# verses

text:
Mɨ, Pablo, tachi ɨ̃pema Cristo k'aurepa Sóstenes ome na k'art'a p'ãruta. Tachi Ak'õrepa k'inia bada perã, mɨ jɨrɨt'eraji Jesucristopa pëimerã ichi ũraa jarateede. 


text:
Mɨa na k'art'a p'ãru parã ijãapataarãmaa Corinto p'uurude p'anɨ. Parãpa Jesucristode ijãa p'aneedak'ãri, Tachi Ak'õrepa parã awara bɨji ichideerã p'aneedamerã. Mãga oopari jõmaweda na p'ek'au eujãdepemaarã ome, Jesucristomaa ɨt'aa t'ɨ̃dak'ãri. Mãgá Tachi Poro Waibɨa Jesucristo ãra Poro Waibɨa pai ichiaba. 


text:
Mɨa k'inia bɨ Tachi Ak'õrepa mãik'aapa Tachi Waibɨa Jesucristopa parã pia ak'ɨ p'anadamerã. Mãgá k'ãiwee p'anapataadait'ee. Tachi Ak'õrepa Cristode ijãapataarã pia ak'ɨ bapari 


text:
<pb/>Ichita Tachi Ak'õremaa ɨt'aa t'ɨ̃ bak'ãri parã pari, mɨa jarapari: “Ak'õre, pɨ t'ãri pia bɨ Jesucristode ijãapataarã pia ak'ɨpari perã.” 


text:
<pb/>Cristode ijãa p'anɨ k'aurepa Tachi Ak'õrepa ne-inaa jõmaade parã Corinto pidaarã k'aripaji. Pia pedeepiji iru ũraa jarateedamerã. Ichiaba poro wẽsaapiji k'awaadamerã irua oopi k'inia bɨ ichide ijãapataarãmaa. 


text:
Tachi Ak'õrepa mãga ooda perã, parãpa waapɨara Cristode ijãajida, taipa naaweda jarateedap'edaa k'ãyaara. 


text:
Ma awara Tachi Ak'õrepa ma jõma ooda perã parã-it'ee, parãpa oodai ne-inaa jõmaweda iru Jaurepa oopi bɨk'a ichideerãmaa, Tachi Waibɨa Jesucristo cheit'ee ewari nɨ p'anɨ misa. 


text:
Tachi Ak'õrepa parã pia ak'ɨ bapariit'ee Cristo cherumaa, ma ewate iru k'aurepa parã k'achia wẽe p'anadamerã. 


text:
Mãga ooit'ee ichia jaradak'a oopari perã. Parã jɨrɨji ichi Warra Jesucristo ome araa p'anapataadamerã. Ijãapataarã k'ĩsia awara-awaraa p'anadap'edaa 


text:
Ma jara aupada jõmaweda wãara mĩda, Cloe tedepemaarãpa mɨmaa k'awapijida parã nepɨrade para bɨ, auk'a k'ĩsiada-e p'anadairã. Ɨ̃pemaarã, Tachi Waibɨa Jesucristopa mɨ pëida perã, ¡ũrítɨ mɨ ũraa! T'ãri auk'a p'anapatáatɨ, aupedeeda-ee, Cristode ijãapata perã. Óotɨ irua oopi bɨk'a ichideerãmaa. 


text:
Nãga mɨmaa nepɨrɨjida. Ijãapataarã ũk'uruurãpa mãgapata: “Mɨ Pablo eere bɨ”; awaraarãpa: “Mɨ Apolo eere bɨ”; awaraarãpa: “Mɨ Pedro eere bɨ”; jõdee apemaarãpa: “Mɨ Cristo eere bɨda” apata. 


text:
Cristopa ichide ijãapataarãmaa mãgá awara-awaraa k'ĩsiapik'aa. Mɨ, Pablo kurusode piu-e paji parã pari, p'ek'au k'achia wẽpapiit'ee. Parã poro choopidak'ãri, mɨ t'ɨ̃de poro chooda-e paji. 


text:
Mãgá mɨa chok'ara-ee poro chooda perã, parãdepema apidaapa p'oyaa jarada-e mɨ t'ɨ̃de poro choopiji. 


text:
Cristopa mɨ pëi-e paji poro choode. Jĩp'a ichia ooda mãik'aapa ũraada jarateedeta pëiji. Mãgɨ́ ũraa mɨa k'ĩsia k'awaa pɨk'a jaratee-e, ijãadamerã mɨ pedee wẽsaa jaratee bɨpa. Ma k'ãyaara t'ãri pia jarateepari k'awaadamerã Jesucristo kurusode piuji eperãarã o k'achiadeepa k'aripa atait'ee. Tachi Ak'õre jõmaarã k'ãyaara k'ĩsia k'awaara bɨ 


text:
<pb/>Mãgɨ́ jarateeda maarepida ũri k'iniada-e p'anɨ Cristode ijãadak'aa beerãpa, ãchi-it'ee mãgɨ́ jarateepataarã pariatua pedee p'anadairã. Mamĩda tachi ijãapataarãpa mãgɨ́ jarateeda ũridak'ãri, p'ek'au k'achia oo k'iniada-e p'anapata, k'awa p'anadairã Cristopata tachi ma o k'achiadeepa k'aripa atapari. 


text:
Mãga k'awa p'anɨ Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bairã:<pb/>‘Mɨa ak'ɨpiit'ee na p'ek'au eujãdepema k'ĩsia k'awaa beerãda apata wãara mãga p'anɨ-e, ãchia k'ĩsia iru p'anɨk'a mɨa oopi-e pak'ãri.’ <n>(Is 29.14)</n> 


text:
<pb/>Tachi Ak'õrepa mãgɨ́ p'ãdade nãga jara k'inia bɨ. Eperãarã ɨ̃rapemaarãk'a, poro wẽsaa p'anɨ jida mãik'aapa pedee wẽsaa pedee p'anɨ jida, k'ĩsia k'awada-ee pɨk'a p'anɨ Tachi Ak'õre k'ĩrapite, iru jõmaarã k'ãyaara k'ĩsia k'awaara bapari perã. 


text:
Tachi Ak'õre mãga bapari perã, na p'ek'au eujãdepemaarãpa iru p'oyaa k'awada-e ãchi k'ĩsiadoopa. Maperãpɨ Tachi Ak'õrepa Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee taimaa jarateepiji, ũk'uruurãpa k'ĩsia p'anɨ mĩda tai k'ĩsia k'awada-ee p'anɨ. Mamĩda chi ijãarutaarã taipa jarateepatade o k'achiadeepa uchiadait'ee. 


text:
<pb/>Judiorãpa taipa jarateepata ũri k'iniada-e p'anɨ, ak'ɨ k'inia p'anadairã ne-inaa Tachi Ak'õrepa ooru eperãarãpa p'oyaa oodak'aa. Jõdee judio-eerãpa ũri k'iniada-e p'anɨ, k'ĩsia k'awaa bɨpa jarateedata jɨrɨ p'anadairã. 


text:
Mamĩda táipata jarateepata Cristo kurusode piuda p'ek'au k'achia wẽpapiit'ee, judiorãpa ijãadaamaa p'anɨ pɨjida mãik'aapa judio-eerãpa ichiaba ijãa k'iniada-e p'anɨ pɨjida, tachi k'ĩsiadeepa pariatua jarateedai jĩak'aapa. 


text:
Taipa mãga jarateepata k'awa p'anadairã Tachi Ak'õrepa jɨrɨmaa bɨ judiorã mãik'aapa judio-eerã paara Cristode ijãadamerã. Irude ijãadak'ãri, k'awa p'aneepata iruata k'awapipari Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bɨ mãik'aapa oopipari Ak'õrepa oopi k'inia bɨk'a eperãarãmaa. 


text:
Tachi Ak'õrepa mãga k'ĩsia iru baji na p'ek'au eujãdepemaarãpa k'ĩsia p'anɨ mĩda irua ne-inaa pariatua ooji Cristo piupik'ãri. Tachi Ak'õrepa Cristo peedap'edaarã ome p'oyaa-e pajida apata. Mamĩda irua mãga oopik'ãri, ak'ɨpiji ichi wãara jõmaarã k'ãyaara k'ĩsia k'awaara bapari mãik'aapa ak'ɨpiji ne-inaa jõma p'oyaai, mãgá tachi o k'achiadeepa k'aripa atada perã. Tachi Ak'õrepa eperãarã jɨrɨt'erada 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa, k'ĩsíatɨ parã p'anapatap'edaade, Tachi Ak'õrepa parã jɨrɨi naaweda. Parã t'ãide Tachi Ak'õrepa eperãarã jɨrɨk'ãri ichide ijãadamerã, chok'ara jɨrɨ-e paji nãgee: k'ĩsia k'awaa beerã na p'ek'au eujãdepemaarãpa jɨrɨpatak'a; p'arat'ara beerã maa-e pɨrã eperãarã poro waibɨarã. 


text:
Mãgeerã jɨrɨt'erai k'ãyaara, Tachi Ak'õrepa jɨrɨt'eraji eperãarã mak'ɨara k'ĩsia k'awada-ee beerã, na p'ek'au eujãdepema k'ĩsia k'awaa beerã k'ĩra nejasia p'aneedamerã ũridak'ãri irua jarapida mãɨrãmaa. Ichiaba jɨrɨt'eraji eperã jĩp'aarã, na p'ek'au eujãdepema poro waibɨarã k'ĩra nejasia p'aneedamerã ũridak'ãri irua oopi bɨ mãɨrãmaa. 


text:
Jɨrɨt'eraji na p'ek'au eujãdepema eperãarã chupɨria beerãda apata. Mãga ooji ak'ɨpiit'ee pipɨara bɨ Cristode ijãaru, k'ĩsia k'awaa bai k'ãyaara, p'arat'ara bai k'ãyaara mãik'aapa eperã waibɨa bai k'ãyaara. 


text:
Tachi Ak'õre jõmaarã k'ãyaara k'ĩsia k'awaara bapari perã, tachimaa k'awaapiji Cristopa ooda tachi k'aripait'ee atuanaadamerã. Cristopa tachi neto pɨk'a ataji uchiadamerã p'ek'au k'achia jua ek'ariipa. Mãpai irude ijãadak'ãri, Tachi Ak'õrepa tachi awara bɨji araa p'anapataadamerã iru ome. Mãgá p'ek'au k'achia wẽe p'aneejida Tachi Ak'õre k'ĩrapite. Ma awara mãgá Cristopa tachimaa k'awapiji Tachi Ak'õrepa oopi k'inia bɨ. 


text:
Maperãpɨ Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨ:<pb/>‘Eperãpa jara k'inia bɨ pɨrã ichiata ne-inaa k'awaara bɨ awaraarã k'ãyaara, mãga jaraipia bɨ ichia k'awaa bairã Tachi Ak'õrepa iru pia ak'ɨ bapari.’ <n>(Jer 9.23-24)</n><pb/>


text:
Ɨ̃pemaarã, mɨ parãmaa wãk'ãri, jarateeji Tachi Ak'õrepa jara pëida; irua naaweda k'ĩsia iru bada ooit'ee Cristo piuda k'ap'ɨa. Mãga jaratee-e paji poro wẽsaa bɨpa jarateeparik'a maa-e pɨrã k'ĩsia k'awaa bɨpa jarateeparik'a. 


text:
Jaratee-e paji k'ĩsia k'awaa bɨpa jarateeparik'a, ichi pedee ijãadamerã. Mãga-e. Tachi Ak'õre Jaurepata mɨa jarateeda parãmaa ijãapiji, ichia jõmaweda p'oyaapari perã. 


text:
Ak'õre Jaurepa mãga ooji parãpa k'ĩsianaadamerã eperãpa jarateeda k'aurepa ijãa p'anɨ. Jĩp'a ijãa p'anɨ Tachi Ak'õre Jaurepata ijãapida perã. Tachi Ak'õre Jaurepata k'awapipari ichia k'ĩsia iru bɨ 


text:
<pb/>Taipa parãmaa jarateeda-e paji k'ĩsia k'awaa beerãpa jarateepatak'a. Mamĩda mãgá jarateepata Tachi Ak'õre pipɨara k'awa k'inia p'anɨɨrãmaa. Jarateedak'aa ijãadak'aa beerã k'ĩsia k'awaa beerãk'a maa-e pɨrã ijãadak'aa beerã waibɨarãk'a. Ãchi piudak'ãri, ãchia jarateedap'edaa mak'ɨara k'irãpadak'aa. 


text:
Ãchia jarateepatak'a jarateedai k'ãyaara, taipa jarateepachida Tachi Ak'õrepa k'awapida taimaa; aɨ naaweda ne-inaa eperãarãmaa k'awapi-e pada. K'awapiji ichia k'ĩsia iru bada ooit'ee Jesucristo k'ap'ɨa pari na eujã ooi naaweda. Ichiaba k'awapiji jõma ichia k'ĩsia iru bɨ tachi-it'ee, ɨt'ari panadak'ãri. 


text:
Tachi Ak'õrepa ichia k'ĩsia iru bada k'awapi-e paji eperã waibɨa beerãmaa, mãgɨɨrãpa ijãada-e pada perã. Ãchia mãga k'awadap'edaa paara, Tachi Waibɨa kurusode peeda-e pak'aji. K'awak'ajida iru cheji Tachi Ak'õre k'ĩra wãree unupide na p'ek'au eujãdepemaarãmaa. 


text:
Ma awara tachia k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa mãgɨɨrãmaa k'awapi-e paji ichia k'ĩsia iru bɨ ichide ijãapataarã-it'ee, iru ũraa p'ãdade jara bairã:<pb/>‘Tachi Ak'õrepa nãgɨ́ ne-inaa k'ĩsia iru bɨ teeit'ee ichi k'inia iru p'anɨɨrãmaa: ne-inaa eperãarãpa waide unudak'aa; waide ũridak'aa; mãik'aapa waide k'ĩsiadak'aa.’ <n>(Is 64.4)</n> 


text:
Chonaarãweda Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdak'ãri, k'awada-e p'anapachida irua k'ĩsia iru bada. Mamĩda Tachi Ak'õre Jaurepa ne-inaa jõma k'awapari perã, mãgɨ́ k'ĩsia paara tachimaa k'awapii. 


text:
<pb/>Eperãpa ichi k'ĩsia k'awapari ichi t'ãridepai. Mãga pɨk'a Tachi Ak'õre Jaurepa k'awapari Tachi Ak'õre k'ĩsia. 


text:
Mapa tachi ijãapataarãpa Ak'õrede ijãadak'aarãpa k'ĩsiapatak'a k'ĩsiadak'aa. Tachi Ak'õrepa ichi Jaure pëiji tachimaa k'awapimerã ne-inaa jõma irua ooit'ee bɨ tachi-it'ee Jesucristo k'ap'ɨa pari. Ak'õrepa mãga oo-e paji tachia ne-inaa pia oopata perã. Jĩp'a ooji tachi k'inia iru bapari perã. 


text:
Maperã taipa jarateedak'aa tachi k'ĩsiadoopa. Jĩp'a Tachi Ak'õre Jaurepa jarateepi bɨk'a jarateepata. Mãga ũridak'ãri, ijãapataarãpa k'awaa wãpata Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bɨ ãchi-it'ee, ichi Jaure ãchi ome bapari perã. 


text:
<pb/>Mamĩda ijãadak'aa beerãpa mãga ũri k'iniadak'aa, ãchi-it'ee tachi k'ĩsiadoopa pariatua pedee p'anadairã. Ma awara ãchia Tachi Ak'õre k'ĩsia p'oyaa k'awadak'aa, Tachi Ak'õre Jaure wẽe p'anapata perã. 


text:
Tachi Ak'õre Jaure iru p'anɨɨrãpa ne-inaa jõma ak'ɨdai k'awaadait'ee pia wa k'achia Tachi Ak'õre k'ĩrapite. Mãga oodai Ak'õre Jaurepa ãra k'aripapari perã. Jõdee Tachi Ak'õre Jaure wẽe beerãpa mãgá p'oyaa ooda-e. Ma awara ãchia p'oyaa k'awada-e p'anɨ Tachi Ak'õre Jaure tachi ijãapataarã ome bapari wa mãga-e, iru Jaure wẽe p'anadairã. 


text:
Tachia k'awa p'anɨ ijãadak'aa beerãpa Tachi Ak'õre net'aa p'oyaa k'awadak'aa, iru Ũraa p'ãdade jara bairã:<pb/>‘¿K'aipa k'awaaima Tachi Ak'õre k'ĩsia mãik'aapa k'aipa iru ũraaima? Iruata ne-inaa jõma k'awapari.’ <n>(Is 40.13)</n> Mamĩda mãga-e tachi ijãapataarã ome. Tachiata k'awaadai Tachi Ak'õre k'ĩsia, iru Jaurepa tachi k'ĩsiapipari perã Cristopa k'ĩsia bɨk'a.<pb/>


text:
Ɨ̃pemaarã, k'irãpátɨ mɨa jaratee nipada parã ome bak'ãri. Ara nawepa ichi warra chai ewaa t'odamaa chik'o k'opi-e bɨk'a, chik'o waide p'oyaa k'o-e bairã, mãga pɨk'a mɨa jaratee-e paji Tachi Ak'õre Jaure taarã iru beerãmaa jarateeparik'a. Mãga oo-e paji parã at'ãri pia ijãada-e p'anadap'edaa perã. 


text:
Maperãpɨ nawepa ichi warra chai jutopiparik'a chik'o waide p'oyaa k'o-e bairã, mãga pɨk'a mɨa jĩp'a jarateepachi Cristo piuda eperãarãpa p'ek'au k'achia oopata wẽpapiit'ee. Jaratee-e paji jõma irua k'ĩsia iru bɨ tachi-it'ee, k'awa bada perã parãpa waide mãga p'oyaa k'awada-e pai. 


text:
Mãga p'anɨ pãchia oo k'iniata oo p'anadairã, Tachi Ak'õre Jaurepa oopi k'inia bɨ ooda-ee. Iru Jaurepa jarateepi bɨk'a oodai k'ãyaara, aupedeepata, Tachi Ak'õrepa jarateepataarã pëida audú k'ɨ̃a p'anadairã. 


text:
¿Jara p'anɨ-ek'ã: “Mɨ Pablo eere bɨ” maa-e pɨrã “Mɨ Apolo eere bɨ”? ¡Parã ijãadak'aarã́k'apɨ k'ĩsia p'anɨ! 


text:
<pb/>Mɨ, Pablo Apolo ome eperãarã poro waibɨarã-epɨ; jĩp'a Tachi Ak'õre mimia oopataarã, parãmaa jarateedap'edaa Cristode ijãadamerã. Taipa Cristopa oopidak'a jarateejida. 


text:
Eperãpa ichi eujãde ne-uuparik'a, mɨa naapɨara parãmaa jaranaji Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee. Mãpai ne-uu ak'ɨparipa ooparik'a, Apolopa waapɨara jarateepachi k'awaadamerã Tachi Ak'õrepa parãmaa oopi k'inia bɨ. Mamĩda Tachi Ak'õrepa ne-uu jõmaata waripiparik'a, iruata taipa jarateedap'edaa parãmaa ijãapiji. 


text:
Ne-uuparipa mãik'aapa ne-uu ak'ɨparipa ma ne-uuda p'oyaa waripidak'aa. Maperã ma ne-uuda waripipari ãra k'ãyaara waibɨara bɨ. Mãga pɨk'a Tachi Ak'õre waibɨara bɨ tai jarateepataarã k'ãyaara, irua aupaita eperãarãmaa ijãapipari perã. 


text:
Ma ne-uupari ma ne-uu ak'ɨpari ome auk'a mimiapachida chaumerã. Mãga pɨk'a tai mimiapataarãpa auk'a jarateepata eperãarãpa Tachi Ak'õrede ijãadamerã. Mamĩda Tachi Ak'õrepa tai chaachaa p'aait'ee ichia k'inia bɨk'a, taipa oodap'edaa pari. 


text:
Tai ma mimiapataarã́k'ata p'anɨ. Jõdee parã ma ne-uudák'ata p'anɨ. Mamĩda Tachi Ak'õreta ma eujã chipari. Parã ijãapataarã ichiaba te choma pɨk'a bɨ; te Tachi Ak'õrepa oopimaa bɨ ichi mimiapataarãmaa. 


text:
Tachi Ak'õrepa k'inia bada perã, mɨ pëiji ma te choma ewaa oomerã. Maap'eda awaraarã mɨ t'ẽe chejida ne-inaa awaraa parãmaa jarateede. Mamĩda pia jarateedaipia bɨ. 


text:
Mɨa mãga jara bɨ Tachi Ak'õrépata ichi Warra Jesucristo bɨda perã ma te choma te basak'a bamerã. Irua aupaita tachi o k'achiadeepa k'aripa atai. Mapa apidaapa awaraa basa jɨrɨdaik'araa bɨ. 


text:
Ma basade te oodai nãgɨ́ net'aa pi-ia bɨdee: nẽedee, p'arat'adee, wa mãu pi-iadee. Maa-e pɨrã ma te oodai pak'urudee, p'ũajara p'oo bɨdee wa siadee. 


text:
Mamĩda Ak'õre ewari waibɨa ewate irua ma te oopataarãpa oodap'edaa ak'ɨit'ee mãik'aapa jarait'ee pia wa k'achia. Pia jarait'eera, irua taipa oodap'edaa chaa mãik'aapa jarateedap'edaa chaa ak'ɨit'ee. Ma ewate ma ne-inaa jõmaweda t'ɨpɨtaude wãyaait'ee. 


text:
Cristopa taimaa oopida mãik'aapa jarateepida paa-e pait'ee. Chooit'ee. Tachi Ak'õrepa mãgɨ́ pia ak'ɨit'ee mãik'aapa mãgɨ́ pari teeit'ee ichia k'ĩsia iru bɨ teeit'ee Cristopa oopidak'a oodap'edaarãmaa. 


text:
Mamĩda eperãarãpa ãchi k'ĩsiadoopa oodap'edaa maa-e pɨrã jarateedap'edaa jõma paait'ee wẽparumaa. Mamĩda net'aa ẽt'a atadak'a t'ɨpɨtaudeepa, ma jarateepari atua-e pait'ee. Jĩp'a beeit'ee Tachi Ak'õre ome. Mamĩda Ak'õrepa ne-inaa teeit'ee pada ichimaa wẽe bait'ee. Tachi Ak'õrede ijãapataarã iru ték'apɨ p'anɨ 


text:
<pb/>Tachi Ak'õre ichi te waibɨade baparik'a, ichi Jaure bapari parã ome. Maperã parã iru ték'apɨ p'anɨ. 


text:
Maperã apidaapa parãmaa ijãa amaapiruta pɨrã Cristode maa-e pɨrã oo amaapiruta pɨrã Cristopa parãmaa oopi k'inia bɨ, Tachi Ak'õrepa mãgɨ́ k'achia ooit'ee. Mãga ooit'ee, parã jɨrɨt'era atada perã ichi-it'ee, ichi te waibɨak'a p'anadamerã. Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a p'anapataadaipia bɨ 


text:
<pb/>Pãchi itu k'ũrapináatɨ. Parãdepema apidaapa k'ĩsiadaik'araa bɨ ãchi k'ĩsia k'awaa p'anɨ na p'ek'au eujãdepema k'ĩsia k'awaa beerãk'a. Ma k'ãyaara k'ĩsia k'awa-ee pɨk'a p'anadaipia bɨ na eujãdepemaarã k'ĩrapite, Tachi Ak'õrepa ichi k'ĩsia parãmaa k'awapimerã. 


text:
Na p'ek'au eujãdepema k'ĩsia k'awaa beerãpa jaradak'ãri ãchia ne-inaa k'awa p'anɨ, Tachi Ak'õre-it'ee ãchi k'ĩsiadoopa pariatua pedeepata. Tachia mãga k'awa p'anɨ iru Ũraa p'ãdade jara bairã:<pb/>‘Tachi Ak'õrepa k'awa bɨ na p'ek'au eujãdepema k'ĩsia k'awaa beerãpa k'ĩsia iru p'anɨ chĩara k'ũradait'ee.’ <n>(Job 5.13)</n> 


text:
Ichiaba iru Ũraa p'ãdade jara bɨ:<pb/>‘Na p'ek'au eujãdepema k'ĩsia k'awaa beerãpa jõmaweda k'awa p'anɨ choo-e pait'ee.’ <n>(Sal 94.11)</n> 


text:
Tachi Ak'õrepa mãga jara bairã, apida audua p'anadaik'araa bɨ k'ĩsia p'anadairã ãchi eerepema jarateeparita pipɨara bɨ apemaarã jarateepataarã k'ãyaara. Jõmaarãpa parã auk'a k'aripapata, ma-it'ee Ak'õrepa ãra pëida perã parãmaa. 


text:
Irua mɨ, Pablo, Apolo mãik'aapa Pedro pëiji taipa Cristopa ooda jarateedamerã. Mãga ooji parã awaraa Cristode ijãapataarã ome pipɨara p'anapataadamerã Cristopa k'inia bɨk'a. Tachi Ak'õrepa na p'ek'au eujã ooji tachi aɨde p'anapataadamerã. Tachi o k'achiadeepa k'aripa ataji ɨt'aa wãdamerã jai-idaadak'ãri mãik'aapa pipɨara p'anapataadamerã na eujãde p'anɨ misa. 


text:
Parãpa tai Cristo-it'ee mimiapataarãk'a iru p'anadaipia bɨ, iruata tai jarateede pëida perã Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bada; ne-inaa eperãarãmaa naaweda jara-e pada. 


text:
Parã maa-e pɨrã awaraarãpa mɨa ooda mãik'aapa jarateeda ak'ɨ k'inia p'anɨ pɨrã k'awaadait'ee pia wa k'achia, ak'ɨdaipia bɨ. Mɨa p'ua-e bɨ. Mamĩda mɨchia pida mɨa ooda mãgá ak'ɨ-e bɨ. 


text:
Cristopa jarateepidak'a parã t'ãide jarateepachi perã, k'ĩsia p'ua-e bɨ Tachi Ak'õre k'ĩrapite. Mãga jarak'ãri, jara k'inia-e mɨa maarepida ne-inaa k'achia ook'aa. Tachi Waibɨapata mɨa oopata ak'ɨit'ee mãik'aapa jarait'ee pia wa k'achia. 


text:
Mãgá mɨa ooda Cristopata ak'ɨit'ee perã, ¿sãap'eda taipa oopata ak'ɨ k'inia p'anɨma parãpa, Cristo cheit'ee ewate pai naaweda? Ma ewate ichiata k'awapiit'ee ne-inaa jõma eperãarãpa waide k'awada-e p'anɨ; ne-inaa eperãarãpa ãchi t'ãridepai k'ĩsia p'anadap'edaa paara, na p'ek'au eujãde nipadak'ãri. Maap'eda ne-inaa pia oodap'edaa pari teeit'ee ichia k'ĩsia iru bɨ. 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa, ma jara aupadade k'ĩsiadak'ãri, k'awa p'anɨ mɨ Apolo ome ak'ɨdaipia bɨ Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨk'a, pãchi k'ĩradoopa ak'ɨdai k'ãyaara. Mɨa mãga jara bɨ parãpa pedee audua pedeenaadamerã pãchi jarateepari ãpɨte, pedee k'achia pedee p'anɨ misa awaraarã jarateepari ãpɨte. 


text:
¿K'aipa parã bɨjima chĩara ak'ɨpataarã? Tachi Ak'õrépata parã k'ĩsia k'awaapipari mãik'aapa ne-inaa oo k'awaapipari. Pãchi k'ĩradoopa mãga oodak'aa. Mãga bɨta, ¿sãap'eda audua pedeepatama? 


text:
<pb/>Parã audua p'anadaik'araa bɨ. Mamĩda mãgá p'anɨ. Mɨ-it'ee parã p'arat'ara beerã́k'ata p'anɨ, ne-inaa jõma iru p'anadairã; maarepida faltada-ee. Ma awara nãgaweda reyrã́k'ata p'anɨ Cristo ome. Mapa iru jarateepataarãpa jarateeruta waa ũri k'iniadak'aa. ¡Taawa reyrãk'a p'anak'ajida, tai jida mãga p'anadait'ee auk'a! 


text:
Mamĩda mãga-e. Mɨ-it'ee Tachi Ak'õrepa tai, ichia jɨrɨt'eradaarã, ek'ariara papiji. Eperãarãpa awaraarã peedait'ee p'anɨk'a jõmaarã taide, mãga pɨk'a p'anɨ tai. Jõmaarãpa ak'ɨ k'inia p'anapata jãgɨ́ eperãarã miapiruta. Mãga pɨk'a na p'ek'au eujãdepema jõmaarãpa tai chupɨria jõnɨ ak'ɨpata, angeleerãpa paara. 


text:
Tai k'ĩra k'awa-ee pɨk'a p'anɨ, Cristo-it'ee mimiapata perã. Jõdee parã k'ĩsia k'awaara pɨk'a p'anɨ Cristode ijãa p'anɨda apata perã. Taipa mak'ɨara k'awada-e p'anɨ Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bɨ, tai k'ĩsiadoopa k'ĩsia p'anadairã. Mamĩda parãpa jõmaweda k'awa p'anɨda apata. Jõmaarãpa parã k'inia iru p'anɨ, t'ãri pia p'anadairã. Jõdee tai k'ĩra unuamaa iru p'anɨ, jõmaarã ek'ariara p'anadairã. 


text:
Taipa Tachi Ak'õre Ũraa jaratee p'aneedak'ãriipa, mata at'ãri jarra oopata mãik'aapa opisia choopata; p'aru sore jɨ̃pata. Ma awara ijãadak'aa beerãpa tai p'ua oopata. Te jida wẽe p'anɨ, awara ãi jarateede nipapata perã. 


text:
Tachi juadoopa mimiapata, ɨ̃ida-ee. Awaraarãpa taimaa ik'achia jaradak'ãri, chõo jɨrɨdak'aa. Jĩp'a Tachi Ak'õremaa ɨt'aa t'ɨ̃pata ãchi pari. Tai jɨrɨdak'ãri miapidait'ee, taipa choopata. 


text:
Tai ãpɨte pedee k'achia jaradak'ãri, ãchimaa t'ãri pia pedeepata. Mamĩda tai k'ĩra unuamaa iru p'anapata. Ãchi-it'ee tai ne-inaa mik'iak'a p'anɨ. Mãgá tai iru p'anajida. Mata at'ãri mãgá iru p'anɨ. 


text:
<pb/>Ma et'ewa jarada p'ã-e paji parã k'ĩra nejasiapiit'ee. Ũraait'eeta p'ãji ak'õrepa ichi warra k'inia iru bɨ ũraaparik'a. 


text:
Mɨa mãga jara bɨ mɨ-it'ee parã mɨ warrarãk'a p'anadairã. Jarateepataarã chok'araarãpa jarateedai Cristopa parãmaa oopi k'inia bɨ. Mamĩda mɨa naapɨara jarateenaji Cristo parã pari piuda. Mãgá irude ijãajida. Maperãpɨ mɨ parã ak'õrek'a bɨ. 


text:
<pb/>Mapa Timoteo pëiru parã k'aripanamerã. Iru mɨ warra k'iniak'a ichiaba, mɨa naapɨara jarateeda perã Cristo iru pari piuda. Irua oopari Cristopa oopi bɨk'a. Mapa iru parãmaa pëiru, k'irãpapimerã mɨ sãga bapari Cristo jua ek'ari. Mɨa oopari Cristopa oopi bɨk'a mãik'aapa ijãapataarã para bee chaa jarateepari jõmaarãpa mãga oodamerã. 


text:
Ak'õrepa k'inia bɨ pɨrã, mak'ɨara taarã-e jãmaa wãit'ee. Pak'ãri, mɨa k'awaait'ee mãgɨ́ audua beerãpa jara jõnɨ. Mamĩda ma k'ãyaara waapɨara mɨa nãga k'awa k'inia bɨ. ¿Ãchia oo p'anɨk'ã wa ooda-e p'anɨ Cristopa oopi bɨk'a? 


text:
Parãpa k'awadaipia bɨ Cristode ijãa p'anɨda apataarãpa oodaipia bɨ irua oopi bɨk'a. Mãga oodak'ãri, ak'ɨpipata pedeepapai ijãa k'iniada-e. Jĩp'a p'ana k'inia p'anapata Cristo jua ek'ari. 


text:
Ɨ̃rá mɨa jarait'ee mɨmaa nepɨrɨdap'edaa. Parã t'ãide abaapa ichi nawek'aa chi wẽrak'a iru bɨ. ¡Ijãadak'aa beerãpa pida mãgee k'achia oodak'aa! 


text:
Mamĩda parã at'ãri audua p'anɨ, k'ĩsia p'anadairã Tachi Ak'õre Jaurepa oopi bɨk'a oo p'anɨ. Audua p'anadai k'ãyaara, k'ĩsia p'ua p'anadaipia bɨ mãgɨ́ k'achia oomaa bairã parã ijãapataarã t'ãide. Ma eperã pãchi ik'aawaapa ãyaa pëidaipia bɨ. 


text:
Mɨ parã ome ba-e pait'ee mĩda, mɨ k'ĩsia parã ome bait'ee. Tachi Waibɨa Jesupa mɨmaa k'awapiji k'ãata oodaipia bɨ ma eperã ome. 


text:
Mapa mɨ k'ĩsia aupai bait'ee mĩda parã ome, irua auk'a mãga k'awapiit'ee parãmaa chip'edaidak'ãri irumaa ɨt'aa t'ɨ̃dait'ee. 


text:
Jõma ijãapataarã see nɨ̃bak'ãri, ma eperã pãchimãiipa ãyaa wãpítɨ, Satanapa iru k'ap'ɨa k'achia ooyaa bɨ miapimerã maa-e pɨrã piupimerã. Mãgá Tachi Ak'õrepa iru jaure ɨt'aa ateei Tachi Waibɨa Jesús cheit'ee ewate. 


text:
<pb/>Audua p'anadaik'araa bɨ ma k'achia oomaa bɨ misa parã t'ãide. Jõmaarãpa nãgɨ́ pedee k'awa p'anɨ: “Levadura ma-ãriipa pan masa jõmaweda waridaipari.” 


text:
Tai judiorãpa Pascua fiesta oodai naaweda, levadura jõmaweda iru p'anɨ tai tede bat'ak'oopata, ma fiestade pan levadura wẽe k'odait'ee. Mãga pɨk'a parãpa p'ek'au k'achia jõmaweda unu p'anɨ parã t'ãide oo amaadaipia bɨ, k'achia wẽe p'anadait'ee Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a. Wãara parã p'ek'au k'achia wẽe p'anɨ Tachi Ak'õre k'ĩrapite, Cristo piuda perã pãchia p'ek'au k'achia oopata wẽpapiit'ee. Pascua fiestadepema oveja chak'ek'a bɨ piuji Tachi Ak'õrepa tachi miapinaamerã tachia p'ek'au k'achia oopata k'aurepa. 


text:
Cristo mãgá piuda perã, p'anadáma irua oopi bɨk'a. Apidaapa k'achia oodaik'araa bɨ Cristode ijãadai naaweda oopatap'edaak'a. Ma k'ãyaara k'ĩra jĩp'a p'anapataadaipia bɨ mãik'aapa wãarata jarapataadaipia bɨ. 


text:
<pb/>Mɨa naaweda k'art'a p'ãdade jaraji k'õp'ãyo meraanaadamerã wẽraarã maa-e pɨrã ɨmɨk'ĩraarã pariatua p'ek'au ooyaa beerã ome. 


text:
Mãga jarak'ãri, jara k'inia-e baji ãyaa p'aneedamerã nãgee ijãadak'aa beerã ik'aawaapa: pariatua p'ek'au oopataarã; p'arat'a waapɨara iru p'ana k'inia p'anɨɨrã; nechɨapataarã maa-e pɨrã awaraa ak'õre waibɨa apatade ijãapataarã. Mãgeerã ik'aawaapa ãyaa p'aneedap'edaa paara, ichita uchiadait'ee paji na p'ek'au eujãdeepa. 


text:
Nãgɨ́ p'ãrupa mɨa jarait'ee k'ãata jara k'inia baji apema k'art'ade. K'õp'ãyo meraanáatɨ ijãapataarãda apata mĩda, nãga oopataarã ome: pariatua p'ek'au ooyaa beerã; p'arat'a waapɨara iru p'ana k'inia p'anɨɨrã; awaraa ak'õre waibɨa apatamaa ɨt'aa t'ɨ̃pataarã; awaraarã ãpɨte ik'achia jarapataarã; it'ua toyaa beerã maa-e pɨrã nechɨapataarã ome. Mãgeerãmaa p'asianáatɨ mãik'aapa pãchimaa chepináatɨ. Nek'ode paara t'ĩudaik'araa bɨ mãgeerã ome. 


text:
Mãga jara bɨ Tachi Ak'õrepa tachi bɨ-e pada perã ijãadak'aa beerãpa oo p'anɨ ak'ɨdamerã. Ichiata mãɨrãpa oopatap'edaa ak'ɨit'ee mãik'aapa ãchi miapiit'ee. Mamĩda tachia ak'ɨdaipia bɨ awaraarãpa oo p'anɨ tachi ijãapataarã t'ãide, ijãadak'aa beerãk'a p'anaruta pɨrã. Maperãpɨ parãpa chi k'achia ooyaa beerã ãyaa wãpidaipia bɨ pãchi ik'aawaapa, Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨk'a:<pb/>‘Jëret'áatɨ chi k'achia ooyaa beerã pãchi ik'aawaapa.’ <n>(Dt 17.7)</n><pb/>


text:
Ɨ̃rá mɨa jarait'ee k'ãata oodaipia bɨ parã nepɨrade p'anadak'ãri. Parãdepema nepɨra iru bak'ãri awaraa ijãapari ome, ijãadak'aa beerã charraarãmaa wãik'araa bɨ. Ma k'ãyaara ijãapataarãmaa wãipia bɨ. 


text:
¿Parãpa k'awada-e p'anɨk'ã tachi Cristo ome araa p'anɨɨrãpa iru pari ak'ɨdait'ee ijãadak'aa beerãpa ne-inaa oopatap'edaa jaradait'ee pia wa k'achia? Mãga bɨta, ¿sãap'eda p'oyaa ak'ɨda-ema ijãapataarã nepɨra mak'ɨara waibɨa-e bɨta parã t'ãide? 


text:
¿K'awada-e p'anɨk'ã tachia ichiaba angeleerã ak'ɨdait'ee? Mãga pɨrã, ¡ɨ̃rapema nepɨra pãchi pitapai ak'ɨdai! 


text:
Mãgá parã awaraa ijãapataarã ome nepɨrade baaidak'ãri, charraarã ijãadak'aa beerãmaa wãdai k'ãyaara, wãdaipia bɨ charraarã ijãapataarãmaa. 


text:
Nãgɨ́ jararupa parã k'ĩra nejasiapi k'inia bɨ. ¿Pia bɨk'ã chõopik'a para bait'ee pãchi pitapai, ma awara mãgee charraarã k'ĩrapite wãdait'ee? ¿Apida parãdepemapa ijãapataarã nepɨra p'oyaa ak'ɨda-ek'ã? 


text:
<pb/>¡Parã mãgá chõo pɨk'a para bairã, k'achia oomaa p'anɨ! Ma k'ãyaara piara bak'aji awaraarãpa parã nepɨrade baaipidamerã. Maa-e pɨrã piara bak'aji awaraarãpa parã k'ũradamerã. 


text:
Mamĩda mãga-e. ¡Parã́pata nepɨra jɨrɨpata awaraarã ome mãik'aapa awaraarã k'ũrapata, parã ɨ̃pemaarã mĩda Cristo k'aurepa! 


text:
<pb/>¿Parãpa k'awada-e p'anɨk'ã k'achia oopataarã wãda-e pait'ee Ak'õre eujãdee ichideerã ome? K'ĩrak'aupai ijãadak'aa beerãk'a p'anadai, nãgeerã wãdak'aa perã Tachi Ak'õre eujãdee: prostitutaarã; ɨt'aa t'ɨ̃pataarã awaraa ak'õre waibɨa apatamaa; miak'ãi p'anɨɨrã awaraarã ome k'ãipataarã; ɨmɨk'ĩraarã awaraa ɨmɨk'ĩraarã ome k'ãipataarã, ɨmɨk'ĩra wẽra ome k'ãi bɨk'a; 


text:
nechɨapataarã; p'arat'a waapɨara iru p'ana k'inia p'anɨɨrã; it'ua toyaa beerã; ik'achia jarapataarã awaraarã ãpɨte maa-e pɨrã k'ũrayaa beerã awaraarã net'aa atadait'ee. 


text:
Ijãadai naaweda, parã ũk'uru mãgá p'anapachida. Mamĩda Tachi Waibɨa Jesucristode ijãadak'ãri, iru piuda k'aurepa Tachi Ak'õrepa wẽpapiji parãpa p'ek'au k'achia oopatap'edaa. Ichiaba parã awara bɨji ichi-it'ee, ichi Jaure pëik'ãri parã ome bapariimerã mãik'aapa oopimerã Cristopa oopi k'inia bɨk'a. Mãga ooji parã ichi k'ĩrapite p'ek'au k'achia wẽe p'anadamerã. Tachi Ak'õrepa ijãapataarã k'ap'ɨa awara bɨda ichi-it'ee 


text:
<pb/>Eperãarãpa jarapata: “Ne-inaa jõma ooi mɨchia oo k'inia bɨk'a.” Mamĩda ma ne-inaa k'achia bɨ pɨrã, maarepida mɨ k'aripa-e pait'ee. Ne-inaa jõma ooi. Mamĩda mãga oo k'inia bɨ k'aurepa mɨa oo-e pɨrã Cristopa oopi bɨk'a, ma ne-inaa jua ek'ari bapariit'ee, Cristo jua ek'ari bai k'ãyaara. 


text:
Ichiaba jarapata: “Chik'o iru p'anɨ k'odait'ee mãik'aapa bi iru p'anɨ ma chik'o aɨde banamerã.” Mamĩda na ewari Tachi Ak'õrepa ma omee weda jõpiit'ee. Wãara Tachi Ak'õrepa bi ooji chik'o aɨde banamerã. Mamĩda tachi k'ap'ɨa oo-e paji pariatua p'ek'au oodamerã. Jĩp'a ooji ichi Jaure ma k'ap'ɨade bapariimerã mãik'aapa tachia oodamerã Cristopa oopi bɨk'a. 


text:
Maperãpɨ Tachi Ak'õrepa tachi k'ap'ɨa jõpi-e pait'ee. Ma k'ãyaara ichi ewari waibɨa ewate tachi k'ap'ɨa chok'ai p'irabaipiit'ee Jesucristo k'ap'ɨa p'irabaipidak'a. Mãgá ooi jõmaarã k'ãyaara waibɨara bapari perã. 


text:
<pb/>¿Parãpa k'awada-e p'anɨk'ã tachi ijãapataarã araa p'aneepata Cristo ome irude ijãadak'ãri? Tachi Ak'õrepa tachi k'ap'ɨa ooji ichi Jaure aɨde bapariimerã. Mapa tachi k'ap'ɨa araa p'anapidaik'araa bɨ prostitutaarã ome. 


text:
¿K'awada-e p'anɨk'ã eperã araa paru pɨrã prostituta ome, mãgɨ́ wẽra ome eperã apai pɨk'a paru? Mãga k'awa p'anɨ Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bairã:<pb/>‘Mãgá eperã omee weda eperã apai pɨk'a p'aneedait'ee.’ <n>(Gn 2.24)</n> 


text:
Jõdee eperã Cristode ijãak'ãri, araa beepari iru ome mãik'aapa ma eperã jaure apai pɨk'a beepari Tachi Ak'õre Jaure ome. T'ãri a-ba p'anapata. 


text:
<pb/>Maperãpɨ p'ek'au oonáatɨ awaraarã ome. Eperãpa awaraa p'ek'au k'achia ook'ãri, ichi k'ap'ɨa araa bapik'aa awaraa eperã k'ap'ɨa ome. Mamĩda awaraa ome p'ek'au ook'ãri, ichi k'ap'ɨa k'achiade baaipipari, ichi k'ap'ɨa araa bɨ Cristo ome bɨpari perã awaraa eperã jua ek'ari, Cristo jua ek'ari bɨi k'ãyaara. 


text:
¿K'awada-e p'anɨk'ã Cristode ijãadak'ãriipa Ak'õre Jaure tachi k'ap'ɨade bapari, Tachi Ak'õre ichi te waibɨade baparik'a? Mapa Tachi Ak'õreta tachi k'ap'ɨa chipari. 


text:
Iruata tachi neto pɨk'a ataji ichi Warra apai iru bada pëik'ãri piumerã tachi pari. Mapa parã ichideerã perã, k'achia oo amáatɨ. Mãgá ooruta pɨrã, ak'ɨpidai wãara oo k'inia p'anɨ irua oopi bɨk'a.<pb/>


text:
Ɨ̃rá mɨa p'anaut'ee parãpa k'art'a p'ãdap'edaade iidi pëidap'edaa. Naapɨara iidijida chisãgɨta pipɨara bɨ ijãapari-it'ee, miak'ãiit'ee maa-e pɨrã tuu bait'ee. Mɨ-it'ee piara bɨ tuu bait'ee. 


text:
Mamĩda ɨmɨk'ĩra tuu bak'ãri, wẽraarã ome pariatua p'ek'au oo nipai. Maperã ɨmɨk'ĩrapa ichi wẽra iru baipia bɨ; wẽrapa pida ichi ɨmɨk'ĩra iru baipia bɨ. 


text:
Ɨmɨk'ĩrapa ichi k'ap'ɨa wãak'aik'araa bɨ chi wẽramaa; wẽrapa pida ichiaba ichi k'ap'ɨa wãak'aik'araa bɨ chi ɨmɨk'ĩramaa. 


text:
Mãgá p'anapataadaipia bɨ wẽra k'ap'ɨa chi ɨmɨk'ĩra-it'ee perã mãik'aapa ɨmɨk'ĩra k'ap'ɨa chi wẽra-it'ee perã. 


text:
Jĩp'a Tachi Ak'õremaa ɨt'aa t'ɨ̃ k'iniapa pedeeteeruta pɨrã, ma ewate araa k'ãida-e pait'ee. Mãga p'anadak'ãri, ãra k'ap'ɨa wãak'adai. Mamĩda aɨ t'ẽepai waya k'ãidaipia bɨ, Satanapa k'achia oopiamaapa awaraa ome, p'oyaa chooda-e p'anadairã. 


text:
Mɨ-it'ee pipɨara bak'aji jõmaweda mɨk'a p'anadamerã. Mamĩda k'awa bɨ Tachi Ak'õrepa k'aripai ijãapari chaa k'awaamerã miak'ãipia bɨ wa mãga-e. 


text:
<pb/>Mɨa ũraait'ee ɨmɨk'ĩra tuu beerãmaa, wẽra tuu beerãmaa mãik'aapa p'ẽtrãa tuu beerãmaa mɨk'a p'anadamerã. 


text:
Ichiaba Tachi Waibɨapa jarapi bɨk'a mɨa jara bɨ: wẽrapa ichi ɨmɨk'ĩra amaaik'araa bɨ. Auk'a ɨmɨk'ĩrapa ichi wẽra amaaik'araa bɨ. Mamĩda mãga ooruta pɨrã, miak'ãidaik'araa bɨ awaraarã ome. Ma k'ãyaara waya araa padaipia bɨ ãchi naaweda p'anadap'edaak'a. 


text:
<pb/>Ɨ̃rá mɨa ũraait'ee ijãapataarã miak'ãi p'anadap'edaa ijãadak'aa beerã ome, Cristode ijãadai naaweda. Cristopa jaratee-e paji k'ãata oodaipia bɨ. Mamĩda mɨa nãga ũraait'ee. Eperã Cristode ijãaparipa wẽra ijãak'aa bɨ iru bɨ pɨrã, amaaik'araa bɨ, chi wẽra iru ome ba k'inia bɨ pɨrã. 


text:
Ichiaba wẽrapa ɨmɨk'ĩra ijãak'aa bɨ iru bɨ pɨrã, amaaik'araa bɨ, chi ɨmɨk'ĩrapa iru ome ba k'inia bɨ pɨrã. 


text:
Ijãapari araa bak'ãri ijãak'aa bɨ ome, eperã apai pɨk'a p'anɨ. Mãga bɨta, Tachi Ak'õrepa chi ijãak'aa bɨ pia ak'ɨpari ma ijãapari k'aurepa. Mãgá ichiaba Ak'õrepa ãchi warrarã pia ak'ɨpari ma ijãapari k'aurepa. 


text:
Mamĩda ma ijãak'aa bɨpa chi Cristode ijãapari amaa k'inia bɨ pɨrã, mãga oonaapáde adaik'araa bɨ, iru k'ĩra unuamaa iru bapiamaapa. Tachi Ak'õrepa k'inia bɨ ichideerã k'ãiwee p'anapataadamerã. 


text:
Jõdee ma ijãaparipa chi ijãak'aa bɨ pëi k'inia-e bɨ pɨrã, chooipia bɨ. Mãga ooru pɨrã, aɨ t'ẽepai iru k'aurepa mãgɨpa Cristode ijãai. Parã ijãapataarãpa k'awada-e p'anɨ chisãgɨ́ ijãadak'aa beerãpa ijãadai parãpa k'aripapata perã. Tachi Ak'õrepapai k'awa bɨ. Sãga p'anapataadaipia bɨ ijãada t'ẽepai 


text:
<pb/>Ɨ̃rá mɨa nãga ũraait'ee. Parãpa jɨrɨdak'ãri Cristopa oopi k'inia bɨ parãmaa, p'anadaipia bɨ parã p'anadap'edaak'a Tachi Ak'õrepa ijãapik'ãri. Mɨa mãga jarateepari ijãapataarã jõmaarãmaa. 


text:
Tachi Ak'õrepa Cristode ijãapiru pɨrã ɨmɨk'ĩra tauchaa iru bɨ ichi k'ap'ɨade, ma eperãpa meraik'araa bɨ ma tauchaa iru bɨ. Jõdee ichi k'ap'ɨade tauchaa wẽe bɨ pɨrã ijãak'ãri, tauchaa bɨpiik'araa bɨ. 


text:
Mɨa mãga jara bɨ Tachi Ak'õre-it'ee p'ua-e bairã eperãpa tauchaa iru bɨ wa wẽe bɨ. Jĩp'a Ak'õrepa k'inia bɨ tachia oodamerã ichia jara bɨk'a. 


text:
Esclavo paji pɨrã ijãa beek'ãri, k'ĩsianáaji pɨ eperã jua ek'ari bɨ perã. Jõdee chiparipa pɨ pëi k'inia bɨ pɨrã, k'ãiwee uchíaji. 


text:
Esclavopa Cristode ijãak'ãri, at'ãri chipari iru bɨ mĩda, esclavo-ee pɨk'a beepari, Cristopa iru uchia atada perã p'ek'au k'achia jua ek'ariipa. Jõdee esclavo-ee bɨpa Cristode ijãak'ãri, Cristo esclavok'a beepari, irua oopi bɨk'a oopari perã. 


text:
Cristopa parã neto pɨk'a ataji ichi waa kurusode bat'ak'ãri. Mãgá ichi piuji parãpa p'ek'au k'achia oopata wẽpapiit'ee mãik'aapa parã o k'achiadeepa k'aripa atait'ee atuanaadamerã. Maperãpɨ parã ichideerã. Maperã óotɨ irua oopi bɨk'a, oodai k'ãyaara eperãarãpa oopi k'inia p'anɨk'a. 


text:
Mapa ɨ̃pemaarã, mɨa et'ewa jaradak'a p'anadaipia bɨ pãchi ijãadai naaweda p'anadap'edaak'a. Tuu beerãpa iidi pëidap'edaa p'anauda 


text:
<pb/>Ɨ̃rá mɨa p'anaut'ee tuu beerãpa iidi pëidap'edaa. Mɨa p'oyaa jara-e Cristopa jarapida, irua nãgɨ́ jaratee-e pada perã. Mamĩda Tachi Ak'õrepa mɨ chupɨria k'awaap'eda, Cristode ijãapiji mãik'aapa iru ũraa mɨmaa jarateepiji. Maperã parãpa na ũraa ũridaipia bɨ. 


text:
Mamĩda miak'ãiru pɨrã, p'ek'au k'achia oo-e bɨ Tachi Ak'õre k'ĩrapite. Ichiaba wẽra tuu bɨpa ɨmɨk'ĩra ataru pɨrã, p'ek'au k'achia oo-e bɨ. Mamĩda chi miak'ãirutaarã audú miadait'ee na p'ek'au eujãde p'anɨ misa. Mapa mɨa jara bɨ pipɨara bɨ tuu bait'ee. 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã, mɨa mãga jara bɨ k'ĩsia bairã taarã-e Cristo cheit'ee. Mãga nɨ p'anɨde miak'ãi p'anɨɨrã p'anadaipia bɨ tuu beerãk'a; chi Cristopa oopi bɨk'a oo p'anɨɨrãk'a. 


text:
Ma awara t'ãri p'ua p'anɨɨrã maa-e pɨrã o-ĩa p'anɨɨrãpa k'ĩsiadaipia bɨ Cristopa ãchimaa oopi k'inia bɨ, ãchi k'ĩsiade iru p'anɨ k'ãyaara. Ichiaba ne-inaa neto atapataarãpa k'irãpadaipia bɨ ãchia net'aa atada ateeda-e pait'ee Tachi Ak'õre eujãdee. 


text:
Ma awara ne-inaa netopataarãpa k'irãpadaipia bɨ ãchia p'arat'a jitadap'edaa ne-inaa neto pëidap'edaa pari ɨt'aa ateeda-e pait'ee. Ma p'arat'a mãik'aapa net'aa jɨrɨdai k'ãyaara, Cristopa oopi k'inia bɨ jɨrɨdaipia bɨ, na p'ek'au eujã mãik'aapa jõma aɨde nɨ̃bɨ Tachi Ak'õrepa jõpiit'ee perã. 


text:
<pb/>Mɨa nãga ũraait'ee k'ĩsia jõnanaadamerã. Ɨmɨk'ĩra tuu bɨpa jɨrɨpari ooit'ee Cristopa oopi k'inia bɨk'a. 


text:
Mamĩda miak'ãi bɨ k'ĩsia nɨ̃bapari na p'ek'au eujãdepema net'aade mãik'aapa chi wẽra o-ĩa bapiit'ee. 


text:
Mãgɨ́ ɨmɨk'ĩrapa auk'a oo k'inia bairã Cristopa oopi k'inia bɨ mãik'aapa chi wẽrapa oopi k'inia bɨ, audú k'ĩsia nɨ̃bɨ chi tuu bɨ k'ãyaara. Ichiaba wẽra ɨmɨk'ĩra wẽe bɨpa k'awa k'inia bɨ Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bɨ ooit'ee ichi ome. Mamĩda chi miak'ãi bɨpa k'awa k'inia bɨ chi ɨmɨk'ĩrapa oopi k'inia bɨ, mãga ooit'ee chi k'ima o-ĩa bamerã. 


text:
<pb/>Mãga jaraji parã k'aripait'ee pia p'anapataadamerã mãik'aapa pãchi t'ãripa Cristopa oopi bɨk'a oodamerã. 


text:
<pb/>Ɨmɨk'ĩra tuu bɨpa pedeeru pɨrã miak'ãiit'ee mãik'aapa k'ap'ɨapa choo-e bɨ pɨrã wẽra wẽe bait'ee maa-e pɨrã ma wẽra pedeeteeda t'ãri p'uapi k'inia-e bɨ pɨrã, miak'ãipia bɨ. Mãga ooru pɨrã, p'ek'au k'achia oo-e bɨ. 


text:
Mamĩda ichi t'ãride miak'ãi k'inia-e bɨ pɨrã mãgɨ́ wẽra ome mãik'aapa k'ap'ɨapa choo bɨ pɨrã, miak'ãik'araa bɨ. 


text:
<pb/>Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨ wẽra miak'ãi bɨpa awaraa jɨrɨik'araa bɨ, ichi ɨmɨk'ĩra chok'ai bɨ misa. Jõdee ichi k'ima piuk'ãri, pia bɨ waya jɨrɨmerã, mamĩda Cristode ijãapari jɨrɨipia bɨ. 


text:
Mamĩda mɨa k'ĩsia bɨ ma p'ẽtrãa t'ãri o-ĩara bai miak'ãi-ee beeru pɨrã. Mãga k'ĩsia bɨ mɨa. Mɨmaa Tachi Ak'õre Jaurepa ichiaba k'ĩsiapipari.<pb/>


text:
Ɨ̃rá mɨa p'anaut'ee parãpa iidi pëidap'edaa k'awaadait'ee k'odaipia bɨ wa k'odaik'araa bɨ nechiara ata bɨdap'edaa primisiak'a awaraa ak'õre waibɨa apata k'ĩrapite. Mamĩda mãgɨ́ p'anau naaweda, k'inia bɨ parãpa k'irãpadamerã audua p'anadaik'araa bɨ k'awa p'anadairã ne-inaa ooda aɨ k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃pata Tachi Ak'õre-e. Audua p'anadai k'ãyaara, tachia k'inia iru p'anadaipia bɨ mãgee net'aade at'ãri ijãa p'anɨɨrã, Tachi Ak'õre pia k'awada-e p'anadairã. Mãgá oo p'anɨ pɨrã, ãchi k'aripadai Tachi Ak'õre pipɨara k'awaadamerã. 


text:
Eperãpa k'ĩsia bɨ pɨrã ichiata ne-inaa k'awa bɨ, wãara mak'ɨara k'awa-e bɨ Tachi Ak'õrepa ichimaa k'awapi k'inia bɨ. 


text:
Mamĩda eperãpa Tachi Ak'õre k'inia iru bɨ pɨrã, Tachi Ak'õrepa k'awa bɨ ma eperã wãara irude ijãapari. 


text:
<pb/>Mãgara ¿k'odaipia bɨk'ã wa k'odaik'araa bɨ nechiara ata bɨdap'edaa ne-inaa ak'õre waibɨa apata k'ĩrapite? Tachi ijãapataarãpa pia k'awa p'anɨ mãgee ne-inaa juapa ooda Tachi Ak'õre-e, aɨ k'ĩrapite eperãarã ɨt'aa t'ɨ̃ p'anɨ mĩda, ãchi ak'õre waibɨa jĩak'aapa. K'awa p'anɨ mãgee ne-inaa Tachi Ak'õre-e, iru apai perã. 


text:
Ijãadak'aa beerãpa ijãapata atanede maa-e pɨrã ak'õrejĩrude maa-e pɨrã awaraa ne-inaade, na p'ek'au eujãdepema wa pajãdepema, ãchi ak'õre waibɨarã jĩak'aapa. (Mãga pada paara, “ak'õre waibɨarã” chok'ara paraak'aji.) 


text:
Mamĩda tachi ijãapataarã-it'ee Tachi Ak'õreta Ak'õre Waibɨa. Ijãapata irua ne-inaa jõmaweda ooji, eperãarã paara. Ma jõmaweda oopiji ichi Warra Jesucristomaa, tachia irude ijãadamerã mãik'aapa irua oopi bɨk'a oodamerã. K'ĩrak'aupai ne-inaa k'achia oopidai ewaa ijãa p'anɨɨrãmaa 


text:
<pb/>Tachia k'awa p'anɨ ne-inaa aɨ k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃pata Tachi Ak'õre-e. Mamĩda awaraarãpa waide pia k'awada-e p'anɨ. Ewaa ijãa p'anɨɨrãpa mãgee ne-inaa at'ãri iru p'anɨ ãchi naawedapema iru p'anapatap'edaa ak'õre waibɨak'a. Maperã ãchidepemapa k'oru pɨrã nechiara awaraarãpa bɨdap'edaa mãgee ne-inaa k'ĩrapite, mãgɨ́ k'ĩsia p'uadarii, ma nechiara k'orupa mãgɨ́ ak'õre waibɨa apata at'ãri waawee bai jĩak'aapa. Ma awara k'ĩsia p'ua bai waide k'awa-e bairã Cristode ijãa bɨde pia wa k'achia k'oit'ee mãgee nechiara. 


text:
Parã, chi k'awa beerãpa mãgee ne-inaa Tachi Ak'õre-e, k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa ma nechiara k'o beerã pipɨara beerãk'a ak'ɨ-e pait'ee. Ichiaba ma nechiara k'oamaa beerã ek'ariara beerãk'a ak'ɨ-e pait'ee. Tachi Ak'õrepa tachi ijãapataarã jõmaweda auk'a ichideerãk'a ak'ɨpari. 


text:
Mamĩda, mãga k'awa p'anɨde, k'ĩrak'aupai k'ĩsia p'uapidai maa-e pɨrã ne-inaa k'achia oopidai chi mãga waide pia k'awada-e p'anɨɨrãmaa. 


text:
K'ĩsíatɨ nãgɨde. Chi mãga pia k'awa-e bɨpa parã unuru pɨrã mãgee ne-inaa bɨmãi nek'omaa p'anɨ, auk'a k'o k'iniadarii. Mãpai k'oru pɨrã, k'achiade baaii, k'ĩsia bairã ne-inaa k'achia oomaa bɨ. 


text:
Mãgá parãpa ak'ɨpi k'inia p'anadairã k'awa p'anɨ mãgee ne-inaa Tachi Ak'õre-e, chi waide mãga pia k'awa-e bɨ k'achiade baaipidai. K'ĩrak'aupai pãchi ɨ̃pemamaa ne-inaa k'achia oopidai, Cristo ichiaba piuda perã iru k'aripait'ee. 


text:
Maperã mɨ ɨ̃pema k'achiade baairu pɨrã ne-inaa k'oparii k'aurepa, mãgara mɨa waa nechiara k'o-e pait'ee. Ne-inaa k'achia oopi k'inia-e bɨ mɨchi ɨ̃pemaarãmaa mɨa nechiara k'o bɨ k'aurepa.<pb/>


text:
Ne-inaa jõmaweda ooi mɨchia oo k'inia bɨk'a. Mamĩda jĩp'a oo k'inia bɨ Cristopa oopi bɨk'a, irua mɨ ichi ũraa jarateede pëida perã. Awaraa Cristopa jɨrɨt'eradaarãk'a, mɨa ichiaba Tachi Waibɨa Jesús unuji mɨchi taupa. Parãpa pida Cristode ijãapata, mɨa parãmaa jarateenada perã irua ooda parã k'aripait'ee. 


text:
Ũk'uruurãpa ijãada-e p'anɨ mɨ Cristopa pëida. Mãɨrãpa ak'ɨ k'inia p'anɨ mɨa oopata mãik'aapa jarateepata mɨ ɨmɨateedait'ee. Mamĩda parã t'ãidepema mɨa jarateeda ijãadap'edaarãpa k'awa p'anɨ Cristopa mɨ pëiji, mɨ k'aurepa Cristo ome araa p'anapata perã. 


text:
Chi ijãada-e p'anɨɨrãpa k'awa k'inia p'anɨ pɨrã Cristopa mɨ pëida wa mãga-e, parã p'anapata ak'ɨdaipia bɨ. 


text:
<pb/>Cristopa mɨ wãara pëida perã, irude ijãapataarãpa chik'o mãik'aapa pania mɨmaa teedaipia bɨ. ¿Wãara-ek'ã? 


text:
Awaraa Cristopa pëida eperãarã, Pedropa mãik'aapa Cristo ɨ̃pemaarãpa ãchi wẽraarã Cristode ijãa p'anɨ ateepata awara ãyaa wãdak'ãri. Mãga wãdak'ãri, ijãapataarãpa ãra k'aripapata. ¿Parãpa auk'a mɨ ome mãgá ook'ajida-ek'ã, wẽra iru bada paara? 


text:
¿Pia bɨk'ã mɨ Bernabé ome mimiadamerã chik'o iru p'anadait'ee? ¿Pia-e bak'ajik'ã taipa jarateepata ũrirutaarãpa k'aripadamerã? 


text:
<pb/>¡K'ĩsíatɨ! Eperã soldao pak'ãri, chik'o mãik'aapa awaraa net'aa irumaa pari teepata. Ichiaba eperãpa ne-uuda chauk'ãri, ichia madepema pari k'opari. Ichiaba ne-animalaarã wariparipa k'opari ichia wari bɨdepema. Mãgapɨ p'anɨ tai jida ichiaba. 


text:
‘P'ak'a it'ai jɨ̃náatɨ trigo t'ɨamaa bak'ãri. Ita-aria k'opítɨ.’ <n>(Dt 25.4)</n> Tachi Ak'õrepa mãga jarak'ãri, p'ak'a aupai ichi k'ĩsiade iru ba-e paji. 


text:
Jĩp'a tai, ichi mimia oopataarãta, ichi k'ĩsiade iru baji, k'inia bairã awaraa ijãapataarãpa tai k'aripadamerã ne-inaa wẽe p'anadak'ãri. Ne-uupataarãpa ne-uu chauda p'epataarã ome auk'a jita k'inia p'anɨ ãchi mimia pari. 


text:
Mãga pɨk'a taipa jarateedak'ãri Cristopa ooda parã k'aripait'ee, auk'a jita k'inia p'anɨ chik'o mãik'aapa pania parã juadepema. 


text:
Awaraarãmaa tee p'anɨ pɨrã, ¿ichiaba taimaa teedaipia bɨ-ek'ã? Mamĩda tachi juadoopa mimiapata, parãmaa ne-inaa iidida-e pait'ee. Mãga oopata parãpa k'ĩsianaadamerã taipa jarateepata ne-inaa falta p'anɨ atadait'ee. 


text:
Parãpa k'awa p'anɨ Tachi Ak'õre te waibɨadepema altarmãi mimiapataarãpa mãik'aapa ne-animalaarã paapataarãpa k'opata eperãarãpa aneepatadepema paapidait'ee Tachi Ak'õre-it'ee. 


text:
Mãga pɨk'a Cristopa jaraji ichi ũraa jarateepataarãpa ne-inaa jitadaipia bɨ awaraa ijãapataarã juadeepa. 


text:
<pb/>Mamĩda mɨa parãmaa maarepida iidi-e paji mãik'aapa at'ãri iidi-e bɨ. Ma k'ãyaara piu baibeei jarrapa parãmaa k'ĩsiapii k'ãyaara mɨa Cristo mimia oo bɨ ne-inaa atait'ee. 


text:
<pb/>Mamĩda mɨ pipɨara bɨ-e apemaarã pëida eperãarã k'ãyaara, ne-iidi-e bairã. Cristopata mɨ pëiji ichi ũraa jarateede. Maperãpɨ mɨa jarateepari. Waawee bak'aji, jaratee-e pada paara irua oopi bɨk'a, irua mɨ miapii jĩak'aapa. 


text:
Ma awara mɨchi k'inia jarateeda paara, ne-inaa ata k'inia bak'aji na mimia pari. Mamĩda mãga-e. Mɨa na mimia oopari Cristopa oopi bɨk'a. Mapa maarepida mɨmaa teeda-e p'anɨ mĩda, jĩp'a jarateeit'ee, ma-it'eeta Cristopa mɨ jɨrɨt'erada perã. 


text:
Mɨa maarepida parãmaa teepi-e pait'ee. Nãgapai mɨa k'inia bɨ. Mɨchi t'ãripa na mimia oo k'inia bɨ Cristopa oopi bɨk'a. 


text:
<pb/>Mɨa jõmaweda ooi Cristopa oopi bɨk'a, eperãarã esclavo-e perã. Mamĩda mɨ eperãarã esclavok'a padaipari nãga perã. Ba k'inia bɨ mɨa jaratee bɨ ũri p'anɨɨrã p'anapatak'a, ma jaratee bɨ ũridak'ãri, Cristode ijãadamerã. 


text:
Judiorã t'ãide jaratee nipak'ãri, ãrapa oopatak'a oopari. Ichiaba Moisepa p'ãdade jara bɨk'a oopari. Cristode ijãadak'ãriipa mɨ mãgɨ́ ũraa p'ãda jua ek'ari bɨ-e mĩda, mãga oopari ãrapa irude ijãadamerã. 


text:
Jõdee judio-eerã t'ãide jaratee nipak'ãri, oopari ãrapa oopatak'a. Mamĩda Cristopa oopi k'inia bɨk'a oopari, ãrapa ichiaba Cristode ijãadamerã. 


text:
Ma awara Cristode pia ijãada-e p'anɨɨrã jarateek'ãri, jarateek'aa k'ĩsia k'awaa bɨpa jarateeparik'a. Ãrapa k'ĩsia p'anɨk'a mɨa k'ĩsiapari mãik'aapa jĩp'a jarateepari, ãrapa Tachi Ak'õre pipɨara k'awaadamerã mãik'aapa waapɨara Cristode ijãadamerã. Mɨchi wãrumaa mãga oo bɨ, k'inia bairã mɨa jaratee bɨ ũrirutaarãpa Cristode ijãadamerã. 


text:
Ma k'aurepa ijãa p'anɨ pɨrã, mɨ ome auk'a k'awaadai jõmaweda Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bɨ ichideerã-it'ee. 


text:
<pb/>Parãpa k'awa p'anɨ p'irapataarã p'iradak'ãri, jõmaweda isapai p'irapata, ata k'inia p'anadairã ne-inaa teepata chi naapɨara panarumaa. Mãga pɨk'a parã p'anadaipia bɨ, ne-inaa oomaa p'anɨde Cristopa oopi bɨk'a. Mãgá atadai Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bɨ teeit'ee Cristode ijãapataarãmaa. 


text:
Eperã p'irait'ee pak'ãri, ichi k'ap'ɨa pia ak'ɨpari. Ewari chaa p'irapari ĩyapaa-e pait'ee apemaarã ome p'irak'ãri. P'irapataarã jõmaarãpa mãgá oopata, naapɨara pana k'inia p'anadairã atadait'ee poro jɨ̃ra k'irudee ooda; taarã chook'aa bɨta. Mãga pɨk'a tachia oo k'inia p'anɨ oo amaapata mãik'aapa Cristopa oopi bɨk'a oopata atadait'ee ɨt'aripema poro jɨ̃ra; Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bɨ teeit'ee ichideerãmaa; mãgɨ́ ne-inaa jõk'aa bɨ. 


text:
Mapa mɨa ook'aa p'irapari pariatua p'iraparik'a maa-e pɨrã boxeo chõoparik'a nãu aupai sĩk'ãri. Jĩp'a t'ãripa mɨa oopari Cristopa oopi bɨk'a. 


text:
Mɨchi p'ek'au k'achia ooyaa bɨ k'ap'ɨapa ne-inaa oo k'inia bak'ãri, mãga oopik'aa nãga perã. Mɨchi k'iniapai ooru pɨrã, k'ĩra nejasia bait'ee ɨt'ari panak'ãri Tachi Ak'õre k'ĩrapite. Ma awara mãga ooru pɨrã, Cristopa ne-inaa k'ĩsia iru bɨ teeit'ee ichideerãmaa mɨmaa tee-e pait'ee, mɨa awaraarãmaa jaratee baji mĩda na p'ek'au eujãde bɨ misa.<pb/>


text:
Ɨ̃rá ɨ̃pemaarã, k'irãpapiit'ee sãga chonaarãweda Tachi Ak'õrepa tachi judiorã chonaarã ak'ɨpachi. Jɨ̃araradeepa ãra jõmaweda ak'ɨ bapachi Egiptodeepa uchiadak'ãri. Ma awara ãra jõmaweda sĩapiji Mar Rojo esajĩak'a p'oodade. 


text:
Ma jɨ̃araradeepa Tachi Ak'õrepa o jara wãji ãramaa Moisés k'ap'ɨa pari mãik'aapa iru k'ap'ɨa pari ãra k'aripaji Mar Rojo sĩadamerã. Mãgá Tachi Ak'õrepa ãra jõmaweda Moisés jua ek'ari bɨji, tachi ijãapataarã Cristo jua ek'ari bɨparik'a ijãadap'eda, poro choopidak'ãri. 


text:
mãik'aapa topiji pania mãudeepa uchiapida. Cristo mãgɨ́ mã́uk'ata baji, ichideepa uchiapachi perã Tachi Ak'õre Jaure k'aripade ãra wãrutamaa. 


text:
Tachi Ak'õrepa ma jõma oopachi mĩda ãra k'aripait'ee, ooda-e p'anapachida irua oopi k'inia badak'a. Mapa Tachi Ak'õrepa perá jõmaweda piupiji, eujã pania wẽe bɨde wãyaarutade. 


text:
<pb/>Tachia mãgɨ́ chonaarãpa oodap'edaade k'ĩsiadak'ãri, k'awaadaipia bɨ ãrapa oodap'edaa k'achia baji Tachi Ak'õre k'ĩrapite. Mapa k'ĩrak'aupai mãgá oodai ãrapa oodap'edaak'a. ¡Oonaadáma tachia ne-inaa k'achia k'ĩra t'ãdoo oo k'inia p'anɨk'a! 


text:
Ɨt'aa t'ɨ̃náatɨ ne-inaa juapa ooda k'ĩrapite, chonaarã ũk'uruurãpa oopatap'edaak'a. Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨ:<pb/>‘Eperãarãpa fiesta oojida ne-inaa juapa ooda k'ĩrapite, aɨ k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃pata. Ma-it'ee nek'ojida, ne-inaa tojida, maap'eda pëirajida.’ <n>(Ex 32.6)</n> 


text:
Ichiaba pariatua p'ek'au oonáatɨ, ma k'aurepa ewari abaade Tachi Ak'õrepa ãradepemaarã veintitrés mil k'iniipida perã. 


text:
Ichiaba Tachi Ak'õre k'ĩraupináatɨ ãradepemaarãpa oodap'edaak'a, jaradak'ãri Tachi Ak'õrepa ãra p'oyaa pia ak'ɨ-e paji. Maperã Tachi Ak'õrepa taamaarã pëiji k'aak'oodamerã. Mapa chok'ara piujida. 


text:
Ichiaba Tachi Ak'õre ãpɨte ik'achia pedeenáatɨ ãradepemaarãpa oodap'edaak'a. Mãga oodap'edaa perã Tachi Ak'õrepa ɨt'ariipa ichi ángel pëiji; mãgɨpa chok'ara peemerã. 


text:
<pb/>Tachi chonaarã mãgá p'anadap'edaa perã, pia ak'ɨdaipia bɨ ãrapa oodap'edaa, Tachi Ak'õrepa mãgɨ́ oodap'edaa p'ãpida perã ichi ũraa p'ãdade, tachia k'awaadamerã mãik'aapa auk'a oonaadamerã, nɨ p'anɨ misa na p'ek'au eujã jõru. 


text:
Mãpai parã t'ãidepemapa k'ĩsia bɨ pɨrã ichiata oopari Cristopa oopi bɨk'a, k'ĩrak'aupai ne-inaa k'achia ooi. 


text:
Edaare tachi t'ãridepai k'ĩsia p'aneepata ne-inaa k'achia oodait'ee. Ma awara netuarapa k'ĩsiapipari ne-inaa k'achia oodamerã. Mãga p'asapari jõmaarã ome. Mamĩda mãga p'asak'ãri parã ome, ijãadaipia bɨ Tachi Ak'õrepa k'aripait'ee choodamerã, k'achia ooda-ee. 


text:
<pb/>Maperã, ɨ̃pemaarã k'iniarã, parãpa k'ĩsiaruta pɨrã wãdait'ee awaraa ak'õre waibɨa apata k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃de, ¡mãgá oonáatɨ! 


text:
¡K'ĩsíatɨ! ¿K'ãata jara k'inia bɨma tachia oopata, vino todak'ãri mãik'aapa pan k'odak'ãri k'irãpadait'ee Jesucristo piuda tachi pari? Todai naaweda mãik'aapa k'odai naaweda, ɨt'aa t'ɨ̃pata Tachi Ak'õremaa jaradait'ee iru t'ãri pia bɨ Cristo tachi pari piupida perã. Ma vino todak'ãri, k'irãpa p'anɨ Cristo waa bat'ada k'aurepa, tachi araa p'anapata iru ome. Ichiaba ma pan k'odak'ãri, k'irãpa p'anɨ Cristo k'ap'ɨa piuda k'aurepa tachi araa p'anapata apemaarã Cristode ijãapataarã ome. 


text:
Tachi chok'ara p'anɨ mĩda, mãgɨ́ pan k'odak'ãri, eperã apai pɨk'a p'anapata Cristo piuda k'aurepa, iru ome tachi chaachaa araa p'anapata perã. 


text:
<pb/>¡K'ĩsíatɨ! Israel pidaarãpa ne-animalaarã ateedak'ãri paapidait'ee Tachi Ak'õre altarmãi, ak'ɨpipata irude ijãa p'anɨ. Ma awara mãgɨ́ ne-animalaarãdepema k'odak'ãri, ak'ɨpipata ãchi Tachi Ak'õredeerã. 


text:
Ma jaradapa mɨa jara k'inia-e bɨ ne-inaa aɨ k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃pata Tachi Ak'õrek'a bɨ. Ichiaba jara k'inia-e bɨ nechiara ata bɨdap'edaa ma k'ĩrapite pipɨara bɨ awaraa nechiara k'ãyaara. 


text:
Ma k'ãyaara jara k'inia bɨ Tachi Ak'õrede ijãadak'aa beerãpa nechiara k'odai naaweda, bɨruta pɨrã ne-inaa juapa ooda k'ĩrapite, ak'ɨpipata mãgɨde ijãa p'anɨ, tachia Cristode ijãapatak'a. Mamĩda mãga oodak'ãri, wãara ooda-e ãchi ak'õre waibɨa apata-it'ee. Jĩp'a oopata netuaraarã-it'ee, mãgee ne-inaa juapa ooda k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃pata netuarade perã. Maperã parã wãnáatɨ mãgɨ́ ne-inaa aɨ k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃patamaa k'odait'ee nechiara ata bɨdap'edaa ma ne-inaa k'ĩrapite. Mãga ooruta pɨrã, ak'ɨpi p'anɨ araa p'ana k'inia p'anɨ netuaraarã ome. ¡Mɨa mãga k'inia-e bɨ! 


text:
¿Parã araa p'anadaipia bɨk'ã netuara ome? ¡Mãgá oodaik'araa bɨ, Cristo waa bat'ada k'aurepa iru ome araa p'anapata perã! ¿Netuara eere p'anɨɨrã ome k'odaipia bɨk'ã nechiara netuaramaa teeda? Mãga oodaik'araa bɨ, Cristode ijãapataarã ome araa p'anapata perã iru piuda k'aurepa. 


text:
<pb/>¡Tachi Ak'õre k'ĩraupináatɨ omee weda oo k'inia p'anɨpa! ¿K'ĩsia p'anɨk'ã Tachi Ak'õre p'oyaadai, irua parã miapinaamerã? Apemaarã ijãapataarã ijãa amaapidaik'araa bɨ 


text:
<pb/>“Mɨchia oo k'iniata ooit'eeda” apata. Mamĩda ma ne-inaa k'achia bɨ pɨrã, tachia apida k'aripada-e pait'ee. Tachia ne-inaa oodaipia bɨ jõmaarãpa Tachi Ak'õre Ũraa pipɨara k'awaadamerã mãik'aapa oodamerã Cristopa oopi bɨk'a. 


text:
<pb/>Nechiara netodak'ãri chi netopatamãi, iidináatɨ mãgɨ́ nechiara ata bɨjida ne-inaa k'ĩrapite wa mãga-e. K'awaa ataruta pɨrã ma nechiara ata bɨdap'edaa ne-inaa k'ĩrapite, k'ĩsia p'uadariit'ee. 


text:
Mãga iididaik'araa bɨ Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bairã:<pb/>‘Na p'ek'au eujã mãik'aapa jõmaweda aɨde nɨ̃bɨ Tachi Ak'õre-it'ee, ichiata ooda perã.’ <n>(Sal 24.1)</n> 


text:
<pb/>Tachi Ak'õre Ũraade mãga jara bairã, Cristode ijãak'aa bɨpa parãdepema aba atee k'inia bɨ pɨrã ichi temaa nek'ode, mãik'aapa pɨ wã k'inia bɨ pɨrã, wã́ji mãik'aapa k'óji ãrapa teeruta. K'ĩsianáaji mãik'aapa iidináaji ma nechiara ata bɨjida ne-inaa k'ĩrapite wa mãga-e. 


text:
Mamĩda mama bɨde awaraapa pɨmaa jarai: “Nãgɨ́ nechiara ata bɨjida ne-inaa juapa ooda k'ĩrapite, aɨ k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃pata”. Mãga jararu pɨrã, pɨa ma nechiara k'oik'araa bɨ, mãgɨ́ eperã k'ĩsia p'uapiamaapa. 


text:
Mɨa mãga jara-e bɨ pɨ k'ĩsia p'ua bai jĩak'aapa; jĩp'a chi apemamaa k'ĩsiapiamaapa parãpa k'achia oodai mãgɨ́ nechiara k'oruta pɨrã. Mamĩda pɨa iidii: “¿K'ãare-it'ee mɨa ooipia bɨma awaraarãpa oopi k'inia p'anɨk'a, ãchi k'ĩsia p'ua p'anadairã? 


text:
¿Pia-e bɨk'ã, Tachi Ak'õremaa gracias jarap'eda k'oit'ee ne-inaa k'ĩra t'ãdoo? Pia bɨ pɨrã, ¿mɨa, sãap'eda ooima awaraapa oopi k'inia bɨk'a?” Mɨa jarait'ee sãap'eda mãga oodaipia bɨ. 


