na lang Judas ding dakal a sundalus na a tapat at makasadia lang lumaban lalam ning pamanimuna na.


text:
Nganang Seron king lub na, Gawa kung lagyu para king sarili ku at maniambut karangalan para king kayarian. Labanan ke i Judas at ding kayabe na a linaban king inutus na ning ari.


text:
Pasibayu, mekiabe ya kang Seron ing metung a maragul a grupu ding Judiong ginulut karing kautusan da ban saupan deng mablas king Israel.


text:
Ngara kang Judas inyang ikit da ring kayabe na king dakal la ding daratang a sundalus, Ditak tamu mu. Makananu tamung lumaban kareng dakal a ren? Mangaina kami pa uling e ke mengan kilub ning patingapun.


text:
Nganang mekibat Judas, E masakit karing ditak ing sambutan da la ring dakal, uling alang pamiyaliwa king Ginu ing magligtas ya king kapamilatan ding dakal o ding ditak.


text:
Daratang la ding kalaban tamu king maragul a bigsikan; buri da katamung panakawanan at pamaten ding asawa tamu at anak;


text:
Kayari nang migsalitang Judas, ya at ding sundalus na bigla reng lisuban i Seron ding sundalus na at simbut da la.


text:
Tegalan deng pababa ketang Pidadalanan ning Bet Horon angga na king kapatagan. Apate da la ring walung dalan at tinakas la ding aliwa king bansa da ring Filisteo.


text:
Miras ing kabantugan na kang Aring Antiocus, at pisasabian de ring memalen ding sablang bansa i Judas at ding tagumpe na.


text:
Mimua ya ing Aring Antiocus inyang abalitan na ing milyari. Mitubud ya at pepatipun na la ding sablang sundalus na ning kayarian ban piyabayan ing sikanan da.


text:
Manibat king silid-pibandian beyaranan na lang pabanuang sueldu ring sundalus, at minie yang utus king magsadia la king nanumang oras a kailangan la.


text:
Oneng ikit na kanita king magigisan ya laman ing silid-pibandian. At ditak mu ing lulub a buis uli na ning kaguluan at kagutgutan king yatu inyang leko na la ding kautusan a mimiral manibat na king minunang panaun.


text:
Antimo ing milyari na e mu misan king migaganaka ya ngeni ing ari a magkulang yang salaping pamayad na para king karaniwan a pigastusan at para karing regalung penugalian nang pamie maygit king kenu man karing inalilan na king tronu.


text:
Megulu ya isip, oneng king katataulian inari na king lub na king munta ya Persia, at kuanan na la ding buis karing probinsia karin, at tumipun ya at isadia na la ding dakal a salapi.


text:
Likuan ne bilang kayalili na i Lisias, ing metung a pikabaluan a tau at lahing ari ban mamahala king kayarian manibat king Ilug ning Eufrates angga na king angganan ning Ehipto.


text:
Likuan na la kang Lisias ding kapitna karing sundalus na at ding elepante, at milakuan yang bilin king sablang buri nang marapat lalu na karing manuknangan Juda at Jerusalem.


text:
Laban kareti, kailangan yang paralang sundalus i Lisias ban gisanan na la at siran ing upaya ning Israel pati na ding mitagan king Jerusalem ban ala nang mitagan nanumang tanda karela.


text:
Kaybat, kayabe ding kapitna karing sundalus na, miglakbe ya ing ari papunta Antiokia, ing kabisera na, king banuang dinalan apat apulu't pitu. Delakitan ne ing Ilug ning Eufrates at migmartsa king Mesopotamia.


text:
Pinili neng Lisias i Tolomeo a anak nang Dorymenes, i Nicanor, at i Gorgias ban maging pamuntuk ding sundalus na. Tau lang masikanan deting atlu at kabilang la karing Kakaluguran na ning Ari.


text:
Binili na lang manimuna karing apat apulung libung sundalus a maglakad at pitung libung sundalus a pakakabayu, at inutus na lang luban de at lasawan ing Juda, antimo ing inutus ning ari.


text:
Miglakbe la deting pekapun a kayabe ding dakal dang sundalus at migkampu la karas da king kapatagan malapit Emmaus.


text:
Atin munamang dakal a sundalus a ibat Idumea at Filistia a mekiabe karela. Inyang abalitan da ring mangalakal king lugal a ita ing puersa ding sundalus, dinatang lang magdalang tanikala at dakal a salapi king kampu; bisa lang saling mapilan a Judio a gawan dang ipus.


text:
Ikit da ri Judas at ding kapatad na king sasakit ing kabilian da, at ding sundalung dayuan makakampu la kilub ning bansa da. Abalitan da naman king inutus na ning ari ing lubus da lang gisanan paten.


text:
Inya inari da king lub da ing italakad de ing melasak dang bansa at ipakilaban ya ing bansa ra at ing Templo.


text:
Kanita mitipun la ding sablang memalen ban magsadia king pamakigera at ban manalangin at maniawad lunus at saup king Dios.


text:
Ing Jerusalem melakuan yang alang tau; mengari ya king metung a ilang; karing memalen na alang daratang at ala munamang mamako. Selaula de ring dayuan ing banal a Templo, at migkampu la ding paganu king siudad a makakuta; mewala ing tula karing memalen ning Israel, e na la maramdam pa ding tigtigan ding plauta at alpa.


text:
Uling atin yang lugal a pipanalanginan ing Mizpa, mitipun la ri Judas at ding tauan na at karin la minta.


text:
Ketang aldong ita mig-ayunu la, misulud lang imalan a magaspang, biburan dang abu ing buntuk da, at ginabak ing imalan da.


text:
King anti kaniting kabilian mangutang la ding paganu karing karelang idolo, oneng biklat de ring Israelita ing libru ning Kautusan ban abalu ra king Dios nung nanu ing sukat dang daptan.


text:
Dela da la ring imalan a susulud da ring pari, ding ain da king mumunang pupul, at ding sikapulu, at tiki da la naman ding mapilan a Nazareo a mekaganap na king karelang panata.


text:
Masikan lang menangis kukutang king Banua. Ngara, Ginu, nanu ing gawan mi kareting Nazareo? Nu mi la dalan?


text:
Lepastangan de at dinatan ing banal mung Templo, at kalungkutan at kamarinayan ing miras karing pari.


text:
At ngeni, dinatang la at mitipun ding paganu ban luban da kami at paten. Balu mu ing paintungulan mi agpang king planu ra.


text:
Kaybat na nita, gewa na lang Judas tia pulu, tia limang pulu, tia dinalan, at tia libu katau, at mibili yang manimuna ra king balang grupu.


text:
At bilang kapamintuan king Kautusan, pepaulian na la ding sablang bayung kasal o ding manalakad bayung bale o mananaman karing ubasan, antimu rin ding tatakut.


text:
Nganang Judas karela, Isadia yu ing sarili yu ban makilaban at magpakalalaki kayu. Kailangan ing makasadia kayu bukas abak a maranun ban labanan deting paganu a miyabe-abe laban kekatamu ban paten da katamu at lasakan ing Templo.


text:
Mas mayap kekatamu ing mate tamung makilaban kesa king makatalakad tamung lalawan ing kasiran ning kekatamung bansa at ning kekatamung Templo.


text:
Mituki yang limang libung sundalus a e pakakabayu at libung piling sundalus a pakakabayu i Gorgias, at likuan de ing kampu itang kabengian.


text:
Kayabe na la ding lalaking ibat king kuta ning Jerusalem ban mituru karela king dalanan da. Ing planu na ya ing lusuban lang alang kapiadian ding Judio.


text:
Oneng abalu nang Judas ing planu ra at ya at ding tauan na linual la ban lusuban da la ring sundalus ning ari karin king Emmaus


text:
Itang benging ita, inyang luban neng Gorgias at ding sundalus na ing kampu nang Judas, ala lang ikit metung man. Inisip da ing bisa lang tumakas, inya pegumpisan na lang penintun karing bunduk-bundukan.


text:
Inyang saslag ne ing aldo atyu ne i Judas king kapatagan at kayabe na la ding atlung libung tauan na, agyamang e la ngan pakakalasag at pakaespada antimo ing buri da.


text:
Ikit da la ring dakal a sundalus da ring paganu a maki sibukan na king pamakilaban; pakasulud lang baluti at makapadurut la karing sundalung pakakabayu.


text:
Oneng nganang Judas karing tauan na, E yu pitatakutan ing degulan ning karelang bilang ni tatakut kabud sinugud la.


text:
Ganakan yu nung makananu lang miligtas ding makatua tamu king Dagat a Malutu inyang penagal na la ning ari ning Ehipto at ding sundalus na.


text:
Ngeni aduan tamu king Ginu ing lunus na. Manalangin tamu ban ganakan ne ing kasunduan na karing makatua tamu at pasambut na la deting dakal a kalaban a atyu king arap tamu ngeni.


text:
at pete da la ring atagal da. Penalukian da la angga Gezer, at king kapatagan ning Idumea, at angga na king Asdod at Jamnia. Ating atlung libu karing pete rang kalaban.


text:
ngana karing memalen, E kayu sana matako king pibandian a meyakua karing kalaban; atin pang makapanayang labanan kekatamu;


text:
atyu ya kareng makalapit a bunduk-bundukan i Gorgias at ding sundalus na. Talakad tamung matatag at lumaban. Kaybat na nita, malyari yu nang kuanan itang buri yu.


text:
Bayu ya meyari king pamagsalita nang Judas dinatang la ding mapilan a kalaban a sundalus a magmanman ibat karing bunduk-bundukan.


text:
Ikit da reti king mamanakas la ding kayabe rang sundalus at king kapamilatan na ning asuk balu ra king sisilaban de ing kampu ra.


text:
Inyang ikit da ngan iti, mitakutan la at kabud ikit de king kapatagan i Judas at ding sundalus na a makasadia king labanan,


text:
Kanita mibalik ya i Judas ban kuanan na ing pibandian king kampu ding kalaban; menikua yang dakal a gintu, pilak, at asul at muradung tela at aliwa pang mangamal a bage.


text:
King pamagbalik ding Judio magkanta lang kapasalamatan at kapurian. Ngara: Karapatdapat yang purian ing Ginu uling ing lunus na manatili kapilan man.


text:
Mebigla ya at mesira lub i Lisias king abalitan nang mesambut la king labanan ding sundalus na at e re simbut ing Israel antimo ing asahan na at inutus ning ari.


text:
King tinuking banua tinipun na lang Lisias ding piniling anam apulung libung sundalung e pakakabayu at limang libung sundalus a pakakabayu ban makilaban karing Judio.


text:
Menalangin ya i Judas inyang ikit na ing sikanan da ring kalaban da. Ngana, Pupurian da ka, O Talapagligtas ning Israel, sigka mu ing pamanialake na ning masikan a higanti king gamat ning talasuyu mung i David, at peintulut mung i Jonatan a anak nang Saul at ing kayanakan a lalaking talapagdala karing armas na ing sambutan da la ring sundalung Filisteo.


text:
King makanyan munamang paralan paintulut mung ing memalen mung Israel sambutan na la ding kalaban na. Ibili mu la ding kalaban king kamarinayan lipat ning sabla rang kapanaligan karing sundalus dang e pakakabayu at pakakabayu.


text:
Katmuan mu la king takut; lasawan mu ing sikanan dang lub; pagalgalan mu la king pamigaganaka ra king daratang dang pangasambut.


text:
Miragsa la sana ding kalaban king espada ra detang malugud keka, at paintulut mung magkanta lang kapurian keka ding sablang makibalu king lagyu mu.


text:
Meko neng mibalik Antiokia i Lisias inyang ikit na king masasambut la ding sundalus na at inyang ikit na ing tepangan nang Judas at ding tauan na a makasadiang mate o mie maki dangalan. Karin tinipun yang sundalus a upahan ban ing mas maragul a grupu ding sundalus pasibayu neng luban ing Judea.


text:
Nganang Judas at ding kapatad na, Ngening simbut ta na la ding kalaban tamu, munta ta na Jerusalem ban linisan ya at italagang pasibayu ing Templo.


text:
Tune yang mipaburen ing Templo; melapastangan ya ing altar at mesilab la ding pasbul na. Tinubu ing dakal a dikut at sira-sira la ding kuartu da ring pari.


text:
Inutus na kanitang Judas karing mapilan karing sundalus na ing lusuban da la detang makakuta kabang lilinisan na ne man ing Templo.


text:
Pekadalise de ing Templo at leko da la ding batu a dinatan da ring paganu at dela da la king lugal a e malinis.


text:
Apikayari da ing lasakan de ban e nia mu magsilbing paganaka karela king kamarinayan a delanan da king gamat da ring paganu. Inya lesakan de ing altar


text:
at linele ding batu king metung a karampatan a lugal ning bunduk-bundukan ning Templo anggang alang datang a propetang sumabi nung nanu ing daptan kareti.


text:
Kaybat, antimo ing aduan na ning Kautusan nang Moises, kinangwa lang batung e metabas at telakad de ing bayung altar a kalupa na ning minuna.


text:
Ginawa lang bayung kasangkapan para king pamanyamba at dela de king Templo ing tumpakan-sulu, ing altar para king insenso, at ing lamesa para king tinape ning Templo.


text:
Kaybat dinuluk lang insenso king altar at sinindian da la ring sulu king tumpakan da, at mesala ya ing Templo.


text:
Inyang abili da ne ing Tinape ning Panga-atyu Na king lamesa, kebit da la ring tabing; ayari da na ing sabla rang obra.


text:
Kaybat, itang abak a maranun ning kaduang pulu't limang aldo ning kasiam a bulan, ing bulan ning Kislev, king banuang dinalan apat apulu't walu,


text:
minie lang ain-sakripisyu a makayagpang king Kautusan king bayung altar ning pidurulukan ain a telakad da.


text:
Iti ya naman ing panaun at aldo inyang lepastangan de ring paganu ing Templo. Telaga de kabang ating magkantang kapasalamatan a babagayan ding alpa at plauta ampon pandereta.


text:
Walu rang aldo pigselebran ing pasibayung pangatalaga ning altar, king maragul a tula kabang magdala lang ain-a-durulukan at ain-ning-pamisulusulu at ain-a-kapasalamatan.


text:
Geyak de ing arap ning Templo karing gintung korona at mangalating kalasag; binayu da la ring pasbul dalan at ding kuartu da ring pari at dininan da lang pasbul.


text:
Mika maragul a pamagsaya karing memalen uling ikua rang alako ing kamarinayan a pepasari da karela ding paganu.


text:
Pikayari da kanita di Judas at ding kapatad na at ing mabilug a kapulungan ning Israel king balang banua, king panaun a anti kanita, pagselebran de ing pangatalaga na ning altar king mitmung saya at tula kilub ding walung aldo, magumpisa king kadua nang pulu at limang aldo ning bulan ning Kislev.


text:
Kaybat mitalakad lang mangatas a pader at mangatibe tore a makapadurut king Bunduk ning Zion ban kanita ding paganu e la milub at pandamusakan at dinatan antimo ing depat da king milabas.


text:
At mibili yang mapilan a sundalus ban guardian de ing Templo. Pepadurutnan neng pader ing balen ning Betzur ban mika kuta la ding memalen na ning Israel a makayarap king Idumea.


text:
Mimua lang e mu nanu ding makapadurut a paganu inyang abalitan da king mitalakad yang pasibayu ing altar at mitalaga ne ing Templo.


text:
Inari da king lub da ing gisanan da lang paten ding lahi nang Jacob a atyu libutad da, at megumpisa na ing pamakamate karing Judio.


text:
Uling ding lahi nang Esau a manuknangan king Idumea paniabatan da la ring Israelita, lisuban na lang Judas king Akrabattene. Pepagpa ne karela ing mabagsik at makarine pangasambut at kinua na ing bandi ra.


text:
Aganaka na naman ing e mayap dang tangka ding tau Baean a menatiling panganib karing memalen na ning Israel uling manenaya la karing dalan ba ra lang sabatan at paten ding Israelitang maglakbe.


text:
Kilung na la ding tau Baean karing karelang kuta at migpuestu la laban karela. Inari na king lub na ing gisanan na lang paten at silaban ne ing kuta pati na ding sablang taung atyu kilub na.


text:
Kaybat, minta ya Ammon nung nune akasalubung ing metung a maragul at mayupayang grupu da ring sundalus lalam nang pamanimunang Timoteo.


text:
Mitipun la kanita ding paganu king Gilead ban lusuban da la at paten ding Israelitang manuknangan king bansa da. Oneng ikua rang menuknangan deti king kuta ning Datema


text:
Miyabe-abe la ding paganung makapadurut kekami ban gisanan da kaming paten. Magsadia lang datang at sakupan ing kuta nung nu kami menuknangan. Atyu la lalam nang pamanimunang Timoteo.


text:
Pete da na la ding sablang lalaking Judio king lugal ning Tob, at tiki da lang bihag ding asawa ra at ding anak ra, at kinua ra ing pibandian da. Ating libu katau karing mewala bie karin.


text:
Kabang babasan de pa ing sulat dinatang la ding aliwang tubud a ibat Galilea. Gabak ing imalan a susulud da.


text:
Ngara, Miyabe-abe la ding memalen na ning Tolemaida, Tiro, at Sidon, at king mabilug a Galilea ban gisanan da kaming paten.


text:
Inyang dimdam da ri Judas at ding memalen ing sablang bageng iti, mitipun la king maragul a kapulungan ba rang pikayarian nung nanu ing sukat dang daptan ban asaupan da la ring kabalen dang daralan kasakitan uli na ning pamaglusub da karela ding kalaban.


text:
Nganang Judas kang Simon a kapatad na, Mamili kang tau mu at puntalan mu la at iligtas ding kalupa tamung Judio king Galilea; ing kapatad tamung Jonatan at aku munta kami Gilead.


text:
Likuan na lang Judas ding makatagan pa karing sundalus na ban idipensa ing Judea at binili na la ban mamahala karing memalen ding aduang talapanimuna, i Azaria at i Jose a anak nang Zacarias.


text:
Ngana karela, Lalakuan da kayung manibala keti, oneng e kayu lulual at makilaban karing paganu anggang e ke mekapagbalik.


text:
Tinuki la kang Simon ding atlung libu katau king lakad na papunta king Galilea, at walu lang libu ding kang Judas para king lakad na papunta king Gilead.


text:
Penagal na la angga king pasbul dalan ning Tolemaida, at pete na la ding atlung libu karela at kinua na ing bandi ra.


text:
Kaybat tiki na lang migbalik ding Judio a atyu Galilea at Arbatta at ding asawa ra at anak at pati na ing sablang pibandian da, at inuli na lang kayabe na Judea. Mika maragul a pamagsaya.


text:
Samantala, lipatan da ne man ding mikapatad a Judas Macabeo at Jonatan ing Ilug ning Jordan, at atlung aldo lang miglakbe king disyerto.


text:
Atagpuan da la ring tau Nabatea a mapayapang sinalubung karela at memalita king sablang milyari karing kalupa rang Judio king Gilead.


text:
Belita ra king dakal la ding Judiong sinukul da Bozra at Bosor, king Alema at Caspo, Maked, at Karnaim; pawa lang pakakuta at mangaragul a balen deti.


text:
Sinukul da la ring aliwa karing mangalati nang balen ning Gilead. Belita ra naman king magsadia la ding kalaban ban lusuban de king tutuking aldo ing kuta ding Judio; magnasa lang paten da la ding sablang Judio kilub namu ning patingapun.


text:
Bigla yang minarap i Judas at ding sundalus na king ilang at lisuban de ing Bozra; abihag de ing balen at pete da la ring sablang lalaking atyu karin. Kinua ra ing pibandian da at silaban de.


text:
Inyang ganingaldo na, i Judas at ding tauan na ikit da la ding maragul a grupung sundalus a lulusub king kuta; magdala lang eran at gamit pangubkub ban akua re at sambutan iting kuta.


text:
Inyang dimdam nang Judas ing inge, ing kulisak, ing siwala ding trumpeta ibat kilub ning siudad, balu na ing megumpisa na ing labanan.


text:
Inutus na karing tauan na ing lumakad la king atlung grupu at lusuban da la ring kalaban manibat king kagulutan da. Kabang lalakad lang palapit, tutiupan da la ring trumpeta at manalangin lang masikan.


text:
Inyang ikit de ring sundalus a panimunan nang Timoteo i Judas Macabeo, ginulut la at tinakas. Maragul a pangasambut ing pigpa nang Judas karela at king aldong ita pete na la ding ating walung libung sundalung kalaban.


text:
Kaybat minta ya at lisuban ne ing Alema. Abihag ne iting balen at pete ding sablang lalaki karin. Kinua na ing pibandian karin at kaybat silaban ne.


text:
Kaybat na nita, tinipun yang pasibayung dakal a sundalus i Timoteo at migkampu la sumangid na ning Rafon, ing sumangid ning ilug.


text:
Tinubud na lang Judas ding mapilan a lalaki ban manmanan de ing kampu, at minie lang ulat king mekiabe la kang Timoteo ding sablang paganu king lugal a ita, at mekatatag lang dakal a sundalus.


text:
Kinangwa ya naman karing makiupang sundalus a Arabo ban sumaup, at migkampu la deti king sumangid ning ilug at makasadia lang lumusub kang Judas. Inya linual ya i Judas ban arapan na la king labanan.


text:
Kabang papalapit ya king danuman i Judas at ding sundalus na, nganang Timoteo karing opisyal na, Nung alang tuknang ing paniatang na at muna yang makadalakit king ilug, e ta ya apigil king pamaglusub na, siguradung sambutan na katamu.


text:
Karas nang Judas king pampang ning ilug, minie yang utus karing opisyal na king ala lang paburen tutuknang nune sumulung la king labanan.


text:
Minuna yang dinalakit king ilug i Judas at tikian de ring sundalus na. Apigil da la ring kalaban. Misalbag la ding paganung kalaban king arapan da; pemalugse da la ring armas da, at sinalikut la king templo da ring paganu king Karnaim.


text:
Binihag neng Judas at ding tauan na ing siudad at silaban de ing templo at pati na ding sablang taung atyu karin. Lubus ing pangabihag ning Karnaim at e na la mekalaban pa kang Judas.


text:
Kaybat na nita, tinipun na lang Judas ding sablang Judio king Gilead ban ituki na lang magbalik Judea. Meging metung yang maragul a grupu a miyayaliwa na uring tau a kayabe da ring asawa ra at anak at ing sablang pibandian da.


text:
Linakad la angga king Efron. Iti metung yang maragul at matibe siudad. E na man malyari ing durutan de misusumangid; ing bukud mung malyaring dalanan ya ing dumalan kilub ning siudad.


text:
Oneng ding tau karin e da la buring padalanan at sebatan da la ring pasbul dalan ning balen karing mangaragul a batu.


text:
Kanita i Judas peparala yang sulat a makisabing mayap. Ngana, Paintulutan yu kaming dumalan king bansa yu. Alang numanu balang kekayu; dumalan kami mu. Oneng e de pa mu rin biklat ing pasbul.


text:
Inya sinabi nang Judas karing sabla, subali mu karing sundalus a makilaban, ing magkampu la pa mu nung nu la karin.


text:
Tinanggap lang utus ding sundalus king magpuestu la at lusuban de ing balen. Patingapun at kabukas deng lulusuban. E re tiknangan anggang e re ikua.


text:
Pepapate na lang Judas ding sablang lalaki ning Efron, kinua ra ing pibandian da, at pinatag de king gabun ing balen. Kaybat linabas la babo da ring bangke da ring mete.


text:
King kekaban ning pamaglakad da, ala yang patugut mandakap i Judas karetang mekatakas karing kalaban kabang pasiknangan na la lub ding memalen king kekaban na ning dalan anggang e la miras king gabun ning Judea.


text:
King mitmung tula at kapasalamatan minukiat la king Bunduk ning Zion. Minie lang ain-a-durulukan uli na ning mapayapa rang pamagbalik at e la kewalan agyang metung mung tau.


text:
Kabang atyu la Gilead di Judas at Jonatan, ing kapatad da namang i Simon lulusuban na ne ing Tolemaida king Galilea,


text:
ding aduang pekapun, i Jose a anak nang Zacarias at i Azaria, abalitan da ing tepangan da at ing tagumpe da king labanan.


text:
Ngarang misabi, Munta katang makilaban karing paganung makapadurut kekatamu at gawa kata munamang lagyu para kekata.


text:
Maragul ing pangasambut nang Jose at Azaria, at penagal da la angga king angganan ning Judea. Ating manga aduang libung Israelita a mete king aldong ita.


text:
Iting maragul a pangasambut milyari uling ding Judiong pekapun bisa lang maging bayani at e la memintu kang Judas at karing kapatad na.


text:
Subali pa kaniti, e la kayabe king pamilya da ring Macabeo a pinili na ning Dios ban magdalang kalayaan karing memalen na ning Israel.


text:
Oneng i Judas Macabeo at ding kapatad na kilala da la at ginalang ding sablang Israelita at ding sablang paganu nu man karin mibabalita ing kabantugan da,


text:
Kaybat na nita, minta ya i Judas at ding kapatad na ban makilaban karing Edomita king dane mauli. Lisuban ne ing Hebron at ding makapadurut nang balen niti; lesak na la ding pader at silaban ding kuta a makapadurut.


text:
King aldong ita ating mapilan a paring mete uling bisa lang maging bayani, oneng metung a kamangmangan ing depat dang pamakiabe king labanan.


text:
Inarapan neng Judas ing Asdod king Filistia. Lesakan na la ding altar, silaban na la ding larawan da ring kikilalanan dang dios, dela ra ing kinua rang pibandian karing balen da, at kaybat mibalik la Judea.


text:
Kabang dadalan ya Mesopotamia i Aring Antiocus a Kapat, abalitan ne ing metung a siudad ning Persia a ausan dang Elymais a pikabaluan king mabilug a yatu uli na ning mabandi ya king pilak at gintu.


text:
Mabandi ya ing templo na; dakal ya gintung baluti, kalasag, at armas a likuan na karin Alexander a anak nang Aring Felipe ning Macedonia, ing minunang diling ari ning Grecia.


text:
Dinatang ya at pigkapilitan neng sakupan ing siudad at kuanan a pibandian, oneng e na arapat iti uling abalitan da ring tau ning siudad ing kapagnasan na.


text:
Kabang atyu Persia, dinatang ya ing metung a tubud a magdala king balita king mesambut la ding sundalus a tinubud na Judea.


text:
Masikan ya ing grupung sundalus a tiki nang Lisias inyang sinugud ya, oneng mepilit yang urungnan na la ding kalaban. Mesikan la ding Judio uli da ring asamsam dang armas, gamit, at dakal a aliwa pang bage karing sundalus a simbut da na.


text:
Lesak dia naman itang karumaldumal a telakad nang Antiocus babo ning altar ning Jerusalem at pepadurutnan deng mangatas a pader ing Templo da at antimu rin ing Betzur, ing siudad ning ari.


text:
Melungkut ya at penamdaman nang bina ning ari inyang dimdam na iting balita, at mirate ya uli na ning mebigu ing planu na.


text:
Mikera ya king makabang panaun kabang balik-balikan ne ning matinding kalungkutan angga king akilala na ing malapit niang mate.


text:
Inya pepayaus na la ding sablang Kakaluguran na at ngana karela, E ku mipatudtud, masaspak ya ing pusu ku king kalungkutan at pamigaganaka.


text:
Kukutnan ke ing sarili ku ot tuki-tuki ing kaguluan a daratang kanaku samantalang maganaka na ku man at buri da ring tau ing kanakung pamag-ari.


text:
Oneng ngeni ku la aganaka ding e ustung gewa ku Jerusalem inyang kuanan ku la ding sablang pilak at gintung kasangkapan na king Templo at inyang pekikuanan ku ing e makatuliran a pamakamate karing sablang manuknangan king Judea.


text:
Balu ku king iti ya ing sangkan nung inya malilyari ngeni kanaku iting sablang kadamalasan at ngeni malapit na ku mung mate kening aliwang bansa.


text:
Kaybat pepayaus ne i Felipe, ing metung karing paniwalan nang tagapayu, at penibala ne ing mabilug nang kayarian.


text:
Binie ne ing korona na, ing balabal, ing singsing nang panatak bilang ari, at ing upayang antabayanan neng ituru king pamag-ari ing anak nang i Antiocus a Kalima.


text:
Inyang abalitan nang Lisias king mete ne ing ari, gewa neng ari ing anak a Antiocus bilang kayalili nang tata na. Ya ing peparagul kang Antiocus at binie ne keting anak ing lagyung Eupator.


text:
Samantala, ding kalaban dang atyu king kuta ning Jerusalem sasabatan da no man ding memalen na ning Israel king lugal a makapadurut king Templo. Liligaligan da lang alang tuknang at sasaupan ding paganu.


text:
Inya inari na king lub nang Judas ing sukat la ngang magisan mate. Tinipun na la ding sablang memalen ba da lang kubkuban ding atyu king kuta.


text:
Mitipun la ding memalen at kibkuban de ing kuta king banuang dinalan at limang pulu. Ginawa lang kasangkapan a pangubkub at pamusbus pader.


text:
Oneng ating mapilan a lalaki karing kukubkuban da a mekatakas a kayabe da ring Israelitang ginulut king kautusan da. Minta la king ari at ngara,


text:
Oneng nanung kayapan ing tinggap mi? Ngeni ding kabalen mi ilang meging kalaban mi. Ing katutuan, pete da la ring sablang malyari dang arakap kekami at penako da ing sablang bandi mi.


text:
At ngeni, kukubkuban de ing kuta ning Jerusalem at nasa ra ing sakupan de. Pepadurutnan deng kuta ing Templo at ing Betzur.


text:
Mimua ya ing ari inyang damdaman na iti. Tinipun na la ding sablang pekapun da ring sundalus na, ding opisyal da ring sundalus a pakakabayu, at ding paniwalan na karing tagapayu na.


text:
Ing bilang: dinalan a libung sundalus a e pakakabayu, aduang pulung libung sundalus a pakakabayu, at atlung pulu't aduang elepanting sinane ra king gera.


text:
Dinalan la Idumea at kibkuban de ing Betzur nung nu melambat ing labanan. Ginawa lang kasangkapan a pangubkub, oneng linage la ding Judio; penyilab da la reti at linaban king mitmung tapang.


text:
Kaybat inurung na lang Judas ding sundalus na manibat king kuta ning Jerusalem at migkampu la Bet Zacarias, king sumangid ning kampu ning ari.


text:
Itang abak a maranun, memalagua lang linakad ding sundalus ning ari king dalan papunta Bet Zacarias, nung nukarin la migpuestu ban makilaban, at tiniupan da la ring trumpeta.


text:
Sidia da la ring elepante para king labanan king kapamilatan na ning pamipakit da karela king katas a meyakua karing ubas at mulberri.


text:
Kinalat da la ring elepante karing miyayaliwang grupu da ring sundalus a e pakakabayu. Libu la kataung pakasulud baluti at tangsung helmet ampon limang dalan a piling sundalus a pakakabayu ding kayabe ning balang elepante.


text:
Makabili ya king gulut ning balang elepante ing metung a matibe platapormang dutung a maki paniagka. Atlu la ding sundalus a pakasake karing balang elepante subali pa king magmanehu.


text:
Makabili la misusumangid da ring sundalus a pakakabayu nung nu la ating paniagka karing sundalus a e pakakabayu kabang papagalan da la ring kalaban.


text:
Sinlag ya ing kabundukan at kikislap ya anting mitataung api inyang mitangad ya ing sala ning aldo karing tangsu at gintung kalasag.


text:
Ating dake ding dakal a sundalus na ning ari a makakalat king makatas nang dake ning gilid ning bunduk at ating dake a atyu king makababa, oneng banayad la deti at makaayus lang susulung.


text:
Mitakutan la ding sablang tau inyang dimdam da ing kalaksing da ring armas da at ing inge a bunga na ning pamanyulung da ring dakal at mayupayang sundalus.


text:
Sinulung ya king labanan i Judas at ding sundalus na, at agad-agad da lang apate ding anam a ralan karing sundalus ning ari.


text:
Inyang ikit neng Eleazar Avaran king ing metung karing elepante mas maragul ya karing aliwa at makatakap ya king baluti na ning metung ari, inisip na ing karin ya makasake ing ari.


text:
Dinaun neng Eleazar ing bie na ban sagipan na la ding kabalen na at ban kamtan na ing alang anggang kabantugan.


text:
Matapang yang memulayi papunta king elepanting makalibutad karing metung a batalyun a sundalus a maglakad at siguran na lang pete kayli't wanan ding kalaban, nung inya minurung la ding sundalus a kalaban misusumangid.


text:
Ikua nang mekasulud lalam ning elepante at siksak ne at apate ne. Mipatanan ya i Eleazar king mibulang a mete elepante at mete ya naman.


text:
Oneng minurung la ding Judio inyang ikit da nung nu la anti kasikan ding sundalus ning ari at makasadiang lumaban.


text:
Sinulung ya ing ari at ding dakal nang sundalus ban labanan ding Judio karin Jerusalem, at kibkuban ne ing mabilug a Judea at Jerusalem.


text:
Mekipagkasundu ya karing Judiong manuknangan Betzur a meko na king balen da. Uling kulang ing pamangan karin at e la malyaring mibata king pangakubkub da uling banua ne ning Sabbath at e la menanaman.


text:
Kanita pepadurutnan de ing Templo at malambat deng kukubkuban. Pepatalakad yang kasangkapan a pangubkub, kasangkapan a pamusbus pader, kasangkapan a panatsang api at batu ampon tandus.


text:
Ginawa la namang kasangkapan a ipanlaban da karing kasangkapan ding kalaban, uli na niti melambat ing labanan.


text:
Oneng ala nang pamangan karing bangan da ring Templo uling banua ne ning Sabbath; pengan da ring taung tinakas karing paganung sinalikut Judea ing pamangan a makatambak karin.


text:
Uli na ning maragul a danup misalbag la ding memalen karing karelang bale. Ditak na la mu ding mitagan king Templo.


text:
Abalitan nang Lisias king i Felipe, ing tilduan nang Aring Antiocus bayu ya mete ban turu king anak na king pamagsane bilang ari,


text:
mibalik yang ibat Persia at Media. Mibalik yang kayabe ding dakal nang sundalus ning ari at pakikuanan neng samsaman ing kapamahalan.


text:
Inya agad-agad yang minutus king magsadia na lang mako. Ngana king kayanakan a ari, karing opisyal na, at karing tauan na, Mimina tamu aldo-aldo, magkulang tamu king pamangan, at masikan ya iting lugal a kukubkuban tamu. Subali pa kaniti ating masipit a bage a kailangan lingunan king kapamahalan.


text:
Paintulutan ta lang tukian da la ring sarili dang kautusan at kaugalian antimo ing sadia rang gagawan. Megumpisa ing heganaganang kaguluan uling mimua la inyang leko ta la ding karelang kautusan at kaugalian.


text:
Masalese neng tinggap ning ari at ding opisyal iting mungkahi inya inalukan na lang pamikasundu ding Judio, at tinggap da ne man.


text:
Linual la king kuta da ring Judio inyang ing ari at ding opisyal na tenguanan da ing tukian da la ring aduan na ning pamikasundu.


text:
Oneng inyang lungub ya ing ari king Bunduk ning Zion at ikit na ing matibe ya ing kuta a lugal ning Templo sinira na ing amanu na at inutus na ing lasakan ya ing pader a makapadurut king Templo.


text:
Kaybat memalagua yang meko at mibalik king Antiokia nung nu na disnan ing atyu ne king gamat nang Felipe ing kapamahalan ning siudad. Lebanan ne i Felipe at simbut ne king labanan ing siudad.


text:
Inyang banuang dinalan limang pulu at metung, meko ya Roma i Demetrio a anak nang Seleuco a kayabe ding mapilan a lalaki, at sinadsad la king metung a balen lele ning Mediteraneo, at telaga na ing sarili na bilang ari.


text:
Kabang palub ya king palasyu na ning makatua na, dekap de ring sundalus i Antiocus a Kalima at i Lisias, at nasa ra ing idala da la kang Aring Demetrio.


text:
Kanita ding sablang Judiong ginulut king Kautusan at king Dios a panimunan nang Alcimus a bisang maging Pekapun ding Pari, minta la kang Aring Demetrio.


text:
Dela re iting bintang laban karing aliwang Judio at ngara, Pete na lang Judas at ding kapatad na detang atyu kagulutan yu, at tinabi da kami king kekaming bansa.


text:
Mitubud kayung taung apaniwalan yu; paburen yung munta ya at lawan na ing sablang kasiran a depat nang Judas kekami at king bansa ning ari, at parusan yu la at ding sablang sinaup karela.


text:
Pinili ne ning ari i Bakides, ing metung karing tagapayu na, ing gobernador ning probinsiang Kangatba ning Ilug ning Eufrates. Metung yang marangal a tau king kayarian at tapat king ari.


text:
Tinubud neng kayabe na i Alcimus, ing alang Dios a tilduan nang maging Pekapun ding Pari, at inutus na ing mablas ya karing Judio.


text:
Menulakan la Antiokia at linub la Judea a kayabe ning maragul a grupu ding sundalus. Peparala yang tubud kang Judas at karing kapatad na a balamu mo managkat pamakipagkaluguran.


text:
Oneng inyang ikit neng Judas at ding kapatad na nung nu la anti karakal ding sundalus a darala na, e la meniwala king tubud.


text:
Atin lang tiwala kang Alcimus uling pari yang ibat king lahi nang Aaron, at inisip da ing e na la ipahamak.


text:
Mapayapa lang amanu ding meramdam kang Alcimus at ngana pang sinumpa karela, E mi pagnasan ing manasakit kayu o ding kakaluguran yu.


text:
Inyang ikua na ing tiwala ra, peparakap na la ding anam apulu karela at pete na la kilub ning patingapun, antimo ing sasabian na ning Kasulatan,


text:
Dumanak ing daya da ring tapat keka, mengakalat la ding bangke ra king kabilugan ning Jerusalem, at alang mitagan metung man ban mangutkut karela.


text:
Mitakutan la ding sablang memalen kang Alcimus at Bakides at ngara, E ra balu ing buri nang sabian ning hustisia at ning katutuan. Binie ra ing amanu ra at kaybat lebagan da!


text:
Meko ya Jerusalem i Bakides at migkampu ya Bet Zait. Peparakap na la ding mapilan karing tapat a Judio at pati na ding Judiong migkusang migpanig kang Bakides; pepate na la at pepabaldug king malalam a kulkul.


text:
Binili ne lalam nang pamamahalang Alcimus ing mabilug a bansa, likuananan neng sundalus ban sumaup, at mibalik ya king ari.


text:
Mekiabe la kang Alcimus ding sablang gagawang gulu king bansa. Ikua reng asupil ing Judea at minie lang maragul a kasakitan karing Judio.


text:
Ikit nang Judas king mas grabi ing kaguluan a depat nang Alcimus at ding tauan na kesa king kasiran a gewa da ring paganu.


text:
Uli na niti, libutan ne ing mabilug a Judea at perusan na la ding sablang lalaking mekiabe kang Alcimus, at pinigil na la detang atyu karing balen ban e la makapunta karing probinsia.


text:
Inyang ikit nang Alcimus king i Judas at ding kayabe na mesikan la at akilala na ing e na la alabanan, mibalik ya king ari at simbung na lang darapat e mayap.


text:
Kanita tinubud ne i Nicanor, ing metung karing marangal nang opisyal at maki maragul a mua karing Judio ban gisanan lang paten.


text:
Minta ya Jerusalem a kayabe ding dakal nang sundalus. Migkunwari yang makikasundu kang Judas at karing kapatad na king kapamilatan na niting mensahi,


text:
E sana mikakalabanan keka at kaku; datangan da kang kayabe ding mapilan kung tauan ba katang mapayapang makapipagsalita.


text:
Inyang mikit lang Judas, magalang lang mipagmananu, oneng makasadia lang dakpan de ring kalaban nang Judas.


text:
Inyang abalu nang Judas king ing pamandalo nang Nicanor metung yang pamaglinlang, migaganaka ya at e ne bisang mekikit pang pasibayu.


text:
Inyang aintindian nang Nicanor king ing balak na metuklas, likuan ne ing Jerusalem ban mikaras lang Judas king labanan malapit Cafarsalama.


text:
Ating limang dalan karing sundalus nang Nicanor ding mete at tinakas la ding mitagan king Siudad nang David.


text:
Kaybat ning mapilan a panaun minta ya i Nicanor king Bunduk ning Zion. Likuan de ring pari a kayabe da ring mapilan karing manimuna ra ding memalen ing Templo ban mapayapa reng salubungan, at ban apakit da ing ain-a-durulukan a babie da para king ari.


text:
at nganang muang sinumpa, Subali mu nung i Judas at ding sundalus na agad-agad yu lang isuku kanaku silaban ke iting Templo pamagbalik ku kaybat ning tagumpe ku. At meko yang migagaligit king mua.


text:
Minta la ding pari king patyu at tinalakad lang makayarap king altar at king Templo. Megumpisa lang menangis at ngarang menalangin,


text:
Ginu, pinili me iting Templo ban maging tagle ne ing lagyu mu at ban maging bale ne ning panalangin at keti ra ka pakitagpuan ding memalen mu.


text:
Ngeni iyablas mu kami kening taung ini at karing dakal a sundalus na; paburen mung mate la king labanan. E mu kakalinguan ing kalapastanganan a sinabi ra keka at ala kang paintulutan miligtas karela.


text:
Likuan neng Nicanor ing Jerusalem at migkampu ya Bet Horon nung nukarin la mekiabe ding dakal a sundalus na a ibat king Siria.


