# verses

text:
Haén ah Pablo way ah layad Apudyusat, piniyarà way man-aposel an Jesu Cristu, ya antoyan agé ah Sostenes way ihay ifataaw. 


text:
Wat soratnito an chàyu amin way cha ma-am-among ahnad Corinto way manayaw an Apudyus. Penelen Apudyus chàyu ah mantataguna way ma-apudyusan gapon ommafurotanyu an Jesu Cristu, chàyu ya anat agé hen amin anchichay tapenay tatagu hen karotarota way ommapo an Apotaaway Jesu Cristu. 


text:
<pb/>Wat ta totollongan chitaaw amin an Amataaway Apudyus yah Apotaaway Jesu Cristu ya ta papannohoncha agé hen hamhamàtaaw. Hen yaman Pablo gapon anchichay cha omafurot 


text:
<pb/>Anà ammag chan yamayaman an Apudyus gapo hen anchi chakaray torongna an chàyu hen ommafurotanyu an Jesu Cristu. 


text:
Te gapon nelarammonganyu agé an Jesu Cristu wat kaman paat fummaknang-ayu ah napateg, te natorongan-ayu way maka-awat ya manaphapet mepanggép an hiya. 


text:
Ya cha-an-ayu agé makok-orangan ah uray heno way torong way narpo hen Espiritun Apudyus hen unig hen mamannéchanyu hen mamfangchan Apotaaway Jesu Cristu. 


text:
Ya hahallimunan Apudyus agé chàyu ta manichidcha hen afurotyu inggana hen anongoh hen ag-agaw ta maid kachumsekanyu hen anchi mamfangchan Apotaaway Jesu Cristu. 


text:
Ya mafalin agé manchinlantaaw hen aminay imfagan Apudyus gapon kenatalekna, te hiya agé hen namele an chitaaw way mètempoyug an anàna way Jesu Cristu way Ap-apotaaw. Hen nakorkoran hen tempoyug hen anchichay cha omafurot 


text:
<pb/>Sosnod, gapon Apotaaw way ah Jesu Cristu, wat chaà mampangpanga-ase paat an chàyu ta mantetempoyug-ayu koma, ta achiayu chan tentenê-én. Ta anyu yanggay ammag ihà-anén koma hen hamhamàyu ya hen pontosyu. 


text:
Yachin itugun-o an chàyu way sosnod te wachacha hen nanaphapet an haén way ahimfafaryan Cloe way an-ayu anog chan sososongel peet ahna. 


text:
Hen chengngar-o, namfinafinab-én hen chayu tàchégan, te ekat ano hen tapeyuwén haén way Pablo hen chayu ano somorotan. Yag ekat agé hen tapenéén ah Apolos hen chacha somorotan. Ya hen tapena, ah Pedro. Ya hen tapena agéat ah Jesu Cristu paat. 


text:
Ay ammoh chuarcha hen Cristu ta nantenétené-én hen chayu somorotan. Ay ammoh haén way Pablo hen nekoros way namayad hen fasoryu. Yag ay ammoh nafunyaganyu ah mampasorot-o way faénat agé ah Cristu. 


text:
Ay uwa, finunyagà agé cha Estefana way himfafaryan, ngém anggay cha nadchi yanggay ah natancha-anà way finunyagà ya maid kasen. 


text:
Te iggayà chillu an piyarén an Jesu Cristu way an mamfunfunyag, te anà an piniyar way i mangintudtuchu hen anchi ammayay chamag mepanggép an hiya. Yag achì agé cha usarén hen anchi kenaraeng ya kenasilib hen tatagu way mantudtuchu, ta hen ka-awisan yanggay hen tatagu way omafurot wat hen natéyan Jesu Cristu hen koros hen namayachana hen fasor. Ah Jesu Cristu hen kail-an hen mannakafalin Apudyus ya hen kenaraengna 


text:
<pb/>Hen anchi mitudtuchu mepanggép hen natéyan Jesu Cristu hen anchi koros, ammag maid gutok nadchi hen anchichay tatagu way metatap-ar chillu gapon achicha omafurotan. Waman chitaaw way cha mahara-an gapon chataaw omafurotan, ma-awatantaaw way hen anchi natéyan Jesu Cristu, yachi hen fégah hen anchi kenamafalin Apudyus way mangenharà an chitaaw. 