text:
Tachia ne-inaa k'odak'ãri maa-e pɨrã todak'ãri maa-e pɨrã ne-inaa awaraa oodak'ãri, jõmaweda oodaipia bɨ Tachi Ak'õre-it'ee, jõmaarãpa iru waaweedamerã. 


text:
Mapa parãpa piata oodaipia bɨ judiorã k'ĩrapite mãik'aapa judio-eerã k'ĩrapite mãik'aapa awaraa ijãapataarã k'ĩrapite, ne-inaa k'achia oo k'inia p'ananaadamerã parã k'aurepa. 


text:
Mɨa jɨrɨpari mãga ooit'ee. Ne-inaa oo-e mɨchi-it'ee aupai. Jõma oopari awaraarã k'aripait'ee, ãrapa Cristode ijãadamerã. Mãgá irua ãra o k'achiadeepa k'aripa atai.<pb/>


text:
Óotɨ mɨa ooparik'a, mɨa oopari perã Cristopa jarateedak'a na p'ek'au eujãde nipak'ãri. Sãga oodaipia bɨ ijãapataarã ɨt'aa t'ɨ̃dait'ee pak'ãri 


text:
<pb/>Ɨ̃rá mɨa jara k'inia bɨ parãpa pia oo p'anɨ, k'irãpa p'anadairã mɨ sãga bapari parã ome bak'ãri. Mɨ o-ĩa bɨ parã ome, at'ãri oopata perã mɨa jarateedak'a. 


text:
Mamĩda k'inia bɨ parãpa pipɨara k'awaadamerã Tachi Ak'õre jõmaarã k'ãyaara waibɨara bɨ. Cristo iru jua ek'ari bɨ mãik'aapa ɨmɨk'ĩraarã Cristo jua ek'ari p'anɨ mãik'aapa wẽraarã ãchi ɨmɨk'ĩraarã jua ek'ari p'anɨ. 


text:
Maperã parã ijãapataarã chip'edaidak'ãri, ɨmɨk'ĩrapa ichi poro wãk'aik'araa bɨ ɨt'aa t'ɨ̃maa bak'ãri maa-e pɨrã Tachi Ak'õrepa jarapiru jaramaa bak'ãri. Ichi poro wãk'aru pɨrã, ak'ɨpiit'ee ichia waawee-e ichi poro waibɨa Cristo. 


text:
Jõdee wẽrapa ne-inaa ichi porode jɨ̃ipia bɨ, ɨt'aa t'ɨ̃k'ãri maa-e pɨrã Tachi Ak'õrepa jarapiru jarak'ãri. Ichia wãk'apari jɨ̃-e bɨ pɨrã, ak'ɨpii ichi ɨmɨk'ĩra waawee-e bɨ. Ma awara awaraarãpa mãgɨ́ wẽra ak'ɨdak'aa pait'ee wẽra piak'a, wẽra poro wẽpida pia ak'ɨdak'aa perã. 


text:
Mãgɨ́ ijãapari wẽrapa ichi porode ne-inaa wãk'apari jɨ̃ k'inia-e bɨ pɨrã, ¿pipɨara bak'aji-ek'ã ichi puda jida t'ɨɨpit'aamerã maa-e pɨrã wẽpit'aamerã, wẽra k'achia beerã ome oopatak'a? Mamĩda k'ĩra nejasia bɨ pɨrã mãgá bait'ee jõmaarã k'ĩrapite, mãgara puda t'ɨɨpiik'araa bɨ. Ma k'ãyaara ne-inaa wãk'apari ichi porode jɨ̃ipia bɨ. 


text:
<pb/>Pia jarait'eera, ɨmɨk'ĩrapa ichi poro wãk'aik'araa bɨ ichi Tachi Ak'õre k'ĩrak'a bairã mãik'aapa ichi Tachi Ak'õrepa bɨda perã na p'ek'au eujãde nɨ̃bɨ poro waibɨa bamerã. Jõdee wẽrapa ichi poro wãk'aipia bɨ ak'ɨpiit'ee ɨmɨk'ĩra ichi poro waibɨa. 


text:
Mɨa mãga jara bɨ Tachi Ak'õrepa eperã ook'ãri, ɨmɨk'ĩra naapɨara ooda perã, maap'eda wẽra ooji mãgɨ́ ɨmɨk'ĩra orrodeepa. 


text:
Maperã wẽra Cristode ijãapari pɨrã, ichi poro wãk'aipia bɨ. Mãga ook'ãri, ak'ɨpipari Tachi Ak'õre k'ĩrapite mãik'aapa iru angeleerã k'ĩrapite, ichi bapari ɨmɨk'ĩra jua ek'ari mãik'aapa Cristo jua ek'ari. 


text:
<pb/>Mamĩda Cristode ijãadak'ãri, wẽra ɨmɨk'ĩra ome auk'a p'anɨ Tachi Ak'õre k'ĩrapite. Mapa chik'aripa p'anapataadaipia bɨ. 


text:
Tachia k'awa p'anɨ mãgá auk'a p'anɨ omee weda uchiadap'edaa perã Tachi Ak'õre juadeepa. Chi naapema wẽra uchiaji chi naapema ɨmɨk'ĩradeepa. Mamãik'aapata ɨmɨk'ĩraarã uchiapata wẽraarãdeepa t'odak'ãri. 


text:
<pb/>Mãpai, parã́pata ak'ɨdaipia bɨ k'awaadait'ee pia bɨ wa pia-e bɨ ijãapari wẽra ne-inaa wãk'apari wẽe porode ɨt'aa t'ɨ̃merã Tachi Ak'õremaa. 


text:
Jõdee wẽra puda waree bak'ãri, k'ĩra wãree unupata. Mamĩda Tachi Ak'õrepa mãgá waripi-e paji k'ĩra wãree aupai ak'ɨdamerã; jĩp'a ak'ɨpiit'ee wẽra ichi ɨmɨk'ĩra jua ek'ari bɨ. 


text:
Apidaapa mɨa jara aupada ijãa k'iniada-e p'anɨ pɨrã, ijãanáatɨ. Mamĩda k'awaadaipia bɨ taipa jõmaarãmaa mãga jarateepata. Ma awara ijãapataarã apemaarãpa oopata ma jarateepatak'a. Sãga oodaipia bɨ Jesucristo piuda k'irãpadait'ee 


text:
<pb/>Ɨ̃rá ũraait'ee sãga oodaipia bɨ parã ijãapataarã cheepurudak'ãri Cristo piuda k'irãpadait'ee. Aɨ naawedapemak'a p'oyaa jara-e pãchia pia oomaa p'anɨ, mãgá ooda-e p'anadairã. Cristopa oopi k'inia bɨk'a oodai k'ãyaara, ne-inaa k'achia oomaa p'anɨ. 


text:
Mãga jara bɨ mɨmaa nepɨrɨdap'edaa perã parãdepema ũk'uru cheepurudak'ãri, ne-inaa jedek'odak'aa auk'a k'ĩsiada-e p'anadairã. Mapa awara-awaraa nek'opata. K'ĩsia bɨ wãara ũk'uru mɨmaa nepɨrɨdap'edaa. 


text:
Mamĩda mãgá parãdepema ũk'uruurãpa pãchia oo k'iniata ooda-e pada paara, k'awa-e pak'aji chisãgɨɨrãpa wãara oopata Cristopa oopi bɨk'a, iru k'inia iru p'anapata perã. 


text:
Mɨmaa nepɨrɨjida parãdepemaarã ũk'uru cheepurudak'ãri ne-inaa jedek'odait'ee, apemaarã ijãapataarã nɨda-ee. Maperãpɨ ijãapataarã ũk'uru jarra oopata. Jõdee awaraarãpa k'opata bi jãwaadarutamaa mãik'aapa vino topata piu p'aneerutamaa. 


text:
Chi mãga oopataarãmaa iidi k'inia bɨ: ¿Pãchi te wẽe p'anɨk'ã nek'odait'ee mãik'aapa todait'ee? ¿Waaweeda-e p'anɨk'ã pãchi ĩgreste, chi araa che p'anɨɨrã jida ichiaba? ¿Chupɨria chedeerã k'ĩra nejasiapi k'inia p'anɨk'ã? ¿K'ãata parãmaa jaraima? ¿Pia oo p'anɨk'ã? ¡Mãga-epɨ! Jesupa ooda k'irãpapiit'ee ichide ijãapataarãmaa 


text:
<pb/>Jesucristopa mɨmaa jarateeda, mɨa jõdee parãmaa jarateeji. Aɨ ewate p'ãrik'ua Jesús traicionaadai naaweda, nek'omaa p'anɨde ichia pan ataji 


text:
mãik'aapa ɨt'aa t'ɨ̃ji gracias jarait'ee Tachi Ak'õremaa. Ma pan k'õrat'aaji jedeit'ee mãik'aapa mãgaji: —Nãgɨ́ pan mɨ k'ap'ɨa, mɨ peepiit'ee perã parã k'aripait'ee. Nãgá pan k'odak'ãri, k'opatáatɨ k'irãpadait'ee mɨ piuda parã pari. 


text:
<pb/>Mãgá ichiaba, nek'o aupadap'eda, Jesupa vino copa jitaji mãik'aapa mãgaji: —Nãgɨ́ vino mɨ waa, mɨchi waa bat'ait'ee perã mɨ piuk'ãri eperãarã pari. Tachi Ak'õrepa nãgɨ́ ũraa chiwidi jara bɨ. Mɨchi waa bat'ada k'aurepa irua wẽpapiit'ee parãpa p'ek'au k'achia oopata mãik'aapa mɨchideerã papiit'ee. Nãgá vino todak'ãri, topatáatɨ k'irãpadait'ee mɨa ooit'ee bɨ eperãarã pari. 


text:
<pb/>Mãga jarada perã Jesucristopa, tachia ma pan k'odak'ãri mãik'aapa ma vino todak'ãri, k'irãpapata Cristo piuda tachi pari. Mãgá oo p'anadait'ee, iru waya cheru misa. K'ĩrak'aupai pan vino ome pariatua k'odai 


text:
<pb/>Mãga jõmaarãmaa ak'ɨpipata perã, eperãpa ma pan pariatua k'oru pɨrã maa-e pɨrã ma vino pariatua toru pɨrã, k'achia oomaa bɨ, ichi-it'ee p'ua-e bairã Cristo piuda jõmaarã pari. 


text:
Maperãpɨ Cristode ijãapari chaa ma pan k'oi naaweda mãik'aapa ma vino toi naaweda, ichi t'ãridepai k'ĩsiaipia bɨ k'awaait'ee wãara k'oru mãik'aapa toru k'irãpait'ee Cristo piuda ichi pari wa mãga-e. 


text:
Mãgá ooipia bɨ Tachi Ak'õrepa miapiit'ee perã ma pan pariatua k'opataarã mãik'aapa ma vino pariatua topataarã, chik'o jĩp'aa k'opatak'a. 


text:
Mamĩda mãgɨ́ k'odai naaweda mãik'aapa todai naaweda, k'ĩsiaruta pɨrã oo amaadait'ee tachia p'ek'au k'achia oopata, Tachi Ak'õrepa tachi miapi-e pait'ee. 


text:
Mãga oodak'ãri, pariatua k'oda-e pait'ee. Tachi Ak'õrepa miapipari ma pan pariatua k'opataarã mãik'aapa ma vino pariatua topataarã, ãchia k'awaadamerã irua oopi k'inia bɨ. Mãga k'awaadak'ãri mãik'aapa oodak'ãri, irua ãchi k'aripait'ee atuanaadamerã ijãadak'aa beerãk'a, eperãarã jõmaweda panadak'ãri iru k'ĩrapite. 


text:
<pb/>Mapa ɨ̃pemaarã, cheepurudak'ãri pan k'odait'ee mãik'aapa vino todait'ee Cristo piuda k'irãpadait'ee, nɨpatáatɨ jõmaweda cherutamaa, chik'inia ne-inaa jedek'odait'ee. 


text:
Apida jarrapisia bɨ pɨrã, chei naaweda, ichi temãi nek'oipia bɨ. Parãpa mãga ooruta pɨrã, Tachi Ak'õrepa miapi-e pait'ee pariatua k'o p'anɨ k'aurepa. Mɨ parãmaa wãk'ãri, waapɨara jarateeit'ee.<pb/>


text:
Ɨ̃rá ɨ̃pemaarã, p'anaut'ee parãpa iidi pëidap'edaa. Iidijida k'ãata oopipari Tachi Ak'õre Jaurepa Cristode ijãapataarãmaa. Nãgɨ́ jarateeit'ee pia k'awaadamerã. 


text:
<pb/>K'irãpa p'anɨ parã p'anapatap'edaa Cristode ijãadai naaweda. Tachi Ak'õre k'ĩrapite k'achia oopachida ɨt'aa t'ɨ̃patap'edaa perã ne-inaamaa, Tachi Ak'õre awara. Mãga oopachida mãgee ne-inaa pedeedak'aa beemaa, chok'ai-e p'anɨ mĩda. 


text:
Mãga oopachida pia k'awadak'aa pada perã sãga Cristode ijãadait'ee mãik'aapa sãga oodait'ee irua parãmaa oopi k'inia bɨk'a. K'awapatáatɨ Tachi Ak'õre Jaurepa eperãarãmaa nãga jarapik'aa: “Jesús Tachi Ak'õre Warra-e”. Jĩp'a jarapipari: “Jesús Tachi Poro Waibɨa.” 


text:
<pb/>Parãpa k'awaadaipia bɨ Tachi Ak'õre Jaurepa Cristode ijãapataarãmaa ne-inaa k'ĩra t'ãdoo oopipari chik'aripa p'anapataadamerã. Mãga oopari ne-inaa pia oo k'inia bairã ijãapataarã-it'ee. 


text:
Ijãapari chaa ma ne-inaa awara ooi ichi k'õp'ãyo k'ãyaara. Mamĩda Tachi Ak'õrépata ma ne-inaa ichita ãramaa oopipari. 


text:
Mãgá Tachi Ak'õre Jaurepa ma ne-inaa awara-awaraa oopipari Cristode ijãapataarãmaa, ãchi chik'aripa p'anapataadamerã. 


text:
Abaamaa k'ĩsia k'awaapipari jarateemerã ne-inaa Tachi Ak'õrepa k'awapi k'inia bɨ. Awaraarãmaa pipɨara k'awapipari Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida, mãga jarateemerã. 


text:
Ichiaba Tachi Ak'õre Jaurepa waapɨara ijãapipari Cristode ijãa bɨmaa, k'awaamerã wãara uchiait'ee Tachi Ak'õrepa jara bɨk'a, waide unu-e bɨ mĩda. Ichiaba awaraarãmaa k'ayaa beerã jɨpapipari. 


text:
Ma awara awaraarãmaa ne-inaa oopipari eperãarãpa p'oyaa oodak'aa ãchi juadoopa. Awaraarãmaa jarapipari Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a. Awaraarãmaa k'awapipari eperãpa wãara jaratee bɨ Cristopa oopi bɨk'a wa netuarapa oopi bɨk'a. Awaraarãmaa pedeepipari irua k'awa-e bɨ pedeede, jarateemerã Tachi Ak'õre Ũraa mãgá pedee bɨpa. Awaraarãmaa k'awapipari k'ãata jara bɨ ma eperãpa, pedee irua k'awa-e bɨta pedeek'ãri, jõmaarãpa k'awaadamerã irua jara k'inia bɨ. 


text:
Mãgá oopari Tachi Ak'õre Jaurepa. Irua aupaita k'awapipari Cristopa oopi k'inia bɨ ichide ijãapataarãmaa. Cristode ijãadak'ãri, tachi k'ap'ɨa apai pɨk'a p'anɨ 


text:
<pb/>Ɨ̃rá jarait'ee sãap'eda Tachi Ak'õre Jaurepa mãgá ne-inaa awara-awaraa oopipari Cristode ijãapataarãmaa. Tachi k'ap'ɨa apai bɨ mĩda, aɨde nãgee paraa: bɨɨrɨ, poro, jua, t'ãri; jãga bee chok'ara. Mãga pɨk'a Cristo apai bɨ mĩda, irude ijãapataarã araa p'anapata iru ome. K'ap'ɨa apai pɨk'a p'anɨ, chok'ara p'anɨ mĩda. 


text:
Tachi ijãapataarã mãga p'anɨ ijãapari chaa Cristode ijãa beek'ãri, Tachi Ak'õre Jaurepa iru araa bapipari perã apemaarã ijãapataarã ome. Auk'a oopari judiorã ome, judio-eerã ome, esclavoorã ome, esclavo-eerã ome. Mãga oopari, chok'ara p'anɨ mĩda, apai pɨk'a p'anadamerã Cristo ome. Mapa tachia poro choopipata ak'ɨpidait'ee araa p'anɨ Cristo ome Tachi Ak'õre Jaure k'aurepa. 


text:
<pb/>Tachi eperã k'ap'ɨade bɨ poro, jua, bɨɨrɨ mãik'aapa t'ãri. Jãgee jõmaarãpa k'aripapata tachia ne-inaa oodamerã. Mãga pɨk'a tachi ijãapataarã chok'ara p'anɨ mĩda, chik'aripa p'anapata Cristo-it'ee ne-inaa oodait'ee. 


text:
K'ĩsiadáma nãgɨde. Tachi bɨɨrɨ pedeeda paara, jarak'aji: “Juapa mɨ k'ãyaara ne-inaa chok'araara oopari perã, mɨ mak'ɨara servi-e bɨ na k'ap'ɨade.” Mãga jarak'aji mĩda, at'ãri tachi k'ap'ɨade bɨ. 


text:
Maa-e pɨrã tachi k'ɨɨrɨ pedeeda paara, jarak'aji: “Tau mɨ k'ãyaara pipɨara bairã, mɨ mak'ɨara servi-e bɨ na k'ap'ɨade.” Mãga jarak'aji mĩda, at'ãri tachi k'ap'ɨade bɨ. 


text:
Tachi k'ap'ɨa jõma tau pada paara, k'ɨɨrɨ wẽ-e pak'aji ũridait'ee mãik'aapa jõma k'ɨɨrɨ pada paara, k'ɨ̃ wẽ-e pak'aji ɨ̃dait'ee. 


text:
Mamĩda mãga-e. Tachi Ak'õrepa tachi k'ap'ɨade nɨ̃bɨ jõmaweda bɨji mãgɨ́ bɨmãi, ichia k'ĩsia iru badak'a. 


text:
<pb/>Tachi k'ap'ɨa mãga bɨ perã, tachi tau pedee k'awaa bada paara, p'oyaa jara-e pak'aji juamaa: “Mɨa pɨ k'inia-e”. Poropa pida p'oyaa jara-e pak'aji bɨɨrɨmaa: “Mɨa pɨ k'inia-e.” 


text:
Ma k'ãyaara ne-inaa jõma tachi k'ap'ɨade, mak'ɨara p'oyaa ooda-e pɨk'a k'edee paara, auk'a k'aripapata tachi k'ap'ɨa chok'ai bamerã mãik'aapa k'ap'ɨa pia bamerã. 


text:
Ma awara tachi k'ap'ɨade nɨ̃bɨ ũk'uru pia chi-oopata tachi piara unudamerã. Mamĩda ũk'uru awaraarãmaa unupi k'iniadak'aa. Mapa wãk'apata p'arupa. 


text:
Jõdee chi unupi k'inia bɨta taawa iru p'anapata. Mãga oopata Tachi Ak'õrépata tachi k'ap'ɨa mãga ooda perã, pipɨara ɨadamerã aɨde nɨ̃bɨ mak'ɨara p'oyaa oo-e pɨk'a k'edee mãik'aapa pia-e pɨk'a k'edee. 


text:
Tachi k'ap'ɨade bɨ apida p'ua nɨ̃beeru pɨrã, k'ap'ɨa jõmaweda miapari ma k'aurepa. Jõdee tachi k'ap'ɨade nɨ̃bɨ apida pi-ia unuruta pɨrã, k'ap'ɨa jõmaweda o-ĩadaipari. 


text:
<pb/>Ma jõma jara aupadade k'ĩsiadak'ãri, k'awa p'anɨ tachi ijãapataarã Cristo k'ap'ɨak'a p'anɨ, iru ome araa p'anapata perã. 


text:
Tachi Ak'õrepa tachi k'ap'ɨade nɨ̃bɨ chaa mimia awara-awaraa bɨji tachi k'aripamerã mãik'aapa k'ap'ɨa pia p'anadamerã. Mãga pɨk'a ichi Jaurepa Cristode ijãapataarãmaa mimia awara-awaraa bɨpari, ma mimia oo p'anɨde chik'aripa p'anapataadamerã. Naapɨara bɨpari Jesucristopa jɨrɨt'eradaarã pëiit'ee ichi ũraa jarateede; aɨ eere bɨpari Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a jarapataarã; mãgɨ́ t'ẽe bɨpari Tachi Ak'õre Ũraa jarateepataarã; maap'eda ne-inaa oopataarã eperãarãpa p'oyaa oodak'aa ãchi juadoopa; k'ayaa beerã jɨpapataarã; ijãapataarã k'aripapataarã; ijãapataarã ak'ɨpataarã; pedeepataarã ãchia k'awada-e p'anɨ pedeede. 


text:
Tachi Ak'õrepa ijãapataarã jõmaweda jɨrɨt'era-e Cristopa pëimerã ichi ũraa jarateede. Ichiaba jõmaarãmaa ichia jarapi bɨk'a jarapi-e; jõmaarãpa iru ũraa jarateeda-e; jõmaarãpa ne-inaa ooda-e eperãarãpa p'oyaa oodak'aa ãchi juadoopa; 


text:
jõmaarãpa k'ayaa beerã jɨpada-e; jõmaarãpa pedeeda-e ãchia k'awada-e p'anɨ pedeede; jõmaarãpa k'awada-e chi pedeerupa jara k'inia bɨ ma k'awada-e p'anɨ pedeede. 


text:
Maperã parãpa iididaipia bɨ Tachi Ak'õre Jaurepa parãmaa madepema pipɨara bɨta bɨmerã. Mãgá pipɨara p'anapataadait'ee. Mãgá oo p'anɨ mĩda, mɨa ak'ɨpiit'ee sãga wãara pipɨara p'anapataadai.<pb/>


text:
Pipɨara p'ana k'inia p'anɨ pɨrã, chik'inia p'anapataadaipia bɨ. Tachia eperãarã pedee k'ĩra t'ãdoo pedee p'anɨ mĩda mãik'aapa angeleerã pedee paara pedeeruta pɨjida, pari mãga oopata t'ãripa awaraarã k'inia iru p'anada-e p'anɨ pɨrã. Mãga p'anaruta pɨrã, tachi ma pedeede pedeedak'ãri, awaraarãpa ũridai campana pariatua chaaparik'a. 


text:
Ichiaba Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a jara p'anɨ mĩda mãik'aapa k'awa p'anɨ mĩda ne-inaa k'ĩra t'ãdoo, Tachi Ak'õrepa waide jara-e bɨ paara eperãarãmaa, páripɨ p'anapata awaraarã k'inia iru p'anada-e p'anɨ pɨrã. Ma awara audú ijãaruta pɨjida ee ãyaa bɨrutamaa tachia jararutapa; awaraarã t'ãripa k'inia iru p'anada-e p'anɨ pɨrã, ichi k'inia mãga oo p'anɨ. 


text:
Ma awara tachia net'aa iru p'anɨ jõmaweda tee p'anɨ mĩda chupɨria chedeerãmaa mãik'aapa tachi k'ap'ɨa paara paapeepiruta pɨjida Cristode ijãa p'anɨ k'aurepa, t'ãripa awaraarã k'inia iru p'anada-e p'anɨ pɨrã, tachi-it'ee wẽ-e pait'ee Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bɨdepema, ɨt'ari panadak'ãri. 


text:
<pb/>Tachia wãara awaraarã k'inia iru p'anadak'ãri, nãga p'anapata. T'ãridepai choopata. Awaraarãmaa ne-inaa pia oopata. Awaraarã unuamaa iru p'anadak'aa, ãrapa ne-inaa iru p'anɨ k'aurepa. Ichiaba tachia ooda jõmaarãmaa jaradak'aa, ãrapa k'ĩsiadamerã tachia ne-inaa oo k'awaa p'anapata. Audua p'anadak'aa. 


text:
Chĩara k'ĩraupidak'aa mãik'aapa k'ĩra nejasiapidak'aa. Tachi-it'ee ne-inaa pipɨara jɨrɨdak'aa. Isapai k'ĩraudak'aa. K'ĩra p'u-ua p'anadak'aa tachimaa chĩarapa ne-inaa k'achia ook'ãri. 


text:
O-ĩa p'anadak'aa unudak'ãri awaraapa ne-inaa k'achia oomaa bɨ. Jĩp'a o-ĩadaipata irua ook'ãri Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëidak'a. 


text:
Ma awara chĩarapa tachi miapidak'ãri, choopata ijãapata perã Ak'õrepa tachi k'aripait'ee. Ijãapata k'achia p'oyaadai. T'ãride ichita choopata awaraarã k'inia iru p'anadairã. 


text:
<pb/>Mãgá awaraarã k'inia iru p'anadak'ãri Cristopa oopi bɨk'a, ichita chik'inia para bait'ee. K'awáatɨ na ewari Tachi Ak'õrepa jarapi bɨ waa wẽ-e pait'ee. Ma awara chi pedee bɨpa k'awada-e p'anɨ pedee waa ũrida-e pait'ee. Ichiaba k'ĩsia k'awaa p'anɨɨrãpa jarateepata auk'a waa wẽ-e pait'ee. 


text:
Mãgɨ́ jõma na ewari wẽ-e pait'ee, jõdait'ee perã. Tachia waide k'awada-e p'anɨ jõmaweda Tachi Ak'õrepa jarapi bɨ mãik'aapa k'ĩsia k'awaa beerãpa jaratee p'anɨ. 


text:
Mamĩda Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bɨ jõmaweda oo aupak'ãri, waa k'awa k'iniada-e p'anadait'ee irua jarapi bɨ mãik'aapa k'ĩsia k'awaa beerãpa jaratee p'anɨ, jõmaweda Cristok'a k'awadait'ee perã. 


text:
<pb/>Warra weda mɨ pedeeji mãik'aapa k'ĩsia iru baji ne-inaa ooit'ee warrarãpa oopatak'a. Mamĩda chona pak'ãri, oo amaaji mãgee warra weda ne-inaa oopata. 


text:
Na p'ek'au eujãde p'anɨ misa, jĩp'a espejo k'ĩra t'awaa bɨde ak'ɨ p'anɨk'a bɨ, jõmaweda Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bɨ k'awada-e p'anadairã. Mamĩda Cristo ome p'ananadak'ãri, jõmaweda k'awadait'ee Cristopa k'awa bɨk'a, k'awadait'ee perã Tachi Ak'õrepa tachi k'awa bɨk'a. 


text:
<pb/>Maperã ichita ijãadaipia bɨ Tachi Ak'õrepa oopari ichia jara bɨk'a. Ichita ijãadaipia bɨ Tachi Ak'õrepa tachimaa teeit'ee ne-inaa jõmaweda ichia k'ĩsia iru bɨ tachi-it'ee, ɨt'ari panadak'ãri. Ichita awaraarã k'inia iru p'anadaipia bɨ Tachi Ak'õrepa k'inia iru baparik'a. Tachi Ak'õre-it'ee ma jarada õpeedepema chi t'ẽe jara aupadata pipɨara bɨ jõma apema jara aupada k'ãyaara.<pb/>


text:
Mãga pipɨara bairã Tachi Ak'õre-it'ee, parãpa awaraarã k'inia iru p'anadaipia bɨ. Mãga oo p'anɨ misa, iididaipia bɨ Tachi Ak'õre Jaurepa parãmaa jarapimerã Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a. 


text:
Ma k'ãyaara, iidiruta pɨrã Tachi Ak'õre Jaurepa parã pedeepimerã k'awada-e p'anɨ pedeede, mãgá jarateedak'ãri, chi ũrirutaarãpa k'awada-e p'anadai mãgɨ́ jarateeruta. Tachi Ak'õrepapai k'await'ee. 


text:
Jõdee Tachi Ak'õre Jaurepa jarapiru pɨrã irua jarapi bɨk'a, chi ũrirutaarãpa pia k'awaadait'ee, ãchi pedeede ũridait'ee perã. Mapa oo k'inia p'anadait'ee mãgɨ́ jarateeruta jara p'anɨk'a mãik'aapa t'ãri o-ĩa p'anadait'ee oodak'ãri Cristopa oopi bɨk'a. 


text:
Chi pedee bɨpa ichia k'awa-e bɨ pedeede pia oo bɨ ichi-it'ee. Mamĩda Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a jaraparipa apemaarã ijãapataarã k'aripapari. 


text:
<pb/>Parã jõmaweda pedeeda paara k'awada-e p'anɨ pedeede, pia bak'aji. Mamĩda pipɨara bɨ Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a jaradamerã, wẽ-e pɨrã apidaapa mãgɨ́ pedee ũridamerã mãik'aapa k'awapidamerã apema ijãapataarãmaa. 


text:
<pb/>Mapa ɨ̃pemaarã, mɨ parãmaa wãru pɨrã jarateede k'awa-e bɨ pedeede, parã k'aripa-e pait'ee. Jõdee wãru pɨrã Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a jarade maa-e pɨrã Cristo ũraa jarateeru pɨrã, mãgá k'awaadai Cristopa oopi k'inia bɨ. 


text:
<pb/>Parãpa k'awa p'anɨ siru chaa k'awaa beerãpa mãik'aapa arpa chaa k'awaa beerãpa pia chaapata chi ũri p'anɨɨrãpa k'awaadamerã chisãgɨ́ sirupa chaada mãik'aapa chisãgɨ́ arpapa chaada. Mamĩda pia chaa k'awa-e bɨpa chaak'ãri, k'achia ũridai mãik'aapa pia k'awada-e pai chisãgɨ́ siru wa chisãgɨ́ arpa. 


text:
Ichiaba soldaorãpa trompeta ateepata jura chõonadak'ãri. Chi chaa k'awaa bɨpa chaapari soldaorã chõode uchiadamerã. Mamĩda mãgɨpa pia chaa-e pɨrã, soldaorã chõode uchiada-e pai, k'awada-e p'anadairã ãchia ũri p'anɨ k'ãata jara k'inia bɨ. 


text:
Mãga pɨk'a bɨ parã ome. K'awada-e p'anɨ pedeede pedee p'anadak'ãri, chi ũrirutaarãpa k'awada-e pai parãpa jaratee k'inia p'anɨ. Pipɨara bak'aji pãchi ituaba pedeedap'edaa paara. 


text:
Wãara na p'ek'au eujãde eperãarã pedee chok'ara awara-awaraa pedee p'anɨ. Ma pedee pedeepataarãpa pia k'awapata ãchi pedee ũridak'ãri. 


text:
Mamĩda mɨa mãgɨ́ pedee ũri-e bɨ pɨrã, k'ĩra tewaraak'a bai mãgɨ́ pedeepari ome, p'oyaa ũri-e bairã mãgɨ́ pedee. 


text:
Mãga bɨ parã ome ichiaba. Maperãpɨ iidi k'inia p'anɨ pɨrã Tachi Ak'õre Jaurepa parãmaa ne-inaa oopimerã, iididaipia bɨ ne-inaa k'aripadait'ee apemaarã ijãapataarã. 


text:
<pb/>Mamĩda iidi k'inia p'anɨ pɨrã Ak'õrepa pedeepimerã k'awada-e p'anɨ pedeede, mãgara ichiaba iididaipia bɨ k'awapimerã k'ãata jara k'inia bɨ mãgɨ́ pedee. Mãgá awaraarãmaa jarateedai. 


text:
Mɨa ɨt'aa t'ɨ̃ru pɨrã k'awa-e bɨ pedeede, mɨ jaurepapai k'awa bɨ k'ãata jara k'inia bɨ, araa bapari perã Tachi Ak'õre Jaure ome. Mamĩda mɨchi k'ĩsiade k'awa-e bɨ. 


text:
Mãgara mɨa ¿sãga ooima? Jaurepapai ɨt'aa t'ɨ̃it'ee mãik'aapa k'ariit'ee mɨa k'awa-e bɨ pedeede. Mamĩda ma k'ãyaara pipɨara ɨt'aa t'ɨ̃pariit'ee mãik'aapa k'aripariit'ee mɨa k'awa bɨ pedeede. 


text:
Pɨa pida mãga ooru pɨrã, eperã pɨ ik'aawa su-ak'ɨ bɨpa auk'a k'awaait'ee pɨa gracias jara bɨ mãik'aapa k'ari bɨ. Mãgá pɨ ome auk'a iru ɨt'aa t'ɨ̃i gracias jarait'ee Tachi Ak'õremaa. 


text:
Jõdee pɨa ɨt'aa t'ɨ̃ru pɨrã k'awa-e bɨ pedeede, pia bɨ mĩda Tachi Ak'õre k'ĩrapite, pɨ ik'aawa p'anɨɨrã maarepida k'aripa-e bɨ. 


text:
<pb/>Tachi Ak'õre k'ĩrapite mɨ o-ĩa bɨ, mɨa parã k'ãyaara pedee chok'araara pedeepari perã, mɨa k'awa-e bɨ pedeede. Mãga ooi Tachi Ak'õre Jaurepa mãga oopipari perã. 


text:
Mamĩda apemaarã ijãapataarã ome bak'ãri ɨt'aa t'ɨ̃it'ee Tachi Ak'õremaa, mɨ-it'ee pipɨara bɨ pedeeit'ee pedee joisomaapai arii p'anɨɨrã pedeede, pedee diez mil pedeei k'ãyaara ãrapa k'awada-e p'anɨ pedeede. 


text:
<pb/>Maperã ɨ̃pemaarã, warra chak'eerãk'a k'ĩsianáatɨ. Ãrak'a p'ana k'inia p'anɨ pɨrã, p'anadaipia bɨ warra ewaa t'odak'a; audua-ee. Pia k'ĩsíatɨ chonaarãpa k'ĩsiapatak'a. 


text:
K'irãpátɨ Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨ:<pb/>‘Tachi Ak'õrepa jara bɨ: “Mɨa Israel pidaarãmaa pedeeit'ee k'awada-e p'anɨ pedeede k'ĩra tewaraarã it'aideepa. Mamĩda ma Israel pidaarãpa k'awa p'anadait'ee mĩda mɨa mãga oopi bɨ, at'ãri mɨ pedee ũri k'iniada-e p'anadait'ee.” ’ <n>(Is 28.11-12)</n> 


text:
Tachi Ak'õrepa mãga jarada perã, nãga k'awaadai. Ijãadak'aa beerãpa unuruta pɨjida Tachi Ak'õre Jaurepa parãmaa pedeepimaa bɨ pãchia k'awada-e p'anɨ pedeede, ma Israel pidaarãk'a ãrapa ũri k'iniada-e pait'ee. Jõdee ijãapataarãpa mãga unudak'ãri, ũridait'ee, k'awada-e p'anɨ mĩda k'ãata jara k'inia bɨ. Mamĩda ma k'ãyaara parãpa jararuta pɨrã Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a ãchi pedeede, audupɨara ũri k'inia p'anadait'ee, ũridait'ee perã ãramaa Cristopa oopi k'inia bɨ. Mãga bɨ ijãadak'aa beerã ome ichiaba. 


text:
K'ĩsíatɨ nãgɨde. Parã cheepurudak'ãri ɨt'aa t'ɨ̃dait'ee, parãdepema ũk'uru pedeemaa p'aneeruta pɨrã k'awada-e p'anɨ pedeede mãik'aapa mãga p'anɨde t'ĩuru pɨrã eperã ijãak'aa bɨ maa-e pɨrã Tachi Ak'õre Ũraa waide k'awa-e bɨ, ichia k'ĩsiai parã jõmaweda k'ĩra k'awa-ee para bɨ. 


text:
Jõdee eperã ijãak'aa bɨ maa-e pɨrã Ak'õre Ũraa waide k'awa-e bɨ t'ĩuru pɨrã Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a jara p'anɨde, ũrii ichia p'ek'au k'achia oopari Tachi Ak'õre k'ĩrapite. 


text:
Maap'eda mãgɨde k'ĩsiak'ãri, t'ãri p'uadarii mãik'aapa ijãai, wa ijãa-e pai. Maap'eda bedabaidarii Tachi Ak'õremaa ɨt'aa t'ɨ̃it'ee mãik'aapa jarait'ee: “Wãara Tachi Ak'õre nama parã ome bapari.” Chip'edaidak'ãri, ne-inaa jõma k'ĩra jĩp'a oodaipia bɨ 


text:
<pb/>Mãpai ɨ̃pemaarã, nãga oodaipia bɨ chip'edaidak'ãri ɨt'aa t'ɨ̃dait'ee. Ũk'uruurãpa Ak'õre k'ari k'aridaipia bɨ. Awaraarãpa Cristo ũraa jarateedaipia bɨ maa-e pɨrã Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a jaradaipia bɨ. Awaraarãpa k'awada-e p'anɨ pedeede pedeedaipia bɨ Tachi Ak'õre Jaurepa oopi bɨk'a. Awaraarãpa mãgɨ́ pedee jara k'inia bɨ jõmaarãmaa k'awapidaipia bɨ Tachi Ak'õre Jaurepa oopi bɨk'a. Ma jõmaweda oodaipia bɨ ijãapataarã chik'aripa p'anadamerã. 


text:
Ma k'awada-e p'anɨ pedeede pedeepataarã pedeedaipia bɨ aba-abaa, omé maa-e pɨrã õpee pedee auparutamaa. Maap'eda mãgɨ́ pedee k'awapataarãpa jõmaarãmaa k'awapidaipia bɨ ãrapa jaradap'edaa. 


text:
Apida wẽ-e pɨrã mãgɨ́ pedee k'awaapiit'ee k'ãata jara k'inia bɨ, mãgara chi mãgá pedee bɨ waa pedeeik'araa bɨ. Ma k'ãyaara ichi t'ãridepai pedeeipia bɨ ichi-it'ee mãik'aapa Tachi Ak'õre-it'ee. 


text:
Mãgá ichiaba Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a jarapataarãpa pedee k'inia p'anɨ pɨrã, pedeedaipia bɨ aba-abaa, omé maa-e pɨrã õpee pedee auparutamaa. Apemaarãpa ũridaipia bɨ ãrapa jararuta, k'awaadait'ee wãara Tachi Ak'õrepa jarapida wa mãga-e. 


text:
Abaapa Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a jara bɨ misa, awaraapa pedee k'inia bɨ pɨrã jarapida awara, mãgara ma naa pedee badapa chi t'ẽepemamaa pedeepiipia bɨ. 


text:
Mãga oo p'anɨ pɨrã, jõmaarã pedee k'inia p'anɨɨrã pedeedait'ee, apemaarã ijãapataarãpa k'awaadamerã jõmaweda Tachi Ak'õrepa ãramaa jara k'inia bɨ. 


text:
Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a jara bɨpa pariatua pedeeik'araa bɨ. Jĩp'a pedeeipia bɨ Tachi Ak'õre Jaurepa mãga oopi bak'ãri. 


text:
Mãga oodaipia bɨ Tachi Ak'õrepa ne-inaa pariatua oopik'aa perã. Oodaipia bɨ awaraa p'uurudepema ijãapataarãpa oopatak'a. 


text:
<pb/>Mapa ichiaba chip'edaidak'ãri ɨt'aa t'ɨ̃dait'ee, wẽraarã k'ĩup'ee p'anadaipia bɨ, jarateepataarã mãik'aapa Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a jarapataarã pedee p'anɨ misa, Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bairã ãchi ɨmɨk'ĩraarã jua ek'ari p'anapataadaipia bɨ. 


text:
Mapa ãrapa ne-inaa iidi k'inia p'anɨ pɨrã, iididaipia bɨ ãchi ɨmɨk'ĩramaa teeda panadak'ãri. Pia-e bɨ pariatua pedeedamerã, awaraarã pedee p'anɨ misa. 


text:
<pb/>Auk'a k'ĩsiada-e p'anɨ pɨrã, k'irãpátɨ parãmaa ijãapii naaweda Tachi Ak'õrepa awaraarãmaa ijãapiji mãik'aapa k'awapiji ichia oopi k'inia bɨ chip'edaidak'ãri. Maperã k'ĩrak'aupai pãchia oo k'iniata oodai, Tachi Ak'õrepa k'awapida oodai k'ãyaara. 


text:
Apida k'ĩsia bɨ pɨrã ichiata Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a jarapari, maa-e pɨrã ne-inaa awara oopari Tachi Ak'õre Jaurepa oopi bɨk'a, k'awaaipia bɨ Tachi Ak'õrepa mɨmaa jarapiji jõma na p'ãdade jara bɨ. Mapa ooipia bɨ na ũraade jara bɨk'a. 


text:
Mamĩda mãgɨ́ eperãpa jara bɨ pɨrã mɨa na p'ã bɨde jarateemaa bɨ mɨchi k'ĩsiadoopa, irua jara bɨ ũridaik'araa bɨ. 


text:
<pb/>Mãpai ɨ̃pemaarã, audupɨara iididaipia bɨ Tachi Ak'õre Jaurepa jarapimerã Ak'õrepa jara k'inia bɨ ijãapataarãmaa. Mãga nɨde abaapa pedee k'inia bɨ pɨrã ichia k'awa-e bɨ pedeede, pedeenaapáde adaik'araa bɨ. 


text:
Ɨ̃rá ɨ̃pemaarã, k'irãpapiit'ee mɨa naaweda jarateeda; jõma Jesucristopa ooda tachi k'aripait'ee atuanaadamerã. Parãpa mãgɨ́ jarateeda ijãajida; mãgɨta at'ãri ijãa p'anɨ. 


text:
Ma jarateeda k'aurepa Tachi Ak'õrepa parã o k'achiadeepa k'aripa ata wã. Mapa aɨde ijãapataadaipia bɨ. Mãga-e pɨrã, pãchi k'inia ijãajida. 


text:
<pb/>Ma jarateeda k'awaap'eda, mɨa parãmaa jarateeji, jarateeda pipɨara bairã. Nãga bɨ: Cristo piuji tachia p'ek'au k'achia oopata wẽpapiit'ee, Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨk'a. 


text:
Ma piuda t'ẽepai, mãu te uriade ɨajida mãik'aapa ewari õpeemaa chok'ai p'irabaiji, Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨk'a. 


text:
Ma t'ẽepai ichia unupiji Pedromaa, maap'eda chi apemaarã k'õp'ãyoorãmaa, ichi ome nipapatap'edaa na p'ek'au eujãde bɨ misa. 


text:
Aɨ t'ẽepai unupiji quinientos audú see nɨ̃bada ijãapataarãmaa. Mãgɨdepema ũk'urupai jai-idaa p'anɨ, mamĩda chi apemaarã at'ãri chok'ai p'anɨ. 


text:
Mãga ooji mɨ jõmaweda apemaarã pëida k'ãyaara ek'ariara bɨ mĩda. Mɨ-it'ee piara bak'aji Tachi Ak'õrepa mɨ jɨrɨt'era-e pada paara, mɨa Cristode ijãapataarã miapipachi perã. 


text:
Mamĩda Tachi Ak'õre t'ãri pia bapari perã, mɨ k'aripaji. Maperã mɨ apemaarã pëida k'ãyaara mimiara bapari. Mimiak'aa mɨchi k'ĩradoopa. Jĩp'a Tachi Ak'õrépata mɨmaa nãgɨ́ mimia oopipari Cristo-it'ee. 


text:
Mɨ ãra k'ãyaara audú mimiapari mĩda, taipa auk'a jarateepata, ma-it'ee Cristopa tai pëida perã. Mãgɨ́ jarateedata parãpa ijãajida. Tachi Ak'õrepa piudap'edaarã chok'ai p'irabaipipari 


text:
<pb/>Parãpa k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa Cristo chok'ai p'irabaipiji, taipa mãga jarateedap'edaa perã. Mãga bɨta, ¿sãap'eda ũk'uru parã t'ãide p'anɨɨrãpa jara p'anɨma eperãarã piudap'eda chok'ai p'irabaidak'aa? 


text:
¡K'ĩsíatɨ! Tachi Ak'õrepa eperãarã p'oyaa p'irabaipi-e pɨrã, mãgara Cristo jida p'irabaipi-e pak'aji. 


text:
Mãgara páripɨ taipa jarateepata Jesucristopa ooda eperãarã k'aripait'ee. Parãpa pida pãchi k'inia irude ijãa p'anɨ. 


text:
Ma awara mãɨrãpa jara p'anɨ wãara pɨrã, tai seewa-idaa p'anɨ, parãmaa jarateedap'edaa perã Tachi Ak'õrepa Cristo p'irabaipiji. 


text:
Mãɨrãpa k'ĩsia p'anɨk'a Tachi Ak'õrepa eperãarã p'oyaa p'irabaipi-e pɨrã, mãgara Cristo jida p'oyaa p'irabaipi-e pak'aji. Mãgara Cristo at'ãri piu bak'aji. 


text:
Ma awara Tachi Ak'õrepa Cristo p'irabaipi-e paji pɨrã, mãgara parãpa páripɨ ijãa p'anɨ Cristo piuda k'aurepa Tachi Ak'õrepa pãchia p'ek'au k'achia oopata wẽpapii. 


text:
Ma jõma wãara pɨrã mãik'aapa na p'ek'au eujãdepai Cristode ijãa p'anɨ pɨrã, ¡tachi jõmaarã k'ãyaara chupɨriara p'anɨ! 


text:
<pb/>Mamĩda mãga-e. ¡Tachi Ak'õrepa wãara Cristo chok'ai p'irabaipiji! Cristo naapɨara ichita chok'ai bapariit'ee, piup'eda mãik'aapa p'irabaip'eda. Ma awara Tachi Ak'õrepa mãga ooda perã Cristo ome, k'awa p'anɨ tachi jida ichiaba chok'ai p'irabaipiit'ee, Cristode ijãapata perã. 


text:
K'ĩsiadáma nãgɨde. Eperãpa k'achia ooda k'aurepa, na p'ek'au eujãdepemaarã jõmaweda piupata. Jõdee Tachi Ak'õrepa awaraa eperã chok'ai p'irabaipida k'aurepa, jõmaweda irude ijãapataarã auk'a chok'ai p'irabaipiit'ee. 


text:
Pia jarait'eera, Adán k'aurepa jõmaarãta piupata. Jõdee Cristo k'aurepa jõmaweda irude ijãapataarã jai-idaadap'eda, chok'ai p'irabaidait'ee. 


text:
Mamĩda p'irabaidait'ee Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bɨk'a. Cristo naapɨara p'irabaipiji. Maap'eda Cristo cheru ewate irude ijãapataarã auk'a p'irabaipiit'ee. 


text:
Ma t'ẽepai na p'ek'au eujã jõit'ee. Cristopa netuaraarã mãik'aapa Tachi Ak'õre k'ĩra unuamaa iru p'anɨɨrã, chi na p'ek'au eujãdepema poro waibɨarã jõmaweda p'oyaak'ãri, mãgɨɨrã ichi Ak'õre jua ek'ari bɨit'ee. 


text:
Mãga pait'ee Cristo na eujã poro waibɨa pait'ee perã, Tachi Ak'õre k'ĩra unuamaa iru p'anɨɨrã jõma bɨrumaa ichi Ak'õre jua ek'ari. 


text:
K'awa p'anɨ Cristota na p'ek'au eujã poro waibɨa, Tachi Ak'õrepa ichi ũraa p'ãdade jara bairã:<pb/>‘Ne-inaa jõmaweda pɨ jua ek'ari bɨji: eperãarã, angeleerã mãik'aapa netuaraarã paara.’ <n>(Sal 8.6)</n> Tachi Ak'õre aupaita Cristo jua ek'ari ba-e. 


text:
Mãgá Tachi Ak'õre k'ĩra unuamaa iru p'anɨɨrã p'oyaap'eda, Tachi Ak'õre Warrapa ooit'ee ichi Ak'õrepa oodak'a ichi ome, nejõmaata iru jua ek'ari bɨk'ãri. Irua nejõmaata bɨit'ee ichi Ak'õre jua ek'ari, ichi k'ap'ɨa paara, Tachi Ak'õre jõmaarã k'ãyaara waibɨara beemerã. 


text:
<pb/>Ichiaba nãga k'awa p'anɨ Cristode ijãapataarã jai-idaadap'eda, chok'ai p'irabaidait'ee. P'irabaida-e pɨrã, ¿sãap'eda eperãarã ũk'uruurãpa poro choopipatama ijãapataarã jai-idaadap'edaarã pari, chi araada-e padap'edaarã poro choopidait'ee jai-idaadai naaweda? ¡Mãgɨ́ jai-idaadap'edaarã p'irabaida-e pɨrã, páripɨ ãra pari poro choopipata! 


text:
Ma awara ijãapataarã p'irabaida-e pɨrã, ¿sãap'eda tai jarateede wãpatama, chi wãrutamaa tai k'ĩra unuamaa iru p'anɨ mĩda? 


text:
Wãara ewari chaa mɨ peedait'ee iru p'anɨ, jarateepari perã Cristopa ooda jõmaarã k'aripait'ee. Mamĩda wãara mɨ o-ĩa bɨ k'awa bairã parãpa Jesucristode ijãa p'anɨ. 


text:
Ma awara Cristode ijãapataarã p'irabaida-e pɨrã, páripɨ mɨ perá piuji Éfeso p'uurudepemaarã juapa. Mãgɨɨrã ne-animalaarã k'achiarã́k'apɨ p'anɨ. Wãara chok'ai p'irabaida-e pɨrã, mãgara p'anadáma nãgɨ́ jarapatak'a:<pb/>‘Nek'odáma, ne-inaa todáma mãik'aapa tachia oo k'iniata oodáma, taarã-e perã jõdait'ee.’ <n>(Is 22.13)</n> 


text:
<pb/>¡Mãga-e! Apidaamaa k'ũrapináatɨ. Wãara jara p'anɨ nãga jaradak'ãri: “K'õp'ãyo meraa bɨ pɨrã k'achia oopataarã ome, auk'a oodai.” 


text:
¡Pia k'ĩsíatɨ mãik'aapa ak'ɨ́tɨ k'ĩsia k'awaa pɨk'a p'anɨɨrã parã t'ãide! P'ek'au k'achia oonáatɨ ãchia oo p'anɨk'a jaradak'ãri Cristode ijãapataarã p'irabaida-e pait'ee. ¡Mãga jaratee p'anɨɨrãpa waide Cristode ijãada-e p'anɨ! Mɨa mãga jara bɨ parã k'ĩra nejasiapiit'ee. Sãga Tachi Ak'õrepa piudap'edaarã p'irabaipiit'ee 


text:
<pb/>¿Nãga iidi k'inia p'anɨ-ek'ã? “¿Sãga Tachi Ak'õrepa piudap'edaarã p'irabaipiit'eema? ¿Sãga baima chi k'ap'ɨa p'irabaida?” 


text:
Wãara mãga iidi k'inia p'anɨ k'ĩsia k'awada-e p'anadairã. ¿Parãpa nãgɨ́ k'awada-e p'anɨk'ã? Trigo tau maa-e pɨrã awaraa net'atau uudak'ãri, eujãde beraudaipari, t'ono wãru misa. 


text:
Mãgɨ́ uup'eda, Tachi Ak'õrepa t'onopipari trigo k'arra wa ne-inaa awaraa, ichia k'ĩsia iru badak'a net'atau k'ĩra t'ãdoo ewaa ook'ãri. 


text:
Mãga ooji awaraa ne-inaa chok'ai bee ome ichiaba. Ichia k'ĩsia iru badak'a k'ap'ɨa k'ĩra t'ãdoo ooji eperãarãde, ne-animalaarãde, ipanaarãde mãik'aapa chik'ode, mãgá ãchi k'ap'ɨa awara-awaraa iru p'anadamerã. 


text:
Ichiaba bɨji ne-inaa pajãde ichia k'ĩsia iru badak'a, na p'ek'au eujãdepema ne-inaa awara. Mãgɨ́ chaachaa ichi k'ĩra wãree bɨji. Mamĩda auk'a bɨ-e paji. 


text:
Ma k'ĩra wãree awara-awaraa bɨji nãgá: ak'õrejĩru urua awara bɨ atane ɨ̃daa ome mãik'aapa atane ɨ̃daa lucero ɨ̃daa ome awara bɨ. Ichiaba lucero chaa urua awara bee. 


text:
<pb/>Mãgá Tachi Ak'õrepa ne-inaa awara-awaraa oodak'a na eujãdepema mãik'aapa pajãdepema, mãga pɨk'a ichiaba awara ooit'ee eperã piuda k'ap'ɨa chok'ai p'irabaipik'ãri. Piuda k'ap'ɨa ɨadak'ãri, mik'iadaipari. Jõdee chok'ai p'irabaida k'ap'ɨa waa piuk'aa. 


text:
Ma awara mãgɨ́ piuda k'ap'ɨa k'achia bapari mik'iadaipari perã. Jõdee chi chok'ai p'irabaida k'ap'ɨa k'ĩra wãree bait'ee. Piuda k'ap'ɨa p'oyaa mimik'ak'aa. Jõdee chok'ai p'irabaida k'ap'ɨapa ne-inaa k'ĩra t'ãdoo ooit'ee, Cristopa chok'ai p'irabaida t'ẽe oodak'a. 


text:
Eperãpa k'ap'ɨa iru bairã na p'ek'au eujãde bɨ misa, mãgara ichiaba k'ap'ɨa iru bait'ee Ak'õre truade. Na eujãdepema k'ap'ɨa piuk'ãri, ɨapata mik'iadaimerã. Mamĩda t'ẽepai Tachi Ak'õrepa p'irabaipik'ãri, ɨt'aripema k'ap'ɨa papiit'ee. 


text:
<pb/>Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨ:<pb/>‘Tachi Ak'õrepa eperã ook'ãri, iru k'ɨ̃de jãrap'uaji chok'ai beemerã.’ <n>(Gn 2.7)</n> Ma eperã Adán paji. Mamĩda Cristo jida t'ɨ̃jarapata Adán chi t'ẽepema, Tachi Ak'õrepa ichiaba iru chok'ai p'irabaipida perã ichi truade ichita bapariimerã. Ma awara Tachi Ak'õrepa Cristo bɨji irude ijãapataarã chok'ai p'anapipariimerã. 


text:
Tachi k'ap'ɨa naapema Adán k'ap'ɨak'a bɨ, na p'ek'au eujãdepema perã. Jõdee tachi t'ẽepema k'ap'ɨa bait'ee chi t'ẽepema Adán apata k'ap'ɨak'a, Ak'õre truadepema perã. 


text:
Chi naapema Adán yoorodee ooda paji. Mapa na p'ek'au eujãdepema paji. Jõdee chi t'ẽepema Adán ɨt'aripema paji. Mata cheji na p'ek'au eujãdee. 


text:
Na p'ek'au eujãdepemaarãpa k'ap'ɨa iru p'anɨ naapema Adanpa iru badak'a, irudeepa uchiadap'edaa perã. Jõdee ɨt'aa wãrutaarãpa k'ap'ɨa iru p'anadait'ee Cristopa iru bɨk'a, ichideerã perã. 


text:
Mãgá na eujãdepema k'ap'ɨade p'anɨ misa, Adán bapatak'a p'anapata. Mamĩda ɨt'aripema k'ap'ɨade p'anadak'ãri, Cristo baparik'a p'anapataadait'ee. 


text:
<pb/>Ma jõma jara aupadade k'ĩsiadak'ãri, parãpa k'awaadaipia bɨ na p'ek'au eujãdepema k'ap'ɨa p'oyaa t'ĩuk'aa Tachi Ak'õre eujãde, ne-inaa mik'iadaipari mama t'ĩuk'aa perã. 


text:
<pb/>Mamĩda ũrítɨ, mɨa jarait'ee perã ne-inaa Tachi Ak'õrepa eperãarãmaa waide jara-e bɨ. Ijãapataarã jõmaweda piuda-e pait'ee. Mamĩda wãara jõmaweda k'ap'ɨa awara padait'ee. 


text:
Mãgá padait'ee isapai, tachi tau p'inaru jĩak'aata. Mãga nɨde ɨt'aripema trompeta jĩwaak'ãri, Cristode ijãa jai-idaadap'edaarã jõmaweda p'irabaidait'ee mãik'aapa tachi chok'ai p'anɨɨrã k'ap'ɨa jida awara pak'oodaridait'ee. 


text:
Mãga pait'ee na p'ek'au eujãdepema k'ap'ɨa p'oyaa wã-e perã Tachi Ak'õre eujãdee. Mapa mãgá ɨt'aripema k'ap'ɨata padait'ee, aɨde uchiadamerã iru eujãde. 


text:
Mãgá tachi k'ap'ɨa jõmaweda ɨt'aripema k'ap'ɨa padaik'ãri, unudait'ee Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨk'a:<pb/>‘Tachi Ak'õrepa jõmaweda p'oyaaji. Maperãpɨ ichia chok'ai p'irabaipidaarã waa piuda-e pait'ee.’ <n>(Is 25.8)</n> 


text:
Mapa ijãapataarãpa jõmaweda jaradaipia bɨ Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨk'a:<pb/>‘Tachi Ak'õre jõmaarã k'ãyaara waibɨara bɨ, tachi chok'ai p'anapipari perã, waa piuda-e pait'ee. Ma awara waa k'ĩsia p'ua k'ĩsiadak'aa, waaweeda-e p'anadairã miadait'ee tachia p'ek'au k'achia oopata k'aurepa.’ <n>(Os 13.14)</n> 


text:
Mãga jaradaipia bɨ eperãarã piupata perã ãchia p'ek'au k'achia oopata k'aurepa. K'awa p'anɨ jõmaweda p'ek'au k'achia eperãarãpa oopata, ma jõma jara bairã Tachi Ak'õre Ũraa Moisemaa p'ãpidade. 


text:
Mamĩda Jesucristo piuda perã tachia p'ek'au k'achia oopata wẽpapiit'ee, mãik'aapa chok'ai p'irabaida perã, tachi o k'achiadeepa k'aripa ataji. Maperã ɨt'aa t'ɨ̃pata Tachi Ak'õremaa gracias jaradait'ee. ¡Iruta jõmaarã k'ãyaara waibɨara bɨ, irua k'ĩsia iru bada perã Tachi Waibɨa Jesucristo pëiit'ee tachi k'aripade! 


text:
<pb/>Maperã ɨ̃pemaarã k'iniarã, mɨa jarateeda ijãa p'anapatáatɨ. Ma awara ichita óotɨ Cristopa oopi bɨk'a, k'awa p'anadairã mãga oodak'ãri, pari ne-inaa ooda-e pait'ee.<pb/>


text:
Ɨ̃rá jarait'ee sãga p'arat'a p'edaipia bɨ pëidait'ee apemaarã ijãapataarã-it'ee. Óotɨ mɨa jaradak'a Galacia eujãdepema ijãapataarãmaa, ãchi ɨt'aa t'ɨ̃pata chaa. 


text:
Tomia ewate parã chaachaa p'arat'a awara bɨdaipia bɨ, parãmaa p'aa p'anɨdepema. P'arat'a waibɨa p'aa p'anɨ pɨrã, waibɨa awara bɨ́tɨ. Mamĩda mak'ɨara p'aada-e p'anɨ pɨrã, ma jĩak'a awara bɨdai. Mãga oodaipia bɨ ewaa p'arat'a p'enaadamerã mɨ panak'ãri. 


text:
Ma awara jɨrɨt'eradaipia bɨ parã t'ãidepemaarã, ma p'arat'a p'edap'edaa ateedamerã Jerusalendee. Mãpai mɨ parãmãi panak'ãri, k'art'a p'ã pëiit'ee ãra ome Jerusalendee, ijãapataarãpa k'awaadamerã wãara mãɨrã parãpa jɨrɨt'erada. 


text:
<pb/>Mɨ wãit'ee Macedonia eujãdee ijãapataarã ak'ɨde. Ma t'ẽepai wã k'inia bɨ Corinto p'uurudee parã ak'ɨde. 


text:
K'ĩsia bɨ taarãit'ee parã ome p'usa t'ojara wãyaarumaa. Mãga ooru pɨrã, k'inia bɨ mɨ k'aripadamerã jãmãik'aapa wãk'ãri. 


text:
Nama at'ãri bee k'inia bɨ nãpema chok'araarãpa mɨa jaratee bɨ ũri k'inia p'anadairã. Mapa jaratee nɨ̃bait'ee, chok'ara Tachi Ak'õre k'ĩra unuamaa iru p'anɨɨrãpa mãgá jarateepi k'iniada-e p'anɨ mĩda. 


text:
<pb/>Timoteo panak'ãri parãmaa, auteebai pedéetɨ iru ome, iru mɨ ome auk'a Cristo mimia oopari perã. 


text:
Iru oo iru p'anadaik'araa bɨ. Ma k'ãyaara pia ak'ɨ p'anátɨ mãik'aapa k'aripátɨ, o-ĩa chemerã apemaarã ijãapataarã ome mɨa nɨmaa bɨmãi. 


text:
<pb/>Parãpa iidi pëijida sãapai tachi ɨ̃pema Cristo k'aurepa Apolo parãmaa wãit'ee. Mɨa jaraji wãmerã apemaarã ome parã ak'ɨde. Mamĩda na wãdade wã k'inia-e paji. Jua pari bak'ã́rita wãit'ee. Pablopa jarada na k'art'a p'ã auparude 


text:
<pb/>K'ĩrak'aupai apidaapa parã k'achiade baaipidai. Cristode ijãapatáatɨ mɨa jarateedak'a mãik'aapa oopatáatɨ Cristopa oopi bɨk'a. Pia choopatáatɨ Cristode ijãa p'anɨde. 


text:
<pb/>K'awa p'anɨ Estéfanas ichi te pidaarã ome naapɨara Cristode ijãajida Acaya eujãde. Ãrapa apemaarã ijãapataarã k'aripapata. 


text:
Maperã mɨa k'inia bɨ ãra pãchi poroorãk'a iru p'anadamerã mãik'aapa mãgá ichiaba iru p'anadamerã apemaarã ijãapataarã ãrak'a k'aripapata. 


text:
<pb/>Ásia eujãdepema ijãapataarãpa salude pëiruta. Ichiaba salude pëiruta Aquilapa Priscila ome mãik'aapa ãchi tede cheepurupata ijãapataarãpa. 


text:
<pb/>Eperã apidaapa Jesucristo k'iniada-e p'anɨ pɨrã, Tachi Ak'õrepa mãgɨ́ k'achia ooit'ee. Tachi Waibɨa Cristo, ¡isapai chéji! 


text:
Tai Jesucristo ome nipapatap'edaarãpa nepɨrɨpata k'aita iru. Mɨa na k'art'a p'ã pëiru parãpa pida mãga k'awaadamerã. Na p'ek'au eujã bai naaweda, Tachi Ak'õre Pedeeta bapachi. Mãgɨ́ Jesucristo. Iru k'aurepata eperãarã ichita p'anapataadai Tachi Ak'õre ome iru truade. Jesucristo na p'ek'au eujãde nipak'ãri, taipa iru unujida eperã jĩp'aak'a. Taipa iru t'õbaijida tachi juapa. Ichiaba ũrijida irua ũraa jarada. 


text:
Cristo Tachi Ak'õre ome ichita bapachi mĩda, tai ɨ̃rapemaarãmaa eperã k'ap'ɨade unupiji. Irua Tachi Ak'õre Ũraa jarateepachi eperãarãmaa, ma ũraa ijãadap'eda ichita p'anapataadamerã iru ome Tachi Ak'õre truade. Cheji na p'ek'au eujãdee. Taipa unujida irua ooda mãik'aapa jõmaarãmaa ma ooda nepɨrɨpata. 


text:
Parãmaa jarapata taipa unudap'edaa mãik'aapa taipa ũridap'edaa, parãpa mãga k'awaadap'eda, araa p'anapataadamerã tai ome, tai araa p'anapatak'a Tachi Ak'õre ome mãik'aapa iru Warra Jesucristo ome. 


text:
Tachi jõmaarãta mãga p'anapataadak'ãri, wãara o-ĩa p'anadait'ee. Ma-it'eeta mɨa parãmaa na k'art'a p'ãmaa bɨ. Tachi Ak'õre ɨ̃daa pɨk'a bɨ 


text:
<pb/>Jesucristo k'ap'ɨa pari Tachi Ak'õrepa taimaa nãga jara pëiji. Tachi Ak'õre ɨ̃daa pɨk'a bɨ. Ɨ̃daade maarepida p'ãriu unuda-e p'anɨk'a, mãga pɨk'a Tachi Ak'õrede maarepida k'achia unuda-e. 


text:
Tachidepemapa jarai ichi araa bapari Tachi Ak'õre ome. Mamĩda ma eperãpa at'ãri ne-inaa k'achia oomaa bɨ pɨrã, seewamaa bɨ. Ichia oo-e bɨ Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëidak'a. 


text:
Mamĩda eperã wãara ɨ̃daa pɨk'a bɨde bapari pɨrã Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a, araa bapariit'ee Tachi Ak'õre ome mãik'aapa awaraa ijãapataarã ome. Ma awara Tachi Ak'õrepa ma eperã p'ek'au k'achia jõmaweda wẽpapiit'ee, iru Warra Jesús waa bat'ada k'aurepa. 


text:
<pb/>Tachidepemapa jararu pɨrã ichi t'ãride k'ĩsia k'achia wẽe bɨ, ichi itu k'ũramaa bɨ, seewamaa bairã. Mãgɨpa k'awa-e bɨ Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida. 


text:
Mamĩda mãgɨpa ichia p'ek'au k'achia oopata jõmaweda jararu pɨrã Tachi Ak'õremaa, tachi t'ãride k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa chupɨria k'awaait'ee. Ooit'ee ichia jara bɨk'a ichi ũraa jara pëidade. Ma eperã p'ek'au k'achia jõmaweda wẽpapiit'ee. 


text:
Mamĩda abaapa jararu pɨrã ichia ne-inaa k'achia ook'aa, jõmaarãmaa ak'ɨpi bɨ ichia Tachi Ak'õre Ũraade ijãa-e. Mãgɨ́ eperãpa k'ĩsia bɨ pɨrã ichia p'ek'au k'achia ook'aa, mãgara ichiaba k'ĩsia bɨ Tachi Ak'õrepa seewa jara bɨ ichi ũraade.<pb/>


text:
Warrarã, mɨa na k'art'a p'ãru parãmaa ne-inaa k'achia oonaadamerã. Mamĩda tachia ne-inaa k'achia ooruta pɨrã, Tachi K'aripapari iru p'anɨ irua chupɨria iidimerã Tachi Ak'õremaa tachi pari. Mãgɨ́ Jesucristo, chi p'ek'au k'achia ook'aa bɨ. 


text:
Iru waa bat'ada k'aurepa Tachi Ak'õrepa tachia p'ek'au k'achia oopata wẽpapii atuanaadamerã. Wãara tachia p'ek'au k'achia oopata wẽpapii. Mamĩda mãgapai-e. Ichiaba wẽpapii jõmaweda na p'ek'au eujãdepemaarãpa p'ek'au k'achia oopata. 


text:
Awaraa eperãpa jarai ichia Tachi Ak'õre wãara k'awa bɨ. Mamĩda mãgɨpa oo-e bɨ pɨrã Ak'õrepa jara bɨk'a, seewamaa bɨ. K'awa-e bɨ Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida. 


text:
Mamĩda eperãpa ook'ãri Tachi Ak'õre Ũraade jara bɨk'a, Tachi Ak'õre wãara k'inia iru bɨ mãik'aapa chik'inia bapari iru ome. Nãgá k'awa p'anɨ tachi, Tachi Ak'õredeerã. 


text:
Eperãpa jara bɨ pɨrã wãara Tachi Ak'õre k'awa bɨ, ma eperã baipia bɨ Jesucristo badak'a. Juanpa jarada Cristode ijãapataarãpa oodamerã 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã k'iniarã Cristo k'aurepa, mɨa na jararu parãpa oodamerã ɨ̃rapema-e, parãpa ũridooda perã Cristode ijãadak'ãriipa. Chonaarãweda paara Tachi Ak'õrepa jara pëiji eperãarãpa awaraarã ichiaba k'inia iru p'anapataadamerã. 


text:
Mamĩda na k'art'ade mɨa ma jarada chiwidi pɨk'a jara bɨ. Chik'inia p'anapatáatɨ. Cristo wãara mãga bapachi ichideerã ome. Parãpa pida k'awaa wãda mãga p'anapataadait'ee. Parã Cristode ijãadai naaweda, p'ãriu pɨk'a bɨde p'anapachida, awaraarã k'iniada-e p'anadap'edaa perã. Mamĩda ɨ̃rá ma p'ãriu pɨk'a bɨdeepa uchia wãda ɨ̃daa pɨk'a bɨdee. 


text:
<pb/>Ma jara aupada wãara mĩda, parãdepemapa jarai ichia awaraarã k'inia iru bɨ Tachi Ak'õrepa jara bɨk'a. Mamĩda chi ɨ̃pema Cristo k'aurepa k'ĩra unuamaa iru bɨ pɨrã, wãara mãga oo-e bɨ. At'ãri ne-inaa k'achia oomaa bɨ, p'ãriu pɨk'a bɨde ook'ajik'a. 


text:
Jõdee abaapa chi ɨ̃pema Cristo k'aurepa k'inia iru bak'ãri, mãgɨpa wãara oopari Tachi Ak'õrepa jara bɨk'a. Wãara mãgɨ́ eperã k'achiade baaipi-e. 


text:
Mamĩda ma eperãpa chi ɨ̃pema Cristo k'aurepa unuamaa iru bɨ pɨrã, ichi k'ĩradoopa k'achiade bɨ, oo-e bairã Tachi Ak'õrepa jara bɨk'a. Wãara mãgɨ́ eperãpa k'awa-e Tachi Ak'õrepa jara bɨ. Ma awara mãgá ne-inaa k'achia oomaa bairã, p'oyaa oo-e Tachi Ak'õrepa jara bɨk'a. 


text:
Warrarã, mɨa parãmaa p'ãru, Jesucristo piuda k'aurepa Tachi Ak'õrepa parãpa p'ek'au k'achia oopata wẽpapida perã. 


text:
Chonaarã, mɨa parãmaa p'ãru, parãpa wãara Jesucristo k'awa p'anadairã. Iru bapachi na p'ek'au eujã bai naaweda. K'ũtrãarã, mɨa parãmaa p'ãru, parãpa Netuara Poro Waibɨa p'oyaa wãda perã. 


text:
Warrarã, mɨa parãmaa p'ãmaa bɨ, parãpa Tachi Ak'õre wãara k'awapata perã. Chonaarã, parãmaa p'ãmaa bɨ, parãpa wãara k'awapata perã chi na p'ek'au eujã ooi naaweda ichita bapari. K'ũtrãarã, ichiaba parãmaa p'ãmaa bɨ, parã Cristode wãara ijãapata perã mãik'aapa oopata perã Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨk'a. Ma awara parãmaa p'ãmaa bɨ Netuara Poro Waibɨapa oopi bɨk'a oodak'aa perã. 


text:
<pb/>P'ananáatɨ na p'ek'au eujãdepema ijãadak'aa beerã p'anapatak'a. Jɨrɨnáatɨ ne-inaa k'achia k'ĩra t'ãdoo na p'ek'au eujãde paraa. Mãga jɨrɨruta pɨrã, chik'inia p'anada-e pai Tachi Ak'õre ome. 


text:
Mɨa mãga jara bɨ na p'ek'au eujãde tachia unupata perã nãgee ne-inaa k'achia k'ĩra t'ãdoo: ne-inaa k'achia oo k'inia p'anɨ tachi t'ãridepai; ne-inaa k'achia unudak'ãri tachi taupa, auk'a oo k'inia p'anɨ; pedee audua p'anapata ne-inaa iru p'anadairã. Tachi Ak'õrepa mãgee ne-inaa k'achia apida oopik'aa eperãarãmaa. 


text:
Mãgee ne-inaa mãik'aapa jõma ne-inaa k'achia na p'ek'au eujãdepemaarãpa oo k'inia p'anɨ jõdaridait'ee. Mamĩda chi Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a oopataarã ichita p'anapataadait'ee iru ome. Wãara Cristode ijãapataarãpa k'ũrapida-e seewa jarapataarãmaa 


text:
<pb/>Warrarã, taarã-e na p'ek'au eujã jõdariit'ee. Parãpa ũrijida Anticristo cheit'ee. Wãara mãgɨ́ jĩak'aarã paraa tachi t'ãide. Mapa k'awa p'anɨ na p'ek'au eujã taarã-e jõdariit'ee. 


text:
Mãgɨɨrã tachi t'ãideepa uchiajida Cristode wãara ijãada-e pada perã tachia ijãapatak'a. Wãara mãgá ijãadap'edaa paara, wãda-e pak'aji. Mamĩda uchiadak'ãri, unupijida ãchidepema apida Cristode wãara ijãada-e paji. 


text:
<pb/>Jõdee parã jõmaweda Cristode wãara ijãa p'anɨ. Parãpa k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida, Jesucristo, chi p'ek'au k'achia wẽe bɨpa mãga k'awapida perã ichi Jaure pëik'ãri parã ome bapariimerã. 


text:
Mɨa na k'art'a p'ãrupa jara k'inia-e bɨ parãpa k'awada-e Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida. Jĩp'a mɨa p'ãmaa bɨ parãpa k'awa p'anadairã ma wãarata jara pëidade seewa apida unudak'aa, Tachi Ak'õrépata ma wãara jarada perã. 


text:
Maperã abaapa jara bɨ pɨrã Tachi Ak'õrepa Jesús pëi-e paji eperãarã rey pamerã, mãgɨ́ eperã seewamaa bɨ. Ma eperã Anticristo, jara bairã Jesús Tachi Ak'õre Warra-e mãik'aapa Tachi Ak'õre Jesús Ak'õre-e. 


text:
Chi mãga jara bɨpa wãara Jesucristode ijãa-e bɨ mãik'aapa Tachi Ak'õre wãara k'awa-e bɨ. Jõdee chi jara bɨpa Jesucristo Tachi Ak'õre Warra, Tachi Ak'õre wãara k'awa bɨ. 


text:
<pb/>Maperã k'irãpátɨ parãpa naaweda ũridap'edaa, ewaa Cristode ijãadak'ãri. Maapai k'awaajida Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida eperãarãmaa mãik'aapa t'ãripa oo k'inia p'aneejida irua oopi bɨk'a. Mãgá oo wãk'ãtɨ wã́tɨ. Mãga ooruta pɨrã, t'ãri a-ba p'anapataadait'ee Tachi Ak'õre ome mãik'aapa ichi Warra Jesucristo ome. 


text:
<pb/>Mɨa naa jaradak'a mãgee Cristo k'ĩra unuamaa iru p'anɨɨrã tachi t'ãide paraa. Mãgɨɨrãpa parã k'ũra k'inia p'anɨ. 


text:
Mamĩda parãpa ũrida-e pait'ee mãgeerãpa jarateepata, Cristopa ichi Jaure pëida perã parã ome bapariimerã. Ma Jaurepa parãmaa ne-inaa wãara jõmaweda jarateepari. Seewa jarateek'aa. Mapa irua jaratee bɨk'a oo wãk'ãtɨ wã́tɨ. Mãgá wãara t'ãri a-ba p'anapataadait'ee Cristo ome. 


text:
<pb/>Warrarã, mãgá t'ãri a-ba p'anaruta pɨrã Cristo ome, parãpa waaweeda-e pait'ee iru waya chek'ãri na p'ek'au eujãdee. Ma ewate iru k'ĩrapite k'ĩra nejasia-ee p'anadait'ee. 


text:
<pb/>Parãpa k'awa p'anɨ Jesucristo, Tachi Ak'õre Warrapa ichita oopari ichi Ak'õrepa jara bɨk'a. Ichiaba k'awadaipia bɨ chi Tachi Ak'õrepa jara bɨk'a ooparipa auk'a Tachi Ak'õre warra.<pb/>


text:
¡K'ĩsíatɨ! Tachi Ak'õrepa tachi audú k'inia iru bapari perã, jarapari tachi ichi warrarã. ¡Wãarapɨ! Mamĩda na p'ek'au eujãdepema ijãadak'aa beerãpa mãga p'oyaa k'awada-e, wãara Tachi Ak'õre k'awadak'aa perã. 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã k'iniarã, ɨ̃rá tachi wãara Tachi Ak'õre warrarã. Mamĩda waide k'awada-e sãga p'anadai Cristo cheda t'ẽepai. Aba k'awa p'anɨ Cristo waya chek'ãri, iruk'a p'anadait'ee, iru k'ĩra wãree k'awadait'ee perã. 


text:
Tachi jõmaweda mãga k'awa p'anɨɨrã nɨmaa p'anɨ iru cherumaa. Mapa mãgá nɨ p'anɨ misa, ne-inaa k'achia jõmaweda oo amaadaipia bɨ, iruk'a p'anadait'ee, k'awa p'anadairã iru p'ek'au k'achia wẽe bapari. 


text:
<pb/>Tachia k'awa p'anɨ chi ne-inaa k'achia oo bɨpa oo-e bɨ Tachi Ak'õrepa jara bɨk'a. Mãga oo-e bak'ãri, k'achiade bɨ. 


text:
Parãpa ichiaba k'awa p'anɨ Jesucristo na p'ek'au eujãdee cheji eperãarãpa p'ek'au k'achia oopata jõmaweda wẽpapiit'ee. Irua maarepida k'achia ook'aa paji. 


text:
Mapa wãara oo k'inia p'anɨɨrãpa irua oopi bɨk'a t'ãri a-ba p'anapata iru ome. Ne-inaa k'achia oo k'iniadak'aa, ichideerã perã. Mamĩda chi ne-inaa k'achia oopataarã t'ãri a-ba p'anadak'aa iru ome, irude wãara ijãadak'aa perã mãik'aapa wãara iru k'awadak'aa perã. 


text:
<pb/>Warrarã, k'ũrapináatɨ apida seewapataarãmaa. Chi ooparipa Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a t'ãri pia bapari Tachi Ak'õrek'a. 


text:
Jõdee chi ne-inaa k'achia ooparipa oomaa bɨ Netuara Poro Waibɨapa oopi bɨk'a. Tachi Ak'õrepa na p'ek'au eujã oodak'ãriipa, Netuara Poro Waibɨapa p'ek'au k'achia k'ĩra t'ãdoo oopari. Ma-it'ee cheji Tachi Ak'õre Warra na p'ek'au eujãdee: jõpiit'ee Netuara Poro Waibɨapa ne-inaa k'achia oopata. 


text:
<pb/>Tachi Ak'õre warrarãpa p'ek'au k'achia oo k'iniadak'aa, Tachi Ak'õre Jaure ãchi ome bapari perã. Wãara k'achiade p'oyaa p'anadak'aa, Tachi Ak'õre warrarã perã. 


text:
Nãga k'awa p'anɨ chisãgɨ́ Tachi Ak'õre warrarã mãik'aapa chisãgɨ́ Netuara Poro Waibɨa warrarã. Chi oo-e bɨpa Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a Tachi Ak'õre warra-e. Ma awara chi ɨ̃pema Cristo k'aurepa k'ĩra unuamaa iru bɨpa Tachi Ak'õre warra-e. Chik'inia p'anapataadaipia bɨ 


text:
Tachia mãga k'awa p'anadairã, oonaadáma Caínpa oodak'a. Ichia ooji Netuara Poro Waibɨapa oopidak'a. Chi ɨ̃pema k'ĩra unuamaa iru bap'eda, peet'aaji. ¿Sãap'eda mãga ooji? Ichi t'ãri k'achia bapachi. Jõdee chi ɨ̃pema t'ãri pia bapachi. 


text:
<pb/>Maperã ɨ̃pemaarã, k'ĩsianáatɨ na p'ek'au eujãdepema ijãadak'aa beerãpa parã k'ĩra unuamaa iru p'anadak'ãri. 


text:
Naaweda tachi jida ãchik'a atuadait'ee paji, Tachi Ak'õrepa jara bɨk'a oodak'aa pada perã. Mamĩda Cristopa tachi o k'achiadeepa k'aripa ataji, ichita p'anapataadamerã Tachi Ak'õre ome mãik'aapa oopataadamerã irua oopi bɨk'a. K'awa p'anɨ tachia wãara mãga oomaa p'anɨ, tachi ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa k'inia iru p'anapata perã. Chi ɨ̃pemaarã k'ĩra unuamaa iru p'anapataarã atuadait'ee. 


text:
Tachi Ak'õre-it'ee eperãpa ichi ɨ̃pema k'ĩra unuamaa iru bɨ pɨrã, auk'a bɨ eperã chĩara peepari ome. Parãpa k'awa p'anɨ chĩara peepataarã ɨt'aa wãdak'aa. 


text:
Nãgá k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa tachi k'inia iru bapari. Jesucristo piuji tachi pari. Mãga ooji tachi audú k'aripa k'inia bada perã. Mãgá tachia pida tachi ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa k'aripa k'inia p'anadaipia bɨ, piuruta pɨjida ma k'aurepa. 


text:
Mapa chi net'aa iru bɨpa ichi ɨ̃pema Cristo k'aurepa chupɨria nɨ̃bɨ unuru pɨrã, mamĩda chupɨria k'awa-e bɨ pɨrã, ma eperãpa ak'ɨpimaa bɨ ichia Tachi Ak'õre k'inia-e bɨ. ¿Sãga ichia Tachi Ak'õre k'inia iru bɨda aima, chi ɨ̃pema Cristo k'aurepa k'aripa-e bɨ pɨrã? 