text:
Samantala, migkampu ya Adasa i Judas at ding atlu nang libung sundalus. Karin nganang menalangin Judas,


text:
Ginu, sasabian na ning Kasulatan king kanitang ding tubud ning metung a ari minta la keka ban lapastanganan da ka, linage ya ing anghel mu at pete na la ding dinalan walung pulu't limang libu karing sundalus na.


text:
Makanyan munaman ing gawan mu karening dakal a sundalus a atyu arapan mi at ipabalu mu karing sabla ing parusan me i Nicanor uling lepastangan ne ing banal mung Templo. Parusan me ketang mangaintulid king e ustung depat na.


text:
Mikaras la king labanan ding aduang puersa king kalabi nang atlu ning bulan ning Adar at maragul ing pangasambut ning puersa nang Nicanor. Ing minunang diling mete king labanan ya mismu i Nicanor.


text:
Pepatingapun da no mang tegalan ding Judio manibat Adasa angga na Gezer. Kabang tutukian da la ring kalaban da alang tuknang ing tiup da ring trumpetang mamaus king labanan.


text:
At linual la ding lalaki ibat karing baryung makapadurut Judea at ibat king misusumangid lisuban da la ring tatakas a kalaban. Mepilitan lang magbalik karing Judio a tatagal karela at mete la ngan king labanan ding kalaban. Alang miligtas metung man.


text:
Kinua da ring Judio ing melakuan a pibandian at tibtab de batal i Nicanor at itang wanan nang gamat a inatiat na king mitmung kapalaluan. Dela re Jerusalem ing buntuk na at ing gamat na ban payalbe karing tau.


text:
Pikayari da king ing aldong ita mipagselebran ya balang banua, neng kalabi yang atlung aldo ing bulan ning Adar.


text:
Abalitan nang Judas ing gelingan da ring Romano king larangan ning pamakilaban at ing pamananggap da karetang bisang makikampi karela, at ayasahan da ring sablang mekiabe karela ing tapat nang pamakikaluguran ning Roma.


text:
Belita da la kang Judas ding gera a lebanan da ring Romano at ing tepangan a pepakit da laban karing tau Gaul a karelang simbut at ngeni mamayad buis karela.


text:
Belita da naman kang Judas ing tagumpe ra Espania inyang abihag da la ring minang pilak at gintung atyu karin.


text:
King kapamilatan na ning maingat a pamagplanu at kapibabatan simbut de ing mabilug a bansa agyamang marayu ya iti king Roma. Ikua da lang simbut ding ari karing mangalapit at mangangarayung lugal a linaban karela; makanyan karagul ing pangasambut da inya banuahan lang babayad buis ding miligtas.


text:
Simbut dia naman ing Maulang Antiocus, ing ari ning Siria a linusub karelang maki dinalan aduang pulung elepante ampon sundalus a pakakabayu at pakakarwahe at ning metung a grupu da ring sundalus.


text:
Ikua reng mabie ing ari at inutus da at karing maging kayalili na ing mamayad lang maragul a banuahan a buis, king munie lang bihag anting prenda,


text:
at isuku ing India, ing Media, ing Lydia, at ding mapilan pang masanting dang probinsia. Kinua da la deti at binie da la king Aring Eumenes.


text:
miras iti king kabaluan da ring Romano, at peparala de laban karing Griego ing metung a heneral laban karela. Lisuban da la at dakal la ding pete rang Griego; binihag da la ring asawa ra at anak, kinua ra ing bandi ra, sekupan de ing bansa da, lesakan ding kuta ra, at gewa da lang ipus, nung makananu la ngeni.


text:
Lesak da la naman o kaya binihag bilang ipus ding aliwang kayarian, pulu, at ding sablang linaban karela.


text:
Oneng meging tapat la karetang kakaluguran da at karing manalig karela. Makanyan da lang simbut ding ari king malapit at marayung lugal, at mangatakutan la ding sablang makabalita king kabantugan da.


text:
Detang buri dang maging ari, meging ari la, at ding buri dang idayu, deyu da la; mekilala lang maragul a upaya.


text:
Sumangid na ning sablang iti, ala metung mang Romano ing tinas na ing sarili na kapamilatan na ning pamiputung na king korona king buntuk na o pamisulud king balabal a muradu.


text:
Mitatag lang metung a senado at balang aldo atlu lang dalan at aduang pulu ding senador a mipupulung ban pane rang ukulan ing mayap at ing maayus nang lakad ning bie ding karaniwan a memalen.


text:
Balang banua mipanibala ya king metung a tau ing pamamahala king gobiernu at ing pamamahala karing sakup dang bansa. Mamintu la ngan keting taung iti at alang meyakit a pamangariria o pamangalalu karela.


text:
Samantala, pinili neng Judas at tinubud Roma i Eupolemus, ing anak nang Juan at apu nang Accos, at i Jason a anak nang Eleazar, ban gawang pamakikaluguran at pamakikampi karing Romano.


text:
Gewa na iti ban milisia la king pamanalipusta, uling malino kareng Judio king ing kayarian ning Grecia gagawan neng mistulang ipus ing Israel.


text:
Kaybat ning makabang pamaglakbe ikua rang miras Roma at linub la king Senado. Ngarang migsalita karing makatipun:


text:
Tinubud na kaming Judas Macabeo, ding kapatad na, at ding memalen Judio ban gawang pamakikampi at pamakikasundu kekayu ba kaming makilalang kakampi yu at kakaluguran.


text:
at ing makatuki ya ing kopia ning sulat a mitatak karing tinabas a tangsu at miparala Jerusalem ban manatili karin bilang tanda na niting pamikampi:


text:
Mananu na sanang manatili kabang-kaba ing mayap a kapalaran para karing Romano at karing Judio maging king mamala at king danuman! Mananu na sanang ala lang maging kalaban at ala lang akakalaban king gera!


text:
ing bansa da ring Judio, king mitmung kalausan a lub, sumaup ya agpang king aduan na ning situasyun.


text:
E ya dapat sumaup o babie pamangan, armas, salapi o barku karing kalaban ning Roma o karing kakampi na niti antimo ing mepikasundu king Roma. Tuparan da ring Judio ing katungkulan da a alang panenayan a kabayaran.


text:
Makanyan munaman, nung munang datang ing gera karing Judio, king mitmung kalausan a lub datang yang sumaup ing Roma, agpang king aduan na ning pamikatagun.


text:
At e ya dapat sumaup o munie pamangan, armas, salapi o barku antimo ing mepikasundu king Roma. Tuparan da ring Romano ing katungkulan da king alang pamaglinlang.


text:
Nung king daratang a panaun deting aduang panig apikasunduan da lang dagdagan o bawasan, dapat dang talakaran ing nanumang apikasunduan da; atin yang bisa ing nanumang digdag da o binawas da.


text:
Tungkul naman king e mayap a daraptan nang Aring Demetrio laban karing Judio, silatanan mi yang anti kaniti, Baket makanyan na kabagsik ing tratu mu karing Judiong kakaluguran mi at kakampi?


text:
Nung gawa la pang reklamu laban keka, kanita idipensa mi ing matulid da, at makigera kami laban keka king mamala at king danuman.


text:
Inyang abalitan nang Demetrio king mesambut ya king labanan i Nicanor at ding sundalus na, tinubud neng pasibayu i Bakides at i Alcimus king bansa da ring Judio. Kayabe da la ring sundalus nang ibat Siria.


text:
Miglakad la king dalan a papunta Gilgal; kibkuban de ing Mesalot king Arbela, simbut de at dakal lang taung pete ra.


text:
Migkampu la sumangid ning Jerusalem king mumuna nang bulan ning banuang dinalan limang pulu at adua.


text:
Manibat karin linakad lang papunta Berea a kayabe ding aduang pulung libung sundalus a e pakakabayu at aduang libung sundalus a pakakabayu.


text:
Oneng mitakutan la inyang ikit da la ring dakal kalaban da. Tinakas la ding dakal at walu na lang dalan ding mitagan.


text:
Inyang ikit nang Judas king mababawas na lang mababawas a bilang ding sundalus na at king ing labanan malapit nang magumpisa, migaganaka ya uling ala neng panaun tumipun pang sundalus na.


text:
Mesira ya lub, makanyan man nganang migsalita karetang makatagan, Magsadia tamung lumusub, malyaring sambutan ta la pa ren.


text:
Sibukan deng pinigil ding tauan na at ngara, Maina tamu para marap karela. Murung ta pa mu at iligtas ing bie tamu. Kaybat magbalik tamung kayabe ding karagdagan a sundalus at kanita ta ne labanan ing kalaban. Kulang tamu tauan ngeni.


text:
Nganang mekibat Judas, E ku buring masabi kapilan man king aku tekasan ku ing labanan. Nung miras na ing oras tamu, alang-alang karing kalupa tamung Judio, arapan tamung mitmung tapang ing kamatayan at e ta ya lalakuan ating dungis ing kekatamung dangalan.


text:
Likuan de ing kampu ding sundalus ning Siria at migpuestu na la ban labanan ding Judio. Gewa da lang aduang dake ding sundalus a pakakabayu. Mumuna la ding maniradol at mamana at migpuestu la king mumunang pila ding piling sundalus.


text:
Migpuestu ya bandang wanan i Bakides. Sinulung na la ding sundalus a e pakakabayu. Atyu la mingatba da ring sundalus a pakakabayu. Tiniupan da la ring trumpetang panggera. Tiniupan da la naman ding trumpeta da ring kang Judas.


text:
Ginalgal ing gabun inyang mikaras la deting aduang grupu ding sundalus at milaban la manibat king ganingaldo anggang bengi.


text:
Inyang ikit nang Judas king i Bakides at ing maragul nang dake ding sundalus ning Siria atyu la bandang wanan, tikian de ring sabla nang matapang a sundalus,


text:
Oneng inyang ikit da ring sundalus ning Siria a atyu dane kayli king ding kayabe rang atyu dane wanan mesambut la megumpisa deng lisuban i Judas at ding tauan na manibat king banda rang tauli.


text:
Kinua de ri Jonatan at Simon ing bangke na ning kapatad da, at kitkut de king kutkutan ning pamilya ra king Modein,


text:
at tengisan de king kutkutan na. Melungkut ya ing mabilug a Israel king kalungkutan kilub ding dakal a aldo. Ngarang sasabi,


text:
Ding aliwa nang dapat Judas, ding labanan a lebanan na, ing tepangan na, at ding makapagmulalang depat na, tutu lang dakal para misulat la.


text:
Kamate nang Judas, megumpisa lang linto king mabilug a Judea ding Judiong ginulut king Kautusan nang Moises at memagbalik la ding e mayap a tau.


text:
Mika maragul a danup kanitang panaun a ita at migpanig ya karing ginulut king Kautusan nang Moises ing mabilug a bansa.


text:
Seria na lang tilduan Bakides ding mapilan kareting Judiong ginulut king Kautusan nang Moises ban manungkulan king bansa.


text:
Deting tau penalumduman da la at penintun ding kakaluguran nang Judas at inarap da la kang Bakides, at pepailalam na la king parusa at kamuran.


text:
Iti metung yang malungkut a panaun para king Israel; ala yang kalupa king e mayap manibat na kanitang ala nang linto propeta king Israel.


text:
Anti na ning mete ne ing kapatad mung i Judas, e na mika lalaking kalupa na a manimuna laban karing kalaban tamu, kang Bakides, at ding mismung kabalen tamu a laban kekatamu.


text:
Uli na niti, ngening aldong iti pinili da kang maging kayalili na bilang kekaming talapanibala at pamuntuk at ipakilaban ding kekatang laban!


text:
Inya king panaun a ita tinggap nang Jonatan ing pamanimuna bilang kayalili na ning kapatad nang i Judas.


text:
Inyang iti abalitan nang Jonatan at ning kapatad nang i Simon at ding tauan na, sinalikut la king disyerto ning Tekoa. Migkampu la siping ning datukanan danum ning Aspar.


text:
Abalu nang Bakides iti king Aldo ning Sabbath at delakitan ne ing Ilug ning Jordan a kayabe ding sabla nang sundalus.


text:
Inya tinubud neng Jonatan ing kapatad nang i Juan, ing mamahala karing pamilya da ring sundalus, ban pakisabian na lang mayap ding tau Nabatea a kakaluguran na, at ban isinup da pa mu ing dakal dang karga.


text:
Oneng dinatang lang ibat Medeba ding Jambrita at lisuban de at binihag i Juan. Simsam da ing darala nang karga at dela ra.


text:
Kaybat ning mapilan a panaun dela ra ing balita kang Jonatan at king kapatad nang i Simon king ding Jambrita pagsayan de ing metung a maulagang kasalan. Darala re manibat Nadabat ing babaing kakasal, ing anak na ning metung a marangal a tau Canaan a kayabe ding dakal nang kayabe.


text:
Aganaka ra kanita nung makananu reng pete ing kapatad dang i Juan. Inya linakad ya i Jonatan at i Simon at ding tauan na at minta la king metung a bunduk; karin la sinalikut.


text:
Ikit de ing lalaking kakasal libutad da ring taung mainge at ing dakal dang gamit ban salubungan de ing grupu na ning babaing kakasal. Kayabe na la ning lalaking kakasal ding kakaluguran na at kamaganak a paka armas, at babagayan ding tambul at miyayaliwang gamit tigtigan.


text:
Manibat king pisasalikutan da lisuban na lang Jonatan at pete na la; memanakas la ding aliwa karing bunduk-bundukan. Kinua da ring Judio para karela ing sabla rang daralan a gamit.


text:
Kaybat dang mekayablas king pangamate ning kapatad dang i Juan, migbalik la di Jonatan karing kapinakan na ning Ilug ning Jordan.


text:
Abalitan nang Bakides iti at kayabe ding dakal a sundalus minta ya king pampang ning Ilug ning Jordan king Aldo ning Sabbath.


text:
Nganang Jonatan karing tauan na, Iti ya na ing panaun a ipakilaban tamu ing bie tamu; ya na iti ing pekamasakit tamung diling kabilian.


text:
Atyu la ding kalaban king kekatamung arapan, ing Ilug ning Jordan naman atyu kagulutan tamu, at ing kapinakan, at masukal king misusumangid. Ala tamung pitakasan.


text:
Megumpisa ing labanan at malapit na niang paten Jonatan at ding tauan na i Bakides inyang makatakas ya kagulutan da ring sundalus na.


text:
Inya linundag la king Ilug ning Jordan i Jonatan at ding tauan na at kinawe lang dinalakit; e la dinalakit ding kalaban ban tagal.


text:
Migbalik ya Jerusalem i Bakides at menalakad yang kuta a maki matas a pader at pasbul dalan a maki kabat karing mapilan a lugal ning Judea antimo ing Emmaus at Bet Horon, Betel, Timnat-paraton, Tepon, at ing kuta ning Jerico.


text:
Pekatibe na la naman ding kuta ning Betzur at Gezer, at ing Jerusalem, at mibili yang sundalus at sablang kailangan.


text:
Binihag da la at kilung king kuta ning Jerusalem ding anak dang lalaki ding manimuna king bansa antimong garantia at pepaguardia na la.


text:
King kadua nang bulan ning banuang dinalan limang pulu at atlu, pepalasak neng Alcimus ing pader ning patyung atyu kilub ning Templo, at uli na niti sinira na ing obra da ring propeta.


text:
Oneng itang penandit a inumpisa na ing pamaglasak, me-ataki ya i Alcimus at mituknang ing obra na. Uling meparalitiku ya at e makapagsalita, e ya makapagsalita agyang metung mung amanu o makaibie panabilin tungkul king bandi na.


text:
Inyang abalitan nang Bakides king mete ya i Alcimus migbalik ya king ari, at mika kapayapan ya ing Judea kilub ding aduang banua.


text:
Mitipun la ding ginulut king Kautusan nang Moises at ngara, Lawan mu, mabibie la di Jonatan at ding memalen na king kapayapan at panatag la kabilian. Ibalik ta ya keti i Bakides at king metung mung bengi abihag na la.


text:
Meko ya i Bakides a kayabe ding dakal a sundalus. Memarala yang sulat king lihim karing sabla nang kapanalig king Judea a ating panabilin a dakpan ya i Jonatan at ding tauan na. Oneng e ra agawa iti uling metuklas ing karelang balak.


text:
Minurung la kanita di Jonatan, Simon, at ding tauan da king disyerto na ning Betbasi. Telakad de at pepatibe ing sira nang kuta.


text:
Inyang abalitan nang Bakides iti, tinipun na la ding sablang sundalus na at peparala yang amanu karing talasaup na king Juda.


text:
Kibkuban ne ing Betbasi king sablang gilid na at lulusuban ne king malambat a panaun. Mitalakad yang kasangkapan a pangubkub.


text:
Likuan neng Jonatan king kapatad nang i Simon ing balen at tinakas yang kayabe ding mapilan a katau.


text:
Lisuban ne ing Odomera at ding memalen na at ding Pasirite king karelang kampu. Kasambut da reti mekiabe la kang Jonatan, at sinulung lang kayabe na king pamaglusub na kang Bakides.


text:
Lebanan de i Bakides at simbut de. Alang tuknang ing laban da nung inya meyalang kalma ing planu na at mesambut ya i Bakides.


text:
Mimua ya karing Judiong ginulut king Kautusan nang Moises uli na ning pamanagkat da inya liban ne ing bansa. Dakal la karela ding pepapate na. Migpasya ya kanitang magbalik ne i Bakides king sarili nang bansa.


text:
Inyang abalitan nang Jonatan iti, mitubud ya kang Bakides ban mika kapayapan karelang adua at ban maging malaya la ding mebihag a Judio.


text:
Mebisa ya i Bakides at tiparan na ing inaluk nang Jonatan. Sinumpa na ing e na ne taginan ing Israel king kekaban na ning bie na.


text:
Binalik na la ding bihag a meyakua Judea king milabas, at migbalik ne king sarili nang bansa. Kapilan man e ne linub pa king sakup da.


text:
Makanyan tinuknang ing gera king Israel. Menuknangan ya i Jonatan king Mikmas at megumpisa na lang pemahalan ding memalen. Deyu na la king Israel ding Judiong ginulut king Kautusan nang Moises.


text:
King banuang dinalan anam apulu sekupan neng Alexander Epifanes a anak nang Antiocus ing Tolemaida nung nu re matulang tinggap bilang ari.


text:
Inyang abalitan nang Aring Demetrio iti tinatag ne ing metung a grupu ding sundalus at linage ya ban arapan ne king labanan.


text:
Antimu rin, peparalan neng sulat Demetrio i Jonatan. Sulat yang kakaluguran at mitmu ya king amanung pamipapuri


text:
uling ngana king sarili na, Unan ta ne i Alexander king kapamilatan na ning pamakikaluguran tamu kareng Judio bayu na akuang makikasundung Jonatan laban kekatamu.


text:
Magkang aganaka na pa ing kasakitan a gewa tamu at karing kapatad na at king mabilug a bansa nang Jonatan.


text:
Inya dininan neng upayang Demetrio i Jonatan ban tumipun dakal a sundalus at misadia king sablang kailangan da reti, at peintulut na ing mayaus yang kakampi na, at peintulut na pang mibili la lalam nang upaya ding bihag a atyu king kuta ning Jerusalem.


text:
Minta ya Jerusalem i Jonatan at binasa ne ing sulat king arapan da ring dakal a tau at karing sundalung atyu king kuta


text:
Inutus na karetang manalakad king pader ing padurutan de ing Bunduk ning Zion karing kuadradung batu at iti merapat.


text:
Likuan ne ning balang metung karela ing makatutuk nang puestu at migbalik la king sarili dang balen.


text:
Makanyan man, atin pang mitagan king Betzur karetang Judiong ginulut king Kautusan nang Moises at karing tuntunan, at karin la menakit tuknangan.


text:
Abalitan na lang Aring Alexander ding pangaku nang Demetrio a binie na kang Jonatan, at belita da la naman ding pamakilaban at ing gelingan nang Jonatan at ding kapatad na at ing kasakitan a pibata ra.


text:
Ibat ya iting sulat kang Aring Alexander. Miparala ya king kapatad nang i Jonatan. Kukomustan da ka.


text:
Uli na niti, tutulduan da ka ngening aldong iti bilang Pekapun ding Pari ning kekang bansa at mayaus kang Kakaluguran ning Ari ban akayantabe ra ka king parasan mi at ban papanatilian mu ing pamakikaluguran kekami. Peparalan neng balabal a purpura at metung a koronang gintu.


text:
Sinulud nang Jonatan ing imalan na ning Pekapun ding Pari king kapitung bulan ning banuang dinalan at anam apulu, king Piesta da ring Dalungdung, at tinipun na la ding dakal a sundalus at misadia yang dakal a armas.


text:
Nanu wari ing gewa tamu at aunan na katamu pang Alexander king pamakikaluguran at king kasaupan da ring Judio?


text:
Nganang sinulat: Ibat ya iting sulat kang Aring Demetrio. Miparala ya king bansa da ring Judio. Kukomustan da kayu.


text:
Maragul kami tula king abalitan ming tiparan yu ing tenguanan yu at menatili kayu king pamikaluguran yu kekami, at e kayu migpanig karing kalaban mi.


text:
Nung makanyan, manatili kayung magtiwala kekami at ablasan da kayung e mu nanu uli na ning sablang daraptan yu para king kekaming parasan.


text:
At ngeni mibie ya ing pangakabius yu at pangapasubali yu at ding sablang Judio king pamamayad king makabukud a buis, buis king asin, at aliwa pang pangkaraniwan a buis.


text:
Manibat king aldong iti at king daratang a panaun e ra na kayu papamayaran king katlung dake ning pupul yu at king kapitna ning pupul yu karing bungang tanaman a mangaintulid kaku. Manibat ngeni at king kekaban ning panaun, e ku na la singilan pa king Judea o karing atlung distritung sadiang dake ning Samaria at Galilea, a ngeni yayabe kung maging dake ning Judea.


text:
Maging sagradu ya at alang bayaran a buis ing Jerusalem at ing sakup na, kayabe ning sikapulu na at aliwang babayaran da.


text:
Susuku ku naman ing upaya ku king kuta a atyu Jerusalem at ibie king Pekapun ding Pari ing upayang ibili na la ding sundalung pinili na.


text:
Didinan ku lang ganap a kalayaan ding sablang Judiong mebihag king labanan nu man karin king kakung kayarian. Alang ninuman ing makasingil nanumang buis karela at pati na karing sese dang animal.


text:
Alang makasingil buis kenu mang Judio nu man karin king kakung kayarian neng Aldo ning Sabbath, neng Piesta da ring Bayung Bulan, at karing nanumang mituldung piesta. Subali pa kaniti alang makasingil buis atlung aldo bayu at atlung aldo kaybat ning isanu pa man karing piesta.


text:
Ala ninuman ing ating matulid king isanu man karing aldo deti ing manyingil o munie kaguluan kekayu king makananu pa mang paralan.


text:
Malyari lang miyabe karing sundalus na ning ari ding Judio angga king bilang a atlung pulung libu at tanggap lang sueldung kalupa da ring aliwang sundalus ning ari.


text:
Ating midistinu karing mangaragul nang kuta ning ari, ating mitulduan karing maselan a katungkulan king kapamahalan. Kalahi da la ring mamuntukan karela at opisyal da, at tukian da ing sarili rang ugali, antimo ing inutus na ning ari para king Judea.


text:
Ding atlung distritung miragdag king Judea a ibat king sakup ning Samaria miyabe la king Judea at mibili lang bukud mung king lalam nang upaya ning Pekapun ding Pari.


text:
Babie ke king Templo ning Jerusalem para gamitan king gastus na ing panakitan na ning siudad ning Tolemaida at ing sakup nang bansa.


text:
Mibayaran ing mabilug a kakulangan king saup a ibie ning kapamahalan a e miyabie karing milabas a banua, at ing pangabayad misundu manibat ngeni para king pamangailangan na ning Templo.


text:
Antimu rin e mi na la panayan pang ibie yu ding banua-banuang limang libung salaping pilak ibat king panakitan na ning Templo. Bandi re ding susuyung pari iting pondu.


text:
Ninuman ing ating utang king ari o nanumang aliwang kautangan at salikut ya kilub ning Templo king Jerusalem o nu man karin king sakup na e ya malyaring dakpan ni kuanan ing bandi na.


text:
Mabayad munaman king pondu ning ari ing pangalarin na ning pader ning Jerusalem, at ing makapadurut nang kuta, antimu rin ding kuta king Judea.


text:
Inyang damdaman nang Jonatan at ding memalen ing aluk nang Aring Demetrio e la meniwala ni tinggap, uling aganaka ra ing makatakut a kasiran a pepasari na niting ari king Israel at ing mabagsik nang pamanalipit karela.


text:
Makapanig la kang Alexander uling ya ing megumpisa king aluk ning kapayapan; inya menatili lang kakampi na angga king kawakasan.


text:
Inyang miyarapan la king labanan ding aduang ari ginulut la at memulayi ding sundalus nang Alexander, at tinagal la ding sundalus nang Demetrio at mibabo la king labanan.


text:
Kaybat na nita, peparala yang tubud i Alexander kang Aring Tolomeo a Kanam ning Ehipto, at anti kanini ing pepasabi na:


text:
Mibalik ku king kayarian ku at linukluk king tronu ding makatua ku. Kinua ke ing gobiernu at aku ngeni ing mamahala king bansa.


text:
Ngeni gawa katang pamikampi; ibie me kanaku king kasal ing anak mung babai at maging manuyang mu ku at ibie ku la kekong adua bilang regalu detang karapatdapat king kekong kabilian.


text:
Nganang mekibat Aring Tolomeo, Masaya yang aldo ing pamagbalik mu king bansa da ring kekang makatua at inyang sampa ka king tronu ning karelang kayarian. Ibie ku ngeni ing aduan mu,


text:
King banuang dinalan anam apulu at adua menulakan ya Ehipto i Tolomeo at i Cleopatra, ing anak nang babai, at miras la Tolemaida.


text:
Selubungan na lang Aring Alexander at binie neng Tolomeo kang Alexander ing anak nang i Cleopatra ban pakasalan na. Merapat ing kasal king mitmung karangalan antimo ing mangaintulid karing ari.


text:
Maluhu ya piblas minta Tolemaida i Jonatan at mekikit ya karing aduang ari. Dininan na lang pilak ampon gintu, at minie ya pang miyayaliwang regalu karing matas dang opisyal; inya ikua na ing mayap dang pilubluban.


text:
Ating mapilan a taksil a Judiong ginulut king Kautusan nang Moises a misabuatan misampang reklamu laban kang Jonatan. Oneng e na la dininan pansin ning ari,


text:
bagkus minie yang utus ing ilukas da ing imalan nang Jonatan at tibabalan deng purpura at iti merapat.


text:
Pepaluklukan ne ning ari king siping na at inutus na karing opisyal na ing ituki re i Jonatan king kalibudtan ning siudad, at ihayag king alang ninuman ing misasampang dalum laban kang Jonatan o babie kaguluan maging king nanu pa mang kasangkanan.


text:
Tinakas la detang migtangkang e mayap kang Jonatan inyang marapat iting pamipahayag at inyang ikit da ing karangalan na, at ing purpurang tibabal a makasulud kang Jonatan.


text:
Makanyan neng peparangalan ning ari i Jonatan at inabe ne karing makaunang listahan da ring Kakaluguran ning Ari, at gewa neng heneral at gobernador ning probinsia.


text:
King banuang dinalan anam apulu at lima, i Demetrio a Kadua, ing anak nang Aring Demetrio a Mumuna, menibatan ya Creta dinatang ya Siria, ing bansa da ring makatua na.


text:
Tilduan neng Demetrio bilang pekapun i Apolonio, ing gobernador ning Maragul nang Dake ning Siria. Tinipun na la ding dakal a sundalus at migkampu la lele ning Jamnia. Manibat karin peparala ne iting mensahi kang Jonatan, ing Pekapun ding Pari. Ngana ning sulat:


text:
Magdili-dili na kang lalaban kekami at lalto kung manong. Baket kakalabanan mu ke pa karing bunduk-bundukan?


text:
Nung atin kang tiwala kareng kekang sundalus, kuldas ka ban pakitagpuan mu kami king kapatagan nung nukarin ta asubukan ing kekatang sikanan. Lawan mu atyu la kagulutan ku ding dakal a sundalus da ring siudad.


text:
Mangutang ka; pakibaluan mu nung ninu aku at ding kakampi ku. Sabian da keka ing e ka maniambut kekami. Ding makatua mu adua na lang besis mesambut king sarili rang lugal.


text:
At ngeni makananu mu lang sambutan ding kakung sundalus a pakakabayu at ining sikanan da ring sundalus ku king kapatagan? Karin ala kang apisalikutan a batu o lugal nung nu ka makatakas.


text:
Mikalatang ya mua i Jonatan inyang tanggapan ne ing sulat nang Apolonio. Tiki na la ding piling apulung libung sundalus at minta ya Jerusalem. Pekiabayan ne ning kapatad nang i Simon at ding kayabe nang sundalus.


text:
Migkampu la lual ning Jopa. Sera da la ring memalen kang Jonatan ding pasbul dalan uling kilub atin yang sundalus i Apolonio.


text:
Inyang megumpisa na ing labanan, mitakutan la ding memalen at biklat da la ring pasbul dalan, uli na nita ikua neng Jonatan ing Jopa.


text:
Inyang abalitan nang Apolonio iti tiki na la ding atlung libung sundalung pakakabayu at ding dakal a sundalung e pakakabayu at linakad lang papunta Asdod; balamu mo ing karin la dumalan, oneng uli ning pamanalig na karing sundalus na a pakakabayu, sinulung ya king kapatagan.


text:
at ikit nang Jonatan king ating manabat kagulutan na. Makapadurut la kang Jonatan ding kalaban na at pepatingapun da lang pepauranan paslu ding kalaban.


text:
Oneng menatili la king lugal da antimo ing panabilin na karelang Jonatan angga king mengaina la ding sundalung pakakabayu.


text:
Inyang maina na la ding pakakabayu, lege na lang Simon ding sundalus na at inarapan da la at simbut ding kalaban. Simbut da la reti; misalbag la at memanakas.


text:
Misalbag la king kapatagan ding sundalung pakakabayu at migkubli la king Asdod nung nu la sinalikut king templo nang Dagon, ing kikilalanan dang dios.


text:
Oneng pepasilab neng Jonatan ing Asdod at ding kasiping nang baryu at kinua ra ing pibandian da; pepasilab ne ing templo nang Dagon pati na detang sinalikut kilub na niti.


text:
Meko ya Asdod i Jonatan at migkampu ya Askelon nung nukarin de seganan ding memalen karin king maragul a pamiparangal.


text:
Kaybat na nita, minuli ne Jerusalem i Jonatan at ding tauan na; daralan da ing dakal a pibandian a ikua ra.


text:
Peparala ne kang Jonatan ing metung a habiliang gintu a miyabie mu kareng miparangalan kareng mayayaus Kamaganak ning Ari. Binie nia naman ing siudad ning Ekron at ing gabun a makapadurut keting siudad.


text:
Tinipun na lang Aring Tolomeo a Kanam ning Ehipto ding dakal a sundalus. E la mabilang-bilang anti ing balas king lele ning dagat; mitatag ya namang dakal a barku. Ing tangka na ya ing samsaman ne king lihim ing kayarian nang Alexander at iyabe ne king sakup na.


text:
Inya minta ya Siria; migkunwari yang magdalang kapayapan at biklat da la ring memalen ding pasbul dang dalan at selubungan de. Iti utus nang Aring Alexander uling katuangan ne i Aring Tolomeo.


text:
Karas na Asdod, pepakit de kang Tolomeo ing mesilab a templo nang Dagon, ing siudad at pati na ing melasak nang makapaligid nung nu la pakakalat ding bangke. Pakailera la king dadalanan na ing duluk dang bangke ding mesilab king labanan.


text:
Sinabi da ring memalen kang Aring Tolomeo ing depat nang Jonatan uling pagnasan da ing pamarsalanan ne, oneng e man bubulad ing ari.


text:
King angkup a seremonia marangal neng selubungan Jonatan king Jopa nung nu la mipangomusta at nung nu ra pepalabas ing kabengian.


text:
Makanyan na lang sinupil Tolomeo ding balen a makalele king dagat angga na Seleucia-a-makalele-king-dagat king e mayap nang tangka laban kang Alexander.


text:
Peparala yang tubud kang Aring Demetrio at ngana king mensahi na: Mumungkahi ku king ika ampon aku gawa katang kasunduan. Ibie ke keka ing anak kung asawa nang Alexander ngeni, at ika ing maging ari ning kayarian nang tata mu.


text:
Kinua ne ing anak na at binie ne kang Demetrio. Makanyan lang mikawani ilang aduang Alexander at meging lantaran na ing pamilaban da.


text:
Linub ya Antiokia i Tolomeo at linukluk bilang ari ning Siria. Adua lang korona ding atyu kang Tolomeo: ing korona ning Ehipto at ning Siria.


text:
Oneng inyang abalitan na ing depat nang Tolomeo linakad ne ban lusuban ne. Selubungan neng Tolomeo a kayabe ding dakal nang sundalus at simbut ne.


text:
Tibtab ne batal Zabdiel a pamuntuk da ring Arabo i Alexander at peparala ne ing buntuk na kang Tolomeo.


text:
Oneng kaybat ning aduang aldo mete ya ing Aring Tolomeo at pete da la ring memalen ding sundalus nang likuan a pakakuta.


text:
Tinipun na lang Jonatan ding Judio ban lusuban ing kuta ning Jerusalem at migdala lang dakal a kasangkapan a panglusub.


text:
Oneng ding Judiong kabalen dang ginulut king Kautusan nang Moises a meging kalaban da mismu ding kabalen da, minta la king ari at simbung da king kukubkuban neng Jonatan ing kuta ning Jerusalem.


text:
Mimua yang e mu nanu ing ari king balita at agad-agad neng linipat king Tolemaida ing kwartel na. Sinulat ya kang Jonatan. Inutus na king tuknangan na pa ing pamangubkub na at pakikitan neng agad king Tolemaida ban makapisabi la.


text:
Katanggap nang Jonatan king sulat minie yang bilin king isundu ing pamangubkub king Jerusalem. Kaybat memili ya karing makatua ning Israel at karing pari ban mantabe king mapanganib nang lakad.


text:
Migdala yang pilak at gintu, balabal, at dakal a miyayaliwang lamak, at pekitagpuan ne ing ari king Tolemaida.


text:
Ikua nang Jonatan ing mayap nang pilubluban Demetrio, agyamang misampa lang dalum laban king pangatau na ding Judiong ginulut king Kautusan nang Moises.


text:
Oneng kalupa da ring minuna kang Jonatan parehu mu ing pamananggap nang Demetrio. Peparangalan ne king arapan da ring Kakaluguran ning Ari.


text:
Kilala na ing panga Pekapun nang Pari at king sabla nang karangalan at tilduan neng pamuntuk da ring mumunang ranggo ding Kakaluguran ning Ari.


text:
Inawad nang Jonatan king ari ing e ne papamayaran buis ing Judea at ding atlu nang distritu ning Samaria, at bilang kalibe mengaku ne mang aduang pulu't aduang libung librang pilak.


text:
Ibat ya iting sulat kang Aring Demetrio at miparala ya king kapatad nang i Jonatan at king bansang Judio; kukomustan da kayu ngan.


text:
Ban abalu yu, kopia ya iting sulat ketang peparala mi king gagalang ming kamaganak a i Lastenes tungkul keka:


text:
Ibat ya iting sulat kang Aring Demetrio at para kang Lastenes ya, ing gagalangan nang kamaganak. Kukomustan da ka.


text:
Uli na ning ing kaluguran tamung bansang Judio pepakit na ing tapat ya karing katungkulan na kekatamu, pikayari mi ing maging mapamie kami karela.


text:
Kikilalanan mi ing katuliran da king bansa ning Judea, at ngeni mililipat la king Judea ibat king Samaria ding atlung distritu: ing Efraim, ing Lydda, at ing Arimatea at pati na ding aliwang lugal a kasiping da. Iti para king kapakanan da ring memalen a pupunta Jerusalem ban munie ain-sakripisyu uli na ning ing balang banuang buis king pupul da karing asikan at mulahan a sadia nang tatanggapan ning ari ngeni milipat king Templo.


text:
Ing aliwang lulub, antimo ing sikapulu, arkila, buis king asin, at aliwa pang buis, ibabie mi na ngan karela.


text:
E la malyaring mawalang bisa deting bage makalaman keting sulat manibat ngeni at angga na king kapilan pa man.


text:
Gawa kang kopia na niting kasulatan a sukat miyabie kang Jonatan at ibili na la king Banal a Bunduk king lugal a agad lang mayayakit at mababasa.


text:
Inyang ikit nang Aring Demetrio king payapa ne ing bansang sakup na at ala nang lalaban pa, silbag na na la ding sabla nang sundalus at pepaulian ding sablang sundalus na, subali mu ding dayuan a babayaranan na a ibat karing pulu da ring paganu. Uli na niti, pikasaman de ring sablang sundalus a sinuyu karing aring minuna uling milako la kapanintunan.


text:
Uling e makalingad kang Trifo, ing metung karing sadia nang talasuyung Alexander, king e la matula kang Demetrio ding sablang sundalus. Minta ya kang Imalcue, ing metung a pamuntuk da ring Arabo a talaingat king anak a Antiocus a anak nang Alexander.


text:
E ne pepatugutan aduan ing lalaking anak ban gawan ari a kayalili nang tata na. Belitanan nia naman i Imalcue king sablang planung gagawan nang Demetrio at nung makananung e re katulan ding sundalus na. Menatili ya mu ring malambat karin.


text:
Samantala, inawad na namang Jonatan kang Aring Demetrio king ilako na na la ding sundalus na king kuta ning Jerusalem at karing kuta king Judea, uling alang tuknang da lang liligaligan ding Judio.


text:
Nganang mekibat Demetrio, E mu ing gawan ku ing aduan mu, nune kabud dinatang ing pamikatagun ibie ku keka at king bansa mu ing matas diling parangal.


text:
Oneng king panaun ngeni malyari mu kung asaupan nung paralan mu kung sundalus ban lumaban para kanaku, uling mag-rebeldi la ding sabla kung sundalus.


text:
Peparala na lang Jonatan king Antiokia ding atlung libung misane sundalus. Metula ya ing ari king paniatang da.


text:
Dinatang la king siudad ding dinalan aduang pulung libung memalen at yari na king lub da ing paten de ing ari.


text:
Sinalikut ya ing ari king palasyu samantalang ding memalen sekupan da la ring dalan at megumpisa na ing labanan.


text:
Inaus na lang Aring Demetrio ding Judio ban saupan de at agad lang dinatang. Mikalat la king mabilug a siudad at mekapate lang anggang dinalan a libung tau king aldong ita.


text:
Inyang ikit da ring memalen ing ganap neng atyu king gamat da ring Judio ing siudad, mesira la lub at inawad da king


text:
Sinuku da la ring armas da at mekikasundu la. Manibat king ari at pati na ding sablang memalen a sakup na mika maragul la pamanggalang karing Judio. Minuli lang daralan da ing maragul a pibandian a ikua ra king labanan.


text:
gilutan na ing sablang pangaku na at kelabanan ne i Jonatan. E na kilala ing kasuyuan nang Jonatan, bagkus ligalig ne pa.


text:
Mekiabe la king kayanakan a ari ding sablang sundalung pepalakuan nang Demetrio. Simbut de i Demetrio king labanan at tinakas ya.


text:
Sinulat ya ing kayanakan a Aring Antiocus kang Jonatan at kilala ne bilang Pekapun ding Pari a maki upaya karing apat a probinsia, at binie na kang Jonatan ing karangalan a mayaus Kakaluguran ning Ari.


text:
Pepadala nia naman ing metung a gintung pinggan at dininan neng upayang minum king gintung kopa, ing misulud balabal a purpura, at misulud king gintung hibilia king pago na a miyabie kareng ausan dang Kamaganak ning Ari.


text:
Tilduan ne i Simon a kapatad nang Jonatan bilang opisyal a pekapun ning lugal manibat king lele ning dagat king Fenicia angga na king angganan ning Ehipto.


text:
Miglakbe ya i Jonatan king bansa sumangid ning ilug at karing balen da reti, at mekiabe la kang Jonatan antimong kakampi da ring sablang sundalus na ning Siria. Minta ya Askelon nung nu re tinggap mitmung dangalan ding memalen.


text:
Manibat karin minta ya Gaza oneng ding memalen sera da la ring pasbul dalan. Uli na niti, sebatan ne dalan ing siudad, at silaban na ing makapaligid king siudad, at kinua na ing pibandian da.


text:
Meniawad lang kapayapan ding tau Gaza, at ginawa yang dalan ning pamikasundu i Jonatan. Kinua na la ding anak da ring talapanimuna at peparala na la Jerusalem antimong garantia. Kaybat, miglakbe ya angga king Damasco.


text:
Abalitan nang Jonatan king ding opisyal nang Demetrio dinatang la Kedes ning Galilea a kayabe ning maragul a puersa ban e na agampanan ing saria na.


text:
Katataulian, inawad da ring memalen na ning siudad king makikasundu na la king kapayapan. Mebisa ya i Simon; tinabi na la ding memalen at mitalaga yang mapilan a sundalus karin.


text:
Samantala, i Jonatan at ding sundalus na a migkampu lele ning Dagat ning Galilea, maranun lang linakad itang abak papunta king kapatagan ning Azor.