text:
Warrarã, pedeepapai tachi ɨ̃pemaarã k'inia iru p'anadaik'araa bɨ. Ãra k'aripadaipia bɨ. Mãgá ooruta pɨrã, ak'ɨpidai wãara ãra mãik'aapa Tachi Ak'õre k'inia iru p'anɨ. Inejasia-ee ɨt'aa t'ɨ̃pataadaipia bɨ Tachi Ak'õremaa 


text:
<pb/>Mãgá tachi ɨ̃pemaarã k'inia iru p'anadak'ãri, tachia nãgɨ́ wãarata k'awaadait'ee. Tachi, Tachi Ak'õredeerã. T'ãride mãga k'awadak'ãri, inejasia-ee ɨt'aa t'ɨ̃pataadait'ee irumaa. 


text:
Mamĩda inejasiadarii tachi t'ãridepai k'ĩsiaruta pɨrã: “Aai, mɨa wãara mɨ ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa mak'ɨara k'aripa-e.” Mãga k'ĩsiaruta pɨrã, k'irãpadaipia bɨ Tachi Ak'õrepa ne-inaa jõmaweda k'awa bɨ. Tachi k'ãyaara k'awaara bɨ tachia wãara oo k'inia p'anɨ ichi-it'ee. 


text:
Jõdee, ɨ̃pemaarã k'iniarã, tachia mãgá k'ĩsiada-e p'anɨ pɨrã, wãara inejasia-ee ɨt'aa t'ɨ̃pataadait'ee Tachi Ak'õremaa. 


text:
Ma awara ɨt'aa iididak'ãri Tachi Ak'õremaa, irua ooit'ee jõmaweda tachia iidi p'anɨ. Mãga ooit'ee tachia oopata perã irua jara bɨk'a. 


text:
Tachi Ak'õrepa jara bɨ tachia nãga oodamerã: Ijãadaipia bɨ Jesucristo wãara Tachi Ak'õre Warra mãik'aapa chik'inia p'anapataadaipia bɨ irua jaradak'a. 


text:
Chi ooparipa Tachi Ak'õrepa jara bɨk'a t'ãri a-ba bapari iru ome. Chik'inia p'anapata. Tachia mãga k'awa p'anɨ Tachi Ak'õre Jaurepa tachimaa mãga k'awapipari perã. Ma-it'ee ichi Jaure pëiji tachi ome bapariimerã.<pb/>


text:
Ɨ̃pemaarã k'iniarã, na p'ek'au eujãde seewa-idaa beerã chok'ara paraa. Mãɨrãpa “Tai Tachi Ak'õre Ũraa jarateepataarãda” apata mĩda, ijãanáatɨ ãchia jara p'anɨ. Pia ũridaipia bɨ jõmaarãpa jaramaa p'anɨ, k'awaadait'ee wãara jara p'anɨ Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a wa mãga-e. 


text:
Parãpa k'awaadai chisãgɨ́ eperãpa wãara jara bɨ Tachi Ak'õre Jaurepa jarapi bɨk'a. Chi jara bɨpa: “Jesucristo eperã jĩp'aak'a na p'ek'au eujãde ba cheji” jara bɨ Tachi Ak'õre Jaurepa jarapi bɨk'a, wãara Cristode ijãapari perã. 


text:
Mamĩda chi mãga jara-e bɨpa p'oyaa jara-e Tachi Ak'õre Jaurepa jarapi bɨk'a, mãgɨ́ eperãpa ijãak'aa perã Jesús, Cristo paji. Anticristo na p'ek'au eujãde bada paara, mãgɨ́ pedeeparik'a pedeek'aji. Parãpa k'awa p'anɨ iru cheit'ee t'ẽepai. Mamĩda nãgaweda iru jĩak'aarã na p'ek'au eujãde paraa. 


text:
<pb/>Warrarã, parã Tachi Ak'õredeerã. Mapa parãpa oodak'aa mãgɨ́ seewa-idaa beerãpa jara p'anɨk'a. Parãpa ãchi mãgá p'oyaadai chi parã ome bapari, Tachi Ak'õre waibɨara bairã chi na eujãdepema ijãadak'aa beerã ome bapari, Netuara Poro Waibɨa k'ãyaara. 


text:
Ãchi mãik'aapa jõmaweda na p'ek'au eujãdepema ijãadak'aa beerã Netuara Poro Waibɨa jua ek'ari p'anapata. Maperã na p'ek'au eujãdepema k'ĩsia k'ĩra t'ãdoo jara wãdak'ãri, awaraarãpa ma seewa ũripata mãik'aapa aɨde ijãapata. 


text:
Mamĩda mãga-e tai ome, tai Tachi Ak'õredeerã perã. Taipa wãarata jarateepata Tachi Ak'õre Jaurepa jarapi bɨk'a. Mapa chi Tachi Ak'õre k'awa beerãpa ũri k'inia p'anapata taipa jarapata. Mamĩda chi Tachi Ak'õre k'awa-e beerãpa ũri k'iniadak'aa taipa jarateepata. Ãchia ũri k'inia p'anɨ seewa jarateepataarã, Netuara Poro Waibɨapa jarapi bɨk'a. Nãga k'awaadai chisãgɨ́ wãarata jarateepataarã mãik'aapa chisãgɨ́ seewa jarateepataarã. Tachi Ak'õre k'awa beerãpa wãarata jarateepataarã ũri k'inia p'anapata. Jõdee Tachi Ak'õre k'awa-e beerãpa seewa jarateepataarã ũri k'inia p'anapata. Tachi Ak'õrepa eperãarã jõmaweda k'inia iru bapari 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã k'iniarã, chik'inia p'anapataadáma, Tachi Ak'õrepa mãga oopi bairã. Jõmaarãpa awaraarã k'inia iru p'anapata mãgá p'anapataadai, Tachi Ak'õre warrarã perã mãik'aapa Tachi Ak'õre k'awa p'anapata perã. 


text:
Chi awaraarã k'inia-e bɨpa Tachi Ak'õre k'awa-e bɨ, Tachi Ak'õrepa jõmaweda k'inia iru bapari perã. 


text:
Nãgá Tachi Ak'õrepa unupiji tachi audú k'inia iru bapari. Na p'ek'au eujãdee pëiji ichi Warra apai iru bada, mãgɨ́ k'aurepa tachi ichita p'anapataadamerã iru ome. 


text:
Tachi Ak'õrepa ichi Warra mãgá pëik'ãri, ak'ɨpiji tachi wãara k'inia iru bapari. Tachia iru mãgá k'iniada-e paji. Iruata tachi k'inia iru baji. Mapa ichi Warra pëiji piumerã tachia p'ek'au k'achia oopata wẽpapiit'ee. 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã k'iniarã, Tachi Ak'õrepa tachi mãgá audú k'inia iru bapari perã, tachi jida chik'inia p'anapataadaipia bɨ. 


text:
Apidaapa Tachi Ak'õre k'ĩra unuda-e p'anɨ. Mamĩda tachi chik'inia p'anaruta pɨrã, t'ãri a-ba p'anapataadait'ee Tachi Ak'õre ome. Mãgá tachi k'ap'ɨa pari irua jõmaarãmaa unupiit'ee wãara irua ãra jida k'inia iru bapari. 


text:
Nãga k'awa p'anɨ tachi t'ãri a-ba p'anapata Tachi Ak'õre ome. Irua ichi Jaure pëiji tachi ome bapariimerã. 


text:
Ma awara taipa Tachi Ak'õre Warra bapata unujida tachi taupa. Mapa jõmaarãmaa nãga nepɨrɨpata: Tachi Ak'õrepa ichi Warra pëiji na p'ek'au eujãdepemaarã o k'achiadeepa k'aripa atade. 


text:
<pb/>Mãgá tachia Tachi Ak'õre k'awa p'anɨ mãik'aapa ijãa p'anɨ irua tachi k'inia iru bapari. Tachi Ak'õrepa eperãarã jõmaweda k'inia iru bapari perã, eperãpa auk'a Tachi Ak'õre k'inia iru bak'ãri, t'ãri a-ba bapari iru ome. 


text:
Tachia Tachi Ak'õre mãgá k'inia iru p'anadak'ãri, oomaa p'anɨ irua k'inia bɨk'a. Irua k'inia bɨ waawee-ee p'anadamerã ichi k'ĩrapite, ichi ewari waibɨa ewate pak'ãri. Wãara ma ewate mãga p'anadait'ee, na p'ek'au eujãde p'anɨ misa iru ome t'ãri a-ba p'anapata perã, Jesucristo iru ome t'ãri a-ba baparik'a. 


text:
Wãara Tachi Ak'õre k'inia iru baparipa maarepida waawee-ee bapari, k'awa bairã Tachi Ak'õrepa iru auk'a k'inia iru bapari mãik'aapa maarepida iru k'achia oo-e pait'ee. Mamĩda chi waide mãga k'awa-e bɨpa Tachi Ak'õre waawee bapari, k'ĩsia bairã Tachi Ak'õrepa ichi k'achia ooi. Mapa tachia nãga k'awadai. Eperã abaapa waawee bɨ pɨrã Tachi Ak'õrepa iru k'achia ooit'ee, ma eperãpa waide pia k'awa-e bɨ Tachi Ak'õrepa iru audú k'inia iru bapari. 


text:
Tachidepemapa jarai ichia Tachi Ak'õre k'inia iru bapari. Mãga jara bɨ mĩda, ichi t'ãride chi ɨ̃pema Cristo k'aurepa unuamaa iru bɨ pɨrã, mãgɨ́ eperã seewamaa bɨ. Ichi ɨ̃pema unu bɨta k'inia-e bɨ pɨrã, ¿sãga k'inia iru bai Tachi Ak'õre, unu-e bɨta? 


text:
Maperãpɨ Jesucristopa jaraji chi Tachi Ak'õre k'inia iru bɨpa ichi ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa auk'a k'inia iru baipia bɨ.<pb/>


text:
Jõmaweda Tachi Ak'õre warrarãpa nãga ijãapata: Jesús, Cristo, ichi aɨ, Tachi Ak'õrepa pëida eperãarã rey pamerã. K'ĩsiadáma nãgɨde. Tachia k'awa p'anɨ eperã abaapa awaraa eperã k'inia iru bak'ãri, ma eperã warrarã paara k'inia iru bapariit'ee. 


text:
Mãga bɨ ichiaba Tachi Ak'õre ome. Tachia Tachi Ak'õre k'inia iru p'anadak'ãri mãik'aapa oodak'ãri irua jara bɨk'a, k'awa p'anɨ iru warrarã jida k'inia iru p'anadait'ee. 


text:
Oodak'ãri Tachi Ak'õrepa jara bɨk'a, ak'ɨpimaa p'anɨ wãara iru k'inia iru p'anɨ. Irua iidi-e bɨ oodamerã ne-inaa tachia p'oyaa oodak'aa. 


text:
Tachia oodai Tachi Ak'õrepa jara bɨk'a, iru warrarã perã. Jõmaweda Tachi Ak'õre warrarãpa na p'ek'au eujãdepema k'achia k'ĩra t'ãdoo oo amaa wãk'ãtɨ wãpata, oo k'inia p'anapata perã irua jara bɨk'a. Tachia ne-inaa k'achia mãgá oo amaadai Cristode ijãapata perã. 


text:
Mapa jaradai: “Tachia ijãadak'ãri Jesús Tachi Ak'õre Warra, irua k'aripapari tachia na p'ek'au eujãdepema ne-inaa k'achia jõma oo amaa wãk'ãtɨ wãdamerã.” Tachi Ak'õrepa jarada Jesús ichi Warra 


text:
<pb/>Jesucristo na p'ek'au eujãdee chek'ãri, ak'ɨpiji ichi Tachi Ak'õre Warra. Mãga ooji paniapa poro choopik'ãri mãik'aapa ichi waa bat'ak'ãri. Jesús, ichi aɨ, Cristo paji poro choopik'ãri paniapa mãik'aapa ichi waa bat'ak'ãri. Tachi Ak'õre Jaurepata ichiaba tachimaa k'awapipari Jesús Tachi Ak'õre Warra. Ma Jaurepa ichita wãarata k'awapipari. Maperã ijãa p'anɨ wãara Jesús Tachi Ak'õre Warra. 


text:
Tachi Ak'õre Jaurepa ma wãarata k'awapipari perã tachimaa; Jesupa ooda perã Tachi Ak'õrepa oopidak'a poro choopik'ãri paniapa mãik'aapa Jesupa ooda perã Tachi Ak'õrepa oopidak'a iru waa bat'ak'ãri. 


text:
K'ĩsiadáma nãgɨde. Eperãarãpa charraarã k'ĩrapite ne-inaa jaradak'ãri, ijãapata mãɨrãpa jara p'anɨ. Maperã audupɨara ijãadaipia bɨ Tachi Ak'õrepa ne-inaa jarak'ãri, ichi jõmaarã k'ãyaara waibɨara bapari perã. Ichia jaramaa bɨ Jesucristo ichi Warra ma jarada õpeepa. 


text:
Mapa chi Tachi Ak'õre Warrade ijãaparipa k'awa bɨ iru wãara Tachi Ak'õre Warra, Tachi Ak'õre Jaurepata ma eperã t'ãride mãga k'awapipari perã. Mamĩda chi mãga ijãa-e bɨpa jõmaarãmaa ak'ɨpimaa bɨ ichi k'ĩsiade Tachi Ak'õrepa seewa jara bɨ. 


text:
Mapa jaradai: “Chi Tachi Ak'õre Warrade wãara ijãapari ɨt'aa wãit'ee. Mamĩda chi Tachi Ak'õre Warrade ijãa-e bɨ ɨt'aa wã-e pait'ee. Mãgɨ́ atuait'ee.” Juanpa awaraa ũraa jarada 


text:
<pb/>Mɨa jõma jara aupada na k'art'ade p'ãji parã, Tachi Ak'õre Warrade ijãapataarã, k'awaadamerã wãara ichita p'anapataadait'ee Tachi Ak'õre ome. 


text:
<pb/>Maperã tachi inejasia-ee ɨt'aa iidipata Tachi Ak'õremaa. T'ãride k'awa p'anɨ tachia iidiruta pɨrã Tachi Ak'õrepa ne-inaa oomerã ichia oo k'inia bɨk'a eperãarã k'aripait'ee, tachia iidiruta irua ũriit'ee. 


text:
Ma awara k'awa p'anadairã irua ũripari mãgá iididak'ãri, ichiaba k'awa p'anɨ irua ooit'ee tachia iidi p'anɨk'a. 


text:
<pb/>Parãdepemapa unuru pɨrã pɨ ɨ̃pema Cristo k'aurepa ne-inaa k'achia oomaa bɨ, ɨt'aa t'ɨ̃ipia bɨ ma ɨ̃pema pari, Tachi Ak'õrepa iru chupɨria k'awaamerã. Mãgá pɨa ma ɨ̃pema k'aripai, Tachi Ak'õrepa iru ɨt'aa wãpimerã. Mãga ooi ma ɨ̃pemapa oo bɨ pɨrã ne-inaa k'achia, ma k'aurepa tachi atuapi-e. Mamĩda ne-inaa k'achia paraa, ma k'aurepa tachi atuapipari. Irua mãgɨ́ oo bɨ pɨrã, mɨa parãmaa jara-e ɨt'aa t'ɨ̃damerã iru pari. 


text:
Wãara eperãarãpa ooda-e p'anadak'ãri Tachi Ak'õrepa jara bɨk'a, ne-inaa k'achia oomaa p'anɨ iru k'ĩrapite. Mamĩda p'ek'au k'achia jõmaapa tachi atuapi-e. 


text:
<pb/>K'awa p'anɨ Tachi Ak'õre warrarãpa p'ek'au k'achia oo amaa wãk'ãtɨ wãpata, Tachi Ak'õre Warra, Jesucristopa ãra k'aripapari perã. Irua ãra ak'ɨpari Netuara Poro Waibɨapa ãramaa ne-inaa k'achia oopinaamerã. 


text:
K'awa p'anɨ tachi Cristode ijãapataarã Tachi Ak'õredeerã. Jõdee apemaarã na p'ek'au eujãdepemaarã Netuara Poro Waibɨa jua ek'ari p'anapata. 


text:
Ichiaba k'awa p'anɨ Tachi Ak'õre Warra na p'ek'au eujãdee cheji Tachi Ak'õre k'awapiit'ee tachimaa, mãgá k'awaadamerã k'aita wãara Tachi Ak'õre. Tachi ijãapataarã chaa t'ãri a-ba bapari ma wãara Ak'õre ome, t'ãri a-ba bapari perã iru Warra Jesucristo ome. Mãgɨta wãara Tachi Ak'õre. Iru k'aurepata ɨt'aa wãdait'ee. 


text:
Chi mãga ijãada-e p'anɨɨrã seewadeta ijãa p'anɨ. Ãchia ijãapata chi ne-inaa juapa ooda k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃pataarãk'a. Mapa ijãanáatɨ ãchik'a. Mãgapai paji.<pb/>


text:
Mɨ, Pedro Jesucristopa pëida ichi ũraa jarateede. Mɨa na k'art'a p'ã pëiru parã, Tachi Ak'õrepa jɨrɨt'eradaarãmaa Cristode ijãadamerã; chi awara-awaraa p'anapataarã k'ĩra tewaraarãk'a nãgɨ́ eujãde: Ponto, Galacia, Capadocia, Ásia mãik'aapa Bitinia; mãgɨ́ eujãde. 


text:
Tachi Ak'õrepa naaweda k'ĩsia iru badak'a, parã jɨrɨt'eraji. Iru Jaurepa parã awara bɨji oodamerã Jesucristopa oopi bɨk'a mãik'aapa p'ek'au k'achia wẽe p'anadamerã iru waa bat'ada k'aurepa. Mɨa ɨt'aa iidi bɨ Tachi Ak'õrepa parã audú pia ak'ɨ bapariimerã. Mãgá k'ãiwee p'anapataadait'ee. Cristode ijãapataarãpa ɨt'ari ne-inaa pia iru p'anadait'ee 


text:
<pb/>O-ĩa ɨt'aa t'ɨ̃dáma Tachi Ak'õremaa. Iru Tachi Waibɨa Jesucristo Ak'õre. Tachi audú chupɨria k'awaada perã, ichi Jaurepa tachi waya t'o pɨk'apiji ichideerã p'aneedamerã. Mãga ooji Jesucristo piup'eda, chok'ai p'irabaipik'ãri. Ma k'aurepata k'awa p'anɨ tachi jida ichiaba chok'ai p'irabaidait'ee. 


text:
Ma awara k'awa p'anɨ tachia iru p'anadait'ee ne-inaa jõmaweda Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bɨ teeit'ee ichideerãmaa. Mãgɨ́ ne-inaa ɨa iru bɨ ɨt'ari parã-it'ee. Mãgɨ́ ne-inaa pi-ia bɨ. Jõk'aa mãik'aapa sore pak'aa, ne-inaa ɨt'aripema perã. 


text:
Parãpa wãara Tachi Ak'õrede ijãapata perã, irua parã ak'ɨ bapariit'ee mãgɨ́ ne-inaa unurutamaa. Iru jõmaarã k'ãyaara waibɨara bairã, parã ak'ɨpari atuanaadamerã ichi ewari waibɨa ewate, na p'ek'au eujã jõk'ãri. Ma ewate irua unupiit'ee jõma ichia k'ĩsia iru bɨ ichideerã-it'ee. Ijãapataarã o-ĩa p'anapata 


text:
<pb/>Tachi Ak'õrepa mãga oopari perã parã-it'ee, t'ãri o-ĩa p'anapata. Mamĩda ɨ̃rá, taarã-e nɨde k'ĩsia p'uadaridai, nepɨra k'ĩra t'ãdoode baaidak'ãri. 


text:
Parã nepɨrade baaipata k'awaadait'ee wãara Cristode ijãapata wa mãga-e. K'ĩsíatɨ nãgɨde. Eperãarãpa t'ɨpɨtaude nẽe torrabaipata, nejarra uchiamerã. Mãga pɨk'a parã nepɨrade baaipata, audupɨara Cristode ijãapataadamerã. Nẽe pi-ia bɨ, mamĩda pipɨara bɨ Cristode ijãait'ee. Nẽe jõdaipari na eujãdepema perã. Mamĩda eperãpa wãara Cristode ijãak'ãri, jõ-e pait'ee. Mapa chóotɨ parã ijãa p'anɨde, nepɨrade baairuta pɨjida. Mãga ooruta pɨrã, Jesucristo waya chek'ãri, Tachi Ak'õrepa pia pedeeit'ee parãmaa. 


text:
<pb/>Parãpa Cristo waide unuda-e p'anɨ mĩda, iru k'inia iru p'anɨ. Ma awara ɨ̃rá unuda-e p'anɨ mĩda, irude ijãapata. Mapa t'ãri o-ĩa p'anapata. Pedee wẽ-e jarait'ee sãga parã audupai o-ĩa p'anɨ. 


text:
Parãpa k'awa p'anɨ wãara ijãapata perã, Tachi Ak'õrepa parã k'aripamaa bɨ atuanaadamerã. Chonaarãwedapemaarãpa k'awa k'inia p'anadap'edaa 


text:
<pb/>Chonaarãweda Ak'õre pedee jarapataarãpa pi-ia ak'ɨjida Tachi Ak'õre Ũraa p'ãda k'awaadait'ee sãga Tachi Ak'õrepa eperãarã k'aripait'ee atuanaadamerã, parã ome oomaa bɨk'a. Mãgá ak'ɨ p'anɨ misa, ãchia jõma pia k'awada-e paji mĩda, Tachi Ak'õrepa jarapiji ãramaa sãga irua parã ɨ̃rapemaarã k'aripait'ee baji, eperãarã jõmaweda k'inia iru bairã. 


text:
Cristo Jaurepa ãramaa jarapipachi iru cheit'ee bada, chupɨria nɨ̃bait'ee bada mãik'aapa k'ĩra wãree bait'ee bada, jõmaarã k'ãyaara waibɨara pak'ãri. Mapa ãrapa audú k'awa k'inia p'anapachida sãga mãik'aapa sãapai ma jõma p'asait'ee paji. 


text:
Mamĩda Tachi Ak'õrepa ãramaa k'awapiji mãgɨ́ pedee jaradak'ãri irua jarapidak'a, ãchi-it'ee-e paji. Ma k'ãyaara parã ɨ̃rapemaarã-it'ee paji. Mãgɨ́ pedee parãpa ũrijida Tachi Ak'õre Ũraa jarateepataarãpa parãmaa jarateedak'ãri Cristopa ooda parã o k'achiadeepa k'aripa atait'ee. Mãga jarateejida Tachi Ak'õre Jaure ɨt'ariipa ãra ome ba cheda perã. ¡Angeleerãpa paara mãgɨ́ net'aa jõma k'awa k'inia p'anapata! Mamĩda k'awada-e tachia k'awa p'anɨk'a. Cristode ijãapataarã k'achia wẽe p'anapataadaipia bɨ 


text:
<pb/>Maperã k'ĩra jĩp'a p'anapatáatɨ. Ichita k'ĩsíatɨ Tachi Ak'õrepa ooit'ee bɨde parã k'aripait'ee Cristo waya chek'ãri. 


text:
Warrarã chok'ek'ee p'anapatak'a p'anapatáatɨ. Ijãadai naaweda p'anapatap'edaak'a p'ananáatɨ. Maapai Tachi Ak'õre k'awada-e p'anadap'edaa perã, ne-inaa k'achia pariatua oopachida; pãchia oo k'iniata. 


text:
Ma k'ãyaara ne-inaa jõmaade k'achia wẽe p'anapatáatɨ, Tachi Ak'õre k'achia wẽe bapari perã. Iruata parã jɨrɨji mãga p'anapataadamerã. 


text:
Iru ũraa p'ãdade auk'a jara bɨ:<pb/>‘K'achia wẽe p'anapatáatɨ, mɨ mãga bapari perã.’ <n>(Lv 19.2)</n> Tachi Ak'õre waaweedaipia bɨ 


text:
<pb/>Tachi Ak'õre, “Ak'õreda” a p'anɨ pɨrã, iru waaweedaipia bɨ na p'ek'au eujãde p'anɨ misa k'ĩra tewaraarãk'a. Iru waaweedaipia bɨ irua jõmaarãpa ne-inaa oopata auk'a ak'ɨpari perã jarait'ee pia wa k'achia. 


text:
Pariatua parãpa ne-inaa k'achia oo wãpachida pãchi chonaarãpa oo p'anadap'edaak'a. Pia k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa parã k'aripa-e paji ma naaweda o k'achiade wãdadeepa, apidaapa irumaa p'aadap'edaa perã ne-inaa jõparipa, nẽek'a maa-e pɨrã p'arat'ak'a. 


text:
Ma k'ãyaara Tachi Ak'õrepa parã ma o k'achiadeepa k'aripa ataji Cristo waa bat'ada k'aurepa. Ma waa pipɨara baji ne-inaa awaraa k'ãyaara, oveja chak'e waak'a bada perã. Chonaarãweda eperãarãpa oveja chak'e maarepida t'uda anida wẽe ateedak'ãri peepidait'ee mãik'aapa paadait'ee Tachi Ak'õre-it'ee, irua ãra pia ak'ɨpachi. Mãga bɨ Cristo waa ome. Iru maarepida k'achia wẽe baji. Mapa iru waa bat'ada k'aurepa Tachi Ak'õrepa irude ijãapataarã pia ak'ɨpari. 


text:
Na eujã ooi naaweda Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru baji Cristopa ichi waa bat'amerã eperãarã k'aripait'ee. Mamĩda ɨ̃rapaita, na p'ek'au eujã jõi naaweda, irua Cristo pëiji parã ɨ̃rapemaarã k'aripade. 


text:
Ma awara Cristo chok'ai p'irabaipiji mãik'aapa ɨt'aa ateeji ichi k'ĩra wãree eujãdee. Mapa Cristo k'aurepa parãpa Tachi Ak'õrede wãara ijãapata mãik'aapa k'awapata jai-idaadak'ãri, irua parã ichiaba chok'ai p'irabaipiit'ee. Chik'inia p'anapataadaipia bɨ 


text:
<pb/>Parãpa ũridap'eda Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida Cristode, t'ãripa ijãajida mãik'aapa Ak'õrepa parã p'ek'au k'achia wẽpapiji. Mapa ɨ̃rá wãara pãchi ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa k'inia iru p'anadai. Mapa jĩp'a pãchi t'ãripa chik'inia p'anapatáatɨ. 


text:
Mãga p'anadaipia bɨ Tachi Ak'õre Jaurepa parã waya t'o pɨk'apida perã ichideerã p'aneedamerã. Mãga padaida-e paji pãchi ak'õreerã k'aurepa, ewaa t'odak'a. Mãgee ak'õreerã piupata. Mamĩda Tachi Ak'õre ichita chok'ai bapari. Iruata parã ichideerã papiji ichi pedee k'aurepa. Mãgɨ́ pedee jõk'aa. Ichita bapari Tachi Ak'õrek'a. Mapa parã jida ichita p'anapataadait'ee. 


text:
Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨ:<pb/>‘Eperãarã jõmaweda p'ũajarak'a p'anɨ. P'ũajara bap'eda, taarã-ee pɨɨdaipari. Ichiaba p'ũajara p'ono t'onop'eda, pi-ia unupata mĩda, piu baaipari eujãde. 


text:
Mamĩda mãga-e Tachi Ak'õre pedee ome. Mãgɨ́ ichita bapari.’ <n>(Is 40.6-8)</n> Parãpa mãgɨ́ pedee ũrijida Tachi Ak'õre Ũraa jarateepataarãpa parãmaa jarateedak'ãri Cristopa ooda parã k'aripait'ee atuanaadamerã. Mãgɨ́ pedee pia k'aurepata parã jida ichita p'anapataadait'ee.<pb/>


text:
Maperã oo amáatɨ ne-inaa k'achia k'ĩra t'ãdoo. Seewanáatɨ mãik'aapa seewata ne-inaa oonáatɨ. Awaraarã k'ĩra unuamaa iru p'ananáatɨ ãrapa net'aa iru p'anɨ k'aurepa. Pedee k'achia apida chĩara ãpɨte jaranáatɨ. 


text:
Ma k'ãyaara, ara warra ewaa t'oda juto k'inia bɨk'a, k'awaa k'inia p'anapatáatɨ Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida. Mãgá oo wãdait'ee irua oopi bɨk'a ɨt'aa wãrutamaa. 


text:
<pb/>Mapa óotɨ irua k'inia bɨk'a. Irua tachi k'aripapari ichita chok'ai p'anapataadamerã. Eperãarãpa iru yiaraa iru p'anapachida te oopataarãpa mãu orp'e-ee yiaraa iru p'anapatak'a, mãu basa-it'ee jɨrɨt'eradak'ãri. Mamĩda Tachi Ak'õre k'ĩrapite iru chi mãu pipɨara pɨk'a bɨ, Tachi Ak'õrepa iru jɨrɨt'erada perã. 


text:
Parã jida ma ichita bapari tedepema mã́uk'apɨ p'anɨ ichita p'anapataadait'ee perã. Mapa oopítɨ Tachi Ak'õremaa irua k'inia bɨk'a. Mãga oodak'ãri, parãpa mimia oodait'ee p'aareerãpa oopatak'a ne-animalaarã peedap'eda, paadak'ãri Tachi Ak'õre-it'ee. Mamĩda ma k'ãyaara ne-inaa pipɨara oodait'ee, Cristo k'ap'ɨa pari ne-inaa oodait'ee perã ichi Jaurepa oopi bɨk'a. 


text:
Chonaarãweda Tachi Ak'õrepa mãga jaraji ichi Ũraa p'ãdade:<pb/>‘Mɨa aba pi-ia bɨta jɨrɨt'eraji bɨit'ee mɨchi ɨt'aripema Sión p'uurude, parãpa irude ijãadamerã. Irude ijãapataarã k'ĩra nejasia p'anada-e pait'ee ma p'uurude panadak'ãri, ichideerã perã.’ <n>(Is 28.16)</n> 


text:
<pb/>Wãara parã ijãapataarã-it'ee iru jõmaarã k'ãyaara pipɨara bɨ. Mamĩda mãga-e ijãadak'aa beerã-it'ee. Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨ:<pb/>‘Te oopataarãpa mãu k'iniada-e padap'edaa pipɨara padachi.’ <n>(Sal 118.22)</n> 


text:
Ichiaba awara ãi Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨ:<pb/>‘Ara eperã mãumaa t'ĩutɨparik'a, mãga pɨk'a eperãarã chok'ara t'ĩutɨ pɨk'adait'ee ma mãu pipɨara papida k'aurepa.’ <n>(Is 8.14)</n> Mãgɨ́ mãu Jesucristo. Wãara ijãadak'aa beerã t'ĩutɨ pɨk'apata, Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida Cristo k'ap'ɨa pari ijãadaamaa p'anadap'eda, atuadait'ee perã Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru badak'a. 


text:
<pb/>Mamĩda Ak'õrepa parãta jɨrɨt'eraji ichideerã p'anadamerã. Ichiaba jõmaarã reypa parã awara bɨji mimia oodamerã ichi pari, p'aareerãpa Ak'õre mimia oopatak'a. Ak'õrepa k'inia bɨ parã ichi p'uuru pidaarã p'anadamerã ichik'a, k'achia wẽe. Ichideerã papiji parãpa jõmaarãmaa jaradamerã irua ooda eperãarã k'aripait'ee. Iruata parã jɨrɨji uchiadamerã ijãadak'aa beerã p'ãriu pɨk'a p'anɨdeepa t'ĩudait'ee ɨ̃daa pɨk'a pi-ia bɨdee iru ome. 


text:
Naaweda parã Tachi Ak'õre p'uuru pidaarã-e paji. Mamĩda ɨ̃rá iru p'uuru pidaarã. Naaweda Tachi Ak'õrepa parã chupɨria k'awa-e paji, ijãadak'aa p'anadap'edaa perã. Mamĩda ɨ̃rá parã chupɨria k'awaa bɨ, ichideerã perã. Oopatáatɨ Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a 


text:
<pb/>Mapa ɨ̃pemaarã k'iniarã, mɨa enenee nɨ̃bɨ oonaadamerã pãchi p'ek'au k'achia ooyaa bɨ k'ap'ɨapa oopi k'inia bɨk'a. Mãgɨpa chõo pɨk'apari tachi t'ãri ome. Parã k'ĩra tewaraarãk'a p'anapata ijãadak'aa beerã t'ãide. Mapa oodaik'araa bɨ ãchia oopatak'a. 


text:
Ma k'ãyaara ãchi t'ãide k'ĩra jĩp'a p'anadaipia bɨ. Mãgá p'anaruta pɨrã, ãchia “k'achia beerãda” aruta pɨjida parã ãpɨte, unudait'ee parãpa ne-inaa pia oo p'anɨ mãik'aapa Tachi Ak'õre cheru ewate jaradait'ee iruata parãmaa mãga oopiji. 


text:
<pb/>Na p'ek'au eujãde p'anɨ misa, óotɨ eperãarã poroorãpa jara p'anɨk'a, apidaapa Tachi Waibɨa ãpɨte k'achia pedeenaadamerã parã k'aurepa. Mãga oodaipia bɨ César ome, iru waibɨara bairã apemaarã poro waibɨarã k'ãyaara. 


text:
Ichiaba mãga oodaipia bɨ iru ek'ari p'anɨɨrã ome. Irua ãra pëipari k'achia beerã atadamerã mãik'aapa miapidamerã; jõdee t'ãri pia p'anɨɨrãmaa pia pedeedamerã. 


text:
Tachi Ak'õrepa k'inia bɨ parãpa ne-inaa pia aupai oodamerã. Mãga ooruta pɨrã, chi k'ĩsia k'awa-ee p'anɨɨrãpa parã ãpɨte pariatua pedeeda-e pai. K'ĩup'ee p'anadait'ee. 


text:
<pb/>Parã esclavoorã-e. Mapa p'anapatáatɨ esclavo-eerãk'a. Mamĩda mãɨmisa k'ĩsianáatɨ oodait'ee pãchia oo k'iniata, ne-inaa k'achia oorutamaa. Ma k'ãyaara p'anapatáatɨ Tachi Ak'õre esclavoorãk'a, oomaa irua oopi bɨk'a. 


text:
T'ãri pia p'anapatáatɨ jõmaarã ome. K'inia iru p'anapatáatɨ pãchi ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa. Tachi Ak'õre waaweepatáatɨ mãik'aapa César waaweepatáatɨ, eperãarãpa ãchi poro waibɨarã waaweepatak'a. P'anadaipia bɨ Cristo mimiapataarãk'a 


text:
<pb/>Teeda mimiapataarã, pãchi poro waibɨarã waaweepatáatɨ mãik'aapa oopatáatɨ ãrapa jara p'anɨk'a. Mãga oodaipia bɨ ãra t'ãri pia p'anɨ pɨrã, maa-e pɨrã t'ãri k'achia p'anɨ pɨjida. 


text:
Ãrapa parã miapidai, ne-inaa k'achia ooda-e p'anɨ mĩda. Mamĩda k'ĩrau-ee chooruta pɨrã oo k'inia p'anadairã Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a, irua parã pia ak'ɨit'ee. 


text:
Jõdee mãgá ak'ɨ-e pait'ee parãpa ne-inaa k'achia oodap'eda, k'ĩrau-ee chooruta pɨrã miapidak'ãri ma k'achia oodap'edaa k'aurepa. Mamĩda parã k'ĩrau-ee chooruta pɨrã miapidak'ãri ne-inaa pia oodap'edaa perã, mãgara Tachi Ak'õrepa parã pia ak'ɨit'ee. 


text:
Ma-it'ee Tachi Ak'õrepa parã jɨrɨji, Cristo jĩak'a p'anapataadamerã. Iru miaji parã k'aripait'ee. K'inia bɨ parãpa awaraarã auk'a k'aripadamerã, miaruta pɨjida mãga oo p'anɨ k'aurepa. Tachi Ak'õre pedee jaraparipa irude nãga jaraji:<pb/> 


text:
Cristomaa ik'achia jaradak'ãri, mãgá p'anauk'aa paji. Miapidak'ãri, maarepida jarak'aa paji k'achia ooit'ee iru ɨmɨateedap'edaarãmaa. Ma k'ãyaara ma nepɨra ichiak'au bɨji Tachi Ak'õrepa oomerã ichia oo k'iniata. K'awaji Tachi Ak'õrepapai ak'ɨi eperãarãpa oopata jarait'ee pia wa k'achia. 


text:
Kurusode bak'ãri, Cristopa ichi itu tachia p'ek'au k'achia oopata iru baji ichi k'ap'ɨade. Mãgá piuji tachia p'ek'au k'achia oopata k'aurepa, tachi uchiadaidamerã p'ek'au k'achia jua ek'ariipa mãik'aapa k'achia wẽe p'anapataadamerã Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a. Ma p'ek'au k'achia oopatap'edaa perã, parã k'ayaa pɨk'a p'anapachida. Mamĩda Cristo miapida k'aurepa parã pari, jɨpa pɨk'a p'aneejida. Maperãpɨ ɨ̃rá parã ichita p'anapataadait'ee Tachi Ak'õre ome. 


text:
Parãpa ijãadai naaweda, p'anapachida oveja o atua bɨk'a, Tachi Ak'õre k'awada-ee p'anadap'edaa perã. Mamĩda ɨ̃rá, ma oveja ãpɨtee cheruk'a ichi ak'ɨpari waya unu atarumaa, mãga pɨk'a parã o k'achiade wãdap'edaadeepa ãpɨtee chejida unu atarutamaa pãchi ak'ɨpari, Cristo ome. Iruata parã t'ãri ak'ɨpari.<pb/>


text:
Mɨa parã wẽraarã miak'ãi beerã ũraait'ee oodamerã pãchi ɨmɨk'ĩraarãpa jara p'anɨk'a. Mãga ooruta pɨrã, chi ɨmɨk'ĩraarã ijãadak'aa p'anɨɨrãpa Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida ijãadai parã k'aurepa. Cristopa ooda ãchimaa jarada-e p'anɨ mĩda, ãchia irude ijãadai, 


text:
Parã wẽraarã Cristode ijãapataarãpa jɨrɨdaik'araa bɨ k'ĩra wãree p'anadait'ee ɨ̃rɨpai, pãchi poro pi-ia bida p'anɨpa maa-e pɨrã ne-inaa nẽedee ooda jɨ̃ p'anɨpa maa-e pɨrã p'aru pi-ia jɨ̃ p'anɨpa. 


text:
Ma k'ãyaara jɨrɨdaipia bɨ t'ãride k'ĩra wãree p'anadait'ee, awaraarãpa mãgee k'ĩra p'oyaa unuda-e p'anɨ mĩda. Tachi Ak'õre-it'ee piara bɨ t'ãri pia mãik'aapa k'ãiwee p'anapataadamerã, ne-inaa ɨ̃rɨpai oopata k'ãyaara. Mãgee ne-inaa jõpata, mamĩda ne-inaa t'ãride ichita bapari. 


text:
Mãgá p'anapachida chonaarãwedapema wẽraarã, Tachi Ak'õrede ijãapatap'edaa. T'ãride k'ĩra wãree p'anapachida ijãapatap'edaa perã Tachi Ak'õrepa ãchi k'aripait'ee mãik'aapa oopatap'edaa perã ãchi ɨmɨk'ĩraarãpa jaradap'edaak'a. 


text:
Mãga paji Abraham wẽra Sara. Ichia oopachi Abrahampa jaradak'a mãik'aapa irumaa: “mɨchi poro waibɨada” apachi. Parã Sara k'aurãk'a p'anɨ, iruk'a ne-inaa pia ooruta pɨrã mãik'aapa ne-inaa apidaamaa p'erapida-e p'anɨ pɨrã. 


text:
<pb/>Ichiaba ũraait'ee parã ɨmɨk'ĩraarã Cristode ijãapataarã k'ĩsia k'awaa p'anadamerã p'anapataadait'ee pãchi wẽraarã ome. Ãra k'aripapatáatɨ juatau mak'ɨara wẽe p'anadairã ɨmɨk'ĩraarãk'a. Ma awara ãra pia ak'ɨpatáatɨ, auk'a Cristode ijãapata perã mãik'aapa ɨt'aa wãdait'ee perã Tachi Ak'õrepa k'aripap'eda. Ãra mãgá pia ak'ɨdaipia bɨ Tachi Ak'õrepa parãpa ɨt'aa iidipata p'anaumerã. Sãga p'anapataadaipia bɨ awaraarã ome 


text:
<pb/>Ma awara parã jõmaarãmaa ũraait'ee auk'a k'ĩsia p'anapataadamerã oodait'ee Cristopa oopi bɨk'a. T'ãri auk'a p'anapatáatɨ mãik'aapa chik'inia p'anapatáatɨ ɨ̃pemaarã perã Cristo k'aurepa. Awaraarã chupɨria k'awaa p'anapatáatɨ mãik'aapa audua-ee p'anapatáatɨ. 


text:
Awaraarãpa parãmaa ne-inaa k'achia oodak'ãri, auk'a oonáatɨ. Parãmaa ik'achia jaradak'ãri, auk'a jaranáatɨ. Ma k'ãyaara ãchimaa pia pedéetɨ mãik'aapa ɨt'aa iidítɨ Tachi Ak'õrepa ãchi k'aripamerã. Ma-it'ee Tachi Ak'õrepa parã jɨrɨji, parã jida k'aripa k'inia bada perã. 


text:
Iru ũraa p'ãdade jara bɨ:<pb/>‘Eperã t'ãri o-ĩa taarã ba k'inia bɨ pɨrã na p'ek'au eujãde, awaraarã ãpɨte pedee k'achia jara amaaipia bɨ mãik'aapa seewa amaaipia bɨ. 


text:
Ne-inaa k'achia k'ĩra t'ãdoo oo amaaipia bɨ mãik'aapa ne-inaa pia ooipia bɨ. Jɨrɨipia bɨ k'ãiwee bapariit'ee jõmaarã ome. 


text:
Ma jõma ooipia bɨ Tachi Waibɨapa ak'ɨ bapari perã ne-inaa pia oopataarã mãik'aapa ũripari perã ãrapa ɨt'aa iidipata. Mamĩda mãga oo-e ne-inaa k'achia oopataarã ome. Mãɨrã k'aripa-epɨ.’ <n>(Sal 34.12-16)</n> 


text:
Mamĩda awaraarãpa parã miapiruta pɨjida ne-inaa pia oo p'anɨ k'aurepa, o-ĩa p'anadaipia bɨ. Ma miapida k'aurepa Tachi Ak'õrepa parã pia ak'ɨit'ee. Mapa p'erapináatɨ parã jɨrɨpataarãmaa mãik'aapa k'ĩsia jõnanáatɨ ãchi k'aurepa. 


text:
Ma k'ãyaara k'irãpátɨ Tachi Waibɨa Cristo bapari pãchi t'ãride mãik'aapa irumaa ɨt'aa t'ɨ̃́tɨ. Apidaapa parãmaa iidiruta pɨrã sãap'eda Cristode ijãapata, ichita p'anáutɨ. 


text:
Mamĩda mãga óotɨ t'ãri pia, audua-ee, Tachi Ak'õre waaweepata perã. Ne-inaa pia aupaita oopatáatɨ. Mãga ooruta pɨrã, k'ĩsia p'ua p'anada-e pait'ee. Ma awara parã ɨmɨateepataarãpa parã ãpɨte pedee k'achia jaradak'ãri, awaraarãpa ãchi k'ĩra nejasiapidait'ee, parã wãara p'anapata perã Cristopa oopi bɨk'a. 


text:
<pb/>Piara bɨ miadait'ee ne-inaa pia ooda k'aurepa, mãga k'inia bɨ pɨrã Tachi Ak'õrepa, miadai k'ãyaara ne-inaa k'achia ooda k'aurepa. 


text:
Ichiaba Cristo miaji piuk'ãri tachia p'ek'au k'achia oopata wẽpapiit'ee. Iru p'ek'au k'achia wẽe baji mĩda, piuda aba piuji p'ek'au k'achia oopataarã pari, mãgá tachi ijãapataarã t'ĩudamerã Tachi Ak'õre ode iru ome. Eperãarãpa iru peejida. Mamĩda aramata Tachi Ak'õre Jaure waya araa paji iru jaure ome. 


text:
Mãpai iru wãji angeleerã, chi k'achia oodap'edaarã, jɨ̃a paraa bɨmaa. Jaraji mãɨrãmaa irua ãchi p'oyaada piuk'ãri eperãarã k'aripait'ee atuanaadamerã. 


text:
Mãga jaraji mãɨrãpa oodak'aa p'anadap'edaa perã Ak'õrepa oopi bɨk'a, chonaarãweda Noé na p'ek'au eujãde bak'ãri. Mãɨrã k'aurepa Tachi Ak'õrepa na eujãdepemaarã k'achia beerã audú miapi k'inia baji. Mamĩda chooji Noépa barco choma ooru misa, aɨde bataut'ee ichi ëreerã ome. Ãra ochopai p'anajida. Mamĩda ma barcode bataudap'edaa perã, Tachi Ak'õrepa ãra k'aripaji k'iniinaadamerã awaraarã ome. Jaradai ma pania pëidapa k'achia beerã jõpiit'ee, Tachi Ak'õrepa Noé ichideerã ome k'aripaji chok'ai uchiadamerã. 


text:
Tachi Ak'õrepa ãra k'aripadak'a chok'ai uchiadamerã ma pania k'aurepa, mãga pɨk'a ɨ̃rá pania k'aurepa Ak'õrepa parã jida k'aripapari ichita chok'ai p'anapataadamerã iru ome. Mãga oopari parã poro choopidak'ãri paniapa. Mãga oodak'ãri, ɨ̃rɨpai ooda-e, ma paniapa jaik'oo pãchi k'ap'ɨade sɨɨmerã mãik'aapa wẽpapimerã. Ma k'ãyaara poro choopipata ak'ɨpidait'ee Jesucristo chok'ai p'irabaida k'aurepa t'ãripa irude ijãa p'anɨ mãik'aapa iidi p'anɨ Tachi Ak'õrepa pãchia p'ek'au k'achia oopata wẽpapimerã. 


text:
Cristo chok'ai p'irabaik'ãri, wãji ɨt'aa su-ak'ɨ bapariit'ee Tachi Ak'õre juaraare. Mama bɨde jõma na p'ek'au eujãdepema-eerã iru jua ek'ari p'anadait'ee; angeleerã mãik'aapa Netuara Poro Waibɨa eere p'anɨɨrã paara.<pb/>


text:
Parãpa k'awa p'anadairã Cristo miada mãgá iru k'ap'ɨade, sõcharra p'anapatáatɨ mãik'aapa auk'a k'ĩsia p'anapatáatɨ iruk'a. Miadak'ãri, p'ek'au k'achia oonáatɨ. 


text:
Oodai k'ãyaara pãchi p'ek'au k'achia ooyaa bɨ k'ap'ɨapa oopi bɨk'a, óotɨ Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a parã piurutamaa. 


text:
Cristode ijãadai naaweda parãpa audupai oopachida ijãadak'aa beerãpa nãgee ne-inaa k'achia ooi awaa p'anapatak'a: pariatua p'ek'au ooyaa; ne-inaa k'achia ooyaa; it'ua toyaa; wẽraarã pariatua jɨrɨyaa mãɨrã ome k'achia oodait'ee; k'ĩra nejasia wẽe ɨt'aa t'ɨ̃i awaa ne-inaa juapa oodamaa; mãgee ne-inaa k'achia. 


text:
Ɨ̃rá mãgee ijãadak'aa beerãpa k'awada-e p'anɨ k'ãata k'ĩsiadai, parã waa wãdak'aa perã ãchi ome mãgee ne-inaa k'achia oode. Maperãpɨ pedee k'achia jarapata parã ãpɨte. 


text:
Mamĩda ewari cherude Tachi Ak'õrepa iidik'ãri ãchia ne-inaa jõmaweda oopatap'edaa pari, ichita p'anaudait'ee. Ma ewate iruata ak'ɨit'ee jõmaarãpa oopata jarait'ee pia wa k'achia; chok'ai p'anɨɨrãpa oopata mãik'aapa piudap'edaarãpa oopatap'edaa paara. 


text:
Ma piudap'edaarã chok'ai p'anadak'ãri, miapachida k'ap'ɨade mãik'aapa piujida k'ap'ɨade eperãarã jõmaarãk'a. Mamĩda ijãadap'edaarãpa Tachi Ak'õrepa pedee pia jara pëida Cristode ichita chok'ai p'anapataadait'ee iruk'a, ma ijãadap'edaa k'aurepa ãra jaure araa padaida perã iru Jaure ome. Ma-it'eepɨ Tachi Ak'õrepa jara pëiji Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee. 


text:
<pb/>Taarã-e na p'ek'au eujã jõit'ee. Mapa ɨt'aa t'ɨ̃ k'awaadait'ee Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a, k'ĩra jĩp'a p'anapatáatɨ mãik'aapa k'ĩsia k'awaa p'anapatáatɨ. 


text:
Ma awara nãga óotɨ awaraa ne-inaa jõmaweda oodai naaweda. T'ãripa chik'inia p'anapatáatɨ, mãgá p'anadak'ãri, maarepida k'irãpada-e pait'ee perã awaraarãpa parãmaa ne-inaa k'achia oopata mãik'aapa jarapata. 


text:
Tachi Ak'õre Jaurepa ne-inaa awara-awaraa oopipari parã chaachaa, mãgá awaraarã k'aripadamerã. Mapa mãgɨ́ ne-inaa pia oopatáatɨ irua oopi bɨk'a. 


text:
Tachi Ak'õre Ũraa jarateeparipa jarateeipia bɨ Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a. Ichiaba ne-inaa ooparipa awaraarã k'aripait'ee, mãga ooipia bɨ Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a. Ne-inaa jõmaade mãga ooruta pɨrã, ak'ɨpidait'ee Tachi Ak'õre jõmaarã k'ãyaara waibɨara bɨ, Jesucristo k'ap'ɨa pari ne-inaa pia oopipari perã parãmaa. ¡Iru ichita Tachi Waibɨa pait'ee! ¡Amén! Cristode ijãapataarã miadak'ãri 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã k'iniarã, p'eranáatɨ awaraarãpa parã jɨrɨdak'ãri miapidait'ee. Mãgá chupɨria p'anadak'ãri, parãpa k'awaa atadai wãara Cristode ijãa p'anɨ wa mak'ɨara ijãada-e p'anɨ. K'ĩsianáatɨ parã miadaik'araa bɨ ichideerã perã. 


text:
Ma k'ãyaara o-ĩa p'anátɨ parã miapidak'ãri Cristo miapidap'edaak'a, ne-inaa pia oo p'anɨ k'aurepa. O-ĩa p'anadai mãgá miaruta misa na eujãde, k'awa p'anadairã na ewari wãara t'ãri o-ĩa p'anadait'ee Cristo chek'ãri ichi k'ĩra wãree unupide jõmaarãmaa. 


text:
Ichiaba o-ĩa p'anátɨ ik'achia jaradak'ãri parãmaa Cristode ijãapata perã. Mãgá p'anadai k'awa p'anadairã Tachi Ak'õre Jaure, chi jaure pipɨara bɨ, parã ome bapari perã. 


text:
Awaraarãpa parã miapidait'ee. Mamĩda k'ĩrak'aupai miapidai parã t'ãidepemapa nãgee ne-inaa k'achia ooda pari: chĩara peeda perã; chĩara net'aa chɨada perã maa-e pɨrã awaraa ne-inaa k'achia ooda perã chĩaramaa; maa-e pɨrã pedee-idaa bapari perã; ne-inaa mãgee pari. 


text:
Jõdee parã t'ãidepema ijãapari miapiruta pɨrã Cristode ijãapari perã, k'ĩra nejasia baik'araa bɨ. Ma k'ãyaara Tachi Ak'õremaa gracias jaraipia bɨ, parã ‘Cristodeerã’ apata perã. 


text:
<pb/>Taarã-e Tachi Ak'õrepa na p'ek'au eujãdepemaarãpa oopata ak'ɨit'ee mãik'aapa jarait'ee pia wa k'achia. Apemaarã k'ãyaara ichideerã naapɨara mãgá ak'ɨit'ee mãik'aapa miapiit'ee chi ne-inaa k'achia oo p'anɨɨrã, mãgɨ́ k'achia oo amaadamerã. Irua tachi ome mãga ooru pɨrã, audupɨara irua jara pëida ũridaamaa p'anɨɨrã uchiada-e pait'ee iru juadeepa.<pb/> 


text:
‘Tachi Ak'õre k'ĩrapite k'achia wẽe p'anɨɨrã ɨt'aa wãdai naaweda, Cristo k'aurepa miaruta pɨrã Ak'õre juade, audupɨara miadait'ee p'ek'au k'achia ooyaa p'anɨɨrã, irude ijãadak'aa perã. Mãgɨɨrã atuadait'ee.’ <n>(Pr 11.31)</n> 


text:
<pb/>Maperã parã miadak'ãri Tachi Ak'õrepa mãga k'inia bairã, audupɨara irude ijãadaipia bɨ mãik'aapa ichita ne-inaa pia oodaipia bɨ. Mãga oodaipia bɨ k'awa p'anadairã iru, tachi oodapa oopari ichia jara bɨk'a. Tachi ak'ɨ bapariit'ee ichimaa wãruta misa.<pb/>


text:
Ɨ̃rá mɨa ũraait'ee parã t'ãidepema ijãapataarã chonaarã. Parã chonaarã jĩak'a mɨa pida ijãapataarã ak'ɨpari. Mɨchi taupa unuji Cristo miada tachi k'aripait'ee mãik'aapa mɨchi it'aipa mãga jarapari eperãarãmaa. Cristo waya chek'ãri, mɨmaa ichiaba Tachi Ak'õrepa ichi k'ĩra wãree unupiit'ee. 


text:
Mapa ak'ɨ p'anapatáatɨ ijãapataarã parã jua ek'ari p'anɨ. Ãra ak'ɨ p'anadaipia bɨ oveja ak'ɨparipa ichi ovejaarã ak'ɨparik'a. Mãga oodaik'araa bɨ apidaapa mãga oopi p'anadairã parãmaa. Ãra ak'ɨ p'anadaipia bɨ, t'ãripa oo k'inia p'anadairã Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a. Ichiaba ma mimia oodaik'araa bɨ p'arat'a atadait'ee. Ma k'ãyaara óotɨ awaraarã k'aripa k'inia p'anadairã. 


text:
Parã jua ek'ari p'anɨɨrã chipariirãk'a p'ananáatɨ. Ma k'ãyaara t'ãri pia p'anapatáatɨ ãra ome, ãra parã jĩak'a p'ana k'inia p'aneedamerã. 


text:
Mãgá p'anaruta pɨrã, tachi ak'ɨpari waibɨara bɨpa ichi waya unupik'ãri jõmaarãmaa, parã́pata atadait'ee iru k'ĩra wãree mãik'aapa ichita p'anapataadait'ee iru ome. Mãgɨ́ pipɨara bɨ na p'ek'au eujãdepema poro jɨ̃ra atai k'ãyaara, Cristo k'ĩra wãree jõk'aa perã. 


text:
<pb/>Chonaarãmaa ũraadak'a ichiaba parã t'ãidepema k'ũtrãarãmaa ũraait'ee. Oopatáatɨ chonaarãpa jara p'anɨk'a. Parã ijãapataarã t'ãidepema apida audua baik'araa bɨ, Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bairã:<pb/>‘Tachi Ak'õrepa k'aripa-e audua p'anapataarã, mamĩda t'ãri pia k'aripapari audua-ee beerã.’ <n>(Pr 3.34)</n> 


text:
Maperãpɨ audua-ee p'anapatáatɨ Tachi Ak'õre jua ek'ari, irua k'inia bɨ ewaride irua parã awaraarã k'ãyaara waibɨara papimerã. 


text:
Parã k'ĩsia jõnadak'ãri, ma k'ĩsia jõmaweda jarátɨ Tachi Ak'õremaa, irua parã pia ak'ɨ bapari perã. 


text:
<pb/>K'ĩra jĩp'a p'anapatáatɨ mãik'aapa tauk'a nipapatáatɨ, Netuara Poro Waibɨapa parã k'ĩra unuamaa iru bapari perã. Ichia eperãarã jɨrɨ nipapari Cristode ijãa amaapiit'ee, león bia nipaparik'a ne-inaa jɨrɨ nipak'ãri k'oit'ee. 


text:
Ichia parã mãgá jɨrɨ chek'ãri, chóotɨ Cristode ijãa p'anɨde mãik'aapa oonáatɨ mãgɨpa oopi k'inia bɨk'a. K'irãpátɨ ichia auk'a jɨrɨpari parã ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa miapiit'ee, na p'ek'au eujãde para bee chaa. 


text:
Mamĩda taarã-e, parã miadap'eda, Tachi Ak'õrepa k'aripait'ee ichia k'inia bɨk'a p'anapataadamerã mãik'aapa pipɨara choodamerã pãchia Cristode ijãa p'anɨde. Tachi Ak'õrepa mãgá parã k'aripait'ee tachi k'inia iru bapari perã mãik'aapa tachi jɨrɨda perã, Jesucristo k'aurepa ichita p'anapataadamerã iru eujã k'ĩra wãreede. 


text:
<pb/>Tachi ɨ̃pema Cristo k'aurepa, Silvano, nama bɨ mɨ ome. Mɨa k'awa bɨ irua pia oopari Cristopa oopi bɨk'a. Mapa mɨa na k'art'a k'ak'at'ua p'ãpiji irumaa. P'ãpiji parãpa k'awaadamerã mɨa et'ewa jaradak'a Tachi Ak'õrepa parã k'inia iru bapari mãik'aapa wãara parã k'aripait'ee. Mapa mɨa ũraait'ee parã choodamerã Cristode ijãa p'anɨde, maarepida ijãa amaada-ee. 


text:
<pb/>Nama Babilónia p'uurude Tachi Ak'õrepa ichiaba eperãarã jɨrɨt'eraji Cristode ijãadamerã, parã ome oodak'a. Mãɨrãpa parãmaa salude pëiruta. Ichiaba salude pëiru Marcopa. Iru mɨ warrak'a bɨ, mɨ ome nipapari perã Cristopa ooda jarateede. 


text:
Chik'inia saludaa para bátɨ. Mɨa ɨt'aa iidi bɨ parã Cristodeerã jõmaarã pari, k'ãiwee p'anapataadamerã. Mãgapai paji.<pb/>


text:
Mɨ, Pablo Silvano ome mãik'aapa Timoteopa paara na k'art'a p'ã pëiruta parã Cristode ijãapataarãmaa, Tesalónica p'uurude p'anɨ. Taipa k'awa p'anɨ parã Tachi Ak'õredeerã mãik'aapa Tachi Waibɨa Jesucristodeerã, wãara ijãapata perã. Mapa ɨt'aa iidi p'anɨ ãrapa parã pia ak'ɨ p'anadamerã. Mãgá k'ãiwee p'anapataadait'ee. Tesalónica p'uurudepema ijãapataarãpa ne-inaa pia oopata 


text:
Mãgá irumaa gracias jara p'anɨde, k'irãpa p'anɨ parãpa ne-inaa pia oopata Ak'õrepa oopi bɨk'a, Cristode wãara ijãapata perã. Parã audú mimiapata awaraarã k'aripadait'ee, Cristo k'aurepa ãra k'inia iru p'anapata perã. Mãga oo p'anɨde choopata, ijãapata perã Tachi Waibɨa Jesucristo unudait'ee, ichideerã ata chek'ãri. 


text:
Ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa, taipa k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa parã k'inia iru bapari. Mapa ichia parã jɨrɨt'eraji ichideerã papiit'ee. 


text:
Taipa parãmaa jaratee nipadak'ãri Tachi Ak'õrepa pedee pia jara pëida Cristode, pedeepapai wa tai k'ĩradoopapai jarateeda-e paji. Ma k'ãyaara Tachi Ak'õre Jaurepata taimaa mãgá jarateepiji. Ichia tachi t'ãride k'awapiji taipa wãarata jarateepata. Parãpa k'awa p'anɨ tai nipapatap'edaa parã t'ãide, Cristode ijãadamerã. 


text:
<pb/>Taipa jarateedap'edaa ijãadak'ãriipa parã p'ana k'inia p'aneejida tai p'anapatak'a mãik'aapa Tachi Waibɨa Jesús baparik'a. Ma k'aurepa awaraarãpa parã miapijida mĩda, Tachi Ak'õre Jaurepa parã t'ãri o-ĩapiji. 


text:
Ma awara, parã mãgá p'anapata perã, ijãapataarã Macedonia eujãdepema mãik'aapa Acaya eujãdepema auk'a p'ana k'inia p'anɨ parãk'a. 


text:
Ãchia awaraarãmaa ichiaba jara p'anɨ parã p'anapata, Tachi Ak'õrede ijãadak'ãriipa. Mãgá taipa maarepida jarada-eeta, awaraa eujãdepemaarãpa k'awa p'anɨ Cristopa oomaa bɨ parã t'ãide. 


text:
Mãɨrãpa nepɨrɨpata parãpa tai pia auteebaidap'edaa, jaratee nipadak'ãri parã t'ãide. Ichiaba nepɨrɨpata parã ne-inaa juapa oodade ijãa amaadap'edaa, ijãa p'aneedait'ee Tachi Ak'õre chok'ai bɨde, taipa jarateeda ũridap'eda. Mãgá Ak'õre wãarade ijãadak'ãriipa, oo k'inia p'aneepachida irua oopi bɨk'a. 


text:
Ma awara parã mãgá ijãadak'ãriipa, nɨ p'anɨ unudait'ee Tachi Ak'õre Warra, ichi chek'ãri ɨt'ariipa ichideerã atade. Tachi Ak'õrepa ichi Warra Jesús chok'ai p'irabaipiji eperãarã o k'achiadeepa k'aripa atamerã. Mapa Ak'õre ewari waibɨa ewate pak'ãri, Tachi Ak'õre waa k'ĩrau-e pait'ee tachi ome, tachia p'ek'au k'achia oopata k'aurepa.<pb/>


text:
Ɨ̃pemaarã, parã́pata k'awa p'anɨ tai wãdak'ãri parã ak'ɨde, pia uchiaji taipa oo k'inia p'anadap'edaa parã t'ãide. 


text:
Ichiaba k'awa p'anɨ ma wãdade parã ak'ɨde, Filipos p'uurude jaratee nipadak'ãri, jã p'uurudepemaarãpa taimaa ik'achia jara wãjida mãik'aapa miapijida. Filipode mãga paji mĩda, Tachi Ak'õrepa tai k'aripaji ichia jara pëida waawee-ee jaranadamerã parãmaa. Taipa mãga oojida eperãarã ũk'uruurãpa jarateepiamaa jõnajida mĩda. 


text:
Mama p'anɨde parã t'ãide, wãarata jarateejida. Parã ũraadak'ãri, iwarraa pedee jarada-e paji parã k'achiade baaipidait'ee. Ma awara seewa jarada-e paji parã k'ũradait'ee. 


text:
Ma k'ãyaara jĩp'a jarateejida Tachi Ak'õrepa taimaa jarateepidak'a. Tachi Ak'õrépata tai jɨrɨt'eraji jarateenadamerã Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee. Maperãpɨ mãga jaratee nipapata. Jarateeda-e eperãarãpa tai t'o p'anadamerã. Jĩp'a jarateepata Tachi Ak'õrepa tai pia ak'ɨpariimerã. Iruata k'awa bɨ tai t'ãride k'ĩsia iru p'anɨ. 


text:
Parãpa k'awa p'anɨ taipa imeraa pedee jaradak'aa paji, parãpa tai k'inia iru p'anadamerã awaraarã k'ãyaara. Ichiaba imeraa pedee jarateedak'aa paji, parã k'ũradait'ee, taimaa p'arat'a teedamerã. ¡Tachi Ak'õrepa k'awa bɨ mɨa wãarata jara bɨ! 


text:
Ichiaba audú k'awaa beerãk'a jarateedak'aa paji parãpa wa awaraarãpa k'ĩsiadamerã taipa pipɨara jaratee p'anɨ awaraarã k'ãyaara. 


text:
Jesucristopa tai wãara pëida perã jarateede, parãmaa mãga k'ĩsiapik'ajida mãik'aapa tai k'aripapik'ajida. Mamĩda mãga ooda-e paji. T'ãri pia p'anapachida parã t'ãide. Ara nawepa ichi warrarã pia ak'ɨparik'a, mãga pɨk'a taipa parã ak'ɨpachida. 


text:
Taipa parã k'inia iru p'anapata perã, Ak'õrepa jara pëida parãmaa jarateenajida, ma k'aurepa piuk'ajida mĩda. 


text:
Parãpa k'irãpa p'anɨ tai mimiapatap'edaa mama p'anadak'ãri. Ewari chaa parãmaa Tachi Ak'õrepa jara pëida jarateepachida. Sẽ jõnɨde pida, p'ãrik'ua pida tai mimia oopachida nek'odait'ee. Mãga p'anapachida parã p'arat'a jita k'iniada-e p'anadap'edaa perã tai chik'o k'odait'ee. 


text:
<pb/>Parãpa k'awa p'anɨ mãik'aapa Tachi Ak'õrepa pida k'awa bɨ parã ijãapataarã t'ãide nipadak'ãri, ne-inaa k'achia ooda-ee nipapachida. Ne-inaa oopachida Tachi Ak'õrepa oopidak'a. Maperã apidaapa jarada-e pai taipa ne-inaa k'achia oojida. 


text:
Mãgá ũraa p'anɨde parã k'aripapachida ne-inaa jõma oo k'inia p'anadamerã Ak'õrepa k'inia bɨk'a. Tachi Ak'õrépata parã jɨrɨji ichideerã papiit'ee mãik'aapa ichi trua k'ĩra wãreedee wãpiit'ee ewari cherude. 


text:
<pb/>Maperã taipa ichita gracias jarapata Tachi Ak'õremaa. Taipa parãmaa jarateedak'ãri Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee, ma pedee ũri k'inia p'anajida mãik'aapa Cristode ijãajida. Ijãada-e paji tai pia pedee p'anadap'edaa perã. Jĩp'a ijãajida ma pedee Tachi Ak'õrepa jara pëida perã. Maperãpɨ Tachi Ak'õrepa parã ijãapataarã k'aripamaa bɨ oodamerã ichia oopi bɨk'a. 


text:
Mãga oopata perã, parã auk'aarãpa parã jɨrɨpachida miapidait'ee, judiorãpa Judea eujãdepema Jesucristode ijãapataarã auk'a jɨrɨ p'anadap'edaak'a. 


text:
Mãgee judiorãpa Tachi Waibɨa Jesús peepijida, ãchi auk'aarãpa chonaarãweda Tachi Ak'õre pedee jarapataarã peepidap'edaak'a. Jesús peepidap'eda, t'ãri k'achiapa tai jida jɨrɨpachida miapidait'ee mãik'aapa t'ɨmɨ́ jërek'oodait'ee ãchi eujãdeepa. Tachi Ak'õrepa mãgee eperãarã pia ak'ɨ-e. Mãgeerãpa eperãarã jõmaweda k'ĩra unuamaa iru p'anɨ. 


text:
Mɨa mãga jara bɨ ãchia taimaa jarateepidaamaa p'anadairã Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee; judio-eerã t'ãide paara. K'iniada-e apida o k'achiadeepa uchiadamerã Cristo k'aurepa. Mãga oo p'anɨ k'aurepa, Tachi Ak'õre audupɨara k'ĩraupiruta, iru naaweda k'ĩraupidap'edaa k'ãyaara, ãchia ne-inaa k'achia oopatap'edaa k'aurepa. Maperãpɨ irua ãchi k'achia ooit'ee. Pablo waya wã k'inia bada Tesalonicadepema ijãapataarãmaa 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã, taarã-e bɨ mĩda tai unudap'edaa, parã ichita iru p'anapata tai k'ĩsiade mãik'aapa waya wã k'inia p'anajida parã ak'ɨde. 


text:
Mamĩda p'oyaa wãda-e paji. Mɨchi ituaba wãda chok'ara wãit'ee paji. Mamĩda Satanapa taidepema apida wãpi-e paji. 


text:
Parãpa pia ijãadak'ãri, jõmaarãmaa ak'ɨpipata wãara Jesucristo Tachi Waibɨa. Mapa tai o-ĩa p'anɨ parã ome mãik'aapa taipa awaraarãmaa jara k'inia p'anɨ parãpa ne-inaa pia oopata. Ichiaba parãpa mãga oopata perã, tachi jõmaweda o-ĩa p'anadait'ee Jesucristo k'ĩrapite, iru na eujãdee waya chek'ãri. 


text:
¡Wãarapɨ! Parã mãgá ijãapata k'aurepa tai o-ĩa p'anɨ. Ma awara parã k'aurepata awaraarãpa tai ãpɨte pia pedeepata.<pb/>


text:
Mãpai tai waa chooda-e pak'ãri parã ak'ɨda-ee, k'ĩsiajida: “¿sãga oodait'ee?” Tai jõma p'oyaa wãda-e pada perã parã ak'ɨde, mɨ ituaba beeji Atenas p'uurude. 


text:
Jõdee tachi ɨ̃pema Timoteo pëijida tai pari. Iru pia mimiapari Tachi Ak'õre-it'ee, Cristopa ooda jarateepari perã. Iru pëijida Ak'õre Ũraa pipɨara jarateemerã parãmaa mãik'aapa parã ũraamerã. Mãgá parã waapɨara ijãadai, irua jara bɨ k'aurepa. 


text:
Mãgá ijãadak'ãri, chupɨria jõneeruta pɨjida, apidaapa parã k'ũrada-e pai ijãa amaadamerã. Parãpa pia k'awa p'anɨ Cristode ijãa p'anɨ k'aurepa, awaraarãpa tachi ichita jɨrɨdait'ee miapidait'ee. 


text:
Taipa mãga jarajida naaweda parã ome p'anadak'ãri. Parãpa k'awa p'anɨ wãara uchiaji taipa jaradak'a. 


text:
Maperãpɨ mɨa Timoteo pëiji irua k'awaamerã parã Tachi Ak'õre ome nipapata. Mɨa waa choo-e paji parã unu k'iniapa mãik'aapa k'ĩsia nɨ̃bɨpa. Mãgá k'ĩsia nɨ̃baji Netuara Poro Waibɨapa parã Cristode ijãa amaapii jĩak'aapa. Mãga pada paara, tai mimia parã t'ãide atuak'aji. 


text:
<pb/>Mamĩda mãga-e paji. Parã ak'ɨnap'eda, Timoteo waya chek'ãri, pedee pia nepɨrɨ cheji. Jaraji parã Tachi Ak'õre ome pia nidá mãik'aapa chik'inia p'anapata. Ichiaba jaraji parãpa tai k'irãpapata mãik'aapa tai unu k'inia jõnapata, taipa parã unu k'inia jõnɨk'a. 


text:
Mapa ɨ̃pemaarã, ɨ̃rá tai jɨrɨ jõnɨ mĩda miapidait'ee, k'ãiwee p'anɨ Timoteo it'aideepa ũridap'edaa perã parã at'ãri Cristode pia ijãa p'anɨ. 


text:
Parã mãgá choo p'anadak'ãri Cristode ijãa p'anɨde, audupɨara taipa jõmaarãmaa jaratee k'inia p'anɨ, awaraarãpa Cristode ijãadamerã parãk'a. 


text:
¿Sãga gracias jaradaima Tachi Ak'õremaa parã pari? Parã k'aurepa tai t'ãri o-ĩa p'anɨ Tachi Ak'õre k'ĩrapite. 


text:
Ewari chaa, p'ãrik'ua pida, ɨt'aa iidi p'anɨ Tachi Ak'õremaa, irua tai waya wãpimerã parã ak'ɨde. Jaratee k'inia p'anɨ Ak'õre net'aa parãpa waide k'awada-e p'anɨ. Mãgá parãpa pipɨara oodai Ak'õrepa k'inia bɨk'a. 


text:
<pb/>Mãgá ɨt'aa iidi p'anɨ misa, iidipata Tachi Ak'õre Tachi Waibɨa Jesucristo ome tai waya pëidamerã parã ak'ɨde. 


text:
Ichiaba iidipata Tachi Waibɨa Jesucristopa parã waapɨara chik'inia p'anapimerã. Ma awara iidipata irua parãmaa awaraarã k'inia iru p'anapimerã, taipa parã k'inia iru p'anɨk'a. 


text:
Iidipata irua parã choopimerã pãchi t'ãride. Mãgá chooruta pɨrã, k'achia wẽe p'anadait'ee Tachi Ak'õre k'ĩrapite, Tachi Waibɨa Jesús chek'ãri jõma ichideerã ɨt'ari p'anɨɨrã ome.<pb/>


text:
Mãpai ɨ̃pemaarã, Cristopa tai jɨrɨt'erada perã ichi ũraa jarateedamerã, nãga ũraa p'anɨ parãmaa. Taipa mãik'aapa Tachi Waibɨa Jesupa k'inia p'anɨ parã p'anapataadamerã taipa jarateedap'edaak'a. Mãgá p'anadak'ãri, Tachi Ak'õrepa parãpa oopata pia ak'ɨit'ee. Ɨ̃rá wãara mãgá p'anapata. Mamĩda taipa k'inia p'anɨ waapɨara oodamerã Cristopa oopi bɨk'a parãmaa. 


text:
<pb/>Parãpa k'awa p'anɨ taipa jarateedap'edaa, parã t'ãide nipadak'ãri. Jarajida Tachi Waibɨa Jesucristopa jarapidak'a. 


text:
Tachi Ak'õrepa k'inia bɨ awara p'anapataadamerã ijãadak'aa beerã k'ãyaara. K'inia bɨ parãpa ne-inaa jõmaweda oodamerã irua oopi bɨk'a. Mapa taipa nãga ũraa p'anɨ. P'ek'au oonáatɨ awaraarã ome. 


text:
Ma k'ãyaara k'awaadaipia bɨ nãga oodait'ee. Wẽra k'inia bɨ pɨrã, ma wẽra ome béeji mãik'aapa t'ãri pia baparíiji iru ome. Aɨ ome k'ãiparíiji, awaraa jɨrɨ-ee. Parãpa mãgá ooruta pɨrã, pia oodait'ee Tachi Ak'õre k'ĩrapite mãik'aapa awaraarã k'ĩrapite. 


text:
P'ananáatɨ ijãadak'aa beerã p'anapatak'a. Ãchi pariatua p'ek'au oo wãpata chĩara wẽra ome, Tachi Ak'õre k'awada-e p'anadairã. 


text:
K'ĩrak'aupai pãchi ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa k'ũradai, mãga oo p'anɨpa ãchi wẽraarã ome. Mãgá k'achia ooruta pɨrã, Tachi Ak'õrepa parã miapiit'ee, taipa naaweda jaradap'edaak'a. 


text:
Tachi Ak'õrepa tachi jɨrɨ-e paji k'achiade p'anapataadamerã. Jɨrɨji p'anapataadamerã ichia k'inia bɨk'a. 


text:
Maperã na ũraa jara aupada ijãa k'iniada-e pɨrã, mɨa jara bɨ pedee ijãadaamaa p'anɨ-e. Jĩp'a Tachi Ak'õrepa pedee jarada ijãadaamaa p'anɨ. Ak'õrépata ichi Jaure ba chepipari parã ijãapataarã ome, ijãadamerã ichia jara bɨ. 


text:
<pb/>Taipa parã ũraada-e pait'ee chik'inia p'anapataadamerã awaraa ijãapataarã ome, parãpa mãgá oo p'anadairã, Tachi Ak'õre Jaurepa k'aripap'eda. 


text:
Mãgá chik'inia p'anapata Macedonia eujãdepema jõmaarã ijãapataarã ome. Mapa ɨ̃pemaarã, mɨa ũraa k'inia bɨ audupɨara mãga p'anapataadamerã. 


text:
Tachi Ak'õrepa parãmaa oopi k'inia bɨde k'ĩsiadap'eda, jɨrɨpatáatɨ k'ãiwee p'anapataadait'ee. Pedee-idaa bɨpa chĩaramaa ooparik'a ichita jaranáatɨ ãchia ne-inaa oodaipia bɨ mãik'aapa k'oo-idaa p'ananáatɨ. Ma k'ãyaara pãchi mimia óotɨ pãchi juadoopa, taipa jaradap'edaak'a parã t'ãide nipadak'ãri. 


text:
Mãga p'anaruta pɨrã, nɨda-e pait'ee awaraarãpa teedamerã pãchi nek'odait'ee. Ma awara ijãadak'aa beerãpa parã pia unudait'ee. Jesús waya chek'ãri 


text:
<pb/>Ɨ̃rá, ɨ̃pemaarã, taipa nãgɨ́ wãarata k'awapi k'inia p'anɨ parãmaa. Tachi Jesucristode ijãapataarã jai-idaadak'ãri, k'ãi pɨk'a p'anɨ. Maperã parã ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa jai-idaadak'ãri, mak'ɨara jẽedaik'araa bɨ ijãadak'aa beerãk'a. Mãɨrã Cristode ijãada-e p'anadairã, ijãada-e ãchi k'õp'ãyoorã piudap'eda chok'ai p'irabaidait'ee mãik'aapa p'ananadait'ee Ak'õre eujãde. Mapa audú t'ãri p'ua p'anɨ ãchi k'õp'ãyoorã piudak'ãri. 


text:
Mamĩda mãga-e tachi ijãapataarã ome, tachia ijãapata perã Jesús piup'eda chok'ai p'irabaiji. Mapa ijãa p'anɨ Jesús k'aurepa Tachi Ak'õrepa irude ijãapataarã auk'a chok'ai p'irabaipiit'ee. Mãga ooit'ee Jesús waya chek'ãri ãchi jaureerã ome. 


text:
<pb/>Tachi Waibɨapa parãmaa nãga jara pëiru: ichi na p'ek'au eujãdee waya chek'ãri ichideerã atade, tachi ijãapataarã at'ãri chok'ai p'anɨ wãda-e pait'ee jai-idaadap'edaarã naa. 


text:
Ma ewate Tachi Waibɨa chek'ãri, naapɨara chok'a pëiru pedeeta ũridait'ee mãik'aapa angeleerã poro waibɨa pedee ũridait'ee mãik'aapa Tachi Ak'õre trompeta jĩwaa nɨ̃bɨ ũridait'ee. Mãga nɨde Cristo ɨt'ariipa cheru unudait'ee. Mamata Cristode ijãa jai-idaadap'edaarã k'ap'ɨa naapɨara chok'ai p'irabaidait'ee jãɨradeepa. 


text:
Mãpai Tachi Waibɨapa ãchi ɨt'aa ateeit'ee tachi chok'ai p'anɨɨrã ome jɨ̃ararade, iru ome unudait'ee pajãde. Mãgá tachi jõma ichita p'anapataadait'ee iru ome. 


text:
Ɨ̃pemaarã, taipa jarada-e jõmasaa taarãit'ee Jesús cheit'ee. Naaweda jaradap'edaak'a, apidaapa k'awada-e sãapaita iru cheit'ee. 


text:
Parãpa pia k'awa p'anɨ ma ewate pait'ee eperãarã atu p'anɨde. Nechɨapari p'ãrik'ua cheparik'a eperã temãi chi te chipari atu bɨde, mãgá pait'ee. 


text:
Cristode ijãadak'aa beerãpa jara p'anɨ misa: “Tachi k'ãiwee p'anɨ, nepɨra wẽe,” atu p'anɨde ma ewate cheit'ee mãik'aapa Tachi Ak'õrepa ãchi ɨ̃rɨ ne-inaa k'achia pëiit'ee, ichia k'ĩsia iru bɨ ooit'ee ãchimaa. Ara wẽra biak'oo bɨ atu baparik'a bi p'iradaik'ãri warra t'oit'ee, mãga pɨk'a ijãadak'aa beerã atu p'anadait'ee. Ma ewate apida uchiada-e pait'ee Tachi Ak'õre juadeepa. 


text:
<pb/>Mamĩda ɨ̃pemaarã, parã p'ãriu pɨk'a bɨde p'anadak'aa ma ijãadak'aa beerã p'anapatak'a, Tachi Waibɨa atu p'anɨde cheit'ee perã. 


text:
Ma k'ãyaara ma ewate nɨmaa p'anɨ Tachi Ak'õre ɨ̃daa pɨk'a bɨde p'anapata perã, Jesucristode ijãadap'eda. Irude ijãadak'ãriipa tachi waa p'ãriu pɨk'a bɨde p'anadak'aa. 


text:
Ma et'ewa jarada wãara perã, k'ãi pɨk'a p'anadaik'araa bɨ awaraarãk'a. Ma k'ãyaara k'ĩra jĩp'a p'anadáma, Cristo cheit'ee ewate nɨ p'anɨ misa. 


text:
Mamĩda tachi ijãapataarã mãgá pariatua p'anadak'aa, Ak'õre ɨ̃daa pɨk'a bɨde p'anadairã. Mapa k'ĩra jĩp'a p'anapataadaipia bɨ. Waapɨara Tachi Waibɨade ijãadaipia bɨ mãik'aapa audupɨara chik'inia p'anapataadaipia bɨ, k'awa p'anadairã Cristopa tachi ata chek'ãri, ichi ome p'ananadait'ee Tachi Ak'õre truade. 


text:
Tachi Ak'õrepa tachi jɨrɨt'era-e paji tachi k'achia ooit'ee ma ewate. Jĩp'a jɨrɨt'eraji ichi truade ichita p'ananadamerã Tachi Waibɨa Jesucristo k'aurepa. 