text:
Dinatang lang sasalubung ding sundalus da ring paganu king kapatagan. King e na kamalayan Jonatan milakuan lang sundalus ding kalaban karing bulubundukan ban sabatan de at paten.


text:
Inyang lage la ding sundalus a maniabat at mekiabe king labanan, tinakas la ngan ding sundalus nang Jonatan.


text:
Alang mitagan nune mu i Matatias a anak nang Absalom, at i Judas a anak nang Calfi; opisyal da la ring sundalus na.


text:
Inyang ding mismung sundalus nang Jonatan a tinakas ikit da ing milyari, mibalik la at mekiabe lang tinagal karing kalaban angga na king karelang kampu king Kedes at sekupan de ing kampu.


text:
Ating atlung libu karing kalaban a sundalus ding mete king aldong ita. Mibalik ya kanita Jerusalem i Jonatan.


text:
Inyang ikit nang Jonatan king mayap para king kapakanan na ing sablang malilyari, mitubud yang taung pinili na ban kilalanan at ibayu ing pamakikaluguran king Roma.


text:
Miglakbe lang papunta Roma ding tubud at minta la king Senado at ngarang minie ulat: Tinubud na kaming Jonatan, ing Pekapun ding Pari, at ding memalen a Judio ban ibayu ya ing sadiang pamikaluguran at pamikampi.


text:
Dininan da lang sulat ding Romano para karing manibala karing balen a dalanan dang papunta Judea ban dinan da lang payapang pamaglabas.


text:
Ibat ya iting sulat kang Jonatan, ing Pekapun ding Pari, king katipunan da ring manimuna na ning bansa, karing pari, at karing aliwang memalen ning Judea, at miparala ya karing kapatad mi Esparta. Kukomustan da kayu ngan.


text:
King milabas a panaun, ing ari yung i Arius peparala yang sulat king kekaming Pekapun ding Pari, i Onias, nung nu na sasabian ing kaugnayan da ring adua tamung bansa, antimo ing mayayakit kening makatuking kopia.


text:
Tinggap neng Onias king mitmung dangalan ing kekayung tubud at kilala na ing tinggap ne ing kekayung sulat a magpabalu king kekatamung pamikampi at pamikaluguran.


text:
E mi kikilalanan ing sarili mi antimong mangailangan pamakikampi, uling ing panibatan ning sikanan mi atyu karing banal a librung atyu kekami.


text:
Makanyan man mengangas kaming mitubud at ibayu ya iting kasunduan ning pamikakapatad at pamikakaluguran tamu. E mi buri ing mangalinguan kayu uling dakal namu ring panaun ing e yu pamaniulat kekami.


text:
Karing mengalabas a panaun, karing aldo piesta at karing aliwang aldo makatuldu, gaganakan da kayu karing kekaming ain-sakripisyu at panalangin, uli na ning karapatdapat at matulid iti kareng mikakapatad;


text:
Ikami naman mibili kami karing mituki-tuking kaguluan at mengailangan kaming makilaban dakal a gera uling e da kami patugutan lulusuban ding aring makapadurut kekami.


text:
King panaun da reting pamakilaban mi e mi na pignasan pa ing lingasngasan da kayu o ding aliwa ming kakampi at kakaluguran.


text:
Atyu kekami mamantabe ing kasaupan na ning Ginu inya miligtas kami karing kekaming kalaban at mesambut la.


text:
Makanyan mi yang apili i Numenius a anak nang Antiocus at i Antipater a anak nang Jason, at tinubud mi la karing Romano ban ibayu ing kekaming sadiang pamikaluguran at pamikampi.


text:
Penabilinan mi la namang munta kekayu a kayabe ning kekaming pamangumusta, at ibie iting sulat tungkul king pangabayu na ning kekatamung pamikakapatad.


text:
Ibat ya iti kang Arius, ing ari ning Esparta, miparala ya kang Onias, ing Pekapun ding Pari. Kukomustan da kayu.


text:
Meyakit ya ing metung a dokumento nung nu mababasa king ding tau Esparta at ding Judio mikamaganak la, lahi na lang Abraham.


text:
Ing asabi mi naman kekayu ya ini, Kekami ing kekayu at ding kekayung baka ampon ing sabla yung pibandian, at kekayu naman ing nanumang kekami. Makanyan mi lang pinayuan magsalita kekayu ding kekaming tubud kekayu.


text:
Abalitan nang Jonatan king mibalik la ding opisyal nang Demetrio a kayabe da ring dakal a sundalus kesa king sadia.


text:
Linakad yang manibat Jerusalem at selubungan na la king lugal na ning Hamat. E na la dininan oportunidad makatuklu king bansa na.


text:
Peparala yang ispia king kampu ra. Kabalik da reti belita ra king magsadia lang lumusub itang benging ita.


text:
Kayalbug ning aldo minie yang utus i Jonatan king kabukas lang manatiling makagising at makasadiang lumaban. Mipuestu yang magbante makapadurut king kampu.


text:
Mitakutan la ding kalaban inyang abalitan da king i Jonatan at ding tauan na makasadia lang makilaban. Mesira la lub at minurung la. Likuan da lang makasindi ding sulu ra king kampu.


text:
Ngening akakit da lang mitatau ding sulu ra kilub ning kampu, e ra bitasang balu di Jonatan ing milyari nune na mu pangayabak.


text:
Tinagal ya kanita i Jonatan at ding tauan na, oneng e ra no atagal uling mekadalakit na la king Ilug ning Eleutero.


text:
Abalitan na king ding memalen karin buri da ing isuku re karing sundalus nang Demetrio. Bayu ra agawa iti, mibili yang sundalus karin ban idipensa re.


text:
Kabalik nang Jonatan inaus ne king pulung ing katipunan da ring manimuna at pikasundu ra ing patalakad lang kuta king Judea,


text:
king itas la ding pader ning Jerusalem, at patalakad lang matas a pader ban ikawani ya ing kuta king siudad. Makanyan yang mikawani ing kuta ban e ya makasali o makapisaling nanuman ing kalaban.


text:
Mitipun la ban italakad deng pasibayu ing dipensa ning siudad, uling atin neng dake melasak ing pader king lele ning bangin king dane aslagan, at linarin ne itang dake ning pader a ausan dang Kafenata.


text:
Pasibayu nia namang telakad Simon ing Adida king kapatagan ning kabitisan ning bunduk. Gewa neng kuta at pepatalakad na la ding pasbul dalan a ating kabat.


text:
Mignasa yang maging ari ning Siria i Trifo inya migtangka yang mag-rebeldi laban kang Aring Antiocus ban kuanan ne ing korona.


text:
Atin yang takut a pota lumaban ya i Jonatan ban pigilan na iti, inya ginawa yang planu ban arakap ne at apapate. Meko ya at miras ya Bet San.


text:
Selubungan neng Jonatan a kayabe da ring apat apulung libung piling sundalus at miras ya naman Bet San.


text:
Inyang ikit nang Trifo king dakal la ding sundalus nang Jonatan mitakutan yang arapan ne king labanan.


text:
Inya marangal neng tinggap at pepakilala ne karing sabla nang tagapayu. Dininan neng regalu at inutus na karing tagapayu na at sundalus ing pamintuan dia naman i Jonatan nung makananu reng pamintuan.


text:
Ngana kang Jonatan, Baket binili mu la king maragul pang kaguluan deting sundalus samantalang e ta naman migigera?


text:
Paulian mu na la ngeni. Mamili na kang mapilan ban mantabe keka at tuki ka kanaku Tolemaida. Ibie ke keka ing siudad at ding aliwa pang kuta, ding sundalus, at ding sablang opisyal, at kaybat maglakbe ku. Ya mu iti ing sangkan ning kanakung paniatang.


text:
Meniwala ya i Jonatan king sablang sinabi na at depat na antimo ing sinabi na. Pepaulian na la king Judea ding sundalus na.


text:
Milakuan yang atlung libu katau at likuan na la Galilea ding aduang libu karela at libu la mu ding tiki na.


text:
Oneng inyang lungub ne Tolemaida, sera da la ring memalen ding pasbul dalan, dekap de, at pete da la detang sablang kayabe nang linub.


text:
Peparala neng Trifo ing metung a grupung sundalung e pakakabayu at sundalung pakakabayu king malualas nang kapatagan ning Galilea ban paten ding tauan nang Jonatan.


text:
Inisip da ring sundalung Judio king arakap da ne at pete i Jonatan a kayabe da ring sundalus na, inya pepasikan de lub ing metung at metung karela at linakad lang makasadia king labanan.


text:
Makanyan lang payapang mekauli king Judea oneng pigkalungkutan da la ri Jonatan at ding talatuki na, at mitmu la king kapigaganakan. Miras king Israel ing maragul a kalungkutan.


text:
Ding makapadurut a paganu makasadia lang gisanan paten ding Judio manibat king yamut angga karing sanga. Ngarang sasabi king sarili ra, Ala na lang manimuna o kakampi inya iti ya na ing panaun para lusuban la at ilako karing tau ing nanumang katandanan tungkul karela.


text:
Miras ing balita kang Simon king mekatipun yang dakal a sundalus i Trifo para luban ne at lasakan ing Judea.


text:
Miras karing tau ing maragul a takut. Inyang ikit nang Simon iti, minta ya Jerusalem. Kaybat, minaus yang pulung. Pepasiknangan na la lub king kapamilatan da reting amanu:


text:
E na kailangan pang ipaganaka ku kekayu ing sablang gewa da ring kapatad ku at aku, at ing pamilya ku para king Kautusan nang Moises at king Templo, ding labanan a lebanan mi, at ding kasakitan a pibata mi.


text:
Para kaniting parasan, mete no ngan ding kapatad ku king pamakilaban da para king Israel, at aku nang dili ing mitagan.


text:
E na sana paintulut ning banua king aku mag-alinlangan keng ibie ing bie ku karing penandit ning kaligaligan uling e na ku man maygit pa kaulaga karing kapatad ku.


text:
Ali! Makilaban ku para king bansa ku at king Templo, para karing asawa yu at anak yu, uling king mua da ring sablang paganu mitipun la ban gisanan da katamung paten.


text:
Inya tinipun na lang Simon ding sablang lalaking makilaban at pemiraplan ne ing pangayari na ning pader ning Jerusalem at pekatibe ne misusumangid.


text:
Tinubud ne i Jonatan, ing anak nang Absalom, kayabe ding dakal a sundalus king Jopa, at tinabi na la ding memalen a atyu karin at sekupan ne ing balen.


text:
Linakad yang manibat Tolemaida i Trifo at ding dakal a sundalus ba neng lusuban ing Judea. Tiki ne ing bihag nang i Jonatan.


text:
Inyang abalitan nang Trifo king dinatang ya i Simon bilang kayalili ning kapatad nang i Jonatan at malapit na lang miyarap king labanan, peparala yang tubud kang Simon a kayabe iting makatuking mensahi:


text:
Kukulung ke ing kapatad mung i Jonatan uli na ning e na la beyaran ding salaping utang na king pondu na ning ari kabang manungkulan ya.


text:
Ban asiguru mi king e ne mag-rebeldi, nung palualan mi ya king pangakulung na, parala kang anam a libung librang pilak at adua karing anak na anting garantia. Ibulus mi ne kanita.


text:
Aintindian nang Simon king iti metung ya mung pamaglinlang. Makanyan man mekiduang yang salapi at dela da la keya ding anak na,


text:
uling migaganaka ya a pamarsalanan de ring tau at sabian da, E mu la kasi peparala ding salapi at ding anak inya mewala ya ing bie nang Jonatan.


text:
Inya peparala na la ding anak at ding anam a libung librang pilak, oneng sinira nang Trifo ing pangaku na at e ne binulus i Jonatan.


text:
Kaybat na nita, migsadia ya i Trifo ban lusuban ne ing bansa at lasakan ne. Dinalan yang makapadurut king Adora. Oneng makatuki ya tulid na i Simon at ding sundalus na nu ya man munta i Trifo.


text:
Samantala, peparala lang tubud ding sundalus king kuta ning Jerusalem kang Trifo; agkatan deng munta karela king kapamilatan na ning pamandalan na king disyerto, at king paralan na la king sablang kailangan da.


text:
Sidia na lang Trifo ding sundalung pakakabayu ban parala no ngan, oneng itang bengi na nita dinatang ing masikan a uran yelu, inya e la mekapunta; minurung ya Gilead.


text:
Pepadala neng Simon ing bangke ning kapatad nang i Jonatan king Modein, at pepakutkut ne king balen da ring pengari na.


text:
Pepatalakad yang matas a monumento babo ning kutkutan nang tata na at ding kapatad na a malyaring mayakit angga king marayung lugal. Makabalut ya iti king arap at gulut karing kikintab a batu.


text:
Mitalakad yang pitung misiping-siping a pyramid para kang tata na, kang ima na, at karing apat nang kapatad a lalaki.


text:
Kayabe ding pyramid, mitalakad lang mangatas a asias a maki dinukit a baluti at barku. Metung yang monumento ning tagumpe ra a malyari dang akit ding sablang maglayag king dagat.


text:
Telakad na lang pasibayung Simon ding kuta na ning Judea. Dininan na lang mangatas a tore, mangatibe pader, at pasbul a ating kabat. Kaybat na nita, mibili ya king sablang kailangan da karin.


text:
Peparala yang tubud kang Aring Demetrio a Kadua ban ilako na ing buis a babayaran na ning bansa uli na ning ala neng gewa i Trifo nune mu ing panakawanan na la.


text:
Ing Aring Demetrio kang Simon, ing Pekapun ding Pari, ing kakaluguran ding ari, king bansa da ring Judio at karing karelang talapanimuna. Kukomustan da kayu.


text:
Tinggap mi ya ing gintung korona at ing gintung sanga na ning palma a peparala mu, at makasadia kaming gawang permanenting kapayapan kekayu at panabilinan mi la ding talapanibala king pamanyingil buis ban e da na kayu aduananan pa.


text:
Manibat na ngening aldo a megawa ya iting sulat, patawaran mi na la ding gewa yung pamaglabag o pamagkulang yu king kasunduan. Patawaran da kayu king sablang utang yu king ari at e na kayu mamayad pang nanumang buis a sadiang mapapanaya king Jerusalem.


text:
Malyari lang palista king pamanyuyu king ari detang Judiong karapatdapat. Manatili sana kekatamu ing kapayapan.


text:
Inya king banuang dinalan pitung pulu milako ya karing Judio ing paud da ring mapanalipustang paganu.


text:
Pegumpisan da nang sinulat karing kasulatan da at kasunduan ding memalen ding anti kareting amanu: King mumuna nang banuang Simon, ing mayupayang Pekapun ding Pari, ing pekapun at manimuna da ring Judio.


text:
King panaun a ita kibkuban neng Simon ing Gezer. Pepadurutnan ne karing sundalus na. Pepagawa yang kasangkapan a pangubkub at dela ne iti siping ning balen. Mekagawa yang dalanan na king metung karing tore at abihag ne.


text:
Ding taung atyu king kasangkapan a pangubkub mabilis lang linub king balen at migdala lang maragul a kaguluan.


text:
Ding memalen at ding asawa ra ampon anak da ginabak da ing imalan da uli ning kalungkutan da at minukiat la king babo ning pader ning balen. Masikan la lub mekisabi kang Simon ban ituknang da na ing labanan.


text:
Mekikasundu ya i Simon karela at mituknang ing labanan. Pepalakuan na la ding tau king balen; lininis da la ring bale a ating idolo. Kayari na nita, ya at ding tauan na linub la king balen; migkanta lang kapurian at kapasalamatan.


text:
Lininis na ing sablang dinat at milakuan yang lalaki a patupad karing kautusan. Pepatibe ne ing kuta at menalakad yang tuknangan na kilub na niti.


text:
Mibawal karing lalaking manuknangan king kuta a atyu Jerusalem ing lual la king siudad ban maniali o mamisaling nanuman. Dinatang ing danup karela at dakal la ding mete.


text:
Inawad da kang Simon ing tanggapan na ing pamaniuku ra at mebisa ya. Tinabi na la king kuta at lininis ne iti king sablang karinatan.


text:
King kaduang pulu't atlung aldo ning kaduang bulan ning banuang dinalan pitung pulu at metung kanita ya linub king siudad; ating kantang kapurian at wawagwag da la ring sangang palma at titigtigan da la ring alpa, pandereta, lira, at aliwa pa ban pagselebran da ing katataulian a pangatabi ning metung a matatag a kalaban.


text:
Inutus nang Simon king ing aldong ita dapat deng pagselebran balang banua. Pepatibe ne ing dipensa na ning bunduk-bundukan ning Templo king sumangid ning kuta at menuknangan ya at ding tauan na karin.


text:
Uling maragul ne ing anak nang i Juan gewa ne iting pekapun da ring sabla nang sundalus, at gewa ne ing Gezer bilang kwartel na.


text:
King banuang dinalan pitung pulu at adua tinipun na lang Aring Demetrio a Kadua ding sundalus na at minta ya Media ban kumang karagdagan a sundalus para king pamakilaban na kang Trifo.


text:
Inyang ing Aring Arsaces a Kanam ning Persia at Media abalitan na king linub ya i Demetrio king sakup na, tinubud ne ing metung karing pekapun na ban dakpan deng mabie.


text:
Lisuban ne ning pekapun at simbut ne i Demetrio. Arakap neng mabie at dela ne kang Arsaces at iti pepasukul ne.


text:
Payapa ya ing bansa ning Judea kabang mabie ya i Simon. King kekaban na ning pamanungkulan na, ginamit na ing upayang miyabie ban gawan na ing sablang mayap para karing memalen a sakup na, at metula la kang Simon bilang karelang pamuntuk.


text:
Kabilang karing tagumpe na ya pin ing simbut ne ing Jopa at gewa neng sadsaran papunta karing pulu da ring Griego sumangid ning dagat.


text:
Inuli na la ding dakal a bihag king labanan at simbut ne ing Gezer, Betzur, at ing kuta ning Jerusalem at leko na ing sablang makarinat. Ala metung man ing linaban kang Simon.


text:
Pakalukluk la karing dalan ding makatua at pisasabian da ing pagmumulalan a bage a milyari karela, at pakapiblas lang sundalus ding kayanakan a lalaki.


text:
Dakal a pagkabie ing peparala nang Simon karing siudad at dininan na lang armas para idipensa ra ing sarili da. Meging pikabaluan ya angga na king wakas ning yatu.


text:
Mibiebie la king kapayapan libutad da ring karelang ubasan at tanaman a higera at alang makapamatakut karela.


text:
Ila deta ring panaun inyang mewala la ding sablang kalaban king mabilug a bansa, at mesupil ya ing balang aring kalaban.


text:
Liningap na la ding kalulu; iningat na ing pangatupad ning Kautusan nang Moises at leko na la ding sablang e tutuntun karing kautusan at ding e mayap.


text:
Dininan neng bayung leguan ing Templo at digdag na la ding dakal a kasangkapan para king pamanyamba.


text:
Inyang miras king Roma at Esparta ing balita king pangamate nang Jonatan, dinatang karela ing maragul a lungkut.


text:
Oneng inyang abalitan da king i Simon a kapatad na ya ing meging kayalili na bilang Pekapun ding Pari at matatag ing pamamahala na king bansa,


text:
tetak da karing tinabas a tangsu ing pamibayu na ning pamikaluguran da at pamikampi a tinatag da kanita karing kapatad nang i Judas at i Jonatan.


text:
Ing makatuki kopia ne ning sulat a peparala da ring tau Esparta: Ibat ya iting sulat karing pamuntuk at king siudad ning Esparta para king Pekapun ding Pari, i Simon, karing manimuna, karing pari, at karing sablang memalen a Judio. Kukomustan da kayu.


text:
Belita da kekami ding tinubud yu karing kekaming kabalen nung makananu da kang gagalangan at kikilalanan ding sabla. Minie maragul a tula kekami ing karelang pamandalo.


text:
Misulat ing mensahi ra karing libru da ring kapulungan pangmalda anti ing makatuki: Ding tubud da ring Judio, i Numenius a anak nang Antiocus, at i Antipater a anak nang Jason, delawan da kami ban ibayu ra ing kasunduan ning pamikaluguran da kekami.


text:
Apikayari na ning kapulungan malda ing tanggapan la deting tau king dangalan at mibili ya ing kopia ning mensahi ra karing pisisinupan kasulatan ning balen, ban mika permanenti lang piakitan ding tau Esparta. Miyabie ya ing kopia na niting dokumento kang Simon, ing Pekapun ding Pari.


text:
Kaybat na nita, tinubud neng Simon i Numenius king Roma a ating metung a regalung maragul a gintung kalasag a titimbang kapitnang tonelada bilang patutu king pamakimetung ding Judio karing tau Roma.


text:
Inyang abalitan da ring memalen na ning Israel ing sablang milyari ngarang kukutang king sarili ra, Makananu tamung ipakilala ing utang tamung lub kang Simon at karing anak na?


text:
Uling ya, ding kapatad na, at ing pamilya nang tata na menalakaran lang matatag, at lebanan da la ring kalaban ning Israel at pepanatilian da ing kalayaan ning bansa.


text:
Uli na niti, mitatak ya king tinabas a tangsu ing metung a kasulatan at binili de king metung a monumento king Bunduk ning Zion. Ngana ning makatatak: King kalabing walung aldo ning bulan ning Elul, king banuang dinalan pitung pulu at adua, king katlung banua na ning katungkulan nang Simon bilang Pekapun ding Pari,


text:
karin king Asaramel, king metung a maragul a kapulungan da ring pari, ding memalen, ding mamuntukan, at ding makatua ning bansa, ing makatuking bage mipabalu kekami:


text:
Uli na ning maralas ing labanan keting bansa tamu, i Simon a anak nang Matatias, ing pari king pamilya nang Joarib, at ding kapatad na, sinubu ra ing bie ra king panganib at linaban la karing kalaban na ning karelang bansa ban manatili ya ing Templo at ing Kautusan, at minie lang maragul a ligaya king bansa.


text:
Kanita menimuna ya i Simon at mekilaban ya para king bansa na. Ginastus yang maragul karing sarili nang salapi ban adinan na lang armas at sueldu ding sundalus ning bansa.


text:
Gewa na lang kuta ding balen ning Juda, lalu na ing Betzur a atyu king angganan nung nukarin la sadiang makadepositu ding armas ding kalaban. Mibili yang sundalus karin.


text:
Gewa neng kuta ing Jopa, ing sadsaran lele dagat, at ing siudad ning Gezer king angganan ning Asdod a sadiang sakup ding kalaban a sundalus. Mibili yang Judiong manuknangan karin at dininan na la king sablang kailangan da king pagkabie ra.


text:
Inyang akilala da ring memalen ing lugud nang Simon king bansa ra at nung makananu neng buring dinan dangalan iti, gewa reng manimuna at Pekapun ding Pari. Gewa ra iti bilang pamangilala king sablang depat na, ing panga makatuliran na, ing katapatan na king bansa na, at uli na ning ala nang kupas a pamamagmalasakit ban sumulung ing dangalan ning bansa na.


text:
Meging matagumpe ya king pamanimuna na. Mitabi la king bansa da ring paganu, at antimu rin ding sundalus a migkuta Jerusalem king Siudad nang David, nung nu la manibatan magdalang karinatan king Templo.


text:
Mibili yang Judio king kuta ban karin manuknangan. Pepatibe ne iti para king kapanatagan ning bansa at ning siudad, at pepatas ne pa ing pader ning Jerusalem.


text:
Gewa nang Demetrio iti uling abalitan na king ding Romano ausan da lang kakaluguran, kakampi, at kapatad ding Judio at king tinggap da la at peparangalan ding tubud nang Simon.


text:
Uli na nita, pepatibayan da ring Judio at ding pari ing maging manimuna re at Pekapun ding Pari i Simon at ding lahi na, anggang e ya lunto ing metung a tune propeta.


text:
Ing mamahala king bansa, ing manibala king Templo, at ing pekapun ding sundalus ya i Simon. At bilang karagdagan ya ing manibala king gamit da ring sundalus, king obrang pangbalen, at ing pangatalakad da ring kuta.


text:
Kailangan lang mamintu kang Simon ding memalen king sablang bage. Marapat ing sablang kasunduan ning kapamahalan king lagyu na. Atyu kang Simon ing katuliran misulud king balabal a purpura da ring ari at king gintung hibilia king pago.


text:
Ala metung man, pari ya man o memalen, ing ating upayang payalan na lang bisa deting mepikayari, ibayu o alilan ing isanu man karing kautusan nang Simon o maus kapulungan king bansa, nung ala yang kapaintulutan o misulud king balabal a purpura da ring ari o ing gintung hibilia king pago.


text:
Tinggap nang Simon king ya ing maging Pekapun ding Pari, pamuntuk da ring sundalus, at gobernador da ring Judio at ding pari.


text:
Mepikayari king iting mipasiag mitatak ya king tinabas a tangsu at mibili ya king metung a agad a mayayakit a lugal kilub ning Templo


text:
at mibili la ding kopia king pisisinupan nang pibandian ning Templo lalam nang pamaningat Simon at ding anak na.


text:
Ibat king kasumangid ning dagat peparalan neng sulat Antiocus a anak nang Aring Demetrio i Simon, ing Pekapun ding Pari at gobernador da ring Judio at ing kabilugan a bansa. Ngana ning sulat:


text:
Ibat ya iting sulat kang Aring Antiocus. Miparala ya kang Simon, ing Pekapun ding Pari at gobernador, at king bansa da ring Judio. Kukomustan da kayu.


text:
Antimo ing balu yu, simsam de ring taksil ing kayarian da ring makatua ku. Inari ku king lub ku ing tagalan ku ing matulid ku at ibalik ke king sadia nang kabilian. Mekatipun kung dakal a sundalung upahan at migsadia kung barkung panggera.


text:
Pagnasan ku ing miras ku king bansa ku at lusuban ku la detang miglasak king kayarian ku at miglasak karing dakal nang siudad.


text:
Uli na niti, patunayan ku ing pangapatawaran da ring sablang buis a pepatawad da kekayu ding aring tikian ku at pati na ding sablang aliwang babayaran a pepatawad da kekayu.


text:
Mipasubali ya king buis ing Jerusalem at ing Templo. Ding sablang armas a sidia yu, at manatili lang kekayu ding kuta a telakad yu a ngeni sakup yu.


text:
Ing sablang utang yu ngeni king pondu ning ari at ing paintungulan pang sukat yung bayaran makalis na la manibat ngeni at angga na king kapilan pa man.


text:
Kabud atalakad mi neng pasibayu ing kekaming kayarian, ibie mi la kekayu, king bansa yu, at king Templo ding matas diling parangal ban makilala ing kekong dangalan king mabilug a yatu.


text:
King banuang dinalan pitung pulu at apat lisuban neng Antiocus ing bansa ding makatua na. Linipat la kang Antiocus ding sablang sundalus, inya ditak na la mu ding melakuan kang Trifo.


text:
Kibkuban neng Antiocus ing Dor; kayabe na lang linusub ding dinalan aduang pulung libung sundalus a masibukan at walung libung sundalung pakakabayu.


text:
Pepadurutnan de ing balen at sebat de ring barku na ing dagat. Makanyan ya kaigpit ing pangakubkub na manibat king mamala at danuman, inya alang milual o milub king siudad.


text:
Samantala, dinatang ya Jerusalem ibat king Roma i Numenius at ding kayabe na. Atin lang daralang sulat para karing miyayaliwang ari at bansa. Ngana ning mababasa:


text:
Ibat ya iting sulat kang Lucio, ing pekakatawan ding Romano. Miparala ya kang Aring Tolomeo. Kukomustan da kayu.


text:
Dinatang ya kekami ing metung a grupu a tubud ibat karing kakaluguran mi at kakamping Judio a tinubud nang Simon, ing Pekapun ding Pari, at ding memalen ning Judio, ban ibayu re ing minuna rang kasunduan a pamikaluguran at pamikampi.


text:
Uli na niti, pikayari mi ing sulatanan la ding miyayaliwang ari at bansa at aduan mi karela ing e da la sana tataginan ding Judio, ding siudad da o ing bansa ra king makananu pa mang paralan. King e da la gegerahan ding Judio o makikampi karing aliwang makigera karela.


text:
Nung sakaling ating taksil karing Judio a tinakas king bansa ra a dinatang kekayu, ibalik yu la kang Simon, ing Pekapun ding Pari, ban parusan na la agpang king kautusan da ring Judio.


text:
Peparala ya namang sulat a kalupa na niti i Lucio kang Aring Demetrio, kang Attalus, Ariarates, Arsaces, Sampsames, at karing tau Esparta,


text:
at kareting lugal: Delos, Myndos, Sicyon, Caria, Samos, Pamfilia, Licia, Halicarnassus, Rhodes, Faselis, Cos, Side, Aradus, Gortyna, Cnidus, Cyprus, at Cyrene.


text:
King kaduang besis kibkuban neng Aring Antiocus ing Dor at tuki-tuking paglusub ing gewa na. Pepagawa yang kasangkapan a pangubkub at sebatan ne i Trifo, inya alang milual o milub karela.


text:
Peparala yang aduang libung piling tau i Simon ban sumaup kang Antiocus. Magdala lang pilak at gintu at dakal a gamit;


text:
oneng tinggian nang Antiocus ing aluk. Pepayalan na ngang ulaga ing sadia nang kasunduan kang Simon at meging kalaban ne.


text:
Tinubud neng Antiocus ing pagkatiwalan nang opisyal a i Atenobius ban makipagsalita kang Simon. Ngana kang Simon, Kasalukuyan meng sasakupan ngeni ing Jopa at Gezer at ing kuta ning Jerusalem, ding siudad a dake na ning kanakung kayarian.


text:
Lesak mu la ding sakup da at ginawa kang maragul a kasiran king bansa, at gewa yung panginuan ing sarili yu king dakal a lugal ning kakung kayarian.


text:
Isubli mu la kaku ngeni deting siudad a sekupan mu at isubli mu ing buis a melikum karing lugal a makalagpus king angganan na ning Judea a sekupan mu.


text:
Nung e mu daptan iti, mamayaran kang atlung pulung libung librang pilak king uli ra, at atlung pulung libung libra pang pilak bilang kabayaran ning kasiran a depat mu at para king pangawala ning buis karing siudad. Nung magkulang ka kaniti, datang kaming makigera keka.


text:
Inyang datang ne Jerusalem i Atenobius, ing Kakaluguran ning Ari, mengapamulala ya inyang akit na ing kamalan na ning kabilian nang Simon, ding gintu at pilak a kasangkapan na king lulanan da at ing pibandian na. Inabut ne ing mensahi na ning ari


text:
at nganang mekibat Simon, Ala kaming sekupan a bansa da ring aliwang tau o kinuang bandi ra nune mu ing mana mi karing makatua mi a simsam dang ala keng matulid ding kalaban karing milabas a panaun.


text:
Tungkul naman king Jopa at Gezer a tatagalan mu, masiadung maragul ing kasiran a gagawan da reting balen karing kekaming memalen at king bansa mi. Dinan da kang anam a libung librang pilak para kareti.


text:
E ya mekibat kataya mang amanu i Atenobius bagkus meko yang mikakalabkab a mua. Mibalik ya king ari at binie ne ing pakibat nang Simon, at lerawan na ing kamalan nang Simon at ing sablang ikit na. Mikalabkab ya king mua ing ari.


text:
Tilduan ne ning ari i Cendebeus bilang pekapun ding sundalus king lele dagat at dininan neng sundalung e pakakabayu ampon sundalung pakakabayu.


text:
Penabilin na ing sabatan ne ing Judea, italakad neng pasibayu ing Kidron at gawan matibe ding pasbul nang dalan, at gerahan na la ding kekaming kabalen kabang ya naman isundu na ing pamanagal na kang Trifo.


text:
Dinatang ya Jamnia i Cendebeus at inumpisa na na lang ligaligan ding kekaming kabalen inyang liban ne ing Judea, at inyang dekap na la at pete ding tau.


text:
Telakad neng pasibayu ing Kidron at mibili yang sundalung pakakabayu at aliwa pang sundalus ban makagawa lang pamaglusub at pamagpatrolia karing dalan ning Judea, antimo ing penabilin na ning ari.


text:
Likuan neng Juan a anak nang Simon ing Gezer at pepabalu na kang tata na ing sablang gewa nang Cendebeus.


text:
Inaus na lang Simon di Juan at Judas, ding adua nang pekamatuang anak. At ngana karela, Ding kapatad ku at aku at ing pamilya nang tata ku pekilaban mi ing labanan ning Israel manibat na inyang kayanakan mi angga na king aldong iti, at karing dakal a oportunidad migtagumpe kaming aliligtas mi ya ing Israel.


text:
Matua na ku ngeni, oneng ikayu, salamat king Dios, atyu kayu king pangakayanakan yu. Kuanan yu na ing lugal ku at ding king kapatad ku; lage kayu at pakilaban ye ing bansa tamu. Antabayanan na kayu sana ning Dios.


text:
Mekatatag yang aduang pulung libung masibukan a sundalung e pakakabayu at pakakabayu i Juan at linual la ban arapan i Cendebeus.


text:
Kebukas la Modein at maranun lang menulakan para king kapatagan. Karin ding dakal a sundalung e pakakabayu at pakakabayu makasadia lang arapan da la, oneng ating mamilatan karelang metung a ilug.


text:
Migpuestu la ding sundalus nang Juan ban arapan ding kalaban. Apansingan nang Juan king tatakut lang dalakit ding sundalus na king ilug, inya menimuna yang dinalakit. Ikit de ring sundalus na at tikian de.


text:
Pinitna na lang Juan ding sundalus na at uling dakal ya sundalung pakakabayu ing kalaban pinuestu na la ding sundalus nang pakakabayu king libutad.


text:
Tiniup da la ring trumpeta at mesambut ya i Cendebeus at ding sundalus na; dakal la karing sundalus na ding mete. Memulayi la ding mitagan at mibalik king kuta king Kidron.


text:
Mesugat ya king labanan i Judas oneng sindu nang Juan a kapatad na ing pamanagal karing kalaban angga king Kidron a telakad nang pasibayung Cendebeus.


text:
Ding pasitakas a kalaban a sundalus memulayi la karing tore da ring marangle ning Asdod. Silaban neng Juan ing siudad. Mete la king aldong ita ding aduang libung kalaban a sundalus. Mibalik yang e ninanu balang king Judea i Juan.


text:
Tilduan neng Simon a Pekapun ding Pari i Tolomeo a anak nang Abubus ban maging pekapun da ring sundalus para king Kapatagan ning Jerico. Mabandi ya i Tolomeo


text:
Oneng milalu ing kapagnasan na at buri ne pang sakupan ing mabilug a bansa, at minisip yang paralan ban mate ya i Simon at ding anak na.


text:
Migbisita ya i Simon kayabe ding anak nang i Matatias at i Judas karing miyayaliwang balen king metung a lugal ban siasatan da ing pamangailangan da. Miras la Jerico king bulan ning Sebat, ing kalabing metung a bulan king banuang dinalan at pitung pulu at pitu.


text:
I Tolomeo a magsadia ban paten ne i Simon at ding adua nang anak tinggap na la ketang malating kuta a ausan dang Dok a pepatalakad na. Dininan na lang maragul a bangketi oneng atin yang tauan a pakasalikut kilub ning kuta.


text:
Inyang malasing ne i Simon at ding anak na, linual ya i Tolomeo at ding tauan na king pangasalikut da at pakaespada lang linub king pipanganan nung nu re pete i Simon, ding adua nang anak, at ding mapilan karing utusan na.


text:
Kaybat sinulat ya i Tolomeo king ari at sinabi na ing gewa na. Keting sulat mekisabi yang paralan ne sanang sundalus ban sumaup at king ipailalam ne sa king pamamahala na ing bansa at ding siudad na.


text:
Peparalan na lang sulat ding opisyal da ring sundalus ban agkatan na lang makiabe king kayarian a at pengakuanan na lang dinan pilak, gintu, at regalu. Kaybat peparala yang tauan na Gezer ban paten de i Juan,


text:
Oneng ating memulaying minta king Gezer; minuna ya karing tauan nang Tolomeo at belita ra kang Juan king i tata na at ding kapatad na pete da la at king tutubud na lang Tolomeo ding sundalus na ban paten de.


text:
Mengapamulala ya i Juan keting balita at uling midinan neng makaunang babala, peparakap na la at pepate ding lalaking tiburan dang paten ya.


text:
Ing aliwa na pang depat Juan manibat na kanitang selisian ne i tata na: ding pamakilaban na, ding dapat na a mitmu king tepangan, ing pader a pepalarin na, at ing aliwa na pang arapat na,


text:
Ibat ya iting sulat karing Judiong atyu Jerusalem at Judea, at miparala ya karing kapatad dang atyu Ehipto. Kukomustan da kayu.


text:
Mananu na sanang dinan na kayung kapayapan at bendisyun ning Dios, at ganakan ne ing kasunduan na kang Abraham, Isaac, at Jacob, ding tapat nang talasuyu.


text:
Ibie na sana kekayu ing kapagnasan samba king Dios at ing kalausan a lub tupad king mabilug yung pusu at kaladua king parasan na.


text:
Dinan na kayu sanang beluan a makaintindi king Kautusan na at karing tuntunan na. Dinan na kayu sanang kapayapan,


text:
pakibatan na la ding panalangin yu, patawaran ing kasalanan yu, at e na kayu lalakuan kapilan man king oras ning kaligaligan yu.


text:
King banuang dinalan anam apulu't siam, inyang i Demetrio a Kadua ya ing ari ning Siria, silatanan da kayu tungkul king pamagligalig at kasakitan a dinatang kekami karing banuang kaybat nang mig-rebelding Jason at ding tauan na laban king Banal a Bansa at ning kayarian.


text:
Silaban neng Jason at ding tauan na ing pasbul dalan ning Templo at pete da la ring taung alang kasalanan. Menalangin kami kanita at pekibatan na kami. Minie kaming ain a animal at ain-a-binutil, sinindi mi la ding sulu, at lege ding sagradung tinape.


text:
Inya pagselebran ye ing Piesta da ring Dalungdung king bulan ning Kislev. Misulat ya iting sulat king banuang dinalan walung pulu't walu. ING SULAT KANG ARISTOBULO


text:
Ibat ya iting sulat karing Judiong atyu Jerusalem at Judea, king Senado da ring Judio, at kang Judas. Para kang Aristobulus ya, ing talaturu nang Aring Tolomeo at lahi da ring pekapun pari, at para karing Judio ya a atyu king Ehipto. Kukomustan da kayu ngan at mananu na sanang alang masakit kekayu.


text:
Pasalamatan mi ya ing Dios uling linigtas na kami king maragul a panganib. Anti kami karing lalaking makasadiang lumaban king ari,


text:
Kanitang minta ya Persia ing Aring Antiocus a kayabe ding dakal nang sundalus alang minisip king atin lang kasambut, oneng ikua da lang pete at pemirasu king templo ning kikilalanan dang diosa a i Nanea kapamilatan ning paralan a gewa da ring pari nang Nanea.


text:
Minta ya ing Aring Antiocus a kayabe da ring mapilan karing pagkatiwalan nang tagapayu ban pakasalan ne ing diosa, at kaybat kuanan ing dakal king pibandian ning templo antimong regalung pangkasal.


text:
Kaybat dang lege ding pari ing pibandian, ing ari at ding mapilan karing kayabe na linub la king templo ban kuanan da. Kalub nang Antiocus, sera da la ring pari ding pasbul,


text:
at manibat karing lihim a pidadalanan king kisami pemarongga da lang batu. Mibagsak ya ing ari; anti ya mong mituran king kildap. Pemirasu da la katawan at inatsa da la ring buntuk da karing taung atyu kilual.


text:
Pasalamatan ya ing Dios uling perusan na la deting taung e mayap a dapat. Pasalamatan ya king sablang bage.


text:
King kaduang pulu't lima nang aldo ning bulan ning Kislev pagselebran mi ya ing Piesta ning Pasibayung Pangatalaga ning Templo kabang pagselebran mi ing Piesta da ring Dalungdung. Inisip mi ing maulaga ing paganaka mi iti kekayu ban kanita ikayu munaman apagselebran ye iting piesta. King makanyan a paralan yu aganaka nung makananung linto ing api inyang miyain yang sakripisyu i Nehemias kaybat neng apatalakad ing Templo at ing altar.


text:
King panaun a inyang ding makatua mi darala da lang yugse Persia, ating mapilan a tapat a pari a king lihim kinangwang api king altar. Selikut da iti king metung a malanging talaga at king kasanting na pangasalikut alang menakit metung man.


text:
Kalabas da ring dakal a banua, king panaun a tikda ning Dios, tinubud neng magbalik ning ari ning Persia i Nehemias. Tinubud na lang Nehemias ding lahi da ring paring misalikut king api ban kuanan de. Oneng belita ra king e la menakit api, nune marayuput a likidu.


text:
Inutusan na lang Nehemias ing kuma lang ditak at idala ra arap na. Inyang ing bage iyain da makasadia na, inutus na karing pari ing idilig da iting marayuput a likidu babo ding dutung, at karing bage atyu babo ra, at iti merapat.


text:
Kaybat nang linabas ning mapilan a penandit, sinlag ya ing aldo a mipampan king biga at mikalabkab ing maragul a api king altar, at mengapamulala la ding sabla.


text:
Kabang maduduluk ya ing ain, menalangin la ding pari at ding atyu karin. Penimunan na lang Jonatan, ing Pekapun ding Pari, at i Nehemias at ding memalen mekibat la.


text:
Makanyan ya ing panalangin nang Nehemias: O Ginung Dios a linalang king heganaganang bage, makapagmulala ka, mayupaya ka, makatuliran, at malunusan. Ika ing bukud ari, ing bukud malam.


text:
Ika ing bukud mung mapamie, ing bukud mung makatuliran, mayupaya, at alang angga, ing Talapagligtas ning Israel king sablang e mayap. Pinili mu la ding makatua mi ban maging sarili mung memalen.


text:
Tanggapan mu ing ain-sakripisyu alang-alang karing sablang memalen ning Israel; bandi mu la, ingatan mu la at papagbanalan.


text:
Tipunan mu la ding miyugse, gawan mu lang malaya detang me-ipus karing paganu, dinan mong kapaldanan detang lalatian da at pikakasaman; ipabalu mu karing paganu king ika ing kekaming Dios.


text:
Parusan mu la ding lulupig kekami king uli ning karelang bigsikan at paburen mu lang dumalan kasakitan;


text:
oneng italakad mu la ding kekang memalen king kekang banal a lugal, antimo ing sinabi nang Moises a kekang daptan.


text:
Inyang megisan na ing ain-sakripisyu, inutus nang Nehemias ing tipunan da ing mitagan a marayuput a likidu at pepatugtug na karing batung maragul.


text:
Mikalat ing mengapalyari karing sablang lugal. Belita ra king ari ning Persia king menakit lang marayuput a likidu king lugal nung nukarin da selikut ding pari ing api ning altar bayu la miyugse, at king i Nehemias at ding kayabe na ginamit da ban silaban ing yayain da.


text:
Ding tilduan nang talabante ning ari tinanggap lang dake king maragul a buis a tatanggapan ning ari uli na niting sagradung lugal.


text:
Inaus neng neftar Nehemias at ding kayabe na ing marayuput a likidu a ing buri nang sabian pamaglinis, oneng ding mas dakal a tau ausan deng nafta.


text:
Agpang karing piakitan a talaan ing propeta Jeremias ya ing minutus karing miyugse Israelita ing isalikut de ing api, antimo ing mebanggit. At uling king kapamilatan na miyabie ya karela ing Kautusan,


text:
penabilinan na lang e da la kakalinguan ding tuntunan ning Ginu at e paypirait karing akakit dang masanting a larawan a gintu at pilak.


text:
Subali pa kaniti, makasulat kareting piakitan king inutus ning propeta Jeremias, lalam nang pamatnube ning Dios, king ing Tolda ning Panga-atyu ning Ginu at ing Kaban ning Kasunduan kayabe na la king paglako na. Kaybat meko yang minta king bunduk nung nukarin king taluktuk na niti ikit neng Moises ing bansang pengaku ning Dios.


text:
Karas nang Jeremias king bunduk menakit yang kueba a malyaring tuknangan. Dela ne king kilub ing tolda, ing Kaban, at ing altar ning insenso, at kaybat sera ne ing asbuk ning kueba.


text:
Pekikuanan deng atukian ding kakaluguran nang Jeremias at tandanan ing dalan, oneng e re ikit ing kueba.


text:
Inyang abalitan nang Jeremias ing depat da, sebianan na la at ngana: Manatili yang lihim ing lugal anggang e na la tipunan ning Dios ding memalen na at pakit lunus karela.


text:
Kanita na ipabalu ning Ginu nung nu la pakasalikut at ing ligaya ning Ginu mayakit yang kayabe ning biga, nung makananung ikit de inyang panaun nang Moises at inyang manalangin ya i Solomon king kailangan yang mitalaga ing Templo.


text:
Belita da naman king i Solomon, ing tinanggap grasia ning kabiasnan, inain ne ing ain-ning-pamitalaga kayari na ning Templo,


text:
at king inyang manalangin ya, tinipa yang ibat banua ing api at gisan ne ing ain-sakripisyu, anti ing milyari inyang menalangin ya i Moises.


text:
Makatala la naman deting bage king piakitan a talaan ding ari at king istoria king delanan nang Nehemias, antimo nung makananu na lang tinipun Nehemias ding istoria da ring ari, ing sinulat da ring propeta, ding dapat nang David, ding sulat da ring ari tungkul king banal a pamanain ban atipun na la ding dakal nang libru.


text:
Makanyan na la namang tinipun Judas ding dakal a mengakalat a libru uli na ning gera, at atyu la kekami ding libru.


text:
Anti na ning malapit mi neng pagselebran ing Piesta ning Pasibayung Pangatalaga ning Templo, susulat kami kekayu at dirinan payu ban ikayu man pagselebran ye.


text:
Linigtas ne ning Dios ing mabilug nang memalen at binalik ne kekami ing banal a bansa, ing kayarian, ing pamagpari, at ding kasuyuan king Templo,


text:
antimo ing pengaku na king Kautusan na. Linigtas na kami karing maragul a e ustu at gewa neng malinis ing Templo, at maragul ke kapaniwalan king tipunan na kami king banal nang Templo.


text:
Sinulat nang Jason a tau Cyrene karing limang libru ing istoria nang Judas Macabeo at ding kapatad na, ing pangalinis na ning maulang Templo, at ing pangatalaga na ning altar.


text:
Sinabi na la naman ding vision ning banua a ikit da ring matapang at masigasig mekilaban ban idipensa ing Judaismo. Agyamang ditak la mu, linaso re ing mabilug a bansa at ikua da lang atabi ding kalaban a dayuan.


text:
Abawi re ing Templo a pikabaluan king mabilug a yatu, apalaya de ing siudad ning Jerusalem, at abalik ding kautusan a halus milako. Iti ngan ikua rang pigtagumpen uling malunusan ya at maganaka karela ing Ginu.


text:
Tutung dakal ing bage tatalakayan na inya e na agyung talnan ning ninumang bisang makabalu king istoria ning mengapalyari.


text:
Pekikuanan kung gawan keng mayan para tumula la detang babasa ampon magkusuelu, at ban e la misakitan detang kailangan dang tandanan ing kalamnan na, at pakinabangnan dia naman agyang detang paminsan-minsan mu babasa.


text:
E mayan ing obrang tinggap ku king sarili ku. Mangaintulid ing dakal a obra at dakal a benging pamagpuyat


text:
kalupa na ning e mayan para king metung a tau ing magsadia yang apunan at nasa na ing dinan na la ngang kusuelu ding bisita na. Makanyan man, matula kung tanggapan iting mabayat a obra alang-alang karing sablang talabasa.


text:
Lakuan ku na la mu king minunang sinulat detang pamipalino na karetang lati-lating bage at pagkapilitan ku namu ing sampulunan ku la ding mengapalyari.


text:
E ku mengari king mitatalakad metung a bayung bale a kailangan nang pagmalasakitan ing sabla angga na detang lati-lating bage ning bale, bagkus mengari ku mu king metung a pintor a alang aliwang kapagnasan nune mu ing mayakit yang masanting ing bale.


text:
Ing susulat istoria kailangan ing lubus neng balu ing tatalakayan na, lawan na angga na itang lati-lating bage at kaybat maingat neng istoria.


text:
Oneng ing metung a babie mung sampulun sukat yang mipaintulutan munie nang makuyad a ulat at malyari ing e na na tatalakayan ing lati-lating bage.


text:
Inya ala nang dakal pang salita, pagumpisan ku ne ing istoria ku. E ustu ing pakakaba ya ing pamuklat a amanu at kaybat ikuyad ne man ing tune istoria.


text:
Lubus ing kapayapan at kanawan king banal a siudad ning Jerusalem inyang i Onias ya ing Pekapun ding Pari. Maingat da lang pamintuan ding kautusan kanita uling tapat ya i Onias at kasaman na ing e mayap.


text:
at agyang ing Aring Seleuco, ing ari ning mabilug a Asia, ya ing babayad king gastus da ring ain king Templo ibat king sariling buis a likum na.


text:
Oneng ing metung a taung milagyuan Simon king tribu nang Bilga, ing pekapun talapanibala ning Templo, mesambut ya king pamipagsalita na kang Onias tungkul karing tuntunan king palengki ning siudad.


text:
King panaun a ita, i Apolonio a anak nang Traseus ya ing gobernador ning Cele-siria at Fenicia. Pintalan neng Simon


text:
at sinabi na king dakal la ding salapi king kaban ning Templo at e la mabilang-bilang. Anti na ning e no man kailangan ding salapi para karing ain, mayap pa ing ibili la king lalam nang upaya ning ari.


text:
Inyang ikit neng Apolonio ing ari belita na nung nanu ing sinabi ra tungkul king pibandian na. Pinili ne ning ari i Heliodoro, ing pekapun da ring ministru na, ban kuanan na iti para king ari.


text:
Agad yang meko i Heliodoro, oneng sinabi na king gagawa ya mung pamaniasat karing siudad ning Cele-siria at Fenicia.


text:
Karas na Jerusalem at kaybat na ning masayang salubung a binie na ning Pekapun ding Pari kang Heliodoro, selita na ing tune nang sangkan ning pamagbisita na at kitang na nung tutu pin ing balitang tinggap na.


text:
Pepaintindi na ning Pekapun ding Pari king ding makadepositu king Pondu ning Templo para karen lang mebalu at ulila,


text:
subali ketang dake a mangaintulid kang Hircano a anak nang Tobias, ing lalaking ating matas a katungkulan. Lilingad nang Simon ing katutuan keting bage. Sinabi na naman king ing kabilugan a alaga mamabut mung atlung pulung libung librang pilak at labing limang libung librang gintu.


text:
Ngana pa king masakit malyari king ing ninuman mipaintulutan yang kumang salapi da ring memalen a menalig king pangasagradu na at dangalan ning Templo a pikabaluan king mabilug a yatu.


text:
Oneng i Heliodoro a manalakaran king kautusan na ning ari, pinilit na king ding makadepositu sukat lang idala king pisisinupan pibandian ning kayarian.


text:
Inya mitakda yang aldo at minta ya king Templo ban panibalan na ing pangabilang da ring salapi. Inya mika maragul a kaligaligan king mabilug a siudad.


text:
Makasakab la king arap ning altar ding paring paka-abitu at inawad da king Dios ing ingatan na la sanang e matatagin ding salapi, anti na ning ya ing minie karing kautusan ban maingat la ding salaping dinepositu da ring memalen king Templo.


text:
Malungkut ya ing balang manakit king Pekapun ding Pari. Maputla ya lupa uli na ning sindak a daralanan ning kaladua na.


text:
Gagalgal ya king mabilug nang katawan at king istura na ing sakit a panamdaman na e makalingad karing manakit.


text:
Pupulayi lang daratang ibat karing bale da ring memalen ban makiabe karing makisabing mayap uli na ning kalapastangan a malapit nang dugpa king banal a lugal.


text:
Mitmu ya ing dalan karing babaing alang susulud nune mu paldang gewa king imalan a magaspang; ding dalagang sadiang makakulung mu king bale memulayi la karing pasbul dalan o karing pader da ring bale ra, at ding aliwa pakalual la katawan babatio karing awang;


text:
Makalunus lang akakit ding maldang pakasakab a maliligalig a pilubluban ampon ing Pekapun ding Pari king makalunus nang itsura.


text:
Samantalang mamaus la ding memalen king Ginung Mayupaya ban ingatan na la ding salaping makapanibala king kaingatan na,


text:
Itang penandit a ya at ding guardia na dinatang la king pisisinupan bandi ning Templo, ing Ginu ning sablang makapagmulalang upaya pepakit yang metung a vision ban kanita ding sablang mengangas linub kayabe nang Heliodoro mangatakutan la at mangaina la king takut king pagmumulalan a pepakit nang upaya ning Ginu.


text:
Kaniting vision menakit lang kabayu at metung a makasake. Masanting ya panga-ayus ing kabayu at ing makasake; makapiblas yang gintu at makatakut ya itsura. Bigla yang sinugud kang Heliodoro ing kabayu at ginulut ya at pemaldak ne.


text:
Atin ya namang ikit i Heliodoro a aduang masikan at masanting a kayanakan a lalaki; masanting la piblas. Atyu la king mingatba at alang lunus deng pemarug.


text:
Malalagua yang milako male tau at mikera king gabun, at binili de ring tauan na king metung a pagkeran


text:
at liwal de. Nandin pa mu iting lalaking abe ding dakal a tau at ding sablang guardia na, linub la ban lusuban de ing pisisinupan pibandian ning Templo, ngeni ala yang sikanan nanuman a pupusanan dang lulual. Inya lantaran daa ngang kilala ing mayupaya nang sikanan ning Dios.


text:
Kabang makakera ya i Heliodoro at e makapagsalita at ala nang kapanayan kumayap pa uli na ning pepakit nang upaya ning Dios,


text:
pupurian da ne man ding Judio ing Ginu uli na ning makapagmulalang pamagdipensa na king Templo a kapilan pa mu mitmu ya king kapigaganakan at kaguluan, ngeni maglapo ya king tula at saya.


text:
Inawad da ring mapilan karing kayabe nang Heliodoro kang Onias a Pekapun ding Pari ing manalangin ya sana king Kakataskatasan ban masagip ya bie ing taung makabingit na king kamatayan.


text:
Inya minie yang ain-sakripisyu para sagipan ne ning Dios i Heliodoro, uling e na buri ing isipan na ning ari king ding Judio ilang makirapat king milyari king taung tinubud na.


text:
Kabang mamie yang ain-sakripisyu i Onias, ding aduang kayanakan a lalaki a misusulud parehung imalan, antimo king sadia, pepakit la kang Heliodoro. Ngara, Pasalamat ka kang Onias, ing Pekapun ding Pari; linigtas na ka ning Ginu uli na.


text:
Tandanan mu king ing Ginu ning banua ya ing memarusa keka. Ngeni mako na ka at sabian mu karing sabla ing maragul nang upaya. Kasabi ra, limbug la.


text:
Minie yang ain-sakripisyu king Ginu i Heliodoro, at uling linigtas ne bie ning Ginu ginawa yang dakal a pangaku. Memun ya kang Onias at mibalik ya at ding sundalus na king ari.


text:
Karin sinabi na karing tau ing milagrung gewa na ning Kakataskatasan a Dios a ikit ding sarili nang mata.


text:
Inyang kutnan ne ning ari i Heliodoro nung nanu yang klasing tau ing masanting diling itubud Jerusalem keng tutuki, nganang mekibat:


text:
Nung atin kayung kalaban o ating magtangkang laban king kekayung kapamahalan, ya ing itubud mu. Magbalik ya kekang mebarug, nung magbalik ya, uling ating makapagmulalang upayang ibat king Dios a magobra karin.


text:
Babanten ne ning Dios ning Banua ing Templo; daragsa ne at papaten ing ninumang datang a e mayap a kapagnasan.


text:
I Simon a mebanggit na, itang taung migsalita laban king bansa na tungkul king salapi, migsalita ya namang kalaraman tungkul kang Onias. Sasabian na king i Onias ya ing menampalasan kang Heliodoro at ya ing penibatan na ning sablang kaguluan.


text:
E ya tatakut tulduan ne i Onias anting magtangkang laban king gobiernuiting Onias a e mu ing minie yang saup king Jerusalem at dipensa ne ing Templo, nune pignasan na pa ing mipamintuan la sana deng kautusan.


text:
Ing pamipate meging matindi angga king ing metung karing talatuki nang Simon a pagkatiwalan na, mekamate yang tau.


text:
Inyang akilala nang Onias king ing pamipate dang Simon mapanganib na at king i Apolonio a anak nang Menesteo, ing gobernador ning Cele-siria at Fenicia, susubung ne pa i Simon king dapat nang e mayap,


text:
minta yang dinalo king ari. E ya dinatang ban sangkanan na la ding kabalen na, nune anting taung maki malasakit king kapakanan da ring sablang Judio, bilang metung a makabansa at memalen.


text:
Ikit na king nung e ya mamilatan ing ari e mika kapayapan at e na tuknangan Simon ing kamulangan na.


text:
Kaybat na nita, inyang mete ne i Aring Seleuco, meging ari ya i Antiocus a kakilala da king lagyung Epifanes, i Jason a kapatad nang Onias ya ing meging Pekapun ding Pari king kapamilatan na ning e ustung paralan.


text:
Pintalan ne ing ari at kaybat pengakuanan neng dinan aduang pulu at pitung libung librang pilak at kaybat anam pang libu a ibat king paintungulan a buis.


text:
Pengaku na namang Jason ing karagdagan pang labing metung a libu aduang dalan limang pulung librang pilak para mika kapaintulutan yang patalakad metung a pipamialungan, nung nukarin malyari lang magsane ding kayanakan a lalaki, at buri na la namang mayaus memalen na ning Antiokia ding tau Jerusalem.


text:
Dininan neng kapaintulutan ning ari, at kabud ikua ne ing katungkulan Pekapun ding Pari, inutus na ing tukian da ring Judio ing ugali da ring Griego king karelang pamibiebie.


text:
Leko na la ding pribilegio a ikua nang Juan para karing Judio ibat karing minunang ari ning Siria. (I Juan ya i tata nang Eupolemus a kaybat minta Roma ban gawang pamakikaluguran at pamikampi.) Leko na la naman ding ugaling Judio at inalilan na karing bayung ugali a labag king Kautusan.


text:
E meluat pepatalakad ne ing metung a pipamialungan king kabitisan na ning bunduk-bundukan na ning Templo at tinaid na la ding mayap dili karing kayanakan a lalaki ban tukian ing ugali da ring Griegong makiabe karing miyayaliwang pialung.


text:
Uli na ning alang kalupa ing e mayap nang dapat Jason, itang alang Dios at meging Pekapun ding Pari king e ustung paralan, miras ing kasusukdulan ning pamanuki ra king pamibiebie ra at panugali da ring Griego


text:
angga na king pati ding pari pepaburen da ing katungkulan da. Milako la interes karing kasuyuan king Templo at pepaburen da na ing pamanain. Matula lang sinaup king gastus na ning eskwela ning batbatan at kabud miyabie ya ing kapabaluan mabilis lang pupunta ban makiabe karing pialung a labag karing kekaming Kautusan.


text:
E ra na dininan pansin itang lalawan dang maulaga ding makatua da bagkus ing pigmalasakitan da ila ding parangal da ring Griego.


text:
Inya digpa karela ing mangabayat a kasakitan, uling ding mismung taung ing pamibiebie ra at panugali ya ing buri dang apusan ila na pin man ding meging mabagsik dang kalaban.


text:
ing alang atdung i Jason, mitubud yang lalaking ibat Jerusalem a mibibilang memalen ning Antiokia ban magdalang aduang pulu't aduang libu at limang dalan a librang pilak ban pamayad king metung a ain-sakripisyu king kikilalanan dang dios a i Hercules. Agyang deting lalaki e ra isipan ing karapatdapat ing gamitan ing anti kaniting maragul a alaga para king ain-sakripisyu, inya


text:
ding alagang makatalaga king ain-sakripisyu kang Hercules ginamit da la para king pamipagawang barkung panggera.


text:
Inyang i Apolonio a anak nang Menesteo mituburan yang munta Ehipto ban tumagun king pangakorona nang Filometor bilang ari, abalitan nang Antiocus ing laban ya i Filometor karing palakad na. Migaganaka ya i Antiocus king kapanatagan na ning sarili nang kayarian, inya minta ya Jopa at kaybat tinaglus ya Jerusalem.


text:
Tinggap neng Jason at ning siudad king labis-labis a parangal a maki sulung pakasindi kareng tukil at king maragul a tula. Manibat Jerusalem penimunan na lang Antiocus ding sundalus nang papunta Fenicia.


text:
Kaybat ning atlung banua, tinubud neng Jason i Menelao (kapatad neng Simon a minunang mebanggit na) ban magdalang salapi king ari, at ban aduan na ing pasya na karing dakal a maulagang bage.


text:
Inyang talakad ne arap ning ari, ikua na ing mayap nang pilubluban ning ari king kapamilatan na ning pepakit nang kayupayan, at minie yang labis aduang pulu't aduang libu at limang dalan a librang pilak kesa karing binie nang Jason. Ikua na ing panga Pekapun ding Pari.


text:
Inya migdala yang papelis a ibat king ari i Menelao a patutu king ya ing Pekapun ding Pari. Oneng ala neng aliwa pang kayapan ban maging karapatdapat ya bilang Pekapun ding Pari. Atyu kang Menelao ing ugali na ning taksil at mabangis yang anti ing malyap a animal ning gubat.


text:
Inya i Jason a memirait king sarili nang kapatad ban milako ya king panga Pekapun ding Pari mepilitan yang tumakas king bansang Ammon.


text:
Menatili yang Pekapun ding Pari i Menelao, oneng e na tiparan ing pangaku nang munie salapi king ari.


text:
Makanyan man i Sostratus, ing pekapun ning kuta ning Jerusalem, uling katungkulan na ing singilan na la, ala yang patugut sisingil karing salapi. Inya king katataulian, deting adua meyaus la ban marap king ari tungkul keting bage.


text:
Likuan neng Menelao ing kapatad nang i Lisimaco bilang pansamantalang Pekapun ding Pari, at i Sostratus naman likuan ne ing kuta lalam nang pamamahalang Crates, ing pekapun da ring upahan a sundalung ibat Cyprus.


text:
Samantala, mig-rebeldi la ding memalen da ring siudad ning Tarsus at Malus karin Cilicia uling binie na la ning ari deting siudad bilang regalu king babaing kasese na a i Antiokis.


text:
Inya likuan ne ning ari bilang manimuna i Andronico, ing metung karing matas nang opisyal, at memirapal yang minta Cilicia ban ibalik na ing kaayusan.


text:
Semantalanan nang Menelao iting oportunidad at dininan ne i Andronico karing mapilan a gintung pinggan a kasangkapan ning Templo a kinua na. Mekapisali neng mapilan kareti king Tiro at karing aliwa pang kasiping a siudad.


text:
Inyang abalitan na iting Onias, tinakas ya at sinalikut king metung a templo king Dafne a malapit king siudad ning Antiokia at karin na bilalag ing depat nang Menelao.


text:
Kanita lepitan neng lihim Menelao i Andronico at inawad na ing paten ne i Onias. Inya minta ya i Andronico kang Onias at alinlang ne kapamilatan na ning malugud nang pamanialubung at pangakung e ya numanu balang. Agyamang atin yang alinlangan i Onias, ikua nia mu ring alinlang Andronico ban mako king templo a pisalikutan na, at agad-agad neng pete alang lunus.


text:
Inya kabalik na ning ari ibat king sakup ning Cilicia, pintalan de ring Judiong atyu Antiokia at rineklamu ra iting alang matulid a pamakamate. Dakal la naman karing paganu ding makanyan a pamisip tungkul keting mepalyaring pamakamate.


text:
Maragul nang penamdaman at kelungkut ning Aring Antiocus angga king mipakiak ya inyang aganaka na ing kabiasnan na at ing disiplina na ning meyangu-bie Onias.


text:
Uli na ning maragul nang mua, ginabak neng Antiocus ing balabal nang purpurang Andronico, linubas ne, at pepalakaran ne king mabilug a siudad angga na ketang lugal nung nune pete i Onias. Karin ne pepapate Antiocus iting makamate tau. Perusan ne ning Ginu i Andronico agpang karing krimen a depat na.


text:
King pamakisabuatan nang Lisimaco king kapatad nang i Menelao, penakawanan ne ing Templo karing dakal nang kasangkapan a gintu. Inyang miras ing balita karing tau mitipun-tipun la laban kang Lisimaco.


text:
Uli na ning mua da ring memalen at mabayat na ing mapigil la pa, peparala yang atlung libung paka armas a tau i Lisimaco ban lusuban da la. Penimunan na lang Aurano, ing taung kabud na metua a ala namang beluan.


text:
Inyang ikit da ring Judiong atyu king patyu ning Templo ing malilyari, memangua lang batu at pirapirasung dutung o kaya kasakmal a abung ibat king altar at pemasibas da iti kang Lisimaco at karing tauan na.


text:
Dakal la ding mesugat, atin pang mete karing tauan na at misambulat lang tinakas ding aliwa. Ing mapanako karing sagradung kasangkapan, i Lisimaco, pete de siping ning pisisinupan bandi ning Templo.


text:
Inyang datang ya ing ari king siudad ning Tiro, peparala lang atlu katau ding manungkulan Jerusalem ban misampa lang dalum laban kang Menelao.


text:
Inyang ikit na ing masasambut ya king kasu na, sihulan neng maragul a alaga i Tolomeo a anak nang Dorymenes ban agkatan neng magpanig ya ing ari kang Menelao.


text:
Inagkat neng Tolomeo kanita ing ari ban magpatingangin kilual at karin ne inagkat magbayu isip ing ari.


text:
Inatulan neng alang kasalanan ning ari i Menelao, ing penibatan ning sablang kaguluan, king dalum a simpa ra laban kang Menelao. Oneng ding atlu katau, a agyang ding mabagsik a Esita nung ila ding minatul king kasu, mipayalan la sang kasalanan; ngeni ila ding mesentensiang mate.


text:
Ding atlu katau a menalakaran para king karelang siudad at para karing karelang kabalen, at ding sagradung kasangkapan a mepanako king Templo, ila ding agad at e makatuliran dang pete.


text:
Makanyan man, ba rang apakit ding mapilan a tau Tiro ing e ra tula ing pangapate ra dininan da lang marangal a pangakutkut.


text:
Uli na ning tako da ring atyu king upaya menatili ya king puestu na i Menelao. Lalu yang e meging mayap aldo-aldo at ya ing e mayap diling kalaban ding mismung kabalen na.


text:
Kilub ding apat apulung aldo ding tau Jerusalem manakit lang vision king banua. Sundalus lang pakakabayu, pakabaluting gintu, at anti lang lulusub a ating tandus at espadang pakabagut karing karelang kaluban.


text:
Makahilera lang miyarapan laban king metung at metung, at mililiwas lang mipaglusub. Mikakaras la ding kalasag da, susulapo la ding tandus at paslu. Ding miyayaliwang baluti at ding gintung gani da ring kabayu kikislap la king aslag ning aldo.


text:
Menalangin ya ing metung at metung king siudad king maging masanting na la sanang tanda ding vision.


text:
Inyang mikalat ing maling balita king mete ya i Antiocus, tinipun na lang Jason ding maygit a libung lalaki at bigla neng lisuban ing Jerusalem. Apaurung da la ring lalaking pakapuestu karing pader at king katataulian sekupan de ing siudad. Tinakas ya i Menelao king metung a kutang malapit king bunduk-bundukan ning Templo,


text:
samantalang i Jason at ding tauan na alang lunus da lang pete ding kalupa rang Judio. E na na abalak Jason king ing tagumpe laban karing sariling kabalen ya ing kasusukdulan a kabiguan. Lalawan na pa ing tagumpe na anting pamaniambut karing kalaban na at e pangasambut ding mismung kabalen na.


text:
E ne ikuang Jason ing mamuntukan king kapamahalan, at king katataulian ing e mayap nang tangka alang binie mayap nune mu kamarinayan at kamuran king sarili na, at mepilit yang tinakas pasibayu king bansa da ring Ammonita.


text:
Mete yang makalunus a kabilian. Pepasukul neng Aretas, ing pamuntuk da ring Arabo; linawe deng anting metung a kriminal at pikasaman de uling pigtaksilan na la ding mismung kabalen na; tatagalan ne ning metung at metung, inya mepilit yang sinalikut karing miyayaliwang balen. Katataulian, tinakas yang minta Ehipto ban karin manuknangan,


text:
at kaybat minta ya Grecia a magnasang manakit tuknangan libutad da ring tau Espartang ating kaugnayan karing Judio. King katataulian, ing taung meging sangkan ning pamanakas da ring dakal king sarili dang bansa, mete ya king bansang dayuan.


text:
Dakal lang tau ding pepapate na a e midinan oportunidad ikutkut da, oneng ngeni king kamatayan na ala mang migpaldas. Alang parangal at e ya mikutkut king siping ding makatua na.


text:
Inyang miras kang Antiocus ing balita tungkul king Jerusalem, ing paniwalan na ya pin ing king ing mabilug a Judea mig-rebeldi ya, inya mimua yang anti ing metung a malyap a animal ning gubat. Likuan ne ing Ehipto at king ditak mung panaun sekupan ne ing Jerusalem.


text:
Inutus na karing tauan na king alang lunus yang paten ing balang asalubungan da at ing ninumang akit dang sasalikut karing bale ra.


text:
Kaybat ning atlung aldo kewalan yang walung pulung libu katau ing Jerusalem: pete da la ring apat apulung libu king paglusub da at makanyan la munaman a bilang ding dela ra at pisaling ipus.


text:
E ya pa mu rin matula kaniti i Antiocus. E man tinakut linub king pekabanal a Templo king mabilug a yatu lalam nang pamanantabe Menelao, ing taksil king relihiun na ampon karing kabalen na.


text:
Karing marinat at palpikasala nang gamat tepus na lang Antiocus ding sagradung kasangkapan king pamanyamba at ding regalung binie da ring aliwang ari king ikaligaya na at ikarangal ning Templo.


text:
Tutu nang pagmaragul ing tagumpe na. E na aintindian king peintulut na ning Ginu ing midinatan ya ing sagradu nang Templo uli na ning kasalanan da ring tau Jerusalem a pansamantalang pepamua king Ginu.


text:
Nung e mu ing dakal dang kasalanan a arapat ding tau Jerusalem, agad-agad ne sanang perusan i Antiocus bayu na agawa ing kalapastanganan a gewa na. Dapat sana milyari king bie na ing milyari kang Heliodoro, ing tinubud ning Aring Seleuco a maniasat king pisisinupan bandi.


text:
Oneng e na la pinili ning Ginu ding memalen na alang-alang king Templo; telakad ne ing Templo alang-alang karing memalen na.


text:
Inya karame ya ing Templo king kasakitan a miras karing tau, at kaybat karame ya naman king kanawan da ring memalen. Gilutan ne ning Ginu inyang mimua ya oneng binalik na ing sadia nang ligaya inyang mepawi na ing mua na.


text:
Kinua na lang Antiocus at dela Antiokia ding dinalan atlung pulu't limang libung librang pilak. King kapalaluan na paniwalan na king apapaglayag na la ding barku king mamala at apalakaran na la ding tau babo ning dagat.


text:
Tilduan na la ding gobernador ban supilan da la ring Hebreo: king Jerusalem i Felipe, tau yang ibat Frigia, maygit ya pang e mayap kang Antiocus,


text:
binili ne i Andronico king Bunduk ning Gerizim. Subali pa kareti, inabe ne pa i Menelao a mas mabagsik pa karing kalupa nang Judio kesa karing gobernador. Makanyan ing sukal nang lub Antiocus karing Judio


text:
inya peparala yang aduang pulu't aduang libung upahan a sundalus a ibat Misia king Jerusalem lalam nang pamanimunang Apolonio, at makapanabilin king paten la ding lalaking atyu na king idad at ipisali ding babai at kayanakan a lalaki anting ipus.


text:
Inyang datang ya i Apolonio king Jerusalem, pepakilala na ing tau yang payapa. Penaya ne ing banal a Aldo ning Sabbath at inyang akit nang pangilagan da ring Judio ing pamagobra, inutus na ing magparada la ding sundalus na lual ning siudad.


text:
Pepapate na la ding sablang linual manalbe king parada at kaybat mabilis lang linub king siudad at pete da la ring tutung dakal a tau.


text:
Oneng mekatakas ya i Judas Macabeo at atin pang manga siam a katau king maka ilang a lugal ning bunduk nung nu la mibiebie anting malyap a animal. Ban e la midinatan, ing bukud mung pengan da ila ding tanaman a ikit dang tutubu karin.


text:
E melambat kanita, tinubud ne ning Aring Antiocus ing metung a taung maki idad na a tau Atenas ban pilitan na lang gumulut ding Judio king karelang relihiun at king panugali da ring makatua da.


text:
Dinatan nia naman ing Templo kapamilatan na ning pamitalaga na kang Zeus, ing kikilalanan dang dios ning Olimpia, at italaga ing templo king Bunduk ning Gerizim kang Zeus, ing dios a mapagmalasakit karing dayuan, antimo ing kaugalian da ring taung manuknangan karin.


text:
Ginamit de ring paganu ing kilub ning Templo anting karelang piinuman alak at king miyayaliwang manong a dapat. Migkusuelu la karing babaing magtinda king karelang katawan at sipingnan da la keting banal a lugal. Linub da la naman ding bage makabawal,


text:
Mibawal munaman ing pamanggalang king Aldo ning Sabbath o pagselebran ding karelang piesta o tanggapan king sarili da ing ila Judio la.


text:
Karing bulan a pagselebran da ing kebaitan ning ari, pemuersa da la ring Judio ban kanan da ing bituka da ring animal a yayain da; at king aldo na ning kikilalanan dang dios ning alak, i Dionisio, sapilitan lang magkoronang yedra at tuki king prusisyun.


text:
Uli na ning kausukan da ring tau Tolemaida mika kautusan karing makasiping a siudad da ring Griego king pilitan da lang ipakan karing Judio ding bituka da ring misakripisyu


text:
at paten la ding e bisang tuki king pamibiebie da ring Griego. Mayan mung akikilala king mabayat la ding aldo daratang a arapan da.


text:
Alimbawa, adua lang babai ding delum da uling pepasirkunsisyun da la ring anak da. Binitin da la ring anak da king salu ra at pirusisyun da la, at kaybat bildug da lang ibat king pader ning siudad.


text:
King aliwa namang pamikatagun sinabi ra kang Felipe king ating Judio a mitipun karing kueba a malapit Jerusalem ban pagselebran de ing Aldo ning Sabbath. Lisuban na lang Felipe at silaban no ngang mabie. Uli na ning maragul dang kagalangan king Aldo ning Sabbath e ra pigdipensa ding Judio ing sarili da.


text:
Aduan ku karing talabasa ing e la sana masisira lub kareting karumaldumal a merapat. Pibulayan yu namu king iti paralan na ning Ginu ban parusan na la ding memalen na, e ban siran.


text:
Ing katutuan, metung yang tanda ning ganaka na ing agad-agad neng parusan ing tau king kasalanan na kesa king manaya ya pang malambat a panaun.


text:
Ing pamakiutus na kekatamu ning Ginu e na kalupa ning daraptan na kareng aliwang bansa: mibabata yang manaya angga king mibabad la king pamikasala ra bayu na la parusan,


text:
Inya pane yang malulunus kekatamung sarili nang memalen. Agyamang parusan na katamu kapamilatan da ring sakuna, e na katamu mu rin paburen.


text:
Ating metung a lalaking maki idad na a bina rang gagalangan bilang talaturu ning Kautusan; Eleazar ing lagyu na. Pipilitan deng ibuklat ne ing asbuk na ban mangan karning babi.


text:
Uli na ning pinili na ing mate yang maki dangalan kesa king bie maki dinat, inapsa na at kusang lub yang pepabarug


text:
antimo ing sukat dang daptan ding maki tetagan; tanggian da ing mangan la king babawal ning Kautusan agyamang nu anti ing lugud da king bie ra.


text:
Alang-alang mu man king malambat da nang pamikaluguran pekisabian deng lihim ding opisyal a mamahala kaniting ain-sakripisyu king magdala yang karni ketang e makabawal kanan a ya mismu ing misadia. Sinabi ra kang Eleazar king kunwari kanan ne ing karning miyain antimo ing inutus ning ari.


text:
King makanyan a paralan na aligtasan ing kamatayan: tanggapan na ing aluk dang ganaka a binunga ning malambat da nang pamikaluguran.


text:
Oneng i Eleazar ginawa yang marangal a pasya a karapatdapat ketang puti na na ning buak na at ketuan ning bie na. King kabilugan ning bie na mebie ya king ganap a kapamintuan karing banal nang Kautusan ning Dios. Inya nganang mekibat, Paten yu na ku keti at ngeni na.


text:
E karapatdapat kening idad ku ing makanyan a pamaglinlang. Dakal la karing kayanakan ding misip king aku, king idad kung siam apulung banua, lingad ku ing kasalpantayanan ku.


text:
Nung magkunwari kung kanan ku ining karni ba ku mung kumaba bie, magdala iting kamarinayan kanaku at maging kasangkapan ku king pangalili da ring kayanakan.


text:
Malyari king panaun ngeni ing apangilagan ku ing parusa ning tau, oneng mabie ku man o mete, e ku makatakas king gamat ning Mayupayang Dios.


text:
Inya nung masikan ku lub tanggapan ing kamatayan ngeni, apakilala ku ing pengaintuliran ku ing makabang bie.


text:
Lakuanan ku lang mayap a alimbawa ding kayanakan ban aturu ku la king maligaya at marangal a pamananggap king kamatayan alang-alang karing gagalangan tamu at banal a Kautusan. Kaybat na lang asabi deting bage, dela ra ne ban parusan.


text:
Detang king milabas pang penandit a pepakit kayapan, ngeni meging kalaban na la uling para karela migsalita yang anting metung a taung e ustu pamisip.


text:
Inyang malapit nia mung mate king barug a tinggap na, mengisnawa yang malalam i Eleazar at ngana, Atyu king Dios ing heganaganang banal a beluan. Balu na king malyari kung apangilagan ing makatakut a kasakitan at kamatayan, oneng balu na naman king masaya ku lang pibata ding bage uli na ning gagalangan ke.


text:
Mete ya i Eleazar, oneng ing tetagan na arap ning kamatayan e makalinguan anting mayap a alimbawa, e mu karing kayanakan, nune king mabilug a bansa munaman.


text:
King aliwa namang situasyun dekap de ing metung a pengaring babaing Judio at ding pitu nang anak a lalaki. Pepabarug na la ning ari ban pilitan da lang mangan karning babi.


text:
Kanita migsalita ya ing metung karing anak na para karela ngan. Ngana, Nanu mo ing akua yu king gagawan yung yan? Makasadia kaming mate lugal king labag kami karing kautusan da ring makatua mi.


text:
Inya mimua ya ing ari at inutus na ing tamban da la ring maragul a kawa at kaldera anggang e la malare king pali,


text:
at agad merapat. Kanita sinabi na karing tauan na king pututan de dila itang migsalita, bakbakan de balat a buntuk, at pututan a gamat ampon bitis, kabang makalawe ya i ima na at ding anam nang kapatad.


text:
Inutus ning ari ing dalan de at pritu re king metung karing kawa iting ala nang kamasalesen a anak agyang mangisnawa ya pa. Kabang mitatas ing makapal a asuk a ibat king kawa ing ima at ding anak na pasiknangan ne lub ing metung at metung ban arapan ing kamatayan king mitmung dangalan. Ngara,


text:
Makalawe ya at balu na ning Ginung Dios ing daralanan tamung kasakitan. Pekamalino nang Moises iti inyang sinulat ne ing kanta a atulan na la detang ginulut king Ginu. Ngana, Malunus ya ing Ginu karing talasuyu na.


text:
Kaybat nang mete ning mumuna karing mikakapatad king makanyan a kabilian, ding sundalus megumpisa lang migkusuelu king kadua. Sepulyut da ing buak na pati na balat ning buntuk na. Kaybat ngara, Kanan me ining karning babi o buri mung tunggal-tunggal mi lang pututan ding gamat mu at bitis?


text:
Nganang mekibat king amanu nang sisuan, Kapilan man e ke kanan! Inya pepasakitan deng kalupa na ning gewa ra king minuna,


text:
oneng king tauli nang inawa ngana king ari, Ikayung berdugu! Malyaring paten yu kami oneng ing Ari ning mabilug a yatu biayan na kami ibat king kamatayan, at dinan na kaming bie alang angga uling pemintuan mi la ding kautusan na.


text:
Kaybat na nita, pegumpisan deng perusan ing katlu karing mikakapatad. Inyang utusan deng ilual ne ing dila na, agad-agad nang gewa iti. Kaybat matapang na lang inatiat ding gamat na


text:
at masikan a lub nang sinabi, Binie na la kanaku deti ning Dios. Oneng Qmaygit lang maulaga kanaku ding kautusan na kesa karing gamat ku at balu ku king isubli na lang pasibayu ning Dios kanaku.


text:
Mengapamulala ya ing ari pati na detang kayabe na king katapangan na at kusang lub nang dumalan kasakitan.


text:
oneng ngana king tauli nang amanu, Matula kung mate king gamat yu, uling atin kaming katibayan biayan na kami ning Dios ibat king kamatayan. Oneng alang pamanyubling bie para keka Antiocus!


text:
linawe neng maratna king mata ing ari at ngana, Atin kang upayang gawan mu ing buri mu kekami agyamang kalupa da ka namang ating kamatayan. E mu isipan king ing Dios gilutan na ne ing lahi mi.


text:
Kanita kinua de ring sundalus ing kanam at bayu ya mepatad a pangisnawa ngana, E me lilinlangan ing sarili mu. Nung inya pagdusan mi la deting bage uli na ning sarili ming kasalanan; mikasala kami laban king kekeng Dios at dela mi iting karumaldumal a kabiguan king sarili mi.


text:
Makapagmulala yang dili karela ing ima at karapatdapat yang makapasubaling lugal king kekatamung katandanan. Agyamang ikit na lang mete ding pitu nang anak kilub namu ning patingapun, makanyan man pibata nang mitmung tetagan uling binili na ing kapanaligan na king Ginu.


text:
King amanu rang sisuan, pepasiknangan na la lub ding anak na. Masikan ya lub agyamang babai ya uling atin yang kapanaligan king Dios. Pepasiknangan ne lub ing metung at metung karing anak na. Ngana karela,


text:
Atyu kayu king sepupunan ku at e ku man balu nung makananu, uling aliwa aku ing minie bie at inawa kekayu at king pangayubug ning katawan yu.