text:
Ma-it'ee Jesucristo piuji tachi ijãapataarã pari, ichi ome araa p'anapataadamerã, chok'ai p'anɨ mĩda wa piu p'anɨ pɨjida. 


text:
Maperã o-ĩa para bátɨ mãik'aapa chik'aripa p'anapatáatɨ oodait'ee irua oopi bɨk'a, parãpa nãga weda oomaa p'anɨk'a. Pablopa jarada na k'art'a p'ã aupa wãk'ãri 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã, taipa enenee jõnɨ waaweedamerã pãchi ijãapataarã poro waibɨarã, ãchi audú mimiapata perã parã-it'ee. Ãchia parã ũraapata mãik'aapa ak'ɨpata Tachi Waibɨapa k'inia bɨk'a. 


text:
Mapa parãpa ãchi pia ak'ɨdaipia bɨ mãik'aapa k'inia iru p'anadaipia bɨ. K'ãiwee p'anapatáatɨ ãchi ome mãik'aapa jõmaarã ijãapataarã ome. 


text:
<pb/>Ichiaba ɨ̃pemaarã, taipa parã ũraadait'ee jaradamerã chi mimia k'iniada-ee p'anɨɨrãmaa mimiadamerã. K'aripátɨ chi pia chooda-ee p'anɨɨrã nepɨra k'aurepa. Ichiaba k'aripátɨ chi Cristode ijãadai naaweda ne-inaa k'achia oodap'edaarã, mãɨrãpa ɨ̃rá oodamerã Cristopa oopi bɨk'a. Mãɨmisa t'ãri pia p'anapatáatɨ jõmaarã ome. 


text:
<pb/>Pia p'anapatáatɨ parãdepema apidaapa ne-inaa k'achia oonaadamerã. Mãga p'anadaipia bɨ awaraarãpa parãmaa ne-inaa k'achia ooruta pɨjida. Ichita jɨrɨpatáatɨ ne-inaa pia oodait'ee pãchi t'ãidepema ijãapataarãmaa mãik'aapa jõmaarãmaa. 


text:
Ichita Tachi Ak'õremaa gracias jarapatáatɨ, Ak'õrepa mãgata k'inia bairã Jesucristode ijãapataarãpa oodamerã. 


text:
<pb/>Tachi Ak'õre Jaurepa ijãaparimaa ne-inaa jarapiru pɨrã maa-e pɨrã ne-inaa oopiru pɨrã, ita-aria oopítɨ. 


text:
Mãgɨ́ pedee ũridap'eda, pia k'ĩsíatɨ k'awaadait'ee ũraa pia wa k'achia. Ũraa pia bɨ pɨrã, óotɨ ma ũraade jara bɨk'a. Mamĩda pia-e bɨ pɨrã, Tachi Ak'õre Jauredepema-e. Mapa ne-inaa jõma mãgá ak'ɨdaipia bɨ k'awaadait'ee wãara Ak'õrepa oopi bɨk'a wa mãga-e. 


text:
<pb/>Ɨ̃rá ɨt'aa iidi k'inia p'anɨ Tachi Ak'õremaa parã pari. Iruata tachi k'ãiwee p'anapipari. Mapa iidi p'anɨ irua parã awara bɨmerã pãchi t'ãride, oo k'inia p'anadamerã irua oopi bɨk'a; pãchi k'ap'ɨade, p'ek'au k'achia oo amaadamerã; pãchi jaurede, parãpa iru Jauremaa oopidamerã irua oopi k'inia bɨk'a parãmaa. Mãgá irua parã pia ak'ɨit'ee Tachi Waibɨa Jesucristo waya chek'ãri. 


text:
Mɨ, Pablopa na k'art'a p'ã pëiru Timoteomaa. Tachi Ak'õrepa k'inia bada perã, mɨ jɨrɨt'eraji Jesucristopa pëimerã ichi ũraa jarateede. K'awa p'anɨ eperãarãpa Jesucristode ijãadak'ãri, Tachi Ak'õrepa ãra k'aripait'ee atuanaadamerã. Mapa tachia ijãapata mãik'aapa nɨpata irua jaradak'a oomerã. 


text:
Timoteo, pɨ mɨchi warrak'a, Cristode ijãapari perã mɨ k'aurepa. Mɨa ɨt'aa iidi bɨ Tachi Ak'õrepa mãik'aapa Tachi Waibɨa Jesucristopa pɨ pia ak'ɨ p'anadamerã mãik'aapa chupɨria k'awaadamerã. Mãgá pɨ k'ãiwee bapariit'ee. K'ĩrak'aupai seewa jarateepataarãpa jarateepata ijãadai 


text:
<pb/>Naaweda mɨa enenee nɨ̃baji pɨ beemerã Éfeso p'uurude, mɨ mamãik'aapa uchiak'ãri wãit'ee Macedonia eujãdee. At'ãri k'inia bɨ jãma beemerã, jãpemaarã ũk'uruurãpa ne-inaa awara jarateemaa p'anadairã mɨa jaratee ni k'ãyaara. Jaráji ma seewa waa jarateenaadamerã. 


text:
Ichiaba ũráaji jarateenaadamerã judiorã chonaarãpa chonaarãweda nepɨrɨdap'edaa. Jɨrɨdaik'araa bɨ ãchi chonaarãdeepa uchiadap'edaarã t'ɨ̃ p'ã p'e iru p'anɨ ak'ɨpidait'ee jõmaarãmaa. Mãga oodak'ãri, aupedeepipata ijãapataarãmaa mãik'aapa maarepida k'aripada-e waapɨara ijãadamerã mãik'aapa oodamerã Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a. 


text:
<pb/>Mɨa jaraji mãɨrã mãgá ũraamerã k'inia bairã ijãapataarã chik'inia p'anapataadamerã. Mãga p'anapataadai wãara ijãadak'ãri mãik'aapa t'ãripa oo k'inia p'anadak'ãri Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a, k'ĩsia p'ua wẽe. 


text:
Mamĩda ɨ̃rá jãpemaarã ũk'uruurãpa mãga ooda-e p'anɨ. Ma k'ãyaara awaraa k'ĩsia atajida. Mapa pariatua pedee wãpata. 


text:
Tachi Ak'õre Ũraa jaratee k'inia p'anɨda a p'anɨ. Mamĩda wãara k'awada-e p'anɨ irua jara k'inia bada ma ũraa Moisemaa p'ãpik'ãri. K'ĩsia k'awaa beerãk'a jaratee p'anɨ mĩda, mãga p'anɨ-e. 


text:
<pb/>Tachia k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa Moisemaa ũraa p'ãpida pia bɨ, ma ũraade ijãa p'anɨ pɨrã Ak'õrepa k'inia bɨk'a. 


text:
Ichiaba k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa ichi ũraa p'ãpi-e paji t'ãri pia beerã-it'ee. Ma k'ãyaara p'ãpiji nãgeerã-it'ee: oodaamaa p'anɨɨrã iru ũraade jara bɨk'a; t'ãri k'achia-idaa beerã; p'ek'au k'achia ooyaa beerã; irude ijãadak'aa beerã; ak'õreerã peepataarã mãik'aapa eperã peepataarã; 


text:
miak'ãi p'anɨɨrã awaraarã ome k'ãipataarã; ɨmɨk'ĩraarã awaraa ɨmɨk'ĩra ome k'ãipataarã wẽraarã ome k'ãirutak'a; chĩara atapataarã esclavo papidait'ee; seewa-idaa beerã; seewa wãarak'a jarapataarã awaraarã k'ĩrapite ijãadamerã; mãgeerã-it'ee mãik'aapa jõma irua jara pëidak'a oodaamaa p'anɨɨrã-it'ee. 


text:
Irua pedee pia jara pëiji ichi Warra Jesucristo k'ap'ɨa pari. Mapa Cristopata Tachi Ak'õre k'ĩra wãree unupiji na p'ek'au eujãde nipak'ãri. Tachi Ak'õre, chi audú t'ãri pia baparipa, mɨ jɨrɨt'eraji Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee jarateenamerã. Tachi Ak'õrepa Pablo chupɨria k'awaada 


text:
<pb/>Mɨa gracias jara bɨ Tachi Waibɨa Jesucristomaa. Ichiata mɨ k'aripapari k'awa bairã mɨa ooit'ee ichia oopi bɨk'a. Mapa mɨ jɨrɨt'eraji na mimia oomerã. 


text:
Mɨ chupɨria k'awaaji, naaweda mɨa ne-inaa k'achia k'ĩra t'ãdoo ooji mĩda. Iru ãpɨte mãik'aapa irudeerã ãpɨte ik'achia jarapachi. Ma awara irudeerã jɨrɨji miapiit'ee. Mãga ooji waide k'awa-e bada perã iru cheji eperãarã k'aripait'ee mãik'aapa waide irude ijãa-e bada perã. 


text:
Mamĩda iru audú t'ãri pia bapari perã, mãga k'awapiji mɨmaa. Mãgá mɨa irude ijãa beeji mãik'aapa iru k'aurepa k'awaaji awaraarã k'inia iru bait'ee. 


text:
<pb/>Jõmaarãpa nãgɨ́ pedee ijãadaipia bɨ wãara perã. Jesucristo na p'ek'au eujãdee cheji p'ek'au k'achia oopataarã k'aripait'ee atuanaadamerã. Mɨa ma pedee pia k'awa bɨ, mɨ chi p'ek'au k'achia oopari k'achiara bairã. 


text:
Maperãpɨ Jesucristopa mɨ chupɨria k'awaaji ak'ɨpiit'ee ichia mɨ ome chooda. Mãgá chooit'ee jõma p'ek'au k'achia oopataarã ome, irude ijãaruta pɨrã. K'inia bɨ jõmaarãpa ijãadamerã mãik'aapa ichita ichi ome p'anapataadamerã. 


text:
Maperã o-ĩa ɨt'aa t'ɨ̃dáma Tachi Ɨt'aripema Reymaa. Iru jõmaarã k'ãyaara waibɨara bɨ. Iru trua ichita bapari. Iru aupaita Tachi Ak'õre. Ichita bapari. Eperãarãpa iru unudak'aa. ¡Amén! 


text:
<pb/>Timoteo, pɨ mɨchi warrak'a bairã, mɨa na ũraa jararu. K'irãpáji Tachi Ak'õrepa jarapida pɨmaa ichi pedee jarapataarã it'aideepa. Ma jaradap'edaak'a ook'ãri, k'ĩsia p'ua-ee chooit'ee wãarata ijãa bɨde, soldaopa chooparik'a ãpɨtee wã-ee chõo jõnɨde. 


text:
Ũk'uruurãpa mãga ooda-e p'anɨ. Mãɨrãpa k'awa p'anɨ Cristopa oopi bɨk'a oodaipia bɨ. Mamĩda irude ijãa amaa p'aneejida. Barco k'uadák'apɨ p'anɨ, jõdait'ee perã. 


text:
Himeneo mãik'aapa Alejandro mãga p'anɨ. Mapa mɨa ãchi bɨji Satanás juade ichia oo k'iniata oomerã ãchi ome. Mãgá k'awaadai ik'achia jaradaik'araa bɨ Tachi Ak'õre ãpɨte.<pb/>


text:
Naapɨara ũraait'ee parã Cristode ijãapataarã chip'edaidak'ãri, jõmaarã pari ɨt'aa t'ɨ̃damerã, Tachi Ak'õrepa ãra k'aripamerã. Chupɨria iidítɨ pãchi pari mãik'aapa awaraarã pari mãik'aapa gracias jarátɨ Tachi Ak'õremaa irua ne-inaa jõma ooda pari. 


text:
Ichiaba ɨt'aa t'ɨ̃daipia bɨ na p'ek'au eujãdepemaarã poro waibɨarã pari mãik'aapa jõmaweda eperãarã ak'ɨpataarã pari. Mãgá tachi k'ãiwee p'anapataadait'ee. Ma awara mãgá oodait'ee Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a mãik'aapa jõmaarã taide k'ĩra jĩp'a nipadait'ee. 


text:
Ichia eperãarã jõmaweda o k'achiadeepa k'aripa ata k'inia bɨ. K'inia bɨ jõmaarãpa ichi wãarata k'awaadamerã. 


text:
Tachi Ak'õre apai mãik'aapa eperã apaipa eperãarã t'ãri auk'a bɨpii iru ome. Mãgɨ́ eperã Jesucristo. 


text:
Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bada ewate Cristo ita-aria peepiji jõmaarã pari, eperãarãpa p'ek'au k'achia oopata k'aurepa. Mãga ooji eperãarã uchiapiit'ee ma p'ek'au k'achia jua ek'ariipa ɨt'aa wãdamerã. Tachi Ak'õrepa k'inia bɨ jõmaarãpa mãga k'awaadamerã. 


text:
Ma-it'eepɨ ichia mɨ bɨji mãga jarateemerã. Mɨ jɨrɨt'eraji Cristopa pëimerã ichi ũraa jarateede. Audú k'inia bɨ mɨa ma wãara pedee jarateenamerã judio-eerãmaa, ãchia ichiaba ijãadamerã. Wãara jara bɨ; seewa-e. 


text:
<pb/>Mɨa k'inia bɨ ijãapataarã chip'edaidak'ãri, ɨmɨk'ĩraarã t'ãri pia beerãpa ãchi jua ɨt'aa ɨadap'eda, ɨt'aa t'ɨ̃damerã jõmaarã pari. Mamĩda ãchidepema k'ĩrau bɨ pɨrã maa-e pɨrã nepɨrade bɨ pɨrã awaraa eperã ome, ɨt'aa t'ɨ̃ik'araa bɨ. 


text:
<pb/>Ichiaba k'inia bɨ ijãapataarã wẽraarãpa p'aru jɨ̃damerã wẽra p'aru jĩp'a jɨ̃pataarãpa jɨ̃patak'a. K'ĩra wãree p'anadait'ee mak'ɨara chi-oodaik'araa bɨ jɨ̃dait'ee net'aa nẽedee ooda, perladee ooda, p'aru ɨ̃pɨadee ooda maa-e pɨrã puda pi-ia bida p'anɨpa. 


text:
Ma k'ãyaara p'anadaipia bɨ Tachi Ak'õrede wãara ijãapata wẽraarãk'a; ne-inaa pia oomaa awaraarã k'aripadait'ee. 


text:
<pb/>Ijãapataarã chip'edaidak'ãri Tachi Ak'õre Ũraa ũridait'ee, wẽraarãpa k'ĩup'ee ũridaipia bɨ, ãchi k'ĩsia jarada-ee. Ãchi jarateepataarã ichita waawee p'anadaipia bɨ. 


text:
Mɨa wẽraarãmaa ɨmɨk'ĩraarã jarateepik'aa maa-e pɨrã chok'a pëipik'aa. K'ĩup'ee p'anadaipia bɨ ijãapataarã see jõnɨ misa. 


text:
Ma awara Netuara Poro Waibɨapa Adán k'ũra-e paji. Evata k'ũrat'aaji. Mãgá Evata naapɨara k'achiade baaiji. 


text:
Ma k'aurepa eperãarã jõmaweda o k'achiade p'aneejida. Mamĩda wẽraarã paara ma o k'achiadeepa uchiadai Cristode ijãaruta pɨrã mãik'aapa k'ĩra jĩp'a ooruta pɨrã Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a; ãchideerã pia ak'ɨpataadamerã mãik'aapa awaraarã k'inia iru p'anapataadamerã.<pb/>


text:
Eperãarãpa wãarata jarapata jaradak'ãri: “Eperã ijãapataarã ak'ɨpari pa k'inia bɨ pɨrã, pia bɨda” apata. 


text:
Maperã ijãapataarã ak'ɨpari jõmaarã k'ĩrapite t'ãri pia baipia bɨ; wẽra apai iru baipia bɨ; k'ĩra jĩp'a; ne-inaa pariatua oo-ee; awaraarã auteebai k'awaa ichi temãi; pia jaratee k'awaa; 


text:
toyaa bak'aa; k'ĩrauyaa mãik'aapa nepɨra jɨrɨyaa bak'aa; ma k'ãyaara ne-inaa pia oopari; p'arat'a ata k'iniayaa bak'aa. 


text:
Ichi te pidaarã pia ak'ɨ baipia bɨ, chi warrarãpa ichi waaweedamerã mãik'aapa chok'ek'ee p'anadamerã. 


text:
Eperã ewaa Cristode ijãa bɨ pɨrã, ijãapataarã ak'ɨpari paik'araa bɨ, auduadarii perã mãik'aapa Tachi Ak'õrepa atuapii perã Netuara Poro Waibɨa atuapidak'a. 


text:
Ijãapataarã ak'ɨpari t'ɨ̃ pia t'o p'anadaipia bɨ, Cristode ijãadak'aa beerãpa paara. Mãga-e pɨrã, Netuara Poro Waibɨapa iru ãpɨte ne-inaa k'achia nepɨrɨpii eperãarãmaa, jõmaarãpa ma k'aurepa iru pia-e ak'ɨdamerã. Sãga ijãapataarã k'aripapataarã p'anapataadaipia bɨ 


text:
<pb/>Ijãapataarã k'aripapataarã diácono apata auk'a t'ãri pia p'anadaipia bɨ; k'ĩra jĩp'a; jĩp'a pedeepata; seewa jaradak'aa mãik'aapa chĩara ãpɨte pedee k'achia pedeedak'aa; toyaa p'anadak'aa; p'arat'a ata k'iniayaa p'anadak'aa. 


text:
Ãchi mimiade t'ĩudai naaweda, awaraa ijãapataarãpa ãchi p'anapata pia ak'ɨdaipia bɨ k'awaadait'ee wãara p'anapata Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a wa mãga-e. Ɨmɨateeda wẽe uchiaruta pɨrã, ijãapataarã k'aripapataarã p'aneedai. 


text:
Wẽraarã ijãapataarãpa awaraa ijãapataarã ichiaba k'aripapataadai. Ãchi t'ãri pia p'anadaipia bɨ; k'ĩra jĩp'a; chĩara ãpɨte pedee k'achia pedeeda-ee; ne-inaa pia oopata mãik'aapa ichita oopata ãchia jara p'anɨk'a. 


text:
Ijãapataarã k'aripaparipa wẽra apai iru baipia bɨ. Pia ak'ɨipia bɨ ichi warrarã mãik'aapa awaraarã ichi tede p'anapata. 


text:
Mãgɨ́ k'aripapataarãpa ãchi mimia pia ooruta pɨrã, ijãapataarãpa ãra t'ɨ̃ t'o p'anadait'ee. Mãpai ãrapa waawee-ee jaradait'ee ãchia Jesucristode ijãa p'anɨ. Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida 


text:
Mamĩda taarãru pɨrã, na p'ãdapa pɨa k'awaait'ee sãga p'anapataadaipia bɨ apemaarã ijãapataarã ome. K'irãpapíji tachi ijãapataarã jõmaweda Tachi Ak'õredeerã. Iru ichita bapari tachi ome mãik'aapa iru wãarata jara pëiji tachimaa jɨ̃adamerã mãik'aapa jõmaarãmaa jarateedamerã. 


text:
Wãara, awaraarãpa ma wãarata jara pëida k'awada-e p'anɨ mĩda, tachia k'awa p'anɨ ma k'ãyaara ne-inaa pipɨara wẽ-e. Mapa Tachi Waibɨamaa nãga k'aripata: Na p'ek'au eujãdepemaarãmaa pɨa unupipachi eperã jĩp'aak'a. K'achia oo-ee bapachi Ak'õre Jaure k'aurepa. Angeleerãpa pɨ unupachida. Na p'ek'au eujãdepemaarãpa ũripachida pɨa ooda eperãarã k'aripait'ee mãik'aapa chok'araarãpa pɨde ijãapachida. Tachi Ak'õrepa pɨ ateeji ɨt'aa, ichi trua k'ĩra wãree nɨ̃bɨde ichita bapariimerã.<pb/>


text:
Mamĩda Tachi Ak'õre Jaurepa jĩp'a jara bɨ: Ak'õre ewari waibɨa ewate pai naaweda, eperãarã ũk'uru ma wãarade ijãa amaadait'ee. Cristode ijãadai k'ãyaara, k'ũrapidait'ee netuaraarãmaa mãik'aapa ijãadait'ee ma netuaraarãpa jarateepirutade. 


text:
Ma netuaraarã jua ek'ari jarateepataarãpa jarapata: “Tachi Ak'õre Ũraa jarateemaa p'anɨda” apata. Mamĩda seewamaa p'anɨ. Ãchi-it'ee p'ua-e bɨ ijãapataarã k'ũradait'ee. Tachi Ak'õre Jaurepa jarateepi bɨk'a p'oyaa jarateeda-e, netuaradeerã perã. 


text:
Jãgɨɨrãpa ũraapata miak'ãidaik'araa bɨ mãik'aapa chik'o ũk'uru k'odaik'araa bɨ. Mamĩda tachia Ak'õre Ũraa wãarade ijãapata perã, k'awa p'anɨ irua ne-inaa jõma ooji, gracias jaradap'eda k'odamerã. 


text:
Jõmaweda Tachi Ak'õrepa ooda pia bɨ. Maperã tachia ɨt'aa t'ɨ̃ruta pɨrã gracias jaradait'ee Tachi Ak'õremaa nek'opata pari, chik'o jõmaata k'odaipia bɨ. 


text:
Tachi Ak'õre k'ĩrapite tachi nek'opata pia bɨ, irua mãga jarada perã mãik'aapa tachia gracias jarapata perã irumaa ma chik'o pari. Sãga ooit'ee Cristopa oopi k'inia bɨk'a 


text:
<pb/>Arii p'anɨ ɨ̃pemaarãmaa mɨ ũraa jaratéeji. Mãga ooru pɨrã, pia ooit'ee Jesucristopa oopi k'inia bɨk'a. Iru mimiapari pia bait'ee ijãa bɨ misa Tachi Ak'õrepa jara pëida iru k'ap'ɨa pari mãik'aapa k'awaa wãru misa irua jarapida ichia jɨrɨt'eradaarãmaa. 


text:
<pb/>Mamĩda t'ĩunáaji ma chonaarãweda nepɨrɨdap'edaa jarateepataarã ome. Jãgɨɨrãpa jarateeda-e Tachi Ak'õrepa jarapidak'a. Jarateepata chõtrãarãpa ũri k'inia p'anapata cuentok'a. Ãchi ome aupedeei k'ãyaara, jɨrɨ́ji pipɨara k'awaait'ee Tachi Ak'õrepa jara pëida mãik'aapa óoji irua oopi bɨk'a. 


text:
Jõmaarãpa nãgɨ́ pedee ijãadaipia bɨ, wãara perã. Tachi p'iradak'ãri juataura p'aneedait'ee, tachi k'ap'ɨa k'aripapata. Mamĩda Tachi Ak'õrepa jara pëida k'awaa wãdak'ãri, tachi jaure paara k'aripapata. Mãgá na p'ek'au eujãde p'anɨ misa, k'ãiwee p'anapata mãik'aapa k'awaapata tachi piudak'ãri, ɨt'aa wãdait'ee. 


text:
Ma-it'eeta tachi choopata na mimiade, eperãarãpa ma ũraa jara pëidade ijãadamerã. Eperãarã ũk'uruurãpa tachia jarateepata ũridaamaa p'anɨ mĩda, ijãa p'anɨ Tachi Ak'õre ichita bapari mãik'aapa irua aupaita na p'ek'au eujãdepemaarã jõmaweda ak'ɨpari. Wãara, tachi Cristode ijãapataarã pipɨara ak'ɨpari, tachi o k'achiadeepa k'aripa atapari perã. 


text:
K'ĩsiapináaji apidaamaa pɨ pedee ũridaik'araa bɨ, pɨ mak'ɨara chonaa-e bairã. Ma k'ãyaara ak'ɨpíji pɨa wãara oo k'inia bɨ Cristopa oopi bɨk'a, ãrapa auk'a oodamerã. Nãga baparíiji: ne-inaa pia jarapari; k'ĩra jĩp'a nipapari jõmaarã ome; awaraarã k'inia iru bapari; nepɨrade bɨ mĩda, Cristode ijãapari; ne-inaa k'achia oo-ee bapari; jõma oopari Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a. 


text:
Mɨ jãmaa wãru misa, ijãapataarã chip'edaidak'ãri, léeji Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdap'edaa. Jaratéeji k'asaa jara k'inia bɨ mãik'aapa ũráaji ijãapataarã p'anapataadamerã ma jara bɨk'a. 


text:
K'irãpáji Tachi Ak'õre pedee jarapataarãpa jaradap'edaa pɨmaa, ijãapataarã ak'ɨpataarãpa ãchi jua bɨdak'ãri pɨ ɨ̃rɨ. Mãga oodak'ãri, Tachi Ak'õre Jaurepa ne-inaa oopiji pɨmaa k'awaamerã k'ãare mimia ooit'ee Tachi Ak'õre-it'ee. Mãga óoji Ak'õre Jaurepa oopi bɨk'a. 


text:
<pb/>K'ĩsíaji mɨa ũraadade na k'art'a p'ãdade mãik'aapa t'ãripa óoji aɨde jara bɨk'a. Mãga ooru pɨrã, awaraarãpa ak'ɨdait'ee pɨa naawedapema k'ãyaara pipɨara oomaa bɨ. 


text:
K'ĩra jĩp'a óoji Cristopa k'inia bɨk'a mãik'aapa jaratéeji irua jarapi bɨk'a. Chóoji mãga oo bɨde k'awa bairã mãga oo bɨpa, pɨ Ak'õre truadee wãit'ee mãik'aapa pɨa jaratee bɨ ũrirutaarã auk'a wãdait'ee, pɨ k'aurepa Cristode ijãadak'ãri.<pb/>


text:
Ijãapataarã t'ãidepema chonaapa ne-inaa k'achia ooru pɨrã, ɨtrɨanáaji. Ma k'ãyaara pedéeji iru ome, pɨchi ak'õre ome pedeeparik'a. Jõdee, k'ũtrãarã ũráaji pɨchi ɨ̃pemaarã ũraak'ajik'a. 


text:
Chõtrãarã ak'ɨipia bɨ pɨchi nawe ak'ɨparik'a. Mãgá ichiaba awẽraarã ak'ɨipia bɨ pɨchi ɨ̃pewẽraarã ak'ɨk'ajik'a, ãra ome k'achia oo-ee. 


text:
Mamĩda p'ẽtrãapa warrarã wa ãichak'eerã iru bɨ pɨrã, ãchiata naapɨara ãchideerã ak'ɨdaipia bɨ Tachi Ak'õre Ũraade jara bɨk'a. Mãgá ãchi nawe wa awela k'aripadai irua ãchi k'aripadak'a ãchi wari wãk'ãri. Ma awara mãga oodak'ãri, Tachi Ak'õrepa ãchi pia ak'ɨpari. 


text:
Jõdee p'ẽtrãa ëreerã wẽe k'ɨrɨpa nɨpari Tachi Ak'õrepa k'aripamerã. Ãstaawa, p'ãrik'ua pida ɨt'aa t'ɨ̃pari Tachi Ak'õremaa k'aripamerã. Mãgee p'ẽtrãa k'aripaipia bɨ. 


text:
Mamĩda mãgee p'ẽtrãarã ũk'uruurãpa Tachi Ak'õre net'aade k'ĩsiadai k'ãyaara, ãchia k'iniata oo wãpata. Mãgeerã chok'ai p'anɨ mĩda, piudap'edaarã́k'apɨ p'anɨ. Mapa mãgeerã k'aripaik'araa bɨ. 


text:
Jaráji ijãapataarã pɨ ek'ari p'anɨɨrãmaa oodamerã mɨa et'ewa jaradak'a. Mãga ooruta pɨrã, awaraarãpa p'oyaa k'achia pedeeda-e pai tachi ijãapataarã ãpɨte. 


text:
Ijãaparipa ichi ëreerã wa audupɨara ichideerã ak'ɨ-e pɨrã, baamaa bɨ Cristopa k'inia bɨk'a mãik'aapa ijãadak'aa beerã k'ãyaara k'achiara bɨ. 


text:
<pb/>P'ẽtrãa t'ɨ̃ p'ãdai naaweda awaraa p'ẽtrãarã t'ɨ̃ ome, iru bapata ak'ɨdaipia bɨ. Mãgɨ́ p'ẽtrãa ɨmɨk'ĩra apai ome miak'ãi bap'eda, sesenta añodeepa waa iru baipia bɨ. 


text:
Awaraarãpa iru t'ɨ̃ pia t'o p'anadaipia bɨ, irua ne-inaa pia oopata k'aurepa nãgee jĩak'a: ichi warrarã pia warida perã; eperãarã pia auteebaida perã; ijãapataarã p'asia chedak'ãri, ãra bɨɨrɨ sɨɨda perã; chupɨria chedeerã k'aripada perã; jãgee ne-inaa pia k'ĩra t'ãdoo ooda perã ichi t'ãripa. 


text:
<pb/>P'ẽtrãarã sesenta años waide wẽe beerã t'ɨ̃ p'ãdaik'araa bɨ awaraa p'ẽtrãarã t'ɨ̃ ome, ɨmɨk'ĩra waya k'iniadarii perã mãik'aapa miak'ãidarii perã, Cristo-it'ee mimiadai k'ãyaara. 


text:
Mãgee p'ẽtrãarãpa jaradap'eda Cristopa oopi k'inia bɨk'a oodait'ee, ɨmɨk'ĩra ataruta pɨrã, Tachi Ak'õrepa k'ĩsia p'uapii maa-e pɨrã awaraarãpa pedee k'achia jaradai ãra ãpɨte. 


text:
Ma awara, mãgee p'ẽtrãarã k'oo-idaadaipata, ne-inaa pia mak'ɨara ooda-ee. Mãgá te chaa chĩara ãpɨte jara nipapata mãik'aapa pedee-idaa p'anadairã, ũraa wãpata ãchi k'ĩsiadeepa. Mãgá pedee k'achia jaradaik'araa bɨta jara wãpata. 


text:
Maperã mɨa k'inia bɨ mãgee p'ẽtrãarã mak'ɨara chõtrãa-ee p'anɨɨrã, waya miak'ãidamerã mãik'aapa warra t'odamerã. Mãgá mimiadait'ee ãchi temãi, ãchideerã ak'ɨmaa p'anɨ misa. Mãga oo p'anɨ pɨrã, tachi ijãapataarã k'ĩra unuamaa iru p'anapataarãpa p'oyaa k'achia pedeeda-e pai tachi ãpɨte ma p'ẽtrãarã k'aurepa. 


text:
Mãgee p'ẽtrãarã ũk'uruurãpa oo amaajida Cristopa oopi k'inia bɨ oodait'ee Satanapa oopi k'inia bɨk'a. 


text:
<pb/>Waya mɨa jara bɨ: Cristode ijãapari ëreerãdepema p'ẽtrãa paraa pɨrã, ma ijãaparipa chi p'ẽtrãa k'aripaipia bɨ. Pëik'araa bɨ ijãapataarãmaa k'aripa iidide, ãrapa ne-inaa iru p'anɨ araa-e pai perã audú chok'araarã-it'ee. Ijãapataarãpa ak'ɨdaipia bɨ p'ẽtrãarã ëreerã wẽe chitoonɨ aupai. Sãga ijãapataarã chonaarã ak'ɨdaipia bɨ 


text:
<pb/>Ijãapataarã chonaarã waaweedaipia bɨ mãik'aapa p'aadaipia bɨ ãchi jua ek'ari p'anɨɨrã pia ak'ɨdak'ãri mãik'aapa k'aripadak'ãri. Waapɨara p'aadaipia bɨ awaraa ijãapataarã ak'ɨpataarã k'ãyaara, Tachi Ak'õrepa jara pëida jarateedak'ãri mãik'aapa ijãapataarã ũraadak'ãri. 


text:
Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨ:<pb/>‘P'ak'a it'ai jɨ̃náatɨ trigo t'ɨamaa bak'ãri. Ita-aria k'opítɨ.’ <n>(Dt 25.4)</n> Ichiaba awara ãi jara bɨ:<pb/>‘Mimiaparipa p'arat'a ataipia bɨ chi poro waibɨa juadepema.’ <n>(<a href='B:490 10:7'>Lc 10.7</a>)</n> 


text:
<pb/>Eperãpa ijãapataarã ak'ɨpari ɨmɨateeru pɨrã, ijãanáatɨ mãgɨpa jara bɨ. Jĩp'a ma pedee ak'ɨdaipia bɨ eperãarã omé wa õpee auk'a jararuta pɨrã. 


text:
<pb/>Mamĩda ijãapataarã ak'ɨpataarã k'achiade baai jõnaruta pɨrã, jõmaarã taide ɨtrɨak'óoji. Mãgá awaraarãpa ne-inaa k'achia ooda-e pait'ee waaweepa. 


text:
<pb/>Tachi Ak'õre k'ĩrapite mãik'aapa Jesucristo k'ĩrapite, angeleerã jɨrɨt'erada k'ĩrapite paara, mɨa jara bɨ: óoji mɨa et'ewa jaradak'a. Mamĩda pɨchi k'inia aba pipɨara ak'ɨnáaji awaraa k'ãyaara. 


text:
K'ĩrak'aupai ijãapari audú isapai awara bɨi ijãapataarã ak'ɨpari mimia-it'ee. Ma-it'ee pɨ jua bɨi naaweda mãgɨ́ ɨ̃rɨ, iru bapata pia ak'ɨipia bɨ. Iru ne-inaa k'achiade ni pɨrã, awaraarãpa iru ãpɨte k'achia pedeedai mãik'aapa pɨ ãpɨte auk'a mãgadai, irua oopata pɨa pia ak'ɨi jĩak'aapa. Mapa maarepida ne-inaa k'achia oonáaji. Ichita óoji Cristopa oopi bɨk'a. 


text:
<pb/>Pania aupai toik'araa bɨ. Pɨ ip'ii k'ayaa bapari perã, ichiaba vino ma-ãri toipia bɨ bi p'irapiamaapa. 


text:
<pb/>Jõmaarãpa k'awa p'anɨ eperãarã ũk'uruurãpa ne-inaa k'achia oopata, tau taawa oopata perã. Taarã-e nɨde pɨa k'awaai mãgeerãpa oopata mãik'aapa ãchi jɨrɨt'era-e pait'ee ijãapataarã ak'ɨpari mimia-it'ee. Jõdee, awaraa eperãarã p'anapata ewaa ak'ɨk'ãri, t'ãri pia pɨk'a p'anɨ. Mamĩda taarã pak'ãri, pɨa k'awaa atai ãchia ne-inaa k'achia mera oopata mãik'aapa ãchi jida jɨrɨt'era-e pait'ee ma mimia-it'ee. 


text:
Mãgá ichiaba taarã-ee eperãarã ũk'uruurãpa ne-inaa pia oopata k'awaai, tau taawa oopata perã. Mamĩda ne-inaa pia mera ooruta pɨjida, taarã-ee pɨa mãga k'awaa atai, Tachi Ak'õre Jaurepa k'awaapiit'ee perã. Mãgeerãta jɨrɨt'eraipia bɨ ma mimia-it'ee.<pb/>


text:
Esclavo Cristode ijãa bɨpa chipari waaweeipia bɨ, ichi k'aurepa ijãadak'aa beerãpa ik'achia pedeenaadamerã Tachi Ak'õre ãpɨte mãik'aapa taipa jarateedap'edaade. 


text:
Chipari ichiaba Cristode ijãa bɨ pɨrã, ma esclavopa k'ĩsiaik'araa bɨ oo-e pait'ee jõma chiparipa oopi bɨk'a, ichi ɨ̃pema perã Cristo k'aurepa. Ma k'ãyaara audupɨara t'ãripa ooipia bɨ chiparipa oopi bɨk'a iru k'aripait'ee mãik'aapa ak'ɨpiit'ee iru k'inia iru bɨ Cristo k'ap'ɨa pari. Ma jõma jara aupada jãpema ijãapataarãmaa jaratéeji mãik'aapa ũráaji mãga oodamerã. Seewa jarateepataarã mãik'aapa p'arat'a audú ata k'inia p'anɨɨrã 


text:
<pb/>Timoteo, abaapa jarateeru pɨrã Tachi Waibɨa Jesucristopa pedee wãara jarateeda awara maa-e pɨrã iru jɨrɨt'eradaarãpa jaratee p'anɨ awara, mãgɨpa ooamaa bɨ Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a. 


text:
Jãgee eperã audua bɨ mãik'aapa wãara maarepida k'awa-e bɨ. Aupedeei awaa bapari Ak'õre Ũraade pedee jara k'inia bɨ k'aurepa mãik'aapa ichi t'ãridepai k'achia k'ĩsiapari. Ichi jaratee bɨ k'aurepa ijãapataarã k'ĩra unuamaa para beepari; k'ĩraupik'a para beepari; ik'achia pedee para beepari mãik'aapa chĩara pedee ijãada-e para beepari. 


text:
Ichi mãik'aapa ichi jĩak'aarã k'ĩsia k'awada-ee p'anɨ. Jĩp'a aupedee k'inia p'anɨ, Tachi Ak'õre wãarata waa k'awa k'iniada-e p'anadairã. Jara wãpata “taita ijãa p'anɨda” apata, p'arat'a ata k'inia p'anadairã ãchia jaratee p'anɨ pari. 


text:
<pb/>Jõdee Cristode wãara ijãapataarã nãga p'anapata: t'ãri o-ĩa; k'ãiwee; awaraarã k'inia iru p'anapata. P'arat'a iru p'anɨ jida wa wẽe p'anɨ pɨjida, auk'a t'ãri o-ĩa p'anapata. 


text:
Maperã ne-inaa k'opari mãik'aapa p'aru jɨ̃pari iru p'anɨ pɨrã, tachi ijãapataarã t'ãri o-ĩa p'anadait'ee. 


text:
Mamĩda eperãarã ũk'uru, audú p'arat'a ata k'iniapa, k'ĩsia k'awa-eedaipata mãik'aapa k'achiade baaipata. Maap'eda bigi p'oyaa lazodeepa uchia-e bɨk'a, mãga pɨk'a ãra ma k'achiadeepa p'oyaa uchiada-e p'aneepata. Mãgapɨ eperãarã atua wãpata. 


text:
Mapa chi audú p'arat'a ata k'inia bɨpa k'achia k'ĩra t'ãdoode baaiit'ee. Wãara, p'arat'a ata k'iniapa ũk'uru ijãapataarãpa paara Cristode waa ijãa k'iniada-e. Mãɨrã k'ĩsia p'ua p'anapata mãik'aapa ãchi t'ãride mia chitoonɨ, k'achiade baaidap'edaa perã. Pablopa t'ẽe ũraada Timoteomaa 


text:
<pb/>Timoteo, oonáaji mãɨrãpa oopatak'a, Tachi Ak'õrepa pɨ jɨrɨt'erada perã ichi-it'ee. Jĩp'a óoji Cristopa oopi bɨk'a, irude wãara ijãa bairã. Chóoji Tachi Ak'õrepa jara pëida k'awa bɨde mãik'aapa t'ãri pia ma wãarata jaratéeji ãramaa. Ãra k'inia iru báji Tachi Ak'õrepa ãra k'inia iru bɨk'a. 


text:
Ara chõoparipa jɨrɨparik'a p'oyaait'ee, mãga pɨk'a jɨrɨ́ji pipɨara ijãapariit'ee Cristode mãik'aapa oopariit'ee irua oopi bɨk'a, ijãapari perã mãga oop'eda ichita bapariit'ee Tachi Ak'õre truade. Ma-it'eeta Tachi Ak'õrepa pɨ jɨrɨji, eperãarã chok'ara nɨ̃bɨ taide waawee-ee jarak'ãri pɨ Cristode ijãa bɨ. 


text:
Ɨ̃rá mɨa na ũraa jarait'ee Tachi Ak'õre k'ĩrapite. Irua ne-inaa jõmaweda chok'ai bapipari. Ichiaba nãga jarait'ee Jesucristo k'ĩrapite. Irua Poncio Pilatomaa waawee-ee pedeeji. 


text:
Nejõmaata óoji mɨa pɨmaa jaradak'a. Mãga oo bɨ misa, parã ijãapataarã t'ãide t'ĩupináaji k'ĩsia awara wa jarateeru awara apida. Chóoji mãga oo nɨ̃bɨde Tachi Waibɨa Jesucristo waya cheru misa na eujãdee. Mãgá apidaapa pɨ ɨtrɨada-e pai. 


text:
Tachi Ak'õre Waibɨapa iru pëi k'inia bak'ãri, cheit'ee. Tachi Ak'õre aupai t'ãri piara bɨ mãik'aapa jõmaarã k'ãyaara waibɨara bɨ; jõmaweda reyrã k'ãyaara mãik'aapa jõmaweda na p'ek'au eujãdepemaarã poro waibɨarã k'ãyaara. 


text:
Iru aupai ichita bapari. Apida iru k'ait'a wãda-e pai, iru k'ĩra wãree ɨ̃daa chooda-e pai perã. Mapa apidaapa iru unuda-e pai. ¡Tachi Ak'õre k'ĩra wãree! Jõmaweda iru jua ek'ari ichita p'anadait'ee. ¡Amén! Ũraa ijãapataarã p'arat'ara beerã-it'ee 


text:
<pb/>Jaráji p'arat'ara beerãmaa na p'ek'au eujãde mãgá p'arat'ara p'anɨ misa, k'ĩsianaadamerã ãchi pipɨara p'anɨ awaraarã k'ãyaara. Ichiaba jaráji ijãadai k'ãyaara ãchi ne-inaa k'ĩra t'ãdoo jõparide, ijãadamerã Tachi Ak'õrede, iru jõk'aa perã. ¡Iru t'ãri pia bapari perã tachi ome, teepari jõma tachia iru p'anɨ o-ĩa p'anadamerã! 


text:
Maperã jaráji ãramaa t'ãri pia teedamerã awaraarãmaa mãik'aapa t'ãripa ne-inaa pia oodamerã awaraarã k'aripait'ee. 


text:
Mãga ooruta pɨrã, t'ẽepai ne-inaa pipɨara iru p'anadait'ee p'arat'a k'ãyaara. ¡Ichita p'anapataadait'ee Tachi Ak'õre ome mãik'aapa iru p'anadait'ee jõmaweda irua k'ĩsia iru bɨ ichideerã-it'ee! 


text:
<pb/>Timoteo, jɨ̃́aji Tachi Ak'õrepa wãarata pɨmaa jara pëida. Ũrináaji jã pariatua pedee wãpataarã, ãchi k'ĩsiadeepa seewa jarateepata perã. “K'ĩsia k'awaa p'anɨda” a p'anɨ. Mamĩda mãga p'anɨ-e. 


text:
K'ĩsia k'awaa p'anadai k'ãyaara, Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëidade ijãa amaa p'anɨ, awaraa k'ĩsiade ijãa k'inia p'anadairã. Mɨa k'inia bɨ Tachi Ak'õrepa pɨ pia ak'ɨ bapariimerã mãik'aapa nejõmaade k'aripamerã. Mãgapai paji.<pb/>


text:
Mɨ, Pablopa na k'art'a p'ã pëiru Jesucristode ijãapataarãmaa, Corinto p'uurude p'anɨ mãik'aapa jõma Acaya eujãde p'anɨ. Tachi ɨ̃pema Cristo k'aurepa, Timoteopa ichiaba salude pëiru parãmaa. Tachi Ak'õrepa k'inia bada perã, mɨ jɨrɨt'eraji Jesucristopa mɨ pëimerã jarateede ichia oopi k'inia bɨ eperãarãmaa. 


text:
Mapa mɨa k'inia bɨ Tachi Ak'õrepa Tachi Waibɨa Jesucristo ome parã pia ak'ɨ p'anadamerã. Mãgá parã k'ãiwee p'anapataadait'ee. Tachi Ak'õrepa Cristode ijãapataarã k'aripapari 


text:
<pb/>¡Wãara, Tachi Ak'õre, Tachi Waibɨa Jesucristo Ak'õre, jõmaarã k'ãyaara waibɨara bɨ! Ichia tachi chupɨria k'awaapari mãik'aapa ichiata tachi t'ãri o-ĩapipari. 


text:
Mãgá oopari tai jarateepataarãmaa, chupɨria jõnɨde. Ichia tai mãgá k'aripapari, taipa, jõdee, awaraarã auk'a k'aripadamerã ãra chupɨria jõnadak'ãri. 


text:
Eperãarã ũk'uruurãpa Cristo k'ĩra unuamaa iru p'anajida irua jarada k'aurepa. Mãgá ɨ̃rá awaraarãpa tai auk'a k'ĩra unuamaa iru p'anɨ taipa jarateepata k'aurepa. Mamĩda Cristopa tai k'aripapari choodamerã. Waapɨara ãchia tai mãga iru p'anɨ pɨrã, waapɨara Cristopa tai t'ãri o-ĩapiit'ee. 


text:
Wãara, chupɨria jõneeruta pɨjida Cristopa jarada jarateepata k'aurepa parãmaa, tai o-ĩa p'anɨ. Tai mãgá p'anadai ma jarateepata k'aurepa parã o k'achiadeepa uchiadap'edaa perã. Ma awara Tachi Ak'õrepa tai t'ãri o-ĩapi bɨk'a chupɨria jõnɨde, auk'a parã t'ãri o-ĩapiit'ee parã auk'a chupɨria jõneedak'ãri. Irua mãga ooit'ee parãpa choodak'ãri taipa choopatak'a. 


text:
Maperã taipa k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa tai k'aripaparik'a chupɨria jõnɨde, parã auk'a k'aripait'ee mãgá jõnadak'ãri. 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã, parãmaa mɨa k'irãpapi k'inia bɨ mɨ chupɨria nɨ̃bada Ásia eujãde. Mãga nɨ̃bak'ãri, perá choo-e paji. T'ãri ma-ãri nɨ̃baji. 


text:
Wãara, k'ĩsiaji madeepa chok'ai uchia-e pai. Mamĩda ɨ̃rá k'awa bɨ mãga paji mɨa ijãanaamerã mɨchi k'ĩradoopa chupɨria nɨ̃bɨdeepa uchiai. Jĩp'a Tachi Ak'õrépata uchiapii. Ichia mãgá k'aripai ichi jõmaarã k'ãyaara waibɨara bairã. ¡Irua aupaita piudap'edaarã chok'ai p'irabaipipari! 


text:
Wãara, mɨ piudak'a baji. Mamĩda Ak'õrepa mɨ k'aripa ataji madeepa. Mapa mɨa k'awa bɨ waya mãgadaru pɨrã, waya mɨ k'aripait'ee, mɨ k'õp'ãyoorã jida auk'a. 


text:
Parãpa ichiaba tai k'aripadai, ɨt'aa t'ɨ̃ruta pɨrã tai pari. Mãga ooruta pɨrã, chok'araarãpa o-ĩa gracias jaradait'ee Tachi Ak'õremaa, unudak'ãri irua ne-inaa pia ooru tai k'aripait'ee parãpa ɨt'aa t'ɨ̃pata k'aurepa. Pablo p'oyaa wã-e pada Corinto pidaarã ak'ɨde 


text:
<pb/>Parãdepema ũk'uruurãpa jara p'anɨ taipa eperãarã k'ũra nipapata. Mamĩda mãga-e. Tai o-ĩa p'anɨ jõmaarã t'ãide jaratee nipadak'ãri, k'ĩra jĩp'a nipapata perã. Mãgá nipajida parã t'ãide. Audua nipadak'aa paji parãpa k'ĩsiadamerã tai k'ĩsia k'awaara p'anɨ awaraarã k'ãyaara. Mãga-e. Parã t'ãide t'ãri pia p'anapachida, Tachi Ak'õrepa tai k'aripa bada perã. Mãga ooji ichia tai k'inia iru bapari perã. 


text:
Taipa parãmaa k'art'a p'ã pëidak'ãri, jĩp'a p'ãpata taipa jara k'inia p'anɨ aupai. Mãgá p'ãpata parãpa tai k'art'a leedamerã mãik'aapa pia k'awaadamerã jõmaweda aɨde jara bɨ. 


text:
Wãara parãdepema ũk'uruurãpa mãga k'awapata. Mamĩda mɨa k'inia bɨ parã jõmaarãpa k'awa k'inia p'anadamerã taipa oopata mãik'aapa jarateepata. Mãgá Tachi Waibɨa Jesús waya chek'ãri, tachi jõma o-ĩa p'anadait'ee iru k'ĩrapite. Tai o-ĩa p'anadait'ee parãpa taipa jarateeda ijãadap'edaa perã. Jõdee parã o-ĩa p'anadait'ee tai it'aideepa ũridap'edaa perã Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee. 


text:
<pb/>Mɨa k'ĩsiaji parãpa pedeejida taipa k'art'a p'ã pëidap'edaa mãik'aapa ijãajida wãara Cristopa tai pëiji jarateedamerã irua oopi k'inia bɨ eperãarãmaa. Mapa wãit'ee paji parã ak'ɨde. Wãda omé wãit'ee paji parã o-ĩa p'anadamerã mɨ unudak'ãri. 


text:
Naapɨara Macedonia eujãdee wãk'ãri, mɨ parãmãi wiibaiit'ee paji mãik'aapa waya ãpɨtee chek'ãri, auk'a parãmaa p'asianait'ee paji. Ma t'ẽe wãdade parãpa mɨ k'aripak'ajida Judea eujãdee wãit'ee. 


text:
Mamĩda parãpa k'awa p'anɨ mɨ parãmaa wã-e paji. ¿Mapa parã t'ãidepema ũk'uruurãpa jara p'anɨ-ek'ã mɨ t'ãri auk'a bɨ-e parã ome? ¿K'ĩsia p'anɨ-ek'ã mɨchia oo k'iniata oopari awaraarãpa oopatak'a? ¡Mɨa mãga ook'aapɨ! 


text:
Tachi Ak'õrépata k'awa bɨ tai jarateepataarã mãgá p'anadak'aa. Ichiaba mãgá jarateedak'aa, jarateedak'ãri iru Warra, Jesucristopa ooda eperãarã k'aripait'ee. Jĩp'a taimaa jarateepata irua jarapi bɨk'a. Tachi Ak'õrepa ichita oopari ichia jara bɨk'a. Mãga oopata tai jida ichiaba, ichideerã perã. 


text:
Parã t'ãide Silvano, Timoteo mɨ ome jarateedak'ãri Jesucristo Tachi Ak'õre Warra, tai k'ĩsiadoopapai jarateedak'aa paji. Jĩp'a jarateepachida Tachi Ak'õrepa taimaa jarapidak'a. Jesucristo mãgá bapachi. Ichita ooji ichi ak'õrepa jaradak'a. 


text:
Chonaarãweda Tachi Ak'õrepa jaraji Jesucristopa ooit'ee bada. Mãga jaraji Cristo t'oi naaweda. Mãpai iru t'op'eda, wãara ooji jõmaweda Ak'õrepa jaradak'a. Maperã k'awa p'anɨ Cristo wãara Tachi Waibɨa. Mãgá Cristode ijãapata perã, tachia “Amén” apata Tachi Ak'õre Ũraa ũridak'ãri. 


text:
Tachi Ak'õrépata tai Cristode ijãapipari, parã jida auk'a. Ichiata tachi jɨrɨt'eraji ichideerã papiit'ee. 


text:
Tachia k'awaadamerã wãara ichideerã p'anɨ, ichia tauchaa pɨk'a bɨji tachi t'ãride. Ichi Jaure pëiji tachi ijãapataarã ome bapariimerã. Mãga ook'ãri, tachimaa ak'ɨpiji ichia wãara tachi pia ak'ɨit'ee mãik'aapa t'ẽepai teeit'ee jõmaweda ichia k'ĩsia iru bɨ tachi-it'ee. Pablopa jarada sãap'eda wã-e paji Corintodepema ijãapataarã ak'ɨde 


text:
<pb/>Ak'õre k'ĩrapite mɨa jara k'inia bɨ sãap'edata wã-e paji parã ak'ɨde. Tachi Ak'õrepa k'awa bɨ mɨchi t'ãride iru bɨ mãik'aapa mɨ miapii seewa jararu pɨrã. Mɨ waa wã-e paji Corinto p'uurudee parã ɨtrɨade, parã t'ãri p'uapiamaapa. 


text:
Tai, chi jarateepataarãpa, parãmaa ijãapi k'iniada-e taipa k'inia p'anɨk'a. Parãpa auk'a Cristode ijãapata. Iruata parãmaa ichia k'inia bɨk'a oopii. Taipa jõdee parã k'aripa k'inia p'anɨ waapɨara ijãapataadamerã mãik'aapa t'ãri o-ĩa p'anapataadamerã.<pb/>


text:
Naaweda mɨ parã ak'ɨde wãk'ãri, parã t'ãri p'uapiji. Maperã waya wãit'ee pak'ãri, nãga k'ĩsiaji: “Mɨ naapai waya wã-e ãra t'ãri p'uapide.” 


text:
Mapa wãi k'ãyaara, k'art'a p'ã pëiji parãpa aɨde jara bɨ ũridamerã mãik'aapa oodamerã mɨa ũraadak'a. Mɨ parãmaa wãru pɨrã parãpa mãga oodai naaweda, audupɨara parã t'ãri p'uapii. Waya unudak'ãri, mɨa k'inia bɨ parãpa mɨ t'ãri p'uapii k'ãyaara, t'ãri o-ĩapidamerã. Mɨa nãga k'awa bɨ: mɨ t'ãri o-ĩa bak'ãri, parã jida mãga p'anɨ. 


text:
Ma k'art'a p'ãk'ãri, mɨchi t'ãride k'ĩsia nɨ̃baji, parã mãgá ɨtrɨa k'inia-e pada perã. Jẽedachi parã t'ãri p'uapi k'inia-e bada perã. Ma k'art'a p'ãk'ãri, mɨa jĩp'a ak'ɨpi k'inia baji parã audú k'inia iru bɨ. Pablopa ũraada perdonaa k'awaadamerã 


text:
<pb/>Wãara parã t'ãidepemapa, k'achia oo k'iniapa, mɨ t'ãri p'uapiji mãik'aapa parã ũk'uru audupɨara mãgapiji. Ichia tachimaa mãgá ooji mĩda, mɨa iru waa ɨmɨatee k'inia-e. 


text:
Parã chok'araarãpa iru t'ãri p'uapimaa p'anɨ, iru yiaraa iru p'anadairã. Jãgapaipɨ. Waa mãgá yiaraa iru p'anadaik'araa bɨ. 


text:
Ma k'ãyaara, irua ooda perdonaadaipia bɨ mãik'aapa t'ãri o-ĩapidaipia bɨ waya t'ĩumerã awaraa ijãapataarã ome. Parãpa mãga ooda-e pɨrã mãik'aapa iru at'ãri yiaraa iru p'anaruta pɨrã, iru audupɨara t'ãri p'ua bai, Ak'õrede ijãa-edarumaa. 


text:
Ma-it'ee ma k'art'a p'ãji. K'inia baji irua ma k'achia oo amaamerã. Mamĩda ma k'ãyaara waapɨara mɨa k'awa k'inia baji parãpa oodai wa ooda-e pai mɨa jaradak'a. 


text:
Parãpa ma eperãpa k'achia ooda perdonaa p'anɨk'a, mɨa pida perdonaa bɨ. Wãara, Cristopa k'awa bɨ abaapa mɨ ome nepɨra jɨrɨ baji pɨrã, mɨa ma nepɨra perdonaaji. Mɨa mãga ooji parã waya t'ãri o-ĩa p'anadamerã. 


text:
Tachi jõmaarãpa chĩarapa k'achia ooda mãgá perdonaaruta pɨrã, Netuara Poro Waibɨa juade baaida-e pait'ee ne-inaa k'achia oo k'iniapa ma eperãmaa. Ma awara ma ne-inaa k'achia ooda k'aurepa netuara juade baai-e pait'ee, audú k'ĩsia p'ua nɨ̃bairã. Tachia pia k'awa p'anɨ netuarapa oopari ichi juade baaidamerã. Pablo Troas p'uurude nipada 


text:
<pb/>Mɨa jaradak'a mɨ wã-e paji parã ak'ɨde. Ma k'ãyaara Troas p'uurudee wãji jarateede. Mama nipak'ãri, Tachi Waibɨapa k'aripaji mãpemaarãpa ũri k'inia p'anadamerã Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee. 


text:
Mamĩda, mama bɨde mɨ k'ĩsia nɨ̃beeji unu-e pada perã Tito, tachi ɨ̃pema Cristo k'aurepa, mɨa pëida parã ak'ɨde. Iru parãmãiipa chep'eda, mama tai unudait'ee paji. Mãgá unuda-e pada perã, mɨa Troadepemaarã atabëiji mãik'aapa cheji Macedonia eujãdee, nama Tito ome unui jĩak'aapa. Pablopa jarada Titopa nepɨrɨda ũrip'eda 


text:
<pb/>Taipa gracias jarapata Tachi Ak'õremaa, iruata Netuara Poro Waibɨa p'oyaapari perã Cristo juapa. Maperãpɨ netuara apidaapa tai Cristodeerã p'oyaada-e pai. Mãgá ichideerã perã irua tai k'aripapari jarateedamerã jõmaarã t'ãide. 


text:
Ara k'era t'ũa aubaiparik'a ewat'aak'ãri, mãga pɨk'a tai ijãapataarã t'ɨmɨ́ wãpata jarateede Cristopa oopi k'inia bɨ eperãarãmaa. Tachi Ak'õrepa unuk'ãri taipa mãga jarateemaa p'anɨ, o-ĩa beepari. Cristopa tai jarateepataarã pëipari jarateedamerã chi ũri k'inia p'anɨɨrãmaa mãik'aapa chi ũridaamaa p'anɨɨrãmaa paara. 


text:
Taipa jarateepata mik'ia pɨk'a bɨ chi ũridaamaa p'anɨɨrã-it'ee, ma k'aurepa ãra atuadait'ee perã. Mamĩda chi ũri k'inia p'anɨɨrã-it'ee ne-inaa t'ũa baparik'a bɨ, ma jarateeda k'aurepa ãra wãdait'ee perã Ak'õre truadee. Mãga bɨta, ¿k'aipa jarateeima chi ũri p'anɨɨrãpa wãara k'awaadamerã Cristopa oopi k'inia bɨ eperãarãmaa? 


text:
Táipata mãga jarateedai. Ma-it'ee Tachi Ak'õrepa tai jɨrɨt'eraji. Tai k'ĩsiadoopa jarateedak'aa. Tachi Ak'õrepa ichi ũraa taimaa jarapipari. Tai nipadak'aa awaraarãk'a. Ãchi k'ĩsiadoopa Ak'õre net'aa jaratee nipapata, eperãarãpa ãchi pia ak'ɨdamerã mãik'aapa ãchimaa p'arat'a teedamerã. Taipa jõdee mãga oodak'aa. Tachi Ak'õrepa tai ichita ak'ɨpari perã, k'ĩra jĩp'a jarateepata irua oopi bɨk'a. Mãgá jarateedai Cristo tai ome bapari perã.<pb/>


text:
Mɨa jarak'ãri tai k'ĩra jĩp'a jarateepata, jara k'inia-e bɨ taita pipɨara ak'ɨdaipia bɨ awaraa jarateepataarã k'ãyaara. Taipa k'art'a p'ãda iididak'aa ijãapataarãpa parãmaa jara pëidamerã táipata pia jarateepata, jarateepataarã ũk'uruurãpa oopatak'a. Ichiaba iidida-e parãpa mãgee k'art'a awaraa ijãapataarãmaa pëidamerã. 


text:
Awaraarãpa k'awa k'inia p'anɨ pɨrã tai wãara Jesucristopa pëida jarateede wa mãga-e, ãchia parã ijãapataarã ak'ɨdaipia bɨ. Parã taipa k'art'a p'ãdák'ata p'anɨ, Cristode ijãapata perã taipa jarateedap'edaa k'aurepa. Mɨchi t'ãride k'awa bɨ mɨa wãarata jara bɨ. 


text:
Jõmaarãpa k'awaadai Cristopa tai pëiji parã ak'ɨdak'ãri, sãga p'anapata Cristode ijãadak'ãriipa. Awaraarãpa oo k'inia p'anapata Tachi Ak'õre Ũraa mãude p'ãdade jara bɨk'a. Tachi Ak'õrepa k'inia-e baji mĩda eperãarãpa ichita ijãadamerã ma ũraa Moisemaa p'ãpidade, ũk'uru aɨde at'ãri ijãa p'anɨ. Mamĩda parã mãga p'anadak'aa. Ma k'ãyaara pipɨara parãpa oo k'inia p'anɨ Cristopa oopi bɨk'a, Tachi Ak'õre Jaure parã t'ãride bapari perã. Ma awara Ak'õrepa mãga ichita oopiit'ee, ichita bapari perã. 


text:
<pb/>Taipa ak'ɨdak'ãri parãpa oomaa p'anɨ Cristopa oopi bɨk'a, k'awa p'anɨ wãara Tachi Ak'õrepa taimaa jarapi baji. 


text:
Tai k'ĩsiadoopa eperãarã p'oyaa Cristode ijãapidak'aa. Tachi Ak'õrepapai mãga ooi. Ichia aupaita tai k'aripapari iru ũraa pia jarateedamerã. 


text:
Ichia taimaa nãgɨ́ ũraa chiwidi k'awapiji. Cristopa p'ek'au k'achia oopataarã o k'achiadeepa k'aripa atai. Mãga k'awapiji taipa jõmaarãmaa jarateenadamerã. Na ũraa chiwidi awara bɨ chi naawedapema ũraa k'ãyaara. Eperãarãpa ma naawedapema ũraa p'ãdade ijãaruta pɨrã, atuadait'ee. Jõdee na ũraa chiwidide ijãaruta pɨrã, Ak'õre Jaurepa ãchi Ak'õre ode t'ĩupiit'ee. Ũraa chiwidi piara bɨ naawedapema ũraa k'ãyaara 


text:
<pb/>K'ĩsiadáma nãgɨde. Chonaarãweda Tachi Ak'õrepa ichi ũraa mãude p'ãpiji Moisemaa. Na eujãde bɨ misa, Moisés Tachi Ak'õre ome unuk'ãri, Tachi Ak'õre k'ĩra wãree iru ome beeji. Mapa Moisés waya chek'ãri Israel pidaarãmaa, ãrapa iru k'ĩra p'oyaa ak'ɨdak'aa paji, audú ɨ̃daa bada perã. Mãga baji mĩda, taarã-e nɨde ma ɨ̃daa wẽpa wãji. Ak'õrepa ichi k'ĩra wãree mãgá ãchimaa unupiji mĩda, ma ũraa p'ãda k'aurepa eperãarãpa k'awaa p'aneejida ãchia p'ek'au k'achia oopata k'aurepa atuadait'ee. 


text:
Ɨ̃rá jõdee, ma k'ãyaara pipɨara Tachi Ak'õrepa ũraa chiwidi jara pëida k'aurepa tachi ijãapataarãpa k'awapata Cristode ijãadak'ãri, wãdai Tachi Ak'õre truadee. Mãga k'awapata Ak'õre Jaure k'aurepa, iru tachi ome bapari perã. 


text:
Mãpai nãga jaradai. Pia baji Tachi Ak'õrepa eperãarãmaa k'awapik'ãri ichi ũraa p'ãda, mãgɨde jaraji mĩda ãchi atuadait'ee p'ek'au k'achia oopata perã. Mamĩda ma k'ãyaara pipɨara bɨ ichia ũraa chiwidi jara pëida. Mãgɨ́ ũraade ichi Jaurepa tachi ijãapataarãmaa k'awapipari Cristo k'aurepa tachi p'ek'au k'achia wẽe p'anɨ Ak'õre k'ĩrapite. 


text:
Maperãpɨ k'awa p'anɨ pipɨara bɨ ijãadait'ee Tachi Ak'õrepa ũraa chiwidi jara pëidade, ijãadai k'ãyaara mãgɨ́ chonaarãwedapema ũraa p'ãdade jara bɨde. 


text:
Wãara Ak'õre Ũraa p'ãda pia baji, Ak'õrepa mãgɨ́ jarada perã. Mamĩda ichia k'inia-e paji eperãarãpa ichita aɨde ijãadamerã. Mapa ũraa chiwidi jara pëiji. Nãgɨ́ ũraa pipɨara bɨ chi naawedapema k'ãyaara, jõk'aa perã. 


text:
<pb/>K'awa p'anadairã Ak'õrepa ũraa chiwidi jara pëida mãgá pipɨara bɨ chi naawedapema jarada k'ãyaara, taipa mãgɨ́ ũraa jĩp'a jarateepata, waaweeda-ee. 


text:
Mamĩda mãga-e paji Moisés ome. Moisepa ichi k'ĩra wãk'aji Israel pidaarãpa ununaadamerã Tachi Ak'õre k'ĩra wãree wẽpa wãk'ãri. Mãgá ma ɨ̃daa Moisés k'ĩrade wẽpa wãdak'a, ma chonaarãwedapema ũraa wẽpa pɨk'a wãji. 


text:
Mamĩda ma Israel pidaarãpa mãga ijãa k'iniada-e paji, k'ɨɨrɨ k'isua p'anadap'edaa perã. At'ãri mãga p'anɨ Moisepa p'ãda leepataarã ũridak'ãri. Moisepa ichi k'ĩra wãk'a iru badak'a, ãchi t'ãri wãk'a pɨk'a iru p'anɨ ũraa chiwidide ijãa k'iniada-e p'anadairã. At'ãri ãchia ijãapata Ak'õre ode t'ĩudai ma chonaarãwedapema ũraa p'ãdade jara bɨk'a oo p'anɨpa. Mãga ijãapata Tachi Ak'õrepa ãchimaa ichi ũraa chiwidi k'awapi bɨ mĩda. Nãgá k'ĩsia awara k'ĩsiadai: Cristode ijãadak'ãri mãik'aapa ichideerã padaidak'ãri. 


text:
Mãgá Ak'õre Ũraa Moisepa p'ãdade ijãapata perã, idi ewate at'ãri ma ũraa ũridak'ãri, ãchi t'ãri wãk'a pɨk'a iru p'anɨ. 


text:
Mamĩda ãchidepemapa ma ũraa chiwidi ũrik'ãri mãik'aapa Cristode ijãak'ãri, ma t'ãri wãk'a pɨk'a bada wẽpait'ee. 


text:
Mãga p'aneedait'ee Cristode ijãadak'ãri, eperãarã uchiapata perã Ak'õrepa naawedapema ũraa p'ãda jua ek'ariipa. Mãga oodai Cristo ãra ome bapari perã ichi Jaure k'ap'ɨa pari. Cristo ichi Jaure ome apai, auk'a Tachi Waibɨa perã. 


text:
Mãgá ma naawedapema ũraa jua ek'ariipa tachi uchiadap'edaa perã, tachi t'ãri waa wãk'a pɨk'a p'anɨ-e. Ara espejode tachi k'ĩra unuparik'a, mãga pɨk'a Tachi Ak'õre k'ĩra wãree unupata iru ũraa chiwidi jara pëidade Cristo k'ap'ɨa pari. Ma awara Cristo Jaurepa oopi bɨk'a oodak'ãri, t'ãri pia padaipata iruk'a. Waapɨara iru Jaurepa oopi bɨk'a oodai, waapɨara t'ãri pia padaridai iruk'a.<pb/>


text:
Tachi Ak'õrepa tai chupɨria k'awaa bairã, ichi ũraa chiwidi taimaa jarateepi bɨ. Maperãpɨ waaweeda-ee p'anapata, awaraarãpa tai ome nepɨra jɨrɨ p'anɨ mĩda. 


text:
Taipa oodaamaa p'anapata ne-inaa k'achia awaraarãpa mera oopata; ne-inaa eperãarã jĩp'aarã k'ĩra nejasia p'anapata oodait'ee. Madepema ũk'uruurãpa imeraa jarateepata chĩara k'ũradait'ee. Maa-e pɨrã ãchi k'ĩsia p'oirapata Ak'õrepa jarapi bɨ ome, irua jara k'inia bɨ awara uchiamerã. Mamĩda taipa mãga ooda-e. Ak'õrepa wãarata jara pëida k'ĩra jĩp'a jarateepata. Mãga oo p'anɨpa k'inia p'anɨ jõmaarãpa k'awaadamerã Tachi Ak'õre k'ĩrapite taipa wãarata jarateepata. 


text:
Wãara, Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee jarateedak'ãri, ũk'uru eperãarã-it'ee ma jarateepata wãk'a pɨk'a bɨ, mãɨrãpa ma wãarata k'awadaamaa p'anapata perã. Mapa o k'achiadee wãruta. 


text:
Ãchi mãga p'anɨ na p'ek'au eujãdepema ijãadak'aa beerã ak'õre, Netuara Poro Waibɨapa, ãchi tau p'ãriu pɨk'a iru bairã ichi jua ek'ari. Ichia k'inia-e ãchia k'awaadamerã t'ĩudai ɨ̃daa pɨk'a bɨde k'awaadak'ãri Cristopa ooda ãchi o k'achiadeepa k'aripa atait'ee. Ichia k'awa bɨ mãga ijãaruta pɨrã, unudai Cristo k'ĩra wãree, iru Tachi Ak'õre k'ĩrak'a bairã. 


text:
Mapa taipa jarateedak'ãri, jarateeda-e tachi k'ĩsiadeepa tai ak'ɨdamerã pãchi poroorãk'a. Jĩp'a jarateepata Jesucristo, Tachi Waibɨapa oopi k'inia bɨ eperãarãmaa. Taipa irua oopi bɨk'a oo k'inia p'anapata perã, tai mimiapata parã-it'ee. 


text:
K'awa p'anɨ Jesucristo tachi jõmaarã waibɨa nãga perã. Ewaa weda jõma p'ãriu nɨ̃bak'ãri, Tachi Ak'õrepa jaraji ɨ̃daamerã. Mãpai ɨ̃daa beeji. Mãga pɨk'a ijãadai naaweda, tai p'ãriu pɨk'a bɨde p'anapachida, k'awada-e p'anadap'edaa perã Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee. Mamĩda Tachi Ak'õrepa taimaa mãga k'awapik'ãri, tai t'ãride ɨ̃daa pɨk'apiji. Mapa Cristode ijãa p'aneejida mãik'aapa k'awaa p'aneejida Tachi Ak'õre k'ĩra wãree. Tachi Ak'õrepa wãarata jarateepataarã k'aripapari 


text:
<pb/>Tachi k'ap'ɨa chok'o sorek'apɨ bɨ. Mamĩda Tachi Ak'õrepa aɨde nẽe bɨdák'apɨ bɨ ichi k'ĩra wãree taimaa unupik'ãri mãik'aapa tai jɨrɨt'erak'ãri Cristopa ooda jarateedamerã eperãarã k'aripait'ee. Mãgá eperãarãpa ijãadak'ãri taipa jarateepata k'aurepa, jõmaarãpa k'awaadai Tachi Ak'õrépata taimaa jarapi bɨ. ¡Iruta tai k'ãyaara waibɨara bɨ! 


text:
Mãga jaratee p'anɨ misa iru-it'ee, tai wãrutamaa ijãadak'aa beerãpa nepɨra jɨrɨpata tai ome. Mamĩda ãramaa p'oyaapidak'aa. Mãga p'anadai Tachi Ak'õrépata tai k'aripapari perã choodamerã. Edaare k'awada-e sãgapɨ oodai. Mamĩda ijãa p'anɨ Ak'õrepa taimaa ichia k'inia bɨ k'awapiit'ee. 


text:
Edaare awaraarãpa tai k'ĩra unuamaa iru p'anapata. Mamĩda Tachi Ak'õrepa tai atabaibëik'aa. Ichiaba edaare tai p'ua oopata. Mamĩda Tachi Ak'õrepa tai k'aripapari chok'ai uchiadamerã ãchi juadeepa. 


text:
Tai wãrutamaa jɨrɨpata peedait'ee Jesús peedap'edaak'a. Mamĩda Tachi Ak'õrepa tai k'aripapari ãchi juadeepa, eperãarãpa k'awaadamerã irua aupaita tai k'aripapari. Mãga oopari Jesucristo Jaure tai ome bapari perã. 


text:
Wãara, na p'ek'au eujãde p'anɨ misa, tai mãgá pee k'inia p'anadait'ee taipa jarateepata perã Jesucristopa oopi k'inia bɨ eperãarãmaa. Mamĩda mãga p'oyaa ooda-e, irua ak'ɨpi k'inia bairã ichi wãara chok'ai p'irabaiji mãik'aapa at'ãri tai t'ãride chok'ai bɨ. 


text:
Mãpai tai mãgá jɨrɨ p'anɨ mĩda, taipa jarateepata Ak'õrepa jarapi bɨk'a, parã awaraarã ome Cristode ijãadap'eda, Tachi Ak'õre truade ichita p'anapataadamerã. 


text:
<pb/>Taipa auk'a jaradai Tachi Ak'õre chonaarãwedapema ũraa p'ãdade jara bɨk'a:<pb/>‘Ijãaji Tachi Ak'õrepa mɨ k'aripai. Maperã irumaa jaraji mɨchi t'ãride k'ĩsia bada.’ <n>(Sal 116.10)</n> Taipa ichiaba mãga ijãapata. Maperãpɨ jarateepata Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a. 


text:
K'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa Jesucristo chok'ai p'irabaipidak'a, tai jida auk'a p'irabaipiit'ee parã ome mãik'aapa tachi ateeit'ee Jesucristo bɨmaa ichi truade. Mãga ooit'ee tachi Cristodeerã perã. 


text:
Mãga k'awa p'anadairã, choopata parã mãik'aapa awaraarã k'aripadait'ee Cristode ijãadamerã. Mãgá chok'araarãpa k'awaadait'ee Ak'õrepa ãchi k'inia iru bɨ mãik'aapa o k'achiadeepa uchiapi k'inia bɨ. Mãpai mãɨrãpa Cristode ijãadak'ãri, gracias jaradait'ee Tachi Ak'õremaa mãik'aapa ãchi ɨt'aa t'ɨ̃ p'anɨde ak'ɨpidait'ee wãara irude ijãapata. 


text:
<pb/>Maperãpɨ tai chupɨria jõneedak'ãri, k'ĩsia p'ua jõnadak'aa. Tai k'ap'ɨa jõdaruta pɨjida, ewari chaa t'ãride audupɨara Tachi Ak'õrede ijãapata. 


text:
Ma awara na eujãde p'anɨ misa, taarãdak'aa chupɨria jõnɨde. Tai-it'ee mak'ɨara p'ua-e. Jõdee taipa ne-inaa unudait'ee Tachi Ak'õre truade p'oyaa jarada-e, audú pi-ia bairã. ¡Ichita p'anapataadait'ee iru ome! 


text:
Maperã tai audú k'ĩsia jõnada-e na p'ek'au eujãde unu p'anɨ k'aurepa. Jĩp'a k'ĩsiapata ne-inaa waide unuda-e p'anɨde; ɨt'aripema net'aade. Na eujãdepema net'aa taarã-ee jõpari. Mamĩda ɨt'aripema net'aa ichita bapariit'ee.<pb/>


text:
Taipa k'awa p'anɨ tachi eperã k'ap'ɨa piuru pɨjida Cristo chei naaweda, Tachi Ak'õrepa tai p'anapiit'ee ichia ooit'ee bɨ ɨt'aripema k'ap'ɨa chiwidide. Na p'ek'au eujãdepema k'ap'ɨa jõpari. Mamĩda chi ɨt'aripema k'ap'ɨa jõk'aa, Tachi Ak'õrepa mãgá oopari perã. 


text:
Na p'ek'au eujãdepema k'ap'ɨade p'anɨ misa, chupɨria jõnapata mãik'aapa audú k'ĩsia jõnapata, ma ɨt'aripema k'ap'ɨade p'ana k'inia p'anadairã. 


text:
Eperãpa p'aru jɨ̃ k'inia bɨk'a, mãga pɨk'a tai p'ana k'inia p'anɨ ma ɨt'aripema k'ap'ɨade. Eperã ãk'adaa ba k'inia-e bɨk'a, tai k'ap'ɨa wẽe p'ana k'iniadak'aa. 


text:
Maperãpɨ piu k'iniada-e Cristo chei naaweda. Iru mãgá cheru misa, na p'ek'au eujãdepema k'ap'ɨade p'anɨde, k'ĩsia jõnapata ne-inaa k'achia p'asai jĩak'aapa. Mãgá na p'ek'au eujãdepema k'ap'ɨa chupɨria nɨ̃bairã, atabëi k'inia p'anɨ Tachi Ak'õre ome p'ananadait'ee. 


text:
Ma-it'ee Tachi Ak'õrepa ɨt'aripema k'ap'ɨa ooit'ee ichideerã-it'ee, aɨde p'anapataadamerã iru truade. Mãga k'awa p'anɨ irua ichi Jaure pëida perã tachi chaachaa bapariimerã. Ichi Jaurepata k'awapipari ichia k'ĩsia iru bɨ ichideerã-it'ee. 


text:
<pb/>Tachi Ak'õrepa mãgá ne-inaa k'ĩsia iru bapari perã ichideerã-it'ee, na p'ek'au eujãde p'anɨ misa, tachi k'ãiwee p'anapataadai. Wãara k'awa p'anɨ na p'ek'au eujãdepema k'ap'ɨade p'anɨ misa, Tachi Waibɨa ik'aawaapa t'ɨmɨ́ pɨk'a p'anɨ. 


text:
Maperãpɨ k'ãiwee p'anapata. Piara bak'aji aweda uchiadait'ee na p'ek'au eujãdepema k'ap'ɨadeepa mãik'aapa iru truade p'ananadait'ee tachi ɨt'aripema k'ap'ɨade. 


text:
Mamĩda at'ãri wãda-e. Mapa nãga k'ĩsiapata. Na p'ek'au eujãdepema k'ap'ɨade p'anɨ misa, oo k'inia p'anɨ Cristopa oopi bɨk'a mãik'aapa na eujãdeepa uchiadak'ãri, auk'a oo k'inia p'anadait'ee irua oopi bɨk'a nãga perã. 


text:
Ewari cherude tachi ijãapataarã jõmaweda iru k'ĩrapite panadait'ee irua ak'ɨmerã tachia oopatap'edaa na p'ek'au eujãde p'anɨ misa. Eperã Cristopa oopi k'inia bɨk'a oodapa atait'ee Tachi Ak'õrepa ne-inaa k'ĩsia iru bɨ ichideerã-it'ee. Ma awara Cristopa mãgɨmaa pedee pia jarait'ee. Mamĩda chi mãga oo-e badapa maarepida ata-e pait'ee mãik'aapa Cristopa irumaa pedee pia jara-e pait'ee. Cristo k'aurepa Tachi Ak'õre k'awadai 


text:
<pb/>Cristopa tachia oopata mãgá ak'ɨit'ee perã, iru waawee p'anapata. Mapa taipa eperãarãmaa jarateepata Cristode ijãadamerã mãik'aapa tai p'anapata k'awaadamerã. Taipa ne-inaa oodak'ãri wa ne-inaa jaradak'ãri, mãga oopata eperãarã k'aripadait'ee. Tachi Ak'õrepa k'awa bɨ tai t'ãride iru p'anɨ. Mɨa k'inia bɨ parãpa tai ichiaba mãgá k'awaadamerã. 


text:
Mɨa mãga jarak'ãri, jara k'inia-e bɨ tai pipɨara ak'ɨdamerã awaraarã k'ãyaara. Jĩp'a k'inia bɨ parã o-ĩa p'anadamerã taipa ne-inaa pia oopata k'aurepa. Mãgá o-ĩa p'anaruta pɨrã, parãpa p'anaudai chi audua beerãpa tai ãpɨte jara jõnɨ. Ma jarateepataarãpa k'ĩsiapata ãchia aupaita pia jarateepata. 


text:
¿Mãɨrãpa jara p'anɨ-ek'ã tai parã t'ãide nipadak'ãri, oojida k'ĩra k'awa-ee p'anɨɨrãpa oopatak'a? Mamĩda mãga-e paji. Taipa mãga oojida awaraarãpa unudak'ãri, k'awaadamerã Tachi Ak'õre jõmaarã waibɨa. Ma awara tai k'ĩra jĩp'a nipadak'ãri, mãga oopata parã k'aripadait'ee, auk'a Tachi Ak'õre pipɨara k'awaadamerã. 


text:
Jesucristopa tai k'inia iru bapari. Maperãpɨ tai jaratee nipapata irua oopi k'inia bɨk'a. Wãara na p'ek'au eujãdepemaarã jõmaweda k'inia iru bapari perã, kurusode piuji tachia p'ek'au k'achia oopata k'aurepa. Mãgá piuji jõmaarã k'ap'ɨa pari. Ara Cristo piudak'a jõmaarã pari, iru k'ap'ɨa pari eperã chaachaa piu pɨk'aji. 


text:
Cristo piuji eperãarã pari mãik'aapa chok'ai p'irabaiji, k'inia bada perã ichide ijãa p'anɨɨrã p'anapataadamerã irua k'inia bɨk'a. Tachi mãga p'anadak'ãri, oodait'ee irua oopi k'inia bɨk'a, tachia oo k'iniata oodai k'ãyaara. 


text:
<pb/>Mãga k'awaadak'ãriipa, taipa eperãarã unudak'aa, Cristode ijãadai naaweda unupatap'edaak'a. Maapai Cristo jida eperã jĩp'aak'a unupachida. ¡Mamĩda ɨ̃rá iru mãgá unuda-e p'anɨ! Ichideerã ichiaba mãgá unuda-e nãga perã. 