text:
Ing miyuyubug king tau ya ing Miglalang king meto yatu at ya ing mibalak king penibatan na ning sabla. Inya king lunus na ibalik na ing bie yu at inawa anti na ning linawe yu lang matas king sarili yung bie ding kautusan na.


text:
Penamdaman nang Antiocus king gagawan neng pikaylian ning ima, inya gewa na ing sablang agyu na ban apapaniwalan ne ing bungsu karing mikakapatad ban kalinguan na na ing kaugalian da ring makatua da. Pengakuanan neng taimtim king e mu ing gawan neng mabandi at pikabaluan nune dinan ne pang katungkulan a maki upaya at mipamansagan yang Kakaluguran ning Ari, nung kalinguan na la ding karelang kaugalian.


text:
Anti na ning e ne dirinan pansin ning anak a lalaki, inaus ne ning ari ing ima at inawad na king ima ing payuan ne ing anak na ban iligtas ing bie na.


text:
Linele ya king anak at bilang tutul na king ari ngana king amanu rang sisuan, Anak ko, malunus ka kanaku. Dela ra kang siam a bulan king sepupunan ku; atlung banua da kang iningat, sinese da ka at peparagul angga na king idad mung yan.


text:
Aduan ku keka anak, lawan me ing banua at yatu; lawan mu ing sablang atyu ken at ganakan mu king lelangan na ngan ning Dios yan ibat king ala, at king makanyan munamang paralan ya mikaka bie ing tau.


text:
E me pitatakutan iting berdugu. Matula meng ibie ing bie mu at ipakilala mu ing karapatdapat ka karing kapatad mu, ban king lunus na ning Dios tanggapan da kang pasibayung kayabe ra king pamanyubling mebie.


text:
Ya pa mung kayari nang migsalita inyang migsalita ya ing anak. Ngana, Ikayu ngan, nanu pang panayan yu? E ku pailalam karing kautusan ning ari. Ing pamintuan ku ya ing Kautusan a binie nang Moises karing makatua mi.


text:
At ika, Aring Antiocus a ginawa karing miyayaliwang paralan a katampalasanan karing Hebreo, e me atakasan ing gamat na ning Dios.


text:
at ban ituru na kami at disiplinan. Ing mabie ming Ginu mua ya king makuyad a panaun, makanyan man uling talasuyu na kami pa mu rin, patawaran na kami.


text:
Ika ing pekamabangis at makasumaming bage a mebie. Inya e mu sa lilinlangan ing sarili mung mimisip king degulan mu kabang parusan mu la ding memalen ning Dios.


text:
Alang paralan ban atakasan mu ing parusa king gamat na ning Dios a Mayupaya, ing manakit king sabla-sabla.


text:
Migdusa la sinaguli ding kapatad ku uli na ning katapatan da king kasunduan ning Dios, oneng ngeni linub na la king bie alang angga. Oneng ika manabu ka king pamanatul na ning Dios at miparusan ka ketang mangaintulid king kekang kapalaluan.


text:
Aku, kalupa da ring kapatad ku, susuku ke ing katawan ku at ing bie ku alang-alang karing kautusan da ring makatua mi. Aduan ku naman king Dios ing agad nang ipakit ing lunus na karing memalen na at pasakitan na ka angga king mapilit kang kilalanan mu king ya mu ing bukud Dios.


text:
Uli da reting amanung kalapastanganan laban king ari mikalabkab ya mua ing ari at lalu neng perusan maygit karing kapatad na.


text:
Dakal na ku selita tungkul karing Judiong pepasakitan da at pinilit mangan king bituka da ring animal a inain da.


text:
Lihim yang minta kareng baryu i Judas Macabeo at ding kayabe na. Inaus da la ring kamaganak da at menagkat la pa karing aliwang menatiling tapat king Judaismo angga king mekatipun lang anam a libu katau.


text:
Inawad da king Ginu king saupan na la ding memalen na a ngeni lulupigan da ring heganaganang bansa, king malunus ya sa king Templong dinatan da ring taung alang Dios a katawan,


text:
Penalangin da naman ing ipakit na ing kasaman na ing e mayap kapamilatan na ning pamagbengansa na karetang makamate karing memalen na, ing alang lunus dang pamakamate karing anak a alang kasalanan, at pamagsalita rang e mayap laban king Ginu.


text:
Kabud atalakad neng Judas ing grupu na, e ra ne simbut ding paganu uling ing mua ning Ginu laban king Israel miyalilan lunus.


text:
Bigla na lang lisuban Judas ding balen at baryu at silaban na la. Abihag na la ding piling puestu at mebigla la king pangasambut da ring kalaban na.


text:
Inyang akilala nang Felipe king ding lati-lati nang tagumpe Judas bibilis la datang, silatanan ne i Tolomeo, ing Gobernador ning Cele-siria at Fenicia; maniawad yang saup ban idipensa na ing kapakanan na ning kayarian.


text:
Agad neng tilduan Tolomeo i Nicanor, ing anak nang Patroclus, kayabe ya karing piling grupung makayangat karing Kakaluguran ning Ari, at tinubud neng pamuntuk da ring ating aduang pulung libung sundalus a ibat karing miyayaliwang bansa ban paten ya ing mabilug a lahing Judio. Tilduan nia namang Tolomeo i Gorgias, ing metung a heneral da ring sundalus a dakal na sibukan king labanan.


text:
Planu nang Nicanor ing bayaran na la ding dinalan limang pulung libung librang pilak a utang nang buis ning Aring Antiocus king Roma kapamilatan da ring abli na karing Judiong bihag a pisali da anting ipus.


text:
Inya agad neng pepadalang amanu karing balen lele ning dagat; babalita na karela king mamisali yang Judio a kulang pa king metung a librang pilak ing bayad king balang metung. Oneng e na balu ing kayatulan a ipagpa na ning Dios a Mayupaya king pangatau na.


text:
Pisali da ring aliwa ing makatagan dang pibandian, at abe-abe lang menalangin king Ginu king iligtas na la sana kang Nicanor a alang Dios a katawan, at memisali na karela anting ipus bayu la pa miyarapan king labanan.


text:
Penalangin da king nung ing Dios e na buring daptan iti alang-alang karela, marahil mabisa yang iligtas na la alang-alang king kasunduan a gewa na karing makatua da, at uli na ning ya ing mayupaya at makapagmulalang Dios a minaus karela ban maging memalen na.


text:
Tinipun na lang Judas ding talatuki nang anam a libu king kabilangan. Pepasiknangan na la lub king e la sa matatarantang tatakas arap da ring kalaban o mitatakutan karing dakal a sundalus a lulusub karela a ala namang matulid a sangkan. Bagkus lumaban la king mitmung tepangan,


text:
at e ra kakalinguan ing e ustung depat ding paganu laban king Templo, at nung makananu reng masolung pepasakitan ing Jerusalem subali pa king piglako da ing sadia rang kaugalian ding Judio.


text:
Nganang Judas, Manalig la karing karelang armas at king sikanan dang lub, oneng itamu, manalig tamu king Dios a Mayupaya a makapate e mu karing sundalus nune king mabilug a yatu king metung nang tangu ning buntuk na.


text:
Kaybat sindu na lang selese karela ding panaun inyang seupan na la ning Dios ding makatua na: nung makananung kanitang panaun nang Senakerib, dinalan walung pulu at limang libu la ding kalaban a mete,


text:
at nung makananung ketang misan king Babilonia inyang ding walung libung Judio seupan da la ring apat a libung tau Macedonia, at simbut da la ring dinalan aduang pulung libung tau Galacia, at ikua ra ing dakal a pibandian. Iti milyari ngan uli na ning saup ning Dios.


text:
Mesikan la lub ding tauan nang Judas karing amanu na at makasadia na lang mate para karing kautusan da at para king bansa ra. Kaybat gewa na lang apat a grupu ding sundalus na


text:
a maki libu limang dalan a katau ing balang metung, at ing sarili na at ding kapatad na, i Simon, Jose at i Jonatan bilang pamuntuk ning balang metung.


text:
Kaybat neng pepabasang masikan ing banal a libru kang Eleazar, binie ne ing senias para makilaban na inyang ikulisak na: Saupan na katamu ning Dios! at ya mismu ing menimuna laban kang Nicanor.


text:
Kayabe re king labanan ing Dios at pete da la ring maygit siam a libu karing kalaban. Sugatan la at e na la malyari ding mas dakal at tinakas la ngan ding sablang kalaban.


text:
Kinua da la ring salapi da retang taung dinatang ban saliwan da la anting ipus. Kaybat malambat da la ring penagal ding kalaban angga king kailangan na lang magbalik uling


text:
Kaybat da lang tinipun ding armas da ring kalaban at kinua ing pibandian da ring mete, pigselebran de ing Aldo ning Sabbath. Minie lang makaba at masikan a pasalamat at kapurian king Ginu uling iningat na la king kapayapan angga ketang aldong ita, ing mumuna nang tanda ning lunus na.


text:
Kalabas ning Aldo ning Sabbath, pemie ra ing mapilan king ikua rang pibandian karing dinalan pangalupig at karing babaing mebalu at ulila; at pipartian-partian da ing mitagan karing karelang pamilya.


text:
Kaybat, miyabe-abe lang menalangin king malunusan a Dios; inawad da ing ibie na sa ing ganap dang pangasut ding talasuyu na.


text:
Kaybat na nita, lebanan da la ring sundalus nang Timoteo at Bakides, at pete da la ring maygit aduang pulung libu karela. Asamsam da la ring mapilan a makamatas a kuta, at dakal a pibandian ing ikua ra at paraparehu dang pipartian-partian karela at karing dinalan pangalupig, ding babaing mebalu, ding ulila, at pati na ding mangatua nang lalaki.


text:
Maingat da lang tinipun ding armas da ring kalaban at selikut da la karing piling lugal; at dela ra Jerusalem ing tagan king ikua ra karing kalaban.


text:
Pete de ing pekapun da ring sundalus nang Timoteo, ing taung alang Dios a katawan a dinapat king dakal a kasakitan karing Judio.


text:
Kabang pagsayan da ing tagumpe da king karelang kabisera, silaban da lang mabie ding menyilab karing sagradung pasbul dalan, pati na i Calistenes a sinalikut king metung a malating bale. Makanyan nang tinggap ing parusang mangaintulid karing e mayap nang dapat.


text:
King makanyan a paralan, ing e mayap a i Nicanor a migdalang libung mangalakal ban sali karing Judio,


text:
mesambut ya uli na ning saup ning Dios karing taung linawe nang mababa uri. Inugse ne ing masanting nang unipormi at antimong takas a ipus magdili-dili yang tinakas. Masuerti ya pin miras ya Antiokia kaybat dang megisan mete ding sundalus na.


text:
Ing taung mignasang bayaran na ing utang na king Roma kapamilatan na ning pamipisali na karing memalen ning Jerusalem, pepakit na king e la malyaring sambutan ding Judio. Ing Dios ya ing mayupaya dang Talaingat, uling pemintuan da la ring kautusan a binie na karela.


text:
Liban ne ing siudad ning Persepolis at pekikuanan neng panakawanan ing templo at sakupan ing siudad. Kinangwa lang armas ding memalen at lebanan de, at mepilit lang minurung king kamarinayan ding sundalus na.


text:
Inyang miras ya Ekbatana, belita ra kang Antiocus ing milyari karing sundalus nang Nicanor at Timoteo.


text:
Mikalabkab ing mua na at inari na king lub na ing papamayaran na la ding Judio king pangasambut na. Inya inutus na king magmanehu king karu na ing e ya tutuknang anggang e ya miras Jerusalem. E na balu king ing kayabe na king lakad na ya ing pamanatul ning Mayupaya. King ketasan nang Antiocus ngana, Karas ku Jerusalem, gawan ke iting metung a maragul a kutkutan para kareng Judio.


text:
Oneng ing Ginu a manakit king sabla, ing Dios ning Israel, pepagpa ne ing metung a e mu akakit a barug a makamate. Kabud asabi na la deting amanu, digpa ya ing mataram a sakit king bituka na a alang pangapaldan


text:
Makanyan man, e mebawas ing kesiasan nang buntuk; ing ketasan na anting aping lulual king asbuk na laban karing Judio. Kaybat nang binie ing utus a bilisan pa ing salusu ning karu kanita ne man mebaldug, at king pangabagsak nang masikan mengalisia-lisia la ding sablang pikalukaluan ding butul na.


text:
King pamaniwala na king maygit ya king kaninu pa man isipan na pa ing autusan na ing alun ning dagat at atimbang na la ding matas a bunduk. Ngeni kailangan ing ibuat de king metung a pagkeran. Makanyan mipakilala ing upaya na ning Dios karing sabla.


text:
Maging ding mata na niting taung alang Dios a katawan kukulam la karing ulad, at kabang mabie ya pa at magkakasakit, mabuluk na ing laman na, inya kebulukan la ding sablang sundalus na.


text:
Maragul a kalungkutan ing digpa kang Antiocus at alang tuknang ing sakit a panamdaman na a pepagpa na ning Dios king katawan na. Inya mekapibalak ya at mebawas ing ketasan na.


text:
Inyang ya mismu e na na apibata ing buluk na ngana, Matulid king pailalam na ing sarili na ning balang tau king Dios, at e na isipan ing makipante ya king Dios.


text:
Miyangganan na kanita ing lunus na ning Ginu kang Antiocus, inyang iting alang silbing tau ginawa yang pangaku king Ginu. Ngana,


text:
Tingka ku ketang misan ing ipatag ke king gabun ing Jerusalem at gawan a kutkutan a mitmung Judio ing banal a siudad a ita, oneng ngeni dedeklara keng siudad a malaya.


text:
Binalak ku ing iyatsa la ding bangke da ring Judio at ding anak da anting pamangan para karing ayup at animal uling e ku man inisip ing karapatdapat lang ikutkut, oneng ngeni nasa ku ing dinan lang pamikatagun kalupa da ring tatamasan ding memalen ning Atena.


text:
Ing banal a Templo a penakawanan ku karing sagradu nang kasangkapan, palamutian ke karing masanting a regalu at alilan ku la ding banal a kasangkapan karing mas masanting pa. Akung mamayad king gastus na ning pamanain.


text:
Subali pa kareti, maging Judio ku at puntalan ku la ding sablang lugal a ating manuknangan ban ibalita ku ing upaya na ning Dios.


text:
Inyang e tutuknang ing panamdaman nang sakit uling perusan ne ning Dios king parusang tinggap na, melungkut ya at sinulat ne ing makatuking sulat para karing Judio:


text:
Ibat ya iting sulat kang Aring Antiocus at para karing Judio ya a gagalangan kung sasakupan. Tanggapan yu ing mapali kung atu at mayap a kapagnasan para king masanting yung kapanamdaman at mayap a kabilian.


text:
Pagnasan ku king ikayu at ding pamilya yu ing atyu kayu king masanting a kabilian at masalese ing sabla. Ing kapanayan ku atyu king Dios,


text:
at matula kung agaganaka ing kagalangan yu at ing ganaka a pepakit yu kanaku. King pamanuli kung ibat Persia, digpa kanaku ing mabayat a sakit, inya inisip ku ing magumpisa kung gawang paralan para king ikakayap yu ngan.


text:
Agaganaka ku pa king i tata ku, balang munta yang makigera king dane nang aslagan ning Ilug ning Eufrates, tutulduan ne ing maging kayalili na,


text:
ban kanita, nung atin mang e asahan a malyari o nung ating mang matsurang balitang datang, e la maligalig ding sasakupan na anti na ning balu ra nung kaninu ya malakuan ing kayarian.


text:
Subali pa kanita, balu ku king ding pamuntuk a atyu king angganan ning kanakung kayarian pane lang makabante king oportunidad at makapanaya la king nanumang malyari. Uli na niti, tilduan ke ing anak kung i Antiocus ban manalili kanaku bilang ari. Maralas ing pigkatiwala ke at pekisabi king lingap yu neng panaun da ring pamandalo ku karing probinsia dane aslagan ning Eufrates. Tanggap ya naman kopia na niting sulat.


text:
Ngeni mapilit kung aduan karing balang metung kekayu king e yu la sana kakalinguan detang mayap a bage a gewa ku kekayu, karing balang metung kekayu at para king bansa, at isundu yu ing mayap yung panlalawe kanaku at king anak ku.


text:
Maragul ku kapaniwalan king tukian na ing palakad kung bana-banayad at ganaka at agpangan na ing kekayung kapagnasan.


text:
Inya iting makamate tau a misumpa king Dios, pigdusan na la naman detang makatakut a kasakitan a pepagpa na kareng aliwa, at kaybat mete yang makalunus king kabundukan ding bansa da ring dayuan.


text:
Inuli neng Felipe, ing metung karing malapit nang kakaluguran, ing bangke na; oneng uli na ning tatakut ya king anak nang i Antiocus, linipat ya kang Aring Tolomeo Filometor ning Ehipto.


text:
Lalam nang pamanimuna ning Ginu, i Judas Macabeo at ding tauan na ikua reng pasibayu ing Templo at ing siudad ning Jerusalem.


text:
Lesak da la ring altar a telakad da ring dayuan king plasa at ding aliwang lugal a pisasamban a telakad da.


text:
Pepalinis de ing Templo, agpang king kautusan, at mitalakad lang bayung altar. Kaybat kapamilatan na ning bayung api a ibat karing pikiskisan a batu miyain lang ain-sakripisyu king mumunang pamikatagun kilub ding aduang banua; dinuluk lang insenso, sinindi da la ring sulu, at lege ding sagradung tinape.


text:
Inyang arapat da na iti, migsakab la at menalangin king ing Ginu e na na sana paintulut pang miras pasibayu karela ing kapahamakan, bagkus nung mikasala lang pasibayu ya na mismu at ning lunus na ing mituntun karela at e na na la babie pa karing mabagsik at alang lunus a paganu.


text:
Melinis ya ing Templo king kaduang pulu at limang aldo ning bulan ning Kislev, itang mismung aldo at bulan inyang lepastanganan de ring paganu ing Templo.


text:
Miras walung aldo ing masayang pamagselebra da, kalupa ning Piesta da ring Dalungdung at aganaka da ring tau nung makananung kapilan pa mu pigselebran da ing Piesta da ring Dalungdung kabang mibiebie lang anting animal karing kabundukan at karing kueba.


text:
Oneng ngeni, pidaladala da la ring sanga da ring berding palma at tukud a pelamutian bulung ning yedra kabang magkanta lang kapasalamatan at kapurian king Dios a migtagumpe king pangalinis na ning mismung Templo na.


text:
Apikayari da ring sablang tau king ing mabilug a lahing Judio pagselebran ne iting piesta balang banua.


text:
Ngeni ibalita mi naman ing milyari king istoria ning anak nang i Antiocus Eupator, ing anak na ning alang Dios a katawan, at ding e mayap a binunga da ring pamakigera na.


text:
Kalukluk na bilang ari tilduan ne i Lisias ban manibala king kapamahalan ning balen at maging gobernador heneral ne ning Cele-siria at Fenicia.


text:
Inalilan ne i Tolomeo Macron, ing minunang diling gobernador a mayap mekiutus karing Judio. Penimunan nang Tolomeo ing ibayu na ing e makatuliran a pamakiutus da karing Judio at pigsikapan na ing mapayapang pamakiutus na karela.


text:
Inya simbung de ring Kaluguran ning Ari kang Eupator at singkanan deng taksil uling likuan ne ing Cyprus a pigkatiwala na ning Aring Filometor ning Ehipto, at linipat ya kang Antiocus Epifanes. Migpakamate ya kapamilatan na ning pamaninum nang lasun uling e ra ne gagalangan ding tau.


text:
Inyang meging gobernador ne ning Idumea i Gorgias kinangwa yang sundalus a upahan at king balang oportunidad lulusuban na la ding Judio.


text:
E mu ita, ding tau Idumea a atyu karing masanting a kabilian a kuta ala da lang tuknang gigipitan ding Judio. Tinggap da la detang tinakas ibat Jerusalem at susundu ra ing labanan.


text:
Inya kaybat dang menalangin maniawad saup king Dios, i Judas Macabeo at ding tauan na lisuban da la ring kuta da ring tau Idumea.


text:
Simbut da la ring magdipensa king pader at abihag de ing kuta. Pete da la ring sablang ikit da; ating maygit o kumulang keng aduang pulung libu katau.


text:
Ating siam a libu karing kalaban a sinalikut karing aduang matibe kuta a ating dakal a gamit agyang lulusuban da la.


text:
Minta ya karing aliwang lugal i Judas nung nu ya mas kailangan, oneng likuan ne i Simon at i Jose kayabe nang Zaqueo at ding tauan na. Maragul-dagul ne ing puersa ban isundu ra ing pamangubkub.


text:
Oneng matako lang salapi ding mapilan karing tauan nang Simon, at inyang dininan da lang dinalan apat apulung librang pilak, peintulutan da lang makatakas ding mapilan karing kalaban manibat karing kuta.


text:
Inyang abalitan nang Judas ing milyari, inaus na la ding manimuna karing sundalus na at singkanan na lang pisali da la ring kapatad da inyang peintulutan da lang maging malaya ding taung kalaban da.


text:
Magtagumpe yang magtagumpe i Judas keng labanan, at king pamaglusub na karing aduang kuta pete na la ding maygit aduang pulung libu katau.


text:
Kaybat nang mesambut Timoteo karing Judio, tinipun na la ding dakal a sundalus a upahan at sundalus a pakakabayung ibat Asia. Sinulung yang minta Judea ban akua neng bigla.


text:
Kabang lalapit ya, menalangin ya i Judas at ding tauan na. Mibablas lang imalan a magaspang at mipisik abu king buntuk da;


text:
migsakab la karing balitang ning altar at inawad da king saupan na la sana ning Dios kapamilatan na ning pamakilaban na karing kalaban, antimo ing pengaku na king Kautusan na.


text:
Kayari dang menalangin, kinua da la ring armas da, sinulung lang marayung bagya manibat king Jerusalem, at karas ning bengi tinuknang lang e na marayu karing kalaban.


text:
Kabuklat ning masala miyarap la king labanan ding aduang puersa. Para king tagumpe da menalig la ding Judio king tepangan da at king kapanaligan da king Ginu, samantalang ding kalaban da menalig la king sarili dang bigsikan king pamakilaban.


text:
King kalibudtan ning maigpit dang pamilaban, ding kalaban menakit lang limang masanting a lalaking pakasake kabayu a maki gintung renda at ila ding manimuna karing sundalung Judio.


text:
Pedurutnan de reting limang lalaki i Judas at dipensa re karing baluti ra. Pepauranan da la ring kalaban karing paslu at kildap at duldul. Melitu la at metaranta ding kalaban at misambulat la.


text:
Pete da la ring aduang pulung libu limang dalan a sundalung e pakakabayu at anam a ralan a sundalung pakakabayu.


text:
Uling manalig la ding atyu kilub king kapanatagan ning karelang kabilian kukulisak da ing miyayaliwang makatakut a insultu karing Judio at king karelang Dios.


text:
Itang abak a maranun ning kalimang aldo, mikalabkab ing mua da ring aduang pulu karing tauan nang Judas uli na ning pamaginsultu da ring kalaban. Matapang deng inukiatan ing pader at king maragul dang mua penabak da la ring balang akasalubung da.


text:
Kayagnan na niti, minukiat la king pader ding aliwa king sumangid nang dake ning kuta at silaban da la ring tore. Dakal lang mete king silab kabang daragul. Lesak da ne man ding aliwang sundalus ing pasbul at pepaluban da la ring makatagan pa karing tauan nang Judas ban karela yang sakupan ing siudad.


text:
Sinalikut ya i Timoteo kilub ning talaga, oneng pete reng kayabe na ing kapatad nang i Kereas at i Apollofanes.


text:
Inyang yari na ing sabla, pigselebran de ring Judio ing tagumpe da kapamilatan na ning pamagkanta ra karing himno at kanta ning kapasalamatan king Ginu a pepakit maragul a ganaka at minie tagumpe karela.


text:
E meluat kaybat nang mesambut Timoteo, abalitan nang Lisias, ing guardia at kamaganak ning ari at manibala king kapamahalan ning balen, ing milyari. Mimua ya at


text:
penimunan na la ding walung pulung libung sundalus at ding sabla nang sundalus a pakakabayu laban karing Judio. Binalak na ing gawan neng siudad da ring Griego ing Jerusalem.


text:
Kalupa da ring pisasamban da ring paganu kailangan ya namang mamayad buis ing Templo at isubasta ya balang banua ing katungkulan ning Pekapun ding Pari.


text:
Bina yang metula i Lisias karing laksa-laksa nang sundalus, karing libu-libu nang sundalus a pakakabayu, at ding walung pulung elepante na. Inya e na na apakibalak ing upaya na ning Ginu.


text:
Liban ne ing Judea at lisuban ing kuta ning Betzur; manga atlung pulu at aduang kilometru ya king dane mauli ning Jerusalem.


text:
Inyang abalitan nang Judas at ding tauan na king kukubkuban na neng Lisias ing karelang kuta, kiniak la ding sablang memalen at tinulu luang meniawad saup king Ginu king parala yang mayap a anghel ban magligtas karela.


text:
Minuna yang diling kinangwang armas i Judas at inawad na karing aliwa ing makiabe lang itaya ing bie ra ban saupan da la ring kalupa rang Judio. Inya memalagua yang linage ing metung at metung ban sumaup.


text:
E la pa binang mirayu king Jerusalem inyang linto yang mumuna karela ing metung a makakabayung makaimalan maputi at maki gintung armas.


text:
Kanita king metung mung siwala pepasalamatan de ing mapaglunus dang Dios. Tutu rang penamdaman king matapang la at malyari da lang lusuban e mu ding tau nune agyang pang ding mabangis a animal at pati na pader a bakal.


text:
Dinatang lang paka-armas; kayabe de itang king lunus ning Ginu tinubud nang makilaban king panig da.


text:
Kaybat, anti lang leon sinugud karing kalaban; pete da la ring labing metung a libung sundalus at libu anam a ralan a sundalung pakakabayu, at mepilitan lang memulayi ding aliwa ba lang miligtas.


text:
Sugatan la ding keraklan karing memulayi at mewala la armas. Ikua nang mitakas Lisias uling milayi yang anting metung a mataloti.


text:
E ne man mangmang i Lisias. Kabang pibulebulayan na ing pangasambut na akilala na king inya e na la sambutan ding Judio uling sasaupan na la ning Dios. Inya peparala yang mensahi karing Judio


text:
a managkat karela king mika metung la sanang makatuliran a pamikasundu layun mangakung agkatan ne pa ing ari ban makikaluguran ya karela.


text:
King kapakanan ding memalen, tenguanan na lang Judas Macabeo ding sablang mungkahi nang Lisias, uling tinggap na la ning ari ding sablang mungkahing ibat king panig da ring Judio a pepayabut nang Judas Macabeo kang Lisias.


text:
Binie de kanaku ding pekakatawan yung i Juan at i Absalom ing dokumentung peparala yu kanaku at inawad da kanaku king tanguanan ku ing makasulat karin.


text:
Pepabalu ku king ari ing nanumang bage a sukat nang abalu at binie ku ing nanumang atyu king upaya ku.


text:
Inya nung papanatilian yu ing mayap yung pilubluban king kayarian, pagkapilitan kung sikasuan ing kekayung kapakanan para king daratang a panaun.


text:
Mipala kayu sana. Misulat ya iti king kaduang pulu at apat a aldo ning bulan ning Dioscorintio ning banuang dinalan apat apulu at walu.


text:
Ngening meko neng mekiabe karing dios i tatang ku, buri ku king ding atyu lalam ning kakung kayarian panimunan da ing sarili rang pamamalakad king bie ra a alang mangabala karela.


text:
Abalitan mi king e ra atanggap ding Judio ing ugali da ring Griego antimo sana ing pagnasan nang tatang ku, oneng pinili ra ing sarili dang palakad keng bie at inawad da pa ing mipaintulutan lang tuki karing sarili dang kautusan.


text:
Inya pinili mi king ing bansang iti kalupa da ring aliwa lakuan da lang alang mangabala karela, at yuyutus ku king isubli ya karela ing karelang Templo at mipaintulutan lang mibiebie agpang karing penugalian da ring karelang makatua.


text:
Sana ipabalu mu karela ing bage at tanguanan mu. Ngeni balu da na ing kapagnasan tamu; mie na lang panatag at king katahimikan at pamahalan da ing sarili rang pamibiebie.


text:
Oyni ing kopia ning sulat ning ari karing memalen Judio: Ing Aring Antiocus karing manimuna at karing Judio, komusta kayu?


text:
Belita na kanakung Menelao ing kapagnasan yung magbalik karing pibalebale yu at lingunan ing sarili yung pamibiebie.


text:
Inya detang muli na kekayu bayu miras ing atlung pulu yang aldo ing bulan ning Xanticus asahan da ing ala lang pitatakutan pa.


text:
Isundu yu ing pamanupad yu karing kautusan yu tungkul king pamangan at aliwa pang kautusan, antimo ing sadia yung daraptan. Alang Judiong miparusan king nanumang kasalanan a e na sasarian.


text:
Mipala kayu sana. Misulat ya iti inyang kalabing limang aldo na ning bulan ning Xanticus ning banuang dinalan apat apulu at walu.


text:
Peparala ria naman ding tau Roma ing makatuking sulat karing Judio: Ding pekakatawan da ring tau Roma, i Quinto Memio at i Tito Manio karing Judio, komusta kayu?


text:
Papunta na kami Antiokia kanini, inya pakisabi ming mayap ing siasatan yu lang masalese ding bage likuan na para ikonsulta yu king ari at kaybat itubud ye ing ninuman ban makagawa kaming makayakmang munikala.


text:
Masalese ko ngan sana kabilian. Misulat ya iti inyang kalabing lima nang aldo ning bulan ning Xanticus ning banuang dinalan apat apulu at walu.


text:
Kayari na ning pamikasundu rang kapayapan ding Judio at ding tau Siria, mibalik ya i Lisias king ari, at mibalik na la naman ding Judio king obra da king marangle.


text:
Oneng e da la buring mibiebie king kapayapan ding gobernador king lugal a ita antimo i Timoteo at i Apolonio a anak nang Genneo, i Jeronimo at i Demofon ampon i Nicanor, ing pamuntuk da ring upahan a sundalus a ibat Cyprus.


text:
Ilarawan ke ngeni kekayu ing karumaldumal a gewa da ring tau Jopa. Kinumbira da la ring Judiong manuknangan king balen da at ding asawa ra at anak ban sake karing bangka a sidia ra. Ala lang nanumang pepakilalang e mayap a kapagnasan karela.


text:
Anti na ning pikasunduan ning mabilug a memalen, at uli na ning bisa lang mibiebie payapa at ala lang isipan nanuman, mebisa la. Oneng inyang makalaut na la king dagat, ding tau Jopa pepalbug da la ring bangka at melumud la ding e kumulang king aduang dalan karela.


text:
Menalangin la king Dios, ing ukum a e mangabiran, at lisuban da la ring mekamate. Silaban de ing sadsaran ning Jopa itang kabengian, silaban da la ring sablang bangka, at pete ding sablang ikit dang sasalikut karin.


text:
Minatras ya i Judas inyang ikit nang makasara la ding pasbul dalan. Makanyan man yari king lub na ing balikan na la king aliwang panaun at pamaten no ngan.


text:
Inyang abalitan na king maki pamalak la ding tau Jamnia king pamaten da la naman ding Judio king siudad da,


text:
lisuban ne ing Jamnia king kabengian at silaban ing sadsaran dang barku at ding barkung atyu karin. Ababatio ra ing api angga Jerusalem a ating apat apulu't walung kilometru karayu.


text:
Inyang atin na la mung manga aduang kilometru dayu di Judas at ding tauan na king Jamnia king pamaglakad da ban pakitagpuan king labanan i Timoteo, selakayan da la ring e kumulang king limang libung Arabo a maki kayabe limang dalan a sundalung pakakabayu.


text:
Metung yang maigpitan a labanan ing merapat nung nukarin, king saup ning Dios, simbut da la deting tribu ning disyerto a mekisabing makikaluguran karing Judio at mengakung munie karing sese rang animal at sumaup karela king miyayaliwang paralan.


text:
Inisip nang Judas ing malyaring mika silbi la king dakal a paralan, inya mekikasundu yang mika kapayapan la. Kaybat na nita, mibalik la ding Arabo karing tolda ra.


text:
Lisuban nia namang Judas ing Caspin, ing metung a makakutang balen a makapadurut pader, at karin la manuknangan ding paganu a miyayaliwa na penibatan.


text:
Manalig la king sikanan ning pader da at king sapat dang pamangan agyang lumuat da la pang kukubkuban. Inya gewa deng pikaylian i Judas at ding tauan na; panagkasan da la at magsalita lang kalapastanganan king Dios da.


text:
Oneng menalangin la ding Judio king Mayupayang Dios ning meto yatu a linasak karing pader ning Jerico inyang panaun nang Josue a e man ginamit kasangkapan a pamusbus pader o kasangkapan a panglusub. Kaybat, king mitmung tapang lisuban de ing pader,


text:
at uling kaburian na ning Dios, abihag de ing balen. King karakal da pete ding Judio, ing makasiping a dagat-dagatan a maki lapad kapitnang kilometru, mig-itsura yang lalapo king daya.


text:
Manibat king balen ning Caspin, linakad la ding tauan nang Judas; ating dinalan limang pulu at aduang kilometru angga king Caraca nung nu la manuknangan ding Judio malapit king siudad ning Tob.


text:
E re ikit karin i Timoteo uling likuan na ne ing lugal a ita. Ala yang arapat karin nune mu ing lakuan ne ing metung a grupung sundalus.


text:
Lisuban de ring adua nang heneral Judas, i Dositeo at i Sosipatro, at pete da la ngan ding maygit apulung libung kalaban a makadistinu karin.


text:
Kaybat pipitna-pitna neng Judas karing dakal a grupu ding sundalus na at tinuldu yang maging pamuntuk da ring balang grupu, at agad neng tikian i Timoteo a maki dinalan aduang pulung libung sundalus at aduang libu limang dalan a sundalung pakakabayu.


text:
Inyang abalitan nang Timoteo king malapit ne i Judas, pepapuntalan na la ding babai at anak pati na ing karga ra king metung a balen a ausan dang Karnaim. Lugal yang masakit pakirasan at masakit yang biglang luban uling makiput la ding sablang dalan a palub.


text:
Inyang datang ya ing mumunang grupu, mikatmuan la king takut ding kalaban at mengataranta la ketang pepakit na nitang Metung a manakit king sabla-sabla. Misisiglulu lang tinakas karing miyayaliwang direksyun, inya apanasakit da la ring mismung kayabe ra at metandus la pa ding aliwa karing espada na ning metung at metung.


text:
Abihag de mismu i Timoteo ding sundalus nang Dositeo at Sosipatro. Uli na ning mautak ya ikua na lang apapaniwalan, inya pepaburen deng tinakas. Sinabi na king ding keraklan karing makasukul pengari da la at kapatad, at paten da la nung ating malyari king bie na.


text:
Katataulian, inyang pengaku nang ulit-ulit karela king ibalik na la deting bihag a e ninanu balang, pepalakuan de ban aligtas da la ring kamaganak da.


text:
Kaybat, lisuban neng Judas ing siudad ning Karnaim, at ing templo ning kikilalanan dang diosang i Atargatis, at pete da la karin ding aduang pulu at limang libu katau.


text:
Kaybat neng ganap lesakan ing siudad at ing templo lisuban ne ing Efron, ing siudad a makakuta at nung nu ya manuknangan i Lisias at ding taung ibat king miyayaliwang bansa. Tinalakad la kilual ning pader ding masikan a kayanakan at matapang lang mekilaban, samantalang makatambak kilub ning siudad ing dakal a gamit panggera at armas.


text:
Oneng menalangin lang miniawad saup ding Judio king Ginu a mibabagsak king sikanan ding kalaban na. Inya ikua de ing siudad at pete da la ring ating aduang pulu at limang libu karing magdipensa na ning Karnaim.


text:
Kaybat da karin, memirapal lang minta king siudad ning Bet Shan, dinalan at aduang pulung kilometru ya karayu dane nang norti ning Jerusalem.


text:
Pemalita da ring Judio karin king maganaka la karela ding tau karin lalu na neng panaun na ning kasakitan.


text:
Inya pepasalamatan na la ding memalen at penabilin na karela king isundu ra ing mayap dang pamakiutus karing Judio karing daratang a panaun. Ikua rang mekapagbalik king panaun para king Piesta ning Pamamupul.


text:
Kaybat ning pamagselebra ra king Pentecoste (antimo ing yaus da king Griego king Piesta ning Pamamupul) sinulung ya i Judas at ding tauan na ban lusuban de i Gorgias, ing gobernador ning Idumea


text:
Kanita ing metung a Judio ning siudad ning Tob, i Dositeo, ing metung a masikan a sundalung makakabayu, sigmit ne king balabal na i Gorgias at keladkad ne king mabilug nang sikanan; pagnasan neng dakpan ban akua neng mabie iting alang silbing tau. Oneng ing metung a sundalung makakabayu a tau Tracia tinagal ya at pinutut ne takde i Dositeo, inya ikua nang mekatakas Gorgias king siudad ning Marisa.


text:
Samantala, i Esdrias at ding Judiong sundalus na mapagal na la uli na ning malambat da nang pamakilaban. Inya menalangin ya i Judas king ipakit na sana ning Ginu king makapanig ya karela at ya ing manimuna karing sundalus.


text:
Kabang magkanta ya i Judas king amanu rang sisuan bilang senias ning pamakilaban ginawa lang biglang pamanialake ding Judio, at ikua ra lang apapulayan ding sundalus nang Gorgias.


text:
Kaybat ning labanan tinipun na lang Judas ding sundalus na king balen ning Adullam. Miglinis la agpang king panugali ra uling daratang ne ing Aldo ning Sabbath, at menatili la karin king Aldo ning Sabbath.


text:
Kabukasan, anti na ning kailangan na, minta la ban tipunan ding bangke da ring mete king labanan at ikutkut da la siping da ring makatua da king karelang kutkutan.


text:
Oneng king lalam nang imalan ning balang metung karing mete menakit lang mangalating larawan da ring kikilalanan dang dios a sasamban da king Jamnia a babawal ning Kautusan kareng Judio. Malino karing sabla king iti ya ing sangkan nung inya mete la.


text:
at king pamanalangin da inawad da king iti sanang pamikasala lubus sanang mipatawaran. Ing marangal a i Judas inaus na la kapanamdaman ding tau king pangilagan da ing kasalanan uling ikit da na karing sarili rang mata ing milyari karing mete king labanan uli na ning pamikasala ra.


text:
Meniawad yang saup karing balang metung at peparala na la ding alagang apat a librang pilak king Jerusalem ban gamitan king ain para king pangapatawaran ning kasalanan. Gewa nang Judas iti uli na ning maniwala ya king ating pamanyubling mebie.


text:
Uling nung e na paniwalan ing subli lang mie ding mete kamangmangan namu at kalabisan ing ipanalangin la pa ding mete.


text:
Oneng uli na ning atyu king isip na ing makapagmulalang ablas a makapanaya karetang tapat nang memalen, ing parasan na mayap at banal, at ya ing sangkan nung inya miyain yang ain ban mayatbus la ding mete king karelang pamikasala.


text:
King banuang dinalan apat apulu at siam miras ing balita kang Judas at karing tauan na king i Antiocus Eupator at ding dakal a sundalus daratang lang laban king Judea.


text:
Kayabe ne i Lisias, ing talaingat ning anak a ari at pekapun ning kapamahalan na. Kayabe na la ding dinalan apulung libung sundalung Griego, at ding limang libu atlung dalan a sundalung pakakabayu, ding aduang pulu at aduang elepante, at atlung dalan a karung panggera a maki pataram karing gulung da.


text:
Mekiabe ya karela i Menelao at sibung ne pa i Antiocus, e uli ning atin yang malasakit king bansa, nune uli na ning kapagnasan nang manatili ya king katungkulan na.


text:
Oneng ing Dios, ing Ari ding ari, pepamua ne i Antiocus laban kang Menelao. Pepakilala nang Lisias kang Antiocus king iting kriminal ya ing penibatan na ning sabla nang kaguluan Antiocus, inya inutus na ing idala re i Menelao king siudad ning Berea at paten de ketang paralan dang pamakamate karin.


text:
Ating tore karin Berea a pitung pulu at limang talampakan king katas. Mitmu yang abu at makapadurut kilub na ya ing metung a platapormang padagusgus king abu.


text:
Darala da la karin ding taung meyakit mikasala laban karing kikilalanan dang dios o ing ninumang maki maragul a kasalanan, at babaldug de karin ba yang mate.


text:
Makanyan deng pete i Menelao a e ra dininan mang pamikatagun mikutkut, at iti ing mangaintulid kang Menelao.


text:
Maralas ing e na ginalang ing sagradung abu ning api king altar, at ngeni mete ya kapamilatan na ning abu.


text:
Dinatang ya ing ari at atyu king pamisip na ing katampalasanan karing Judio a maygit pa king pepagpa nang tata na.


text:
Inyang abalitan nang Judas iti inutus na karing memalen king manalangin la aldo at bengi king Ginu, at manalangin king datang ya sanang sumaup uling ating panganib a mawala ya ing karelang Kautusan, ing bansa, at ing Templo ra.


text:
At e na ipaintulut king ila, nung kapilan la pa meging malaya, ing mabaldug la karing alang Dios a paganu.


text:
Memintu la ngan king utus na. Atlung aldo lang alang tuknang manalangin king karelang malunusan a Dios; menangis la, mig-ayunu la, at migsakab la. Kaybat pekisabian na lang Judas at pepasiknangan a lub, at inawad na karela king magsadia la king pamakilaban.