text:
Eperã araa bak'ãri Cristo ome ijãapari perã irude, mãgɨ́ eperã t'ãri awaradaipari. ¡Pia k'ĩsíatɨ! Cristode ijãai naaweda, ma eperã k'achiade nipapachi. Mamĩda irude ijãadak'ãriipa waa mãgá nipa k'inia-e. Jĩp'a nipa k'inia bɨ Cristopa oopi bɨk'a. 


text:
<pb/>Mãgá nipai Tachi Ak'õrepa mãga oopipari perã. Tachi auk'a p'anapachida ma eperãk'a. Cristode ijãadai naaweda, taipa Tachi Ak'õre pia k'awa k'iniada-e p'anapachida. Ichiaba maapai Tachi Ak'õrepa tachi pia-ee ak'ɨpachi. Mamĩda ijãadak'ãri, Cristo piuda k'aurepa Tachi Ak'õrepa ichi t'ãri auk'a bɨji tachi t'ãri ome. Maperãpɨ tai jɨrɨt'eraji jõmaarãmaa jarateenadamerã. Mãgá taipa jarateepata ũrirutaarãpa Cristode ijãadak'ãri, Tachi Ak'õrepa ichi t'ãri auk'a bɨpari ãchi t'ãri ome ichiaba. 


text:
Pia jarait'eera, Cristo piuda k'aurepa eperãarã pari, Tachi Ak'õrepa ichi t'ãri auk'a bɨ k'inia bɨ ãchi t'ãri ome. Ma awara ãchia p'ek'au k'achia oopata wẽpapi k'inia bɨ. Ma pedeeta Tachi Ak'õrepa taimaa jarapi bɨ. 


text:
Ma-it'ee Cristopa tai pëiji, ichi k'ap'ɨa pari taipa jaradamerã irua jara k'inia bɨ. Mapa taipa parã jõmaarãmaa enenee jõnɨ: Ijã́atɨ Jesucristode, Tachi Ak'õrepa ichi t'ãri auk'a bɨmerã parã t'ãri ome. 


text:
Cristopa p'ek'au k'achia maarepida ook'aa paji. Mamĩda kurusode bak'ãri tachi p'ek'au k'achia oopataarã pari, Tachi Ak'õrepa iru pia-ee unuji. P'ek'au k'achia oopataarã unuparik'a unuji. Ɨ̃rá jõdee, ma piuda k'aurepa Tachi Ak'õrepa tachi pia unupari.<pb/>


text:
Mãpa tai Tachi Ak'õre ome mimia p'anɨde, parã ũraa k'inia p'anɨ k'ĩsiadamerã Tachi Ak'õrepa parãmaa pia ooda. Parã ijãadak'ãri, Cristo piuda k'aurepa Tachi Ak'õrepa ichi t'ãri auk'a bɨji parã t'ãri ome. Maperã k'ĩrak'aupai Tachi Ak'õre yiaraa iru p'anadai awaraarãpa jarateepata ũri k'iniapa. 


text:
Ma k'ãyaara óotɨ Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨk'a:<pb/>‘Mɨa pɨde k'ĩsia bak'ãri, ũriji pɨa mɨmaa ɨt'aa iidida. Pɨa chupɨria iidida ewate, mɨa pɨ o k'achiadeepa k'aripa ataji.’ <n>(Is 49.8)</n> Corinto pidaarã, ¡ũrítɨ! Nãgaweda Tachi Ak'õrepa ũriit'ee parãpa chupɨria iidiruta. Nãgaweda parã k'aripait'ee ichide wãara ijãadamerã. Pablopa ne-inaa k'achia chooda 


text:
<pb/>Tai parã t'ãide jaratee nipadak'ãri, maarepida ne-inaa oo k'iniada-e paji parãpa ma jarateepata oo iru p'anadamerã, wa Cristode ijãadaamaa p'anadamerã taipa oopata k'aurepa. 


text:
Mãga-e. Jĩp'a oo k'inia p'anapachida jõmaweda Tachi Ak'õrepa oopidak'a, parãpa tai pia ak'ɨdamerã, Ak'õrepa tai pia ak'ɨparik'a. Tai jõmaarã t'ãide mãgá nipapata. Mãɨmisa, t'ãridepai choopata audú k'ĩsia jõnɨde; ne-inaa wẽe chitoonɨde; nepɨrade jõnɨde; 


text:
awaraarãpa tai wɨmaa p'anɨde; carcelde chitoonɨde; tai pee k'iniapa awara ãyaa jëret'aa jõnɨde; mimia chaaree oo jõnɨde; k'ãi-ee ewari jõnɨde; jarra oo jõnɨde. 


text:
Ichiaba ak'ɨpipata tai Tachi Ak'õrepa pëida nãga oo p'anɨpa. K'ĩra jĩp'a nipapata, ne-inaa k'achia ooda-ee. Taipa k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa ichi ũraa wãarata jara k'inia bɨ tai it'aideepa. K'ĩrau-ee choopata awaraarãpa taimaa ik'achia jaradak'ãri maa-e pɨrã tai oo iru p'anadak'ãri. T'ãri pia p'anapata awaraarã ome, Tachi Ak'õre Jaure tai ome bapari perã. Mapa t'ãripa awaraarã k'inia iru p'anɨ Tachi Ak'õrepa ichideerã k'inia iru baparik'a. 


text:
Jarateedak'ãri, chi ũri p'anɨɨrã maarepida k'ũradak'aa. Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a oopata. Mapa irua tai pia ak'ɨpari. Iruata tai k'aripapari waaweeda-ee jarateedamerã mãik'aapa taimaa k'ĩsia k'awaapipari pia p'anaudamerã awaraarãpa tai ɨmɨateedak'ãri. 


text:
Eperãarã ũk'uruurãpa tai pia ak'ɨpata. Jõdee awaraarãpa tai k'ĩra unuamaa iru p'anapata. Ichiaba eperãarã ũk'uruurãpa tai ãpɨte ik'achia pedeepata. Jõdee awaraarãpa tai ãpɨte pia pedeepata. Eperãarã ũk'uruurãpa jara p'anɨ taipa seewa jarateepata. Mamĩda mãga-e. Taipa wãarata jarateepata. 


text:
Eperãarã ũk'uruurãpa jara p'anɨ: “Jã Pablo eperã jĩp'aa. ¿K'ãare-it'ee iru pedee ũridaima?” Mamĩda Tachi Ak'õrepa mɨ k'ĩra Cristodeerãmaa pia k'awapipari. Taipa k'awa p'anɨ atu p'anɨde piudai k'achia beerã juapa. Mamĩda at'ãri chok'ai p'anɨ. Awaraarãpa tai p'ua oopata mãik'aapa miapipata. Mamĩda tai peeda-e. 


text:
Wãara, edaare tai k'ĩra pia-ee p'anɨ. Mamĩda Tachi Ak'õrepa ichita waya tai t'ãri o-ĩapipari. Ma awara tai net'aa mak'ɨara wẽe p'anɨ. Mamĩda ne-inaa pia teepata awaraarãmaa jarateedak'ãri Cristopa ooda ãchi k'aripait'ee. Na p'ek'au eujãdepema net'aa wẽe chitoonɨ mĩda, iru p'anɨ jõma Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bɨ ichideerã-it'ee. 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã Corinto p'uurude p'anɨɨrã, taipa parãmaa jĩp'a jaramaa p'anɨ jõma tai t'ãride iru p'anɨ. 


text:
Mɨa parã ũraait'ee ak'õrepa ichi warra ũraaparik'a. T'ãripa tai k'inia iru p'anapatáatɨ taipa parã k'inia iru p'anapatak'a. Ijãadak'aa beerã ome k'õp'ãyo meraadaik'araa bɨ 


text:
<pb/>K'õp'ãyo meraanáatɨ Cristode ijãadak'aa beerã ome. Eperãpa Cristode ijãak'ãri, ne-inaa pia oo k'inia bapari. Mamĩda Cristode ijãa-e bak'ãri, ne-inaa k'achia oo k'inia bapari. Auk'a p'anadak'aa. Chi pia oo k'inia bɨpa mãga oopari k'awa bairã Cristopa mãga oopipari. Mamĩda chi k'achia oo k'inia bɨpa mãga oopari Tachi Ak'õre k'awa-e bairã. Ɨ̃daa pɨk'a bɨde p'anɨɨrã auk'a nipadak'aa p'ãriu pɨk'a bɨde p'anɨɨrã ome. 


text:
Cristo k'õp'ãyo-e Netuara Poro Waibɨa Beliál apata ome. P'oyaa auk'a nipadak'aa. Ichiaba Cristode ijãapari p'oyaa auk'a nipak'aa ijãadak'aa beerã ome. 


text:
Tachi Ak'õre ichita chok'ai bapari. Iru Cristode ijãapataarã ome bapari. Mapa tachi iru ték'apɨ p'anɨ. Iru ba k'iniak'aa ne-inaa aɨ k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃pata tede, ma te ijãadak'aa beerãde perã. Ba k'iniak'aa ijãadak'aa beerã ome. Maperãpɨ ãra ome k'õp'ãyo meraadaik'araa bɨ. Tachia k'awaadai Ak'õrepa mãga k'inia bɨ ichi chonaarãwedapema ũraa p'ãdade jara bairã: ‘Mɨ ãra t'ãide ãra t'ãri chaa bapariit'ee. Mɨ ãra Ak'õre pait'ee. Jõdee ãra mɨchideerã padait'ee.’ <n>(Lv 26.12)</n> 


text:
Tachi Ak'õre wãara mãgá bapari perã ichideerã ome, ichiaba jara bɨ awara ãi ma ũraa p'ãdade: ‘Ãyaa wã́tɨ ijãadak'aa beerã ik'aawaapa. Oonáatɨ ãchia ne-inaa k'achia oopatak'a. Mãpaipɨ mɨa parã pia ak'ɨpariit'ee.’ <n>(Is 52.11)</n> 


text:
‘Mɨ parã Ak'õre pait'ee. Jõdee parã mɨ warrarã padait'ee.’ <n>(2 S 7.14)</n> Mãga jara bɨ Tachi Ak'õre Waibɨapa.<pb/>


text:
Ɨ̃pemaarã k'iniarã, Tachi Ak'õrepa mãga jarada perã, oo amaadáma ne-inaa k'achia k'ĩra t'ãdoo; tachi k'ap'ɨapa oopata mãik'aapa t'ãridepai k'ĩsiapata oodait'ee. Ma k'achia oodai k'ãyaara, ne-inaa jõmaweda oodáma Ak'õrepa oopi bɨk'a. Mãga oodak'ãri, Tachi Ak'õremaa ak'ɨpidai iru wãara waawee p'anɨ. Corinto pidaarãpa Pablo pedee ũridap'edaa 


text:
<pb/>Taimaa k'awapítɨ wãara tai k'inia iru p'anɨ. Parã t'ãide nipadak'ãri, taipa apidaamaa ne-inaa k'achia ooda-e paji. Ichiaba apidaamaa jarateedak'aa paji Ak'õrepa jarapida awara, mãgɨde ijãadamerã. Ma awara eperã apida k'ũradak'aa paji. 


text:
Mɨa mãga jarak'ãri, jara-e bɨ parã k'ĩsia p'uapiit'ee. Mɨa et'ewapai jaradak'a na k'art'a p'ã bɨde, t'ãripa taipa parã k'inia iru p'anɨ. Tai chok'ai p'anɨ misa mãik'aapa piuruta pɨjida, parã mãgá k'inia iru p'anadait'ee, parã tai ome auk'a Cristodeerã perã. 


text:
T'ãripa mɨa nãga jara k'inia bɨ. Mɨ t'ãri o-ĩa bɨ parã ome, k'awa bairã parãpa oo k'inia p'anɨ mɨa ũraa bɨk'a. Tachi Ak'õrepa mɨ mãgá o-ĩapi bɨ, tai at'ãri chupɨria chitoonɨ mĩda. 


text:
<pb/>Nama Macedonia eujãde pachedak'ãri, p'oyaa k'ãiwee p'anadak'aa paji. Tai wãrutamaa awaraarãpa tai ome nepɨra jɨrɨpachida. Ma awara t'ãridepai tai k'ĩsia jõnapachida. 


text:
Mamĩda Tachi Ak'õrepa chi k'ĩsia jõnɨɨrã t'ãri o-ĩapipari pipɨara bɨ. Mãgá tai t'ãri o-ĩapiji Tito nama pachek'ãri. 


text:
Ichiaba tai t'ãri o-ĩapiji Titopa nepɨrɨda ũridak'ãri. Irua taimaa jaraji parãpa iru t'ãri o-ĩapidap'edaa parã t'ãide bak'ãri. Jaraji parãpa mɨ unu k'inia jõnɨ. Ichiaba jaraji parã k'ĩsia p'ua jõnɨ, parãdepema ũk'uruurãpa mɨ ãpɨte pedee k'achia jaradap'edaa perã. Maap'eda Titopa jarak'ãri parãpa mɨa ũraadak'a wãara oo k'inia p'anɨ, mɨ audupɨara o-ĩa beeji. 


text:
<pb/>Mɨa k'awa bɨ chi awaraa k'art'a parãmaa p'ã pëidade parã k'ĩsia p'uapiji. Mãga ooji mĩda, mɨ k'ĩsia p'ua-e. Wãara ma k'art'a pëik'ãri, mɨ k'ĩsia p'ua bak'aji, k'awada perã ma k'aurepa parã k'ĩsia p'ua p'anadai, taarã-e mãgá p'anajida mĩda. 


text:
Mamĩda ɨ̃rá k'ĩsia p'ua bai k'ãyaara, mɨ o-ĩa bɨ. O-ĩa-e bɨ parã mãgá k'ĩsia p'ua p'anadap'edaa perã. Mɨ o-ĩa bɨ parãpa ma k'ĩsia k'achia mɨ ãpɨte iru p'anadap'edaa ɨ̃rá k'ĩra atuadap'edaa perã. Wãara mɨa parã k'ĩsia p'uapi-e paji. Ak'õrépata mɨmaa mãga p'ãpiji parãpa oodamerã irua oopi k'inia bɨk'a. 


text:
Wãara Tachi Ak'õrepa eperãarã k'ĩsia p'uapik'ãri, mãga oopari ãchia ne-inaa k'achia oo amaadamerã mãik'aapa Cristode ijãadamerã. Mãgá irude ijãadak'ãri, k'ĩsia p'ua p'anada-e. Jõdee awaraarã, ãchia p'ek'au k'achia oopata k'aurepa k'ĩsia p'ua jõnɨ mĩda, ma p'ek'au k'achia oo amaada-e. Maperãpɨ atuadait'ee. 


text:
Taipa k'awa p'anɨ wãara Tachi Ak'õrépata parã k'ĩsia p'uapi baji, parãpa tai ome isapai t'ãri auk'a bɨ k'inia p'anadap'edaa perã. Ichiaba jõma k'awapijida taimaa, parã pia ak'ɨdamerã. Ichiaba parã k'ĩrau p'anajida chi nepɨra jɨrɨ p'anɨɨrã ome. Ma awara waawee p'anajida, mãgɨɨrã k'aurepa Tachi Ak'õrepa parãmaa ne-inaa k'achia ooi jĩak'aapa. Ichiaba iidijida mɨa waya parã ak'ɨnamerã. Parãpa ne-inaa pia oo k'inia p'anɨ Ak'õrepa oopi bɨk'a, yiaraa iru ba k'inia p'anadairã chi nepɨra jɨrɨdap'edaarã. Ma jõma oo p'anɨpa taimaa k'awapi p'anɨ parã wãara ma nepɨrade t'ĩu k'iniada-e paji. 


text:
Ma k'art'a parãmaa p'ãk'ãri, k'ĩsia-e paji chi k'achia oo badade. Ichiaba k'ĩsia-e paji chi apema ma k'achia oodapa t'ãri p'uapidade. Ma k'art'a p'ãk'ãri, mɨa k'inia baji Tachi Ak'õre k'ĩrapite k'awaadamerã parãpa tai wãara pia ak'ɨpata Ak'õrepa pëidak'a. 


text:
K'awaadak'ãri parãpa tai wãara mãgá ak'ɨpata, tai t'ãri o-ĩa p'aneejida. Mamĩda audupɨara o-ĩa p'anɨ Tito auteebaidap'edaa perã iru parãmaa wãk'ãri. Mãga oodak'ãri, iru ichiaba t'ãri o-ĩapijida. 


text:
Tito nãik'aapa parãmaa wãi naaweda, mɨa irumaa jaraji parãpa mãga oodai. Wãara oojida mɨa jaradak'a. Mɨ k'ĩra nejasiapida-e paji. Mɨa wãarata parãmaa jaraji ma p'ãdade mãik'aapa parãpa wãara oojida mɨa Titomaa jaradak'a. 


text:
Mãga oodap'edaa perã, Titopa parã audupɨara k'inia iru bɨ naawedapema k'ãyaara. K'irãpa bɨ parãpa oojida jõmaweda irua oopidak'a. Mãga oojida waawee p'anadap'edaa perã, pãchia oo k'iniata oodait'ee. Jĩp'a oo k'inia p'anajida Ak'õrepa jarapidak'a Tito it'aideepa. 


text:
Ɨ̃pemaarã, parãmaa mɨa nepɨrɨ k'inia bɨ Tachi Ak'õrepa ne-inaa pia ooda Macedoniadepema ijãapataarã t'ãide. 


text:
Nepɨrade p'anajida mĩda, Tachi Ak'õrepa ãra o-ĩapipachi. Mãgá o-ĩa p'anapachida mak'ɨara p'arat'a wẽe chitoonajida mĩda. Mãgá chitoonɨde ãchi p'arat'a iru p'anɨdepema waibɨa teejida awaraarã k'aripadait'ee. 


text:
Teejida ãchia p'oyaarutapai mãik'aapa aɨ ɨ̃rɨ waa teejida. Mɨa mãga jara bɨ mɨchi taupa mãga unuda perã ãra t'ãide nipak'ãri. Eperã apidaapa ãramaa jarada-e paji mãgá teedamerã. Teejida t'ãripa tee k'inia p'anadap'edaa perã. 


text:
Mãgá k'aripa k'inia p'anadap'edaa perã, taimaa enenee jõnajida ãchia p'e aneedap'edaa jitadamerã mãik'aapa ateedamerã ijãapataarã Judea eujãde chupɨria beerãmaa. 


text:
Mamĩda ma teedap'edaa k'ãyaara ne-inaa piara oojida. Taipa k'ĩsiada-e paji mãga oodai. Ɨt'aa t'ɨ̃jida Tachi Waibɨamaa jaradait'ee ãchia oo k'inia p'anɨ irua oopi bɨk'a. Mãpai jarajida taimaa ãchia oo k'inia p'anɨ taipa oopirutak'a. Mãga oojida ijãa p'anadap'edaa perã ãramaa Ak'õrepa mãga oopi baji. 


text:
<pb/>Macedoniadepemaarãpa oo p'anɨ unudap'eda, taipa Titomaa chupɨria iidijida iru waya parã k'aripade wãmerã, t'ãri piapa parãpa p'arat'a ichiaba p'eruta misa tee pëidait'ee. Irua naaweda k'aripadak'a ewaa ma p'arat'a p'e wãdak'ãri, ɨ̃rá auk'a k'aripait'ee jõma p'e aupadamerã. 


text:
Parãpa Cristode pia ijãapata. Ichiaba awaraarãmaa pia jarateepata Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee. Pia k'awapata Cristopa oopi k'inia bɨ parãmaa mãik'aapa pia k'ĩsiapata awaraarã k'aripadait'ee. Ma awara taimaa pia ak'ɨpipata tai k'inia iru p'anɨ. Ma jõma ne-inaa pia oopatak'a taipa k'inia p'anɨ auk'a chupɨria beerã pia k'aripadamerã pãchi p'arat'a tee p'anɨpa. 


text:
<pb/>Mãga jarak'ãri, mɨa jara k'inia-e: “Waibɨa téetɨ.” Jĩp'a nepɨrɨji Macedoniadepema ijãapataarãpa oodap'edaa parãpa auk'a teedamerã, t'ãripa mãga oo k'inia p'anadairã. Mãgá teeruta pɨrã, jõmaarãmaa ak'ɨpidait'ee awaraa ijãapataarã auk'a k'inia iru p'anɨ, ãra k'ĩra k'awada-e p'anɨ mĩda. 


text:
Parãpa k'awa p'anɨ Tachi Waibɨa Jesucristopa ooda ak'ɨpiit'ee parã k'inia iru bɨ. Ɨt'ari Tachi Ak'õre k'ĩra wãreede bapachi mĩda, eperãarã chupɨria k'awaa bapachi. Maperã ichia Ak'õre eujãde iru bada jõmaweda atabëiji chupɨria nɨ̃ba cheit'ee na p'ek'au eujãde. Mãga ooji parã o k'achiadeepa k'aripa ata k'inia bada perã, irude ijãadap'eda, Ak'õre truade iru ome p'ananadamerã. 


text:
<pb/>Ɨ̃rá mɨa parã ũraait'ee apema año p'arat'a p'e wãdap'edaa p'e aupadamerã. Parãpa apemaarã ijãapataarã k'ãyaara naapɨara k'ĩsia iru p'anajida p'arat'a p'e teedait'ee chupɨria beerãmaa. O-ĩa p'anajida mãgá k'aripa k'inia p'anadap'edaa perã. 


text:
Mãgá t'ãripa tee k'inia p'anadap'edaak'a, ɨ̃rá auk'a t'ãri o-ĩa tee k'inia p'anadaipia bɨ, p'arat'a mak'ɨara wẽe p'anɨ jida pëidait'ee. 


text:
Tachi Ak'õrepa ak'ɨpari tachi t'ãride iru bɨ. Ichia k'inia bɨ t'ãripa tee k'inia p'anadamerã. Ma-ãri iru p'anɨ pɨrã, ma-ãri teedai t'ãri piapa. Jõdee waibɨa iru p'anɨ pɨrã, waibɨa teedai t'ãri piapa. Teedait'ee wẽe p'anɨ pɨrã, ¿sãga teedai? 


text:
Nãgapai mɨa k'inia bɨ: auk'a iru p'anadamerã te, chik'o mãik'aapa p'aru. Ɨ̃rá parãpa awaraarã k'ãyaara waapɨara iru p'anɨ pɨrã, teedai ãra k'aripadait'ee. Jõdee parã chupɨria jõnadak'ãri, ãrapa parãmaa teedai. 


text:
K'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa ichia jɨrɨt'erada eperãarãmaa teepari mãgá jededamerã, iru chonaarãwedapema ũraa p'ãdade jara bairã:<pb/>‘Chi maná waibɨara p'edap'edaarãpa waibɨara jitada-e paji. Jõdee ma-ãriara p'edap'edaarãpa ma-ãriara jitada-e paji. Jededak'ãri, auk'a jita wãjida.’ <n>(Ex 16.18)</n> Pablopa Tito Corinto p'uurudee pëiit'ee bada 


text:
<pb/>Mɨa gracias jara bɨ Tachi Ak'õremaa irua parã k'aripamaa bairã Titopa oo bɨ k'aurepa. Mɨa ooparik'a Titopa auk'a parã k'aripa k'inia bɨ. 


text:
Mɨa mãga k'awa bɨ iru o-ĩa bada perã chupɨria iididak'ãri irumaa parã ak'ɨde wãmerã. Audú wã k'inia nɨ̃baji. Wãara taipa mãga iididai naaweda, k'ĩsia iru baji wãit'ee. Mapa wãit'ee mãga k'inia bairã. 


text:
<pb/>Tito ome awaraa ɨ̃pema auk'a pëidait'ee. Ijãapataarã bee chaa nama Macedonia eujãde jõmaarãpa mãgɨ́ k'awa p'anɨ, Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee pia jarateepari perã. 


text:
Ma ijãapataarãpa mãgɨ́ jɨrɨt'erajida auk'a tai ome nipamerã, p'arat'a p'e atee wãrutade Judeadepema chupɨria beerãmaa. Ma p'arat'a tee pëi p'anɨpa tachia jõmaarãmaa ak'ɨpidai oo k'inia p'anɨ Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a. Irua ne-inaa tachimaa teepari, tachia jõdee teedamerã chupɨria beerã k'aripadait'ee, ma awara ak'ɨpidait'ee ma ijãapataarã chupɨria beerãmaa tachia wãara ãra k'aripa k'inia p'anɨ. 


text:
Ma ɨ̃pema mãgá Tito ome pëidait'ee irua k'aripamerã ma p'arat'a waibɨa p'e ateeru misa. Mãgá tai ɨmɨateepataarãpa pedee p'anada-e pai tai ãpɨte, p'arat'a ũk'uru chɨadai jĩak'aapa. 


text:
<pb/>Ɨ̃pema awaraa ichiaba pëidait'ee ãra ome. Irua tai ichita k'aripa k'inia bɨ mãik'aapa ne-inaa pia oopari taipa oopipatak'a. Irua k'awaak'ãri Tito parãmaa wãru mãik'aapa parã t'ãri piapa auk'a p'arat'a tee pëidait'ee, o-ĩa auk'a wã k'inia baji. 


text:
Parã t'ãidepemapa Tito k'awa-e bɨ pɨrã, jarátɨ iru mɨ k'õp'ãyo pia na mimiade. Mɨ ome mimiapari parã k'aripait'ee. Iidiruta pɨrã apema omé nidaarã pari, jarátɨ nãpema ijãapataarãpa ãchi pari pëidap'edaa, ichiaba auk'a k'aripadamerã. Mãɨrã wãrutamaa k'awapipata jõmaarãmaa Cristota Tachi Waibɨa. 


text:
Mãɨrã araa panadak'ãri, ak'ɨpítɨ ãra k'inia iru p'anɨ tai k'inia iru p'anɨk'a. Mãgá waya wãdak'ãri ãchi p'anapatamaa, nepɨrɨdai parãpa ãra pia ak'ɨ p'anadap'edaa. Mãgá ãra pëidap'edaarãpa k'awaadai wãara taipa jaradak'a parãpa wãara nejõmaata pia oo k'inia p'anɨ.<pb/>


text:
Wãara na p'ãdade mɨa parãmaa waa jara-e pɨjida, k'awa bɨ parãpa ma p'arat'a p'e tee pëidait'ee ijãapataarã chupɨria beerãmaa. 


text:
Mãga k'awa bɨ parãpa wãara chupɨria beerã k'aripa k'inia p'anadairã. Año aba paru parã Acaya eujãdepema ijãapataarãpa ma p'arat'a p'emaa p'aneedap'edaa. Mãga oo p'aneedak'ãri, taipa o-ĩa nepɨrɨjida na Macedoniadepema ijãapataarãmaa. Mãga ũridak'ãri, ãrapa auk'a k'aripa k'inia p'aneejida. 


text:
Maperãpɨ taipa Macedoniadepema ɨ̃pemaarã omé auk'a pëiruta Tito ome, parãpa ãramaa ak'ɨpidamerã wãara oojida taipa jaradak'a. Mɨa k'inia bɨ ma p'arat'a p'e iru p'anadamerã, aramãgá tee pëidait'ee. 


text:
Mɨ jãma panak'ãri, awaraa Macedoniadepema ɨ̃pemaarã auk'a cheruta pɨrã mɨ ome mãik'aapa parãpa waide ooda-e pɨrã taipa jaradak'a ãchimaa, tai k'ĩra nejasia p'aneedai; parã jida ichiaba. 


text:
Mapa mɨa chupɨria iidiji Titomaa iru chi apema ɨ̃pemaarã ome mɨ naa wãdamerã. Mãgá ãrapa parã k'aripadai parãpa k'ĩsia iru p'anadap'edaak'a; p'arat'a jõmaweda p'e iru p'anadamerã mɨ panaru misa. Mãgá ichiaba apidaapa jarada-e pai mɨa parãmaa teepida. Mɨa k'inia bɨ parãpa t'ãri pia teedamerã pãchia tee k'iniata. 


text:
<pb/>¡K'irãpátɨ! Eperãpa eujã ma-ãriide ne-uuk'ãri, mak'ɨara ewa-e. Jõdee chi eujã waibɨade ne-uu bɨpa waibɨa ewapari. 


text:
Eperã chaachaa teeipia bɨ ichi t'ãride k'ĩsia bɨk'a. Teeik'araa bɨ teeamaa bɨde wa awaraapa irumaa teepi bairã. Tachi Ak'õrepa chi t'ãri pia teepari k'inia iru bɨ. 


text:
Parãpa mãgá t'ãri piapa teeruta pɨrã, Tachi Ak'õrépata parã k'aripai iru p'anadamerã te, chik'o mãik'aapa p'aru. Ma awara irua k'aripai audupɨara iru p'anadamerã k'aripadait'ee awaraarã parã k'ãyaara chupɨriara chedee. 


text:
Tachi Ak'õre chonaarãwedapema ũraa p'ãdade jara bɨ:<pb/>‘Eperã t'ãri pia bɨpa ne-inaa pia oopari chupɨria beerãmaa t'ãri pia bairã. Maperãpɨ Tachi Ak'õrepa mãgɨ́ ichita pia ak'ɨpariit'ee.’ <n>(Sal 112.9)</n> 


text:
Tachi Ak'õre, chi net'atau oodapa ne-uu chaupipari, jõmaarãpa iru p'anadamerã k'odait'ee. ¿Audupɨara teei-ek'ã chi t'ãri pia p'anɨɨrãmaa ãchia awaraarã k'aripadamerã? 


text:
Tachi Ak'õrepa mãga oopari perã, parãmaa auk'a teeit'ee, parã auk'a t'ãri pia p'anadairã. Mãgá parãpa waibɨa iru p'anadait'ee tai ome tee pëidait'ee Judeadepema chupɨria beerãmaa. Mãpai o-ĩapa ãchia gracias jaradait'ee Tachi Ak'õremaa ma p'arat'a tai juadepema jitadak'ãri. 


text:
Mãgá parãpa k'aripadait'ee ãrapa iru p'anadamerã k'odait'ee mãik'aapa jɨ̃dait'ee. Mamĩda ichiaba k'aripadait'ee ãrapa Tachi Ak'õremaa gracias jaradamerã. 


text:
Ma awara nãgá pia tee p'anɨpa awaraarãmaa mãik'aapa ãramaa, k'awaadait'ee parãpa Jesucristode wãara ijãapata mãik'aapa oo k'inia p'anɨ irua oopi bɨk'a. 


text:
Ichiaba ãrapa parã k'awa k'inia p'anadait'ee mãik'aapa ɨt'aa t'ɨ̃ k'inia p'anadait'ee parã pari, Tachi Ak'õrepa parã mãgá k'aripapari perã. 


text:
Gracias jaradáma Tachi Ak'õremaa irua jõmaarã k'ãyaara ne-inaa pipɨara bɨ teeda perã, ichi warra pëik'ãri tachi k'aripade. Pedee wẽe pɨk'a p'anɨ ma pari irumaa gracias jaradait'ee.<pb/>


text:
Ɨ̃rá mɨ, Pablopa parã ũraait'ee Cristopa ũraadak'a na eujãde nipak'ãri. Irua t'ãri pia, k'ĩrau-ee ũraaji. Mɨa k'awa bɨ parã t'ãidepema ũk'uruurãpa jara p'anɨ mɨ waawee pɨk'a bɨ parã k'ĩrapite bak'ãri, jõdee k'art'a p'ãk'ãri, audú ɨtrɨa pedee jarapari. 


text:
¿Mãɨrãpa jara p'anɨ-ek'ã mɨchi k'ĩsiadoopapai jaratee nipapari, jarateepataarã jĩp'aarãpa oopatak'a? Mapa parãmaa mɨa enenee nɨ̃bɨ mãɨrã ik'aawaapa uchiadamerã mɨ jãma pai naaweda. Mãga jara bɨ mɨa wãara ãchi ɨtrɨait'ee perã, Ak'õrepa mɨmaa mãgá pedeepiru pɨrã. 


text:
Mãɨrã pedee wẽsaa, imeraa pedeepata. Mamĩda tai jĩp'a pedeepata Ak'õrepa pedeepi bɨk'a. Mãgá jõpipata jõma ãchia k'ĩsia iru p'anɨ Cristode ijãapataarã ijãa amaapidait'ee. 


text:
Taipa jõpipata ãchia seewa jarapata, Ak'õrepa tai it'aideepa wãarata jarak'ãri. Ma awara Ak'õrepa tai k'aripapari p'anaudamerã jõma ãchia Cristo ãpɨte seewa jarapata. Mãgá ãchia wãara k'awaadai Ak'õrepa k'ĩsia iru bada ooit'ee Cristo k'ap'ɨa pari. Ichiaba taipa Cristopa ooda ãchi-it'ee jarapata, ãchia auk'a wãara irude ijãadamerã. 


text:
Mamĩda mãgá ijãa k'iniada-e p'anɨ pɨrã, ãchi t'ãri p'uapidai Ak'õrepa oopi bɨk'a. Taipa mãga oodait'ee parãpa ak'ɨpidak'ãri wãara oo k'inia p'anɨ taipa jara p'anɨk'a. 


text:
<pb/>Parã Corintodepemaarãpa eperãarã ɨ̃rɨpai ak'ɨpata. Ãchi k'ĩra ak'ɨpata mãik'aapa ãchia audua pedee jara jõnɨ ũripata, ãchi t'ãride iru p'anɨ k'awa k'inia p'anadai k'ãyaara. ¿Mãga-ek'ã? Parã t'ãidepemapa k'ĩsia bɨ pɨrã ichita wãara Cristopa pëida jarateemerã, auk'a k'awaaipia bɨ tai jida Cristopa pëida. 


text:
K'ĩra nejasia-ee mɨa nãga jarait'ee. Tachi Waibɨapa wãara jarapari tai it'aideepa mãik'aapa parã bɨji tai jua ek'ari, taipa parã k'aripadamerã iru pari. Mapa taipa maarepida parãmaa ijãa amaapidak'aa. Jĩp'a k'aripapata pipɨara Cristode ijãadamerã. 


text:
¿Mɨ ãpɨte pedeepataarãpa jara p'anɨ-ek'ã: “Pablopa k'art'a parãmaa p'ãk'ãri, audú ɨtrɨa pedee jarapari. Mamĩda ichi parã k'ĩrapite bak'ãri, waawee pɨk'a nɨ̃beeparida” a jõnɨ-ek'ã? 


text:
Mãɨrãpa k'awaadaipia bɨ ãchia jaradak'a, mɨa wãara ɨtrɨa pedee jarait'ee, mamĩda ãchi k'ĩrapite panak'ãri. 


text:
<pb/>Taipa ooda-e ãchia oopatak'a. Ãchia mãgapata: “Taipa jara p'anɨk'a, Cristopa pëida eperãarã mãgá p'anadaipia bɨda” apata. Mãpai ãchi pitapai mãgapata: “Táipata jõmaarã k'ãyaara Ak'õre net'aa pipɨara k'awa p'anɨda” apata. Mãɨrãpa awaraarã ak'ɨda-e Tachi Ak'õrepa ak'ɨparik'a. Irua k'awapari eperã t'ãride iru bɨ. Jõdee ãchia ɨ̃rɨpai ak'ɨpata. Chi mãgá oo p'anɨɨrã k'ĩsia k'awada-e p'anɨ. 


text:
Tachi Ak'õrepa k'awa bɨ tai t'ãride iru p'anɨ. Taipa pida ichiaba k'awa p'anɨ. Iruata tai pëiji judio-eerã t'ãidee Cristopa ooda jarateede chi waide ũrida-ee p'anɨɨrãmaa. Maperãpɨ parã t'ãide jaratee nipajida. Oojida Ak'õrepa oopidak'a. 


text:
Ak'õrepa tai parãmaa pëi-e pada paara, maarepida jarateeda-e pak'aji. Mamĩda mãga-e paji. Irua tai naapɨara pëiji parã t'ãidee, jarateedamerã Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee. 


text:
Mamĩda ¿mɨ ãpɨte pedeepataarãpa jara jõnɨ-ek'ã ãchiata Ak'õre net'aa pia jarateepata? Mãga jarapata parãpa ãchi mɨ k'ãyaara pipɨara ak'ɨdamerã. Taipa mãgá oodak'aa. Jĩp'a taipa k'inia p'anɨ parãpa pipɨara k'awaa k'inia p'anadamerã Cristopa parãmaa oopi k'inia bɨ. Mãga k'awaadak'ãri mãik'aapa wãara oodak'ãri irua oopiparik'a, parãpa tai audupɨara k'aripadai na mimia ome. 


text:
Tai mãgá k'ariparuta pɨrã, parã t'ãideepa t'ɨmɨpɨara wãdai jarateede. T'ĩu k'iniada-e awaraa jarateepataarã mimia p'anɨmãi, tai nipada-e perã awaraa jarateepataarã nipapatak'a. Ãchia ne-inaa ooda-eeta jara nipapata ne-inaa oodak'a. 


text:
<pb/>Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨ:<pb/>‘Eperãpa jara k'inia bɨ pɨrã ichiata ne-inaa k'awaara bɨ awaraarã k'ãyaara, mãga jaraipia bɨ ichia k'awaa bairã Tachi Ak'õrepa iru pia ak'ɨpari.’ <n>(Jer 9.23-24)</n> 


text:
Parãpa chi pedee audua pedeepari pia ak'ɨdaik'araa bɨ. Jĩp'a pia ak'ɨdaipia bɨ eperã Tachi Ak'õrepa pia ak'ɨpari.<pb/>


text:
Ɨ̃rá mɨa k'inia bɨ parãpa choodamerã mɨ k'ĩsia k'awa-ee pɨk'a pedee bɨ misa. Mɨ chupɨria k'awáatɨ. Mamĩda mãgá pedeei naaweda, mɨa nãga jara k'inia bɨ. 


text:
Tachi Ak'õrepa parã k'inia iru bɨk'a, mɨa pida parã k'inia iru bɨ. Ara eperãpa ichi k'au jiwaaparik'a iru araa pai naaweda chi ɨmɨk'ĩra ome, mãga pɨk'a mɨa parã jiwaa pɨk'apari. K'inia bɨ Cristodepai ijãadamerã mɨa parãmaa jarateedak'a. 


text:
Mamĩda mɨa waawee bɨ Netuara Poro Waibɨapa chi naapɨara wẽra Eva k'ũradak'a, parã jida auk'a k'ũrai jĩak'aapa. Irua imeraa pedeeji Evamaa taama it'aideepa, Evapa Tachi Ak'õrepa jarada ijãa amaamerã. Ɨ̃rá auk'a parãmaa imeraa pedee bɨ mɨ ãpɨte pedeepataarã it'aideepa, parã Cristode ijãa amaa wãdamerã. 


text:
Jarateepari tai awara parã t'ãide panak'ãri, ¿parã k'ɨɨrɨ ẽesaa p'anɨ-ek'ã ũridait'ee mãgɨpa jara bɨ? Parã mãga p'anɨ, mãgɨpa jaratee ni mĩda Jesús awara bɨ taipa jarateedap'edaa k'ãyaara. Ichiaba mãgá ũri k'inia p'anɨ, mãgɨpa jaratee bɨ mĩda Tachi Ak'õre Jaure awara bɨ taipa jarateedap'edaa k'ãyaara. ¿Taipa parãmaa jarateeda-e pajik'ã Cristopa tachi o k'achiadeepa k'aripa atapari iru piuda k'aurepa? Mãga bɨta, ¿sãap'eda parãpa ũri k'inia p'anɨma mãgɨpa jaratee bɨ? 


text:
Parãpa mãgɨ́ ‘Cristopa pëida pipɨara bɨ’ chi k'õp'ãyoorã ome pipɨara ak'ɨ p'anɨ mĩda Ak'õrepa pëida k'ãyaara, mɨa ãchi mãga ak'ɨ-e. Mɨ ãchi k'ãyaara ek'ariara bɨ-e, Ak'õrepa mɨ na mimia oode pëida perã. 


text:
Wãara, mɨa pedee wẽsaa pedeek'aa ãchia oopatak'a. Mamĩda pia k'awa bɨ mɨa jaratee bɨ. Parãpa pia k'awa p'anɨ taipa ichita ne-inaa jõmaweda k'ĩra jĩp'a jarateepata. Pablopa Corinto pidaarã juadepema p'arat'a jita k'inia-e pada 


text:
<pb/>¿Parãpa k'ĩsia p'anɨk'ã mɨa ne-inaa k'achia ooji parã juadepema p'arat'a jita-e pak'ãri? Parã t'ãide bak'ãri, mɨchi juadoopa mimia bapachi p'arat'a jitait'ee chik'o-it'ee. Jõdee mɨa Tachi Ak'õre pedee pia jarateeji parãpa pipɨara k'awaadamerã Cristopa parãmaa oopi k'inia bɨ. Jaratee-e paji parã p'arat'a jita k'iniapa. 


text:
Ma k'ãyaara p'arat'a jitaji awaraa ijãapataarã juadepema. Ãra p'arat'a jãri pɨk'a ataji parã k'aripait'ee. 


text:
Ma awara parã t'ãide bak'ãri, p'arat'a wa ne-inaa wẽ-e pak'ãri, mɨa parãmaa maarepida iidi-e paji. Macedoniadepema ɨ̃pemaarã mɨmaa chedak'ãri, mɨ k'aripajida. Mamĩda mɨa parãmaa iidi-e paji mãik'aapa iidi-e pait'ee waya parã ak'ɨde wãk'ãri. 


text:
Mɨa wãarata jara bɨ Cristopa wãarata jaradak'a. Acaya eujãdepema apidaapa mɨa jarada awara mɨmaa oopida-e pait'ee. 


text:
K'ĩsianáatɨ mɨa parã p'arat'a jita k'inia-e paji, parã k'inia-e bada perã. Tachi Ak'õrépata k'awa bɨ mɨa parã k'inia iru bɨ. 


text:
Mɨa parã p'arat'a jita k'inia-e nãga perã. ¿Mɨ ãpɨte pedeepataarãpa jara p'anɨ-ek'ã ãchi wãara Cristopa parãmaa pëida, parãpa p'arat'a p'aapata perã ãchi mimia pari? P'arat'a iidi wãpata ãchi wãrutamaa. Mamĩda taipa mãga oodak'aa. ¿Jara p'anɨ-ek'ã ãchi auk'a p'anɨ tai ome? Mamĩda taipa p'arat'a iididak'aa tai jarateepata pari. 


text:
<pb/>Mãgee eperãarã Cristopa pëida-e. Ãchita Cristopa pëidada a p'anɨ mĩda, mãga p'anɨ-e. Jĩp'a k'ũrayaa p'anɨ. Seewata jaratee nipapata Cristopa pëida eperãarãk'a. 


text:
Parã p'era pɨk'a p'anadaik'araa bɨ k'awaadait'ee ãchia mãgá k'ũra nipapata. Netuara Poro Waibɨa seewata ɨt'aripema ángel k'ĩra wãree pɨk'a padaipari eperãarã k'ũrait'ee. 


text:
Mãgá ichi mimiapataarã auk'a seewata Cristopa pëidak'a padaipata. Mãga oopata eperãarãmaa ijãapidait'ee ãchia jara p'anɨk'a oodaipia bɨ Ak'õre eujãdee wãdait'ee. Mamĩda ma jara p'anɨ k'aurepa Tachi Ak'õre ewari waibɨa ewate irua mãgɨɨrã miapiit'ee, iru k'ĩrapite panadak'ãri. 


text:
<pb/>Waya chupɨria iidiit'ee parãpa mɨ pedee ũridamerã. Parãdepema ũk'uruurãpa mɨ k'ĩsia k'awa-ee pɨk'a ak'ɨ p'anɨ mĩda, mɨ ita-aria pedeepítɨ. 


text:
Tachi Waibɨapa mɨmaa jarapi-e mɨa ɨ̃rá jarait'ee. K'ĩsia k'awa-ee pɨk'a mɨa nãgɨ́ pedee audua pedeeit'ee ma seewa jarateepataarãpa oopatak'a. 


text:
Mãgɨɨrãpa parã k'ĩsia k'awaa p'anɨda a jõnapata. ¿Mãga-ek'ã? Mamĩda parã pia choopata ũridak'ãri ma k'ĩsia k'awa-ee beerãpa jara jõnɨ. 


text:
Wãara pia choopata ãchia parã chok'a p'anɨ mĩda ãchi esclavoorãk'a. Ichiaba choopata ãchia parã k'ũra p'anɨ mĩda imeraa pedee p'anɨpa, p'arat'a teedamerã maa-e pɨrã ijãadamerã ãchia jaratee p'anɨ. Ichiaba mãgá choopata ãchi audua nida mĩda pãchi t'ãide, k'ĩsia p'anadairã parã k'ãyaara ne-inaa jõma pipɨara k'awa p'anɨ. Ma awara parã mãgá choopata ãchia parãmaa ik'achia jara p'anɨ mĩda. 


text:
Mɨ k'ĩra nejasia pɨk'a bɨ taipa mãga ooda-e p'anadap'edaa perã parãmaa wãdak'ãri. Mamĩda tai waawee pɨk'a p'anadairã, mãga ooda-e paji. ¿Wãara-ek'ã? Ɨ̃rata mɨ k'ĩsia k'awa-ee pɨk'a pedeeit'ee. Mɨ ãpɨte pedeepataarãk'a mɨa ooda jarait'ee. Pablo chupɨria nɨ̃bada Jesucristopa pëida perã 


text:
<pb/>Ma seewa jarateepataarãpa mãgapata: “Táipata hebreo pedee pedeepata.” Mɨ jida auk'a. Ichiaba mãgapata: “Taita Ak'õre eperãarã; Israel pidaarã.” Mɨ jida auk'a. Mãgapata: “Taita Abrahamdeepa uchiadap'edaarã.” Mɨ jida auk'a. 


text:
¿Jarapata-ek'ã? “Taita Cristo-it'ee mimiapata.” Mɨ ãchi k'ãyaara Cristo-it'ee pipɨara mimiapari. Ɨ̃rata mɨ eperã k'ĩra k'awa-ee bɨk'a pedeemaa bɨ. Ãchi k'ãyaara mɨ audupɨara ne-inaa k'achia p'asapari: Cristode ijãadak'aa beerãpa mɨ carcelde t'ɨ nɨ̃bɨjida; mɨ wɨ iru p'anajida; mɨ perá piuji. 


text:
Wãda õpee wãru chaa Roma pidaarã waibɨarãpa mɨ pak'urupa wɨpijida. Wãda abaade mɨ perá piuji judiorãpa mãupa mɨmaa bat'adak'ãri. P'usade wãda õpeede barco pirubaaidachi mãik'aapa ma wãda abaade barco pirubaaip'eda, tok'esá mɨ pak'uru ɨ̃rɨ bataudachi k'ãima aba. 


text:
Mɨ ode wã nide perá nãgá piuji: to choma nɨ̃bɨde sĩa wãde; nechɨapataarãpa mɨ net'aa chɨa ata cherutade; mɨchi auk'aarã judiorãpa mɨ wawamaa p'anɨde; judio-eerãpa mɨ p'ua oomaa p'anɨde. Ma awara p'uurude bɨde mãik'aapa eperãarã p'anadak'aamãi ode wãde, mɨ jɨrɨjida peedait'ee. P'usade wãdade nãumiapa barco atadachi. Edaare Cristode ijãapatada apataarãpa paara pedee k'achia jarajida mɨ ãpɨte, mɨa jarateepari perã ũraa chiwidi Moisepa p'ãda k'ãyaara. 


text:
K'ãima chok'ara mɨ ɨ̃ik'aa paji mãik'aapa p'oyaa k'ãi-e paji mimia nɨ̃bɨpa maa-e pɨrã jaratee nɨ̃bɨpa. Edaare jarrapisia nɨ̃baji maa-e pɨrã opisia. Ewari chok'ara mɨ nek'o-e paji. Ma awara jĩsua nɨ̃baji, p'aru pia wẽe bada perã. 


text:
Ma ne-inaa k'achiade mãik'aapa awaraa ne-inaa k'achia mɨa nama jara-e bɨde, mɨ ichita k'ĩsia nɨ̃baji ijãapataarã bee chaa, ãrapa ijãa amaadai jĩak'aapa. 


text:
Ijãapari aba juatau wẽedaru pɨrã, mɨ jida mãgadaipari. Jõdee awaraapa ma ijãapari p'ek'au k'achiade baaipiru pɨrã, mɨ k'ĩraudaipari mãgɨ́ ome. 


text:
<pb/>Mɨ pedee audua wãara jara k'inia bɨ pɨrã, mãgara jarai mɨ juatau wẽe bada, ijãadak'aa beerãpa mɨ miapidait'ee pak'ãri. 


text:
Tachi Ak'õre, Tachi Waibɨa Jesucristo Ak'õrepa k'awa bɨ mɨ seewa-e bɨ na jõma jarak'ãri. ¡Jõmaarãpa irumaa ichita o-ĩa ɨt'aa t'ɨ̃daipia bɨ, irua ne-inaa jõmaweda oopari perã ichi juapa! 


text:
Wãara mɨ Cristode ewaa ijãa bak'ãri, Tachi Ak'õrepa mɨ uchiapiji mɨ miapidait'ee p'anadap'edaarã juadeepa. Mãga paji mɨ Damasco p'uurude bak'ãri. Rey Aretapa jaraji ma p'uuru pidaarã ak'ɨparimaa p'uuru jɨ̃a paraa bɨdamerã mɨ jita atadait'ee. 


text:
Mamĩda mɨ k'õp'ãyoorãpa mɨ k'aripajida. K'oraa choma bɨde t'ɨ atajida mãik'aapa chi p'uuru ik'aawa t'ɨak'au jẽra bɨ uria badadeepa mɨ ɨrabai pëijida. Mãgá mɨ mãɨrã juadeepa uchiaji.<pb/>


text:
Mɨchi k'inia ne-inaa awaraa nepɨrɨit'ee, parãpa k'awaadamerã mɨchi ituaba na mimia p'oyaa ook'aa. Jarait'ee Tachi Waibɨapa unupida mɨmaa k'ãimok'araa pɨk'a bɨde. Ne-inaa eperãarãpa waide k'awada-e p'anadap'edaa mɨmaa k'awaapiji. 


text:
Mɨa Cristode ijãapari k'awa bɨ. Catorce años paru Tachi Ak'õrepa iru ateeji ichi eujãdee. K'awa-e bɨ sãgá wãji, k'ap'ɨade wa jauredepai. Tachi Ak'õrépata k'awa bɨ. Iru mãgá ateeji ichide wãara ijãa bada perã. 


text:
Pedee audua wãara jara k'inia bada paara, mɨa waapɨara ma ɨt'aa wãdade jarak'aji. Mamĩda jĩp'a jara k'inia bɨ mɨchi ituabaapa p'oyaa oo-e pada. 


text:
Ak'õrepa mɨmaa unupida audua jarak'aji, k'ĩra k'awa-ee pɨk'a, wãara mɨa mãga unuda perã. Mamĩda mɨa mãga oo-e pait'ee. K'inia-e bɨ awaraarãpa mɨ pia ak'ɨdamerã, Ak'õrepa ichi eujã mɨmaa unupida perã. Ma k'ãyaara k'inia bɨ mɨ pia ak'ɨdamerã mɨa jaratee bɨ k'aurepa mãik'aapa mɨ t'ãri pia bɨ k'aurepa jõmaarã ome. 


text:
<pb/>Ma awara audua banaamerã ma ne-inaa pi-ia unuda k'aurepa, Tachi Ak'õrepa mɨ miapiji Netuara Poro Waibɨa eere bɨ juapa. Ne-ɨɨrɨ tachi k'ap'ɨade awa nɨ̃bɨk'a, mãga pɨk'a ma netuarapa mɨ miapipari. Mãgá mia nɨ̃bɨde, maarepida mɨ pedee audua pedee-e bɨ, mɨchi ituaba aɨdeepa p'oyaa uchia-e bairã. 


text:
Mamĩda irua p'anauji: “Mãga-eda aji. Mɨa pɨ k'aripait'eeda aji, choomerã. Pɨ chupɨria nɨ̃bak'ãri mãik'aapa choo-e pak'ãri, mɨa pɨ k'aripait'eeda aji, choomerã.” Tachi Ak'õrepa mãga jarada perã mɨ k'ĩra nejasia-e bɨ jarait'ee mɨ chupɨria nɨ̃bada. Mãgá jarai Cristopa mɨ k'aripapari perã choomerã. 


text:
Wãara t'ãri o-ĩa bɨ Cristo k'aurepa mɨ nãgá chupɨria nɨ̃bak'ãri: mɨmaa awaraarãpa ik'achia jaradak'ãri; net'aa wẽe bak'ãri; mɨ ɨmɨatee iru p'anadak'ãri; mɨ k'ĩsia nɨ̃bak'ãri; mãgá nɨ̃bak'ãri. Mãgá t'ãri o-ĩa bai k'awa bairã mɨchi ituaba p'oyaa choo-e pak'ãri, Cristopa mɨ k'aripait'ee. Pablopa Corintodepema ijãapataarã k'inia iru bada 


text:
<pb/>Parã k'aurepa mɨ eperã k'ĩra k'awa-ee pɨk'a pedee audua pedeemaa bɨ. Parã́pata mɨ t'o p'anadaipia bɨ, mɨchi itu t'o bai k'ãyaara. Mɨ maarepida ek'ariara bɨ-e ma Cristopa pëida apataarã k'ãyaara, ãchia mɨ k'awada-e p'anɨda a p'anɨ mĩda. 


text:
¿Parãpa k'irãpada-e p'anɨk'ã Tachi Ak'õrepa ooda mɨ k'ap'ɨa pari parã t'ãide nipak'ãri? Ma ooda k'aurepapai parãpa ijãadaipia bɨ mɨta wãara Cristopa pëida. Mamĩda mãga ooda-e paji. Mɨ k'ap'ɨa pari Tachi Ak'õrepa oo bɨ misa ne-inaa eperãarãpa p'oyaa oodak'aa ãchi juadoopa, mɨ choopachi parãdepema ũk'uruurãpa mɨmaa ɨmɨateedap'edaa. 


text:
Jõma mɨa ooda apemaarã ijãapataarã t'ãide auk'a ooji parã t'ãide. ¿K'ĩsia p'anɨk'ã parã apemaarã ijãapataarã ek'ariara p'anɨ, mɨa parã juadepema p'arat'a jita-e pada perã? Mãga k'ĩsia p'anɨ pɨrã, ¡mɨ perdonáatɨ! Pablo waya Corinto pidaarã ak'ɨde wãit'ee bada 


text:
<pb/>¡Ũrítɨ! Na wãrupa parãmaa wãda õpee pait'ee. Et'ewa jaradak'a mɨa maarepida iidi-e pait'ee parã juadepema. Parã p'arat'a k'inia-e. Jĩp'a k'inia bɨ parãpa wãara Cristode ijãadamerã. Warrarãpa ãchi ak'õreerã ak'ɨdak'aa. Ak'õreerã́pata ãchi warrarã ak'ɨpata. 


text:
Mɨ parã ak'õrek'a bairã, mɨa iru bɨ jõmaweda teei, mɨchi k'ap'ɨa paara, t'ãripa parãpa Cristode ijãadamerã. Mɨa parã mãgá audú k'inia iru bɨ. Jõdee parãpa mɨ mak'ɨara k'iniada-e iru p'anɨ. ¿Wãara-ek'ã? 


text:
<pb/>Wãara mɨa maarepida p'arat'a iidi-e paji parã t'ãide bak'ãri. Mamĩda ¿mɨ ãpɨte pedeepataarãpa jara jõnɨ-ek'ã mɨa parã k'ũraji? 


text:
Wãara mɨa chupɨria iidiji Titomaa parã ak'ɨde wãmerã mãik'aapa iru ome awaraa ɨ̃pema pëiji. Mamĩda parãpa pia k'awa p'anɨ Titopa parã k'ũra-e paji, iru auk'a mɨk'a t'ãri pia bapari perã parã ome. Auk'a parã k'aripa k'inia p'anapata. 


text:
<pb/>¿Parãpa k'ĩsia p'anɨk'ã mɨa ma jõma jara aupada jaraji p'anaut'ee mɨ ãpɨte pedeepataarãmaa, mãgá parãpa mɨ pia ak'ɨdamerã? Mãga-e. Tachi Ak'õrepa k'awa bɨ mɨ t'ãride iru bɨ, Cristo mɨ ome bapari perã. Iruata mɨmaa mãga jarapiji. Ɨ̃pemaarã k'iniarã, mɨa ma jõma jaraji parã k'aripait'ee pipɨara Cristode ijãadamerã. 


text:
Mamĩda waawee bɨ mɨ jãmaa wãk'ãri, parã mãga unu-e pai jĩak'aapa. Wãara parã waide pia ijãada-e p'anɨ pɨrã, parãpa ichiaba mɨ unu k'iniada-e p'anadai. Mɨ jãma panak'ãri, unu k'inia-e parãpa nãga oomaa p'anɨ: nepɨra jɨrɨmaa chĩara ome; chĩara k'ĩra unuamaa net'aa k'aurepa; k'ĩrau jõnɨ chĩara ome; jõma k'ɨ̃a jõnɨ pãchi-it'ee; ik'achia jaramaa chĩaramaa maa-e pɨrã chĩara ãpɨte pedeemaa; audua jõnɨ; pariatua ne-inaa oomaa p'anɨ. 


text:
Ma awara mɨa waawee bɨ mɨ jãmaa wãk'ãri, Tachi Ak'õrepa mɨ waya k'ĩra nejasiapiit'ee, parãpa waide k'achia oo amaada-e p'anadairã. Wãara mɨ jẽedariit'ee unuru pɨrã parãdepemaarã ũk'uru at'ãri k'ĩsia k'achia nipapata, k'ĩra nejasia wẽe. ¿Parã at'ãri wẽraarã ome pariatua k'ãi jõnɨ-ek'ã, waide oo amaa k'iniada-e p'anadairã parãpa naawedapema k'achia k'ĩra t'ãdoo oopatap'edaa?<pb/>


text:
Mɨa et'ewa jaradak'a nãgɨ́ wãrupa parã ak'ɨde wãda õpee pait'ee. Jãma panak'ãri, parã at'ãri k'achiade p'anɨ pɨrã, mɨa ooit'ee Tachi Ak'õre Ũraa chonaarãweda p'ãdade jara bɨk'a:<pb/>‘Eperãpa chĩara ɨmɨateek'ãri, iru miapii naaweda, irua k'achia ooda unudap'edaarã omé wa õpee jɨrɨdaipia bɨ, auk'a jaradamerã ãrapa unudap'edaa.’ <n>(Dt 19.15)</n> 


text:
Mɨ parãmaa wãda omeede jaraji chi k'achia oo p'anadap'edaarãmaa mɨa ãchi chupɨria k'awa-e pait'ee, ma k'achia oo amaada-e p'anɨ pɨrã, mɨ pai naaweda. Ɨ̃rá jõmaarãmaa mɨa jara pëiru wãara ãchi chupɨria k'awa-e pait'ee mɨ jãma panak'ãri. 


text:
Parãpa k'inia p'anɨda a p'anɨ mɨa ak'ɨpimerã Cristopa pedeepari mɨ k'ap'ɨa pari. K'awaadait'ee mɨ jãma panak'ãri. Cristo eperã juatau wẽe bɨk'a bɨ-e. Jõma oopari ichia k'inia bɨk'a, jõmaarã k'ãyaara waibɨara bairã. Mãgá auk'a ooit'ee parã t'ãide, k'achia oo amaada-e p'anɨ pɨrã. 


text:
Wãara iru juatau wẽe pɨk'a baji kurusode piuk'ãri. Mamĩda ɨ̃rá ichita chok'ai bɨ Tachi Ak'õrepa iru chok'ai p'irabaipida perã. Tai jida juatau wẽe pɨk'a p'anɨ. Mamĩda iru ome araa p'anapata perã, ichiaba ichita chok'ai p'anapataadait'ee iru ome. Maperã taipa parã nepɨra ak'ɨdai irua k'aripak'ãri. 


text:
<pb/>Pia k'ĩsíatɨ parã t'ãri chaachaa. ¿Wãara Jesucristode ijãapatak'ã? Mãgá ijãa p'anɨ pɨrã, k'awa p'anɨ Cristo bapari parã ome. Mamĩda p'oyaa ooda-e p'anɨ pɨrã irua oopi bɨk'a, wãara iru ba-e parã ome. ¿Wãara-ek'ã? 


text:
Parãpa taipa oopata pia ak'ɨdak'ãri, k'awaadai wãara Cristopa tai pëiji, taipa oopata perã irua oopi bɨk'a. 


text:
Mamĩda parãpa tai at'ãri ak'ɨda-e p'anɨ mĩda Cristopa pëidak'a, taipa ɨt'aa iidimaa p'anɨ Tachi Ak'õrepa parã k'aripamerã ne-inaa k'achia oonaadamerã. Iidida-e irua parã t'ãri p'uapimerã tai juapa. Jĩp'a iidi p'anɨ parãpa ne-inaa pia oodamerã irua ichideerãmaa oopi k'inia bɨk'a. Mãga ooruta pɨrã, taipa apida t'ãri p'uapida-e Tachi Ak'õrepa taimaa oopiparik'a. 


text:
Wãara Tachi Ak'õrepa tai pëipari ɨtrɨadamerã chi p'ek'au k'achia oopataarã ijãapataarã t'ãide p'anɨ. Mamĩda mãgɨɨrãpa Ak'õremaa chupɨria iididak'ãri, ma k'achia oo amaa p'anɨ pɨrã, mãgá ɨtrɨada-e pait'ee, Ak'õrepa chi chupɨria iidirutaarã p'ek'au k'achia wẽpapipari perã. 


text:
Tai o-ĩa p'anɨ Tachi Ak'õrepa tai pëi-e pak'ãri ijãapataarã ɨtrɨade. Mapa irumaa iidi p'anɨ parãpa pipɨara ijãadamerã mãik'aapa oodamerã Cristopa oopi bɨk'a. 


text:
Ma-it'ee mɨa na k'art'a parãmaa p'ãji mɨ wãi naaweda. Mɨa parã ɨtrɨa k'inia-e bɨ mãik'aapa apida t'ãri p'uapi k'inia-e bɨ, Ak'õrepa mɨmaa mãga oopi bɨ mĩda. T'ãri p'uapii k'ãyaara, mɨa parã k'aripa k'inia bɨ pipɨara ijãadamerã. Ma-it'eepɨ Tachi Ak'õrepa mɨ parãmaa pëiji. Pablopa jarada na k'art'a p'ã aupa wãde 


text:
<pb/>Ɨ̃rá ɨ̃pemaarã, na k'art'a aupa k'inia bɨ. K'inia bɨ parã o-ĩa p'anapataadamerã mãik'aapa ne-inaa jõmaweda oo k'inia p'anapataadamerã Cristopa oopi bɨk'a. T'ãri auk'a, k'ãiwee, chik'inia p'anapatáatɨ mɨa ũraadak'a. Mãgá Tachi Ak'õrepa parã pia ak'ɨit'ee, irua eperãarã k'ãiwee p'anapipari perã mãik'aapa chik'inia p'anapipari perã. 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã ome chik'inia saludaapatáatɨ parãpa ichita oopatak'a. Nãpema Cristode ijãapataarãpa parãmaa salude pëiruta. 


text:
<pb/>Taipa k'inia p'anɨ Tachi Waibɨa Jesucristopa parã k'aripamerã. Ichiaba k'inia p'anɨ Tachi Ak'õrepa parã chik'inia p'anapimerã mãik'aapa Tachi Ak'õre Jaurepa parã jõmaarãmaa k'awapimerã wãara Cristodeerã. Mãgapai paji.<pb/>


text:
Mɨ, Juan, Cristode ijãapataarã ak'ɨpari waibɨa. Mɨa na k'art'a p'ãru parã ijãapataarãmaa, Tachi Ak'õrepa parã jɨrɨt'erada perã Cristode ijãapataadamerã. Wãara mɨa parã k'inia iru bɨ. Mɨa aupaita parã mãgá k'inia iru bɨ-e. Jõma Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida k'awa p'anɨɨrãpa parã auk'a k'inia iru p'anɨ. 


text:
Mɨa parã mãgá k'inia iru bɨ ma wãarata ɨ̃raweda tachi t'ãride bapari perã mãik'aapa ichita bait'ee perã tachi ome. 


text:
Wãara Tachi Ak'õre mãik'aapa iru Warra Jesucristo t'ãri pia p'anapata tachi ome. Mapa ãrapa tachi pia ak'ɨ p'anadait'ee. Ma awara tachi chupɨria k'awaadait'ee mãik'aapa k'ãiwee p'anapidait'ee. Mãgá wãara p'anadai Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a mãik'aapa chik'inia p'anapataadai iru ome. 


text:
<pb/>Mɨ o-ĩa beeji k'awaak'ãri parãdepemaarã ũk'uru p'anapata Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëidade jara bɨk'a. 


text:
Ɨ̃rá, ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa, mɨa parãmaa enenee nɨ̃bɨ tachi chik'inia p'anapataadamerã. Mɨa mãga jarak'ãri, jara-e bɨ ne-inaa parãpa waide k'awada-e p'anɨ. Tachia naa Cristode ijãadak'ãriipa ma jarada ũridooda. 


text:
Nãgá tachia ak'ɨpidai Tachi Ak'õre mãik'aapa awaraarã k'inia iru p'anɨ: oodak'ãri Tachi Ak'õrepa jara bɨk'a. Iruata jara bɨ tachi chik'inia p'anapataadamerã. Parãpa mãga ũrijida naaweda Cristode ijãadak'ãri. K'ĩrak'aupai seewa jarateepataarã t'ĩupidai parã t'ãide 


text:
<pb/>Ma Tachi Ak'õrepa jarada mɨa parãmaa k'irãpapi k'inia bɨ, na p'ek'au eujãde seewa-idaa beerã chok'ara paraa perã. Mãgɨɨrãpa ijãadak'aa Jesucristo na p'ek'au eujãde ba cheji eperã jĩp'aak'a. Jaradak'aa Jesucristo Tachi Ak'õre Warra. Mãgá tachia k'awa p'anɨ ãchia seewa jaratee nipapata. Ãchi Anticristo jĩak'aarã. 


text:
K'ĩrak'aupai ijãadai ãchia jara p'anɨ. Mãga ijãaruta pɨrã, jõpidait'ee jõma parãpa oomaa p'anɨ Tachi Ak'õre-it'ee. Mɨa k'inia bɨ parãpa atadamerã jõma Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bɨ teeit'ee ichideerãmaa ɨt'ari, oopatap'edaa perã irua oopi bɨk'a. 


text:
<pb/>Eperãpa jararu pɨrã Cristopa jarateedak'a oo-e pait'ee, ichia ma jarateeda k'ãyaara Tachi Ak'õre net'aa waapɨara k'awa bairã, mãgɨ́ eperãpa wãara Tachi Ak'õre k'awa-e bɨ. Jõdee chi Cristopa jarateedak'a oo bɨpa wãara ijãapari Tachi Ak'õre Warrade mãik'aapa Tachi Ak'õre k'awa bapari. 


text:
Maperã mãgee Cristopa jarateedak'a ooda-e p'anɨɨrãdepema aba parã t'ãide cheru pɨrã, iru auteebaidaik'araa bɨ. Mãgee jarateepataarã parãmaa chepidaik'araa bɨ. 


text:
Parãdepema abaapa mãgee eperã auteebairu pɨrã, k'aripait'ee irua waapɨara k'achia oomerã ijãapataarãmaa, irua seewa jaratee bɨ k'aurepa. 


text:
<pb/>Mɨa parãmaa waa jara k'inia bɨ, mamĩda k'art'a p'ãdade mãga oo k'inia-e. Parã ak'ɨde wã k'inia bɨ, k'ĩrapite pedeedait'ee. Mãgá tachi o-ĩa p'anadait'ee. 


text:
<pb/>Parã ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa, chi nãpema Tachi Ak'õrepa jɨrɨt'eradaarã Cristode ijãadamerã, parãmaa ichiaba salude tee pëiruta. Mãgapai paji.<pb/>


text:
Mɨ, Simón Pedropa oopari Jesucristopa oopi bɨk'a. Irua mɨ pëiji ichi ũraa jarateede. Mapa na k'art'a p'ãru parã Cristode ijãapataarã, tai jĩak'a ijãa p'anɨɨrãmaa. Jesucristo Tachi Ak'õre. Irua tachi o k'achiadeepa k'aripa atapari. Audú t'ãri pia bapari perã, tachi auk'a k'aripaji irude ijãapataadamerã. 


text:
Mɨa ɨt'aa iidi bɨ Tachi Ak'õrepa parã audú pia ak'ɨ bapariimerã. Mãgá k'ãiwee p'anapataadait'ee iru mãik'aapa Tachi Waibɨa Jesús ome k'awa wãdade. P'anapatáatɨ Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a 


text:
<pb/>Tachi Ak'õre jõmaarã k'ãyaara waibɨara bairã, tachimaa teepari ne-inaa jõma falta p'anɨ p'anapataadamerã irua k'inia bɨk'a. Mãgá p'anapataadait'ee iru wãara k'awaadak'ãri. Iruata tachi jɨrɨji k'awapiit'ee ichi k'ĩra wãree mãik'aapa t'ãri pia, mãgá p'anapataadamerã ichik'a. 


text:
Iru mãga bapari perã, tachimaa jaraji jõmaweda ne-inaa pi-ia ichia ooit'ee tachi k'aripait'ee. Mãga jaraji parãpa ma jarada ijãa p'anɨpa iruk'a padaidamerã mãik'aapa uchiadaidamerã na p'ek'au eujãdepema ijãadak'aa beerãpa ne-inaa k'achia oopata jua ek'ariipa. Ãchia p'ek'au k'achia k'ĩra t'ãdoo oopata, ãchia oo k'iniata oopata perã. 


text:
Tachi Ak'õrepa ma jõma ooda perã parã k'aripait'ee, jɨrɨpatáatɨ Cristode wãara ijãapataadait'ee. Ma awara jɨrɨpatáatɨ t'ãri pia, k'ĩsia k'achia wẽe p'anapataadait'ee. Ma awara jɨrɨpatáatɨ k'ĩsia k'awaa p'anapataadait'ee. 


text:
Ma awara jɨrɨpatáatɨ oo amaadait'ee tachi p'ek'au k'achia ooyaa bɨ k'ap'ɨapa oopi bɨk'a. Ma awara jɨrɨpatáatɨ choodait'ee pãchi ijãa p'anɨde, nepɨrade baairuta pɨjida. Ma awara jɨrɨpatáatɨ Tachi Ak'õre k'inia iru p'anapataadait'ee. 


text:
Ma awara jɨrɨpatáatɨ chik'inia p'anapataadait'ee pãchi ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa ome. Ma awara jɨrɨpatáatɨ eperãarã jõmaweda k'inia iru p'anapataadait'ee Tachi Ak'õrepa ãchi k'inia iru baparik'a. 


text:
<pb/>Parãpa ichita waapɨara jɨrɨruta pɨrã mãgá p'anapataadait'ee, Tachi Waibɨa Jesucristo wãara k'awa wãdait'ee mãik'aapa p'anapataadait'ee irua k'inia bɨk'a. Oodait'ee irua oopi bɨk'a. 


text:
Mamĩda chi jɨrɨ-e bɨpa mãgá bapariit'ee k'ĩsia k'awa-ee bɨ. Eperã tau t'awaa pɨk'a bɨ, k'ait'apai unupari perã. Mãgɨpa na p'ek'au eujãdepema net'aa audupɨara k'awa k'inia bɨ, Cristo k'awai k'ãyaara. K'irãpa k'inia-e ichia naawedapema p'ek'au k'achia ooda Tachi Ak'õrepa wẽpapiji. 


text:
<pb/>Maperã mɨchi ɨ̃pemaarã, jĩp'a jɨrɨpatáatɨ p'anapataadait'ee mɨa et'ewa jaradak'a. Mãga ooruta pɨrã, ak'ɨpidait'ee Tachi Ak'õrepa parã jɨrɨp'eda, wãara jɨrɨt'eraji ichideerã papiit'ee. Ma awara mãga ooruta pɨrã, k'achiade baaida-e pait'ee. 


text:
Ma k'ãyaara ewari cherude Tachi Ak'õrepa parã o-ĩa auteebaiit'ee mãik'aapa wãpiit'ee Tachi Waibɨa, Tachi O K'achiadeepa K'aripa Atapari Jesucristo truadee. Mãgɨ́ trua jõk'aa Tachi K'aripapari mama bapari perã. 


text:
<pb/>Ma jõma jara aupada mɨa parãmaa ip'ii k'irãpapiit'ee, mãgɨ́ ũraa k'awa p'anɨ mĩda mãik'aapa ijãa p'anɨ mĩda jõma Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida parãmaa. 


text:
Wãara, mɨa k'inia bɨ parãpa mãgɨ́ ũraa k'irãpadamerã, mɨ-it'ee Tachi Ak'õrepa mãga k'inia bairã. Mɨa mãga ooit'ee chok'ai bɨ misa, 


text:
Mamĩda jɨrɨit'ee parãpa mɨ ũraa ichita k'irãpa p'anapataadamerã, mɨ piuda t'ẽepai. Cristo k'ĩra awaradaida unudap'edaarã 


text:
<pb/>Taipa parãmaa jarateejida Tachi Waibɨa Jesucristopa ooda mãik'aapa iru waya cheit'ee. Maapai jarateeda-e paji eperãarãpa oopatak'a, ãchi k'ĩsiadeepa nepɨrɨdak'ãri awaraarã k'ũradait'ee. Ma k'ãyaara tachi taupa taipa iru k'ĩra wãree unujida. 


text:
Mãga unujida Tachi Ak'õrepa taimaa ak'ɨpik'ãri irua Cristo pia ak'ɨpari. Mãga ooji iru k'ĩra wãree eujãdeepa pedeek'ãri:<pb/>‘Nãgɨta mɨ Warra k'inia, mɨa jɨrɨt'erada. Irua mɨ t'ãri o-ĩapipari.’ <n>(<a href='B:470 17:5'>Mt 17.5</a>; <a href='B:480 09:7'>Mr 9.7</a>; <a href='B:490 09:35'>Lc 9.35</a>)</n> 


text:
K'ɨɨrɨpa taipa mãgɨ́ otau ɨt'ariipa pedeeda ũrijida, mãga nɨde tai p'anadap'edaa perã Tachi Waibɨa ome ee awara bɨdade Tachi Ak'õre-it'ee. 


text:
<pb/>Tachi Ak'õrepa mãgɨ́ pedee jarai naaweda, chonaarãweda ichi pedee jarapataarãpa iru Warrade jarajida mãik'aapa p'ãjida. Mapa taipa mãgɨ́ pedee ũridak'ãri tachi k'ɨɨrɨpa, k'awaajida wãara Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨk'a, mãgá ichita p'asait'ee. Tachi Ak'õre Ũraa p'ãda lámpara p'ãriude bɨk'a bɨ, ɨ̃daaru misa; pia jarait'eera, Cristo waya cheru misa. Ma ewate irua na p'ek'au eujãdepema p'ãriu pɨk'a bɨ wẽpapiit'ee mãik'aapa Tachi Ak'õre wãarata jõmaweda k'awaapiit'ee tachi t'ãrimaa. 


text:
Mamĩda Tachi Ak'õre Ũraa p'ãda mãgá ak'ɨdai naaweda, parãpa na pedee k'awaadaipia bɨ. Tachi Ak'õre pedee jarapataarãpa jaradap'edaa leedap'eda Ak'õre Ũraa p'ãdade, apidaapa jaradaik'araa bɨ ichi k'ĩsiadeepa ma pedee k'ãata jara k'inia bɨ, jarateei awaraarãmaa. 


text:
Tachi Ak'õre pedee jarapataarãpa pedee apida ãchi k'ĩradoopa jaradak'aa paji. Ma k'ãyaara Tachi Ak'õre pedee jarapachida Tachi Ak'õre Jaurepa jarapidak'a.<pb/>


text:
Mamĩda maapai Israel pidaarã, tachi chonaarã t'ãide ichiaba seewa jarateepataarã paraaji. “Tai ichiaba Tachi Ak'õre pedee jarapataarãda” apachida mĩda, mãga-e paji. Mãɨrã jĩak'a parã t'ãide ichiaba seewa jarateepataarã paraait'ee. Mãɨrãpa ãchi k'ĩsiadeepa ijãapataarãmaa seewa imeraa jarateedait'ee. Meradait'ee Jesucristo tachi chipari, irua ãchi neto pɨk'a ataji mĩda ãchi pari piuk'ãri, atuanaadamerã. Ma meraruta k'aurepata, atu p'anɨde Tachi Ak'õrepa ãchi jõpiit'ee. 


text:
Chok'araarãpa ma seewa ijãadait'ee mãik'aapa pariatua p'ek'au oo p'anapataadait'ee mãɨrã jĩak'a. Ma k'aurepa jõmaarãpa pedee k'achia jaradait'ee Tachi Ak'õre o wãara bɨde. 


text:
Ma awara mãɨrãpa p'arat'a audú ata k'inia p'anadairã, parã k'ũradait'ee seewa jaratee p'anɨpa. Taarã weda Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bɨ mãgeerã atuapiit'ee. Tachia k'awa p'anɨ iru sẽk'aa mãik'aapa k'ãik'aa. Irua wãara ãchi jõpiit'ee. 


text:
<pb/>K'ĩsiadáma nãgɨde. Tachi Ak'õrepa ichi angeleerãpa k'achia oodap'edaa wẽpapi-e paji. Ãchi pëiji eperãarã k'achia beerã piudap'edaarãmãiipa waawí mãik'aapa jɨ̃a paraa bɨji uria audú nãpɨa bɨde, mama iru ewari waibɨa ewate nɨdamerã. 


text:
Ichiaba chonaarãweda Tachi Ak'õrepa wẽpapi-e paji eperãarãpa p'ek'au k'achia oodap'edaa. Ãchi jõpiji na p'ek'au eujã jõma ũupirupa. Mãga ooji ijãadak'aa p'anapatap'edaa perã. Jĩp'a Noé awaraa eperãarã siete ome chok'ai uchia ataji, Noépa jarateepachi perã eperãarã Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a p'anapataadamerã. 


text:
Ichiaba Tachi Ak'õrepa wẽpapi-e paji Sodoma p'uurudepemaarãpa ne-inaa k'achia oodap'edaa mãik'aapa Gomorra p'uurudepemaarãpa ne-inaa k'achia oodap'edaa. Ma p'uuru omee weda k'achia ooji t'ɨpɨtaupa jõpik'ãri. Mãga ooji mãɨrã t'ẽepai ijãadaamaa p'anadait'eerãpa k'awaadamerã irua k'achia beerã k'achia oopari. 


text:
Mãga ooji mĩda ma p'uurudepemaarãmaa, ma p'uuru jõt'aai naaweda irude ijãa bada, Lot chok'ai uchiapiji. Mãgɨ́ eperã pia baji Ak'õre k'ĩrapite. Iru audupai k'ĩsia nɨ̃bapachi, p'ek'au ooyaa p'anapatap'edaarã t'ãide bapachi perã. 


text:
Ma p'uuru pidaarãpa oodak'aa paji Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a. Ma k'ãyaara ne-inaa k'achia aupai oopachida. Mapa mãgɨ́ eperã pia bɨta ichi t'ãride miapachi, ewari chaa ma k'achia beerãpa oopata unupachi perã mãik'aapa ũripachi perã. 


text:
<pb/>Mamĩda Tachi Ak'õrepa Lot uchiapiji ma k'achia beerã t'ãideepa. Tachi Ak'õrepa k'awa bɨ sãga k'aripait'ee ichide ijãapataarã, ne-inaa k'achia oonaadamerã mãik'aapa irua k'inia bɨk'a oodamerã. Jõdee ichia k'awa bɨ sãga jɨ̃a pɨk'a bɨit'ee k'achia oopataarã ãchi miapirumaa mãik'aapa atuapirumaa ichi ewari waibɨa ewate. 


text:
Audupɨara miapiit'ee oo p'anapataarãpa ãchi p'ek'au k'achia ooyaa bɨ k'ap'ɨapa oopi bɨk'a. Mãɨrãpa oodaamaa p'anapata Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a. Mãgɨ́ seewa jarateepataarãpa ãchia oo k'iniata oopata. K'ɨɨrɨ k'isua p'anapata mãik'aapa audua p'anapata. Waaweeda-ee pedee k'achia jaradait'ee angeleerã ãpɨte. 


text:
Jõdee angeleerã, mãɨrã k'ãyaara waibɨara p'anɨ mĩda, maarepida pedee k'achia jarada-e, k'achia beerã ɨmɨateenadak'ãri Tachi Ak'õre k'ĩrapite. 


text:
Ma seewa jarateepataarã ne-animalaarã́k'apɨ p'anɨ. Ne-animalaarã k'ĩsiadak'aa eperãarãk'a. Oopata ãchi k'ap'ɨapa oopi bɨk'a. T'opata eperãarãpa jita atadamerã mãik'aapa peedamerã. Mãga pɨk'a p'anɨ ma seewa jarateepataarã. Pedee k'achia jarapata ne-inaa jõma ãchia k'awada-e p'anɨ ãpɨte. Ma k'aurepa Tachi Ak'õrepa ãchi jõpiit'ee, eperãarãpa ne-animalaarã jõpipatak'a. 