text:
Kaybat nang mekipagpulung karing makatua tungkul king labanan inari na na king lub nang Judas ing e na no panayan ding sundalus ning ari ban lumusub king Judea at sakupan ing Jerusalem, nune king saup ning Dios lage na la at labanan ing ari.


text:
Penibala na king gamat ning Miglalang king yatu ing kaulian ning labanan. Penabilinan na lang makilaban ding sundalus na king mitmung tapang angga king kamatayan para king Kautusan, king Templo, king Jerusalem, king bansa, at king kaugalian ning pamibiebie ra.


text:
Migkampu la lele ning siudad ning Modein at binie ne ing senias ning pamakilaban inyang ikulisak na, Manibat king Dios ing tagumpe. Itang benging ita, linusub la ding mepiling matapang dili karing sundalus na; lisuban de ing lugal a malapit king tolda ning ari at pete da la ring ating aduang libung lalaki. Pete re king saksak ing elepanting manimuna at ing magbante na.


text:
Inyang meko yang matagumpe i Judas at ding tauan na likuan da lang mengatakutan at mengataranta ding sabla king kampu.


text:
Inyang ikit nang Aring Antiocus ing tepangan da ring Judio inisip na king kailangan yang gawang aliwang mas masanting a paralan ban sambutan na la karing masanting dang kabilian.


text:
Lisuban ne ing Betzur, ing metung karing matibe dang kuta, oneng ulit-ulit lang mumurung angga king katataulian a mesambut la.


text:
oneng ing metung a Judiong sundalus a milagyuan Rodoco minie yang lihim a bage karing kalaban. Mebalu iti at ikua reng arakap at pete re.


text:
King kaduang besis ginawa yang planu ing ari para makikasundu karing memalen ning Betzur, at inyang mikasundu la, inurung na la ding sundalus na. Kanita lisuban ne i Judas oneng pasibayu yang mesambut.


text:
Samantala, tinanggap yang balita king i Felipe a likuan na Antiokia ban mamahala king gobiernu mig-rebeldi ya. E na na balu ing daptan ning ari inya pepayaus na la ding Judio, tinggap na ing inawad da; sinumpa yang igalang na ing sablang katuliran da, at kaybat na niting pamikasundu ra minain yang ain-sakripisyu. Minie yang regalu king santuaryu bilang pamanggalang king Templo,


text:
at matula neng tinggap i Judas Macabeo. Likuan ne i Hegemonides antimong gobernador ning lugal manibat Tolemaida angga king Gerar,


text:
at ya mismu minta ya Tolemaida. Mua la ding memalen uli na ning pamakikasundu a gewa na karing Judio at king mua ra buri deng payalang ulaga.


text:
Migsalita ya karing tau i Lisias ban king anggang agyu na pagdipensa ne ing kasunduan. Ikua na la kapanamdaman ding tau; apatahimik na la at uling ikua na na ing kasaupan da meko neng minta king Antiokia. Makanyan ing milyari king pamaglusub at pamanurung nang Aring Antiocus.


text:
Kalabas ding atlung banua, abalitan nang Judas at ding tauan na king i Demetrio a anak nang Seleuco miras ya king sadsaran ning Tripoli; kayabe na la ding dakal a sundalus at barku.


text:
Mibalita king pete ne ing Aring Antiocus at ing guardia nang i Lisias, at sekupan ne ing mabilug a bansa.


text:
Ating lalaking milagyuan Alcimus a king misan a panaun meging Pekapun ding Pari, oneng king panaun ning pamag-rebeldi tinggap na king bie na ing pamibiebie da ring Griego. Inyang apibalak na king e ne malyaring pasibayung maging Pekapun ding Pari, at uli na ning takut nang panasakitan de ring Judio,


text:
minta ya kang Aring Demetrio ketang banuang dinalan limang pulu at metung at binie ne king ari ing metung a koronang gintu at ing metung a sangang palma ampon sanga da ring olibo a ibat king Templo, oneng ala ne mang sinabi king balak na.


text:
Mika oportunidad yang ilantad na ing e mayap nang kapagnasan inyang payaus neng Aring Demetrio king pulung da ring tagapayu na, at kitnan ne nung nanu ing buri dang daptan ding Judio. Nganang Alcimo,


text:
Ing isipan da ring talatuki nang Judas Macabeo king ila tapat la king Dios at king balen; maburi la keng gera at alang tuknang da lang agkatan deng tau ban mag-rebeldi at e re dirinan katahimikan ing bansa.


text:
Inya, milako na kanaku ing mana kung dangalaning kakung panga Pekapun ding Pariatyu ku ngeni uli da ring aduang bage:


text:
mumuna, ing tune malasakit ku karing katuliran yu bilang ari; at kadua, alang-alang karing kabalen ku, anti na ning daralan yang maragul a kasakitan ing mabilug a lahi uli na ning alang mayap a pamisip ding taung binggitan ku na.


text:
Mumungkahi ku king Makamal a Ari king pagaralan yu la ding balang metung kareting bage at kaybat gawang planu para king kekaming bansa at karing memalen mi a magkakasakit, agpang king ganaka at mayap yung pilubluban para karing sabla.


text:
Kayari nang migsalitang Alcimus, semantalanan da ring aliwang tagapayu a maki mua kang Judas ing oportunidad, at lalu reng pepamua i Demetrio.


text:
Inya agad-agad neng tilduan ning Aring Demetrio i Nicanor, ing pekapun da ring pangkat da ring pakasake elepante, ban maging gobernador ning Judea at tinubud ne


text:
ban paten i Judas at isalbag la ding talatuki na, at gawan deng Pekapun ding Pari i Alcimus king pekamaragul a Templo ning yatu.


text:
Mekiabe lang agad kang Nicanor ding sablang dayuan king Judea a tinakas king paglusub nang Judas uli na ning pamisip dang pangasambut at kaguluan a dugpa karing Judio a siguradung makakayap para karela.


text:
Abalitan da ring Judio king lulusub ya i Nicanor at king kasaup na la ding dayuan king bansa ra. Pisikan dang alikabuk ing katawan da at menalangin la king karelang Dios a memili king bansa ra ban maging sarili nang bandi a king kapilan man e pa migkulang king pamaniaup na king panaun ning pamangailangan.


text:
Binie neng Judas, ing karelang pamuntuk, ing utus at agad na lang linakad ban arapan king labanan malapit king baryu ning Adasa.


text:
Ing kapatad nang Judas, i Simon, lalabanan ne i Nicanor oneng tunggal ditak masasambut ya uli na ning e na asahan ing planu a gewa ning kalaban na.


text:
Makanyan man, inyang abalu nang Nicanor nung nu ya anti katapang i Judas at ding sundalus na king pamakilaban da para king bansa ra, pengilagan na ing malutas iting bage keng labanan.


text:
Kaybat da lang pisabi ding miyayaliwang dake ning pamikasundu, sinabi na lang Judas karing kayabe na at kumpormi la ngan.


text:
Mitakda lang aldo para mikit-ikit lang sarilinan ding manimuna. Ibat karing aduang panig lege da la ring gamitan a luklukan para king karelang pamisabi.


text:
Makanyan man i Judas mibili yang tauan nang paka armas karing piling lugal; makasadia la king nanumang e asa-asahan a kataksilan ding kalaban. Maayus naman ing pamipagsalita da ring aduang manimuna.


text:
Menatili ya pang mapilan a panaun Jerusalem i Nicanor at e ya linabag king kasunduan, at pepalakuan na la pa ding taung migpanig king lakad na.


text:
at inamunan neng makiasawa at mika sariling pamilya na. Gewa nang Judas iti at mibiebie ya antimong karaniwan a memalen.


text:
Inyang apansinan nang Alcimus ing pamikaluguran da ring adua, kinua ne ing kopia ning kasunduan da. Minta ya king Aring Demetrio at sinabi na king gagawa yang palakad i Nicanor a e mayap para king kapakanan ning kayarian inyang tilduan neng Kakaluguran ning Ari ing taksil a i Judas.


text:
Mimua yang e mu nanu ing ari king alang katutuan a sumbung at king mua na sinulat ya kang Nicanor nung nu na sasabian king e ya matula king kasunduan, at inutus na ing dakpan ne i Judas at parala neng agad Antiokia.


text:
Inyang miras ya kang Nicanor iting sulat melungkut ya at e na balu ing daptan na uling e na buri ing siran na ing pamikasundu na king taung tapat king pikayari da.


text:
Uling imposibli naman ing payalang bahala na ing kautusan ning ari, inya megumpisa yang menintun oportunidad para arakap ne i Judas.


text:
Apansinan nang Judas king dirimla ya i Nicanor king pamikaluguran da. Aintindian na king metung yang e mayap a palatandanan, inya tinipun na la ding marakal a bilang karing tauan na at sinalikut la kang Nicanor.


text:
Inyang akilala nang Nicanor king alamangan neng Judas ketang depat na, minta ya king maula at banal a Templo king oras a mamain la ding pari at inutus na ing isuku re i Judas.


text:
Inatiat neng Nicanor makaturu king Templo ing wanan nang gamat at nganang sinumpa, Subali mu nung e ye isuku kanaku i Judas, ipatag ke king gabun iting Templo, lasakan ke ing altar, at nung nu ya makatalakad karin ku mitalakad templo para kang Dionisio ban akit ning mabilug a yatu.


text:
Kasabi da reting amanu meko ya. Oneng inatiat da la ring gamat ding pari at menalangin la king Dios, ing tapat a Talaingat ning bansa. Ngarang menalangin,


text:
O Ginu, ala kang nanumang kailangan keting yatu, makanyan man tula mu ing mika Templo kang tuknangan keti kekami.


text:
Siplung de kang Nicanor i Razis, ing metung karing manimuna na ning Jerusalem. Sasabian da king sinaup ya king miyayaliwang paralan karing kabalen na at tune lang matas a panlalawe king pangatau na, inya mekilala ya antimong Ibpa da ring Judio.


text:
Karing mumuna nang aldo ning pamag-rebeldi, teya ne ing bie na para king Judaismo, at minarap ya king ukuman uli na niting katapatan na.


text:
Ba nang apakilalang Nicanor nung nu anti karagul ing mua na kareng Judio tinubud na la ding limang dalan a sundalus ba reng dakpan i Razis.


text:
Malapit da nia mung akua ding sundalus ing tore nung nu ya karin i Razis. Pakikuanan da neng ibuklat ing pasbul na ning patyu at miyabie ne ing utus a silaban de ing pasbul. Ikit nang Razis king makapadurut la, inya inarap ne king sarili na ing espada na ban magpakamate.


text:
King pamamirapal na at kagipitan ning panaun, sinala ya king pamanandus na king sarili na at e ya mete. Uli na ning ala lang patugut daratang king kuartu ding sundalus, memulayi ya king pader, at anting matapang a bayani bildug na ing sarili na karing dakal a tau.


text:
Mabie ya pa at uli na ning milalablab nang tepangan, tinalakad ya king sarili na, mamagus ing daya na karing sugat na, memulayi yang papunta karing tau. Katataulian, minukiat ya king matas a batu.


text:
Agyamang metiktik ne king daya na, kinua na ing bituka na at karing adua nang gamat inatsa na karing tau. Kabang gagawan na iti, minaus ya king Ginu ning bie at pangisnawa king ibalik na lang pasibayu deting dake ning katawan na. Makanyan yang mete.


text:
Tinanggap yang balita i Nicanor king atyu ya i Judas at ding tauan na king dane ning Samaria. Inari na king lub na ing lusuban na la king Aldo ning Sabbath. Agawa na iti uling alang panganib king sarili na.


text:
Inawad da ring Judiong sapilitan dang pepatukian karing sundalus na king e na sana babalaus iting makapangilabut at mabangis a pamakamate, bagkus igalang ne ing aldo a ginalang na ning Dios a manakit king sabla a gewa nang banal dili karing sablang aldo.


text:
Kanita, i Nicanor, ing mababang diling uri karing lelangan ning Dios, kitang na nung ating kakataskatasan a manibala king banua a minutus king igalang ya ing kapitung aldo.


text:
Ngarang mekibat ding Judio, Wa, ing mabie Ginu, ing manibala king banua inutus na kekami ing igalang mi ya ing Aldo ning Sabbath.


text:
Nganang mekibat Nicanor, Aku ing manibala king yatu, yuyutus ku ing kuanan yu la ding armas yu at daptan yu ing katungkulan yu king ari. Makanyan man e na abalaus ing mabagsik nang planu.


text:
King kapalaluan nang Nicanor pigmaragul na king patalakad yang monumento bilang tanda ning pamagtagumpe na kang Judas.


text:
inya sinabi na karing tauan na king e la tatakut king pamaglusub da ring paganu, bagkus tandanan da ing saup a tinggap da nang ibat king banua king milabas. Inya manalig la king Mayupaya king iparala na naman ing tagumpe.


text:
Pepaganaka na karela ing kapanayan da kapamilatan na ning pamamasa nang ibat king Kautusan at karing Propeta, at pepaganaka na la karela ding labanan a karelang simbut.


text:
Inyang makasadia na la king labanan, binie na la karela ding utus na, at tildu na karela nung makananung e mu la apanaligan ding paganu uling e da la gagalangan ding karelang kasunduan.


text:
Dininan na lang amanung babie sikanan lub a maygit karing armas a kalasag at tandus ban e la manalig kareti. Selita nia naman karela ing peninap na a metung ya waring vision a apanaligan da.


text:
Makanyan nang selita ing ikit na king paninap: pepakit ya kanu kang Judas ing sadiang Pekapun ding Pari, i Onias, itang maula at mayap a taung mapagpakumbaba at malagu a panugali, ing mayap a talapagsalita, at alimbawa ning mayap a pamibiebie manibat pa king kayanakan na. Makatas ya gamat manalangin i Onias para king mabilug a bansang Judio.


text:
Kaybat ikit neng Judas ing metung a pagmumulalan a lalaking maputi na buak a mitmu king dangalan at kayupayan.


text:
Kanita nganang Onias, Iti i Jeremias a propeta na ning Dios a malugud karing kalupa nang Judio at miyayain dakal a panalangin para karing kekatamung memalen at para king banal a siudad.


text:
Tinas ne kanitang Jeremias ing wanan nang gamat at binie ne kang Judas ing gintung espada at ngana kabang babie ne,


text:
Tanggapan me iting sagradung espada, ing regalu ning Dios. Tanggapan me at idagsa mu la ding kalaban mu.


text:
Minie lang maragul a sikanan lub karing tau ding malagung amanung ibat kang Judas, at mesikan la lub ding kayanakan ban makilaban anting lalaking atyu na king idad. Inya inari da king lub da ing lumusub na la at makilaban ing balang katau king mabilug nang sikanan. Iti gewa da uling atyu ya king panganib ing Jerusalem, ing karelang relihiun, at ing Templo.


text:
Meging malating bage ing kapigaganakan da para karing asawa ra at anak, karing kapatad at kamaganak; ing mumuna at maygit dang genaka ya ing banal a Templo.


text:
Migaganaka la naman detang memalen a mekulung king Jerusalem king maging kararasan na ning labanan keng malualas a lugal.


text:
Manaya ya ing balang metung nung ninu ing sumambut king labanan. Lalakad na lang pasulung ding sundalung kalaban. Misusumangid la ding sundalung pakakabayu at atyu la king piling kabilian ding elepante.


text:
Linawe na lang Judas Macabeo ding dakal a kalaban, ding miyayaliwa rang armas at ding mabangis dang elepante. Kaybat tinas na la ding gamat na king banua at menalangin ya king Ginu a darapat karing milagru, uling balu na king babie na ning Ginu ing tagumpe karetang mangaintulid at e karetang maki masikan a puersa.


text:
Nganang menalangin, Ginu, inyang ari ya i Hezekias ning Juda, tinubud me ing anghel mu at pete na la ding dinalan walung pulu at limang libung sundalus nang Senakerib.


text:
Ngeni, misan pa, Ginu ning banua, itubud me ing mayap mung anghel ban galgal la king takut ding kalaban mi.


text:
Mibagsak la sana king maragul mung upaya deting taung linapastangan keka at dinatang ban lusuban ding memalen a kekang pinili. Makanyan neng pinupus Judas ing panalangin na.


text:
Kabang makilaban la ding gamat da, manalangin no man king Dios ding pusu ra. Ikua da lang apate ding maygit king atlung pulu at limang libu katau. Maragul ing pasalamat da king tinggap dang saup ning Dios!


text:
Inyang mayari na ing labanan at mumuli lang masaya king tagumpe ikit de i Nicanor a makasulud baluti at makabulang yang mete.


text:
I Judas Macabeo a pane mekilaban king mabilug nang katawan at kaladua a e mebawas a lugud king balen nang tibuan manibat pa king kayanakan na, inutus na karing tauan na ing tabtaban de batal i Nicanor at pututan ing wanan nang gamat at idala da la reti Jerusalem.


text:
Inyang miras la king siudad, inaus na la ding sabla at pinuestu na la ding pari arap ning altar. Kaybat peparakit na la ding lalaki king kuta.


text:
Pepakit ne ing buntuk ning e mayap a taung i Nicanor at ing takde na niting taung e mayap a inatiat na king mitmung kapalaluan at katampalasan laban king banal a Templo ning Mayupayang Dios.


text:
Kanita pinutut ne dila iting alang Dios a katawan, at pengaku na king tunggal ditak neng ipakan karing ayup at ibitin ne ing buntuk na sumangid ning Templo bilang tanda na nung nanu ing gewa na king sarili na ning kamulangan na.


text:
Linawe la king banua ding sablang atyu karin at pepasalamatan de ing Dios a pepakilala king upaya na at miningat king Templo na ban e ya masalaula.


text:
Sinabit neng Judas ing buntuk nang Nicanor king pader na ning kuta bilang tanda karing sabla king saup na ning Ginu.


text:
Pisanmetung da ring sabla king ing aldong ita e ne dapat makalinguan. Sukat deng pagselebran balang banua king kabengian na ning kayaldawan nang Mordecai, ing kalabing atlung aldo ning kalabing aduang bulan a ausan dang Adar keng Aramaico.


text:
Oyta ing milyari kang Nicanor. Menatili ne manibat na kanita ing Jerusalem king gamat da ring Judio.


text:
Keti ke angganan ing kanakung obra. Nung akit yeng masanting at maayus a pangasulat ita ya naman ing pagnasan ku; nung lunto yang e manayun at pangkaraniwan mu, gewa ku pa mu rin ing anggang agyu ku.


text:
Balu tamu king e mayap ing bukud mung miminum alak o danum, oneng maniaman ya ing alak a tinimplan king danum at kawili-wili yang inuman. Makanyan ya naman ing istoria a miyayaliwa pangabalangkas king balugbug ning talabasa. Iti ya na ing tauli kung amanu.


text:
Iti ya ing listahan a piakitan karing makatua nang Jesu-Cristo a menibat king lahi nang David a lahi nang Abraham.


text:
Anak neng Abraham i Isaac, anak neng Isaac i Jacob, anak neng Jacob i Juda at ding kapatad nang lalaki.


text:
Anak neng Josias i Jeconias at ding kapatad nang lalaki. Kanita milyari ing pangadala da ring Israelita anting bihag karin Babilonia.


text:
Kaybat ning pangadala da ring Israelita anting bihag karin Babilonia, ayanak neng Jeconias i Salatiel, ayanak neng Salatiel i Zerubabel.


text:
Inya heganagana, labi lang apat ding lahi manibat kang Abraham angga kang David; labi lang apat ding lahi manibat kang David angga king pangadala da ring Israelita anting bihag karin Babilonia, at labi lang apat ding lahi manibat king pangadala da ring Israelita anting bihag karin Babilonia angga king pangabait ning Cristo.


text:
Anti kaniti ing pangabait nang Jesu-Cristo: I Mariang ima na at i Jose atin lang pamitanguanan kasal. Bayu ra ikuang mikasal, meyakit king i Maria mabuktut ne. (Iti milyari king upaya ning Banal a Espiritu.)


text:
I Jose a maging asawa na metung yang banal a tau. E ne buring misalbag a marine i Maria, inya binalak nang kawanian na nia mung lihim.


text:
Kabang isipan na ing makanyan, pepakit ya king paninap ing metung a anghel ning Ginu. Ngana, Jose a lahi nang David, e ka tatakut balausnan pakasalan i Maria, uling ing kagli na milyari ya king kapamilatan na ning upaya ning Banal a Espiritu.


text:
Ibait ne ing metung a anak a lalaki, at ausan meng Jesus uling ya ing magligtas king balen na king pamikasala na.


text:
Kumagli ya ing metung a dalagang birhen at ibait ne ing metung a anak a lalaki, at mayaus yang Immanuel (ngana wari, Ing Dios kayabe ta ya).


text:
Oneng e ne teginan i Maria angga na king beit ne ing metung a anak a lalaki a pemalagyuan nang Jesus.


text:
Mibait ya i Jesus king Betlehem, Judea, kanitang panaun nang Aring Herodes. E melambat dinatang la Jerusalem ding mapilan a Mangabiasa, ding taung magaral king pangimut da ring batuin; menibatan la king Aslagan


text:
at kukutang da: Nu ya karin ing bayung bait a Ari da ring Judio? Ikit mi yang sinlag ing batuin na king aslagan at dinatang kami keti ba mi yang samban.


text:
Pepayaus na la at tinipun ding pamuntuk da ring pari at ding talaturu ning Kautusan at kitang na karela, Nu ya mibait ing Cristo?


text:
Ika, Betlehem, king sakup nang Juda, e ka mitauli king makananu pa man karing manimuna nang balen ning Juda; uling keka ya manibatan ing metung a pamuntuk a manibala king balen kung Israel.


text:
Inya pepayaus na lang Herodes at pinulung pasalikut ding Mangabiasa; inusisa na at abalu karela nung kapilan de ikit ing batuin.


text:
Kaybat pepalakuan na na lang papunta Betlehem a kayabe na niting panabilin: Munta kayu at panintunan yeng masalese ing anak. Potang ikit yu ne, ipabalu yung agad kanaku ban aku man munta ku at samban ke.


text:
Meko la kaybat dang dimdam ing panabilin na ning ari. Kabang dalan ing batuining mismung batuin a ikit da king Aslaganminuna ne naman karela angga king miras ya at tinuknang tulid na ning lugal a kabilian ning anak.


text:
Kalub da king bale, disnan de ing anak king siping nang Mariang ima na; siniklaud la king arapan na at simban de. Kaybat biklat da la ring regalung darala da, at dininan deng gintu, insenso, at mira. fig,...ing batuin...minuna ne naman karela...,(2:9)fig*


text:
Meyaus ing karelang pansin king kapamilatan ning metung a paninap king e na la magbalik pa kang Herodes. Inya menaliwa lang dalan ding Mangabiasa king pamagbalik da king karelang bansa.


text:
Kalako da ring Mangabiasa, pepakit ya ing anghel ning Ginu kang Jose king kapamilatan na ning paninap. Ngana, Mibangun ka, idala me ing anak ampon i ima na at munta kayu Ehipto. E kayu mamako karin anggang e ku sabian, uling papaintun neng Herodes ing anak ba neng ipapate.


text:
Menatili la karin angga king mete ya i Herodes. Makanyan metupad ing amanung sinabi na ning Ginu king kapamilatan ning propeta, Inaus keng lumual ibat Ehipto ing kanakung Anak.


text:
Mimua yang e mu nanu i Herodes inyang abalu nang melinlang ya karing Mangabiasa. Inya pepapate na la ngan ding anak a lalaki karin Betlehem at karing makalapit a lugalding sablang anak a lalaking atin nang aduang banua tua at pababa, agpang king ikua nang ausisa karing Mangabiasa.


text:
Meramdam ya ing siwala karin Rama, kikiak ya at maniambitan. Tatangisan na lang Raquel ding anak na; e ya bisang mayaru, uling mete la ngan.


text:
Inyang mete ne i Herodes, pepakit ya ing anghel ning Ginu kang Jose karin Ehipto king kapamilatan na ning paninap.


text:
Mibangun ka, ngana, iyuli mu na la king bansa ning Israel ding mi-ima, uling mete na la ngan detang bisang makamate king anak.


text:
Oneng inyang abalitan nang Jose king i Arkelao ya ing menalili kang Herodes a tata na bilang ari ning Judea, mitakutan yang taglus karin. Pasibayu yang tinanggap amanu king kapamilatan ning paninap; inya king sakup ning Galilea karin ya migbanda.


text:
Karin na la tiknang ding mi-ima, king metung a balen a mayayaus Nazaret. King anti kanitang paralan karin metupad ing amanung mesabi king kapamilatan da ring propeta. Meyaus yang Nazareno.


text:
Nganang menaral: Sumisi kayu at painggulut karing kasalanan yu, uling malapit ne ing Kayarian ning Banua.


text:
I Juan ya ing taung amanuan ning propeta Isaias inyang nganang sinabi, Ing siwala king disyerto kukulait na: Isadia yu ing dalanan ning Ginu, itulid yu la ding dalan a tuntunan na!


text:
Gewa king buak kamelyu ing imalan a susulud nang Juan at makababat yang gewa king balat animal. Durun at pulut-panilan ing pamangan na.


text:
Migsaria la kang Juan ding tau Jerusalem at ding sablang tau Judea at ding manuknangan king sakup ning Ilug ning Jordan.


text:
Oneng panakit na karing dakal a Pariseo at Saduseo a daratang ban pabinyag, ngana karela, Ikong lahing ubingan, ninu ing minutus kekayu ban takasan yu ing daratang a kaparusan?


text:
E yu pangangas sasabian king lahi na kayung Abraham. Sasabian ku kekayu, agyang karing batung deni ing Dios makapalto yang tune nang lahing Abraham.


text:
Ngeni pa makasadia neng dugpa ing palakul karing yamut da ring tanaman, ban ing isanu mang tanaman a e mikakabungang mayap, makutud ya at miyugse king api.


text:
Bibinyagan da kayu king danum ban mipakilala king sisisian yu la at painggulutan ding kasalanan yu; oneng ing daratang katuki ku lalu yang mayupaya kesa kanaku. E ku man karapatdapat mamitbit karing sandalyas na. Binyagan na kayu king Banal a Espiritu at king api.


text:
Atyu king gamat na ing sabungke na; linisan na ing pidadaran na at tipunan na ing pale king kamalig na, oneng dulukan na ing sepu king aping e matatda kapilan man.


text:
Kanita dinatang ya i Jesus king Ilug ning Jordan; menibatan ya Galilea. Dinatang ya ban pabinyag kang Juan.


text:
Tatanggian ne sanang Juan, uling ngana, Aku ing sukat pabinyag keka, oneng ngeni ika pa ing lalapit kanaku!


text:
Nganang mekibat Jesus kang Juan, Paburen mung makanyan ing malyari, uling iti ya ing kailangan malyari at sukat tang daptan ban matupad ing kaburian ning Dios. Panamdam nang Juan kaniti, menusig ya kang Jesus.


text:
Kabinyag nang Jesus, agad yang sinaka king danum at mibuklat ya ing banua. Ikit ne ing Espiritu ning Dios at kukuldas yang balamu metung a patipati at tinuklu ya keya.


text:
Migsalita yang ibat banua ing metung a siwala ngana, Iti ya ing Anak kung pakamalan a tutu kung katulan.


text:
Dinatang ya ing mapanuksu at ngana kang Jesus, Nung ika ing Anak ning Dios iyutus mung maging tinape la ding batung deni. fig,... iyutus mung maging tinape la ding batung deni.,(4:3)fig*


text:
Nganang mekibat Jesus, Sasabian na ning Kasulatan, E mu bukud king tinape ya mabibie ing tau, nune king balang amanung manibatan king asbuk ning Dios.


text:
Nung ika ing Anak ning Dios, ngana, magpabaldug ka, uling sasabian na ning Kasulatan, Ipanibala na ka at paingat karing anghel na, at alalayan da ka, ban e ka mitisud agyang king metung mung batu.


text:
Kaybat na nita, dela ne ning diablo king metung a bunduk a tutung matas. Pepakit na la kang Jesus ding sablang kayarian keti king yatu at ing sablang pibandian da.


text:
Ibie ku ngan keka ing sablang yan, nganang sinabi kang Jesus, nung siklaud ka king arapan ku at samban mu ku.


text:
Pekibat nang Jesus, Mabating ka, Satanas! Uling ing kasulatan sasabian na, Samban me ing Ginung kekang Dios at ya mung bukud ing kekang suyuan.


text:
E ya menatili Nazaret nune minta ya at menuknangan Capernaum; metung yang balen ing Capernaum king lele ning Dagat-dagatan ning Genesaret, king sakup ning Zebulun at Neftali


text:
Gabun nang Zebulun, at gabun nang Neftali banda king dagat, kangatba ning Jordan, Galilea da ring paganu!


text:
Ding taung manuknangan king kadalumduman menakit lang maragul a sala! Karing manuknangan king anino ning kamatayan karela sunlag ya ing sulu!


text:
Manibat na kanita megumpisa yang menaral i Jesus. Ngana: Sumisi kayu at painggulut karing kasalanan yu uling malapit ne ing Kayarian ning Banua!


text:
King pamaglakad nang Jesus king lele ning Dagat-dagatan ning Galilea, ikit na la ding mikapatad a manasan, i Simon a meyaus Pedro, at i Andres a kapatad na; mibabaldug lang lambat king dagat-dagatan.


text:
Sinulung na pa ing pamaglakad na at ikit na la ding adua pang mikapatad a anak nang Zebedeo, i Santiago at i Juan; atyu la king karelang bangka at kayabe re i tata ra. Sasadia da la ring karelang lambat. Inaus na la naman deti.


text:
Leganasan neng pintalan Jesus ing mabilug a Galilea; tinuru ya karing karelang sinagoga at penaral na ing Mayap a Balita tungkul king Kayarian ning Banua. Pepakayap na la naman ding tau king miyayaliwa rang sakit at kapanamdaman.


text:
Mikalat ing balita tungkul kang Jesus angga king mabilug nang bansa ning Siria, inya ding tau dela ra la kang Jesus ding sablang masakit at ating miyayaliwang kaligaligan: ding ating demonyu, ding sosoning, at ding paralitiko. Pepakayap na la ngan.


text:
Tukian de ring dakal a taung menibatan king Galilea, king Decapolis, king Jerusalem, king Judea, at king bansa lipat ning Jordan.


text:
Panakit nang Jesus karing dakal a tau, minukiat ya king bunduk-bundukan. Inyang mekalukluk ne, linapit la ding alagad na.


text:
Mapalad la ding gagawang paralan para king pamikakasundu da ring tau, uling mayaus lang anak na ning Dios!


text:
Mapalad la ding daralan kaligaligan uli na ning pamanupad da king kaburian ning Dios, uling karela ya ing Kayarian ning Banua!


text:
Mapalad kayu neng insultuan da kayu deng tau at liligaligan at magsalita lang miyayaliwang kapanyiran laban kekayu king uli ku.


text:
Tumula kayu at magsaya uling mikamaragul kayung ablas karin banua. Makanyan da la namang ligalig ding propetang minuna kekayu.


text:
Ikayu ing asin ning yatu. Nung milako kalat ing asin, makananu mu pang abalik ing kalat na? Ala nang kasilbian. Inya miyugse na mu king lual king daramusakan da ring tau.


text:
Ikayu ing sulu ning yatu. E ya malyaring isalikut ing balen a makatalakad king babo ning bunduk-bundukan.


text:
Alang manyinding sulu at kaybat takpan ne king palanggana; nune ibibili ya iti king tumpakan ba yang munie sala karing sablang atyu king bale.


text:
Makanyan ya namang sukat sunlag king arapan da ring tau ing sulu yu ban akit da ing dapat yung mayap, at paligayan de ing Ibpa yung atyu banua.


text:
E yu isipan king dinatang ku ba keng payalan kabaldugan ing Kautusan o ing turu da ring propeta. Dinatang ku e ban payalan ku lang kabaldugan, nune ba ku lang iganap at tuparan deti.


text:
Ing katutuan sasabian ku kekayu, matda ya man ing banua at ing yatu, ni metung mang tuldik o metung mang malati nang gulis ning Kautusan e ya mabura anggang e metupad ing parasan na.


text:
Uli na niti, ninuman ing taung labag agyang king malating dili kareting kautusan at ituru na ing makanyan karing aliwa, mibilang yang mababang dili king Kayarian ning Banua. Ing ninumang tutupad kareti at ituru na ing makanyan karing aliwa, ita ing makilalang pekamarangal king Kayarian ning Banua.


text:
Sasabian ku kekayu, nung e yu la igitan ding talaturu ning Kautusan at ding Pariseo king pamanupad king kaburian ning Dios, e kayu milub king Kayarian ning Banua.


text:
Dimdam yu king kanitang minuna mituru karing tau: E ka makamate; ing ninumang makamate mika pakibatan ya king arapan ning husgadu.


text:
Oneng ngeni sasabian ku kekayu: ninuman ing mimua king kapatad na mika pakibatan ya king arapan ning husgadu; ing ninuman maninsultu king kapatad na mika pakibatan ya king arapan ning Sanhedrin, at ninuman ing sumabi king kapatad na, Ala kang isip! miyugse ya king api ning impierno.


text:
Uli na niti, nung atin kang yayain king Dios at aganaka mu king atin yang samang lub keka ing kapatad mu,


text:
lakuan mu ing kekang yayain king arap ning altar at munta ka pa mung makikasundu king kekang kapatad. Kanita na ka magbalik at main king Dios.


text:
Nung ating mandalum keka, makipagkasalese ka king mandalum kabang ating panaun, bayu na ka iyarap king husgadu. Nung ali, intriga na ka king ukum at ibie na ka ning ukum karing pulis, at ikulung da ka ding pulis king sukulan.


text:
Oneng ngeni sasabian ku kekayu: ing ninumang lumawe a ating pamagnasa king metung a babai, mikakasala neng pamakipangalugud king pusu na king babaing ita.


text:
Nung ing kekang mata ya ing maging sangkan ning kekang pamikasala, dukitan me at iyugse! Mayap pa ing ala kang metung a dake ning katawan kesa king ala yang bawas miyugse king impierno ing kekang katawan.


text:
Nung ing kekang gamat ya ing sangkan ning kekang pamikasala, pututan me at iyugse! Mayap pang ala na kang metung a dake ning katawan kesa king ala yang bawas miyugse king impierno ing kekang katawan.


text:
Dimdam yu king kanitang minuna mituru karing tau: Ing ninumang midiborsyu king asawa na sukat neng dinan kasulatan bilang katibayan ning karelang pamikawani.


text:
Oneng ngeni sasabian ku kekayu: nung kawanian ne ning lalaki ing asawa nang e naman mekipangalugud at makiasawa ya ing babai king aliwa, mikakasala ya ing lalakiuling ya ing mitulak king asawa na king pamakipangalugud. At ing ninumang makiasawa king babaing kewanian ning asawa na, makipangalugud ya naman.


text:
Dimdam yu naman king kanitang minuna mituru karing tau, E ka lalabag king sumpa a kekang pengaku nune tuparan mu ing pengaku mu king Ginu.


text:
Oneng ngeni sasabian ku kekayu: e kayu bitasang susumpa neng mangaku kayu. E yu sasabian: Saksi ke ing banua, uling ing banua ya ing tronu na ning Dios;


text:
o kaya, Saksi ke ing yatu, uling iti ya ing tumpakan da ring bitis na. E yu naman sasabian: Saksi ke ing Jerusalem, uling iti ya ing siudad ning marangal a Ari.


text:
Ni e mu sasabian: Mate ku man, uling agyang metung mang buak king buntuk mu e me apaputi o apatuling.


text:
Makagyu nang sabian mu Wa, nung wa ing buri mung sabian, at Ali, nung ali; uling king Marawak na manibatan ing nanumang idagdag mu.


text:
Oneng ngeni sasabian ku kekayu: e ye ablasan e mayap ing taung dinapat e mayap kekayu. Nung ating tampaling keka king wanan mung pisngi, iyarap mia naman ing kayli mung pisngi.


text:
Nung ating mamilit kekang papusan na ing karga na kilub ning metung a kilometru, pusanan mu nang anggang aduang kilometru.


text:
Dimdam yu naman king kanitang minuna mituru karing tau: Luguran me ing kakaluguran mu at pikasaman me ing kalaban mu.


text:
Oneng ngeni sasabian ku kekayu: luguran yu la ding kalaban yu, at ipanalangin yu la ding liligalig kekayu.


text:
Kanita maging tune na kayung anak ning Ibpa yung atyu banua, uling papaslag ne ning Dios ing aldo na karing e mayap at karing mayap a tau, at babie na ing uran na karing darapat mayap at karing darapat e mayap.


text:
Nanung ablas ing panenayan yu king Dios nung luluguran yu la mu detang malugud kekayu? Agyang ding talapanyingil buis makanyan ing daraptan da!


text:
At nung ding kakaluguran yu ila mung pakisabian yu, atin waring e karaniwan kanita? Agyang ding paganu makanyan la daraptan!


text:
Ingatan yung e yu pagparangalan arap ning balen ing nanumang dapat yung kabanalan para mayaus la pansin kekayu ding tau. Uling nung makanyan, ala kayung panenayan pang ablas king Ibpa yung atyu banua.


text:
Inya nung maglimus kayu king taung pakakalulu, e yu na paniabian pa; makanyan ing daraptan da ring hipokrita karing sinagoga at karing dalan. Daraptan da iti ba lang tanggap kapurian karing tau. Ing katutuan sasabian ku kekayu, tinggap da na keti pa ing karelang ablas.


text:
Nung manalangin kayu, e yu la pakiapusan ding hipokrita! Maburi lang makatalakad manalangin karing sinagoga at karing suluk dalan ban kanita pakit la mu karing tau. Ing katutuan sasabian ku kekayu, tinggap da na keti pa ing ablas da.


text:
Nung manalangin kayu, munta kayu karing kuartu yu, isara ye ing pasbul at manalangin kayu king Ibpa yung e mayayakit. Ing Ibpa yung king lihim manakit king kekayung daraptan ablasan na kayu.


text:
E kayu gagamit dakal a amanu a alang kabaldugan king kekayung pamanalangin antimo ing daraptan da ring paganu. Isipan da king pamangamit dang dakal a amanu malagua na lang pakiramdaman ning Dios.


text:
E yu la pakiapusan ding hipokrita neng mag-ayunu kayu. Papakit da ing makalunus la itsura ban kanita abalu da ring tau king mag-ayunu la. Ing katutuan sasabian ku kekayu, tinggap da na keti pa ing karelang ablas.


text:
ban kanita e ra abalu ding tau king mag-ayunu kayu nune mu ing Ibpa yung king lihim manakit, at ing Ibpa yung manakit king kekayung daraptan ablasan na kayu.


text:
E kayu titipun pibandian keti king yatu, ing pibandian a sisiran ding ipas at ning kalawang, at malyari dang luban at panakawan kekayu.


text:
Nune tumipun kayung pibandian para karin banua; karin alang ipas at kalawang a manyira at alang mapanako a makapanlub.


text:
Ding mata ila ding peka sulu ning katawan. Inya nung malino la ding kekang mata, mirinan yang sala ing mabilug mung katawan.


text:
Nung e la mayap ding kekang mata, dalumdum ya naman ing mabilug mung pamikakatawan. Inya nung ing sala'ng atyu keka karalumduman ya pala, karagul na kasi ning karalumduman a ita!


text:
Alang ninumang makasuyu karing aduang panginuan; malyaring pikasaman ne ing mumuna, oneng luguran ne ing kadua o suyuan neng mitmung katapatan ing metung, oneng lakuan ne ing kadua. E kayu malyaring sumuyung miyagnan king Dios at king pibandian.


text:
Inya sasabian ku kekayu: e kayu paigulu isip tungkul king bie yu, nung nanung kanan yu at inuman o tungkul king katawan yu, nung nanu ing isulud yu!


text:
Lawan yu la ding ayup: e la mananaman ni e la pupupul ni e la titipun pamangan, makanyan man pakanan na la ning Ibpa yung atyu banua. E kayu wari lalung maulaga kesa kareti?


text:
Obat paigulu kayu isip tungkul king kekayung piblasan? Lawan yu la ding sampagang tutubu king marangle: e la magobra ni e la mamabal!


text:
Iti ing sasabian ku kekayu: i Solomon agyang mabandi ne, e ya pa naman mimalan a kasing santing ning metung karing sampagang den!


text:
Nung pipablasan ne ning Dios agyang ing dikut a atyu ngeni, oneng bukas maduluk ne king ornu, ikayu pa kaya ing e na piblasan? Karitak yu naman a kasalpantayanan!


text:
Deting bage ila ding kagugulu rang panintunan ding paganu. Balu na ning Ibpa yung atyu banua ing kailangan yu ngan iti.


text:
Bayu ing sabla pakikuanan yung mag-ari ya ing Dios kekayu at tupad king kaburian na, at ibie na pati na ing sablang kailangan yu.


text:
Uli na niti, e me pigaganakan ing aldo bukas; saka yu na arapan nung nanuman ing darala na. Makagyu na ing darala nang problema ning balang aldo; e yu na daragdagan pa.


text:
uling atulan na kayu ning Dios agpang king pamanatul yu karing aliwa; at ing panyukad yu karing aliwa ya naman ing panyukad ning Dios kekayu.


text:
Obat akakit me ing puling king mata ning kapatad mu at e mu ne man apapansin ing trosung atyu king mata mu?


text:
Makananu mu ngening asabi king kapatad mu, Paburen mung ilako ke ing puling king mata mu, kabang metung yang trosu ing atyu king sarili mung mata?