text:
Ãchi miadait'ee ne-inaa k'achia oopata perã. Ãstaawa pida oo k'inia p'anapata ãchi p'ek'au k'achia ooyaa bɨ k'ap'ɨapa oopi bɨk'a. Parã ijãapataarã t'ãide paara mãga oopata, t'ĩudak'ãri nek'odait'ee parã ome. Mãgá parã k'ũrapata auk'a oo k'inia p'anadamerã ãchia oopatak'a. Ãchi k'aurepata awaraarãpa parã pia ak'ɨda-e p'anɨ. 


text:
<pb/>Ãchia wẽraarã unudak'ãri, audú k'ãi k'inia p'anapata mãɨrã ome. Ichita k'ĩsia p'anapata ne-inaa k'achia oodait'ee. K'ũrapata pia ijãada-e p'anɨɨrã, auk'a k'ãi k'inia p'anadamerã ãchi ome. Jɨrɨpata waapɨara ne-inaa k'achia oodait'ee mãik'aapa k'ɨ̃apata ne-inaa jõma ãchia iru p'anadaik'araa bɨ. Maperãpɨ Tachi Ak'õrepa ãchi k'achia ooit'ee, ichia ooda mĩda. 


text:
Mãgá p'ana k'iniapa ãchia Tachi Ak'õre o atuajida. Oodai k'ãyaara Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a, oopata chonaarãwedapema Bosor warra Balaampa oodak'a. Mãgɨpa ne-inaa k'achia ooit'ee paji, p'arat'a audú ata k'inia bada perã mãga oorumaa. 


text:
Mamĩda Tachi Ak'õrepa iru burromaa pedeepiji ɨtrɨat'aamerã. Ne-animal paji mĩda, mãgɨ́ burropa pedeeji mãik'aapa oopi-e paji chiparipa ma ne-inaa k'achia k'ĩra k'awa-ee, pariatua oomerã. 


text:
<pb/>Ma seewa jarateepataarã pozo p'oo bɨ́k'apɨ p'anɨ maa-e pɨrã jɨ̃arara pania wẽe bɨ́k'apɨ p'anɨ, parã k'aripada-e p'anadairã. Mapa Tachi Ak'õrepa ãchi pëiit'ee p'ãriudee. 


text:
Ma seewa jarateepataarãpa iwẽsaa, pedee audua, pariatua nãga jarateepata: ijãapataarãpa oodai jõma ãchia p'ek'au k'achia ooyaa bɨ k'ap'ɨapa oopi bɨk'a. Ma awara ãchia ijãapataarã jɨrɨpata k'achia oodait'ee ãra ome. Mãgá k'ũrapata ewaa uchiarutaarã ijãadak'aa beerã p'anapatadeepa. 


text:
Jarapata ãchi eere t'ĩurutaarã apida jua ek'ari p'anapataadait'ee. Mamĩda ãchita p'ek'au k'achia jua ek'ari p'anapata esclavoorãk'a, oopata perã ãchi p'ek'au k'achia ooyaa bɨ k'ap'ɨapa oopi bɨk'a. Mãgɨmaa p'oyaapijidapɨ. 


text:
Mãɨrãpa Tachi Waibɨa, Tachi K'aripapari Jesucristo k'awadak'ãri, oo amaajida na p'ek'au eujãdepema ijãadak'aa beerãpa oopata mãik'aapa uchiajida p'ek'au k'achia jua ek'ariipa. Mamĩda mãga oodap'eda, waya baaijida p'ek'au k'achiade, p'oyaapidap'edaa perã ãchi p'ek'au k'achia ooyaa bɨ k'ap'ɨamaa. Maperãpɨ ɨ̃rá k'achiara p'anɨ ãchi ijãadai naaweda p'anadap'edaa k'ãyaara. 


text:
Piara bak'aji k'awada-e pada paara sãga p'anapataadait'ee Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a, mãga k'awa p'anadap'eda, uchiadai k'ãyaara iru jua ek'ariipa, ijãadaamaa p'anadairã irua ũraa pia jara pëida eperãarãmaa. 


text:
Mamĩda mãgɨɨrã p'anapata nãgɨ́ wãara pedee eperãarãpa jarapatak'a:<pb/>‘Usapa ãp'op'eda, waya k'o chepari ichi ãp'oda.’ <n>(Pr 26.11)</n> mãik'aapa ‘Sina pania bëisãade k'uip'eda, waya yoorode t'ĩupari.’<pb/>


text:
Ɨ̃pemaarã k'iniarã, na k'art'ade mãik'aapa apema k'art'a mɨa parãmaa p'ã pëidade, nãgɨ́ ne-inaa jõma k'irãpapiji. Ma awara ũraaji jĩp'a k'ĩsiadamerã Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a. 


text:
K'irãpátɨ chonaarãwedapema Ak'õre pedee jarapataarãpa jaradap'edaa, jaradak'ãri Tachi Ak'õrepa ooit'ee bada ãchi t'ẽepai. Ichiaba k'irãpátɨ Tachi Waibɨa, Tachi K'aripaparipa jarada tai k'ap'ɨa pari. Irua tai parãmaa pëiji jarateedamerã, mãgá parãpa iru ũraa pia k'awaadamerã. 


text:
<pb/>Mamĩda ma jõma jaradap'edaade k'ĩsiadap'eda, nãgɨ́ audupɨara k'irãpátɨ pia k'awaadamerã. Tachi Waibɨa waya chei naaweda, parã ijãapataarã t'ãide Tachi Ak'õre Ũraa oo iru p'anapataarã uchiadait'ee. Mãgɨɨrãpa oodait'ee ãchi p'ek'au k'achia ooyaa bɨ k'ap'ɨapa oopi bɨk'a mãik'aapa parã oo iru p'anadait'ee. 


text:
“¿Sãgajima adait'ee, Tachi Ak'õrepa Cristo waya pëiit'eeda ada? Ma jarada ũridap'edaarã jai-idaadak'ãriipa, na eujã aɨde nɨ̃bɨ ome auk'a bɨ naawedapemak'a, Tachi Ak'õrepa ewaa ook'ãri. ¡Cristo waya che-e pait'eeda!” adait'ee. 


text:
Mãɨrãpa mãga jarapata k'irãpa k'iniada-e p'anadairã Tachi Ak'õrepa naaweda ooda. Ichi pedeepapai pajã beeji mãik'aapa auk'a ichi pedeepapai pania ũk'uru ãyaa pëiji eujã uchiamerã paniadeepa. 


text:
Ma awara auk'a ichi pedeepapai pajã mãik'aapa eujã jɨ̃a iru bɨ ichi ewari waibɨa ewate t'ɨpɨtaupa jõpirumaa. Ma ewate ijãadak'aa beerã jõmaweda atuapiit'ee. 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã k'iniarã, ichiaba k'irãpátɨ nãgɨ́ pedee. Tachi-it'ee k'ãima aba mak'ɨara taarã-e; jõdee mil años taarãpari. Mamĩda Tachi Ak'õre-it'ee k'ãima aba auk'a bɨ mil años ome. Jõdee mil años auk'a bɨ k'ãima abaa ome. 


text:
Eperãarã ũk'uruurãpa k'ĩsia p'anɨ Cristo waide che-e bairã, Tachi Ak'õrepa oo-e pait'ee ichia jaradak'a. Mamĩda mãga-e. Iru choo nɨ̃bɨ mãik'aapa parã chupɨria k'awaa nɨ̃bɨ, k'inia-e bairã apida atuadamerã. Ma k'ãyaara k'inia bɨ jõmaarãpa ne-inaa k'achia oo amaadamerã mãik'aapa oodamerã irua oopi bɨk'a, iru ewari waibɨa ewate pai naaweda. 


text:
<pb/>Tachi Ak'õre mãgá choo nɨ̃bɨ mĩda, ichi ewari waibɨa ewate pait'ee. Ara nechɨapari p'ãrik'ua tachi atu p'anɨde paruk'a, mãga pɨk'a eperãarã atu p'anɨde iru ewari waibɨa ewate pait'ee. Ma ewate golpe pururua nɨ̃bɨde pajã wẽpadariit'ee mãik'aapa Tachi Ak'õrepa jõmaweda aɨde nɨ̃bɨ atane, ak'õrejĩru, mãgee t'ɨpɨtaupa jõpiit'ee. Auk'a na p'ek'au eujã mãik'aapa aɨde nɨ̃bɨ jõmaweda jõpiit'ee. 


text:
<pb/>Mãgá Tachi Ak'õrepa ne-inaa jõmaweda jõpiit'ee perã, ¿sãga parã p'anapataadaipia bɨma? K'achia wẽe p'anapataadaipia bɨ irua k'inia bɨk'a. 


text:
Nɨ p'anadaipia bɨ iru ewari waibɨa ewate pamerã mãik'aapa oodaipia bɨ irua oopi bɨk'a, ma ewate isapaira pamerã. Ma ewate pajã jõit'ee t'ɨpɨtaupa. Jõmaweda aɨde nɨ̃bɨ mãik'aapa na p'ek'au eujãde nɨ̃bɨ auk'a jõit'ee. 


text:
Mamĩda irua jaraji ma t'ẽepai pajã chiwidi mãik'aapa eujã chiwidi ooit'ee. Mãgɨ́ eujãde eperãarãpa irua oopi bɨk'a oodait'ee, aɨde ne-inaa k'achia wẽ-e perã. Mãgɨ́ eujãta tachia nɨmaa p'anɨ. 


text:
<pb/>Maperã ɨ̃pemaarã k'iniarã, parã nɨ p'anɨ misa Ak'õrepa oomerã ichia jaradak'a, jɨrɨpatáatɨ k'achia wẽe p'anapataadait'ee iru k'ĩrapite. Mãgá t'ãri auk'a p'anapataadai iru ome. 


text:
K'irãpátɨ Tachi Waibɨa choo nɨ̃bɨ k'inia bairã jõmaarãpa ichide ijãadamerã mãik'aapa t'ĩudamerã Tachi Ak'õre ode, ichi waya chei naaweda. Tachi ɨ̃pema k'inia Pablopa ma ũraa ichiaba p'ã pëiji parãmaa, Tachi Ak'õrepa iru k'ĩsia k'awaapida perã. 


text:
Irua k'art'a jõma p'ãdade ma ũraa jaradoo, madepema pedee ũk'uru tachia pia p'oyaa k'awada-e p'anɨ mĩda. K'ĩsia k'awa-ee p'anɨɨrãpa mãik'aapa waide pia ijãada-e p'anɨɨrãpa oopata mãgɨ́ pedee ome, awaraa Tachi Ak'õrepa ũraa p'ãpida ome oopatak'a. Ãchi k'ĩsiadeepa ma ũraa seewa papipata mãik'aapa awaraarãmaa ma seewa jarateepata. Maperãpɨ ãchi atuadait'ee. 


text:
<pb/>Mãpai ɨ̃pemaarã k'iniarã, ɨ̃rá parãpa k'awa p'anadairã mãgee seewa jarateepataarã uchiadait'ee ijãapataarã t'ãide, k'ĩrak'aupai ijãadai ãrapa jarateepata. Ichiaba k'ĩrak'aupai oodai ãrapa oopatak'a, oodak'aa perã Tachi Ak'õre Ũraade jara bɨk'a. Ɨ̃rá parãpa pia ijãapata. Mamĩda k'ũrapiruta pɨrã ãramaa, parã ãyaa atadaridai Cristo ik'aawaapa. 


text:
Ma k'ãyaara pipɨara k'awa wã́tɨ Tachi Waibɨa, Tachi O K'achiadeepa K'aripa Atapari Jesucristo mãik'aapa irumaa iidítɨ parã k'aripamerã. Mãgá p'anapataadait'ee irua k'inia bɨk'a. ¡Irua Tachi Ak'õre k'ĩra wãree ichita unupiit'ee, na eujã jõru pɨjida! ¡Amén! Mãgapai paji.<pb/>


text:
Mɨ, Pablo Silvano ome mãik'aapa Timoteo paara na k'art'a p'ã pëiruta parã ijãapataarãmaa, Tesalónica p'uurude p'anɨ. Taipa k'awa p'anɨ parã Tachi Ak'õredeerã mãik'aapa Tachi Waibɨa Jesucristodeerã, wãara ijãapata perã. 


text:
Taipa k'inia p'anɨ Tachi Ak'õrepa mãik'aapa Tachi Waibɨa Jesucristopa parã pia ak'ɨ p'anadamerã. Mãgá k'ãiwee p'anapataadait'ee. Sãga Tachi Ak'õrepa ijãadak'aa beerã ak'ɨit'ee Cristo waya chek'ãri 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa, ichita gracias jarapata Tachi Ak'õremaa parã jõmaarã pari. Taipa wãara mãga oodaipia bɨ, ɨ̃rá parã waapɨara Cristode ijãapata perã, naaweda ijãa p'anadap'edaa k'ãyaara. Ichiaba ɨ̃rá audupɨara chik'inia p'anapata awaraa ijãapataarã ome. 


text:
Mãgá p'anapata perã, taipa mãga o-ĩa nepɨrɨpata awaraa Ak'õrede ijãapataarãmaa, ãra t'ãide nipadak'ãri. Nepɨrɨpata sãga parã choopata Cristode ijãa p'anɨde. Mãgá choopata ijãadak'aa beerãpa parã jɨrɨ p'anɨ mĩda miapidait'ee, ma ijãa p'anɨ k'aurepa. Ichiaba mãgá choopata chupɨria chitoonɨ mĩda. 


text:
Mãgá choopata perã ãchia parã miapi iru p'anɨ misa, ak'ɨpipata wãara Tachi Ak'õrepa parã k'aripapari mãik'aapa parã pia ak'ɨpari. Ma awara irua parã mãgá pia ak'ɨpari perã, parãpa k'awa p'anɨ ewari cherude wãara iru truadee wãdait'ee. 


text:
<pb/>K'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa eperãarãpa oopata ak'ɨpari jarait'ee pia wa k'achia. Maperã ichiaba k'awa p'anɨ irua parã miapi p'anɨɨrã auk'a miapiit'ee. 


text:
Jõdee parã waa nepɨra unuda-e pait'ee, tai jida ichiaba, irua tachi auk'a k'ãiwee p'anapik'ãri ichi truade. Mãga ooit'ee Tachi Waibɨa Jesús ɨt'ariipa chek'ãri ichi angeleerã ome. Ma ewate jõmaarãpa ãra unudait'ee t'ɨpɨtau urua pɨk'a nɨ̃bɨde. 


text:
Ma ewate Jesupa miapiit'ee Tachi Ak'õre k'awa k'iniada-e p'anɨɨrã mãik'aapa ijãadaamaa p'anɨɨrã Tachi Ak'õrepa jara pëida Tachi Waibɨa Jesude. 


text:
Mãɨrã atuadait'ee. Ichita k'achiade p'anadait'ee mãik'aapa t'ɨmɨ́ p'anadait'ee Tachi Waibɨa bɨmãiipa. Ak'õre Waibɨa truadee wãda-e pait'ee. Unuda-e pait'ee iru k'ĩra wãree mãik'aapa irua ne-inaa pi-ia oo bɨ. 


text:
Ma ewate Jesús chek'ãri, ichi k'ĩra wãree unupiit'ee ichideerã k'ap'ɨa pari. Jõma irude ijãa p'anɨɨrã o-ĩa ɨt'aa t'ɨ̃dait'ee irumaa, wãara k'awaadait'ee perã iru k'ĩra wãree. Ma ewate parã jida auk'a p'anadait'ee, taipa jarateepata ijãadap'edaa perã. 


text:
<pb/>Maperã tai ichita ɨt'aa t'ɨ̃pata Tachi Ak'õremaa, irua parã pia ak'ɨmerã. Iruata parã jɨrɨji Cristode ijãapataadamerã mãik'aapa irua k'inia bɨk'a p'anapataadamerã. Iidi p'anɨ irua oopimerã jõmaweda parãpa ne-inaa pia oo k'inia p'anɨ iru Jaure k'ap'ɨa pari. 


text:
Mãga iidi p'anɨ parãpa mãgá ne-inaa pia oodak'ãri, awaraarãpa Tachi Waibɨa Jesús t'ɨ̃ pia t'o p'anadamerã parã k'aurepa. Ma awara ãrapa parã jida pia ak'ɨdait'ee, Tachi Ak'õre Tachi Waibɨa Jesucristo ome parã mãgá k'aripapata perã.<pb/>


text:
Ɨ̃rá ɨ̃pemaarã, taipa waapɨara jaratee k'inia p'anɨ sãga pait'ee Tachi Waibɨa Jesucristo chek'ãri ichideerã atade. 


text:
Parã enenee jõnɨ isapai k'ĩsia awara k'ĩsianaadamerã maa-e pɨrã p'eranaadamerã, ũriruta pɨrã Tachi Waibɨa ewaa pacheji. Ijãanáatɨ jara p'anɨ pɨjida Ak'õre Jaurepa apidaamaa mãga k'awapiji, maa-e pɨrã mɨ it'aideepa mãga jaraji maa-e pɨrã taipa k'art'ade mãga p'ãjida. 


text:
K'ũrapináatɨ apidaamaa. Cristo che-e pait'ee nãga p'asai naaweda. Naapɨara eperãarã chok'araarãpa Tachi Ak'õre k'ĩra unuamaa iru p'aneedait'ee. Ma awara eperãarã t'ãide eperã aba waibɨa uchiait'ee. Mãgɨpa p'ek'au k'achia ooi awaa bait'ee perã, Tachi Ak'õrepa iru t'ɨmɨ́ pëiit'ee k'achiade mianamerã. 


text:
Mamĩda iru na eujãde bɨ misa, Tachi Ak'õre k'ĩra unuamaa iru bait'ee. Ma awara k'ĩra unuamaa iru bait'ee ne-inaa k'ĩra t'ãdoo, jõmaweda aɨ k'ĩrapite na p'ek'au eujãdepemaarã ɨt'aa t'ɨ̃pata. K'ĩsiait'ee ichi jõmaarã k'ãyaara waibɨara bɨ. Mãga k'ĩsiait'ee perã, su-ak'ɨ beeit'ee Tachi Ak'õre te edupɨara bɨ cuartode mãik'aapa jarait'ee ichita Tachi Ak'õre. 


text:
Parãpa k'awa p'anɨ sãgap'eda mãgɨ́ eperã waide che-e. Abaapa ichi t'ɨdɨk'a iru bɨ chepiamaapa, Tachi Ak'õrepa ewari awara bɨda ma-it'ee paru misa. 


text:
Mãgɨ́ eperã waide che-e bɨ mĩda, ichi waibɨapa nãgaweda eperãarãmaa mera k'achia oomaa bɨ, Tachi Ak'õrede ijãadaamaa p'aneedamerã. Mamĩda tachia k'awa p'anɨ ma ewari awara bɨda chi k'achia ooi awaa bee-it'ee che-e pait'ee chi t'ɨdɨk'a iru bɨpa na p'ek'au eujãde bɨ misa. 


text:
Mãpai chi t'ɨdɨk'a iru bɨ na p'ek'au eujãdeepa uchiak'ãri, mãgɨ́ k'achia ooi awaa bɨ pait'ee k'achia oode. Mamĩda Tachi Waibɨa Jesupa ichi pedeepapai mãgɨ́ peeit'ee, ichi k'ĩra wãreede chek'ãri mãgɨ́ jõit'ee. 


text:
Satanapa mãgɨ́ eperã chok'a pëiit'ee eperãarã k'ũramerã. Mãga ooit'ee ne-inaa eperãarãpa waide unudak'aa ak'ɨpi bɨpa mãik'aapa ne-inaa eperãarãpa p'oyaa oodak'aa oo bɨpa. Satanapa ma seewa oopiit'ee mãgɨ́ eperãmaa, eperãarãpa ijãadamerã mãgɨta Tachi Ak'õre. 


text:
Mãgá k'achia oo bɨpa wãara mãgɨpa Tachi Waibɨade ijãadaamaa p'anɨɨrã k'ũrait'ee. Mãgɨ́ ome ãchi auk'a k'achiadee wãdait'ee, Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida ijãa k'iniada-e p'anadairã. Wãarata ijãaruta pɨrã, Cristopa ãchi ma o k'achiadeepa k'aripa atai. Mamĩda mãga k'iniada-e pait'ee. 


text:
Maperãpɨ Tachi Ak'õrepa mãgɨ́ eperã chepiit'ee ãchi k'ũramerã ne-inaa oo bɨpa Satanás k'ap'ɨa pari. Mãgá Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida ijãadai k'ãyaara, seewa ijãa p'aneedait'ee. 


text:
Mãgá wãarata ijãadaamaa p'anadait'ee perã mãik'aapa k'achia ooi awaa p'anadait'ee perã, Tachi Ak'õrepa ãchi t'ɨmɨ́ k'achiadee pëiit'ee, eperãarãpa oopatap'edaa ak'ɨk'ãri ichi ewari waibɨa ewate. Cristopa ichideerã o k'achiadeepa k'aripa atapari 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã, ijãadak'aa beerã ome mãga p'asait'ee mĩda, parã ãchik'a p'ana k'iniada-e, Cristode ijãapata perã. Mapa taipa ichita gracias jara k'inia p'anɨ Tachi Ak'õremaa parã pari. Tachi Waibɨapa parã k'inia iru bɨ. Maperã na eujã ooi naaweda, Tachi Ak'õrepa parã jɨrɨt'eraji ũridamerã Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee mãik'aapa ijãadamerã iruata parã o k'achiadeepa k'aripa atai. Ak'õrepa ichi Jaure pëi k'inia baji parã awara bɨmerã ichi-it'ee, ma wãarata ijãadak'ãri. 


text:
Ma-it'eeta ichia tai pëiji parãmaa jarateede. Ichia parã jɨrɨ baji ijãadamerã taipa jarateepata Cristode. Ichiaba parã jɨrɨji tai ome auk'a iru p'anadamerã jõma ichia k'ĩsia iru bɨ ichideerã-it'ee, Tachi Waibɨa Jesucristok'a ɨt'ari k'ĩra wãree p'aneedak'ãri. 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã, maperã chóotɨ Cristode ijãa p'anɨde mãik'aapa k'ĩra atuanáatɨ taipa parãmaa jarateepatap'edaa, pedee jaradapa wa k'art'ade p'ãdapa. 


text:
<pb/>Taipa ɨt'aa iidi p'anɨ Tachi Waibɨa Jesucristopa mãik'aapa Tachi Ak'õrepa parã k'aripadamerã na eujãde p'anɨ misa. K'irãpátɨ Tachi Ak'õrepa tachi Cristode ijãapataarã audú k'inia iru bapari perã, tachi ichita k'aripapari na eujãde p'anɨ misa. Ichiaba tachi t'ãri o-ĩapipari k'ĩsiapik'ãri tachia ne-inaa unudait'ee na p'ek'au eujãdeepa uchiadap'eda, wãdak'ãri iru truadee. 


text:
Irua parã t'ãridepai choopipari ijãa p'anɨde, mãgá ichita pedee pia jaradamerã mãik'aapa ne-inaa jõmaweda pia oodamerã.<pb/>


text:
Ɨ̃rá ɨ̃pemaarã, parãmaa chupɨria iidi k'inia p'anɨ tai pari ɨt'aa t'ɨ̃pataadamerã. Iidítɨ Tachi Ak'õrepa tai k'aripamerã, jõmaarãmaa irua jara pëida isapai jaratee k'inia p'anadairã. Iidítɨ ma jaratee p'anɨ ũrirutaarã t'ãripa Cristode ijãadamerã, parã ijãadap'edaak'a. 


text:
Ichiaba iidítɨ Tachi Ak'õrepa tai k'aripa atamerã k'achia beerã juadeepa, chok'araarãpa tai jɨrɨpata perã miapidait'ee. Jãgɨɨrãpa Tachi Waibɨa Jesucristode ijãa k'iniadak'aa. 


text:
Mamĩda k'awa p'anɨ Tachi Waibɨapa oopari ichia jara bɨk'a. Iruata parã k'aripait'ee choodamerã parã ijãa p'anɨde mãik'aapa k'achiadeepa k'aripait'ee k'achia beerã poro, Satanapa parã k'achiade baaipi k'inia bak'ãri. 


text:
Tachi Waibɨapa ichideerã mãgá k'aripapari perã, taipa ijãa p'anɨ parãpa wãara oomaa p'anɨ taipa jarapatak'a mãik'aapa mãga oopataadait'ee. 


text:
Maperãpɨ iidi p'anɨ Tachi Waibɨapa parãmaa k'awapimerã sãga Tachi Ak'õre k'inia iru p'anadai, irua parã audú k'inia iru baparik'a. Mãga k'awaadak'ãri, chupɨria jõneeruta pɨjida, pãchi t'ãridepai choodait'ee, Cristopa mãga oopipari perã. Cristode ijãapataarã mimiadaipia bɨ 


text:
<pb/>Ɨ̃pemaarã, Tachi Waibɨa Jesucristopa jara pëiru ichide ijãapataarã mimiadaipia bɨ, taipa naaweda jarateedap'edaak'a. Ijãaparipa ma ũraa ũriamaa bɨ pɨrã, iru ik'aawaapa ãyaa p'anéetɨ. 


text:
Pãchia k'awa p'anɨ p'anadaipia bɨ tai p'anadap'edaak'a parã t'ãide nipadak'ãri. K'oo-idaa p'anadak'aa paji. 


text:
Apidaamaa iidida-e paji taimaa chik'o pari teedamerã. Ma k'ãyaara ãstaawa, p'ãrik'ua pida mimiapachida tai chik'o neto k'odait'ee. Mãga oopachida parãpa chik'o tai-it'ee netonaadamerã. 


text:
Tai mimiapata perã Cristo-it'ee, mãga iidik'ajida. Mamĩda mãga ooda-e paji. Ak'ɨpi k'inia p'anapachida Cristode ijãapataarã sãga p'anapataadaipia bɨ. 


text:
Mamĩda ɨ̃rá taipa ũri p'anɨ parã t'ãidepemaarã ũk'uru mimiadak'aa. Jĩp'a nipapata k'awaadait'ee awaraarãpa oomaa p'anɨ mãik'aapa jara p'anɨ. 


text:
Maperãpɨ Tachi Waibɨa Jesucristopa taimaa jarapiru: mãgee eperãarã k'ãiwee mimiadaipia bɨ mãik'aapa chik'o atadaipia bɨ ãchi juadoopa. 


text:
Mamĩda parã t'ãidepemapa na k'art'ade ũraa jara bɨk'a oo k'inia-e pɨrã, awaraa ijãapataarãmaa nepɨrɨ́tɨ mãik'aapa mãgɨ́ ik'aawaapa ãyaa p'anéetɨ, k'ĩra nejasia beemerã. 


text:
Mamĩda k'ĩrak'aupai mãgɨ́ ɨ̃pema Cristo k'aurepa k'ĩra unuamaa iru p'anadai. Jĩp'a ũráatɨ pãchi ɨ̃pema ũraapatak'a, irua oomerã Cristopa k'inia bɨk'a. 


text:
<pb/>Taipa k'inia p'anɨ Tachi Waibɨapa parã ichita k'ãiwee p'anapimerã. Ichiata ichideerã mãgá bapipari, nepɨra wẽe p'anɨde mãik'aapa nepɨrade p'anɨ pɨjida. Taipa ɨt'aa iidi p'anɨ Tachi Waibɨa parã jõmaarã ome ichita bapariimerã. 


text:
<pb/>Mɨ, Pablopa nãgɨ́ salude p'ãru mɨchi juadoopa k'awaadamerã mɨa na k'art'a pëiru. Nãgá p'ãpari mɨchi juapa mɨa k'art'a jõma pëi bɨde. 


text:
Mɨ, Pablopa na k'art'a p'ã pëiru Timoteomaa. Tachi Ak'õrepa k'inia bada perã, mɨ jɨrɨt'eraji Jesucristopa pëimerã ichi ũraa jarateede. Ma pedee jaratee bɨ k'aurepa eperãarã Cristode ijãapata mãik'aapa ɨt'aa wãpata. 


text:
Timoteo, mɨa pɨ k'inia iru bɨ mɨchi warrak'a. Ɨt'aa iidi bɨ Tachi Ak'õrepa mãik'aapa Tachi Waibɨa Jesucristopa pɨ pia ak'ɨ p'anadamerã mãik'aapa chupɨria k'awaadamerã. Mãgá pɨ k'ãiwee bapariit'ee. Pablopa Timoteo ũraada 


text:
<pb/>Mɨchi chonaarã judiorãpa oopatap'edaak'a, k'ĩra jĩp'a mɨa oo bɨ Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a. Mapa ichita pɨ k'irãpapari ɨt'aa t'ɨ̃k'ãri; ãstaawa, p'ãrik'ua pida mãik'aapa ichita gracias jarapari Tachi Ak'õremaa pɨ pari. 


text:
K'irãpa bɨ pɨ jẽe nɨ̃bada mɨ uchiak'ãri pɨ ik'aawaapa. Mapa pɨ waya unu k'inia bɨ. Unuruta pɨrã, mɨ wãara o-ĩa bait'ee. 


text:
Ichiaba mɨa k'irãpa bɨ pɨ Jesucristode ijãak'ãri, t'ãripa ijãaji pɨ awela Loida mãik'aapa pɨ nawe Eunice ijãapatap'edaak'a. K'awa bɨ ɨ̃rá pɨ auk'a wãara ijãa bɨ ãrak'a. 


text:
<pb/>Mapa k'irãpapi k'inia bɨ Tachi Ak'õre Jaurepa pɨmaa oopida, mɨ jua pɨ ɨ̃rɨ bɨk'ãri. Irua ichita mãga oopi k'inia bɨ pɨmaa. Mapa t'ãripa óoji irua oopi bɨk'a. Mãgá ijãapataarã pɨ jua ek'ari p'anɨ pipɨara k'aripait'ee. 


text:
Tachi Ak'õrepa ichi Jaure ba chepi-e paji tachi ijãapataarãmaa waawee-idaa p'anadamerã. Ma k'ãyaara ichi Jaure pëiji mãgɨ́ juapa tachia choodamerã irude ijãa p'anɨde; awaraarã k'inia iru p'anadamerã mãik'aapa k'awaadamerã ne-inaa k'achia k'ĩra t'ãdoo oo amaadait'ee. 


text:
Maperã k'ĩra nejasianáaji jarateeit'ee Tachi Waibɨapa ooda eperãarã k'aripait'ee. Ichiaba k'ĩra nejasianáaji mɨ pɨ k'õp'ãyo perã, mɨ carcelde nɨ̃bɨ mĩda Cristo k'aurepa. Ma k'ãyaara, chóoji Cristode ijãa bɨde, awaraarãpa pɨ ichiaba miapiruta pɨjida ma ijãa bɨ k'aurepa. ¡Tachi Ak'õrepa pɨ k'aripait'eepɨ! 


text:
Ichiata tachi o k'achiadeepa k'aripa ataji mãik'aapa tachi jɨrɨji ichideerã papiit'ee. Tachi mãgá k'aripa-e paji ne-inaa pia oopata perã. Jĩp'a mãga ooji na eujã ooi naaweda, ichia k'ĩsia iru bada perã tachi pia ooit'ee Jesucristo k'aurepa. 


text:
Mãgɨ́ k'ĩsia iru bada k'awapiji, Tachi K'aripapari Jesucristo pëik'ãri na p'ek'au eujãdee. Iru chok'ai p'irabaik'ãri, ak'ɨpiji tachi jida mãga oodai, irude ijãaruta pɨrã. Ma awara irua jarateeda k'aurepa k'awa p'anɨ na p'ek'au eujãde p'anɨ misa, irua k'inia bɨk'a p'anadai mãik'aapa aɨ t'ẽepai, ɨt'ari ichita p'anadait'ee iru ome. 


text:
Ma k'aurepata mɨ mia nɨ̃bɨ nama carcelde. Mamĩda mɨ k'ĩra nejasia-e, k'awa bairã k'aideta ijãa bɨ. Mãgɨ́ Jesucristo. Irua ne-inaa jõmaweda oopari. Mapa mɨa k'awa bɨ irua jarateepida mɨmaa jɨ̃ait'ee, Tachi Ak'õre ewari waibɨa ewate paru misa. 


text:
<pb/>Ma jarateepidata pɨmaa jaraji. K'irãpáji wãara perã. Ichiaba awaraarãmaa ma jĩak'a jaratéeji. Mãga ooru misa, chóoji Jesucristode ijãa bɨde mãik'aapa awaraarã k'inia iru báji iru k'ap'ɨa pari. 


text:
Jɨ̃́aji Tachi Ak'õrepa wãarata pɨmaa jara pëida. Tachi Ak'õre Jaure, tachi ome baparipa pɨ k'aripait'ee. 


text:
<pb/>Pɨa k'awa bɨ perá jõma Asiadepema ijãapataarãpa mɨ yiaraa iru p'anɨ; Figelo, Hermógenes paara. 


text:
Onesiforopa aupaita mãga oo-e paji. At'apai mɨ k'aripa cheji. Mɨ carcelde nɨ̃bɨ mĩda, k'ĩra nejasia-ee baji mɨ k'aripa cheit'ee. Mapa mɨa ɨt'aa iidi bɨ Tachi Ak'õrepa Onesiforodeerã chupɨria k'awaamerã. 


text:
Irua mɨ chupɨria k'awaadak'a, mɨa iidi bɨ Tachi Ak'õrepa iru auk'a chupɨria k'awaamerã iru ewari waibɨa ewate pak'ãri. Pɨa pia k'awa bɨ jõmaweda Onesiforopa ooda ichiaba mɨ k'aripait'ee, Éfeso p'uurude bak'ãri.<pb/>


text:
Timoteo, pɨ mɨchi warrak'a bɨ. Jesucristopa ichideerã k'aripapari perã, waapɨara óoji irua oopi bɨk'a. 


text:
Mɨa iru ũraa jaratee bak'ãri ijãapataarã chok'ara nɨ̃bɨ taide, pɨa pida ũri baji. Auk'a jaratéeji k'ĩra jĩp'aarãmaa; chi jaratee k'awaa p'anɨɨrã awaraarãmaa. 


text:
<pb/>Mɨ awaraa ijãapataarã ome mia jõnɨ Jesucristopa oopi bɨk'a oopata perã. Waaweenáaji auk'a mia nɨ̃bait'ee. 


text:
Ooipia bɨ soldaopa ooparik'a. Soldao t'ĩu-e eperãarã jĩp'aarãpa ne-inaa oopatade. Jĩp'a oopari ichi poro waibɨapa jara bɨk'a. 


text:
Ichiaba deporte jemeneparipa ooparik'a ooipia bɨ. Mãgɨpa oopari ma jemene pia k'awaa beerãpa jarapatak'a, ata k'inia bairã ne-inaa teepata chi p'oyaarutaarãmaa. 


text:
Ichiaba ooipia bɨ ne-uuparipa ooparik'a. Mãgɨ́ ichi ne-uude sẽ-ee mimiapari naapɨara ata k'inia bairã made chauru. 


text:
K'ĩsíaji mɨa et'ewa jaradade. Tachi Waibɨapa k'awapiit'ee ma jõmaweda k'ãata jara k'inia bɨ pɨ-it'ee. 


text:
<pb/>K'irãpáji Jesucristo chonaarãwedapema Rey Daviddeepa uchiada paji. Cristota piup'eda, chok'ai p'irabaiji. Mɨa mãga jarateepari jõmaarãmaa jarateek'ãri irua oodata eperãarã k'aripait'ee. 


text:
Maperãpɨ k'achia ooyaa beerã carcelde t'ɨ nɨ̃bɨpatak'a, mɨ nama carcelde t'ɨ nɨ̃bɨjida, mia nɨ̃bapariimerã. Mamĩda, mɨ cadenapa jɨ̃ iru p'anɨ mĩda, p'oyaa jarateepida-e pait'ee awaraarãpa jarateedamerã Tachi Ak'õrepa pedee pia jara pëida Cristode. 


text:
Maperãpɨ mɨa ne-inaa jõma choopari, mia nɨ̃bɨ mĩda. Mãgá choopari eperãarã Tachi Ak'õrepa jɨrɨt'erada Jesucristode ijãadamerã, o k'achiadeepa uchiadamerã mãik'aapa ichita p'anapataadamerã Tachi Ak'õre k'ĩra wãree eujãde. 


text:
<pb/>Na pedee jõmaarãpa ijãadaipia bɨ, wãara perã: Tachi p'ek'au k'achia ooyaa bɨ k'ap'ɨa piu pɨk'aji Cristo ome, iru ome araa p'anadairã. Maperã jai-idaadak'ãri, auk'a chok'ai p'irabaidait'ee iru p'irabaidak'a mãik'aapa iru ome ichita p'anapataadait'ee. 


text:
Tachi chooruta pɨrã irude ijãa p'anɨde, Ak'õre truade iru ik'aawa p'anadait'ee ne-inaa jõmaweda ak'ɨmaa. Mamĩda iru meraruta pɨrã, irua auk'a tachi merait'ee Tachi Ak'õre k'ĩrapite. 


text:
Tachia jara p'anɨk'a ooda-e p'anɨ pɨjida, irua jara bɨk'a ichita ooit'eepɨ, ichita mãga oopari perã. Mimiapari Tachi Ak'õrepa pia ak'ɨpari 


text:
<pb/>Mɨa jara bɨ k'irãpapíji ijãapataarãmaa. Ma awara Tachi Ak'õre k'ĩrapite ũráaji aupedeenaadamerã Tachi Ak'õrepa jara pëida pedee jara k'inia bɨ k'ap'ɨa. Mãga oodak'ãri, apemaarã maarepida k'aripada-e p'anɨ. Ma k'ãyaara ijãa amaapi p'anɨ ãchia jara p'anɨ ũrirutaarãmaa. 


text:
Pɨa, jõdee, jõmaweda t'ãripa óoji, Tachi Ak'õrepa pɨ ak'ɨmerã mimiapari piak'a. Mãga ooru pɨrã, k'ĩra nejasia-e pait'ee Tachi Ak'õre k'ĩrapite, irua wãarata jara pëida pia jarateepari perã. 


text:
Mamĩda ãyaa béeji pariatua pedee wãpataarã ik'aawaapa. Ãchia Tachi Ak'õrepa jarapi bɨk'a jaradak'aa. Mãgá pariatua pedee p'anɨ k'aurepa audupɨara k'achiade baairuta. 


text:
Aida k'ayaa waibɨara wariparik'a tachi chiara mik'iapiit'ee, mãga pɨk'a ãchia jarateepata wari pɨk'adaipari ijãapataarã chok'araara ijãa amaapiit'ee. Mãgá jaratee p'anɨ Himeneopa mãik'aapa Filetopa. 


text:
Ãchia Tachi Ak'õre wãarata jarateeda-e p'anɨ, jara p'anadairã tachi Cristode ijãapataarã ɨ̃rá ichita chok'ai p'anɨ Tachi Ak'õre-it'ee. Maperã piudak'ãri, chok'ai p'irabaida-e pait'eeda apata k'ap'ɨa chiwidide Cristopa oodak'a. Ma seewa jarateepata k'aurepa ijãapataarã ũk'uru ijãa amaadaruta. 


text:
Mamĩda wãara Cristode ijãapataarãpa mãga ooda-e pait'ee. Ãchia choodait'ee Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida ijãa p'anɨde. Irua jõmaarãmaa k'awaapipari ichi ijãapataarã chipari ichi ũraa p'ãdade. Mãga k'awa p'anɨ ma p'ãdade jara bairã:<pb/>‘Ak'õre Waibɨapa ichideerã k'awa bɨ.’ <n>(Nm 16.5)</n> Awara ãi ichiaba jara bɨ:<pb/>‘Jõmaweda jara p'anɨɨrãpa: “Cristo Tachi Ak'õre Waibɨa” ne-inaa k'achia k'ĩra t'ãdoo oo amaadaipia bɨ.’ <n>(Sal 34.14)</n> 


text:
<pb/>K'ĩsiadáma nãgɨde. P'arat'ara bɨ te choma bɨde paraa p'arat'u k'ĩra t'ãdoo, ũk'uru nẽedee ooda maa-e pɨrã p'arat'adee ooda. Ma te chiparipa mãgee jɨrɨt'erapari ichi-it'ee mãik'aapa chi k'õp'ãyoorã-it'ee nek'odait'ee pak'ãri. Jõdee p'arat'u pak'urudee ooda maa-e pɨrã yoorodee ooda iru bɨ ichi ek'ariirã-it'ee. 


text:
Mãga bɨ ichiaba tachi ijãapataarã ome. Apidaapa ne-inaa k'achia oo amaaruta pɨrã ooit'ee Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a, iru, tachi ijãapataarã chiparipa, ma ijãapari jɨrɨt'erapari oomerã ne-inaa pia k'ĩra t'ãdoo. 


text:
<pb/>Maperã oonáaji ne-inaa k'achia k'ĩra t'ãdoo k'ũtrãarãpa oo k'inia p'anɨk'a. Ma k'ãyaara jɨrɨ́ji ne-inaa jõma ooit'ee Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a. T'ãri jĩp'a nipaparíiji Cristode ijãapari perã. Awaraarã k'inia iru báji mãik'aapa k'ãiwee baparíiji jõmaarã ome. Mãga ooru pɨrã, ooit'ee jõma Cristomaa ɨt'aa t'ɨ̃pataarãpa oopatak'a, wãara t'ãripa irude ijãapata perã. 


text:
Aupedeenáaji k'ĩsia k'awa-ee beerã ome, pariatua pedee wãpata perã. Pɨa k'awa bɨ mãga ooru pɨrã, nepɨra jɨrɨdai pɨ ome. 


text:
Tachi Waibɨa mimiapari nepɨrade baaik'araa bɨ awaraarã ome. Ma k'ãyaara t'ãri pia baipia bɨ jõmaarã ome; awaraarã jaratee k'awaaipia bɨ mãik'aapa chooipia bɨ, k'ĩrau-ee, awaraarãpa ne-inaa k'achia ooruta pɨjida. 


text:
T'ãri pia ũraaipia bɨ Tachi Ak'õre wãarata jarateeda-ee p'anɨɨrã. Jaraipia bɨ ãchia pia jarateeda-e p'anɨ. Pɨ ũraa ũriruta pɨrã, Tachi Ak'õrepa ãchi k'aripai ma k'achia oo amaadamerã mãik'aapa irua jara pëida wãara k'awaadamerã. 


text:
Mãgapɨ uchiadai Netuara Poro Waibɨa juadeepa. Ichia ãra atap'eda, trampade bɨji oodamerã ichia oopi k'inia bɨk'a. Mamĩda Tachi Ak'õrepa ãra uchiapii mãgɨ́ juadeepa, wãara oodamerã ichia oopi bɨk'a.<pb/>


text:
Timoteo, Tachi Ak'õre ewari waibɨa ewate pai naaweda, eperãarã audupɨara k'achiade baaidait'ee mãik'aapa nepɨra jɨrɨdait'ee ijãapataarã ome. 


text:
Nãga p'anadait'ee: ãchi-it'ee aupai ooyaa; p'arat'a ata k'iniayaa ãchi-it'ee; auduayaa; ik'achia pedeeyaa; t'ãri k'achia-idaa; ãchi ak'õreerã pedee ũriamaa; gracias jaradak'aa apidaamaa; oodak'aa Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a; 


text:
ãchideerã paara chupɨria k'awadak'aa; k'ĩra jõ-ee awaraarã ome; chĩara ãpɨte pedee k'achia jarayaa; pariatua ne-inaa k'achia ooyaa; chĩara k'ĩra unuamaa; ne-inaa pia k'ĩra t'ãdoo ooamaa; 


text:
ãchi k'õp'ãyoorã paara traicionaapata; k'ĩsiadak'aa ne-inaa ooi naaweda; auduayaa, pedee-idaa nipapata; ãchia oo k'iniata ooi awaa p'anɨ ne-inaa oodai k'ãyaara Tachi Ak'õre-it'ee, iru k'inia iru p'anadairã. 


text:
Mãgeerã chip'edaipata Cristode ijãapataarã ome ɨt'aa t'ɨ̃de. Mamĩda seewata mãga oo p'anɨ, oo k'iniadak'aa perã Cristopa oopi bɨk'a. ¡Ãyaa béeji mãgeerã ik'aawaapa! 


text:
<pb/>Ɨ̃raweda mãgeerã jĩak'a imeraa jara p'anɨpa eperãarã tede t'ĩupata. Maap'eda iwarraa pedee p'anɨpa k'ũrapata wẽraarã pia k'ĩsia k'awa-ee beerã. Ma wẽraarã k'ĩsia p'ua p'anapata ãchia p'ek'au k'achia oopata k'aurepa. Mamĩda k'achia oo amaadak'aa. Ma k'ãyaara oopata ãchia oo k'iniata, ne-inaa k'achia bɨ mĩda. 


text:
Ma wẽraarã mãga p'anadairã, ũri k'inia p'anɨ ne-inaa k'ĩra t'ãdoo eperãarãpa jaratee p'anɨ. K'ĩsia p'anɨ mãga ũridak'ãri, k'ĩsia k'awaa padaridai. Mamĩda ma k'ãyaara, audupɨara k'awada-ee p'anapata Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida. 


text:
Mãgee jarateepataarãpa k'ĩsiapata chonaarãwedapema petau tau k'awaa beerã, Janes, Jambrés ome k'ĩsiadap'edaak'a. Moisepa oo bak'ãri Tachi Ak'õrepa oopidak'a Egiptode, mãɨrãpa irua jarada ũridaamaa p'anajida. Mãga pɨk'a p'anɨ mãgee ɨ̃rapema jarateepataarã. Ãchia ũridaamaa p'anɨ Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida jarateepataarã pedee. Jĩp'a k'ĩsia k'awada-ee p'anɨ, wãara k'awa k'iniada-e p'anadairã Tachi Ak'õrepa jara pëida, mãga jaratee p'anɨda a p'anɨ mĩda. 


text:
Mamĩda ichita mãgá jarada-e pait'ee, Tachi Ak'õrepa jõmaarãmaa k'awapiit'ee perã ãchi k'ĩsia atua p'anɨ. Tachia mãga k'awa p'anɨ chonaarãweda Ak'õrepa mãga ooda perã mãgɨ́ omeerã ome, p'oyaada-e p'anadak'ãri Moisés ome. Pablopa Timoteo ũraada 


text:
<pb/>Jõdee pɨata k'awa k'inia bɨ Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida. Mapa mimia bɨ Tachi Ak'õre-it'ee mɨ mimiaparik'a. Mɨ bapata unudoo. K'awa bɨ mɨa jaratee bɨ mãik'aapa mɨa k'ĩsia iru bɨ ooit'ee Tachi Ak'õre-it'ee. K'awa bɨ mɨa wãara ijãapari Tachi Waibɨa Cristode mãik'aapa mɨa choopari mãgá ijãa bɨde, awaraarãpa nepɨra jɨrɨ p'anɨ mĩda mɨ ome. K'awa bɨ mɨa awaraarã k'inia iru bɨ Tachi Ak'õrepa ãra k'inia iru bɨk'a. Maperãpɨ chooi. 


text:
Ichiaba pɨa k'awa bɨ mɨ jɨrɨdap'edaa mãik'aapa miapidap'edaa Cristopa ooda jaratee bɨ k'aurepa. Mãga oojida mɨ nipak'ãri Antioquía p'uurude, Iconio p'uurude mãik'aapa Listra p'uurude. Mãgá mia nɨ̃baji mĩda, choopachi mãik'aapa Tachi Waibɨapa mɨ k'aripa ataji ma nepɨra jõmaadeepa. 


text:
Wãara, Jesucristodeerãpa oo k'inia p'anadak'ãri irua oopi bɨk'a, ijãadak'aa beerãpa ãra ichita jɨrɨdait'ee mãik'aapa miapidait'ee. 


text:
Mãgɨ́ ijãadak'aa beerã mãik'aapa awaraa seewata: “taita Ak'õre Waibɨapa pëida” a p'anɨɨrã, k'achiade baaidait'ee. Maap'eda audupɨara mãga baaidait'ee, ãchi k'ũrapatak'a awaraarã k'ũrapata perã. 


text:
<pb/>Pɨ, jõdee, k'irãpáji pɨmaa jarateeda mãik'aapa aɨde ijã́aji naaweda ijãa badak'a. Pɨa k'awa bɨ ma jarateeda Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida. Ichiaba k'awa bɨ k'airã it'aidepata ma jarateeda ũriji. 


text:
Warra weda pɨa Tachi Ak'õre Ũraa p'ãda ũripari mãik'aapa k'awa bɨ aɨde jara bɨ. Ma ũraa k'aurepata k'awa bɨ Tachi Ak'õrepa eperãarã o k'achiadeepa k'aripa ata k'inia bɨ, Jesucristode ijãadak'ãri. 


text:
Tachi Ak'õrépata ichi ũraa jõmaweda p'ãpiji ichideerãmaa ichi Jaure k'ap'ɨa pari. Maperã k'awa p'anɨ ma ũraa p'ãda pia bɨ nãgee ne-inaa-it'ee: jarateeit'ee Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëida; eperãarãmaa k'awapiit'ee ãchia p'ek'au k'achia oopata; k'aripait'ee eperãarã ãchia p'ek'au k'achia oo amaadamerã; k'awapiit'ee Tachi Ak'õrepa oopi k'inia bɨ eperãarãmaa, mãga oodamerã mãik'aapa pia p'anapataadamerã iru k'ĩrapite. 


text:
Mãgee jõma k'awaak'ãri mãik'aapa Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a oo k'inia bak'ãri, eperã wãara mimiait'ee Tachi Ak'õre-it'ee mãik'aapa ooit'ee ne-inaa pia k'ĩra t'ãdoo awaraarã k'aripait'ee.<pb/>


text:
Jesucristo Tachi Rey Waibɨa. Iru cheit'ee ichideerã atade. Cheit'ee eperãarãpa oopatap'edaa ak'ɨde, jarait'ee pia wa k'achia. Mãga ooit'ee piudap'edaarã ome mãik'aapa ma ewate chok'ai p'anɨɨrã ome. Ichi k'ĩrapite mãik'aapa Tachi Ak'õre k'ĩrapite mɨa jara bɨ: 


text:
Jaratéeji Tachi Ak'õrepa jara pëida Jesucristo k'ap'ɨa pari. Mãga óoji pɨa jaratee bɨ ũri k'inia p'anadak'ãri mãik'aapa ũri k'iniada-ee p'anɨ pɨjida. Eperãarãpa ne-inaa k'achia oodak'ãri, mãga k'awaapíji ãchimaa. Ichiaba ũráaji ma k'achia oo amaadamerã mãik'aapa oodamerã Cristopa oopi bɨk'a. Ichita jaratéeji t'ãri pia, k'ĩrau-ee. 


text:
Ewari cherude eperãarãpa ũraa pia jõmaweda ũridaamaa p'anadait'ee. Ma k'ãyaara jɨrɨdait'ee ãchia ũri k'iniata jaratee p'anɨ. Mãgá k'awaadait'ee eperãarãpa jaratee p'anɨ k'ĩra t'ãdoo. Mamĩda ãchia oo k'iniata oodait'ee. 


text:
Wãarata ũri k'inia p'anadai k'ãyaara, chonaarãwedapema cuento nepɨrɨpatap'edaata ũri k'inia p'anadait'ee. 


text:
Pɨ, jõdee, ichita k'ĩra jĩp'a báji. Waaweenáaji mia nɨ̃bait'ee Cristo k'aurepa. Pɨchi wãrumaa jaratéeji Cristopa ooda eperãarã o k'achiadeepa k'aripa atait'ee. Jõma óoji Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a ichi mimiapataarãmaa. 


text:
<pb/>Mɨa mãga jara bɨ taarã-e nɨde mɨ wẽ-e pait'ee perã. Ara vino jõdaiparik'a altarde weedak'ãri Tachi Ak'õre-it'ee primisiak'a, mãga pɨk'a mɨ jõit'ee. Ara barco uchiaparik'a to ideepa jɨ̃k'ara ẽrat'aadak'ãri, mãga pɨk'a mɨ uchiait'ee na p'ek'au eujãdeepa. 


text:
Mamĩda mɨa k'ĩsia-e, nama bak'ãri, pia oopachi perã p'iraparipa ooparik'a jĩp'a p'irak'ãri tauchaa bɨdap'edaamaa, awaraarã p'oyaa k'iniapa. Jĩp'a oopachi Cristopa mɨmaa oopi bɨk'a. Ma awara p'irapari naapɨara panarupa p'oyaaparik'a, mãga pɨk'a mɨa p'oyaaru, ooji perã jõma Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bada mɨa oomerã ichi-it'ee. 


text:
Ɨ̃rá p'irapari naapɨara panarupa poro jɨ̃ra ataparik'a, mãga pɨk'a mɨa atait'ee Tachi Waibɨapa k'ĩsia iru bɨ mɨmaa teeit'ee. Iru tachi ak'ɨpari pipɨara bairã, ne-inaa pia teeit'ee irua oopi bɨk'a oodap'edaarãmaa. Mãga ooit'ee Ak'õre ewari waibɨa ewate. Mɨmaa aupai ma ne-inaa pia tee-e pait'ee. Jĩp'a mãga teeit'ee jõmaweda iru cheru nɨmaa p'anɨɨrãmaa, iru k'inia iru p'anapata perã. Pablopa ũraa jarada Timoteopa oomerã 


text:
Demapa mɨ atabaibëiji wãit'ee Tesalónica p'uurudee, na p'ek'au eujãdepema ne-inaa audú k'inia bairã. Ma awara Crescente wãji Galacia eujãdee mãik'aapa Tito wãji Dalmacia eujãdee. 


text:
Lucas aupai nama bɨ mɨ ome. Pɨ chek'ãri, Marcos atanáji pɨ ome chemerã. Irua mɨ k'aripai nama mimia bɨ misa Tachi Ak'õre-it'ee. 


text:
Pɨ chek'ãri, anéeji mɨ ɨ̃rɨpema p'aru jɨ̃pari. Mɨa mãgɨ́ atabëiji Carpo tede Troas p'uurude nipak'ãri. Ichiaba anéeji mɨ libro jõmaweda, chi ne-animal ede p'ãda paara. 


text:
<pb/>Alejandro, chi ne-inaa metaldee oopari, mɨmaa ne-inaa k'achia ooji. Tachi Ak'õrepa mãga k'awa bɨ mãik'aapa ichiata k'awa bɨ sãga ooi iru ome, ma k'achia ooda pari. 


text:
<pb/>Naapɨara mɨ ateedak'ãri Romadepema poro waibɨarã k'ĩrapite p'anaumerã mɨ ɨmɨateedap'edaa, eperã apidaapa mɨ k'õp'ãyada-e paji k'aripadait'ee. Jõma mɨ k'õp'ãyoorã nama p'anadap'edaarãpa mɨ ituaba atabaibëijida. Taawa Tachi Ak'õrepa miapi-e pai, ãchia oodap'edaa pari. 


text:
Ãchia mɨ mãgá atabëijida mĩda, Tachi Waibɨa Jesucristopa mɨ k'aripa baji. Mɨmaa jarapiji jõmaweda ichia ooda eperãarã k'aripait'ee, arii p'anadap'edaa ijãadak'aa beerã jõmaarãpa Tachi Ak'õrepa jara pëida pia k'awaadamerã. Mãgá ma ewate Ak'õrepa mɨ chok'ai uchiapiji ãchi juadeepa. León it'aideepa eperã chok'ai uchiak'ajik'a, mãga pɨk'a mɨ uchiaji. 


text:
Wãara, Tachi Waibɨapa mɨ uchiapiit'ee jõmaweda k'achia beerã juadeepa mãik'aapa mɨ jaure jɨ̃ait'ee, iru truadee wãru misa. ¡Jesucristo, chi Tachi Ak'õre k'ĩra wãree unupipari, ichita bapari! ¡Amén! Awaraarãmaa salude pëida 


text:
Mɨ nama che wãde awaraa k'õp'ãyoorã ome, Erasto beeji Corinto p'uurude. Jõdee mɨa Trófimo bëiji Mileto p'uurude, iru k'ayaa bada perã. 


text:
K'inia bɨ pɨ chemerã, p'usa t'ojara pai naaweda. Ichiaba salude pëiruta Eubulo, Pudente, Lino, Claudia, jõmaweda tachi ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa ome. 


text:
<pb/>Mɨa ɨt'aa iidi bɨ Tachi Waibɨa Jesucristopa pɨ k'aripamerã mãik'aapa parã jõmaweda pia ak'ɨ bapariimerã. Mãgapai paji.<pb/>


text:
K'õp'ãyo Gayo mɨa wãara k'inia iru bapari, Mɨ, Juan, Cristode ijãapataarã ak'ɨpari waibɨapa na k'art'a pɨmaa p'ãru. Wãara mɨa pɨ k'inia iru bɨ. 


text:
<pb/>Ɨ̃pema k'inia Cristo k'aurepa, mɨa ɨt'aa t'ɨ̃ bɨ ne-inaa jõmaade pɨ pia wãmerã mãik'aapa k'ap'ɨa pia bamerã pɨ t'ãride Tachi Ak'õre k'ĩrapite pia baparik'a. 


text:
Ũk'uru tachi ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa nama chedak'ãri, nepɨrɨjida pɨa wãara oopari Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëidak'a, mãgɨde ijãapari perã. Mãga ũrik'ãri, mɨ o-ĩa beeji. 


text:
Wãara mɨ ichita o-ĩa beepari k'awaak'ãri ijãapataarã mɨchi warrarãk'a p'anɨ p'anapata Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëidade jara bɨk'a. Mɨ-it'ee mãga k'awaai k'ãyaara, ne-inaa awaraa pipɨara wẽ-e mɨ o-ĩapiit'ee. 


text:
<pb/>Ɨ̃pema k'inia, pɨa Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a pia oomaa bɨ k'aripak'ãri tachi ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa, chi awara ãi jaratee nipapataarã. Wãara pɨa ãra auteebaipari, ãra k'awa-e bɨ mĩda. 


text:
Mapa nama chedak'ãri, jõmaarã ijãapataarã taide nepɨrɨpata pɨa ãra k'aripada, ãra k'inia iru bapari perã. Mãgá k'aripaparíiji ãchi ode pia wãdamerã. Ãra k'aripáji Tachi Ak'õrepa k'inia bɨk'a, ãrapa iru mimia oomaa p'anadairã. 


text:
Ãra uchiajida ãchi t'ãideepa jarateedait'ee Cristopa ooda mãik'aapa irua jarada. Ma wãdade ne-inaa maarepida iidi k'iniada-e paji ijãadak'aa beerã juadepema. 


text:
Mapa tachia ãra auteebaidaipia bɨ mãik'aapa k'aripadaipia bɨ. Mãga ooruta pɨrã, ãra ome auk'a mimiadait'ee awaraarãpa Tachi Ak'õre wãarata k'awaadamerã. Diotrefepa k'achia ooda; jõdee Demetriopa pia ooda 


text:
<pb/>Mɨa auk'a jaraji awaraa k'art'a pëidade pɨ t'ãidepema ijãapataarãmaa. Mamĩda Diotrefepa mɨ pedee ũri k'inia-e, ichi audua bairã. Ichi ijãapataarã poro waibɨa pa k'inia bɨ. 


text:
Ichia mɨ pedee mãgá ũri k'inia-e bairã, mɨ wãk'ãri parã ak'ɨde, k'ĩrapite pedeeit'ee ichi ome. Mɨa k'irãpapiit'ee ichia pedee k'achia jaramaa bɨ tai Ak'õrepa jɨrɨt'eradaarã ãpɨte. Mãgapai oo-e ichia. Ichiaba tachi ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa jaratee nipadak'ãri ijãapataarã t'ãide ichi k'ait'a, ichia mãgɨɨrã auteebaik'aa. Ma awara, awaraa ijãapataarãpa ãra auteebai k'inia p'anadak'ãri, ichia mãga oopik'aa mãik'aapa jërepari ma auteebai k'inia p'anɨɨrã awaraa ijãapataarã ik'aawaapa. 


text:
<pb/>Gayo, mɨ ɨ̃pema k'inia, oonáaji ichia oo bɨk'a, ne-inaa k'achia oomaa bairã. Ma k'ãyaara pia óoji. Nãgɨ́ k'irãpáji. Chi ne-inaa pia oo bɨpa oopari Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a. Mamĩda chi k'achia oo bɨpa Tachi Ak'õre k'awa-e bɨ. 


text:
<pb/>Wãara Diotrefepa mãgá ne-inaa k'achia oomaa bɨ. Mamĩda Demetriopa mãga oo-e bɨ. Ijãapataarã jõmaarãpa nepɨrɨpata irua ne-inaa pia oopari. Iru bapari Tachi Ak'õrepa wãarata jara pëidade jara bɨk'a. Tai nãpemaarãpa ichiaba jara p'anɨ iru t'ãri pia bapari. Pɨata k'awa bɨ taipa seewadak'aa. 


text:
<pb/>Gayo, mɨa ɨt'aa iidi bɨ Tachi Ak'õrepa pɨ k'ãiwee bapimerã. Tachi k'õp'ãyoorã nãpemaarãpa ichiaba pɨmaa salude tee pëiruta. Tai pari salude téeji jãma p'anɨ k'õp'ãyo chaa. Mãgapai paji.<pb/>


text:
Teófilo, naapɨara k'art'a p'ãdade pɨmaa mɨa p'ãji Jesupa ne-inaa ooda mãik'aapa jarateeda ɨt'aa wãrumaa. 


text:
Piuda t'ẽepai chi k'õp'ãyoorãmaa cheji mãik'aapa unupiji wãara ichi chok'ai bɨ. K'ãima cuarenta wãyaaru misa, ichi k'ap'ɨa unupipachi mãik'aapa jarateepachi Tachi Ak'õrepa oopi k'inia bɨ ichide ijãapataarãmaa. 


text:
<pb/>Ewari aba chi k'õp'ãyoorã ome bak'ãri, mãgaji: —Wãnaadapáde aji, Jerusalendeepa awara ãyaa. Nɨdapáde aji, mɨ Ak'õrepa jarada oorumaa, mɨa parãmaa jaradak'a ooit'ee perã. 


text:
Juan Bautistapa poro choopachi paniapa. Mamĩda taarã-e Tachi Ak'õrepa ichi Jaure ba chepiit'ee parã k'ap'ɨade. Jesús ɨt'aa wãda 


text:
<pb/>Ma t'ẽepai Olivo Eede p'anadak'ãri, Jesús k'õp'ãyoorãpa iidijida: —Tachi Waibɨa, ¿ɨ̃raweda Israel pidaarã p'uuru waibɨa papiit'eek'ã ajida, aɨ naawedapemak'a, chĩara jua ek'ari p'anada-ee? 


text:
<pb/>Irua p'anauji: —Parãpa k'awadaik'araa bɨda aji, sãapai Tachi Ak'õrepa ne-inaa ooit'ee, parã-it'ee-e perã. Irua aupaita mãgee net'aa k'awa bɨ. 


text:
Mamĩda Tachi Ak'õre Jaure parã ome ba chek'ãri, ichia k'aripait'ee nejõmaata oodamerã Ak'õrepa oopi k'inia bɨk'a. K'awapiit'eeda aji, jõmaweda mɨa ooda eperãarã k'aripait'ee, parãpa jarateenadamerã Jerusalén p'uurude, Judea eujãde, Samaria eujãde, awaraa eujã t'ɨmɨ́ beede paara. 


text:
<pb/>Mãga jarap'eda, Tachi Ak'õrepa iru ɨt'aa ateeji. Ãchia ak'ɨ jõnɨde jɨ̃ararade t'ĩudachi mãik'aapa waa unuda-e paji. 


text:
<pb/>Mãgá ɨt'aa ak'ɨ jõnɨ misa, angeleerã omé ãchi ik'aawa bainɨ̃ p'ana chejida. P'aru t'o-t'oo jɨ̃ p'anajida. 


text:
Mãɨrãpa mãgajida: —Galilea pidaarã, ¿sãap'eda ɨt'aa ak'ɨ jõnɨma? ajida. Jãgɨ́ Jesús parã ome bada mãik'aapa ɨt'aa wãda waya cheit'eeda ajida, parãpa iru ɨt'aa wãru unudap'edaak'a. Matías jɨrɨt'eradap'edaa Judas Iscariote pari 


text:
<pb/>Maap'eda Olivo Eedeepa Jesús ome nipapatap'edaarã waya chejida Jerusalendee. Ɨ̃ipata ewate paji mãik'aapa ãchi ũraade jara bɨ ma ewate t'ɨmɨ́ wãdaik'araa bɨ. Mamĩda t'ɨmɨa-e bada perã, chejida. 


text:
P'uurude panadak'ãri, wãjida ãchi p'anapatap'edaamaa ɨt'ɨpema pisode. Ma chedap'edaarã paji Pedro, Juan, Santiago, Andrés, Felipe, Tomás, Bartolomé, Mateo, Alfeo warra Santiago, Simón Celote apatap'edaa mãik'aapa Santiago warra Judas. 


text:
Mama ãchi ɨt'aa t'ɨ̃pachida Jesús ɨ̃pemaarã ome mãik'aapa Jesús nawe María ome, ichiaba awaraa wẽraarã ome. 


text:
<pb/>Ewari aba Jesucristode ijãapataarã ciento veinte see nɨ̃bɨde Pedro bainɨ̃ beeji mãik'aapa mãgaji: 


text:
<pb/>—Ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa, chonaarãweda Ak'õre Jaurepa jarajida aji, Rey David it'aideepa eperã abaapa Jesús peepiit'ee. Mãga jara bɨ Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade. Ɨ̃rá Davidpa jaradak'a uchiaji Judas ome. 


text:
Mamĩda k'achia ooda pari p'arat'a p'aadap'edaapa irua eujã neto ataji. Mama iru baaidachi mãik'aapa chi jɨ̃si chedachi. 


text:
Jerusalende p'anapatap'edaarãpa iru piuda k'awaadak'ãri, ma eujã t'ɨ̃ bɨjida Hacéldama, ãchi pedeede jara k'inia bɨ “Waa Eujã”. 


text:
Mãga p'asada perã Judas ome, awaraa jɨrɨdaipia bɨ iru mimia oomerã. Mãga oodaipia bɨ Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdadepema Salmode jara bairã:<pb/>‘Pɨ tede apida p'anada-e. Mapa ichita te tuma bait'ee.’ <n>(Sal 69.25)</n> mãik'aapa awara ãi ichiaba jara bairã:<pb/>‘Awaraapa pɨ mimia atait'ee.’ <n>(Sal 109.8)</n> 


text:
Juan Bautistapa iru poro choodak'ãriipa ɨt'aa wãrumaa mãgá nipapachida. Judas pari ãchidepema jɨrɨdaipia bɨ aba tachi ome auk'a Jesús unuda chok'ai p'irabaip'eda. 


text:
<pb/>Mãpai madepema omé jɨrɨjida aba jɨrɨt'eradait'ee. Aba paji José. Mãgɨ́ ichiaba t'ɨ̃jarapachida Barsabás, maa-e pɨrã Justo. Chi apema t'ɨ̃jarapachida Matías. 


text:
Ma omé jɨrɨdap'eda, ɨt'aa t'ɨ̃jida: —Tachi Waibɨa, pɨa jõmaarã t'ãri k'awa bɨda ajida. Maperã k'awapíji na omeedepema k'aita pɨa k'inia bɨ. 


text:
Mãgɨpa pɨ ũraa jarateenait'eeda aji, Judas pari, irua k'achia ooda k'aurepa ichi wãit'ee padamaa wãda perã. 


text:
<pb/>Mãga ɨt'aa t'ɨ̃dap'eda, suerte jemenejida jɨrɨt'eradait'ee. Mãpai Matiata uchiaji. Ma ewate weda apemaarã once Cristopa jɨrɨt'eradaarã ome mimiamaa beeji.<pb/>


text:
Jerusalén p'uurude Pentecostés fiesta ewate pak'ãri, jõmaweda Cristode ijãapataarã abaamaa see nɨ̃baji. 


text:
Mãpai unujida t'ɨpɨtauk'a jẽrajẽraa cheru ãchi ɨ̃rɨ. Maap'eda ãchi chaachaa ɨ̃rɨ urua jẽrajẽraa nɨ̃beeji. 


text:
Jõmaweda Ak'õre Jaure ome p'aneejida mãik'aapa Ak'õre Jaurepa pedeepiji ichia k'inia badak'a. Pedeepachida ãchia aɨ naaweda k'awada-e p'anadap'edaa pedeede. 


text:
<pb/>Maapai Jerusalende p'anajida judiorã Tachi Ak'õrede ijãapataarã fiesta-it'ee chedap'edaarã awara ãiipa. 


text:
Ãchia mãgɨ́ nãu pururua jĩwaaparik'a ũridak'ãri, jõmaweda seedachida ma ciento veinte ijãapataarã p'anadap'edaamãi. K'awadak'aa paji k'ãata k'ĩsiadai, ũripachida perã ãchi t'odap'edaa pedeede. 


text:
Mapa ãchi ak'ɨtrua para beeji mãik'aapa mãgapachida: —¿Jõmaweda na eperãarã pedee para bɨ Galileadepemaarã-ek'ã? 


text:
Nama eperãarã p'anɨ Partia, Media, Elam, Mesopotamia, Judea, Capadocia, Ponto mãik'aapa Ásia eujãdepemaarã. 


text:
Ma awara chejida Frigiadepemaarã, Panfiliadepemaarã, Egiptodepemaarã, ichiaba Libiadepemaarã Cirene p'uuru k'ait'a p'anapataarã. Ichiaba Roma p'uurudepemaarã ũk'uru chejida. 


text:
Judiorã ũk'uru mãga t'odap'edaa perã mãik'aapa ũk'uru judiorã pak'oodaidaarã, judiorã ũraade ijãadap'edaa perã. Ichiaba chejida Creta isladepemaarã mãik'aapa Arabia eujãdepemaarã. Nãgɨɨrã Galilea eujãdepemaarã mĩda, tachi chaachaa t'odap'edaa pedeede tachia ũri p'anɨda ajida. Ãchia pedee para bɨda ajida, jaradait'ee Tachi Ak'õrepa ne-inaa pia ooda. 


text:
<pb/>Mãgá ãchi t'odap'edaa pedeede ũridap'edaa perã, jõmaarãta ak'ɨtrua para beeji mãik'aapa k'awadak'aa paji k'ãata k'ĩsiadai. Ãchi pitapai mãgapachida: —Na ¿k'ãata jara k'inia bɨma? apachida. 


text:
<pb/>Mamĩda ũk'uru, chĩara oo k'iniapa, mãgapachida: —¡Vinopata piu para bɨ! ¡Mapa pariatua pedee p'anɨda! apachida. Pedropa jarada Jerusalende p'anadap'edaarãmaa 


text:
<pb/>Mãpai Pedro, ɨt'a ak'ɨnɨ̃ beep'eda chi k'õp'ãyoorã once ome, golpe pedeeji: —Tachi auk'aarã mãik'aapa jõmaweda nama Jerusalende p'anɨɨrã, mɨa jararu pia ũrítɨ. 


text:
At'ãri tap'eda nɨ̃bairã tai vinopa piuda-e p'anɨda aji, parãpa k'ĩsia p'anɨk'a. Parãpa pia k'awa p'anɨ tai judiorã tap'eda weda todak'aa. 


text:
‘Tachi Ak'õrepa jara bɨ: Na ewari na eujã jõi naaweda, eperãarã chok'araarãmaa mɨ Jaure pëiit'eeda aji. Parã warrarã mãik'aapa parã k'aurãpa jaradait'ee mɨa jarapiruk'a. K'ũtrãarãpa k'ãimok'araa pɨk'a bɨde mɨa ooru unudait'ee mãik'aapa chonaarã k'ãimok'araadait'ee mɨ ome. 


text:
Wãara, maapai mɨa oopi bɨk'a oopataarãmaa mɨ Jaure pëiit'ee; ɨmɨk'ĩraarãmaa, wẽraarãmaa auk'a. Mɨa ooru ãrapa jarapataadait'ee. 


text:
Pajãde mãik'aapa eujãde ne-inaa eperãarãpa waide unudak'aa unupiit'ee: waa, t'ɨpɨtau mãik'aapa nari jɨ̃rak'awaa nɨ̃bɨ. 


text:
Ak'õrejĩru k'ĩidariit'ee mãik'aapa atane k'ĩra p'oree waak'a padariit'ee. Mãgá pait'ee Ak'õre ewari waibɨa ewate, na eujã jõi naaweda. 


text:
Mamĩda aɨ naaweda Tachi Ak'õrepa ichimaa chupɨria iidirutaarã k'aripa atait'eeda aji, atuanaadamerã.’ <n>(Jl 2.28-32)</n> 


text:
<pb/>Mãpai Pedropa mãgaji: —K'awa p'anɨda aji, Joelpa jaradak'a wãara uchiaru idi, Tachi Ak'õrepa ichi Jaure taimaa pëida perã. Israel pidaarã, ũrítɨ mɨa jararu. Tachi Ak'õrepa Jesús Nazaretdepema pëiji tachi t'ãide. Mãga k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa irumaa oopipachi perã ne-inaa eperãarãpa p'oyaa oodak'aa. 


text:
Mamĩda Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru badak'a, parãpa iru jita atadachida, maap'eda ijãadak'aa beerãmaa peepijida. Mãɨrãpa kurusode baijira bɨjida mama piumerã. 


text:
Mamĩda Tachi Ak'õrepa chok'ai p'irabai ataji. Mãgá chok'ai p'irabai atada perã, waa piu-e; ichita chok'ai bait'ee. 


text:
Chonaarãweda Tachi Ak'õrepa Jesús ome ooit'ee bada jaraji Rey David it'aideepa:<pb/>‘Ichita mɨ Ak'õre Waibɨa unupachida aji, mɨ k'ĩrapite. Ichi mɨ ome bairã, maarepida mɨ waawee-e. 


text:
Ak'õre eujãdee wãpari o mɨmaa ak'ɨpiji. Mapa mɨ o-ĩa bait'eeda aji, pɨ k'ĩrapite.’ <n>(Sal 16.8-11)</n> 


text:
<pb/>Maap'eda Pedropa mãgaji: —Tachi auk'aarã nama see nɨ̃bɨ, ũrítɨ. Tachi chonaarãwedapema Rey David jai-idaaji mãik'aapa ɨajida. Iru k'ap'ɨa at'ãri jãɨrade bɨ tachi t'ãide. 


text:
K'awa p'anɨ David chok'ai bak'ãri, Ak'õre pedee jarapari paji. Mapa irua k'awa baji Tachi Ak'õrepa jarada irumaa, irudeepa rey uchiapiit'ee. 


text:
Mãgá, wãara Davidpa unu pɨk'aji mãik'aapa jaraji sãga Cristo p'irabaiit'ee iru ɨadap'edaamãiipa mãik'aapa iru k'ap'ɨa berau-e pait'ee. 


text:
K'awa p'anɨ na pedee Jesudeta jara bɨ, Tachi Ak'õrepa iru p'irabai atada perã mãik'aapa taipa unudap'edaa perã. 


text:
Tachi Ak'õrepa iru ɨt'aa ateeji ichi juaraare ak'ɨ banamerã. Maap'eda ichia jaradak'a ichi Jaure teeji Jesumaa, irua pëimerã irude ijãapataarãmaa. Mãgɨta parãpa et'ewa unujida mãik'aapa ũrijida. 


text:
Tachi Ak'õrepa Rey David k'ap'ɨa piuda chok'ai p'irabaipi-e paji ɨt'aa ateeit'ee. Mamĩda Davidpa jaraji:<pb/>‘Tachi Ak'õrepa jaraji Tachi Waibɨamaa: “Pɨ mɨ ome auk'a waibɨa bairã, su-ak'ɨ beepáde aji, mɨ juaraare, 


text:
<pb/>’Israel pidaarã, pia k'awáatɨ mãgɨ́ Jesús parãpa kurusode peepidap'edaa Tachi Ak'õrepa Tachi Waibɨa papiji. Iruta Tachi Ak'õrepa pëijida aji, tachi rey pamerã. 


text:
<pb/>Mãga ũridak'ãri, arii p'anadap'edaarã k'ĩsia p'uadachida. Mapa iidijida Pedromaa mãik'aapa chi k'õp'ãyoorãmaa: —¿K'ãata oodayama ajida, taipa? 


text:
<pb/>Pedropa p'anauji: —P'ek'au k'achia oo amáatɨ, Tachi Ak'õrepa parã p'ek'au k'achia wẽpapik'oomerã mãik'aapa Jesucristo t'ɨ̃de poro choopítɨ. Mãga ooruta pɨrã, Ak'õrepa ichi Jaure pëiit'ee parã ome bapariimerã. 


text:
Mãgɨ́ jarada parã-it'ee aupai-eda aji; ichiaba pãchi warrarã-it'ee mãik'aapa t'ɨmɨ́ p'anɨɨrã-it'ee; pia jarait'eera, Tachi Ak'õre Waibɨapa ichi odee atee k'inia bɨɨrã-it'ee. 


text:
<pb/>Mãgɨ́ pedee jõma jarap'eda, Pedropa ũraaji: —P'ananáatɨ Jesús peedap'edaarãk'a; jĩp'a ijã́atɨ mãik'aapa óotɨ Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a. 


text:
<pb/>Ma ewate weda Pedro pedee ijãadap'edaarãpa poro choopijida mãik'aapa apemaarã Cristode ijãapataarã ome t'ĩujida. Ma ijãadap'edaarã Pedro k'aurepa eperãarã tres mil paji. 


text:
Mamãik'aapa ãchia ũri k'inia p'anapachida Cristopa jɨrɨt'eradaarãpa jarateepata mãik'aapa jedepachida ãchia ne-inaa iru bee. Ichiaba jõmaweda cheepurupachida ɨt'aa t'ɨ̃dait'ee mãik'aapa ne-inaa jedek'odait'ee, mãgá k'irãpadait'ee Cristo piuda ãchi pari. Chi naa ijãadap'edaarã 


text:
<pb/>Maapai eperãarã p'era pɨk'a para bapachi, Tachi Ak'õrepa oopipachi perã Cristopa jɨrɨt'eradaarãmaa ne-inaa eperãarãpa p'oyaa oodak'aa. 


text:
Ma awara Cristode ijãapataarã chik'inia para bapachi mãik'aapa chi wẽe beerãmaa ãchi ne-inaa jedepachida. 


text:
Pia jarait'eera, netopachida ãchi net'aa iru p'anɨ mãik'aapa ma p'arat'a t'oopachida teedait'ee chi wẽe beerãmaa. 


text:
Ewari chaa cheepurupachida Ak'õre te waibɨade ɨt'aa t'ɨ̃dait'ee mãik'aapa t'ãri o-ĩapa ne-inaa jedek'opachida ãchi tede. 


text:
Ak'õremaa ɨt'aa t'ɨ̃pachida jaradait'ee iru t'ãri pia bɨ. Jerusalén pidaarãpa pia pedeepachida ãra ãpɨte. Maperã ewari chaa chok'araara o k'achiadeepa uchiapachida ãchi k'aurepa.<pb/>


text:
Ewari aba Pedro Juan ome wãjida Tachi Ak'õre te waibɨadee a las tres, ma hora judiorã ɨt'aa t'ɨ̃patap'edaa hora pada perã. 


text:
Mama Ak'õre te waibɨade baji eperã chiwa bɨ, ichi t'oru weda. Ewari chaa eperãarãpa mãgɨ́ ateepachida mãik'aapa bɨnapachida Ak'õre tede chi T'ĩupata Pi-ia apatamãi, p'arat'a iidipariimerã chi mama t'ĩurutaarãmaa. 


text:
Mamĩda Pedropa mãgaji: —Mɨa wẽe bɨda aji, p'arat'a, nẽe jida. Mamĩda mɨa pɨ k'aripait'ee. Jesucristo Nazaretdepemapa mɨmaa nãga oopi bairã, iru t'ɨ̃de mɨa jararu: p'irabáiji mãik'aapa wã́ji. 


text:
<pb/>Mãga jararuta, Pedropa juaraarepema juade jitap'eda, p'irabai ataji. Aramata ma chiwa bada bɨɨrɨ pia beeji 


text:
mãik'aapa p'inajɨ̃tɨ bainɨ̃ beeji. Maap'eda p'ɨrrɨa beeji. Ma t'ẽepai ichi bɨɨrɨpa t'ĩuji Ak'õre tede ãchi ome. Jɨ̃tɨjɨ̃tɨa wãji mãik'aapa o-ĩapa ɨt'aa t'ɨ̃ wãji Ak'õremaa. 


text:
p'era pɨk'a para beeji. Mãgá p'anajida aɨ naaweda ãchia unupatap'edaa perã ma eperã su-ak'ɨ bɨ p'arat'a iidimaa Ak'õre tede, chi T'ĩupata Pi-ia apatamãi. Pedropa jarada Tachi Ak'õre tede p'anadap'edaarãmaa 


text:
<pb/>Mãgɨ́ chiwa bada jɨpa beeda perã, Pedro mãik'aapa Juan ik'aawaapa ãyaa wãk'aa paji. Ãchi p'anajida Ak'õre te waibɨa ãuk'idaa, Salomón Pórtico apatap'edaamãi. Ãchimaa eperãarã jõmaweda p'era pɨk'a p'ira erreujida. 


text:
Pedropa mãga unuk'ãri, mãgaji: —Israel pidaarã, ¿sãap'eda parã p'era para bɨma? aji. ¿Sãap'eda tai k'ĩra ak'ɨ jõnɨma? ¿Parãpa k'ĩsia p'anɨk'ã taipa tachi juadoopa na eperã jɨpajida? 


text:
Tachi chonaarã Abraham, Isaac mãik'aapa Jacob ijãadap'edaa Ak'õre Waibɨapa ichi Warra Jesús waibɨara papiji jõmaarã k'ãyaara, ichia oopi badak'a oopachi perã. Mamĩda parãpa mãgɨ́ Jesús jita atadap'eda, charraarãmaa teenajida. Maap'eda Pilatopa uchia pëiit'ee pak'ãri, parãpa k'iniada-e paji. 


text:
Eperã t'ãri pia bɨ p'ek'au k'achia wẽe k'ena pëidai k'ãyaara, chĩara peeparita parãpa uchiapit'aajida. 


text:
Mãgá peepit'aajida Tachi Ak'õre o ak'ɨpipari. Mamĩda parãpa peepidap'eda, Tachi Ak'õrepa chok'ai p'irabai ataji. Taipa mãga unujida tachi taupa. 


text:
Nãgɨ́ eperã jɨpa beeji ichia ijãada perã Jesupa jɨpai. Maperãpɨ jɨpa beeji, parãpa unu p'anɨk'a. Jesús jõmaarã k'ãyaara waibɨara bairã, k'ayaa beerã jɨpai. 


text:
<pb/>’Mɨchi auk'aarã, mɨa k'awa bɨ pãchi poroorãpa mãik'aapa parãpa Jesús peepidak'ãri, k'awada-e paji iru Tachi Ak'õrepa pëida tachi k'aripamerã. 


text:
Mamĩda parãpa mãga oo p'anɨpa Tachi Ak'õrepa uchiapiji ichia jaradak'a, ichi pedee jarapataarã it'aideepa: ichia pëida piut'ee. 


text:
Mãpai Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru badade pia k'ĩsiadap'eda, k'achia oo amáatɨ mãik'aapa irude ijã́atɨ, irua pãchi p'ek'au k'achia wẽpapik'oomerã. 


text:
Mãga ooruta pɨrã, Ak'õrepa parã k'ãiwee p'anapiit'ee mãik'aapa pëiit'ee Jesucristo, ichia jɨrɨt'erada parã k'aripapariimerã. 


text:
Mamĩda Jesús at'ãri Ak'õre eujãde bait'ee, Ak'õrepa ne-inaa jõmaweda chiwidi pɨk'a ooru misa, chonaarãweda ichi pedee jarapataarã it'aideepa jaradap'edaak'a. 


text:
Maapai Moisepa tachi chonaarãmaa mãgaji:<pb/>‘Ak'õrepa ichi pedee jarapari uchiapiit'ee parã t'ãide mɨ jĩak'a. Oopatáatɨ irua jara bɨk'a. 


text:
Mãgɨ́ Ak'õre pedee jaraparipa jara bɨ pedee ũri k'iniada-e p'anɨɨrã Ak'õre eperãarã p'anɨmãiipa ãyaa jërek'ooit'ee mãik'aapa peek'ooit'ee.’ <n>(Dt 18.15-19)</n> 


text:
<pb/>’Ichiaba Samuel beedak'ãriipa jõma apemaarã Ak'õre pedee jarapataarãpa jarapachida tachia ɨ̃rá unu p'anɨ. 


text:
Mapa parãpa k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa jarada chonaarãweda ichi pedee jarapataarã it'aideepa parã ɨ̃rapemaarã-it'ee. Ichiaba ichia jarada Abrahammaa parã ɨ̃rapemaarã-it'ee. Mãgaji Abrahammaa:<pb/>‘Mɨa na p'ek'au eujãdepemaarã jõmaweda k'aripait'eeda aji, pɨdeepa uchiadait'eerã k'ap'ɨa pari.’ <n>(Gn 22.18)</n> 


text:
Ichia jaradak'a Abrahammaa Tachi Ak'õrepa parã pia ooji, ichi Warra piup'eda chok'ai p'irabai atak'ãri parã t'ãide. Mãga ooji k'inia bada perã parãpa naapɨara ijãadamerã mãik'aapa pãchia k'achia oopata oo amaadamerã.<pb/>


text:
At'ãri Pedro Juan ome pedeemaa p'anɨ misa, judiorã p'aareerã pachejida Ak'õre te waibɨa jɨ̃apataarã poro ome. Ichiaba ãchi ome chejida saduceorã. 


text:
K'ĩrau p'anajida Pedropa mãik'aapa Juanpa jaratee p'anadap'edaa perã eperãarã piudap'eda chok'ai p'irabaidai, Jesús p'irabaidak'a. 


text:
Mãga oojida mĩda, eperãarã chok'araarãpa Cristode ijãajida, ãrapa jarateedap'edaa k'aurepa. Ijãapataarã jõmaweda ɨmɨk'ĩraarã aupai cinco mil paji. 


text:
<pb/>Aɨ norema Jerusalende abaamaa see nɨ̃baji judiorã poro waibɨarã, ãchi chonaarã mãik'aapa Moisepa p'ãda jarateepataarã. 


text:
Mama baji ichiaba Anás, judiorã p'aareerã poro waibɨa pada. Ichiaba baji p'aareerã poro waibɨa Caifás, Juan, Alejandro mãik'aapa Anás ëreerã awaraarã. 


text:
Pedro Juan ome atapijida mãik'aapa ãchi k'ĩrapite bainɨ̃ beepidap'eda, iidijida: —¿K'ai juapa parãpa jãgee net'aa oo p'anɨma? maa-e pɨrã ¿k'aipa jãgá oopi bɨma? ajida. 


text:
parãpa taimaa iidiruta, sãga nãgɨ́ k'ayaa bada k'aripajida mãik'aapa sãga jɨpa beeji. ¿Mãga-ek'ã? aji. 


text:
Pia bɨ. Taipa parã k'ĩrapite jaradait'ee, jõmaweda Israel pidaarãpa k'awaadamerã. Nãgɨ́ eperã parã jõmaarã k'ĩrapite bainɨ̃ bɨ, jɨpa beeji Jesucristo Nazaretdepema juapa, parãpa kurusode peepidap'edaa mãik'aapa Tachi Ak'õrepa chok'ai p'irabai atada. 


text:
Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bɨ:<pb/>‘Te oopataarãpa mãu k'iniada-e padap'edaa pipɨara padachi.’ <n>(Sal 118.22)</n> 


text:
Mapa Jesucristodepai ijãa p'anɨ pɨrã, ɨt'aa wãdait'ee, maarepida awaraa eperã wẽ-e perã iruk'a na p'ek'au eujãde, tachi o k'achiadeepa k'aripa atait'ee. 


text:
<pb/>Judiorã poroorã arii p'anadap'edaarãpa unudak'ãri Pedro mãik'aapa Juan jĩp'a pedeemaa p'anɨ waaweeda-ee, mãik'aapa k'awaadak'ãri ãchi eperã jĩp'aarã, mak'ɨara k'art'a tau k'awada-ee, ak'ɨtrua para beeji. K'awaajida Jesús ome nipapatap'edaa perã, mãga pedeejida. 


text:
Mãpai ãchia Juan, Pedro, ma chiwa bada ome taawaa uchiapijida. Maap'eda pedee para beeji ãchi pitapai: 


text:
<pb/>—¿K'ãata oodait'eema ajida, jã eperãarã ome? Jõmaweda Jerusalendepemaarãpa k'awa p'anɨ ãrapa ne-inaa pia oodap'edaa, eperãarãpa p'oyaa oodak'aa ãchi juadoopa. Tachia p'oyaa merada-e. 


text:
Mamĩda ɨ̃rá jaradáma ajida, ma eperãarãmaa jarateenaadamerã Jesupa ne-inaa oopata, mãga-e pɨrã miapidai. 


text:
Mamĩda Pedropa Juan ome p'anaujida: —Pia k'ĩsíatɨ parãpa. ¿K'ãare piata bayama ajida, Ak'õrepa jara bɨ ooda-e pait'ee, parã pedee ũri k'iniapa? 


text:
<pb/>Judiorã poroorã arii p'anadap'edaarãpa ãchi juade iru p'anajida mĩda miapidait'ee, arajãgaa pëijida eperãarã waidoopa. Jõmaweda eperãarã o-ĩa ɨt'aa t'ɨ̃maa p'anapachida Tachi Ak'õremaa, 


text:
Jesús Jaurepa ma eperã jɨpat'aada perã, cuarenta años audú iru bɨta. Ijãapataarãpa Tachi Ak'õremaa k'aripa iididap'edaa 


text:
<pb/>K'ena pëidap'eda, Pedro Juan ome chejida ãchi k'õp'ãyoorã p'anadap'edaamaa. Nepɨrɨjida judiorã p'aareerã poroorãpa mãik'aapa awaraa judiorã poro waibɨarãpa ãchimaa jaradap'edaa. 


text:
Mãgɨ́ pedee ũridap'eda, jõmaweda auk'a ɨt'aa t'ɨ̃jida: —Tachi Waibɨa, pɨa pajã, na eujã, p'usa mãik'aapa ne-inaa jõmaweda aɨde nɨ̃bɨ ooji. 


text:
Pɨ Jaurepa tachi chonaa Davidmaa nãga pedeepiji irua pɨde ijãa bada perã:<pb/>‘¿K'ãare-it'ee awaraa eujãdepemaarã k'ĩrau p'anapatama? Mɨchi eperãarã paara pariatua k'ĩsiapata. 


text:
Na p'ek'au eujãdepema reyrã mãik'aapa poro waibɨarã audua p'anadairã, pedeeteepata k'achia oodait'ee. Pedee k'achia jarapata Tachi Ak'õre ãpɨte mãik'aapa ichia rey pëida ãpɨte.’ <n>(Sal 2.1-2)</n> 


text:
<pb/>’Tachi Waibɨa, pɨa jaradak'a David it'aideepa, mãga uchiaji. Rey Herodes, Poncio Pilato mãik'aapa awaraarã judio-eerã na p'uurude pedeeteejida Israel pidaarã ome k'achia oodait'ee Jesús, pɨa pëida oo chemerã pɨa oopi k'inia bɨ. 


text:
Ɨ̃rá Tachi Waibɨa, ak'ɨ́ji pɨ ãpɨte k'achia pedee p'anɨɨrã mãik'aapa taimaa waapɨara pɨ ũraa waawee-ee jarateepíji, taipa oo k'inia p'anadairã pɨa oopi bɨk'a. 


text:
Ichiaba tai k'aripáji k'ayaa beerã jɨpapataadamerã mãik'aapa ne-inaa eperãarãpa p'oyaa oodak'aa ãchi juadoopa oopataadamerã Jesús t'ɨ̃de. Iruata pɨchia oopi bɨk'a ichita oopari. 


text:
<pb/>Ɨt'aa t'ɨ̃ aupadak'ãri, ãchi p'anadap'edaamãi wɨrrɨwɨrrɨa nɨ̃beeji. Mãpai jõmaweda Ak'õre Jaurepa oopi bɨk'a oo k'inia p'aneejida mãik'aapa Tachi Ak'õrepa ooda Jesús piuda k'aurepa waawee-ee jarateepachida. Ijãapataarãpa ãchi net'aa jedepatap'edaa 


text:
<pb/>Maapai ijãapataarã jõmaweda auk'a k'ĩsiapachida mãik'aapa chik'aripa p'anapachida. Apidaapa ãchi net'aa iru p'anɨ ãchi-it'ee aupaida adak'aa paji. Jĩp'a jõmaarã-it'ee paji. 


text:
Mapa Ak'õrepa ãchi pia oopachi. K'aripaji Cristopa jɨrɨt'eradaarãpa jarateedamerã Jesús chok'ai p'irabaida mãik'aapa oodamerã ne-inaa eperãarãpa p'oyaa oodak'aa ãchi juadoopa. 


text:
Ãchi chupɨria p'anadak'aa paji. Chi eujã iru beerãpa mãik'aapa ne-inaa awaraa iru beerãpa netot'aapachida. 


text:
Mãga ooji Leví ëreerãdepema Josepa. Mãgɨ́ eperã Chipre isladepema paji. Mãgɨmaa Cristopa jɨrɨt'eradaarãpa pedida t'ɨ̃ bɨjida Bernabé (jara k'inia bɨ “T'ãri O-ĩapipari”). 


text:
Mamĩda Bernabepa oodak'a ooda-e paji Ananías chi wẽra Safira ome. Mãgɨɨrãpa ãchi eujã netot'aajida. 


text:
Mamĩda mãgɨ́ eperã chi wẽra ome pedeeteejida p'arat'a jõma teeda-e pait'ee Cristopa jɨrɨt'eradaarãmaa. Ananiapa mãgɨ́ p'arat'a ũk'urupai teenak'ãri, 


text:
Pedropa mãgaji: —Ananías, ¿pɨ seewa cheruk'ã aji, Ak'õre Jauremaa, p'arat'a jõma tee che-ee? ¿Sãap'eda oojima Satanapa oopi bɨk'a? 


text:
¿Jã eujã pɨchide paji-ek'ã netot'aai naaweda? ¿Ma p'arat'a pɨchide paji-ek'ã netot'aap'eda? ¿Sãap'eda nãga oo k'iniadachima? Pɨa eperãarãmaa seewa-e paji. Ak'õremaata seewajida aji. 


text:
<pb/>Mãga ũriruta, Ananías eujãde piu baainaji. Arii p'anadap'edaarãpa unudak'ãri, p'erak'oodachida. 


text:
Mãpai Pedropa irumaa iidiji: —¿Wãara nãgɨ́ p'arat'a pari eujã netot'aajidak'ã? aji. Ichia p'anauji: —Netot'aajidapɨ. 


text:
<pb/>Pedropa mãgaji: —¿Sãap'eda parã pedeeteejida Ak'õre Jauremaa seewadait'ee? Ara cherutada aji, pɨ ɨmɨk'ĩra ɨadeepa. Naade pɨ jida auk'a ateedait'eeda aji. 


text:
<pb/>Aramata Safira piu baainaji Pedro bɨɨrɨ ik'aawa. K'ũtrãarã t'ĩudak'ãri, unujida piu bɨ. Maap'eda ɨanajida chi ɨmɨk'ĩra ik'aawa. 


text:
Jõmaweda ijãapataarã mãik'aapa awaraarã mãga k'awadap'edaarã p'era para beeji. Ak'õre Jaurepa k'aripap'eda, Cristopa jɨrɨt'eradaarãpa oopatap'edaa 


text:
<pb/>At'ãri Jerusalende p'anɨde Cristopa jɨrɨt'eradaarãpa oopachida ne-inaa eperãarãpa p'oyaa oodak'aa ãchi juadoopa. Maapai jõmaweda Cristode ijãapataarã cheepurupachida Salomón Pórtico apatap'edaamãi, Tachi Ak'õre te waibɨa ãuk'idaa. 


text:
Apemaarã judiorã Tachi Ak'õre te waibɨade t'ĩupataarã waaweepa araa p'anada-e paji ãchi ome. Mamĩda pia pedeepachida ãchi ãpɨte, apemaarã Jerusalendepemaarã ome. 


text:
Mãɨrã mãgá t'ĩuda-e paji mĩda ãchi ome, Cristode ijãapataarã ĩwajida, wẽraarã mãik'aapa ɨmɨk'ĩraarã. 


text:
Cristopa jɨrɨt'eradaarãpa ne-inaa pia oo p'anadap'edaa perã, eperãarãpa ãchi k'ayaa beerã calle jã ik'aawa uchia atapachida joip'aruk'a bɨ ɨ̃rɨ, Pedro wãyaa wãk'ãri, chi jaurepa pida ãra t'õbaimerã mãik'aapa jɨpamerã. 


text:
Ichiaba p'uuru k'ait'a beerãpa Jerusalendee k'ayaa beerã chok'ara aneepachida mãik'aapa ichiaba eperã netuara merãtɨa bee aneepachida. Tachi Ak'õrepa jõmaweda jɨpak'oopachi Cristopa jɨrɨt'eradaarã juapa. Cristopa jɨrɨt'eradaarã jɨrɨdap'edaa miapidait'ee 


text:
<pb/>Unudak'ãri jõmaweda Cristopa jɨrɨt'eradaarãpa oopata, judiorã p'aareerã poro waibɨa mãik'aapa ũk'uru saduceorã iru ome nipapatap'edaarãpa Cristopa jɨrɨt'eradaarã k'ĩra unuamaa iru p'aneejida. 


text:
Mamĩda p'ãrik'ua angelpa carcelde t'ĩupata ewat'aa cheji. Maap'eda ãchi taawaa uchiapik'ooji. Mãpai mãgaji: 


text:
<pb/>—Wã́tɨ Tachi Ak'õre te waibɨadee mãik'aapa arii p'anɨɨrãmaa jaratéetɨ Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee ɨt'aa wãdamerã. 


text:
<pb/>Mãgá aɨ norema tap'eweda t'ĩujida Ak'õre tede mãik'aapa jarateemaa p'aneejida. Mãɨmisa ma p'aareerã poro waibɨapa mãik'aapa ichi ome p'anadap'edaarãpa t'ɨ̃ pëijida Junta Supremadepemaarã jõmaweda. Ichiaba carceldeepa Cristopa jɨrɨt'eradaarã atapijida. 


text:
<pb/>—Ununajidada ajida, carcel te pia jɨ̃a nɨ̃bɨ, mãik'aapa chi jɨ̃apataarã aɨ t'aide jɨ̃a p'anɨ. Mamĩda ewa atadak'ãri, apida unuda-e paji. 


text:
<pb/>Mãga ũridak'ãri, ma p'aareerã poro waibɨa apemaarã p'aareerã poroorã ome mãik'aapa Ak'õre te jɨ̃apataarã poropa k'awada-e paji k'ãata oodai. 


text:
Mãga nɨde eperã pacheji mãik'aapa mãgaji: —Parãpa carcelde t'ɨk'oodap'edaarã Ak'õre te waibɨade eperãarãmaa jarateemaa p'anɨda aji. 


text:
<pb/>Aramata Ak'õre te waibɨa jɨ̃apataarã poro apemaarã jɨ̃apataarã ome wãjida jita p'e atade. Mamĩda k'ĩra jĩp'a p'e aneejida, eperãarãpa ãchimaa mãupa bat'adai jĩak'aapa. 


text:
Pachedak'ãri, ak'ɨnɨ̃ p'aneepijida Junta Suprema k'ĩrapite. Mãpai ma p'aareerã poro waibɨapa mãgaji: 


text:
<pb/>—Taipa parãmaa jarajida waa jarateenaadamerã jã eperãpa oopata. Mamĩda mãga ooda-e p'anɨ. Waapɨara jõmaweda Jerusalén pidaarãmaa jarateemaa p'anɨ. Ma awara táipata jã eperã peet'aajidada a jõnɨ. 


text:
<pb/>Apemaarã pari Pedropa p'anauji: —Taipa ichita Ak'õrepa oopi bɨk'a oodait'eeda aji, eperãpa jara bɨk'a oodai k'ãyaara. 


text:
Tachi Ak'õrepa iru p'irabai atap'eda, su-ak'ɨ bɨji ichi juaraare, jõmaarã k'ãyaara waibɨara bairã. Mama bɨji eperãarã ak'ɨpariimerã mãik'aapa o k'achiadeepa k'aripa atamerã. K'inia baji Jesús piuda k'aurepa Israel pidaarãpa p'ek'au k'achia oopata oo amaadamerã. Mãgá irua wẽpapik'ooi ãrapa p'ek'au k'achia oopata. 


text:
Tachi Ak'õre Jaurepa ma jõma k'awa bɨda aji. Taipa pida ichiaba mãga k'awa p'anɨda aji, Cristode ijãadak'ãri, Ak'õrepa ichi Jaure taimaa pëida perã. 


text:
Mamĩda ãra t'ãide baji fariseo t'ɨ̃jarapatap'edaa Gamaliel. Mãgɨ́ Gamalielpa Moisepa p'ãda pia k'awaa baji. Mapa eperãarãpa iru t'o p'anapachida. Mãgɨ́ bainɨ̃ beep'eda, Cristopa jɨrɨt'eradaarã arak'atɨa taawaa uchia atapiji. 


text:
T'ẽepai mãgaji apemaarã judiorã poroorãmaa: —Israel pidaarã, pia k'ĩsíatɨ ne-inaa oodai naaweda jã eperãarãmaa. 


text:
K'irãpátɨ mak'ɨara taarã-e bɨ eperã Teudas apatap'edaapa k'ĩsiaji ichita jõmaarã k'ãyaara waibɨara pai. Mãgɨ́ eere cuatrocientos ɨmɨk'ĩraarã p'anajida. Mamĩda mãgɨ́ peet'aadak'ãri, iru ome nipapatap'edaarã jĩchoodachida. Mãgá ãchia k'ĩsia iru p'anadap'edaa jõdachi. 


text:
Aɨ t'ẽepai, Romadepemaarãpa eperãarã t'ɨ̃ p'ãpimaa p'anadak'ãri, ichiaba Judas Galileadepemapa mãga k'ĩsiaji. Eperãarã ũk'uruurãpa iru pedee ijãajida. Mamĩda ichiaba peet'aadak'ãri, iru ome nipapatap'edaarã ãyaa erreudachida. 


text:
Mapa mɨa parãmaa ũraait'ee jã eperãarã k'achia oonaadamerã. Ãchia jaratee p'anɨ pɨrã ãchi k'ĩsiadeepa mãik'aapa ne-inaa oo p'anɨ pɨrã ãchi juadoopa, ãchia oopata jõdariyada aji. 


text:
Mamĩda Tachi Ak'õrépata ãchimaa mãga oopi bɨ pɨrã, parãpa p'oyaada-eda aji. K'ĩrak'aupai, Tachi Ak'õre ome chõomaa p'aneedai. Ãchia Gamaliel ũraa ijãajida. 


text:
Maap'eda Cristopa jɨrɨt'eradaarã t'ɨ̃ p'e atajida mãik'aapa wɨk'oojida. Jarajida waa jarateenaadamerã Jesupa ooda. Maap'eda k'ena pëijida. 


text:
Mamĩda Cristopa jɨrɨt'eradaarã judiorã poroorã k'ĩrapiteepa o-ĩa uchiajida, Ak'õrepa ãchi ita-aria miapida perã Jesús k'aurepa. 


text:
Maap'eda ewari chaa jarateepachida Jesucristota Tachi Ak'õrepa pëida eperãarã k'aripamerã. Mãga jaratee wãpachida Tachi Ak'õre te waibɨade mãik'aapa te bee chaa.<pb/>


text:
Maapai ijãapataarã chok'arapɨara ĩwajida. Judiorã griego pedee pedeepataarãpa ɨmɨateejida judiorã hebreo pedee pedeepataarãmaa, ãchia griego pedee pedeepataarã p'ẽtrãarã pia ak'ɨdak'aa pada perã ewari chaa ne-inaa jededak'ãri k'aripadait'ee. 


text:
Maperã chi doce jɨrɨt'eradaarãpa t'ɨ̃ pëijida jõmaweda Cristode ijãapataarã cheepurudamerã. See nɨ̃beek'ãri, mãgajida: —K'õp'ãyoorã, tai jua araada-e ijãapataarã jõmaweda ak'ɨdait'ee. Pia-e bɨda ajida, taipa waa jarateeda-e pait'ee Ak'õrepa jara pëida Jesucristo k'ap'ɨa pari, chi ne-inaa wẽe beerã ak'ɨ k'iniapa. 


text:
Mapa eperãarã siete jɨrɨt'erátɨ ma mimia oodamerã. Jɨrɨdaipia bɨ nãgee eperãarã: k'ĩsia k'awaa beerã; t'ãri pia beerã mãik'aapa Ak'õre Jaurepa oopi bɨk'a oo k'inia beerã. 


text:
<pb/>Mãpai ãchia p'anaujida: —Pia bɨda ajida. Maap'eda jɨrɨt'erajida Esteban. Ma eperã Cristode pia ijãaji mãik'aapa Ak'õre Jaurepa oopi bɨk'a oopachi. Ichiaba jɨrɨt'erajida Felipe, Prócoro, Nicanor, Timón, Pármenas mãik'aapa Nicolás Antioquiadepema. Naaweda mãgɨ́ Nicolás Tachi Ak'õrede ijãak'aa bap'eda, judiorãpa ijãapatade ijãa baji. 


text:
Ma t'ẽepai ateejida Cristopa jɨrɨt'eradaarã p'anadap'edaamaa. Mãgɨɨrã ɨt'aa t'ɨ̃jida ãchi pari mãik'aapa jua bɨjida ãchi ɨ̃rɨ. Mãga oojida ak'ɨpidait'ee ma mimia ãchimaa teeruta. 


text:
<pb/>Ma t'ẽepai, Ak'õrepa ooda Cristo piuda k'aurepa waapɨara jarateepachida mãik'aapa ijãapataarã waapɨara ĩwapachida Jerusalende. Judiorã ũk'uru, p'aareerã jida ichiaba Cristode ijãajida. Judiorã poroorãpa Esteban jita atadap'edaa 


text:
<pb/>Maapai Jerusalendepemaarã t'ãide Estebanpa oopachi ne-inaa eperãarãpa p'oyaa oodak'aa ãchi juadoopa. Mãga oopachi Tachi Ak'õrepa iru k'aripa bada perã. 


text:
Mamĩda ewari aba pachejida judiorã Tachi Ak'õre Ũraa jarateepata tedepema. Ma te t'ɨ̃jarapachida Esclavoorã P'anadap'eda Uchiadap'edaa. Mãɨrãpa nepɨra jɨrɨ chejida Estebanmaa. Ãchi ome chejida auk'a Cirene p'uurudepemaarã, Alejandría p'uurudepemaarã, Cilicia eujãdepemaarã mãik'aapa Ásia eujãdepemaarã. 


text:
Mamĩda aupedeedak'ãri, Esteban p'oyaa k'ĩup'eepidak'aa paji, Ak'õre Jaurepa iru k'ĩsia k'awaapida perã ãchia iidida p'anaut'ee. 


text:
Mapa awaraarãmaa p'aajida seewa jaradamerã ichia pedee k'achia pedeemaa bɨ Moisés ãpɨte mãik'aapa Tachi Ak'õre ãpɨte. 


text:
Mãgá p'uuru pidaarã, judiorã poro waibɨarã mãik'aapa Moisepa p'ãda jarateepataarã k'ĩraupik'oojida Esteban ome. Mãɨrãpa Esteban jita atadap'eda, atadachida Junta Suprema k'ĩrapite Tachi Ak'õre te waibɨade. 


text:
Mãpai ma p'aadap'edaarã aneejida seewa jaradamerã. Mãɨrãpa mãgajida: —Nãgɨ́ eperãpa ik'achia pedeeparida ajida, Tachi Ak'õre te ãpɨte mãik'aapa Moisepa p'ãda ãpɨte. 


text:
Jara bɨ Jesús Nazaretdepemapa nãgɨ́ te t'eet'aait'ee mãik'aapa tachimaa waa oopi-e pait'ee Moisepa p'ãdade jaradak'a, tachia oodamerã. 


text:
<pb/>Judiorã poroorãpa mãik'aapa arii p'anadap'edaarãpa Esteban ak'ɨdak'ãri, chi k'ĩra ángel k'ĩrak'a unujida.<pb/>


text:
<pb/>Irua p'anauji: —Mɨchi auk'aarã mãik'aapa chonaarã, ũrítɨ. Tachi Ak'õre k'ĩra wãree bɨpa ichi unupijida aji, tachi ak'õchona Abrahammaa Mesopotamia eujãde bak'ãri, Harande banai naaweda. 


text:
Ak'õrepa jaraji:<pb/>‘Atabëipáde aji, pɨ eujã pɨ ëreerã ome mãik'aapa wãpáde aji, mɨa ak'ɨpiit'ee eujãmaa.’ <n>(Gn 12.1)</n> 


text:
Mãpai Abraham uchiaji Caldea eujãdeepa mãik'aapa banaji Harande. T'ẽepai chi ak'õre piuk'ãri, Tachi Ak'õrepa Abraham aneeji na eujãdee tachi ɨ̃rá p'anɨmãi. 


text:
Mamĩda na eujã maarepida waide tee-e paji irumaa; bɨɨrɨ aba t'ɨait'ee pida. Jĩp'a jaraji teeit'ee irudeepa uchiadait'eerãmaa iru piuda t'ẽepai, Abraham waide warra wẽe baji mĩda. 


text:
Ma awara Ak'õrepa jaraji:<pb/>‘Pɨdeepa uchiadait'eerã p'anapataadait'eeda aji, awaraa eujãde mimiamaa chĩara-it'ee. Mama esclavoorã p'anadait'ee mãik'aapa jãpemaarãpa ãra miapi iru p'anadait'ee cuatrocientos años.’ <n>(Gn 15.13)</n> 


text:
Mamĩda Ak'õrepa ichiaba jaraji:<pb/>‘Mɨa k'achia ooit'eeda aji, ãra esclavoorã papirutaarã. T'ẽepai ãra mamãik'aapa uchiadait'ee mãik'aapa mɨmaa ɨt'aa t'ɨ̃dait'eeda aji, na eujãde.’ <n>(Gn 5.14)</n> 


text:
Mãgá pedee nɨ̃bɨde Abraham ome, Ak'õrepa jaraji Abrahampa tauchaa bɨmerã ichi warra k'ap'ɨade. Tachi Ak'õrepa k'inia baji mãga oodamerã ichi eperãarãpa ak'ɨpidait'ee ichide ijãa p'anɨ. Mapa Abraham warra Isaac t'ok'ãri, k'ãima ocho parumaa iru k'ap'ɨade tauchaa bɨji. Isaacpa mãga ooji ichi warra Jacob ome. Ichiaba Jacobpa mãga ooji chi warrarã doce ome. Mãɨrãdeepa Israel pidaarã ëreerã doce uchiajida. 


text:
<pb/>’Mãgɨ́ Jacob warrarã pada, tachi chonaarãpa, ãchi ɨ̃pema José k'ĩra unuamaa iru p'anapachida. Maperã netot'aajida esclavok'a Egiptodee wãyaa wãdap'edaarãmaa. Mamĩda Tachi Ak'õre José ome baji. 


text:
Maperã k'aripa ataji jõmaweda ne-inaa k'achiadeepa. Ma awara k'ĩsia k'awaapiji mãik'aapa k'inia iru bapiji rey Egiptodepema Faraonmaa. Mãgɨpa José Egiptodepemaarã poro waibɨa papiji ichi palaciode. 


text:
<pb/>’Ma t'ẽepai jarra oojida Egipto eujãde mãik'aapa Canaán eujãde. Maperã mak'ɨara nek'odait'ee wẽ-e paji. 


text:
Mamĩda Jacobpa k'awaak'ãri Egiptode ne-inaa k'oit'ee paraa, jãmaa pëiji ichi warrarã, ne-inaa netode. Mãgɨ́ paji tachi chonaarã naapɨara wãdap'edaa. 


text:
T'ẽepai, Josepa jara pëiji chi ak'õre Jacob mãik'aapa chi ëreerã jõmaweda chedamerã Egiptodee. Ãchi setenta y cinco paji. 


text:
Jacob bɨɨrɨ mãik'aapa chi warrarã bɨɨrɨ ateejida Siquem p'uurudee mãik'aapa mama ɨajida Abrahampa Hamor ëreerã juak'aawa netoda jãɨrade. 


text:
<pb/>’Ewari k'ait'a pak'ãri Tachi Ak'õrepa uchiapiit'ee Abrahamdeepa uchiadap'edaarã Egiptodeepa ichia jaradak'a, ãchi chok'ara p'anajida, ĩwa p'anadap'edaa perã. 


text:
Mãgɨ́ reypa tachi chonaarã k'ũraji waa ĩwanaadamerã. Ãchi chupɨria ooji. Jaraji ãchi warrarã ewaa t'o k'edeerã ita-aria piupidamerã. 


text:
Maapai t'oji Moisés. Tachi Ak'õrepa mãgɨ́ warra chai pia ak'ɨji. Mapa chi ak'õreerãpa atane õpee warimaa iru p'anajida ãchi tede. 


text:
Mamĩda p'oyaa waa merada-e paji. Mapa ituaba atabëidak'ãri, Faraón k'aupa unu ataji mãik'aapa wari ataji ichi warrak'a. 


text:
Mãgapɨ Moisés wariji Egipto pidaarã t'ãide mãik'aapa k'awaa wãji ne-inaa k'ĩra t'ãdoo Egiptodepemaarãpa k'awa p'anadap'edaak'a. Mãpai jõmaarãpa iru k'awajida, irua pedeeda k'aurepa mãik'aapa ooda k'aurepa.<pb/> 


text:
Mamĩda unuk'ãri Egiptodepemapa ichi auk'aa sĩmaa bɨ, Moisepa k'aripanaji mãik'aapa ma Egipto pida pee atapëiji.’ <n>(Ex 2.11-12)</n> 


text:
Moisepa k'ĩsiaji ichi auk'aarãpa ijãadai Tachi Ak'õrepa ichi pëida ãchi k'aripamerã. Mamĩda ãchia mãga ooda-e paji.<pb/> 


text:
‘Aɨ norema unuji Israel pidaarã omé chõomaa p'anɨ. Mãgá chõonaadamerã mãgaji: “¿Pãchi auk'aarã-ek'ã aji, jãgá chõo jõnadait'ee?” 


text:
Mãpai chi k'õp'ãyo sĩmaa badapa Moisés sĩat'aaji mãik'aapa mãgaji: “¿K'aipa pɨ tai porok'a bɨjima aji, taipa oopata ak'ɨmerã? 


text:
Mãga ũrik'ãri, Moisés mirudachi. Maap'eda t'ɨmɨ́ wãji Madián eujãdee. Mama banaji k'ĩra tewaraak'a. Ariipema wẽra atap'eda, warrarã omé paraaji. 


text:
<pb/>’Cuarenta años wãyaap'eda, ewari aba Moisés baji eujã pania wẽe bɨmãi Sinaí ee k'ait'a. Mama bɨde unuji pak'uru jep'eda t'ɨpɨtauk'a urua nɨ̃bɨ, angelpa aɨde ichi unupi bada perã. 


text:
Mãgá urua unuk'ãri, Moisés k'ait'aara wãji pi-iara ak'ɨit'ee k'ãata mãga bɨ. Mãga nɨde ũriji Tachi Ak'õrepa mãgaru:<pb/> 


text:
‘Mɨ pɨ chonaarã Ak'õre Waibɨa; Abraham, Isaac, Jacob ijãadap'edaa Ak'õre Waibɨa.’ <n>(Ex 3.6)</n> Mãga ũrik'ãri, Moisés bɨɨrɨ wëre nɨ̃beeji p'era nɨ̃bɨpa mãik'aapa p'oyaa ak'ɨk'aa paji ma pak'urumaa. 


text:
Mãpai Tachi Ak'õrepa mãgaji:<pb/>‘Pɨchi chancla ẽrat'aapáde aji, nama pɨ mɨ k'ĩrapite bainɨ̃ bairã. 


text:
Mɨa k'awa bɨ mɨ eperãarã chupɨria chitoonɨ Egiptode. Ũri bɨ ãchi bia chitoonɨ. Mapa cheji k'aripait'ee. Pɨa auk'a k'aripanáji. Mɨa pɨ Egiptodee pëiit'eeda aji.’ <n>(Ex 3.5-10)</n> 


text:
<pb/>’Aɨ naaweda ãchia Moisés pedee ũri k'iniada-e paji nãga p'anauda perã:<pb/>‘¿K'aipa pɨ tai porok'a bɨjima ajida, taipa oopata ak'ɨmerã?’ <n>(Ex 2.14)</n> Mãgá yiaraa pɨk'a iru p'anajida mĩda, Tachi Ak'õrepa ichi ángel pak'uru ɨɨrɨ-idaade unupida k'ap'ɨa pari Moisés pëiji ãchi porok'a. Tachi Ak'õrepa k'inia baji Moisepa ãchi uchia atamerã Egipto pidaarã juadeepa. 


text:
Mãgá Moisepa tachi chonaarã uchia p'e ataji Egiptodeepa. Ichia ne-inaa ooji eperãarãpa p'oyaa oodak'aa ãchi juadoopa mãgɨ́ eujãde, Mar Rojode mãik'aapa cuarenta años wãyaaruta misa eujã pania wẽe bɨde. 


text:
Mãgɨ́ Moisepa jaraji Israel pidaarãmaa:<pb/>‘Parãdeepa Ak'õrepa uchiapiit'ee ichi pedee jarapari mɨ jĩak'a.’ <n>(Dt 18.15)</n> 


text:
P'anadak'ãri eujã pania wẽe bɨde, Israel pidaarã pari Moiseta pedeeji ángel ome Sinaí eede. Ichiata Ak'õrepa jarada naapɨara p'ãji, tachi chonaarãpa mãik'aapa tachia mãgɨ́ ũraa ijãadap'eda, ichita p'anapataadamerã. 


text:
<pb/>’Mamĩda tachi chonaarãpa iru pedee ijãa k'iniada-e paji. Ma k'ãyaara waya Egiptodee wã k'iniadachida. 


text:
Mapa Moisés wẽ-e pak'ãri, ichi ɨ̃pema Aaronmaa mãgajida:<pb/>‘Tachi-it'ee ak'õre waibɨarã oopáde ajida, tachi naa o jaratee wãdamerã, k'awada-e p'anadairã sãgataji jã Moisés ome, Egiptodeepa tai ãyaa aneeda.’ <n>(Ex 32.1)</n> 


text:
Mãpai oojida p'ak'a chak'ek'a aɨ k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃dait'ee. Ne-animalaarã peejida aɨ k'ĩrapite paadait'ee mãik'aapa fiesta oojida o-ĩapa, ma p'ak'a chak'ek'a ooda-it'ee. 


text:
Maperãpɨ Tachi Ak'õre ãchi ik'aawaapa ãyaa wãji. Mapa pajãde nɨ̃bɨ ne-inaamaa ɨt'aa t'ɨ̃pachida, Tachi Ak'õremaa ɨt'aa t'ɨ̃dai k'ãyaara. Oojida Ak'õre pedee jarapataarãpa p'ãdap'edaade jara bɨk'a:<pb/>‘Israel pidaarã, parã cuarenta años eujã pania wẽe bɨde p'anadak'ãri, ¿mɨ-it'ee ne-animalaarã peedap'eda, paapachidak'ã, mɨde ijãa p'anadap'edaa perã? 


text:
Ma k'ãyaara parãpa ɨt'aa t'ɨ̃pachida Canaandepemaarã ak'õre waibɨa Molocmaa mãik'aapa Egiptodepemaarã ak'õre waibɨa Refanmaa. Mɨa mãga k'awa bɨ ne-inaa pãchi juapa oodap'edaa atee p'anadap'edaa perã pãchi wãrutamaa. Mapa mɨa parã ãyaa jërek'ooit'eeda aji, Babilónia p'uuru k'ãyaara t'ɨmɨara.’ <n>(Am 5.25-27)</n> 


text:
<pb/>’Tachi chonaarã eujã pania wẽe bɨde p'anadak'ãri, ateepachida Tachi Ak'õre te ne-edee ooda, k'irãpadait'ee Tachi Ak'õre arii bɨ ãchi ome. Mãgɨ́ te oojida Tachi Ak'õrepa Moisemaa ak'ɨpidak'a. Oojida aɨde ɨt'aa t'ɨ̃pataadait'ee Tachi Ak'õremaa. 


text:
Ma t'ẽepai tachi chonaarã mãgɨ́ tede ɨt'aa t'ɨ̃pachida ãchi chonaarãpa oodap'edaak'a. Mapa Tachi Ak'õrepa awaraa p'uuru ome jura chõo p'oyaapik'ãri, Josué ome chedap'edaarãpa ãchi ome aneejida mãgɨ́ te ne-edee ooda. Mãgá iru p'anapachida David rey parumaa. 


text:
Tachi Ak'õrepa Rey David k'inia iru bapachi. Mapa Davidpa iidiji Tachi Ak'õremaa te waibɨa oo teeit'ee, te pia oo k'inia bada perã Jacobpa ijãadap'edaa Ak'õre-it'ee. 


text:
Salomonpa mãgɨ́ te ooji mĩda, k'awa p'anɨ Tachi Ak'õre Waibɨa bak'aa te eperãarã juapa oodade. Mãga k'awa p'anɨ Ak'õre pedee jaraparipa jarada perã:<pb/> 


text:
‘Mɨ, Jõmaarã Rey, ɨt'arita baparida aji, mãik'aapa eujã mɨ jua ek'ari bɨ. ¿Te k'ãaredeeta mɨmaa oo teedait'eema? ¿Sãmata mɨ ɨ̃inait'eema? 


text:
<pb/>Mãpai Estebanpa mãgaji: —Parãpa Tachi Ak'õrede ijãa p'anɨda apata mĩda, t'ãri k'achia-idaa p'anapatada aji, ijãadak'aa beerãk'a. Ma awara k'ɨɨrɨ k'isua p'anapata, oo k'iniadak'aa perã Ak'õre Jaurepa oopi bɨk'a. Pãchi chonaarã́k'apɨ p'anɨ. 


text:
Parã chonaarãpa ichita Tachi Ak'õre pedee jarapataarã jɨrɨjida peedait'ee. Peejida chi p'ek'au k'achia wẽe bɨ cheit'ee bɨda apatap'edaarã. Maap'eda chi p'ek'au k'achia wẽe bɨ chek'ãri Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a ooit'ee, iru ichiaba jita atapidap'eda, peepijida parãpa. 


text:
Parã́pata Ak'õre Ũraa iru p'anapata angeleerã k'aurepa. Mamĩda at'ãri ooda-e p'anɨda aji, mãgɨ́ ũraa jara bɨk'a. Esteban peedap'edaa 


text:
Mamĩda Ak'õre Jaure ichi ome bada perã, ɨt'aa ak'ɨji mãik'aapa unuji Ak'õre k'ĩra wãree mãik'aapa Ak'õre juaraare Jesús bainɨ̃ bɨ. 


text:
Mãpai mãgaji: —Ak'ɨdapáde aji. Mɨa unu bɨ pajã ewa nɨ̃bɨ mãik'aapa unu bɨ Eperã Ak'õre Truadepema Ak'õre Waibɨa juaraare. 


text:
Jerusalén p'uurudeepa uchia atadap'eda, mãupa bat'amaa p'aneejida iru peet'aadait'ee. Auk'a k'aripajida Esteban ɨmɨateedap'edaarãpa. Ãchi ɨ̃rɨpema p'aru jɨ̃patap'edaa ata bɨjida eperã Saulo apatap'edaa bɨɨrɨ ik'aawa irua ak'ɨmerã, ãchia mãu bat'aruta misa. 


text:
<pb/>T'ẽepai bedabaiji mãik'aapa golpe ɨt'aa t'ɨ̃ji: —Tachi Waibɨa, ãchi chupɨria k'awáaji, mɨ nãgá k'achia oo p'anɨ mĩda. Mãga jarap'eda, piuji.<pb/>


text:
Esteban peedak'ãri, Saulo mama baji ak'ɨit'ee, ichi judiorã poroorã eere bada perã. Esteban piup'eda, ũk'uru Tachi Ak'õrede ijãapataarãpa ɨajida; ichiaba audú jẽejida iru-it'ee. Ma ewatedeepa Jerusalende Cristode ijãadak'aa beerãpa irude ijãapataarã jɨrɨjida peedait'ee. Mapa jõmaweda miruk'oodachida Judea eujãdee mãik'aapa Samaria eujãdee. Cristopa jɨrɨt'eradaarã aupai miruda-e paji. 


text:
Mãgá jɨrɨ p'anɨ misa, Saulopa Cristode ijãapataarã auk'a jɨrɨpachi. Te chaa t'ĩu wãpachi wẽraarã ɨmɨk'ĩraarã ome jita p'eit'ee. Maap'eda carcelde t'ɨpik'oopachi. Samariade jarateedap'edaa Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee 


text:
<pb/>Saulopa mãga oo baji mĩda, chi Jerusalendeepa mirudap'edaarãpa jaratee wãpachida Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee ãchi wãrutamaa. 


text:
Arii p'anadap'edaarãpa mãga ũridak'ãri mãik'aapa unudak'ãri irua ooda eperãarãpa p'oyaa oodak'aa ãchi juadoopa, waapɨara k'awa k'inia p'anajida. 


text:
Mama Felipepa uchiapik'oopachi netuaraarã merãtɨa bee eperãarã chok'ara k'ap'ɨadeepa. Mãgɨ́ netuaraarã ãra k'ap'ɨadeepa bia uchia wãpachida. Ma awara Felipepa jɨpak'oopachi eperãarã chok'ara chiwa beerã mãik'aapa p'oyaa ãchi bɨɨrɨpa pia nipadak'aarã. 


text:
<pb/>Mamĩda mama bapachi eperã t'ɨ̃jarapatap'edaa Simón. Mãgɨpa petau tau k'awaa baji mãik'aapa ma eujãdepemaarã k'ũra p'e iru bapachi ichia oo bɨ k'aurepa. Mapa ãchi t'ãide eperã waibɨak'a bapachi. 


text:
Waibɨara beerã, ek'ariara beerãpa paara iru pedee ũri k'inia p'anapachida mãik'aapa mãgapachida: —Tachi Ak'õrépata irumaa nãga oopi bɨ. 


text:
Mama bɨde Felipepa jarateeji: Jesucristo Tachi Ak'õrepa pëida mãik'aapa iru k'aurepa Tachi Ak'õrepa eperãarã p'ek'au k'achia wẽpapik'oopari. Mãga ijãadak'ãri, mãpema ɨmɨk'ĩraarã mãik'aapa wẽraarã poro choopijida. 


text:
Simonpa pida ijãaji. Maap'eda poro choopiji mãik'aapa nipaji Felipe ome. Unuk'ãri Felipepa ne-inaa oo bɨ eperãarãpa p'oyaa oodak'aa ãchi juadoopa, ichia k'awa-e bapachi sãga k'ĩsiai. 


text:
<pb/>Cristopa jɨrɨt'eradaarã Jerusalende p'anadap'edaarãpa ũridak'ãri Samaria pidaarãpa ijãaruta Ak'õrepa ooda Cristo piuda k'aurepa, mamaa pëijida Pedro Juan ome. 


text:
Arii panadak'ãri, ɨt'aa t'ɨ̃jida Samaria pidaarã Cristode ijãapataarã pari, Tachi Ak'õre Jaure ãra ome ba chemerã, 


text:
waide Ak'õre Jaure ãra k'ap'ɨade ba che-e bada perã. Jĩp'a poro choopijida Tachi Waibɨa Jesús t'ɨ̃de, ak'ɨpidait'ee irude ijãadap'edaa. 


text:
<pb/>Simonpa unuk'ãri Ak'õre Jaure che bɨ Cristopa jɨrɨt'eradaarãpa jua bɨrutade eperãarã ɨ̃rɨ, p'arat'a teeit'ee paji, ichia auk'a mãga ooit'ee. 


text:
Mãgaji: —Mɨmaa k'awaapidapáde aji, ichiaba mɨa jua bɨk'ãri eperã ɨ̃rɨ, Ak'õre Jaure iru ome ba chemerã. 


text:
<pb/>Mãpai Pedropa p'anauji: —¡Pɨchi p'arat'a ome atua baibeepáde aji, k'ĩsia bairã neto atai Tachi Ak'õrepa oopipari ichi jɨrɨt'eradaarãmaa! 


text:
Mãgá k'ĩsia amáaji mãik'aapa Tachi Ak'õremaa chupɨria iidíji. Mãga oorura, Tachi Ak'õrepa perdonaaipɨ pɨa k'achia oo k'inia bɨ. 


text:
Mɨa mãga jara bɨ k'awa bairã pɨ t'ãride tai ome k'ĩrau bɨ, waibɨara paruta perã pɨ k'ãyaara nãpemaarã k'ĩrapite. Wãara pɨ at'ãri p'ek'au k'achia jua ek'ari bɨ. 


text:
<pb/>Mãpai Simonpa p'anauji: —Parãpa Ak'õremaa chupɨria iididapáde aji mɨ pari, mɨ baainaamerã parãpa mɨmaa jaradap'edaade. 


text:
<pb/>Maap'eda Pedropa Juan ome ma p'uurudepemaarãmaa jarajida ãchia unudap'edaa Jesús ome nipadak'ãri. Ichiaba Tachi Ak'õrepa jara pëida jarateejida. Ma t'ẽepai chejida Jerusalendee. Mamĩda ode Samariade p'uuru bee chaa jaratee che wãpachida Tachi Ak'õrepa pedee pia jara pëida Cristode. Felipe Etiopía eujãdepema poro ome unuda 


text:
<pb/>Ma t'ẽepai, Tachi Ak'õrepa ichi ángel pëiji Felipemaa jaramerã: —Wã́ji barree, Jerusalendeepa chonaarãwedapema Gaza p'uurudee wãpari ode. Mãgɨ́ o wãyaapari eujã pania wẽe bɨde. 


text:
<pb/>Mãpai Felipe wãji mãik'aapa ode unuji eperã Etiopía eujãdepema. Mãgɨ́ Etiopiadepemaarã poro waibɨara paji. Ãchi reina p'arat'a jɨ̃apari paji. Ichi wã baji Jerusalendee Tachi Ak'õremaa ɨt'aa t'ɨ̃de. 


text:
Mata waya che wãji ichi eujãdee. Su-ak'ɨ baji ichi caballopa jidiupata carrode mãik'aapa lee wãji chonaarãwedapema Ak'õre pedee jarapari Isaíapa p'ãda. 


text:
<pb/>Felipe ma carro ik'aawa pak'ãri, ũriji Etiopiadepemapa Isaíapa p'ãda leemaa bɨ. Mãpai iidiji: —¿K'awa bɨk'ã aji, k'ãata jara k'inia bɨ pɨa leemaa bɨ? 


text:
<pb/>Etiopiadepemapa p'anauji: —¿Sãga mɨa k'awaayama aji, apidaapa mɨmaa jarateeda-eeta? Mãpai Felipemaa chupɨria iidiji bataumerã mãik'aapa ichi ik'aawa su-ak'ɨ beemerã. 


text:
Isaíapa p'ãdadepema ichia leemaa badade nãga p'ã baji:<pb/>‘Iru ateejida oveja ateepatak'a chi peepatamaa. Ara oveja k'ĩup'ee baparik'a chi k'ara t'ɨɨmaa p'anadak'ãri, mãga pɨk'a iru k'ĩup'ee baji. 


text:
Iru k'ĩra nejasiapijida mãik'aapa maarepida chupɨria k'awada-e paji. Ãchi audú t'ãri k'achia-idaa p'anadap'edaa perã, pee atapëijida. Maperã irudeepa warra apida uchiada-e paji. Mãgá iru peedak'ãri, uchiapijida na p'ek'au eujãdeepa.’ <n>(Is 53.7-8)</n> 


text:
<pb/>Mãpai Etiopiadepemapa Felipemaa iidiji: —Mɨ chupɨria k'awáaji. ¿K'aideta pedeemaa bɨma aji, na Ak'õre pedee jaraparipa; ichide wa awaraa eperãde? 


text:
<pb/>Mãpai Felipepa ma Etiopiadepemamaa mãgaji: —Pɨa leemaa bɨ Tachi Ak'õre Warrade; Jesús p'asada. Mãpai Felipepa jarateemaa beeji jõma Jesupa ooda eperãarã k'aripait'ee. 


text:
Maap'eda waawipai ode wãyaadak'ãri pania paraamãi, mãgɨ́ eperãpa mãgaji: —Nama pania paraa. ¿Sãap'eda mɨ poro choo-ema? aji. 


text:
<pb/>[Felipepa p'anauji: —Pɨa wãara Jesucristode ijãa bɨ pɨrã, pia bɨda aji. Ma eperãpa mãgaji: —Mɨa ijãa bɨda aji, Jesucristo Tachi Ak'õre Warra.] 


text:
<pb/>Ma carro t'ɨbaipip'eda, ãchi omee weda ɨrabaijida mãik'aapa wãjida pania paraamaa. Mama Felipepa poro chooji. 


text:
Paniadeepa uchiadak'ãri, Felipe wẽpadachi Tachi Ak'õre Jaurepa ateeda perã. Ma Etiopiadepemapa waa unu-e paji. Mamĩda ichi o-ĩa wãji ichi eujãdee. 


text:
Mãɨmisa Ak'õre Jaurepa Felipe uchiapiji Azoto p'uurude. Mamãik'aapa p'uuru bee chaa Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee jaratee wãpachi Cesarea p'uurude panarumaa.<pb/>


text:
Felipepa mãga oo bɨ misa, Saulopa Cristode ijãapataarã peek'ooit'eeda apachi. Mapa wãji judiorã p'aareerã poro waibɨamaa 


text:
mãik'aapa iidiji k'art'a p'ã teedamerã. K'ĩsia iru baji wãit'ee Damasco p'uurudee Tachi Ak'õre Ode P'anɨɨrãda apata jɨrɨde, ɨmɨk'ĩraarã wẽraarã ome, mãgɨɨrã jita p'e ateeit'ee Jerusalendee. Ma k'art'a p'ãdap'edaade jaraji Saulopa oo k'inia bɨ, judiorã poroorãpa Tachi Ak'õre Ũraa jarateepata te bee chaa k'awaadamerã mãik'aapa k'aripadamerã. 


text:
Ma k'art'a p'ãdap'edaa atap'eda, Saulo wãji. Damasco k'ait'a pa wãk'ãri, ɨt'ariipa ichi ɨ̃rɨ ɨ̃daa jẽra t'ĩudachi. 


text:
Mãga unuk'ãri, Saulo eujãde baainaji. Maap'eda pedee ũriji: —Saulo, Saulo ¿sãap'eda mɨchideerã jɨrɨ nima? aji. 


text:
<pb/>Saulopa iidiji: —¿Pɨ, k'aima? aji. Chi pedee badapa p'anauji: —Mɨ Jesupɨ, pɨa jɨrɨ ni eperãarã poro waibɨa. 


text:
<pb/>Saulo ome wã nipadap'edaarã pedee wẽe ak'ɨnɨ̃ p'aneejida p'era jõnɨpa, ãrapa pedee ũridap'edaa perã. Mamĩda unuda-e paji k'aipata pedee bɨ. 


text:
Ma t'ẽepai Saulo p'irabaidachi. Mamĩda tau ẽek'ãri, maarepida unuk'aa paji. Mãgá juade jitadap'eda, ateejida Damascodee. 


text:
<pb/>Ma p'uurude bapachi eperã Cristode ijãapari, t'ɨ̃jarapatap'edaa Ananías. Saulo mãga bɨ misa, Ak'õrepa k'ãimok'araa pɨk'a bɨde Ananías t'ɨ̃jaraji. Ichia p'anauji: —Tachi Waibɨa, mɨ nama bɨda aji. 


text:
<pb/>Ak'õrepa mãgaji: —Wã́ji calle t'ɨ̃jarapata Derechamaa mãik'aapa Judas tede iidíji Tarso pida, t'ɨ̃jarapata Saulo. Mãgɨpa mɨmaa ɨt'aa t'ɨ̃maa bɨda aji. 


text:
Mãgɨmaa k'ãimok'araa pɨk'a bɨde mɨa unupijida aji, eperã t'ɨ̃jarapata Ananías wãru irumaa mãik'aapa jua bɨru iru ɨ̃rɨ, waya pia unumerã. 


text:
<pb/>Mãga ũrik'ãri, Ananiapa mãgaji: —Tachi Waibɨa, mɨa ũridooda aji, jã eperãpa pɨde ijãapataarã miapida Jerusalende. 


text:
Ɨ̃rá nama che bɨ p'aareerã poroorãpa k'aripa k'inia p'anadairã. Maperã pëijidada aji, pɨde ijãapataarã jita p'e atade. 


text:
<pb/>Mamĩda Ak'õrepa p'anauji: —Wãpáde aji, mɨa iru jɨrɨt'erada perã mɨ ũraa jarateenamerã awaraa eujãdepemaarãmaa mãik'aapa ãchi reyrãmaa, ichiaba Israel pidaarãmaa. 


text:
Mɨa irumaa k'awapiit'eeda aji, sãgapɨ iru mia iru p'anapataadait'ee, mɨa ooda jaratee k'inia bɨ k'aurepa. 


text:
<pb/>Maap'eda Ananías wãji Saulo badamaa. Teeda panap'eda, jua bɨji iru ɨ̃rɨ mãik'aapa mãgaji: —K'õp'ãyo Saulo, pɨa unuda ode che wãk'ãri, Tachi Waibɨa Jesupata mɨ pëijida aji, pɨa waya unumerã mãik'aapa Tachi Ak'õre Jaure ome beemerã. 


text:
<pb/>Aramata Saulo taudeepa chik'o escamak'a baaijida mãik'aapa waya pia unu beeji. Maap'eda poro choopiji Ananiamaa. 


text:
T'ẽepai nek'oji waya juatau paraait'ee. Ewari chok'ara-ee beeji Damascodepemaarã Cristode ijãapataarã ome. Saulopa Damasco p'uurude jarateeda 


text:
Mãga ũridak'ãri, jõmaarãpa ak'ɨtrua para beepachi mãik'aapa mãgapachida: —¿Nãgɨ́ paji-ek'ã ajida, Jerusalende jɨrɨ nipapata peeit'ee jõmaweda Jesude ijãapataarã? ¿Ichiaba nama cheji-ek'ã ajida, ijãapataarã jita p'e ateede p'aareerã poroorãmaa? 


text:
<pb/>Mãga jarapachida mĩda, Saulopa ewari chaa waapɨara jarateepachi Jesuta Tachi Ak'õrepa pëida eperãarã k'aripamerã. Mapa judiorã Damascode p'anapatap'edaarãpa k'awadak'aa paji k'ãata k'ĩsiadai. Saulo judiorã juadeepa uchiada 


text:
Mamĩda ichia k'awaa ataji. Ãstaawa mãik'aapa p'ãrik'ua p'uuru t'ĩupata chaa ot'ewa p'anapachida uchiak'ãri jita atadait'ee. 


text:
Mamĩda ijãapataarãpa k'oraa choma bɨde t'ɨ atajida mãik'aapa chi p'uuru ik'aawa t'ɨak'au jẽra bɨ ɨ̃rɨɨpa ɨrabai pëijida. Mãgá mirudachi. Saulo Jerusalende 


text:
<pb/>Mamãik'aapa Saulo Jerusalendee wãji. Mama ijãapataarã ome k'õp'ãyo meraa k'inia baji. Mamĩda jõmaarãpa iru waawee p'anapachida. Ijãadak'aa paji wãara irua Cristode ijãa bɨ. 


text:
Awaraa ijãapataarã mãga p'anajida mĩda, Bernabepa ateeji Cristopa jɨrɨt'eradaarãmaa. Nepɨrɨji Saulopa Tachi Waibɨa unuda Damasco ode mãik'aapa Jesupa irumaa pedeeda. Maap'eda nepɨrɨji Saulo Damascode bak'ãri, waawee-ee jarateemaa bada Jesupa ooda. 


text:
Mãgá Saulo beeji Jerusalende mãik'aapa nipapachi Cristode ijãapataarã ome. Mama bɨde Cristopa ooda waawee-ee jarateepachi judiorãmaa. 


text:
Ichiaba aupedeepachi judiorã griego pedee pedeepataarã ome. Mapa ãrapa iru peet'aa k'inia p'anapachida. 


text:
Cristode ijãapataarãpa mãga k'awaadak'ãri, ateejida Cesarea p'uurudee. Mamãik'aapa pëijida Tarso p'uurudee. 


text:
<pb/>Maapai ijãapataarã Judeadepemaarã, Galileadepemaarã mãik'aapa Samariadepemaarã k'ãiwee p'anapachida. Ak'õre Jaurepa ãchi k'aripapachi perã, waapɨara oo k'awaa wãpachida Tachi Ak'õrepa oopi k'inia bɨ mãik'aapa chok'araara ĩwa wãpachida. Pedropa eperã t'ɨ̃jarapatap'edaa Eneas jɨpada 


text:
Ma eperã unuk'ãri, Pedropa irumaa mãgaji: —Eneas, Jesucristopa pɨ jɨparupɨ. P'irabaipáde aji, mãik'aapa pɨchi p'aru bedáji. Aramata Eneas p'irabaidachi. 


text:
Chok'ara Lida p'uurude p'anapatap'edaarãpa mãik'aapa Sarón eujãde p'anapatap'edaarãpa Eneas jɨpa bɨ unudak'ãri, Jesucristode ijãajida. Dorcas piup'eda, chok'ai p'irabaida 


text:
<pb/>Maapai Jope p'uurude baji wẽra Cristode ijãapari, t'ɨ̃jarapachida Tabita; griego pedeede Dorcas apata. Mãgɨ́ wẽrapa awaraarã k'aripapachi mãik'aapa chupɨria beerãmaa ne-inaa teepachi. 


text:
Ma wẽra k'ayaadachi mãik'aapa jai-idaaji. Judiorãpa oopatap'edaak'a iru k'ap'ɨa k'uit'aadap'eda, te ɨt'ɨpema pisode bɨnajida. 


text:
Maapai Pedro Lida p'uurude baji. Lida Jope p'uuru k'ait'a bada perã, ijãapataarãpa eperãarã omé pëijida irumaa. Mãganajida: —Isapai chepáde ajida, Jopedee. 


text:
<pb/>Pedro wãji ãchi ome mãik'aapa panadak'ãri, ateejida piuda bɨmaa. Jõmaweda p'ẽtrãarã jẽe para baji iru ik'aawa mãik'aapa Pedromaa ak'ɨpijida Dorcapa p'aru k'aat'ɨda chok'ai bak'ãri. 


text:
Pedropa jõmaweda taawaa uchiapik'ooji. Mãpai bedabaip'eda, ɨt'aa t'ɨ̃ji. T'ẽepai jai-idaa badamaa ak'ɨji mãik'aapa mãgaji: —¡Tabita, p'irabáiji! Iru tau ẽeji mãik'aapa Pedro unuk'ãri, su-ak'ɨ beeji. 


text:
Pedropa juadeepa p'irabai ataji mãik'aapa t'ɨ̃ p'eji chi p'ẽtrãarã mãik'aapa awaraa ijãapataarã, ãchimaa ak'ɨpiit'ee chok'ai bɨ. 


text:
Pedro Jope p'uurude bɨ misa, Cesarea p'uurude baji eperã t'ɨ̃jarapatap'edaa Cornelio. Mãgɨ́ Romadepema soldaorã batallondepema poro paji. Ma batallón t'ɨ̃jarapachida Italiadepema. 


text:
Mãgɨ́ eperã t'ãri pia bapachi. Ichi tedepemaarã ome Tachi Ak'õrede ijãapachida. Ichiaba p'arat'a teepachi judiorã k'aripait'ee mãik'aapa Tachi Ak'õremaa ɨt'aa t'ɨ̃pachi. 


text:
<pb/>Ewari aba a las tres, k'ãimok'araa pɨk'a bɨde taawapemak'a unuji ɨt'aripema ángel ichimãi t'ĩuru mãik'aapa jararu: —¡Cornelio! 


text:
<pb/>Corneliopa waaweede mãgɨ́ ángel k'ĩra ak'ɨ nɨ̃beep'eda, iidiji: —¿K'ãata k'inia bɨma? aji. P'anauji: —Tachi Ak'õrepa ũrijida aji, pɨa ɨt'aa iidida mãik'aapa unu bɨ pɨa p'arat'a teepari chupɨria beerãmaa. Pɨa pia oo bɨ iru k'ĩrapite. 


text:
Irua pɨmaa Ak'õre net'aa jarateeit'ee. Awaraa Simón, ne-e p'oopari tede bɨ. Mãgɨ́ p'usa ide baparida aji. 


text:
<pb/>Ma ángel ichi ome pedeemaa bada wãk'ãri, Corneliopa t'ɨ̃ pëiji ichi mimiapataarã omé mãik'aapa Romadepema soldao aba Ak'õrede ijãa bada. 


text:
Mãgɨ́ p'arude ne-animalaarã k'ĩra t'ãdoo p'anajida: bɨɨrɨpa nĩuteepata, bipa nĩuteepata mãik'aapa wãabaipata. 


text:
<pb/>Pedropa p'anauji: —Tachi Waibɨa, k'o-eda aji, mɨchi t'oru weda waide k'ok'aa perã jãgee ne-animalaarã, pɨa k'oik'araa bɨda ada. 


text:
Pedropa k'ĩsia beeji k'ãata jara k'inia baji ichia unuda mãgɨ́ k'ãimok'araa pɨk'a badade. Mãga nɨde Simón te iidi wãdapa Cornelio mimiapataarã pachejida te t'ĩupata t'aide. 


text:
<pb/>At'ãri Pedro k'ĩsiamaa bɨde ichi k'ãimok'araa pɨk'a badade, Ak'õre Jaurepa mãgaji irumaa: —Eperã õpeerãpa pɨ jɨrɨ nidada aji. 


text:
<pb/>Pedro ɨrabaip'eda, mãgaji ma eperãarãmaa: —Mɨda aji, parãpa jɨrɨ p'anɨ. ¿K'ãata oo che p'anɨma? aji. 


text:
<pb/>P'anaujida: —Tai chejida Cornelio, Romadepema soldaorã poropa pëida perã. Iru Tachi Ak'õrede ijãapari mãik'aapa t'ãri pia bapari. Mapa jõmaweda Cesareadepema judiorãpa iru k'inia iru p'anapata. Ɨt'aripema angelpa jaraji irumaa tai pëimerã pɨ atade, pɨ iru temaa wãmerã jarateede. 


text:
<pb/>Mãpai Pedropa teeda t'ĩupip'eda, nek'opiji mãik'aapa p'aru teeji k'ãidamerã. Aɨ norema, Pedro wãji ãchi ome. Jopedepema ijãapataarã ũk'uruurãpa iru k'õp'ãyanajida. 


text:
<pb/>Aɨ norema panajida Cesareade, Corneliopa nɨmaa badamãi, ichi te pidaarã ome mãik'aapa ichia t'ɨ̃ pëida k'õp'ãyoorã k'iniarã ome. 


text:
Pedro aɨ temaa panak'ãri, Cornelio taawaa cheji mãik'aapa Pedro k'ĩrapite bedabaidachi, irumaa ɨt'aa t'ɨ̃it'ee. 


text:
Mãpai Pedropa mãgaji: —Parãpa k'awa p'anɨda aji, tai judiorã t'ĩudaik'araa bɨ judio-eerã tede mãik'aapa k'õp'ãyo meraadaik'araa bɨ parã ome. Mamĩda Tachi Ak'õrepa mɨmaa k'awapijida aji, jõmaarã ome k'õp'ãyo meraaipia bɨ. 


text:
<pb/>Corneliopa p'anauji: —K'ãima k'ĩmari paruda aji, na horak'a k'ewara, mɨ ɨt'aa t'ɨ̃maa bɨ misa, eperã p'aru uchiterree jɨ̃ bɨ mɨ k'ĩrapite bainɨ̃ ba cheji. 


text:
Jaraji ma eperãpa: “Cornelio, Ak'õrepa ũrijida aji, pɨa ɨt'aa iidida mãik'aapa unu bɨda aji, pɨa p'arat'a teepari chupɨria beerãmaa. Pɨa pia oo bɨ iru k'ĩrapite. 


text:
Eperã pëipáde aji, Jope p'uurudee eperã t'ɨ̃jarapata Simón Pedro atade. Iru baparida aji, awaraa Simón ne-e p'oopari tede p'usa ide.” 


text:
Maperã mɨa isapai pëiji pɨ jɨrɨde mãik'aapa pɨ t'ãri pia bairã, cheji. Ɨ̃rá nama jõmaweda p'anɨ misa Ak'õre k'ĩrapite, taipa ũri k'inia p'anɨda aji, jõma Tachi Ak'õrepa pɨmaa jarapiru. Pedropa Cornelio tede jarada 


text:
<pb/>Mãpai Pedro pedeemaa beeji: —Ɨ̃rá wãara mɨa k'awaaruda aji, Tachi Ak'õrepa mɨ auk'aarã apemaarã k'ãyaara pipɨara ak'ɨ-e bɨ. 


text:
Tachi Ak'õrepa k'awapiji Israeldeepa uchiadap'edaarãmaa ichia ãchi k'ãiwee p'anapiit'ee Jesucristo k'aurepa, iru jõmaarã Waibɨa perã. 


text:
Parãpa pia k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa ooda Galilea eujãde mãik'aapa Judea eujãde, Juanpa poro chooipia bɨda a nipada t'ẽepai. 


text:
Ichiaba k'awa p'anɨ Tachi Ak'õrepa Jesús Nazaretdepema pëida ichia oopi bɨk'a oomerã, ichi Jaurepa k'aripap'eda. Mãgɨ́ Jesupa ne-inaa eperãarãpa p'oyaa oodak'aa ãchi juadoopa oo nipaji mãik'aapa jɨpapachi eperãarã netuara merãtɨa beerã. Mãga oopachi Tachi Ak'õre iru ome bada perã. 


text:
Tai iru ome nipapatap'edaarãpa unujida jõmaweda irua ooda Judea eujãde mãik'aapa Jerusalén p'uurude. Ichiaba p'anajida iru kurusode peedak'ãri. 


text:
Judiorã jõmaarãmaa unupi-e paji. Jĩp'a taimaapaita unupiji, Tachi Ak'õrepa aɨ naaweda tai jɨrɨt'erada perã iru unudamerã. Chok'ai p'irabaida t'ẽepai iru tai ome nek'oji ak'ɨpiit'ee wãara chok'ai bɨ. 


text:
Aɨ t'ẽepai irua tai pëiji judiorãmaa jaranadamerã taipa unudap'edaa mãik'aapa jarateenadamerã iruta Tachi Ak'õrepa bɨda jõmaarã Waibɨa. Ak'õre ewari waibɨa ewate chok'ai p'anɨɨrãpa oopata mãik'aapa piudap'edaarãpa oopatap'edaa ak'ɨit'ee. 


text:
Jõmaweda Ak'õre pedee jarapataarãpa irua ooit'ee bada k'awa p'anajida mãik'aapa jarapachida Tachi Ak'õrepa iru k'aurepa wẽpapipariit'ee irude ijãarutaarãpa p'ek'au k'achia oopata. Tachi Ak'õre Jaure judio-eerãmaa cheda 


text:
Judiorã ijãapataarã Pedro ome chedap'edaarã ak'ɨtrua para beeji, Tachi Ak'õrepa ichi Jaure ba chepida perã judio-eerã k'ap'ɨade. 


text:
Mãpai Pedropa mãgaji: —Tachi Ak'õrepa na eperãarãmaa ichi Jaure pëiru taimaa pëidak'a. Mãga bɨta, ¿k'aipa poro choonaapáde adayama? aji. 


text:
<pb/>Mãpai Pedropa jaraji Jesucristo t'ɨ̃de poro choopidamerã. Maap'eda Corneliopa chupɨria iidiji Pedromaa ãchi ome taarã beemerã.<pb/>


text:
Cristopa jɨrɨt'eradaarã mãik'aapa apemaarã ijãapataarã Judea eujãde p'anɨɨrãpa ũrijida judio-eerãpa Tachi Ak'õrepa jara pëida ũridap'eda, ichiaba Cristode ijãadap'edaa. 


text:
Mapa Pedro waya chek'ãri Jerusalendee, ũk'uru judiorã Cristode ijãa p'anadap'edaarã k'ĩrau p'anajida irua ooda k'aurepa judio-eerã t'ãide. 


text:
<pb/>—Mɨ bajida aji, Jope p'uurude. Ɨt'aa t'ɨ̃maa bɨde k'ãimok'araa pɨk'a bɨde unuji lienzok'a bɨ ɨt'ariipa mɨmaa che wã. Ma k'ɨ̃ chaa jɨ̃ beeji. 


text:
Pi-ia ak'ɨji k'awaait'ee k'ãata edajãde paraaji. Unuji ne-animalaarã k'ĩra t'ãdoo, bɨɨrɨpa nĩuteepata, k'achia beepata, bipa nĩuteepata mãik'aapa wãabaipata. 


text:
Tachi Ak'õre Jaurepa mɨmaa jaraji wãmerã ãra ome, k'ĩsia-ee. Na k'õp'ãyoorã seis wãjida ichiaba mɨ ome. Jõmaweda t'ĩujida ma eperã ichi mimiapataarã pëi bada temãi. 


text:
Ma eperãpa taimaa nepɨrɨji ichia ángel unuda mãik'aapa ma angelpa jarada: “Eperã pëipáde aji, Jope p'uurudee eperã t'ɨ̃jarapata Simón Pedro atanadamerã. 


text:
<pb/>’Mɨ pachep'eda, pedeemaa beek'ãri, Ak'õre Jaure ãramaa cheji, naaweda tachi judiorãmaa chedak'a. 


text:
Mãga pak'ãri, mɨa k'irãpaji Tachi Waibɨapa jarada: “Wãara Juan Bautistapa poro choopachi paniapa. Mamĩda Tachi Ak'õrepa ichi Jaure ba chepiit'ee parã k'ap'ɨade.” 


text:
Mãgá mɨa k'awaaji Tachi Ak'õrepa ichi Jaure ba chepi k'inia bɨ ãra ome tachi ome ba chepidak'a, auk'a ijãapata perã Tachi Waibɨa Jesucristode. Mãga bɨta ¿sãga mɨa Tachi Ak'õrepa ooda k'achia bɨda ayama? aji. 


text:
<pb/>Jerusalendepema ijãapataarãpa mãga ũridak'ãri, k'ĩup'ee para beeji. Maap'eda ɨt'aa t'ɨ̃jida Tachi Ak'õremaa. Mãgajida: —¡Mãgara Tachi Ak'õrepa ichi Jaure judio-eerã k'ap'ɨade ichiaba ba chepiit'ee, k'achia oodaamaa p'aneedak'ãri mãik'aapa Jesucristode ijãadak'ãri! ¡Mãgá ichita iru ome chok'ai p'anapataadait'ee! Ijãapataarã Antioquía p'uurude chip'epatap'edaa 


text:
<pb/>Esteban piuda t'ẽepai, Jesucristode ijãapataarã jɨrɨmaa p'anadak'ãri peedait'ee, ũk'uru miruk'oodachida Fenicia eujãdee, Chipre isladee mãik'aapa Antioquía p'uurudee. Ãchi wãdap'edaa chaa Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee jarateepachida judiorãmaa aupai. 


text:
Mamĩda Cristode ijãapataarãpa Chipredepemaarã mãik'aapa Cirene p'uurudepemaarã chedap'eda Antioquía p'uurude, Jesupa ooda eperãarã k'aripait'ee jarateepachida judio-eerãmaa. 


text:
Panak'ãri, Bernabepa unuji Tachi Ak'õrepa ãra k'aripada. Mapa o-ĩadachi. Ũraaji t'ãripa Cristode ijãadamerã mãik'aapa irua oopi bɨk'a oodamerã. 


text:
Bernabé eperã t'ãri pia bapachi. Cristode pia ijãapachi mãik'aapa oopachi Tachi Ak'õre Jaurepa oopi bɨk'a. Maperã eperãarã chok'ara Cristode ijãajida iru k'aurepa. 


text:
Unu atak'ãri, ateeji Antioquiadee. Mama p'aneejida año aba ijãapataarã ome jarateemaa Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee. Eperãarã chok'araarãpa ãchia jarateeda ũripachida. Antioquía p'uurude naapɨara Cristode ijãapataarã t'ɨ̃ bɨjida Cristodeerã. 


text:
Mama p'anɨde mãɨrãdepema aba t'ɨ̃jarapatap'edaa Agabo, ijãapataarã k'ĩrapite bainɨ̃ beep'eda, Tachi Ak'õre Jaurepa jarapiji jarra oodait'ee jõmaweda Roma jua ek'ari p'anɨɨrã eujãde. Wãara, aɨ t'ẽepai mãgɨpa jaradak'a p'asaji César Claudio Romadepema reyrã poro waibɨa bak'ãri. 


text:
Antioquiadepema Cristode ijãapataarãpa mãga ũridak'ãri, pedeeteejida Judeadepema ijãapataarã k'aripadait'ee, ãchia p'arat'a teedai pitapai. 


text:
Mãgɨ́ p'arat'a p'edap'eda, Judeadepema ijãapataarã ak'ɨpataarãmaa tee pëijida Bernabé ome mãik'aapa Saulo ome.<pb/>


text:
Bernabé Saulo ome Antioquía p'uurude at'ãri p'anɨ misa, Rey Herodepa Cristode ijãapataarã ũk'uru jɨrɨmaa beeji miapiit'ee. 


text:
Herodepa k'awaak'ãri judiorã o-ĩa p'anɨ ichia oo bɨ unudap'eda, ichiaba Pedro jita atapiji. Mãga ooji judiorãpa fiesta pan levadura wẽe k'opata oo p'anɨde. 


text:
Pedro jita atadap'eda, Herodepa carcelde t'ɨ nɨ̃bɨpiji. Mama Romadepema soldaorã dieciséis p'epachida k'ĩmarik'ĩmarii carcel jɨ̃adamerã. Herodepa k'ĩsia iru baji Pedro ɨmɨateeit'ee eperãarã taide Pascua fiesta t'ẽepai. 


text:
Mãgá Pedro baji carcelde jɨ̃apari paraa. Mamĩda awaraa Cristode ijãapataarãpa ewari chaa ɨt'aa t'ɨ̃pachida iru pari. Tachi Ak'õrepa Pedro uchiapida carceldeepa 


text:
<pb/>Herodepa Pedro ɨmɨateeit'ee pada ewate aɨ noreweda p'ãrik'ua, Pedro jua cadenapa soldao jua k'ĩraichaa jɨ̃p'eda, k'ãi baji ãchi esajĩak'a. Mãɨmisa apemaarã soldaorã taawa jɨ̃amaa p'anapachida chi t'ĩupatamãi. 


text:
Mãga nɨde Pedromãi ɨ̃daadachi mãik'aapa ɨt'aripema ángel bainɨ̃ ba cheji. Mãgɨpa Pedro orromãi t'õbaiji mãik'aapa mãgaji: —¡Isapai p'irabáiji! Mãga jararuta, cadena baaik'oodachida Pedro juadeepa. 


text:
Mãpai ma angelpa mãgaji: —P'aru jɨ̃ beep'eda, pɨchi chancla jɨ̃ béeji. Mãga ooji Pedropa. Maap'eda mãgaji angelpa: —Pɨchi ɨ̃rɨpema p'aru jɨ̃ beep'eda, mɨ ome chéji. 


text:
<pb/>Pedro uchiaji iru t'ẽe, k'awa-ee wãara wa seewa angelpa oo bɨ. Ichi k'ĩsia-it'ee k'ãimok'araa pɨk'a baji. 


text:
Mamĩda wãyaajida chi jɨ̃apari naapema, maap'eda araarepema ichiaba. Carcel puerta hierrodee ooda badamãi pachedak'ãri calle jãdee uchiadait'ee, ma puerta ichi itu ewadachi. Uchiadap'eda, calle jãde wãjida mãik'aapa ma angelpa ituaba atabëiji. 


text:
<pb/>Mãpai Pedropa k'awaaji k'ãimok'araa-e bɨ. Mapa mãgaji: —Ɨ̃rá mɨa k'awa bɨda aji, wãara Tachi Ak'õrepa ichi ángel pëiji mɨ k'aripait'ee Herodes juadeepa mãik'aapa judiorã poroorã k'achia oodait'ee padadeepa. 


text:
<pb/>Mãga k'awaak'ãri, Pedro wãji María temaa. Mãgɨ́ Juan nawe paji. Ma Juan ichiaba t'ɨ̃jarapachida Marcos. Arii ijãapataarã chok'ara ɨt'aa t'ɨ̃maa p'anajida Pedro pari. 


text:
Ma te t'ĩupata taawaik'a eereepa Pedropa t'ɨ̃ji. Mãpai te ak'ɨpari awẽra Rode apatap'edaapa ak'ɨ cheji k'awaait'ee k'aita mãga ni. 


text:
Mãga ũridak'ãri, mãgajida: —¿K'ĩra k'awa-ee nɨ̃bɨk'ã? ajida. Mamĩda ichia wãarada ak'ãri, ãchia mãgapachida: —Iru-epɨ, Tachi Ak'õre angelpɨ; iru ome nipaparida ajida. 


text:
<pb/>Mãɨmisa Pedropa taawaik'a eereepa t'ɨ̃maa bapachi. Mãpai puerta ewadap'eda, unudak'ãri, p'eradachida. 


text:
Mamĩda ichi juapa jaraji k'ĩup'ee p'aneedamerã mãik'aapa nepɨrɨji sãga Tachi Ak'õrepa ichi carceldeepa uchia atada. Maap'eda mãgaji: —Nepɨrɨde wã́tɨ Santiagomaa mãik'aapa apemaarã Cristode ijãapataarãmaa. T'ẽepai Pedro wãji awara ãyaa. 


text:
Herodepa k'awaa atak'ãri, jaraji jɨrɨnadamerã. Mamĩda p'oyaa unuda-e pada perã, chi soldaorã jɨ̃a p'anadap'edaarãmaa iidip'eda, jita p'e atapiji mãik'aapa peepik'ooji. Ma t'ẽepai Herodes uchiaji Judeadeepa mãik'aapa Cesarea p'uurude banaji. Herodes piuda 


text:
<pb/>Maapai Herodes k'ĩrau baji Tiro p'uurudepemaarã ome mãik'aapa Sidón p'uurudepemaarã ome. Mapa ãchi wãjida iru ome pedeede. Mamĩda panadak'ãri, p'aajida Herodes mimiapataarã poro aba, Blastomaa, irua naapɨara chupɨria iidinamerã ãchi pari, chõoda-e pait'ee. Mãga oojida ãchia ne-inaa k'odait'ee netonapachida perã Herodes jua ek'ari p'anadap'edaarã eujãde. 