text:
Hipokrita! Muna me pamung ilako ing trosung atyu king mata mu, kanita manakit kang masalese at alako me ing puling king mata ning kapatad mu.


text:
E yu babie karing asu ing sagradung bage uling dalusungan da kayu at pangetan deti, at e yu la iyatsa ding perlas yu karing babi, uling damusakan da la mu deti.


text:
Maniawad kayu, at mirinan kayu; manintun kayu, at manakit kayu; tuktuk kayu king pasbul, at mibuklatanan kayu.


text:
Uling ing balang maniawad mirinan ya, at ing balang manintun manakit ya at mibuklatanan yang pasbul ing ninumang tutuktuk.


text:
Nung ikayung palpikasala balu yu lang dinan mayap a bage ding anak yu, e di lalu na kayung balung dinan ning Ibpa yung atyu banua? Ibie na ing sablang mayap a bage karing maniawad keya!


text:
Daptan yu karing aliwa itang buri yung daptan da naman kekayu: iti ya ing kabaldugan ning Kautusan at ing sablang turu da ring propeta.


text:
Lungub kayu king pasbul a makiput uling malualas ya ing pasbul at malapad ya ing dalan a papunta king kasiran, at ya ing daralanan da ring dakal!


text:
Oneng makiput ya ing pasbul at makitid ya ing dalan a papunta king bie, at ditak la mu ding makatuklas kaniti.


text:
Mangilag kayu karing e tutung propeta; daratang la kekayung makabalatkayung tupa, oneng king kamatutuanan asu lang gubat a mabangis.


text:
Akilala yu la king dapat da. Makapanagtal ka waring ubas karing bongabilia at biabas karing dapdap? Ali ka!


text:
E ya mamungang e mayap a bunga ing mayap a tanaman, at e ne man mamungang mayap ing e mayap a tanaman.


text:
E bala na mung taung mamaus kanaku Ginu, Ginu lulub king Kayarian ning Banua, nune deta mung tutupad king kaburian nang Ibpa kung atyu banua.


text:
Potang miras na ing Aldo ning Pamanukum, dakal la ding maus kanaku, Ginu, Ginu! King lagyu mu penaral mi ing amanu na ning Dios; king lagyu mu penabi mi la ding demonyu, at king lagyu mu dinapat keng dakal a milagru.


text:
Oneng sabian ku kanita karela, Kapilan man e ra kayu kakilala. Dumayu kayu kanaku, ikayung e mayap a dapat!


text:
Inya ing balang metung a makiramdam kareting amanu ku at tutuparan na la, mengari ya king taung biasa. Telakad ne ing bale na babo ning batu.


text:
Menabu ing uran, dinatang ing albug, at sepulan ne ning angin ing baleng ita; e ya miragsa uling makatalakad ya babo ning batu.


text:
Oneng ing balang taung makiramdam kareting amanu ku, at kaybat e na la tutuparan, mengari ya king taung mangmang. Telakad ne ing bale na babo ning balas.


text:
Menabu ing uran, dinatang ing albug, at sepulan ne ning angin ing baleng ita, at miragsa ya at makapangilabut ing pangabagsak na!


text:
Linapit ya kang Jesus ing lalaking leprosuan; siniklaud ya king arapan na at ngana, Nung buri mu, Ginu, apakayap mu ku.


text:
Tigkil neng Jesus ing leprosuan at ngana, Buri ku; kumayap ka! Kanita mu rin kinayap ya king lepra na.


text:
Nganang Jesus, Tandanan mu, e mu sasabian iti kenu man, nune munta ka ngeni mu rin king pari at ipakit mu ing kekang sarili keya. Kaybat, iyain me ing ain a yuyutus nang Moises bilang katunayan karing tau king kinayap na ka.


text:
Kalub nang Jesus king Capernaum linapit ya ing metung a kapitan da ring sundalung Romano at nganang miniawad saup,


text:
Ali pu, nganang tinutul ning kapitan, e ku pu karapatdapat tanggap kekayu king kanakung pibalebale. Sabian ya mu pu ing amanu at mipaldan ne ing ipus ku.


text:
Uling aku man tau kung makalalam a upaya karing aliwa, at atin ku namang sasakupan a sundalus. Nung sabian ku king metung, Munta ka karin! munta ya; at king aliwa, Mekeni! lumapit ya; at nung iyutus ku king kakung ipus, Daptan mu ini! daptan na.


text:
Mengapamulala ya i Jesus inyang dimdam na iti at ngana karetang taung tuki-tuki keya, Ing katutuan sasabian ku kekayu, e ku pa ikit kenu man king Israel ing anti kaniting kasalpantayanan.


text:
Tandanan yu: dakal la ding datang ibat king aslagan at ibat king albugan at makisulu la kang Abraham, Isaac, at Jacob king Kayarian ning Banua.


text:
Oneng karing anak nang Israel, dakal la ding miyugse king karalumduman king lual; karin la tumangis at mitigis a ipan.


text:
At nganang Jesus king kapitan, Muli na ka at agpang king paniwalan mu, marapat ing kekang aduan. Kanita mu rin kinayap ya ing ipus ning kapitan.


text:
Minta ya i Jesus king bale nang Pedro. Disnan neng makakera karin ing katuangan nang Pedro uling malagnat ya.


text:
Telan ne gamat Jesus ing matuang babai. Kanita mu rin likuan ne ning lagnat; mibangun ya at migsilbi ya kang Jesus.


text:
Inyang mabibengi na, dela da la ring tau kang Jesus ding dakal a alipnan da ring demonyu. King metung mung amanu apalualan na la ding marawak a espiritu, at pepakayap na la ding sablang ating sakit.


text:
Gewa na iti ban matupad ing ula ning propeta Isaias, Kinua na la ding kekatamung kapanamdaman at dela na ing sabla tamung sakit.


text:
Panakit nang Jesus karing dakal a taung makapadurut inutus na karing alagad na king magsadia na lang lumipat king kangatbang pampang.


text:
Lepitan ne ning metung a talaturu ning Kautusan at ngana, Maestro, makasadia kung tuki keka nukarin ka man munta.


text:
Nganang mekibat Jesus, Atin lang lunggang pisuluran ding asung-gubat at atin lang sale ding ayup, oneng ing Anak ning Tau ala ya mang apipagpaynawan.


text:
Ngana ning metung pa karing alagad na, Ginu, paintulutan mu ku pa mung muli ba keng ikutkut i tata ko?


text:
Oneng sinabi nang Jesus, Tuki ka kanaku at paburen mu na karing mete ing ikutkut da la ring karelang mete.


text:
Biglang dinatang ing masikan a bagyu king dagat-dagatan; halus mitatakpan ya king alun ing bangka. Matudtud ya kanita i Jesus.


text:
At sinabi na karela, Obat mitatakutan kayung makanyan? Karitak yu naman a kasalpantayanan! Tinikdo ya kanita; sebianan ne ing angin at ing alun at mikamaragul a karatunan.


text:
Mengapamulala la ngan at ngarang sinabi, Nanu yang klasing tau iti? Pati angin at alun mamintu keya!


text:
Miras ya i Jesus king sakup ning Gadara king kangatba nang pampang ning dagat-dagatan. Selubungan de ring adua kataung menibat karing kueba a pipangutkutan. Ding taung deti liban da lang demonyu at tutu lang mabagsik. Inya alang mangangas dumalan karin.


text:
Kabud-abud ngarang kinulisak, Anak ning Dios, baket pakialaman mu kami? Dinatang ka wari keti ba mu keng pasakitan agyang e pa miras ing mituldung panaun?


text:
Pekisabi da ring demonyu kang Jesus, Nung palakuan mu kami, paluban mu na kami mu karing babing manyibsiban.


text:
Sulung, lungub kayu karela, nganang Jesus, at linual la at linub karing babi. Milayi ya king bangin ing mabilug a kawan; menabu la king dagat-dagatan at melumud la.


text:
Milayi la ding lalaking magbante karing babi at minuli la king balen. Karin da pemalita ing sablang mepalyari at pati na ing milyari karing aduang liban da ring demonyu.


text:
Linual la ngan ding memalen ba reng salubungan i Jesus. Panakit da kang Jesus, pekisabi rang mayap king mako ya sa king karelang lugal.


text:
Sinake yang pasibayu i Jesus king bangka. Dinalakit ya king dagat-dagatan, at miras ya king sarili nang balen.


text:
Dela re kang Jesus ding mapilan a tau ing paralitikong makakera king pagkeran. Ikit nang Jesus ing maragul dang kasalpantayanan at ngana king paralitiko, E mu painan ing lub mu, anak ko. Ding kasalanan mu mipatawaran la!


text:
Ngara king lub da ring mapilan a talaturu ning Kautusan, Lalapastanganan ne ning taung iti ing Dios.


text:
Ipakit ku ngeni kekayu king ing Anak ning Tau atin yang upayang mamatawad kasalanan keti king yatu. Inya nganang sinabi king paralitiko, Talakad ka, idala me ing pagkeran mu at muli na ka.


text:
Inyang ikit da iti ding tau, tiblan na la ning takut at pinuri de ing Dios a minie king anti kaniting kayupayan karing tau.


text:
Meko ya i Jesus ketang lugal a ita at kabang maglakad ya ikit ne ing metung a talapanyingil buis a milagyuan Mateo; makalukluk ya king opisina na. Nganang Jesus, Tuki ka kanaku. Tinikdo ya i Mateo at tinuki ya kang Jesus.


text:
Inyang kasalukuyan nang mamangan Jesus kari Mateo, dinatang la ding dakal a talapanyingil buis ampon ding makasalanan. Mekisulu la kang Jesus at karing alagad na.


text:
Ikit da iti ding mapilan a Pariseo at ngarang kinutang karing alagad na, Obat makisulu ya karing talapanyingil buis at karing makasalanan ing kekayung maestro?


text:
Dimdam na lang Jesus at nganang mekibat, E la mangailangan doktor ding taung alang sakit; deta mung ating sakit ila ding mangailangan.


text:
Pagaralan yu nung nanu ya kabaldugan ing kasulatan a ini: Lunus ing buri ku, aliwa ing ain-sakripisyu. Uling e ku dinatang ban ausan ku la ding banal, nune ding makasalanan.


text:
At kaybat dinatang la kang Jesus ding alagad nang Juan a Maminyag, at ngarang mengutang, Obat ikami ampon ding Pariseo mag-ayunu keng maralas, oneng e la bitasang mag-ayunu ding alagad mu?


text:
Nganang mekibat Jesus, Malyari la waring lungkut ding kumbiradu king kasal kabang kayabe de pa ing lalaking kinasal? Ali la! Potang e ra ne kayabe ing lalaking kinasal, kanita la pa mu malyaring mag-ayunu.


text:
Alang managping bayung tela king laun a imalan, uling pamanurung ning bayung tela, manga-igut ya ing laun at lalu yang dagul ing gisi.


text:
Ala munamang mibibiling bayung alak karing laun a lulanan a gawa king balat animal, uling matdas la deti king bayung alak. Parehung masayang ing alak at ing lulanan. Nune bibili ra ing bayung alak king bayung lulanan a gewa king balat animal, at king makanyan a paralan parehung magluat ing alak ampon ing lulanan.


text:
Samantalang sasabian nang Jesus iti, linapit ya ing metung a pamuntuk da ring Judio. Siniklaud ya king arapan nang Jesus at ngana, Kamate-mate na pa mu ning anak kung babai; oneng tukian mu ku at itumpak ing gamat mu king anak ku at mie ya.


text:
Tinuki ya king kagulutan nang Jesus ing metung a babaing atin nang labing aduang banuang daraya. Tigkil ne gilid ing imalan na.


text:
Melikid ya i Jesus kagulutan na at ikit ne ing babai at ngana, Siknangan mu ing lub mu, anak ko! Ing kasalpantayanan mu ya ing pepakayap keka. Kanita mu rin kinayap ya ing babai.


text:
Inyang miras ya i Jesus king bale ning pamuntuk, disnan na la ding manigtigan plauta at ding dakal a taung malilingongo.


text:
Ngana karela, Lumual kayu ngan pa mu! E ya mete ing anak; matudtud ya mu! Keylian dia mu ding disnan na.


text:
Inyang linual na la ding tau, linub ya i Jesus at telanan ne gamat ing anak a babai, at mibangun ya ing anak.


text:
Kalako nang Jesus king lugal a ita, sinulung na ing pamaglakad na. Tikian de ring aduang lalaking bulag. Ngarang kukulait, Anak nang David, malunus ka kekami!


text:
Inyang mekasalangi ne king bale, linapit la kang Jesus ding aduang bulag. Kitnan na lang Jesus, Paniwalan yu king malyari kung arapat kekayu ing aduan yo? Opu, ginu! ngarang mekibat.


text:
Kalako da ring aduang lalaki, linapit de kang Jesus ing metung a mepipi uling alipnan ne ning demonyu.


text:
Kabud apalualan neng Jesus ing demonyu, mekapagsalita ya ing lalaki. Mengapamulala la ding sablang tau. E pa meyakit kapilan man ing anti kanyan king mabilug a Israel! ngara ngan sinabi.


text:
Oneng ngara ding Pariseo, Ing pamuntuk da ring demonyu ya ing babie upaya kang Jesus inya apapalualan na la ding demonyu.


text:
Leganasan na la ngan delawan Jesus ding balen ampon ding baryu. Tinuru ya karing karelang sinagoga, penaral na ing Mayap a Balita tungkul king Kayarian ning Banua, at pepakayap na la ding tau king nanu pa mang sakit at kapanamdaman da.


text:
Panakit na karing dakal a tau, melunus ya uling magugulu la isip at e ra balu ing daptan da; anti lang tupang alang pastul.


text:
Uli na niti, ipanalangin yu king makibandi king palutan king parala yang talapagobrang tumipun king pupul na.


text:
Inaus na lang Jesus mitipun king arap na ding labi nang aduang alagad at dininan na lang upayang makapanabi karing marawak a espiritu, at pakayap king sablang sakit at kapanamdaman.


text:
Ila deti ring lagyu da ring labing aduang apostol: i Simon (a mayayaus Pedro) at i Andres a kapatad na; i Santiago at i Juan a kapatad na, ding anak nang Zebedeo;


text:
i Felipe at i Bartolome; i Tomas at i Mateo a talapanyingil buis; i Santiago a anak nang Alfeo at i Tadeo;


text:
Tinubud na lang Jesus at penabilinan na lang anti kanini: E kayu lulub king sakup ding paganu ni e kayu lulub king sasakupan ning Samaria,


text:
Pakayapan yu la ding masakit; pasublian yu lang mie ding mete. Pakayapan yu la ding ketungin, panabi yu la ding demonyu. Tinggap yung alang bayad, inya pamie yung alang bayad.


text:
King pamaglakad yu e kayu naman magdalang suput a pagpalimus ni imalan a panalili yu king kekayung susulud ni sandalyas o tukud. Uling mangaintulid yang tanggap ing talapagobra king kailangan na.


text:
King isanu mang balen o baryu a dasnan yu, lumawe kayung metung a bisang tanggap kekayu, at karin kayu makipanuknangan kabang atyu kayu king lugal a ita.


text:
Nung tanggapan da kayu ding manuknangan king pibalebaleng ita, paburen yung manatili karela ing kapayapan; nung e ra kayu tanggapan, ibawi yu ing kekong pamamuge.


text:
At nung ating bale o balen a e tanggap kekayu o e bisang makiramdam kekayu, lakuan ye ing lugal a ita at ipagpag yu ing alikabuk karing bitis yu.


text:
Ing katutuan sasabian ku kekayu, king Aldo ning Pamanukum lalung mabayat ing parusang miras karing tau king lugal a ita kesa king miras karing tau Sodoma at Gomorra!


text:
Tandanan yu! Tutubud da kayu antimong tupa libutad da ring asung-gubat. Sukat kayung maging matalino antimo ding ubingan, at mamu lub antimo ding patipati.


text:
Mingat kayu uling iyarap da kayu ding tau karing husgadu at pamatbatan da kayu karing karelang sinagoga.


text:
Ikaladkad da kayung iyarap karing gobernador at karing ari king uli ku ban ihayag yu karela at karing paganu ing Mayap a Balita.


text:
Potang iyarap da na kayu karing husgadu, e yu pigaganakan nung nanu ing sabian yu o nung makananu kayung magsalita; potang datang na ing oras a ita, miyabie kekayu nung nanu ing sabian yu.


text:
Uling e la kekayu ding amanung kekayung sabian; manibatan la king Espiritu ning kekayung Ibpa; ya ing magsalita king kapamilatan yu.


text:
Pagtaksilan ne ning kapatad ing kapatad na, makanyan munaman ing daptan da ring tata karing anak da; lumaban la ding penganak karing pengari da at ipapate da la.


text:
Pikasaman da kayu ding sablang tau king uli ku. Oneng ing manatili angga king kawakasan ya ing miligtas.


text:
At potang ligaligan da kayu king metung a balen, lumipat kayu king tutuking balen. Sasabian ku kekayu, e yu la akuang alaganasan king obra yu ding sablang balen ning Israel bayu ya datang ing Anak ning Tau.


text:
Inya makagyu ne king magaral ketang maging kalupa ne ning talaturu na, at maging kalupa ne ning ipus ing panginuan na. Nung ausan deng Beelzebul ing buntuk ning pamilya, lalung marok ing iyaus da karing miembru ning pamilya na!


text:
Ing sasabian ku kekayu king madalumdum, ulitan yu king masala, at sukat yung ikulisak ing sisitsit da kekayu.


text:
E yu la pitatakutan ding makapate king katawan, oneng ali ra ne man ing kaladua; nune ing sukat yung pitakutan ya ing Dios a makapamarusa king kaladua at katawan king impierno.


text:
Malyari kayung makasaling aduang denas king mura mung alaga; makanyan man e ya malyaring manabu king gabun ing metung karen nung e na kaburian ning Ibpa yu.


text:
Ninuman ing sumabi king arapan da ring tau king ya kanaku ya, makanyan munaman ing daptan ku para keya king arap nang Ibpa ku karin banua.


text:
Oneng ing ninumang tanggi kanaku king arap da ring tau, tanggian kia naman king arap nang Ibpa ku karin banua.


text:
E yu isipan king dinatang kung magdalang kapayapan king yatu; ali, e ku dinatang ban magdalang kapayapan nune metung a espada.


text:
Dinatang ku ban pisalangsangan ku la ding anak a lalaki at ding tata ra, ding anak a babai at ding ima ra, ding manuyang a babai at ding katuangan dang babai.


text:
Ninuman ing lulugud kang tata na o i ima na a maygit kesa kanaku e ya karapatdapat kanaku; ninuman ing lulugud king anak nang babai o lalaki maygit kesa kanaku, e ya karapatdapat kanaku.


text:
Mawala ya ing ninumang sasagip king sariling bie na; akit ne ning ninuman ing mibabating king bie na alang-alang kanaku.


text:
Aku ing tatanggapan na ning ninumang tatanggap kekayu, at ninuman ing tatanggap kanaku, tatanggapan ne itang mitubud kanaku.


text:
Ninuman ing tatanggap king tinubud na ning Dios uli na ning tinubud ne ning Dios midinan ya king ablas ning tubud na ning Dios. Ninuman ing tatanggap king taung banal uli na ning banal ya, tanggap ya naman king ablas ning taung banal.


text:
Ninuman ing munie agyang metung ya mung tasang danum a marimla king metung karing malating deti uli na ning alagad ke, sasabian ku kekayu, e ya mipagkaitan king ablas na.


text:
Inyang ayari nang Jesus ing pamanuru na karing labing aduang alagad, meko ya ketang lugal a ita ban turu at manaral karing balen a malapit karin.


text:
Inyang atyu king sukulan i Juan a Maminyag, abalitan na ing daraptan nang Cristo. Mitubud yang mapilan karing alagad na at pepapuntan na la kang Jesus.


text:
Ngarang kinutang kang Jesus, Sabian yu na mo kekami nung ikayu itang datang a amanuan nang Juan o kailangan ke pang manayang aliwa?


text:
manakit la ding bulag, makalakad la ding pile, kakayap la ding leprosuan, makaramdam la ding maklak, susubli lang mie ding mete, at mipanaral ya ing Mayap a Balita karing kalulu.


text:
Kalako da ring alagad nang Juan, migsalita ya i Jesus karing tau tungkul kang Juan. Ngana, Kanitang minta kayu kang Juan king disyerto, nanu ing panenayan yung akit? Ing metung a timbung babayutuk na ning angin?


text:
Nanu ing liwalan yung alben? Ing metung a taung makaimalan masanting? Ding taung pakaimalan masanting karing palasyu la mu mayayakit!


text:
Inya sabian yu kanaku, nanu pin ing buri yung akit? Ing metung a propeta? Wa, sasabian ku kekayu, maygit ya pa king metung a propeta ing ikit yu.


text:
Uling i Juan ya itang sasabian na ning kasulatan: Oyan ing tubud ku, ngana ning Dios, itubud keng makapauna keka ba nang isadia ing dalanan mu.


text:
Sasabian ku kekayu, karing sablang taung linto keti king yatu, ala pang linto lalung marangal kesa kang Juan. Makanyan man, ing pekamababang tau king Kayarian ning Banua maygit ya karangal kesa kang Juan.


text:
Manibat na kanitang menaral ya i Juan a Maminyag angga na ngeni, ing Kayarian ning Banua e re patugutan ding taung e mayap a lub at sasamsaman deng sapilitan.


text:
Ngeni, kaninu ku la apakilupa ding tau king kasalukuyan? Mengari la karing anak a pakalukluk king plasa. Ngana ning metung a grupu karing kayabe ra,


text:
Dinatang ya ing Anak ning Tau, mamangan ya at miminum, at ngara namang sinabi, Lawen ye ing taung matako at lasenggo! Makipagbarkada ya karing talapanyingil buis at karing makasalanan! Makanyan man, mipatunayan ing kabiasnan na ning Dios king kapamilatan na ning bubunga na.


text:
Kaybat na nita, pegumpisan na lang peniabianan Jesus ding balen a diptananan na karing keraklan karing depat nang milagru, uling e la bisang sumisi at painggulut ding tau karin karing kasalanan da.


text:
Ngana, Makalunus ka, Corazin! Makalunus ka Betsaida! Uling nung king Tiro at king Sidon karin la merapat ding milagrung merapat kekayu, malambat na la sanang mimalan a magaspang at memuntuk abu ding tau karin ban ipakilala ra ing karelang pamanisi.


text:
Sasabian ku kekayu, lalung maragul ing parusang miras kekayu king Aldo ning Pamanukum kesa karing tau ning Tiro at Sidon!


text:
At ika naman Capernaum, buri mung itas angga banua ing sarili mo? Misaldak ka angga king kalalalaman na ning impierno! Nung ding milagru a merapat keka king Sodoma la mu merapat, angga ngeni sana atyu pa!


text:
King oras a ita nganang migsalitang Jesus, Ibpa, Ginu na ning banua at yatu! Pasalamatan da ka uling pepakilala mu karing taung musmus ing e mu pepakilala karing mangabiasa at maisip.


text:
Ing sabla binie na kanaku ning Ibpa ku at alang makakilala king Anak nune mu ing Ibpa, at alang makakilala king Ibpa nune mu ing Anak at detang birian nang makakilala keya ning Anak.


text:
Pusanan ye ing paud ku at magaral kayu kanaku uling mamu ku at mababa lub, at manakit kayung kapaynawan.


text:
Misan a Aldo ning Sabbath, maglakad ya i Jesus libutad ning asikan trigu. Meranup la ding alagad na, inya megumpisa lang menakdut binutil trigu at saka ra gigutan.


text:
Ngara kang Jesus inyang ikit da iti ding Pariseo, Lawan mu ing gagawan da ring alagad mu. Labag king kekatamung Kautusan ing gawan da yan king Aldo ning Sabbath!


text:
Linub ya at ding kayabe na king bale na ning Dios at mengan la king tinape a miyain king Dios. Labag king Kautusan ing mangan king tinapeng ita, uling bukud mung ding pari ilang atin karapatan mangan kaniti.


text:
E yu munaman wari abasa king Kautusan nang Moises king neng Aldo ning Sabbath ding pari king Templo e la tutupad king kautusan tungkul king Sabbath, makanyan man ala lang pakibatan?


text:
Nung tune yung aintindian ing kabaldugan da reting amanu: Lunus ing buri ku, aliwa ding ain-sakripisyu e yu la sana inatulan ding alang kasalanan.


text:
Karin ating taung panat metung a gamat. Atin munamang mapilan a lalaking dinatang karin uling bisa lang manakit abusbus da laban kang Jesus. Inya ngarang kinutang kang Jesus, Paintulut na ning kekatamung Kautusan ing manulu king Aldo ning Sabbath?


text:
Mekibat ya i Jesus, Nu mong ing metung kekayu atin yang metung a tupa at menabu ya king kulkul king Aldo ning Sabbath, e ne mo kaya kuldasan at saka ne isaka?


text:
Ngeni ing metung a tau maygit yang e palak a ulaga kesa king metung a tupa. Inya binang masala king paintulut na ning Kautusan ing gawang mayap king Aldo ning Sabbath.


text:
Kaybat, ngana king taung panat a gamat, Iyatiat me ing gamat mu. Inatiat ne at kinayap ya ing gamat na; meging kalupa ne ning metung nang gamat.


text:
Inyang abalitan nang Jesus iti, meko ya king lugal a ita; at dakal lang tau ding tinuki kang Jesus. Pepakayap na la ngan ding masakit


text:
Oyni ing kakung talasuyu a kakung pinili, ing kakung kaluguran a tutu kung katulan. Ibili ke keya ing kakung Espiritu, ipayabut na ing kakung kayatulan karing sablang tau.


text:
E ne paklian ing timbung mebalbal na; e ne patdan ing sulung undap-undap na. E ya patugut anggang e na apapagtagumpen ing hustisia;


text:
Kanita linapit de kang Jesus ding mapilan a tau ing metung a lalaking mebulag at mepipi uli na ning alipnan ne ning demonyu. Pepakayap neng Jesus ing tau inya mekapagsalita ya at menakit.


text:
Ngarang mekibat ding Pariseo, inyang dimdam da iti, Apapalualan na la ding demonyu uli na ning upayang binie nang Beelzebul a pamuntuk da ring demonyu.


text:
Balu nang Jesus ing karelang isipan, inya ngana karela, E ya manatili ing isanu mang bansa a misasagsag karing grupung milaban-laban. Misambulat ya ing isanu mang balen o pamilyang misasagsag karing grupung mipatepate.


text:
Inya nung pakipaten ne ning metung a grupu king kayarian nang Satanas ing aliwang grupu, iti mangabaldugan king misagsag ne at e na lambat misambulat ya!


text:
Sasabian yu king apapalualan ku la ding demonyu uli na ning upayang binie nang Beelzebul kanaku. Nung makanyan, ninu naman ing babie king upayang makapalual lang demonyu ding kekayung alagad? Ing mismung daraptan da ring alagad yu ilang palaram kekayu!


text:
Ing kabud Espiritu na ning Dios ya ing babie upaya kanaku ban makapanabi ku karing demonyu at iti metung nang katunayan king ing Kayarian ning Dios dinatang ne kekayu.


text:
Alang makapanlub king bale na ning taung masikan ban panakawanan ne king pibandian na. Kailangan igapus ne pa ing taung masikan. Nung agapus na ne, kanita ne pa malyaring panakawanan ing pibalebale na.


text:
Inya sasabian ku kekayu: malyari lang mipatawaran ding tau king isanu mang kasalanan at king isanu mang e mayap a sasabian da; oneng e ya mipatawaran ing ninumang magsalitang kalapastanganan king Banal a Espiritu.


text:
Malyari yang mipatawaran ing ninumang ating sasabian laban king Anak ning Tau; oneng e ya malyaring mipatawaran ing ninumang magsalitang laban king Banal a Espiritu, ngeni o king kapilan pa man.


text:
Para manikua kang bungang mayap, kailangan ing atin kang tanaman a mayap; nung e ya mayap ing tanaman mu mupul kang e mayap a bunga. Uling akilala me ing tanaman karing bunga na.


text:
Lahing kamamalu, makananu kayung makapagsalitang mayap ngening e kayu mayap? Uling ing lulual king asbuk na ning tau manibatan ketang makalaman king pusu na.


text:
Kakua yang kayapan ing mayap a tau ketang mayap a atipun na; kakua yang e mayap ing e mayap a tau ketang e mayap a atipun na.


text:
At oyni ing asabi ku kekayu: king Aldo ning Pamanukum pakibatan ding tau ing balang amanung sasabian da a alang silbi.


text:
Ding kekayung mismung amanu ilang magamit king pamanukum kekayu, maging king pangapayalan yung kasalanan o maging king pangayakit yung ating kasalanan.


text:
Kanita ngarang migsalita ding mapilan a talaturu ning Kautusan at ding mapilan a Pariseo, Maestro, pakitanan yu keng metung a milagru.


text:
Oneng nganang mekibat Jesus, Karawak da at keyalan dang Dios a katawan ding tau ning kasalukuyan a panaun! Aduananan yu kung metung a milagru! Ala! Ing bukud mung milagru a miyabie kekayu ya ing milagru na ning propeta Jonas.


text:
Nung makananung i Jonas menatili yang atlung aldo at atlung bengi king atian na ning maragul a asan, makanyan ya namang manatiling atlung aldo ampon atlung bengi ing Anak ning Tau king lalam ning gabun.


text:
King Aldo ning Pamanukum, talakad la ding tau Nineve at pamarsalanan da kayu, uling ginulut la karing kasalanan da inyang dimdam deng menaral i Jonas. Sasabian ku kekayu, keti ating metung a maygit pa kang Jonas!


text:
King Aldo ning Pamanukum, talakad ya ing Reyna na ning Mauli at pamarsalanan na kayu, uling miglakbe ya halus ibat king kasumangid na ning yatu ba yang makiramdam king kabiasnan nang Solomon. Sasabian ku kekayu, keti ating metung a maygit kesa kang Solomon!


text:
Potang lumual ya ing marawak a espiritu king metung a tau, maglibut-libut ya king malanging gabun; manintun yang lugal a apipagpaynawan na. Nung ala yang akit,


text:
nganang sumabi king sarili na, Magbalik ku king bale ku. Karas na, akit na king alang manuknangan; malinis ya at maka-ayus.


text:
Inya mako ya at mangumbira yang pitung espiritung maygit pa karawak kesa keya. Lungub la at manuknangan karin. Inya lalung marawak kesa king sadia ing maging kabilian na ning taung ita. Makanyan munaman ing malyari karing marok a tau king panaun a kasalukuyan.


text:
Kabang magsalita ya pa i Jesus karing dakal a tau, dinatang ya i ima na at ding kapatad na. Manenaya la king lual; buri deng akasabi. [


text:
Ngana kang Jesus ning metung karing atyu karin, Atyu ya king lual i ima yu at ding kapatad yung lalaki; buri da kayung akasabi.]


text:
Ninuman ing tutupad king kaburian nang Ibpa kung atyu banua, ya ing kanakung kapatad at kanakung ima.


text:
King aldo mu ring ita, meko ya king bale i Jesus at minta ya at linukluk lele na ning dagat-dagatan.


text:
Pilupungan de ring dakal a tau, inya sinake ya king metung a bangka at karin ya linukluk. Pakatalakad la ding tau king pampang.


text:
Tiru na lang dakal a bage king kapamilatan da ring talimhaga. Ngana, Ating metung a ortelanung linual ban salbag bini.


text:
Oneng tinubu at memunga ing bining digpa king gabun a mataba: ating tiadinalan, at ing aliwa tianam apulu, ing aliwa titlung pulung binutil.


text:
Linapit la kang Jesus ding alagad at kitang da, Obat gagamit kang talimhaga neng magsalita ka karela?


text:
Nganang mekibat, Kekayu miyabie ing makabalu karing lihim tungkul king Kayarian ning Banua, oneng e miyabie karela yan.


text:
Uling itang atin na, mirinan ya pa ban maging labis-labis itang atyu keya; oneng itang ala, pati na itang ditak a atyu keya milako pa.


text:
Magsalita ku karela king kapamilatan da ring talimhaga, uling lumawe la man, oneng e la manakit, at makiramdam la, oneng e la makaramdam ni e la makaintindi.


text:
Matutupad karela ing ula ning propeta Isaias a sinabi: Agyang nanan yung makiramdam, e kayu makaintindi; agyang nanan yung lumawe, e kayu manakit,


text:
uling mapurul la isip ding taung deti; sasara da la ring karelang balugbug, at pipiak da la ding karelang mata. Uling e ra la buring manakit ding karelang mata, ing makaramdam la ding balugbug da, ing makaintindi la ding karelang kaisipan, at ing magbalik la lub kaku, pota aku pakayapan ku la, ngana ning Ginu.


text:
Sasabian ku kekayu: dakal la ding propeta at mayap a taung bisang manakit king akakit yu, oneng e ra ikit, at bisang damdam king daramdaman yu, oneng e ra dimdam.


text:
Detang makiramdam king amanu tungkul king Kayarian ning Banua oneng e ra paki-intindian, kalupa da la ring bining digpa king dalan-dalanan. Paniatang na ning Marawak sasagmitan na itang mitanam karing pusu ra.


text:
Ing bining digpa king mabatu kalupa da la detang makiramdam king amanu at matula rang tatanggapan agad iti.


text:
Oneng e magyamut karing pusu ra inya e maglambat. Neng daratang ing kaguluan o ing kasakitan uli na ning amanu agad lang dirimla.


text:
Ing bining digpa king dikut a masuksuk kalupa da la detang makiramdam king amanu, oneng meging balisa la tungkul karing bage keti king yatu, at maging malugud la king pibandian, angga king ala nang paglugalan karing pusu ra ing amanu, inya e la mikabunga.


text:
Ing bining digpa king gabun a mataba ila detang makiramdam king amanu at makaintindi kaniti. Mamunga la: ating tiadinalan, ating tianam apulu, at ating tiatitlung pulu.


text:
Sinabi nia namang Jesus karing tau ing metung pang talimhaga. Ngana, Ing Kayarian ning Banua kalupa ne ning metung a taung sinalbag mayap a bini king marangle na.


text:
Misan a bengi, kabang matudtud la ding sabla, dinatang ya ing kalaban na at sinalbag yang bining e mayap a dikut libutad ning pale at saka ya meko.


text:
Inya linapit la ding ipus na ning sinalbag at ngara, E pu wari mayap a bini ing silbag yu, ginu? Makananung mika samut dikut a e mayap?


text:
Mekibat ya, Depat na yan ning kakung kalaban. Kitang da ring ipus na, Buri yu pung putputan mi ing dikot?


text:
Paburen yung parehung tumubu angga king panaun na ning papalut. Potang oras nang palutan, sabian ku karing talapalut: Tipunan yung mumuna ing dikut at saka yu aptasan at dulukan, at tipunan yu king kanakung kamalig ing pale.


text:
Aliwa ne naman ing talimhagang sinabi nang Jesus karela. Ngana, Ing Kayarian ning Banua kalupa ne ning metung a butul mustasang dela na ning metung a tau at tenam na king mulahan na.


text:
Malati yang dili karing sablang butul tanaman, oneng pamanubu na maging maragul yang dili karing sablang gule. Maging metung yang tanaman, inya makapaniale la ding ayup karing sanga na.


text:
Selitanan na lang metung pang talimhaga. Ngana, Ing Kayarian ning Banua kalupa ne ning lebadurang sinamut na ning metung a babai king atlung gatang a arina ba nang papagalsan ing masa.


text:
Sinabi nang Jesus iting sabla karing tau king kapamilatan da ring talimhaga. King kamatutuanan e ya bitasang migsalita karela nune mu king kapamilatan da ring talimhaga.


text:
Makanyan ing depat na ban matupad itang inula na ning propeta: Magsalita ku karela kapamilatan ding talimhaga, sabian ku la karela ding bage milihim ibat pa king pangalalang ning yatu.


text:
Kaybat na nita, likuan na lang Jesus ding dakal a tau at sinalangi ya king bale. Linapit la ding alagad na at ngara, Nanu ing buri nang sabian ning talimhaga tungkul king dikut libutad ning pale?


text:
Ing marangle ya ing yatu; ing mayap a bining silbag na ila ding tau na ning Kayarian ning Banua, at ing e mayap a dikut ila ding taung sasakupan na ning marawak;


text:
ing kalaban a sinalbag king bini na ning e mayap a dikut ya kabud ing diablo. Ing pamamupul ya ing kawakasan na ning panaun, at ding talapalut ila ding anghel.


text:
Nung makananung titipunan da ing dikut at kaybat durulukan da, makanyan munaman ing malyari king kapupusan na ning panaun.


text:
Itubud na la ning Anak ning Tau ding anghel na, at tipunan da la ngan at simen king Kayarian na ding sablang babie pamikasala karing tau, at ding sablang darapat e mayap,


text:
Ding banal naman sunlag lang anti ing aldo king Kayarian ning karelang Ibpa. Makiramdam ya itang ating balugbug!


text:
Ing Kayarian ning Banua kalupa ne ning pibandian a makakutkut king gabun. Mipaintagun akulkul ne ning metung a tau at timbunan neng pasibayu. King tula na, meko ya at pisali na ing sablang pibandian na at kaybat migbalik ya at seli ne ing gabun a ita.


text:
Inyang menakit yang metung a perlas a e karaniwan a leguan, meko ya at pisali na ing sablang pibandian na at seli ne ing perlas.


text:
Ing Kayarian ning Banua kalupa nia naman ning metung a lambat a inatsa ra king dagat-dagatan; menikua yang miyayaliwang asan.


text:
Inyang mabayat ne, ginuyud deng sinaka ding magliligo king pampang. Linukluk la at pikakawani da la ring asan: tinipun da la ring mayap a asan karing karelang lulanan, at inugse da la ring e ra malyaring apangan ding tau.


text:
Makanyan ing mapalyari king kawakasan na ning panaun. Datang la ding anghel at ikawani da la ring e mayap a tau karing mayap,


text:
Nganang kinutang Jesus karela, Aintindian yu ing heganaganang yan? Ngarang mekibat, Aintindian mi na.


text:
Inya ngana karela, Nung makanyan, iti ing buri nang sabian: king ing balang talaturu ning Kautusan a kikilala king Kayarian ning Banua kalupa ne ning metung a mibalebale a milulual karing bage bayu at laun king pisisinupan na.


text:
at migbalik ya king sarili nang balen. Tinuru ya king karelang sinagoga. Mengapamulala la ding mekaramdam kang Jesus. Nukarin na ibat ing anti kanyan a kabiasnan? ngarang kinutang. Makananu yang makarapat kareting milagru?


text:
E wari anak nia mu ning metung a kalpinteru? Aliwa wari i Maria i ima na, at ding kapatad na ila di Santiago, Jose, Simon, at Judas?


text:
Inya tinggian de ngan. Nganang Jesus karela, Mirarangal ya ing metung a propeta king sablang lugal subali mu king sariling balen na at king sarili nang pamilya.


text:
At nganang sinabi karing opisyal na, Iti ya mismu i Juan a Maminyag a sinubling mebie, inya agagawa na la deting milagru!


text:
I Herodes ya ing peparakap, pepagapus, at pepasukul kang Juan uli nang Herodias a asawa nang Felipeng kapatad nang Herodes.


text:
Buri ne mang ipapate i Juan, oneng tatakut ya karing memalen Judio, uling kikilalanan deng metung a propeta i Juan.


text:
Inyang miras ing aldo nang kebaitan Herodes, tinerak ya i Salome a anak nang Herodias king arapan da ring kumbiradu. Metula yang e mu nanu i Herodes,


text:
King mungkahi nang ima na, ngana ning anak kang Herodes, Ibie me ngeni kanaku ing buntuk nang Juan a Maminyag a makabili king metung a bandehadu!


text:
Melungkut ya ing ari, oneng uli na ning pengaku na king daramdaman ding kumbiradu na, inutus na king matupad ing kayaduanan na ning anak.


text:
Dela reng makabili ing buntuk nang Juan king metung a bandehadu at binie re king anak, at dela ne kang ima na.


text:
Dinatang la ding alagad nang Juan; kinua re ing bangke na at kitkut de. Kaybat na nita, pintalan de i Jesus at belita ra iti.


text:
Inyang tinggap nang Jesus ing balita tungkul kang Juan, sinake yang bangka at meko ya king lugal a ita. Minta ya king metung a tahimik a lugal nung nu ya makapagdili-dili. Oneng abalitan da ring tau iti at ibat karing miyayaliwang balen linakad lang tinaluki kang Jesus.


text:
Inyang kuldas ya king bangka i Jesus, ikit na la ding tutung dakal a tau. Melunus ya karela at pepakayap na la ding masakit.


text:
Inyang mabibengi na, lepitan de ring alagad na at ngara, Mikelangan a lugal iti at mabibengi na. Palakuan mu na la ding tau ba lang munta karing malapit a baryu ban makasali lang apangan da.


text:
Pepaluklukan na la king dikut ding tau; kinua na la ding limang tinape at aduang asan; tinalanga ya banua at pepasalamat ya king Dios. Pemirasu na la ding tinape at inutus na karing alagad king pamie da la karing tau.


text:
Mengan la ngan ding sabla at kinabsi la. Tinipun da la ring alagad ding mitagan, at mekakatmu lang labing aduang kaing karing pirapirasung tinape.


text:
Kaybat na nita, agad na lang pepasaken Jesus king bangka ding alagad na. Pepaunan na na lang dinalakit king kangatba nang pampang ning dagat-dagatan kabang paulian na la ding tau.