text:
Ma eperãpa iidinak'ãri, Herodepa jaraji ichia jararu ewate chedamerã. Ma ewate pak'ãri, ichi p'aru pia jɨ̃ beep'eda, rey su-ak'ɨ beeparide su-ak'ɨ banaji mãik'aapa pedeemaa beeji. 


text:
Ichi pedeemaa ũridak'ãri, eperãarã biuk'a nɨ̃beeji mãik'aapa mãgapachida: —Nãgɨ́ eperã nama pedeemaa bɨ eperã-eda ajida. Ak'õre waibɨ́ak'ata bɨda apachida. 


text:
<pb/>Aramata, angelpa Herodes k'ayaapit'aaji, irua ɨtrɨa-e pada perã mãga jaradak'ãri. Mapa mok'it'a k'ida p'uapa piuji. 


text:
<pb/>Maapai ijãapataarã chok'araara ĩwa wãpachida. T'ɨmɨpɨara jaratee wãpachida Tachi Ak'õrepa ooda Cristo piuda k'aurepa. 


text:
<pb/>Bernabé Saulo ome Jerusalendepema ijãapataarãmaa tee chejida ma p'arat'a ijãapataarãpa teedap'edaa Antioquiade. Maap'eda waya wãjida Antioquiadee. Ãchi ome ateejida Juan. Mãgɨ́ ichiaba t'ɨ̃jarapachida Marcos.<pb/>


text:
Antioquiadepema Cristode ijãapataarã t'ãide paraaji Ak'õre pedee jarapataarã mãik'aapa jarateepataarã. Mãgɨɨrã paji Bernabé, Simón (ichiaba t'ɨ̃jarapata Nerro), Lucio Cirene p'uurudepema, Menahem (auk'a warida Galilea pidaarã poro Herodes ome) mãik'aapa Saulo. 


text:
Ewari aba mãɨrã ɨt'aa t'ɨ̃maa p'anɨde nek'oda-ee, Ak'õre Jaurepa mãgaji: —Awara bɨdapáde aji, Bernabé mãik'aapa Saulo, mɨa ãra jɨrɨt'erada perã oodamerã mimia mɨa k'ĩsia iru bɨ ãchi-it'ee. 


text:
<pb/>Ɨt'aa t'ɨ̃dap'eda nek'oda-ee, mãgɨɨrã ɨ̃rɨ jua bɨjida, maap'eda pëijida. Saulo Bernabé ome Chipre islade 


text:
<pb/>Tachi Ak'õre Jaurepa mãgá pëida perã, Bernabé Saulo ome wãjida Seleucia p'uurudee. Mama barcode bataudap'eda, Chipre isladee wãjida. 


text:
Salamina p'uurude panadak'ãri, Tachi Ak'õrepa ooda Cristo piuda k'aurepa judiorãmaa jarateemaa p'aneejida, Tachi Ak'õre Ũraa jarateepata tede. Ichiaba Juan Marcos mama nipaji ãchi ome k'aripait'ee. 


text:
<pb/>Chipre isla jõmaweda bɨɨrɨpa wãyaa wãdapa, jaratee wãjida Pafos p'uurude panarutamaa. Mama ununajida judío t'ɨ̃jarapatap'edaa Barjesús. Mãgɨpa petau tau k'awaa baji. Seewa-idaa bapachi, ichia Tachi Ak'õre pedee jaraparida apachi perã. 


text:
Mãgɨ́ Romadepema poro Sergio Paulo k'õp'ãyo paji. Sergio Paulo k'ĩsia k'awaa baji. Mapa t'ɨ̃ pëiji Bernabé mãik'aapa Saulo, ũri k'inia bada perã ãchia jarateepata Tachi Ak'õrepa ooda Cristo piuda k'aurepa. 


text:
Mamĩda ãchia jarateemaa p'anɨ misa, mãgɨ́ petau tau k'awaa bɨpa, (griego pedeede Elimas apatap'edaa) jarapachi Romadepema poromaa irua ijãanaamerã ãchia jaratee p'anɨ. 


text:
Mãpai Saulo, ichiaba Pablo apatap'edaapa, Ak'õre Jaure iru ome bapachi perã, mãgɨ́ petau tau k'awaa bɨ k'ĩra pia ak'ɨji mãik'aapa mãgaji: 


text:
<pb/>—¡Seewa-idaa, netuara warra! ¡K'achia ooyaa bɨ! ¿Chĩara k'ũra k'inia bɨ-ek'ã seewa jara bɨpa? ¿Sãap'eda Ak'õrepa jarateepida pɨa seewada aparima? 


text:
Ɨ̃raweda Ak'õrepa pɨ k'achia ooit'ee. Pɨ tau p'ãriu baibeeit'ee. Taarã mãgá nipait'eeda aji, ak'õrejĩru unu-ee. Aramata Elimas tau p'ãriudachi mãik'aapa pariatua jɨrɨ nipapachi ichi juadeepa jidibai ateedamerã. 


text:
Romadepema poropa mãga unuk'ãri mãik'aapa ãchia jaratee p'anɨ ũrik'ãri, k'awaaji wãarata pedee p'anɨ. Mapa Cristode ijãaji. Pablo Bernabé ome Antioquía p'uurude 


text:
<pb/>Pablo mãik'aapa ichi ome nipapatap'edaarã Pafos p'uurudeepa barcode wãjida Perge p'uurudee. Mãgɨ́ p'uuru Panfilia eujãde bɨ. Mama p'anɨde Juan Marcopa ãchi atabëiji mãik'aapa ãpɨtee wãji Jerusalendee. 


text:
Mamĩda ãchi Pergedeepa wãjida Antioquía p'uurudee. Mãgɨ́ p'uuru Pisidia eujãde bɨ. Mama p'anɨde ɨ̃ipata ewate t'ĩujida judiorã Tachi Ak'õre Ũraa jarateepata tede mãik'aapa su-ak'ɨ p'aneejida. 


text:
Mãgɨ́ tedepema judiorã poroorãpa Moisepa p'ãda mãik'aapa Ak'õre pedee jarapataarãpa p'ãdap'edaa pedeedap'eda, jara pëijida Pablomaa mãik'aapa Bernabemaa: —Tachi auk'aarã, parãpa eperãarãmaa pedee pia jara k'inia p'anɨ pɨrã, ɨ̃raweda jaradapáde aji. 


text:
<pb/>Mãpai Pablo ɨt'a ak'ɨnɨ̃ beep'eda mãik'aapa juapa jarap'eda k'ĩup'ee p'aneedamerã, mãgaji: —Ũrítɨ Israel pidaarã mãik'aapa parã awaraa eujãdepemaarã, Tachi Ak'õrede ijãa p'anɨɨrã. 


text:
Tai Israel pidaarãpa ijãa p'anɨda aji, chonaarãweda Tachi Ak'õrepa tai chonaarã jɨrɨt'eraji ichi-it'ee. Ãchi ĩwapiji Egiptode, at'ãri awaraa eujãdepemaarãk'a p'anajida mĩda. Ichi juapa ãchi mamãik'aapa uchiapiji, ichi jõmaarã k'ãyaara waibɨara bairã. 


text:
Canaán eujãde panadak'ãri, ichia Canaandepema awara-awaraa to pidaarã siete k'iniipiji, ãra eujã tai judiorã chonaarãpa atadamerã. 


text:
Ak'õrepa tai judiorã jɨrɨt'eradak'ãriipa mãgɨ́ eujã Canaánde atarutamaa cuatrocientos cincuenta años paji. ’Ma t'ẽepai Tachi Ak'õrepa eperãarã charraarãk'a bɨji aba-abaa, ãchi ak'ɨpataadamerã, ichi pedee jarapari Samuel ãchi poro waibɨa parumaa. 


text:
Mãpai ãchia iidijida Samuelmaa rey bɨmerã ãchi ak'ɨpari. Mapa Tachi Ak'õrepa Saúl ãchi rey papiji cuarenta años. Mãgɨ́ Quis warra paji, Benjamín ëreerãdepema. 


text:
Aɨ t'ẽepai Saúl uchiapip'eda, Tachi Ak'õrepa Rey David bɨji iru pari. Mãgaji:<pb/>‘Mɨa Jesé warra David unujida aji, mɨa k'inia bɨk'a. Ichiaba mɨa k'awa bɨda aji, irua ooit'ee mɨa oopi k'inia bɨk'a.’ <n>(1 S 13.14)</n> 


text:
<pb/>’Rey David ëreerãdeepa uchiaji Tachi K'aripapari. Mãgɨ́ Jesús, Tachi Ak'õrepa pëida Israel pidaarã k'aripamerã, ichia naaweda jaradak'a ichi pedee jarapataarã it'aideepa. 


text:
Mãgɨ́ Jesús chei naaweda, Juan Bautistapa jarateepachi jõmaweda Israel pidaarãmaa ãchi p'ek'au k'achia oo amaadamerã mãik'aapa poro choopidamerã. 


text:
Mãpai Juanpa, ichi mimia aupa wãk'ãri, mãgaji:<pb/>‘Mɨ parã poro waibɨa-e, parãpa k'ĩsia p'anɨk'a. Mamĩda mɨ t'ẽepai cheit'eeda aji, eperãarã poro waibɨara bɨ. Mɨa iru chancla jida ẽraik'araa bɨda aji, iru mɨ k'ãyaara waibɨara bairã.’ <n>(<a href='B:480 01:7'>Mr 1.7</a>)</n> 


text:
<pb/>’Mɨchi auk'aarã, Abrahamdeepa uchiadap'edaarã, ichiaba parã judio-eerã, ¡ũrítɨ! Tachi Ak'õrepa tachi jõmaarãmaa jara pëi bɨ sãga ichia tachi o k'achiadeepa k'aripa ata k'inia bɨ. 


text:
Eperãarã Jerusalende p'anapatap'edaarãpa mãik'aapa ãchi poroorãpa k'awada-e p'anajida Jesús Tachi Ak'õrepa pëida eperãarã k'aripamerã. Ichiaba k'awadak'aa paji Tachi Ak'õrepa jara k'inia bada chonaarãwedapema Ak'õre pedee jarapataarãpa p'ãdap'edaade, ɨ̃ipata ewari chaa judiorãpa mãgɨ́ leepata mĩda Ak'õre Ũraa jarateepata tede. Maperã ãchiata oojida ma ũraade jaradap'edaak'a Jesús peepidak'ãri. 


text:
Irua maarepida k'achia oo-e paji. Mamĩda ãchia iru pee k'inia p'anajida. Mapa Pilatomaa iidinajida peepit'aamerã. 


text:
Maap'eda jõma oodap'eda iru ome Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara badak'a, awaraarãpa kurusodeepa ɨrabai atadap'eda, ɨanajida. 


text:
Aɨ t'ẽepai iru ome chedap'edaarãpa Galileadeepa Jerusalendee unuda chok'ara unupachida, mãik'aapa ɨ̃rá tai auk'aarãmaa ãchia unudap'edaa jara p'anɨ. 


text:
<pb/>’Mapa taipa parãmaa nãgɨ́ pedee pia jara k'inia p'anɨ. Tai judiorã chonaarãmaa Tachi Ak'õrepa jaraji 


text:
aba pëiit'ee eperãarã k'aripade. Mamĩda ichia mãgɨ́ pëi-e paji tai chonaarã chok'ai p'anɨ weda. Jĩp'a pëiji ãchideepa uchiadap'edaarã, tachi ɨ̃rapemaarã chok'ai p'anɨde. Mãgɨ́ pëida paji ichi Warra Jesús, ichia chok'ai p'irabaipida. K'awa p'anɨ ichi Warra pëiji ichi ũraa p'ãdadepema Salmode jara bairã:<pb/>‘Mɨa idi jõmaarãmaa jara bɨ pɨ mɨ Warra.’ <n>(Sal 2.7)</n> 


text:
Tachi Ak'õrepa jaraji ichi Warra chok'ai p'irabaipiit'ee, waa piu-e pait'ee ichi ũraa p'ãdade jara bɨk'a:<pb/>‘Rey Davidmaa jaradak'a mɨa ooit'ee, mɨa wãarata jarapari perã.’ <n>(Is 55.3)</n> 


text:
Ichiaba jara bɨ awaraa Salmo p'ãdade:<pb/>‘Pɨa mɨ k'ap'ɨa beraupi-e pait'ee, mɨa oopari perã pɨa mɨmaa oopi bɨk'a.’ <n>(Sal 16.10)</n> 


text:
<pb/>’Wãara na eujãde bak'ãri, Rey Davidpa ooji Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru badak'a. Maap'eda jai-idaaji. Ɨajida chi ak'õreerã ik'aawa mãik'aapa ichi k'ap'ɨa beraudachi. 


text:
Maperãpɨ, tachi auk'aarã, k'awaadaipia bɨ Tachi Ak'õrepa tachia p'ek'au k'achia oopata wẽpapipari Jesús piuda k'aurepa. 


text:
Ma k'aurepa ichide ijãapataarã p'ek'au k'achia wẽe p'anɨ Tachi Ak'õre k'ĩrapite. Moisepa p'ãdak'a oodap'edaa k'aurepa p'ek'au k'achia wẽpak'aa paji mĩda, Tachi Ak'õrepa Jesude ijãapataarã p'ek'au k'achia wẽpapipari, Jesupa ooda k'aurepa. 


text:
‘Ũrítɨ parã chi oo iru p'anapataarãpa Tachi Ak'õrepa jara bɨ. Ak'ɨ́tɨ mãik'aapa ak'ɨtrua para bátɨ. Parã at'ãri chok'ai p'anɨde mɨa ooit'ee ne-inaa parãpa ijãada-e pai, aɨ naaweda abaapa parãmaa mãga jararu pɨjida.’ <n>(Hab 1.5)</n> 


text:
<pb/>Pablo Bernabé ome judiorã Ak'õre Ũraa jarateepata tedeepa uchiadak'ãri, chi waa k'awa k'inia p'anadap'edaarãpa chupɨria iidijida ɨ̃ipata ewate pak'ãri waya jaratee chedamerã. 


text:
Judiorã mãik'aapa judio-eerã Tachi Ak'õrede ijãapataarã uchiadap'eda, chok'ara wãjida Pablo mãik'aapa Bernabé t'ẽe. Maperã ãchia ma Ak'õrede ijãapatap'edaarãmaa ũraajida k'irãpadamerã Tachi Ak'õrepa ãchi k'aripada Cristo piuda k'aurepa. 


text:
<pb/>Apema tomiade ɨ̃ipata ewate, perá jõmaweda p'uuru pidaarã cheepurujida Ak'õrepa jarapida ũride. 


text:
Mamĩda judiorãpa unudak'ãri eperãarã chok'ara see nɨ̃bɨ, k'ĩraudachida mãik'aapa Pablomaa ik'achia jaramaa p'aneejida, Cristo ãpɨte paara. 


text:
Mãpai Pablopa Bernabé ome waawee-ee p'anaujida: —Tachi Ak'õrepa tai naapɨara pëijida ajida, parã judiorãmaa ichia jara pëida Cristode jarateedamerã. Mamĩda parãpa ũri k'iniada-e p'anadairã, pãchi k'ĩradoopa atuadait'ee. Mãga p'anadairã, tai wãdait'ee judio-eerãmaa jarateede. 


text:
Mãga oodait'ee Tachi Ak'õre Ũraa p'ãdade jara bairã:<pb/>‘K'õp'ãyoorã ome lámpara pëipatak'a ɨ̃daamerã ode p'ãrik'ua nipadak'ãri, mãga pɨk'a mɨa pɨ pëiru mɨ o ak'ɨpimerã na p'ek'au eujãdepemaarãmaa. Mɨa mãgá pëiru k'inia bairã pɨa chi t'ɨmɨara beerã paara o k'achiadeepa k'aripa atamerã.’ <n>(Is 49.6)</n> 


text:
<pb/>Judio-eerãpa mãga ũridak'ãri, o-ĩa para beeji mãik'aapa Tachi Ak'õrepa jara pëida pia bɨda apachida. Mãpai Cristode ijãajida chi Tachi Ak'õrepa k'ĩsia iru bada ichita chok'ai p'anapataadamerã. 


text:
Mãgɨɨrãpa Tachi Ak'õrepa ooda jaratee wãpachida ãchi wãrutamaa. Cristo piuda k'aurepa irua tachi o k'achiadeepa k'aripa ataji. 


text:
Mamĩda judiorãpa pedeejida wẽraarã ãchik'a Tachi Ak'õre waaweepataarã ome. Pablo Bernabé ome ãpɨte ik'achia pedeejida. Maperã ma p'arat'ara beerãpa mãik'aapa ɨmɨk'ĩraarã chi p'uuru pidaarã poroorãpa Pablo Bernabé ome ma eujãdeepa jëret'aajida. 


text:
Mãɨrãpa mãga oodak'ãri, Pablo Bernabé ome ãchi bɨɨrɨ p'ora nẽep'ejida ak'ɨpidait'ee waa jarateeda-e pait'ee ma judiorãmaa, Cristode ijãadak'aa p'anadap'edaa perã. Maap'eda wãjida Iconio p'uurudee. 


text:
Pablo Bernabé ome mãgá jërek'oojida mĩda, chi Cristode ijãapataarã ma eujãde o-ĩa p'anajida, Tachi Ak'õre Jaure ãchi ome bada perã.<pb/>


text:
Iconiode panadak'ãri, oojida Antioquiade oodap'edaak'a. T'ĩujida judiorã Ak'õre Ũraa jarateepata tede mãik'aapa jarajida Tachi Ak'õre Jaurepa jarapidak'a. Mapa judiorã chok'ara Cristode ijãajida, judio-eerã jida ichiaba. 


text:
Mamĩda judiorã Cristode ijãa k'iniada-ee p'anadap'edaarãpa pedee k'achia jaramaa p'aneejida Pablo mãik'aapa Bernabé ãpɨte. Mapa judio-eerã k'ĩraudachida ãra ome. 


text:
Mãga p'anajida mĩda, ãchi omé arii taarãjida mãik'aapa waawee-ee jarateepachida Tachi Ak'õrepa jarapidak'a, Cristopa ãchi k'aripa bapachi perã. Jarateepachida Tachi Ak'õrepa eperãarã pia ooda Cristo piuda k'aurepa. Maperã Ak'õrepa ãchimaa oopiji ne-inaa eperãarãpa p'oyaa oodak'aa ãchi juadoopa. 


text:
Mamĩda, mãga oo p'anajida mĩda, ma p'uuru pidaarã k'ĩsia awara-awaraa p'anajida. Ũk'uru judiorã eere p'anajida, jõdee chi apemaarã Cristopa jɨrɨt'eradaarã eere. 


text:
Maapai ũk'uru judiorã mãik'aapa judio-eerã pedeeteejida ãchi poroorã ome miapidait'ee; mãupa bat'a peedait'ee. 


text:
Mamĩda Pablopa Bernabé ome k'awaadak'ãri, mirudachida Licaonia eujãdee, Listra p'uurude mãik'aapa Derbe p'uurude, ichiaba ma p'uuru ik'aawa. 


text:
Mama ichiaba Jesupa ooda eperãarã k'aripait'ee jarateepachida. Listrade Pablomaa mãupa bat'adap'edaa 


text:
<pb/>Listra p'uurude p'anɨde unujida eperã p'oyaa t'ɨak'aa bɨ, ichi t'oru weda chiwa bada perã. Ma eperã su-ak'ɨ baji 


text:
ũrimaa Pablopa jarateemaa bɨ. Pablopa irumaa ak'ɨk'ãri mãik'aapa unuk'ãri wãara ijãa bɨ, k'awaji jɨpaipia bɨ. 


text:
Mapa ma eperãmaa golpe pedeeji: —P'irabáiji mãik'aapa jĩp'a bainɨ̃ béeji. Aramata ma eperã p'inajɨ̃tɨ bainɨ̃ beeji mãik'aapa p'ɨrrɨa beeji. 


text:
Pablopa ooda unudak'ãri, arii p'anadap'edaarã biuk'a nɨ̃beeji Licaonia pidaarã pedeede. Mamĩda Pablopa Bernabé ome ãrapa jara p'anɨ k'awada-e paji. Ãrapa mãgajida: —¡Nãgɨɨrã ak'õre waibɨarã, ɨt'ariipa edaa che p'anɨ tachi t'ãide eperãarãk'a! 


text:
<pb/>Mãpai Bernabé t'ɨ̃ bɨjida Greciadepemaarã ak'õre waibɨa Zeus. Jõdee Pablo t'ɨ̃ bɨjida Hermes, ichiata pedee bapachi perã. 


text:
Ma p'uuru t'ĩupata k'ait'a Zeumaa ɨt'aa t'ɨ̃pata te iru p'anajida. Maperã atapijida Zeus p'aaremaa aneemerã p'ak'a ɨmɨk'ĩra, paadait'ee Pablo mãik'aapa Bernabé k'ĩrapite; ma awara nep'ono aneemerã teedait'ee Pablomaa mãik'aapa Bernabemaa, ãchi ak'õre waibɨarã jĩak'aapa. 


text:
Mamĩda Bernabé Pablo ome k'awaadak'ãri mãgá oo p'anɨ ɨt'aa t'ɨ̃dait'ee ãchi k'ĩrapite, ãchi p'aru jẽt'aajida t'ãri p'uapa. Maap'eda nãga bia t'ĩudachida eperãarã t'ãide: 


text:
<pb/>—Eperãarã, ¿sãap'eda nãga oorutama? ajida. Tai ichiaba eperãarãpɨ parãk'a. Ma-it'eepɨ tai che p'anɨ jaradait'ee nãgee net'aa vale-ee baibɨde ijãa amaadamerã; ma k'ãyaara Tachi Ak'õrede ijãadamerã, iru ichita bapari perã. Tachi Ak'õrepa ooji pajã, na eujã, p'usa mãik'aapa ne-inaa jõmaweda aɨde nɨ̃bɨ. 


text:
Mamĩda ichia ãra ak'ɨ baji. Mãga oo bɨpa ak'ɨpiji ichi Tachi Ak'õre. Ichiata parã-it'ee k'oi chepipari ne-uu pia chaumerã. Mãgá iru p'anɨ nek'odait'ee mãik'aapa o-ĩa p'anadait'ee. 


text:
<pb/>Pablopa Bernabé ome ma jõma jarajida mĩda, perá p'oyaada-e paji eperãarã p'ak'a ɨmɨk'ĩra peenaadamerã mãik'aapa ɨt'aa t'ɨ̃naadamerã ãchi k'ĩrapite. 


text:
<pb/>Aɨ t'ẽepai pachejida judiorã Antioquía p'uurudeepa mãik'aapa Iconio p'uurudeepa. Eperãarã ãchi eere pa atadap'eda, Pablomaa mãupa bat'ajida peet'aadait'ee. Piu bɨ jĩak'aapa, p'uuru k'idaa jidiu baibɨnajida. 


text:
Mamĩda Cristode ijãapataarã Pablomãi seedaidak'ãri, waya p'irabaiji. Maap'eda waya wãji p'uurudee mãik'aapa aɨ norema wãji Bernabé ome Derbe p'uurudee. 


text:
<pb/>Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee jarateedak'ãri Derbede, eperãarã chok'ara ijãajida. Mama bap'eda, ãpɨtee chejida Listradee, Iconiodee mãik'aapa Antioquiadee. 


text:
Ma nipadap'edaa chaa ũraajida Cristode ijãapataarã waapɨara ijãa p'aneedamerã mãik'aapa mãgajida: —Ɨt'aa wãdai naaweda, tachi ichita miadait'eeda ajida, Cristode ijãapata perã. 


text:
<pb/>Ichiaba ijãapataarã para bee chaa ũk'uru jɨrɨt'erajida ijãapataarã ak'ɨ p'anapataadamerã. Mãpai ɨt'aa t'ɨ̃dap'eda nek'oda-ee, ijãapataarã jõmaweda Ak'õre juade bɨjida. Pablo Bernabé ome Antioquía p'uurudee wãdap'edaa 


text:
Mama barcode bataudap'eda, wãjida Antioquía p'uurudee, chi ijãapataarãpa Ak'õre juade bɨdap'edaamãi, irua ãchi pia ak'ɨ bapariimerã. Mãgá irua k'aripapachi perã, ãchia oojida jõma irua k'inia badak'a oodamerã ma wãdade. 


text:
Pachedak'ãri Antioquiade, Cristode ijãapataarã t'ɨ̃ p'ejida mãik'aapa nepɨrɨjida Tachi Ak'õrepa ãchi pari ooda. Ichiaba nepɨrɨjida Ak'õrepa judio-eerãmaa ijãapida. 


text:
Maapai eperãarã Judeadeepa chejida Antioquiadee. Mãgɨɨrãpa Jesude ijãapataarãmaa jarateemaa p'aneejida. Mãgajida: —Pãchi ɨmɨk'ĩraarã k'ap'ɨade tauchaa bɨda-e pɨrã Moisepa p'ãdade jara bɨk'a, ɨt'aa wãda-e pait'eeda ajida. 


text:
<pb/>Mãpai Pablo Bernabé ome ijɨ̃atɨ pedeejida ãchi ome. Maap'eda Jesude ijãapataarãpa Pablo, Bernabé mãik'aapa awaraarã pëijida Jerusalendee mãgɨ́ jarateeda iidinadamerã Cristopa jɨrɨt'eradaarãmaa mãik'aapa Jerusalendepema ijãapataarã ak'ɨpataarãmaa. 


text:
<pb/>Antioquiadepema ijãapataarãpa ãchi pëidap'eda, Fenicia eujãde mãik'aapa Samaria eujãde wãyaajida. Nepɨrɨjida judio-eerãpa Cristode ijãa p'anadap'edaa. Mãga ũridak'ãri, mãpema Cristode ijãapataarã o-ĩadachida. 


text:
<pb/>Pablo Bernabé ome Jerusalende pachedak'ãri, awaraa ijãapataarãpa ãra auteebaijida Cristopa jɨrɨt'eradaarã ijãapataarã ak'ɨpataarã ome. Chip'edaidap'eda ãra ome, Pablo mãik'aapa Bernabé nepɨrɨjida jõma Tachi Ak'õrepa ooda ãchi pari. 


text:
Mamĩda ũk'uru fariseorã Cristode ijãapataarã, p'irabaijida mãik'aapa mãgajida: —Judio-eerã ijãa p'anɨɨrãmaa tauchaa bɨpidaipia bɨ ãchi ɨmɨk'ĩraarã k'ap'ɨade mãik'aapa oopidaipia bɨda ajida, Moisepa p'ãdade jara bɨk'a. 


text:
<pb/>Mãpai seedachida Cristopa jɨrɨt'eradaarã mãik'aapa ijãapataarã ak'ɨpataarã k'ĩsiadait'ee ma pedee jaradade. 


text:
Taarã aupedee jõnɨde, Pedro p'irabaiji mãik'aapa mãgaji: —Ɨ̃pemaarã Cristo k'aurepa, parãpa k'awa p'anɨda aji, taarãru Tachi Ak'õrepa mɨ jɨrɨt'eraji Jesucristopa ooda eperãarã k'aripait'ee jaranamerã judio-eerãmaa, ãchia auk'a Jesude ijãadamerã. 


text:
Tachi Ak'õrepa ãchi t'ãride iru p'anadap'edaa k'awa bada perã, ak'ɨpiji ichia ãchi jida k'inia iru bɨ, tachi k'inia iru bɨk'a. Mãga ak'ɨpiji ãchimaa pëik'ãri ichi Jaure, tachimaa pëidak'a. 


text:
Tachi Ak'õrepa ãchi auk'a ak'ɨpari tachik'a. Mãga k'awa p'anɨ ãchia p'ek'au k'achia oopata auk'a wẽpapik'ooda perã Cristode ijãadak'ãri, tachi ome oodak'a. 


text:
Ɨ̃rá, ¿tachia sãga oodaima? ¿Oodaipia bɨk'ã Tachi Ak'õrepa jara-e padata? ¿Jõma ijãapataarãmaa oopidaik'ã mãgee ne-inaa chaaree Moisepa p'ãdade jara bɨk'a? Tachia mãik'aapa tachi chonaarãpa mãgee ne-inaa jõmaweda p'oyaa ooda-e paji. 


text:
Maperã mãga oodaik'araa bɨ. Tachia ijãa p'anɨ Tachi Waibɨa Jesucristo tachi ome t'ãri pia bairã, tachi o k'achiadeepa k'aripa atait'ee ɨt'aa wãdamerã. Ãchia auk'a mãga ijãa p'anɨda aji. 


text:
<pb/>Maap'eda jõma k'ĩup'ee para beeji Bernabé Pablo ome nepɨrɨmaa p'aneedak'ãri Tachi Ak'õrepa oopida ãchimaa judio-eerã t'ãide, eperãarãpa p'oyaa oodak'aa ãchi juadoopa. 


text:
Simón Pedropa et'ewa nepɨrɨjida aji, Tachi Ak'õrepa judio-eerã k'aripada. Tachi Ak'õrepa ãchi jida jɨrɨpari ichideerã p'aneedamerã. 


text:
‘Nãga bap'eda, mɨa Rey David trua waya papiit'ee irudeepa uchiada jua ek'ari. Mɨa ooit'ee Israel pidaarã t'ãidepema te k'arawapataarãpa oopatak'a. Te t'eedaik'ãri, ãrapa t'eedeechoo jẽra bada araa p'epata te chiwidik'a bainɨ̃ bɨdait'ee. 


text:
Mãga pɨk'a Rey Daviddeepa uchiadap'edaarã mɨde ijãa p'anɨ mɨa araa p'eit'ee apemaarã mɨde ijãa p'anɨɨrã ome. Maap'eda ma jõmaweda mɨchideerã papiit'ee mɨ Warra k'aurepa. Mãga ooit'ee chi mɨde ijãa p'anɨɨrã, Daviddeepa uchiada-e paji mĩda. 


text:
Chonaarãweda mɨa k'awapidak'a eperãarãmaa, mãga ooit'ee. Mɨ, Tachi Ak'õre Waibɨapa mãga jara bɨ.’ <n>(Am 9.11-12)</n> 


text:
<pb/>Mãpai Santiagopa mãgaji: —Tachi Ak'õrepa mãga jara bairã, mɨa nãga k'ĩsia bɨda aji. Tachia Moisepa p'ãdade jara bɨk'a oopidaik'araa bɨ judio-eerãmaa, mãgɨɨrã Tachi Ak'õrede ijãadak'ãri. 


text:
Ma k'ãyaara k'art'a p'ã pëidáma jaradait'ee k'onaadamerã nechiara ata bɨdap'edaa ne-inaa juapa ooda k'ĩrapite, aɨ k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃pata; wẽra apai ome p'anadamerã; ne-animal ɨ̃yapa jɨ̃a piuda chiara k'onaadamerã, aɨde waa paraa perã mãik'aapa ne-animal waa k'onaadamerã. 


text:
Mãgɨ́ ũraa aupai pëidaipia bɨ. Awaraa ũraa k'awa k'inia p'anɨ pɨrã, ɨ̃ipata ewari chaa ũridai Tachi Ak'õre Ũraa jarateepata tede. Chonaarãweda Moisepa p'ãda jarateepachidada aji, mãgee tede mãik'aapa ɨ̃rá at'ãri mãga oopata. Judio-eerãmaa k'art'a p'ãdap'edaa 


text:
<pb/>Mãpai Cristopa jɨrɨt'eradaarã, ijãapataarã ak'ɨpataarã mãik'aapa jõmaweda Jerusalendepema ijãapataarãpa pedeeteejida ũk'uru jɨrɨt'eradait'ee mãik'aapa pëidait'ee Antioquiadee Pablo ome mãik'aapa Bernabé ome. Nãgɨ́ eperãarã jɨrɨt'erajida: Judas, ichiaba t'ɨ̃patap'edaa Barsabás mãik'aapa Silas. Apemaarã ijãapataarãpa mãgɨ́ omé pia ak'ɨ p'anapachida ãchi poroorãk'a. 


text:
K'art'a p'ãdap'edaade nãga jara pëijida: Tai, Cristopa jɨrɨt'eradaarãpa, ijãapataarã ak'ɨpataarã ome na k'art'ade salude pëiruta parã judio-eerãmaa Cristode ijãa p'anɨɨrã Antioquía p'uurudepema, Siria eujãdepema mãik'aapa Cilicia eujãdepemaarã-it'ee. 


text:
Taipa ũrijida nãpemaarã ũk'uru parãmaa wãdap'edaa, mamĩda taipa pëida-eeta. Mãgɨɨrãpa pariatua ãchi k'ĩradoopa jaratee nipajida. Maperã parãpa k'awada-e paji ijãadait'ee Moisepa p'ãdade wa Pablopa jarateedade. 


text:
Mapa taipa pedeeteejida taidepemaarã ũk'uru jɨrɨt'eradait'ee mãik'aapa pëidait'ee parãmaa tai k'õp'ãyoorã k'iniarã Bernabé Pablo ome. 


text:
Taipa k'awa p'anɨ Pablo Bernabé ome waaweedak'aa piudait'ee Tachi Waibɨa Jesucristode ijãa p'anɨ k'aurepa. 


text:
Mapa ãchi ome parãmaa pëiruta Judas Silas ome. Ãchia parãmaa jõma taipa k'ĩsiadap'edaa na p'ãdade jara bɨk'a nepɨrɨdait'ee. 


text:
Tachi Ak'õre Jaurepa tai k'aripaji parãmaa ne-inaa audú chaaree oopinaadamerã. Nãgapai jara k'inia p'anɨ parãpa oodamerã. 


text:
K'onáatɨ nechiara ata bɨdap'edaa ne-inaa juapa ooda k'ĩrapite, aɨ k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃pata. Ne-animal ɨ̃yapa jɨ̃a piuda chiara k'onáatɨ mãik'aapa ne-animal waa k'onáatɨ. Ma awara p'ek'au oonáatɨ. Taipa jara p'anɨk'a ooruta pɨrã, pia oodait'ee. Mãgapai paji. 


text:
<pb/>Mãpai ma k'art'a p'ãdap'eda, pëijida Antioquiadee wãdap'edaarã ome. Mama panadap'eda, ijãapataarã jõmaweda t'ɨ̃ p'ejida mãik'aapa ma k'art'a ãchimaa teejida. 


text:
Judas Silas ome Tachi Ak'õre Jaurepa jarapiru jarapataarã pada perã, ichiaba ma ijãapataarãmaa ũraajida t'ãri o-ĩa p'aneedamerã. 


text:
Pablo Bernabé ome ichiaba p'aneejida awaraa ijãapataarã ome Antioquiade, Tachi Ak'õrepa pedee pia jara pëida Cristode jarateedait'ee. Pablo waya wãda ichi naaweda wãda ode 


text:
<pb/>Mãga p'anadap'eda, ewari aba Pablopa mãgaji Bernabemaa: —Waya wãdáma aji, ijãapataarã ak'ɨde, Tachi Ak'õrepa jara pëida Cristode jaratee nipadap'edaa p'uuru chaa. Ak'ɨdait'eeda aji, at'ãri ijãa p'anɨ wa mãga-e. 


text:
Mamĩda Pablopa atee k'inia-e paji, ãchi ik'aawaapa uchiada perã Panfilia eujãde, ãchi mimia at'ãri aupada-eeta. 


text:
Jõdee Pablopa jɨrɨt'eraji Silas ichi k'õp'ãyo pamerã. Ijãapataarãpa ãchi omé Ak'õre juade bɨjida irua ãchi pia ak'ɨ bapariimerã. Mãpai Pablo ichi k'õp'ãyo ome wãji. 


text:
Mamãik'aapa Pablo Silas ome panajida Derbe p'uurude mãik'aapa Listra p'uurude. Mama unujida ijãapari t'ɨ̃jarapatap'edaa Timoteo. Chi nawe judío wẽra Cristode ijãapari paji. Jõdee chi ak'õre Greciadepema paji. 


text:
Pablopa ichi ome ateeji mamãik'aapa. Mamĩda uchiadai naaweda, iru k'ap'ɨade tauchaa bɨji mãpemaarã judiorã k'aurepa. Ma eujãdepema jõmaarãpa k'awajida Timoteo ak'õre Greciadepema paji mãik'aapa ãrapa tauchaa bɨdak'aa paji ãchi warrarã k'ap'ɨade. 


text:
P'uuru bee chaa wãyaa wãdak'ãri, jara bëi wãpachida Cristopa jɨrɨt'eradaarãpa mãik'aapa ijãapataarã ak'ɨpataarãpa jara pëidap'edaa Jerusalendeepa. 


text:
Mãgá ijãapataarãpa pipɨara k'awaajida Cristopa oopi k'inia bɨ ãchimaa mãik'aapa waapɨara ijãajida irude. Ma awara ewari chaa ijãapataarã chok'araara ĩwa wãjida. Pablo k'ãimok'araa pɨk'a bada Troas p'uurude 


text:
<pb/>Ma wãrutade wãyaajida Frigia eujãde mãik'aapa Galacia eujãde, Tachi Ak'õre Jaurepa jarateepi-e pada perã Ásia eujãde. 


text:
Panadap'edaa ewate p'ãrik'ua, Pablo k'ãimok'araa pɨk'a bɨde unuji Macedonia eujãdepema ɨmɨk'ĩra bainɨ̃ bɨ. Mãgɨpa chupɨria iidiji Pablo wãmerã ichi eujãdee. Mãgaji: —Chéji Macedoniadee tai k'aripade. 


text:
<pb/>Pablo mãgá k'ãimok'araa pɨk'a bap'eda, aramata net'aa p'e atajida wãdait'ee Macedoniadee, k'ĩsia p'anadap'edaa perã Tachi Ak'õrepa jarateepi k'inia bɨ Cristopa ooda eperãarã k'aripait'ee ma eujãde. Ma wãdap'edaade mɨ jida auk'a wãji. Pablo Silas ome Filipos p'uurude 


text:
<pb/>Troas p'uurudeepa tai barcode bataujida. Mata Samotracia islade panajida. Mamãik'aapa aɨ norema Neápolis p'uurude panajida. 


text:
Neapolideepa wãjida Filipodee. Mãgɨ́ p'uuru waibɨa Macedonia eujãde bɨ. Ma p'uurude Romadepemaarã chok'ara p'anapachida. Mama k'ãima chok'ara-ee p'anajida. 


text:
Ɨ̃ipata ewate tai wãjida p'uurudeepa to idee, ma p'uurudepema judiorã ɨt'aa t'ɨ̃patamãi unudai jĩak'aapa. Unu atadak'ãri, su-ak'ɨ p'aneejida mãik'aapa jarateemaa p'aneejida wẽraarã cheepurudap'edaarãmaa. 


text:
Ma wẽraarã t'ãide baji aba t'ɨ̃jarapatap'edaa Lidia. Ma wẽra Tiatira p'uurudepema paji. Mãgɨpa netopachi p'aru pia t'ɨda p'up'uchia. Mãgɨ́ wẽrapa Tachi Ak'õremaa ɨt'aa t'ɨ̃pachi. Maperã Ak'õrepa irumaa ũripiji Pablopa jaratee bɨ. Pia ũrik'ãri, Cristode ijãa beeji. 


text:
Iru poro choopip'eda ichi te pidaarã ome, taimaa mãgaji: —Parãpa unu p'anɨ pɨrã mɨ wãara ijãa bɨ Jesucristode, mɨ tede p'ana chétɨ. Mãga jara bɨpa wãjida ichi temaa. Filipos p'uurude carcelde p'anadap'edaa 


text:
<pb/>Ewari aba tai waya ɨt'aa t'ɨ̃de wãdak'ãri ɨt'aa t'ɨ̃patap'edaamaa, unujida awẽra. Mãgɨ́ awẽra esclava paji. Mãgɨpa ne-inaa p'asait'ee bɨ jarapachi, ichi k'ap'ɨade netuara merãtɨa bada perã. Mapa ma awẽra chiparipa p'arat'ara jitapachi ichi k'aurepa. 


text:
Mãgɨ́ awẽra tai t'ẽe bia wãpachi: —Nãgɨ́ eperãarã Tachi Ak'õre Waibɨapa pëida jarateedamerã sãga eperãarã ɨt'aa wãdai. 


text:
<pb/>Ewari chok'ara mãga oopachi tai wãrutamaa. Mata ewari aba Pablopa ũriamaadaik'ãri, ãpɨtee ak'ɨji mãik'aapa mãgaji ma netuara k'ap'ɨade merãtɨa badamaa: —Jesucristo jõmaarã poro waibɨa perã, ichi t'ɨ̃de mɨa pɨmaa jara bɨ uchiadaimerã jã wẽra k'ap'ɨadeepa. Aramata ma netuara uchiadachi. 


text:
<pb/>Ma awẽra chipariirãpa mãga unudak'ãri, k'awaajida ãchi p'arat'a waa p'oyaa jitada-e iru k'ap'ɨa. Mapa Pablo Silas ome jita atadap'eda, ateejida ãchi p'uurudepema poroorãmaa, mãgɨɨrã chip'edaipatap'edaamãi. 


text:
Ma Romadepema poroorãmaa ateedap'eda, mãgajida: —Na judiorãpa tachi p'uuru pidaarã k'ĩraupirutada ajida, 


text:
mãik'aapa ne-inaa jarateemaa p'anɨ tachi Romadepemaarãpa oopata awara. Taipa mãga ũri k'iniada-e p'anɨda ajida. 


text:
<pb/>Mãpai p'uuru pidaarã chok'ara seedachida. Ãchi poroorãpa Pablo Silas ome p'aru ẽrapijida mãik'aapa wɨpijida pak'urupa. 


text:
Pia wɨpit'aadap'eda, carcelde t'ɨt'aajida mãik'aapa carceldepema jɨ̃aparimaa jarajida pia jɨ̃amerã, carceldeepa uchiapiamaapa. 


text:
Chi jɨ̃aparipa mãga ũrik'ãri, calabozo edupɨara badade t'ɨ nɨ̃bɨji mãik'aapa ãchi bɨɨrɨ t'ɨk'ooji cepode. 


text:
<pb/>Mãgá iru p'anajida mĩda, Pablo Silas ome ɨt'aa t'ɨ̃maa mãik'aapa k'arimaa p'anajida Tachi Ak'õremaa. Jõdee chi apemaarã carcel pidaarãpa ũrii p'anajida. 


text:
Esapɨte pak'ãri, awẽrachai golpe wëre nɨ̃beeji. Ma carcel perá t'eedachi. Aramata chi puerta jõmaweda ewak'oodachida. Presoorã juade nɨ̃bada cadena mãik'aapa cepo ichiaba jõma ẽt'ak'oodachida. 


text:
Ma carceldepema jɨ̃aparipa unuk'ãri chi puerta jõma ewa jẽra bɨ, ichi espada ẽt'a ataji ichi juadoopa piudariit'ee, carcel pidaarã jõma uchiadai p'anɨ jĩak'aapa. 


text:
<pb/>Mãpai carceldepema jɨ̃aparipa lámpara aneepip'eda, t'ĩudachi Pablo mãik'aapa Silas p'anadap'edaamãi. Ãchi k'ĩrapite wɨrrɨwɨrrɨa bedabai nɨ̃banaji p'era nɨ̃bɨpa. 


text:
Uchia p'e atap'eda calabozo edupɨara bɨdeepa, mãgaji: —Jarateepataarã, ¿k'ãata ooipia bɨma aji, mɨ ɨt'aa wãit'ee? 


text:
<pb/>Mãpai p'anaujida: —Jesucristode ijã́aji. Mãgara pɨ, pɨchi tedepemaarã ome ɨt'aa wãdayada ajida. 


text:
<pb/>Mãpai Tachi Ak'õrepa jara pëida Cristode jarateejida ma jɨ̃aparimaa mãik'aapa ichi tede p'anadap'edaarãmaa. 


text:
Aramata ma carceldepema jɨ̃aparipa Pablo Silas ome ateeji sɨɨk'ooit'ee ãchi k'ap'ɨade t'udak'a jẽra bada. Maap'eda iru ichi tedepemaarã ome poro choopijida. 


text:
Mãpai teedaa p'e ateep'eda, nek'opiji. Ma carcel jɨ̃apari ichi tedepemaarã ome o-ĩa p'anajida Tachi Ak'õrede ijãadap'edaa perã. 


text:
<pb/>Aɨ norema tap'eda Romadepema poroorãpa ãchi jɨ̃apataarã pëijida ma carceldepema jɨ̃aparimaa, Pablo Silas ome uchia pëimerã. 


text:
Maperã carceldepema jɨ̃aparipa mãgaji Pablomaa: —Mɨ poroorãpa jara pëi p'anɨda aji, parã uchia pëimerã. Mapa k'ãiwee wã́tɨ namãik'aapa. 


text:
<pb/>Mamĩda Pablopa mãgaji Romadepema poroorãpa pëidap'edaarãmaa: —Tai auk'a Romadepemaarã p'anɨta, wɨjidada aji, jõmaarã k'ĩrapite, charramaa ateeda-ee. Maap'eda carcelde t'ɨpijida. Ɨ̃rá jõdee, ¿merã uchiapi k'inia p'anɨ-ek'ã? ¡Mãga-epɨ! Namãik'aapa wãda-eda aji, ãchia uchia pëi cheda-emãi ãchi k'ĩradoopa. 


text:
<pb/>Pablopa jarada ãchi poroorãmaa jaranadak'ãri mãik'aapa jã eperãarã auk'a Romadepemaarãda adak'ãri, mãɨrã poroorã p'eradachida, ãchia wɨpidap'edaa perã mãik'aapa carcelde t'ɨ nɨ̃bɨdap'edaa perã. 


text:
Mapa chedap'eda, chupɨria iidijida Pablomaa Silas ome perdonaadamerã ãchia oodap'edaa. Mãpai uchiapijida carceldeepa mãik'aapa p'uurudeepa. 


text:
Pablo Silas ome ma carceldeepa uchiadap'eda, wãjida Lidia temaa. Mama ijãapataarã jõmaarãmaa ũraajida t'ãri o-ĩa p'aneedamerã. Maap'eda wãjida ma p'uurudeepa.<pb/>


text:
Mamãik'aapa ãchi wãdade Pablo Silas ome wãyaajida Anfípolis p'uurude mãik'aapa Apolonia p'uurude. Maap'eda Tesalónica p'uurude panajida. Mãgɨ́ p'uurude baji Tachi Ak'õre Ũraa jarateepata te. 


text:
Maperã Pablo ichia oopatak'a p'uurude panak'ãri, jãmaa wãji. Mama beeji tomia õpee mãik'aapa ɨ̃ipata ewari chaa aupedeeji arii p'anadap'edaarã ome. 


text:
Ak'õre Ũraa p'ãdade ak'ɨpipachi sãga Cristo chupɨria nɨ̃bait'ee mãik'aapa piup'eda, p'irabaiit'ee. Jarapachi: —Nãgɨ́ Jesús parãmaa mɨa jaratee bɨ Cristota, Tachi Ak'õrepa pëida eperãarã k'aripamerã. 


text:
<pb/>Mãga ũridak'ãri, judiorã ũk'uru Cristode ijãajida mãik'aapa araa nipapachida Pablo mãik'aapa Silas ome. Ichiaba ijãajida judio-eerã; Tachi Ak'õrede ijãa p'anadap'edaarã chok'ara mãik'aapa wẽraarã p'arat'ara beerã. 


text:
Judiorã Cristode ijãada-ee p'anadap'edaarãpa mãga unudak'ãri, k'ĩraudachida. Mapa jɨrɨjida eperãarã mimiadak'aa p'anadap'edaarã, p'uuru pidaarã k'ĩraupit'aadamerã Pablo mãik'aapa Silas ome, pedee jõnɨpa ãra ãpɨte. Mãgá p'uuru pidaarã jõma k'ĩraupit'aadap'eda, Jasón tede t'ĩudachida, Pablo Silas ome uchia atadap'eda, p'uuru pidaarãmaa teedait'ee. 


text:
Mamĩda mãgɨ́ tede ãra unuda-e pak'ãri, uchia atajida Jasonta mãik'aapa awaraa ijãapataarã. Maap'eda ãchi p'uurudepema poroorãmaa ateejida. Mama panadak'ãri, biapachida: —¡Ɨ̃rá eperãarã Roma jua ek'ari p'anɨɨrã k'ĩsia awarapipataarã nama che p'anɨda! ajida. 


text:
Ma awara mãgɨɨrã Jasonpa ichi tede auteebaiji. Mãɨrãpa oodak'aa Cesarpa oopi bɨk'a. Jĩp'a jara p'anɨ ichi k'ãyaara rey aba waibɨara bɨda ajida, t'ɨ̃jarapata Jesús. 


text:
Mamĩda Jasonpa apemaarã ijãapataarã ome p'aajida ãchi uchia pëidamerã. Mãpai k'ena pëijida. Pablo Silas ome Berea p'uurude 


text:
<pb/>Ma p'ãrik'ua weda ijãapataarãpa Pablo Silas ome Berea p'uurudee pëijida. Mama panadak'ãri, t'ĩujida judiorã Ak'õre Ũraa jarateepata temãi. 


text:
Mãpema judiorã Tesalonicadepema k'ãyaara k'ĩsia k'awaara p'anajida. Mapa Pablopa jaratee bɨ ũri k'inia p'anajida. Mãga ũridap'eda, ewari chaa Tachi Ak'õre Ũraa p'ãda ak'ɨpachida k'awaadait'ee wãara jara bɨ Pablopa jara bɨk'a maa-e pɨrã awara jara bɨ. 


text:
K'awaadak'ãri wãarata jara bɨ, mãgɨdepemaarã judiorã chok'ara ijãajida. Ichiaba judio-eerã wẽraarã p'arat'ara beerã chok'ara ijãajida, ɨmɨk'ĩraarã jida ichiaba. 


text:
Mamĩda Tesalonicadepema judiorãpa ũridak'ãri Pablopa Tachi Ak'õrepa jara pëida jarateemaa bɨ Bereade, wãjida ma p'uuru pidaarã k'ĩraupit'aade. 


text:
Aramata mãpema ijãapataarãpa Pablo pëijida k'õp'ãyoorã ũk'uru ome p'usa idee. Jõdee Silas Timoteo ome Bereade p'aneejida. 


text:
Chi Pablo ome wãdap'edaarãpa iru ateejida Atenas p'uurudee. Waya ãpɨtee uchiadait'ee pak'ãri, Pablopa jara pëiji Silamaa Timoteo ome taarã-ee chedamerã ichimaa. Pablo Atenas p'uurude 


text:
<pb/>Atenas p'uurude Pablopa Silas mãik'aapa Timoteo nɨmaa beeji. Mama bɨde unuk'ãri chok'ara ne-inaa iru p'anɨ eperã juapa ooda aɨ k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃pata, t'ãri ãriidachi. 


text:
Mapa aupedeepachi judiorã ome mãik'aapa judio-eerã Tachi Ak'õre waaweepataarã ome Ak'õre Ũraa jarateepata temãi. Ichiaba mãga oopachi ewari chaa chi unuru ome ma p'uurude net'aa netopatamãi. 


text:
Mama ũk'uru poro wẽsaa beerã t'ɨ̃jarapatap'edaa Epicúreo eerepemaarã mãik'aapa Estoico eerepemaarã aupedee p'aneejida Pablo ome. Mãɨrã ũk'uruurãpa mãgapachida: —¿K'ãata jara k'inia bɨma apachida, na pedee-idaa bɨpa? Awaraarãpa mãgapachida: —Awaraa eujãdepemaarã ak'õre waibɨapa ooda jaratee bɨda apachida. Mãga jarapachida Pablopa jarateemaa bada perã Tachi Ak'õrepa ooda Jesús piuda k'aurepa mãik'aapa jarateepachi perã tachi piuda t'ẽepai waya chok'ai p'irabaidait'ee. 


text:
Mãpai ãchia Pablo ateejida Areopagomaa, ãchi poro wẽsaa beerã cheepurupatamaa ũraa ũride. Mama iidijida: —¿Taipa pɨa jaratee bɨ k'awaadaik'ã? ajida. 


text:
<pb/>Ma Atenas pidaarã mãik'aapa awaraarã arii p'anadap'edaarã mimiada-e p'anadak'ãri, p'anapachida ne-inaa chiwidi pedeemaa mãik'aapa ũrimaa. 


text:
<pb/>Mãpai Pablo bainɨ̃ beeji ãchi k'ĩrapite Areopagode mãik'aapa mãgaji: —Atenas p'uuru pidaarã, mɨa unu bɨ parãpa ak'õre waibɨa k'ĩra t'ãdoo waaweepata. 


text:
Mɨ wãyaak'ãri parã ɨt'aa t'ɨ̃patamãi, unuji net'aa chok'ara iru p'anɨ aɨ k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃pata. Mama bɨde unuji parã altar bide p'ã bɨ: Tachi Ak'õre Waibɨa k'awada-e p'anɨ-it'ee. Parãpa k'awada-eda a p'anɨ Ak'õrepa ooda mɨa jaratee bɨ. 


text:
<pb/>’Nãgɨ́ Ak'õrépata ooji na eujã mãik'aapa jõma aɨde nɨ̃bɨ. Nãgɨta, Tachi Ak'õre, jõmaarã Waibɨa na p'ek'au eujãde mãik'aapa pajãde. Nãgɨ́ Ak'õre eperãarãpa te oodade bak'aa, 


text:
ichi-it'ee p'ua-e bairã ne-inaa eperãarãpa oopata ichi-it'ee. Ichiata eperãarã chok'ai p'anapipari, ĩyapaapipari mãik'aapa tachimaa ne-inaa jõmaata teepari pia p'anapataadamerã. 


text:
<pb/>’Eperã abaadeepa eperãarã k'ĩra t'ãdoo uchiapiji, na p'ek'au eujã jõmaade p'anapataadamerã. Aɨ naaweda k'ĩsia iru baji sãapai uchiapiit'ee mãik'aapa sãmaata p'anapiit'ee. 


text:
Tachi Ak'õrepa mãga ooji eperãarãpa iru jɨrɨdamerã. Tachi taupa nãgɨ́ Ak'õre unuda-e p'anɨ mĩda, iru k'awadai, wãara tachimãiipa t'ɨmɨa-ee bairã. 


text:
Iru k'aurepa tachi chok'ai p'anɨ; p'ɨrrɨapata mãik'aapa na eujãde p'anapata. Pãchi k'arik'a p'ãpataarãpa jaradap'edaak'a mãga bɨ: “Tachi, Tachi Ak'õre Waibɨapa ooda”. 


text:
Maperã k'ĩsiadaik'araa bɨ Tachi Ak'õre santok'a bɨ, eperãarãpa k'ĩsiadap'eda oopatak'a nẽedee, p'arat'adee maa-e pɨrã mãudee. 


text:
Naaweda Tachi Ak'õrepa miapi-e paji mãgee k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃patap'edaarã, iru waide k'awada-e p'anadap'edaa perã. Mamĩda ɨ̃rá jõmaarãmaa jara bɨ p'ek'au k'achia oo amaadamerã mãik'aapa ichide ijãadamerã. 


text:
Ichia mãga jara bɨ na ewari na p'ek'au eujãdepemaarãpa oopata jõmaweda ak'ɨit'ee perã, k'awaait'ee pia wa k'achia. Mãga ooit'ee ichia pëida Jesucristopa. Cristopa eperãarãpa oopata mãgá ak'ɨi, ichia k'achia ook'aa pada perã na eujãde nipak'ãri. Tachia k'awa p'anɨda aji, Ak'õrepa iru jɨrɨt'eraji, iru piup'eda, chok'ai p'irabaipida perã. 


text:
<pb/>Arii p'anadap'edaarãpa ũridak'ãri eperã piup'eda chok'ai p'irabaida, ũk'uru ëi para beeji mãik'aapa ũk'uruurãpa mãgajida: —Na ewari waya ũridayada ajida, pɨ pedee. 


text:
Mamĩda ũk'uruurãpa ijãajida Pablopa jarada mãik'aapa Cristode ijãa p'aneejida. Ma ijãadap'edaarã t'ãide baji ɨmɨk'ĩra t'ɨ̃jarapatap'edaa Dionisio. Mãgɨ́ Areópago poro wẽsaa beerã cheepurupatadepema paji. Ichiaba baji wẽra t'ɨ̃jarapatap'edaa Dámaris mãik'aapa awaraarã.<pb/>


text:
Mama ununaji judío t'ɨ̃jarapatap'edaa Áquila. Mãgɨ́ Ponto eujãdepema paji. Ewaa pache baji chi wẽra Priscila ome Italia eujãdeepa, César Claudiopa judiorã jõmaweda jërek'ooda perã Roma p'uurudeepa. 


text:
Pablo p'asiade wãk'ãri ma judío badamaa, k'awaa ataji ichi jĩak'a Aquilapa carpa oopari. Mapa Pablo ãra ome beeji ma mimia oomaa. 


text:
Mama bɨde ɨ̃ipata ewari chaa wãpachi Ak'õre Ũraa jarateepata temaa jarateede judiorãmaa mãik'aapa judio-eerãmaa Cristode ijãadamerã. 


text:
<pb/>Silas Timoteo ome pachedak'ãri Macedoniadeepa, Pablopa ewari chaa Tachi Ak'õrepa jara pëida Cristode jarateemaa bapachi, judiorãpa ijãadamerã Jesuta Cristo, Tachi Ak'õrepa pëida. 


text:
Mamĩda judiorã, ichi pedee ijãa k'iniada-ee p'anadap'edaarãpa ik'achia jaramaa p'aneejida. Mapa Pablopa ichi p'aru jɨ̃ bada jĩap'eji ak'ɨpiit'ee ãchimaa waa jaratee-e. Maap'eda mãgaji: —Pãchi k'ĩradoopa atuadait'eeda aji, piudak'ãri. Idideepa mɨ wãit'eeda aji, judio-eerãmaa Tachi Ak'õrepa jarapi bɨ jarateede. 


text:
<pb/>Mãga jarap'eda, Pablo wãji Ticio Justo apatap'edaa temaa jarateede. Mãgɨ́ eperãpa Tachi Ak'õremaa ɨt'aa t'ɨ̃pachi. Ichi te baji Tachi Ak'õre Ũraa jarateepata te ik'aawa. 


text:
Pablopa mama jarateemaa bɨde, Cristode ijãaji ma Ak'õre Ũraa jarateepata tedepema poro, t'ɨ̃jarapatap'edaa Crispo. Chi te pidaarã jida auk'a ijãajida mãik'aapa apemaarã Corinto pidaarã chok'ara Pablopa jarateeda ũridap'edaarã ichiaba ijãajida. Mapa mãɨrã jõma poro choopijida. 


text:
At'ãri Corinto p'uurude p'anɨde ewari aba p'ãrik'ua k'ãimok'araa pɨk'a bɨde Tachi Ak'õrepa mãgaji Pablomaa: —Waawee-ee jaratéeji na p'uurude 


text:
<pb/>Tachi Ak'õrepa mãga jarada perã, Pablo mama beeji año aba ap'eda esa-auk'a, Tachi Ak'õrepa jara pëida Cristode jarateemaa. 


text:
<pb/>Mamĩda, mama bɨde, Romadepema Galión apatap'edaa Acaya eujãdepema poro waibɨa bak'ãri, judiorã chok'ara pedeeteejida mãik'aapa Pablo jita ateejida iru k'ĩrapite. 


text:
Mama mãgajida: —Na eperãpa jaratee bɨ Tachi Ak'õrede ijãadamerã mãik'aapa irumaa ɨt'aa t'ɨ̃pataadamerã. Mamĩda jaratee-eda ajida, Moisepa p'ãdade jara bɨk'a oodamerã. 


text:
<pb/>Mãpai Pablo pedeeit'ee arude, Galionpa mãgaji ma judiorãmaa: —Na eperãpa ne-inaa k'achia oo bada paara maa-e pɨrã chĩara pee bada paara, mɨa ak'ɨk'ajida aji. 


text:
Mamĩda jara p'anadairã chĩara t'ɨ̃ mãik'aapa parãpa ũraa p'ãdade, pãchi pitapai ma nepɨra ak'ɨdapáde aji. Mɨa parã nepɨra ak'ɨ k'inia-eda aji. 


text:
Mãpai arii ak'ɨ p'anadap'edaarãpa Tachi Ak'õre Ũraa jarateepata tedepema poro Sóstenes jita atadap'eda, wɨjida Galión k'ĩrapite. Mamĩda iru-it'ee maarepida p'ua-e paji. Pablo waya Antioquía p'uurudee wãda 


text:
<pb/>Aɨ t'ẽepai Pablo taarã beeji Corinto p'uurude. Mãpai ijãapataarãmaa despediip'eda, Siria eujãdee wãji Priscila mãik'aapa Áquila ome. Cencrea p'uurude barcode batau naaweda, Pablopa ichi poro bi-si wẽt'aaji. Mãga ooji ak'ɨpiit'ee ichia Tachi Ak'õremaa ooit'eeda ada ooda. 


text:
Ma wãrutade Éfeso p'uurude panadak'ãri, Pablo t'ĩunaji Tachi Ak'õre Ũraa jarateepata tede judiorã ome pedeeit'ee. 


text:
Ichia jarateeda ũridak'ãri, chupɨria iidijida ãchi ome taarã beemerã. Mamĩda Pablopa k'inia-e paji. 


text:
Mãgaji: —Ɨ̃rá wãit'eeda aji. Mamĩda waya cheit'eeda aji, Tachi Ak'õrepa k'inia bɨ pɨrã. Mãpai Pablo batauji mãik'aapa wãji. Jõdee Priscila Áquila ome mama p'aneejida. 


text:
Pablo Cesarea p'uurude panak'ãri, mamãik'aapa wãji Jerusalendee ijãapataarã ak'ɨde. Maap'eda wãji Antioquía p'uurudee. Mãgɨ́ p'uuru Siria eujãde bɨ. 


text:
<pb/>Antioquiade bap'eda, wãji ijãapataarã para bee chaa ãchi ak'ɨde mãik'aapa ũraade. Mãga oo wãji Galacia eujãde mãik'aapa Frigia eujãde. Apolopa Éfeso p'uurude jarateeda 


text:
<pb/>Maapai judío t'ɨ̃jarapatap'edaa Apolo pacheji. Mãgɨ́ Alejandría p'uurudepema paji. Mãgɨ́ p'uuru Egipto eujãde bɨ. Mãgɨ́ judiopa Tachi Ak'õre Ũraa p'ãda pia k'awa baji. Ma awara pia jarateepachi. 


text:
Mãgɨpa o-ĩ-ĩa jarateepachi Juan Bautistapa jarateedak'a, eperãarãpa ãchia p'ek'au k'achia oopata oo amaadamerã mãik'aapa poro choopidamerã ak'ɨpidait'ee Tachi Ak'õrede ijãa p'anɨ. Ichiaba jarateepachi Jesucristo Tachi Ak'õrepa pëida. 


text:
Apolo Éfeso p'uurude pachek'ãri, waawee-ee jarateemaa beeji judiorã Ak'õre Ũraa jarateepata temãi. Mãga ũridak'ãri, Priscila Áquila ome ãchi temaa ateejida. Mãpai Apolomaa jarateejida jõma ãchia k'awadap'edaa, Tachi Ak'õrepa ooda Jesucristo k'aurepa. 


text:
Maap'eda, Apolo Acaya eujãdee wã k'inia bak'ãri, Efesodepema ijãapataarãpa k'art'a p'ãjida jãpemaarãmaa iru auteebaidamerã. Mãgá mama panak'ãri, irua k'aripai Cristode ijãapataarã waapɨara ijãadamerã. Tachi Ak'õre t'ãri pia bapari perã, ãchimaa Cristode ijãapiji, Apolo mamaa wãi naaweda. 


text:
Apolo mama bɨde jõmaarã taide Tachi Ak'õre Ũraa p'ãda ak'ɨpachi mãik'aapa jarateepachi Jesucristo Tachi Ak'õrepa pëida eperãarã k'aripamerã. Mapa judiorãpa maarepida p'oyaa p'anauda-e paji.<pb/>


text:
Apolo Corinto p'uurude bɨ misa, Pablo wãyaaji Galacia mãik'aapa Frigia eujãde Éfeso p'uurude parumaa. Mama Cristode ijãapataarã ununaji. 


text:
Mãpai Pablopa iidiji: —Parãpa Cristode ijãadak'ãri, ¿Tachi Ak'õre Jaure parã k'ap'ɨade ba chejik'ã? aji. P'anaujida: —Taipa k'awada-eda ajida, Tachi Ak'õre Jaure ba chepari ijãapataarã k'ap'ɨade. 


text:
<pb/>Mãpai Pablopa iidiji: —Parãpa poro choopidak'ãri, ¿k'ãare-it'ee poro choopijidama? aji. P'anaujida: —Juanpa jaradak'a poro choopijida ak'ɨpidait'ee p'ek'au k'achia oo amaa k'inia p'anɨ. 


text:
<pb/>Mãpai Pablopa mãgaji: —Juanpa wãara poro choojida aji, waa p'ek'au k'achia oo k'iniada-e p'anadap'edaarã. Mamĩda Juanpa ichiaba jarapachi ijãadamerã ichi t'ẽe cheru eperãde. Mãgɨ́ eperã Jesucristo. 


text:
<pb/>Ma eperãarãpa mãga ũridak'ãri, aramata ãchi poro choopijida Tachi Waibɨa Jesús t'ɨ̃de ak'ɨpidait'ee irude ijãa p'anɨ. 


text:
Maap'eda Pablopa jua bɨji ma poro choodap'edaarã ɨ̃rɨ. Mãgá bɨk'ãri, Tachi Ak'õrepa ichi Jaure ãra k'ap'ɨade ba chepiji. Mãgɨpa ãramaa pedeepipachi k'awada-e p'anɨ pedeede. Mãgá jarajida Tachi Ak'õrepa jarapidak'a. 


text:
<pb/>Maap'eda Pablo wãji Tachi Ak'õre Ũraa jarateepata tedee. Mama ɨ̃ipata ewari chaa atane õpee Tachi Ak'õre Ũraa waawee-ee jarateeji. Jaraji Tachi Ak'õrepa pia ooda Jesucristo pëik'ãri, judiorãpa irude ijãadamerã. 


text:
Mamĩda ũk'uruurãpa ijãa k'iniada-e paji Pablopa jaratee bada mãik'aapa waapɨara pedee k'achia jarajida Tachi Ak'õre Ode P'anɨɨrã ãpɨte. Maperã Pablo mamãik'aapa ãyaa wãji ijãapataarã ome. Jaratee banaji eperã t'ɨ̃jarapatap'edaa Tirano escuelade. Mama ewari chaa jarateepachi. 


text:
Irua Tachi Ak'õre Ũraa jarateeji año omé. Mãgá judiorã mãik'aapa judio-eerã Ásia eujãde p'anapatap'edaarãpa ũrijida Tachi Ak'õrepa jara pëida Jesude. 


text:
Pablo k'ap'ɨade p'aru t'õbaidapapai, k'ayaa beerã jɨpapachida. Ichiaba netuara eperãarã k'ap'ɨade merãtɨa bee uchiapachida. Netuarapa Esceva warrarãmaa ooda 


text:
Mãpema judiorã ũk'uru Cristode ijãada-e p'anadap'edaarãpa netuara merãtɨa bee eperãarã k'ap'ɨadeepa uchiapik'oopachida. Mãga oo nipajida judiorã p'aareerã poro Esceva warrarã. Ãra siete paji. Mãɨrãpa k'awaadak'ãri netuaraarã uchia p'anɨ Pablo k'aurepa ichia Tachi Waibɨa Jesús t'ɨ̃ jarak'ãri, auk'a oo k'inia p'aneejida. Mapa jarajida netuara merãtɨa bɨmaa: —¡Pablopa jara bɨ Jesús t'ɨ̃de uchíatɨ! 


text:
<pb/>Mamĩda mãga oodak'ãri, ma netuara eperã k'ap'ɨade merãtɨa badapa mãgaji: —Mɨa k'awa bɨda aji, Jesús. Ichiaba k'awa bɨ k'aita Pablo. Mamĩda parã ¿k'airã́ma? aji. 


text:
<pb/>Mãpai ma netuara k'ap'ɨade merãtɨa bada eperãpa ãchi ɨ̃rɨ cheji mãik'aapa ãchi jõmaweda sĩk'ooji. Mãgá p'u oop'eda, chi netuara uchiapi chedap'edaarã mamãik'aapa ãk'adaa p'ira uchiak'oodachida. 


text:
Éfeso p'uurude p'anapataarã, judiorã mãik'aapa judio-eerãpa mãga ũridak'ãri, jõmaarãta p'erajida mãik'aapa Tachi Waibɨa Jesús t'ɨ̃ pia t'o p'anajida. 


text:
<pb/>Mãpemaarã ũk'uru Cristode ijãa p'aneejida. Maap'eda Pablomaa jara chepachida ãchia k'achia oopatap'edaa, aɨ naaweda ijãa p'anadap'edaa perã petau tau k'awaa beerãpa oo p'anadap'edaade. 


text:
Ichiaba ũk'uru petau tau k'awaa beerãpa aneepachida ãchi libro jõmaarã taide paak'oodait'ee. Mãgɨ́ libro valor p'arat'ade juasiadak'ãri, uchiaji p'arat'a tau cincuenta mil. 


text:
Ma jõma oo p'anadap'edaa k'aurepa ma eujãdepemaarãpa waapɨara ijãapachida Tachi Ak'õrepa jarapidade. 


text:
<pb/>Ma t'ẽepai, Tachi Ak'õre Jaurepa Pablomaa k'ĩsiapiji wãit'ee Jerusalendee, wãyaap'eda Macedonia eujãde mãik'aapa Acaya eujãde. Ichiaba Jerusalendeepa Pablo wã k'inia baji Romadee. 


text:
Mãga k'ĩsiap'eda, Pablopa chi k'õp'ãyoorã Timoteo Erasto ome naa pëiji Macedonia eujãdee. Jõdee ichi Ásia eujãde jarateemaa beeji. Maap'eda wãji ãra t'ẽe. Éfeso p'uurudepemaarã k'ĩraudaidap'edaa 


text:
ne-inaa p'arat'adee oopari Demetrio apatap'edaapa ãra ãpɨte pedee k'achia jarada perã. Mãgɨ́ eperãpa ne-inaa ma-ãri santok'a p'arat'adee oopachi, ãchi ɨt'aa t'ɨ̃pata nawe Artemisa te waibɨa k'irãpapataadamerã. Mãga oo bɨpa ichia mãik'aapa apemaarã ne-inaa oo k'awaa beerãpa p'arat'a waibɨa jitapachida. 


text:
Maperãpɨ Demetriopa mãgɨɨrã mãik'aapa awaraa ne-inaa oo k'awaa beerã t'ɨ̃ p'e atap'eda, mãgaji: —K'õp'ãyoorã, parãpa k'awa p'anɨda aji, nãgɨ́ mimia oo p'anɨpa tachi p'arat'a jitapata. 


text:
Ma awara parãpa unu p'anɨ mãik'aapa ũri p'anɨ Pablopa jaratee bɨ, ne-inaa ooda eperãarãpa aɨ k'ĩrapite ɨt'aa t'ɨ̃pata ak'õre waibɨarã-e. Mãga jara bɨpa eperãarã chok'ara ichi eere ũraa p'e iru bɨ. Mãga jara-e bɨ nama Éfeso p'uurudepai. Ichiaba mãga jara bɨ jõma Ásia eujãde. 


text:
Iru pedee ijãaruta pɨrã, tachia ooda neto amaadai mãik'aapa tachia p'arat'a waa jitada-e pai. Ma awara tachi nawe Artemisade ijãada-e pai mãik'aapa ichiaba waa iru ĩgreste ak'ɨda-e pai. Mãgɨ́ tede na Ásia eujãdepemaarã mãik'aapa jõmaweda Roma jua ek'ari p'anɨɨrã irumaa ɨt'aa t'ɨ̃pata. ¿Wãara-ek'ã aji, mɨa jara bɨ? 


text:
<pb/>Arii p'anadap'edaarãpa mãga ũridak'ãri, k'ĩraudachida mãik'aapa biuk'a nɨ̃beeji: —¡Artemisa Waibɨa; tachi Éfeso pidaarã nawe! 


text:
<pb/>Mãpai eperãarã waapɨara cheepuru nɨ̃beeji mãik'aapa p'uuru pidaarã jõma k'ĩraupik'a para beeji. Mãpai Gayo, Aristarco ome jita atajida mãik'aapa atadachida ãchi chip'edaipatamaa. Ma eperãarã omé Macedonia eujãdepemaarã paji. Ichiaba Pablo ome nipapachida. 


text:
Ichiaba Asiadepema poroorã ũk'uru Pablo ome k'õp'ãyo meraadap'edaa perã, jara pëijida wãnaamerã ma eperãarã k'ĩraupik'a para bɨmaa. 


text:
Mãɨmisa, chi cheepurudap'edaarã waapɨara k'ĩraupik'a para beeji. Ũk'uruurãpa ne-inaa jarapachida; awaraarãpa biapachida. Mapa biuk'a nɨ̃baji. Ũk'uruurãpa k'awada-e p'anajida sãap'eda cheepurudap'edaa. 


text:
Judiorã arii p'anadap'edaarãpa Alejandromaa nepɨrɨdap'eda, jõmaarã taide ateejida. Mãpai Alejandropa juapa jaraji k'ĩup'ee p'aneedamerã, ãchi k'ap'ɨa pedeeit'ee perã. 


text:
Mamĩda eperãarã k'ĩraupik'a para badaarãpa ichi judío k'awaadak'ãri, perá hora omé waapɨara biuk'a nɨ̃beeji. Mãgapachida: —¡Artemisa Waibɨa; tachi Éfeso pidaarã nawe! 


text:
<pb/>Mãpai aɨ p'uurudepema secretariopa eperãarã k'ĩup'ee p'anapiji mãik'aapa mãgaji: —Éfeso pidaarã, jõmaarãpa k'awa p'anɨda aji, na p'uuru pidaarã́pata tachi nawe Artemisa jĩak'a ɨt'ariipa baaida ichi ĩgrestede jɨ̃apata. 


text:
Na eperãarã parãpa anee p'anɨ tachi ĩgrestedepema net'aa maarepida chɨada-e p'anɨ mãik'aapa tachi nawe ãpɨte pedee k'achia jarada-e p'anɨ. 


text:
Demetrio wa chi k'õp'ãyoorã nepɨra iru p'anɨ pɨrã awaraa ome, Romadepema charraarãmaa wã́tɨ. Ãrapa ak'ɨdaipɨ, ma-it'ee p'anadairã. 


text:
Idipema oodap'edaa k'aurepa Romadepemaarãpa k'ĩsiadait'ee tachi chõoyaa p'anɨ. Nãga bɨde ãchia iidi p'anɨ pɨrã sãap'eda idi nãga oojida, ¿sãga p'anaudayama? aji. 


text:
Eperãarã ãchi te chaa wãdap'edaa t'ẽepai, Pablopa ijãapataarã t'ɨ̃ p'eji ũraait'ee. Maap'eda wãji Macedonia eujãdee. 


text:
Atane õpee mama beeji. Mamãik'aapa barcode wãit'ee bɨde Siria eujãdee, k'awaaji judiorãpa ichi peedait'ee ot'ewa p'anɨ. Mapa waya ãpɨtee p'ɨrrabaidachi. Mata wãyaaji Macedonia eujãde. 


text:
Ma wãdade iru k'õp'ãyaajida nãgɨ́ ijãapataarãpa: Pirro warra Sópatro, Berea p'uurudepema; Aristarco mãik'aapa Segundo, Tesalónica p'uurudepema; Gayo, Derbe p'uurudepema; Timoteo, Tíquico mãik'aapa Trófimo, Ásia eujãdepema. 


text:
Ma t'ẽepai tai wãjida Filipos p'uurudeepa, fiesta pan levadura wẽe k'opata wãyaap'eda. Barcode wã nipadap'edaa perã, k'ãima joisomaamaa panajida Troas p'uurude. K'ĩrachuunadap'eda apemaarã ome, mama k'ãima siete p'aneejida. Pablopa ooda Troas p'uurude 


text:
<pb/>Tomia ewate tai chip'ejida apemaarã ijãapataarã ome nek'odait'ee mãik'aapa Cristo piuda k'irãpadait'ee. Pablopa ijãapataarãmaa jarateemaa baji esapɨte parumaa, ichi aɨ norema wãit'ee pada perã. 


text:
Pablo jarateemaa bɨ misa, k'ũtrãa Eutico apatap'edaa su-ak'ɨ baji ventanade ũrimaa. Mamĩda Pablopa taarã jarateeda perã, ma k'ũtrãa k'ãidaip'eda, tudú padachi piso õpeedeepa. Aramata piu jira atanajida. 


text:
Mãpai Pablo ɨrabaip'eda, ma k'ũtrãa k'ap'ɨa wëre ataji mãik'aapa mãgaji chi k'õp'ãyoorã arii p'anadap'edaarãmaa: —¡P'eranáatɨ! ¡Iru chok'ai bɨpɨ! 


text:
<pb/>Mãpai Pablo waya teedaa wãk'ãri, nek'ojida mãik'aapa Cristo piuda k'irãpajida. Mata waya ichi jarateemaa beeji ewarirumaa. Ewarik'ãri, wãji ichi ode. 


text:
Ma k'ũtrãa piu bada chok'ai ateedap'edaa perã ichi temaa, ijãapataarã o-ĩa p'aneejida. Troas p'uurudeepa Mileto p'uurudee wãda 


text:
<pb/>Pablo ode wã k'inia baji. Mapa tai naa wãjida barcode Aso p'uurudee. Mama nɨjida iru batau atadait'ee. 


text:
Mamãik'aapa uchiadap'eda, aɨ norema Quío isla k'ĩrapite wãyaajida. Ma norema Samos p'uurude panajida. Mamãik'aapa panajida Mileto p'uurude. 


text:
Mãgá oojida Pablo waa wã k'inia-e bada perã Ásia eujãdee. Ma awara Éfeso p'uurude wiibai k'inia-e paji, Jerusalende isapai pana k'inia bada perã, Pentecostés fiesta ewate pai naaweda. Pablopa jarada Éfeso p'uurudepema ijãapataarã ak'ɨpataarãmaa 


text:
<pb/>Mãgá Éfeso p'uurude wiibai k'inia-e paji taarãi jĩak'aapa. Mamĩda Mileto p'uurude pachedak'ãri, Pablopa t'ɨ̃ pëiji Efesodepema ijãapataarã ak'ɨpataarã. 


text:
Ãchi pachedak'ãri, ichia mãgaji: —Parãpa k'awa p'anɨda aji, sãgata mɨ nipapari parã t'ãide, na Ásia eujãde ewaa pachedak'ãriipa. 


text:
Taarãru parã ome Tachi Ak'õrepa oopi bɨk'a oomaa bɨ, chupɨria nɨ̃bɨde mãik'aapa nepɨrade nɨ̃bɨde judiorã juapa. 


text:
Mamĩda jõmaarã taide waawee-ee jarateeji, parã te chaa paara. Mãga ooji parã ũraait'ee mãik'aapa k'aripait'ee. 


text:
Auk'a jarateeji judiorãmaa mãik'aapa judio-eerãmaa, ãchia p'ek'au k'achia oopata oodaamaa p'aneedamerã mãik'aapa Tachi Waibɨa Jesucristode ijãadamerã. 


text:
Ɨ̃rá wãru Jerusalendee, Tachi Ak'õre Jaurepa mãga k'inia bairã. Wãit'ee k'awa-e bɨ mĩda k'ãata mɨ ome oodait'ee mama. 


text:
Nãgapai k'awa bɨ. P'uuru bee chaa wãyaarude Tachi Ak'õre Jaurepa mɨmaa k'awapiru mɨ miait'ee mãik'aapa carcelde chupɨria nɨ̃banait'ee. 


text:
Mamĩda mɨa p'ua-e bɨ, piuru pɨjida Jesupa oopi bɨk'a oo k'inia bairã. Jĩp'a jaratee k'inia bɨ na pedee pia: Tachi Ak'õrepa eperãarã k'inia iru bairã, tachi k'aripaji Jesucristo piuda k'aurepa. 


text:
<pb/>’Mãga jarateeji parã t'ãide. Ma awara Tachi Ak'õrepa parãmaa jarateeji ichia oopi k'inia bɨ Cristode ijãapataarãmaa. Mɨa k'awa bɨ parãpa mɨ k'ĩra waa unuda-e pait'ee. 


text:
Mapa idi weda Tachi Ak'õre k'ĩrapite mɨa jara bɨ: parãdepema aba piuk'ãri atuaru pɨrã, mɨ k'aurepada ada-e pait'ee. 


text:
Mapa ɨ̃pemaarã, chik'aripa p'anapatáatɨ mãik'aapa ijãapataarã pia ak'ɨ p'anapatáatɨ, ma-it'ee Tachi Ak'õre Jaurepa parã jɨrɨt'erada perã. Tachi Waibɨapa k'inia bɨ parãpa ak'ɨdamerã ichide ijãapataarã, ichia ãra o k'achiadeepa k'aripa atada perã, ichi waa bat'ada k'aurepa. 


text:
Mɨa k'awa bɨ ne-animal k'achia beerã atu chepatak'a eperãarã peede, mãga pɨk'a mɨ nãik'aapa wãda t'ẽepai awaraarã chedait'ee Cristode ijãapataarã ijãa amaapide. 