text:
Inyang apaulian na na la ding tau, minukiat yang magdili-dili king metung a bunduk-bundukan ban manalangin. Miras ing bengi. Magdili-dili ya karin i Jesus.


text:
Ketang oras a ita malibutad ne ing bangka king dagat-dagatan. Sapul-sapulan ne ning alun, uling makasalungat ya king tiup na ning angin.


text:
Pilatan na ning alas tres ila ning alas sais ning abak pintalan na lang Jesus ding alagad na, lalakad ya babo na ning danum.


text:
Inyang ikit deng lalakad babo na ning danum, mengilabut la king takut. Multu ya! ngarang sinabi at kinulisak la king takut da.


text:
Mekeni! nganang mekibat Jesus. Inya kinuldas ya i Pedro king bangka at megumpisa yang linakad babo na ning danum papunta kang Jesus.


text:
Inyang ikit na ing masikan a tiup na ning angin, tiblan ne ning takut at megumpisa yang limbug. Nganang kinulisak, Gino, sagipan mu ku!


text:
Agad-agad neng inabut Jesus ing gamat na; telan ne i Pedro at ngana, Abe, karitak mu kasalpantayanan! Obat mikakunu ka?


text:
Akilala de ring tau karin i Jesus. Belitanan de ing mabilug a balen king paniatang nang Jesus. Inya dela da la kang Jesus ding sablang masakit.


text:
Inawad da ing paintulut na ing atagkil de ring masakit agyang ita mung gilid na ning imalan na. Kinayap lang lubus ding sablang mekatagkil kaniti.


text:
Kanitang misan, linapit la kang Jesus ding mapilan a Pariseo at talaturu ning Kautusan a menibatan Jerusalem. Kitang da,


text:
Baket lalabag la ding alagad mu king kaugalian a tiru da ring kekatamung makatua? E la manos gamat bayu la mangan antimo ing makautus!


text:
Pekibat nang Jesus karela, Ikayu, obat sasalangsangan yu naman ing utus na ning Dios ba yu la mung atuparan ding kekayung kaugalian?


text:
Ing Dios sinabi na, Igalang me i tata mu at i ima mu, at Ninuman ing managkas kang tata na o kang ima na sukat yang mate.


text:
Oneng ikayu sasabian yu, Ninuman ing sumabi kang tata na o kang ima na, Makatalaga na king Dios ing malyari yung tanggapan kanaku;


text:
mipanupaya ne kanita ketang kagalangan a katuliran nang tata na o ima na. Inya alang-alang karing kaugalian yu, payalan yu nang ulaga ing amanu na ning Dios.


text:
Ding taung deti, ngana ning Dios, parangalan da ku karing labi ra, oneng marayu la kaku ding pusu ra.


text:
Alang kabaldugan ing kaku pamanyamba ra, uling ding kautusan a gewang tau tuturu da lang antimong kakung kautusan!


text:
Pepalapitan na lang Jesus ding dakal a tau at sinabi na karela, Makiramdam kayu at pakaintindian yu ing kanakung sabian.


text:
Kanita linapit la ding alagad at ngara, E yu apansin king menamdaman la ding Pariseo king kekayung sinabe?


text:
Paburen yu la ding Pariseo! Bulag lang talataid; nung tairan ne ning bulag ing kalupa nang bulag, parehu lang manabu king kulkul. fig,Bulag lang talataid...,(15:14)fig*


text:
E yu aintindian king ing nanumang lulub king asbuk tataglus king dungus at kaybat lumual munaman king lalam?


text:
Oneng ing nanumang papalual na ning tau king asbuk na manibatan king pusu na at ita ya ing makarinat king tau.


text:
King pusu na ning tau karin magumpisa ing e mayap a tangka antimo ing pamakamate, ing pamakipangalugud, ing miyayaliwang kanawangan, ing pamanako, ing pamaglaram, at ing pamanyirang puri.


text:
Ila deti ring makarinat king tau. Oneng e makarinat king tau ing mangan a e tinupad king seremonia na ning pamanos gamat a agpang kekayu sukat tuparan.


text:
Ing metung a babaing taga Canaan a manuknangan king lugal a ita linapit ya at nganang dinalung, Makamal a ginu, Anak nang David, malunus kayu pu kanaku! Alipnan ne ning demonyu ing anak kung babai; masakit yang tutu daralanan.


text:
Oneng e ne bitasang pekibatan Jesus. Linapit la ding alagad na at pekisabi ra, Palakuan yu ne. E na katamu patugutan tutukian at atne king kasigla!


text:
Panamdam na kaniti ning babai linapit ya at siniklaud king arap nang Jesus. Saupan yu na ku sa, ginu, nganang mekisabing mayap.


text:
Tutu pu ita, ginu, nganang tinutul ning babai, oneng makapangan no man ding asu agyang king mugmug a mangayugse king lamesa da ring karelang amu.


text:
Kanita nganang mekibat Jesus, Babae, karagul mu kasalpantayanan! Matupad ing kekang aduan. Kanita mu rin kinayap ya ing anak na.


text:
Meko ya king lugal a ita i Jesus at memebe ya king Dagat-dagatan ning Galilea. Minukiat ya king metung a bunduk-bundukan at saka ya linukluk.


text:
Minta la kang Jesus ding tutung dakal a tau; darala da la kang Jesus ding pile, ding baldadu, ding bulag, ding pipi, at ding aliwa pang maki sakit. Binili da la king arap nang Jesus at pepakayap na la.


text:
Mengapamulala la ding tau panakit da karing piping magsalita, kinayap la ding baldadu, mekalakad la ding pile, at mesala la mata ding bulag. At pinuri de ing Dios ning Israel.


text:
Inaus na lang Jesus lumapit ding alagad na at ngana, Malulunus ku karing taung deti, atlu na lang aldo kayabe ku ngeni at ala na lang apangan. E ku la buring palakuan danupan, pota mangaliu la king dalan.


text:
Kitang da ring alagad na, Nukarin tamu kumang sapat a pamangan keti king disyerto para pakanan la ding anti kareting karakal a tau?


text:
Pilan la ding kekayung tinape? nganang kinutang Jesus karela. Ngarang mekibat, Pitu la at mapilan a asan a mangalati.


text:
Kinua na la ding pitung tinape ampon ding asan at kaybat nang mekapasalamat king Dios pemirasu na la ding tinape at asan, at binie na la karing alagad. Ding alagad naman pemie da la karing tau.


text:
Mengan la ding sabla at kinabsi la, at inyang tinipun da la ring alagad ding pirapirasung mitagan, pitu lang kaing ding akatmu ra.


text:
Kaybat na nita, pepaulian na na lang Jesus ding tau at saka ya sinake king bangka at minta ya king sakup ning Magadan.


text:
Linapit la kang Jesus ding mapilan a Pariseo at Saduseo. Buri deng subukan, inya inawad da ing palto yang metung a milagru karela.


text:
Oneng nganang mekibat Jesus, [Ngayung sumabi neng sisilim, Bukas masala ing panaun, uling ing banua malare ya.


text:
Neng abak a maranun, nung ing banua malulam ya, ngayung sasabi, Muran ngeni. Ayayanunsyu yu ing panaun king pamaglalawe yu king banua, oneng e yu la aintindian ding palatandanan na ning kasalukuyan a panaun.]


text:
Karawak da at keyalan katapatan king Dios ding tau king panaun a kasalukuyan! Malisuas lang maniawad milagru, oneng alang aliwang miyabie karela nune mu ing milagru nang Jonas. Meko ya kaybat nang sinabi ita.


text:
Kadalakit da king kangatba na ning dagat-dagatan, aganaka da ring alagad king e la mekapagbakal agyang metung mu mang tinape.


text:
Balu nang Jesus itang pisasabian da inya nganang kinutang karela, Obat miyayargu kayu king e yu pamagbakal tinape? Karitak yu kasalpantayanan!


text:
Angga ngeni e kayu pa makaintinde? E yu la atatandanan ding limang tinape a pengan da ring limang libu katau? At nung pilan lang kaing ding akatmu yu karing mitagan?


text:
Antimu rin, ding pitung tinape a mekapakabsi karing apat a libung tau at nung pilan lang kaing ding akatmu yu karing mitagan?


text:
Makananu yu ngening e aintindian king e tinape ing sasabian ku kekayu, nune papangilagan da kayu king lebadura da ring Pariseo at Saduseo!


text:
Kanita da pa mu aintindian king aliwa ing lebadura dang gagamitan karing tinape ing papangilag na karela nune ing turu da ring Pariseo at Saduseo.


text:
Inyang miras ya i Jesus banda king balen na ning Cesarea Felipe, kitang na karing alagad na, Agpang king sasabian da ring tau, ninu ing Anak ning Tau?


text:
Mekibat la, Sasabian da king ya i Juan a Maminyag; sasabian da ring aliwa king ya i Elias, at ating sasabing ya i Jeremias o metung ya karing propeta.


text:
Nganang Jesus, Simon, anak nang Juan, mapalad ka! Uling ing sinabi mu e menibatan king tau, nune kang Ibpa kung atyu banua; ya mismu ing pepabalu kaniti keka.


text:
At aku sasabian ku keka, ika i Pedro at babo na niting batu italakad ke ing iglesia ku. At e re sambutan ding pasbul ning impierno.


text:
Ibie ku la keka ding susi na ning Kayarian ning Banua: nanuman ing e mu paintulut keti king yatu e munaman mipaintulut karin banua, at nanuman ing paintulut mu keti king yatu mipaintulut munaman karin banua.


text:
Kaybat na nita, penabilinan na lang maigpit ding alagad na king e ra paniabian kaninu man king ya ing Cristo.


text:
Manibat na kanita pepakilala nang Jesus karing alagad na king kailangan yang munta Jerusalem at dumalan dakal a kasakitan king gamat da ring makatua na ning balen, ding pamuntuk da ring pari, at ding talaturu ning Kautusan, at ipapate re. Oneng king katlung aldo subli yang mie.


text:
Tiki neng Pedro king metung a suluk at nganang tinutul, Ginu, e na sa paintulut ning Dios yan! E sukat malyari keka ing makanyan!


text:
Inarapan neng Jesus i Pedro at ngana, Mabating ka kagulutan ku, Satanas! Metung kang bisang munie sagabal kanaku. Ing pamisip mu e king Dios nune king tau.


text:
Kaybat na nita, sinabi nang Jesus karing alagad na, Nung ing ninuman bisa yang tuki kanaku, sukat nang kalinguan ing sarili na, pusanan ne ing krus na at tuki ya kanaku.


text:
Uling ing ninumang bisang sagip king bie na, mawala ya; oneng ing ninumang ibating ne ing bie na alang-alang kanaku, akit ne.


text:
Nanung apala na ning tau nung abandi ne ing mabilug a yatu oneng mawala naman ing bie na? Kabud mete ya ing tau, ala yang arapat nanuman para abawi na ing bie na.


text:
Ing Anak ning Tau datang yang kayabe ning kayupayan nang Ibpa na at antabayanan de ring anghel na. King paniatang na ablasan ne ing balang metung agpang king depat na.


text:
Sasabian ku kekayu: E ra takman ding aliwa kekayu keti ing kamatayan anggang e re akit datang keti antimong Ari ing Anak ning Tau.


text:
Kalabas da ring anam a aldo, tiki neng Jesus i Pedro ampon ding mikapatad a Santiago at Juan; dela na la king metung a matas a bunduk nung nu la makapagdili-dili.


text:
King akakit da ring atlung alagad minaliwa ya itsura i Jesus; maslag yang anti ing aldo ing lupa na at meging makasilo ya king puti ing imalan na.


text:
Inya nganang Pedro kang Jesus, Ginu, masanting ing keti ta na. Nung bisa ka gawa kung atlung kubu keti; metung para keka, metung para kang Moises, at metung para kang Elias.


text:
Kasalukuyan na pang magsalita inyang tikpan na la ning maslag a biga. Meramdam ya ibat king biga ing metung a siwala. Ngana, Iti ya ing Anak kung pakamalan a lubus kung katulan. Pakiramdaman ye!


text:
Nganang minutus Jesus karela kabang kukuldas la king bunduk, Ala kayung babalitanan ninuman king ikit yu anggang e subling mie ing Anak ning Tau.


text:
Kanita kitang da ring alagad kang Jesus, Obat sasabian da ring talaturu ning Kautusan king kailangan ya pa mung datang i Elias?


text:
Oneng sasabian ku kekayu: dinatang ne i Elias, oneng e re akilala ding tau. Depat da kang Elias itang buri dang daptan. Makanyan munaman ing dalanan na ning Anak ning Tau.


text:
Inyang ikua ra nang mekapagbalik king kapatagan, disnan da la ring dakal a tau. Linapit ya kang Jesus ing metung a lalaki at siniklaud ya king arapan na.


text:
Ngana, Ginu, malunus kayu king anak kung lalaki! Sosoning ya at tutu yang misasakitan neng susumpungan ne ning sakit na. Ngana nang miraragsa king api, ngana nang mananabu king danum.


text:
Nganang sinabing Jesus, Ala lang kasalpantayanan at maragul la pamagkamali ding tau ngening kasalukuyan! Angga wari kapilan ing kayabe yu ku? Angga kapilan da kayu pibabatan? Idala ye keni ing anak!


text:
Mekibat ya i Jesus, Inya e ye apalualan uling ditak kayu kasalpantayanan. Sasabian ku kekayu, agyang kasing dagul nia mu ning butul mustasa ing kasalpantayanan yu, malyari yung sabian king bunduk a ini, Malis ka keta! at malis ya. Alang bage a e yu arapat! [


text:
Kanitang mitipun la ngan ding alagad karin Galilea sinabi nang Jesus karela, Malapit da niang ipanganiaya ding tau ing Anak ning Tau.


text:
Kanitang miras ya Capernaum i Jesus at ding alagad na, linapit la kang Pedro ding mangolektang buis para king Templo. Kitang da, Mamayad yang buis king Templo ing kekayung Maestro?


text:
Nganang mekibat Pedro, Wa, mamayad ya. Karas da kilub ning bale, bayu na ikuang migsalitang Pedro, kitnan neng Jesus, Nanung pamalak mu, Simon? Kenu la kakuang bayad o buis ding ari keti king yatu? Karing memalen a sasakupan da o karing dayuan?


text:
Pekibat nang Pedro, Karing dayuan. Nung makanyan, nganang Jesus, e la sukat mamayad ding memalen a sasakupan da.


text:
Makanyan man, ba lang alang asabi ding taung den, munta ka king dagat-dagatan at mamaduas ka; kabud asaka me ing mumunang diling akua mung asan, paslan me balungus at kilub na manakit kang metung a salaping pilak. Sapat ne iting pamayad king buis ku ampon king buis mu king Templo; kuanan me at bayaran mu ing kekatang buis.


text:
Kanitang penandit a ita lepitan de ring alagad i Jesus. Kitang da kang Jesus, Ninu ing marangal dili king Kayarian ning Banua?


text:
at ngana, Tandanan yu ini! Nung e kayu magbayu ugali at maging kalupa da ring anak, e kayu milub kapilan man king Kayarian ning Banua.


text:
Ing marangal dili king Kayarian ning Banua ya itang biasang magpakumbaba at kalupa na ning anak a ini.


text:
Nung ing ninuman panibatan ne ning pamikasala na kanaku ning metung karing mangalating deti a maniwala kanaku, mayap pa ing itali ya ing maragul a gilingan a batu king batal na at ilumud de king dagat.


text:
Makalunus yang tutu ing yatu uli na ning ating bage makapikasala karing tau! E mu alako kapilan man ing panibatan na ning pamikasala, oneng makalunus yang tutu ing taung panibatan na niti!


text:
Nung ing gamat mu o ing bitis mu ya ing babie dalan king pamikasala mu, pututan me at iyugse! Mayap pa ing lungub ka banua a alang metung a gamat o metung a bitis kesa king adua ka gamat o adua bitis miyugse king impierno.


text:
At nung ing mata mu ya ing babie dalan king pamikasala mu, dukitan me at iyugse! Mayap pa ing lungub kang metung a mata karin banua kesa king adua ka matang miyugse king api na ning impierno.


text:
Pangilagan yung e ye insultuan ing metung karing malating deti. Sasabian ku kekayu, ding anghel da karin banua atyu la kapilan man king arapan nang Ibpa kung atyu banua. [


text:
King pamalak yu, nanu mo ing daptan na ning taung ating dinalan a tupa at saka ya melili ing metung karela? Lakuan na la ding siam apulu't siam a manyibsiban king libis ning bunduk; panintunan ne ing tupang melili.


text:
Potang akit ne, sasabian ku kekayu, maygit itang tula na kaniting metung a tupa kesa king tula na karing siam apulu't siam a e melili.


text:
Makanyan munaman ing kaburian na ning Ibpa yung atyu banua: king e ya sa malilili ing metung man karing malating deti.


text:
Nung mikasala ya keka ing kapatad mu, lapitan me at ipakilala mu ing pamikasala na. Oneng daptan mu king makalihim, ita sanang ikayu mung adua. Nung pakiramdaman na ka, ikua meng abalik a lub keka ing kapatad mu.


text:
Nung e na ka pakiramdaman, mituki kang metung o aduang tau ban ing nanumang pisasabian yu malyaring mipatutuan king amanu da ring adua o atlung tau antimo ing sasabian na ning kasulatan.


text:
Nung e ya makiramdam karela, isumbung mu ing sabla king iglesia. At nung e ya naman makiramdam king iglesia, iyapus mu nia mung anting dayuan o talapanyingil buis.


text:
Sasabian ku kekayu: nanuman ing e yu paintulut keti king yatu e munaman mipaintulut karin banua; nanuman ing paintulut yu keti king yatu, mipaintulut munaman karin banua.


text:
Antimu rin, sasabian ku kekayu: nung misanmetung la ding adua kekayu keti king yatu king nanumang aduan yu king panalangin, ibie na kekayu ning Ibpa kung atyu banua.


text:
Kanita linapit ya i Pedro kang Jesus at kitang na, Ginu, makatapilan ke patawaran ing kapatad kung mikasala? Makatapitung beses?


text:
Uling ing Kayarian ning Banua kalupa ne ning metung a ari a mibalak manyingil king utang da ring ipus na.


text:
Mapilan la pa mu ding ayaus na inyang detang de ing metung karela a maki utang milyun-milyun a pesus keya.


text:
Ala yang apamayad king utang na, inya inutus na ning ari king pisali re at pati na ing asawa na at ding anak da at ing sabla nang pibandian ba yang makabayad utang.


text:
Siniklaud ya ing ipus king arapan ning ari at nganang mekisabing mayap, Dinan yu ku pa pung ditak a panaun, at bayaranan da kayu king sablang utang ku!


text:
Oneng kalual na niting ipus asalubungan ne ing metung karing kalupa nang ipus a maki utang mapilan a pesus keya. Kinuelyu ne at saka ne sekal a batal. Nganang sinabi, Bayaran mu ing utang mu kanaku!


text:
Siniklaud ya ing kalupa nang ipus king arapan na at nganang mekisabing mayap, Dinan mu ku pang panaun at bayaran da ka!


text:
Panakit da kaniti ding aliwang ipus, menamdaman la; inya minta la king ari at simbung da ing sablang milyari.


text:
Uli na nita, pepayaus ne ning ari ing ipus at nganang sinabi, Taung alang kwenta! Pepatawaran da ka king kabilugan mung utang kanaku uli na ning mekisabi kang mayap.


text:
Mikalabkab ing mua na ing ari at pepasukul ne ing ipus ba yang magdusa anggang e ya makabayad king kabilugan a alagang inutang na.


text:
Nganang memupus Jesus king pamagsalita na, Makanyan munaman ing daptan na kekayu ning Ibpa kung atyu banua, nung ing balang metung kekayu e ya biasang mamatawad maniaman king lub na king kapatad na.


text:
Kayari nang migsalitang Jesus tungkul kareting bage, meko ya Galilea at minta ya king sakup na ning Judea, king kangatba nang pampang ning Ilug ning Jordan.


text:
Linapit la kang Jesus ding mapilan a Pariseo uling buri deng arakap king pamagsalita na. Ngarang mengutang kang Jesus, Paintulut na ning kekatamung Kautusan ing idiborsyu ne ning lalaki ing asawa na uli na ning isanu pa mang kasangkanan?


text:
Nganang mekibat Jesus, E ye pa wari abasa ing anti kaniting kasulatan? Kanitang kamumulan ing Miglalang gewa na lang lalaki at babai.


text:
At nganang sinabi ning Dios, Uli na niting sangkan, lakuan ne ning lalaki i tata na at i ima na at makiabe ya king asawa na, at ilang adua maging metung na la mu.


text:
Inya e na la adua nune metung na la mu. Uli na nita, e na la malyaring pikawanian ning tau ding pisanmetung na ning Dios.


text:
Ngarang kinutang ding Pariseo kang Jesus, Nung makanyan, obat inutus nang Moises king ing lalaki dinan ne pang katunayan king pamikawani ra at kaybat malyari na neng kawanian?


text:
Pekibat nang Jesus karela, Peintulut nang Moises ing adiborsyu yu la ding asawa yu uli na ning kesiasan yung buntuk. Oneng e makanyan kanitang minuna.


text:
Inya ngeni sasabian ku kekayu: ninuman ing midiborsyu king asawa na samantalang e ne man migtaksil at kaybat makiasawa ya king aliwang babai, mikasala yang pamakipangalugud. [At ing lalaking makiasawa king babaing kewanian na ning asawa na, mikakasala yang pamakipangalugud.]


text:
Ngara ding alagad na, Nung makanyan ing kailangan dang tukian ding miyasawa, masanting pa ing e na makiasawa.


text:
Pekibat nang Jesus, E bala nang tau malyaring makatanggap keting mesabi, nune mu detang dirinan nang makanyan ning Dios.


text:
Uling miyayaliwa la ding sangkan obat atin taung e makiasawa. Ating e makiasawa uling katutubu ra ing makanyan, atin munamang e makiasawa uling ding aliwa sasarian da lang e makapakiasawa, at e la makiasawa ding aliwa alang-alang king Kayarian ning Banua. Itang malyaring makatanggap kaniting turu, tanggapan na.


text:
Ating mapilan a taung migdalang anak a mangalati kang Jesus ba na lang bendisyunan at ipanalangin. Oneng sebianan da la ring alagad ding magdala.


text:
Nganang Jesus, Paburen yu lang lumapit kanaku ding anak. E yu la sasabatan, uling ing Kayarian ning Banua para karing anak yang anti kareti.


text:
Atin namang metung a lalaking linapit kang Jesus at ngana, Maestro, nanu ing mayap a sukat kung daptan ba kung tanggapan ing bie alang angga?


text:
Nganang mekibat Jesus, Baket kukutnan mu ku nung nanu ing mayap? Metung ya mu ing mayap. Nung bisa kang magkamit bie, tuparan mu la ding kautusan.


text:
Isanung kautusan? nganang kinutang ning tau. Mekibat ya i Jesus, E ka makamate; e ka makipangalugud; e ka manako; e ka maglaram;


text:
Nganang Jesus, Nung bisa kang maging ganap, muli ka, pisali mu ngan ing pibandian mu at ibie mu karing kalulu ing ayabli mu at mika pibandian ka karin banua; kaybat magbalik ka at tuki ka kanaku.


text:
Nganang Jesus karing alagad na, Sasabian ku kekayu: masakit yang tutung lungub ing metung a mabandi king Kayarian ning Banua.


text:
Sasabian ku naman kekayu: mas mayan pa ing dumalan ya ing metung a kamelyu king busbus na ning karayum kesa king lungub ya king Kayarian ning Dios ing metung a mabandi.


text:
Mebigla la ding alagad na inyang dimdam da iti. Ngarang kinutang, Nung makanyan, ninu ing malyaring miligtas?


text:
Linawe na lang Jesus at ngana, Para king tau, iti e mapalyari; oneng para king Dios ing sabla mapalyari.


text:
Kanita migsalita ya i Pedro, Lawan mu, likuan mi ing sabla at tikian da ka. Nanu ing malyari ming asahan?


text:
Nganang Jesus karela, Ini ing tandanan yu: potang mag-ari yang mitmung kaligayan ing Anak ning Tau king Bayung Panaun, ikayung labing adua a tinuki kanaku lukluk kayu naman karing labing aduang tronu ban manatul karing labing aduang tribu na ning Israel.


text:
Bukud pa kanyan, ing balang taung mibatang likuan ne ing pibalebale na, ding kapatad nang lalaki at babai, ding pengari na, ding anak na o gabun a pibandian na alang-alang kanaku, tanggap yang makatadinalan maygit kareti, at midinan yang bie alang angga.


text:
Ing Kayarian ning Banua kalupa ne ning metung a taung ating mulahan ubas. Linual ya inyang abak a maranun ban manintun a-upahan nang magobra king mulahan nang ubas.


text:
Kaybat dang mikasundu king upang metung a denaryung sueldung patingapun, pepapuntan na la king mulahan nang ubas.


text:
Linual yang pasibayu itang mag-a-alas nuebe na ning abak at minta ya king palengki, at disnan na la ding mapilan a taung talatalakad karin a alang daraptan.


text:
At minta la karin. Pasibayu yang linual bandang kaugtuan aldo at bandang alas tres ibat meugtu, at makanyan munaman ing depat na.


text:
Linual yang pasibayu inyang malapit na mung alas singku at menakit yang aliwa pang taung pakatalakad karin. Baket sisiran ye ing patitingapun keti a ala kayung daraptan? nganang kinutang karela.


text:
Ngarang mekibat, Kasi pu alang mananggapan obra kekami. Nung makanyan, munta kayu at magobra munaman king mulahan kung ubas, ngana karela.


text:
Inyang mabengi na, ngana ning makibandi king katiwala na, Ausan mu na la deng magobra at bayaran mu la king karelang upa. Magumpisa ka karing tauling meyakua at itauli mu la ding minuna.


text:
Inyang linapit la ding minunang grupu isipan da king tanggap lang maygit; makanyan man tinanggap la namang metung a denaryu.


text:
Ngarang sinabi, Metung la mu pung oras megobra dening tauling mekipagobra, baket pekilupa yu la upa kekaming megobrang patingapun a mibata king pali na ning aldo?


text:
Ba, abe, ngana ning makibandi king metung, e ra ka piperhuisiuan. E wari mekipagkasundu kang mibayaran metung a denaryu?


text:
Tanggapan mu la ding upa mu at muli na ka. Buri keng upahan kalupa na ning upa mu ining tauling megobra.


text:
E ku wari arapat ing buri kung daptan karing salapi ko? Pota galang mangalalu ka mu uli na ning maganaka ko?


text:
Nganang memupus migsalitang Jesus, Makanyan lang maging mumuna ding tauli at maging tauli ding mumuna.


text:
Inyang paukiat ya Jerusalem i Jesus, kelilua na la ding labing aduang alagad at pekisabian na la kabang lalakad la.


text:
Ngana karela, Lawan yu, paukiat tamu Jerusalem at karin manabu ya ing Anak ning Tau karing gamat da ring pamuntuk da ring pari at karing talaturu ning Kautusan. Atulan deng mate


text:
at kaybat ibie re karing gamat da ring paganu, at insultuan de at panasakitan at ipaku re king krus; at king katlung aldo subli yang mie.


text:
Linapit ya kanita kang Jesus ing asawa nang Zebedeo; kayabe na la ding adua nang anak a lalaki. Uling atin yang buring aduan dinuku ya arapan na.


text:
Nanung buri mu? nganang kinutang Jesus. Nganang mekibat, Ipangaku yu sana king dening adua kung anak a lalaki lukluk la king banda yung wanan at kayli potang miras na ing Pamag-ari yu.


text:
E yu balu ing aduan yu, nganang mekibat Jesus karing aduang anak a lalaki. Apibata yu kaya ing kasakitan a malapit ku nang pibatan? Opu, apibata mi, ngarang mekibat.


text:
Wa, ing kasakitan a pibatan ku, pibatan yu naman, nganang Jesus karela, oneng ala yu kanaku ing mamili nung ninu ing lukluk king banda kung wanan o king banda kung kayli. Deti para kareta lang pagsadian nang Ibpa ku.


text:
Inya pepalapitan na lang Jesus at ngana karela, Balu yu king ding mamuntukan karing tau paginu la karela, at ding sasakup karela pakilala ra ing karelang kayupayan.


text:
Oneng e makanyan kekayu. Nung ing ninuman kekayu bisa yang maging marangal, sukat yang maging talasuyu da ring sabla.


text:
antimo ing Anak ning Tau e dinatang ban suyuan, nune ban sumuyu at iyain ing bie na ban mayatbus la ding dakal.


text:
Ating aduang taung bulag a makalukluk king lele ning dalan. Ngarang kinulait inyang dimdam dang lalabas ya i Jesus, Anak nang David! Malunus ka kekami!


text:
Ding dakal a tau sebianan da la at sinabi ra king e la masigla. Oneng lalu rang sikan ing kulait da. Ngara, Anak nang David! Malunus ka kekami!


text:
Melunus ya karela i Jesus at tigkil na la ding mata ra; kanita mu rin menakit la at tinuki la kang Jesus.


text:
Inyang milalapit na la Jerusalem, miras la Betfage, lele ning Bunduk ding Olibo. Kanita mitubud yang adua i Jesus karing alagad at pepaunan na la.


text:
Ngana karela, Munta kayu king baryung arapan yu. Karas yu karin manakit kayung metung a gaindung asno; makatali ya, kayabe ne ing biseru na. Kalagan yu la at idala yu la keni.


text:
At nung ating mangutang kekayu, ipakibat yu, Kailangan na la ning Ginu; at paburen nang idala yu la.


text:
Sabian yu king siudad ning Zion: Lawan mu, daratang ya keka ing kekang ari. Mapagpakumbaba ya at makasake ya king metung a asno, at king metung a biseru, ing biseru ning asno.


text:
Dela re ing asno ampon ing biseru na at binili da la ring balabal da king gulut da ring asno. At sinake ya i Jesus.


text:
Lintang da la ring tutung dakal a tau ding karelang balabal king dalan; ding aliwa naman memakli lang sanga karing tanaman at kinalat da la king dalan.


text:
Ding tutung dakal a taung lalakad makauna kang Jesus at ding atyu king kagulutan na sinabi rang masikan: Purian ya ing Anak nang David! Bendisyunan ne sa ning Dios ing daratang king lagyu na ning Ginu! Purian ya ing Dios!


text:
Inyang linub ya Jerusalem i Jesus, megulu ya ing mabilug a siudad. Ninu kaya iti? ngarang kinutang ding tau.


text:
Tinaglus ya king Templo i Jesus at penabi na la ngan ding sablang mamisali at maniali karin; penuag na la ding lamesa da ring maglibe salapi at ding luklukan da ring mamisaling patipati.


text:
Ngana karela, Mayayakit karing Kasulatan king ing Dios sinabi na: Ing bale ku mayaus yang bale pipanalanginan. Oneng gewa yeng pugad da ring mapanako!


text:
Oneng mimua la ding pamuntuk da ring pari at talaturu ning Kautusan inyang ikit da la ring makapagmulala nang dapat at nung makananu rang sasabian masikan ding anak king Templo, Purian ya ing Anak nang David!


text:
Inya ngara kang Jesus, E mu daramdaman ing sasabian da? Pekibat nang Jesus karela, Daramdaman ku. E ye pa wari abasa iting Kasulatan a sasabing: Karing asbuk da ring anak at bingut pepayagkas mu ing ganap a kapurian?


text:
Menakit yang metung a tanaman a higerang tutubu king lele dalan. Lepitan ne, oneng ala yang ikit nanuman nune mu bulung. Inya sinabi na king higera, E na ka mikabunga kapilan man! Kanita mu rin melangi ya ing tanaman.


text:
Ikit da ring alagad na iti at mengapamulala la. Obat bigla yang melanat ing higera? ngarang kinutang.


text:
Mekibat ya i Jesus, Tandanan yu ini: nung atin kayung kasalpantayanan at e kayu mag-alinlangan, e mu ing malyari yung arapat ing depat ku king tanaman a higera, nune maygit pa kanita. Sabian yu mu king bunduk a ini, Mako ka ken at dulung ka king dagat, ita marapat.


text:
Linub yang pasibayu king Templo i Jesus; kabang tuturu ya, linapit la ding pamuntuk da ring pari ampon ding makatua ning balen at ngara, Nanu ing kayupayan mung gawa kareting bage? Ninung minie keka king kayupayan a yan?


text:
Mekibat ya i Jesus, Metung mu ing ikutang ku kekayu at nung apakibatan yu ku, sabian ku naman kekayu nung nanung kayupayan kung gawa karing bage daraptan ku.


text:
Nukarin na kinuang Juan ing upaya nang maminyag? Ibat banua o ibat karing tau? Mipagsalita la king metung at metung at ngara, Nung sabian tamung ibat banua, sabian na kekatamu, Baket e kayu meniwala keya?


text:
At nung sabian tamung ibat karing tau, pota naman nanu ing gawan da ring memalen kekatamu, uling ding sabla kikilalanan deng bilang propeta i Juan.


text:
Inya ngarang mekibat kang Jesus, E mi balu. Sinabi na karela, E ku naman sabian kekayu nung nanung kayupayan kung gawa kareting bage.


text:
Nanu ing pamalak yu kanini? Ating metung a taung ating aduang anak a lalaki. Lepitan ne ing pangane at ngana, Anak, munta ka king mulahan ubas at magobra ka karin.


text:
Kaybat na nita, minta ya ing tata king kadua at makanyan munaman ing inutus na. Opu, munta ku, nganang mekibat. Oneng e ya minta.


text:
Ninu karing adua ing tinupad king kaburian na ning tata? Itang pangane, ngarang mekibat. Sasabian ku ngeni kekayu, nganang Jesus karela, muna la pang lungub king Kayarian ning Dios kesa kekayu ding talapanyingil buis ampon ding babaing magtinda king katawan da.


text:
Uling dinatang ya i Juan kekayu at tiru ne kekayu ing dalan na ning kabanalan at e kayu meniwala keya; oneng meniwala la ding talapanyingil buis at ding babaing magtinda king katawan da. Agyang ikit yu na iti, e kayu pa mu rin migbayung bie at e meniwala kang Juan.


text:
Pakiramdaman ye ing metung pang talimhaga. Ating metung a taung menanaman ubas king gabun na at bekuran ne. Kinulkul yang pibilian king pipapaslan ubas at mitalakad yang metung a tore. Kaybat na nita, peniwala ne karing kasamak at saka ya minta king marayung lugal.


text:
Inyang miras na ing panaun ning pamamupul ubas, tiburan na la ding ipus na ban tanggapan da karing kasamak ing parti na.


text:
Penasakit da la ring kasamak na ding ipus na, pemalupalu de ing metung, pete re ing metung, at pemasibas de ing metung.


text:
Pasibayu, mitubud ne namang aliwa pang ipus ing maki gabun, lalu lang dakal kesa karing minuna; at makanyan munaman ing depat da ring kasamak karela.


text:
Oneng inyang ikit de ring kasamak ing anak, ngarang misabisabi, Iti ya ing talapagmana na ning pakisamakan tamu. Tara, paten ta ya ban akua tamu ing bandi na!


text:
Nganang kinutang Jesus, Ngeni, nung datangan na la ning maki gabun, nanu kaya ing daptan na karing kasamak nang deta?


text:
Ngarang mekibat, Siguradu na lang ipapate ding e mayap a taung deta, at ipakisamak ne ing mulahan nang ubas karing aliwang makisamak a munie king parti na king pupul king panaun a karampatan.


text:
Nganang Jesus karela, E yu wari abasa ini king Kasulatan? Ing batung e ra buri ding manalakad bale, ya ing maging batung pamuntuk. Dapat na iti ning Ginu, at pagmumulalan tamu!


text:
Inya ngeni sasabian ku kekayu, nganang tinuglung Jesus, milako ne kekayu ing Kayarian ning Dios at miyabie ya karing taung biasang papamunga kaniti. [


text:
Mangapile ya ing ninumang mitakid king batung iti, at mangarunut ya ing ninumang dugpan na ning batung iti.]


text:
Inyang dimdam de ring pamuntuk ding pari at Pariseo ing talimhagang sinabi nang Jesus, balu ra king ila ding pamaramdaman na.


text:
Ing Kayarian ning Banua kalupa ne niti: migtau yang maragul ing metung a ari para king kasal ning anak nang lalaki.


text:
Inya pasibayu yang mitubud aliwang ipus at penabilin na karela, Sabian yu karing mekumbira king manaya na ing kanakung sidia; pepakatat ku na la ding kanakung biserung baka ampon ding aliwa kung sese pataban; makasadia na ing sabla. Munta na kayu keni king kasalan!


text:
Oneng e ra pinsinan iti ding mekumbira. Sinulung na ning balang metung ing lakad na; minta ya ing metung king asikan na at ing metung naman minta ya king negosyu na.


text:
Mimua ya ing ari at peparala na la ding sundalus na at pepapate na la ding tampalasan at pepasilab ne ing karelang siudad.


text:
Ngeni munta kayu karing dalan a matau at kumbiran yu lang datang king sidia ku ding sablang taung akit yu.


text:
Inya minta la ding ipus karing dalan at tinipun da la ring sablang atagpuan da: e mayap o mayap a tau; at kinatmu ya karing mekumbira ing lugal nung nu da la ikasal.


text:
Inyang linual ya ing ari ba na lang lawan ding bisita, ikit ne ing metung a taung e makaimalan pakipagkasal.


text:
Kanita ngana ning ari karing ipus, Igapus ye gamat at bitis at iyugse ye king karalumduman king lual. Karin ya kumiak at mitigis a ipan.


text:
Kaybat na nita, tiburan da lang makikit kang Jesus ding karelang alagad at ding mapilan a tauan nang Herodes. Ngara kang Jesus, Maestro, balu mi ing tapat kayu at tuturu yu ing sablang katutuan tungkul king kaburian na ning Dios para king tau. E kayu biasang mangabiran kenu man, uling paraparehu mu ing lawe yu karing tau.


text:
Sabian yu na kekami nung nanu ing pamalak yo? Labag king Kautusan tamu ing mamayad buis king Emperador ning Roma o ali?


text:
Oneng balu nang Jesus ing e mayap dang parasan, inya ngana karela, Hipokrita! Obat buri yu kung subukan?


text:
Ngarang mekibat, King Emperador la. Inya nganang Jesus karela, Nung makanyan, ibie yu king Emperador ing mangaintulid king Emperador, at ibie yu king Dios ing mangaintulid king Dios.


text:
Kanita mu ring aldong ita linapit la kang Jesus ding mapilan a Saduseo. E la maniwala ding taung deti king ating pamaniubling mebie.


text:
Ngara, Maestro, sinabi nang Moises: Nung ing metung a lalaki mate yang alang akalakuanan a anak, sukat neng pakasalan ning kapatad nang lalaki ing mebalu ban mikayanak ya para king meyangu-bie kapatad na.


text:
Ating pitung mikakapatad a lalaki. Mekiasawa ya ing pangane at kaybat mete yang alang akalakuanan a anak, inya pekasalan ne ning kapatad a katuki na ing mebalu.


text:
Ngeni, king pamaniubling mebie, ninu karing pitung mikakapatad ing maging asawa na, anti na ning mikasal ya karela ngan?


text:
Nganang mekibat Jesus karela, Maragul ing kekayung pamagkamali uling e yu la aintindian ding Kasulatan ni e yu aintindian ing upaya na ning Dios.


text:
Uling king pamaniubling mebie, e na la miyayasawa ding lalaki at babai; nune mie lang antimo ding anghel karin banua.


text:
Tungkul naman king pamaniubling mebie, e yu pa wari abasa ing sinabi na kekayu ning Dios? Sinabi na,


text:
Aku ing Dios nang Abraham, ing Dios nang Isaac, at ing Dios nang Jacob. Buri nang sabian niti king e re Dios ding mete nune Dios de ring mabie.


text:
Mitipun la ngan ding Pariseo inyang abalitan da nung makananu na lang apatahimikan Jesus ding Saduseo.


text:
Pekibat nang Jesus, Luguran me ing Ginung kekang Dios king mabilug mung pusu, king mabilug mung kaladua, at king mabilug mung kaisipan.


text:
Kitang nang Jesus karela, Nung makanyan, baket king agkat ning Espiritu i David inaus neng Ginu? Sinabi na,


text:
Ngana ning Ginu king kakung Ginu: Lukluk ka king banda kung wanan, anggang e ku la lubus apasukuan keka ding kekang kalaban.


text:
Agyang metung mung amanu alang mekapakibat kang Jesus, at manibat na ketang aldong ita ala nang mengangas pang mangutang kang Jesus.


text:
Inya pamintuan yu at tukian ing nanumang yuyutus da kekayu, oneng e yu la pakiapusan king daraptan da, uling e ra tutuparan ing ipanaral da.


text:
Manaptas lang mangabayat a karga at papusan da karing tau, kabang ila naman agyang metung mu man karing taliri da e re kikimut ban saupan da lang magkarga kareti.


text:
Pakitang-tau mu ing sablang dapat da. Alben yu nung nu la pangalapad ding karelang pilakteria at pakakabakaba da la borlas ding karelang balabal.


text:
Maburi lang tutung lulukluk karing kabisera neng makipamiesta la at karing piling luklukan karing sinagoga;


text:
Makalunus na kayo, ikayung talaturu ning Kautusan at Pariseo! Hipokrita! Sasara ye ing pasbul ning Kayarian ning Banua karing tau. E na kayu bisang lungub, makanyan man sasabatan yu la pa ding taung bisang lungub! [