text:
Yachi hen laychénay aryén hen anchi nesosorat way enalen Apudyus ad namenghan way ekatnéén,<pb/>“Afaê hen kenaraeng hen anchichay naraeng ya manahapet way tatagu hen antoy lota, te maila way ammag maid sérfina hen na-awatancha way enacharcha.” 


text:
Wat hiyachi, ammag maid metopa-an peet hen kenaraeng hen anchichay naraeng ya na-achar. Ya umat agé hen anchichay manahapet ah egad hen antoy lota. Te imfafaggan Apudyus way achina ifilangchi te maid etorong cha nadchi an hiya. 


text:
Te ah kenaraeng Apudyus, iggayna parufusun hen tatagu way mangchah hen kahara-ancha gapoh kenaraengcha. Te hen laychéna, mahara-an yanggay hen anchichay mangafurot hen anchi chani itudtuchu way kaman paat maid gutokna ah hamhamà hen anchichay achi omafurot. 


text:
Maid gutokna ah hamhamà hen anchichay Judio, te chicha, anchag achi afuroton no maid mepàilah kaskascha-aw ah manot-owaancha. Yag umat agé hen anchichay faén Judio, te achicha agé afuroton hen uray heno no achi mètemfuruy hen kenaraengcha. 


text:
Ngém tàén no yaha, chani chillu itudtuchu way natéy ah Jesu Cristu hen koros ah namayachana hen fasor hen tatagu. Wat ammag aggangaratchi hen anchichay Judio no changréncha, ya an agég maid gutokna ah para hen anchichay faén Judio. 


text:
Ngém hen amin way penelen Apudyus ah mantataguna way Judio man ono faén, ma-awatancha amin way hen anchi nekorosan Jesu Cristu paatat yachi hen kafud-asan hen mannakafalin Apudyus ya hen kenaraengna. 


text:
Wat hen anchi planon Apudyus ah kahara-antaaw way tatagu way ekat hen tapenéén maid ano gutokna, wadwadchaat agéchi no hen kenaraeng hen kararàengan way tatagu. Yag hen anchi natéyan agé Jesu Cristu hen koros way ekatchéén sayang ya maid sérfina, yachiyat agé hen inya-afà Apudyus hen egachay kao-orhiyan. 


text:
<pb/>Sosnod, achitaaw koma cha aliw-an hen kenasasa-adtaaw hen nameleyan Apudyus an chitaaw way omafurot, te manmano yanggay an chitaaw hen wachan kenaraengna ah mangi-ilan hen tatagu. Ya manmano agé hen nasa-achan, ya hen wacha agéy mafalinna. 


text:
Te an ginagaran chillu paat Apudyus way namele hen anchichay ekat hen tataguwén maid sérfina ya maid agé filangna. Te hen pontosna, ta ah pegwana, fumiincha way térén hen anchichay cha mangempasekat hen kenafalincha ya hen kenaraengcha. 


text:
Ya hen ihay nameleyana agé hen anchichay nafafa ya aggarayos, ta wachay mangempàil-ana way maid gutok hen anchichay patpatigén paat hen tatagu hen antoy lota. 


text:
Wat hiyachi, maid ihah tagu ah mafalin mampaspasekat hen sangwanan Apudyus te nokay paat chillu hen epasekatna. 


text:
Te ah Apudyus met hen nangamma hen ketapyantaaw an Jesu Cristu way hen enkamanna, empalena ah Jesus hen antoy lota ta matéy ah fayad hen fasortaaw ah kahara-antaaw. Yag gapo hen enammaan Jesus wat nacharosantaaw ya mafalin ifilang Apudyus chitaaw ah maid fasfasorna an hiya. Yag hen anchi tatagu way ifilang Apudyus ah naraengat hen anchi tagu way cha omafurot an Jesu Cristu. 


text:
Wat tot-owa hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén,<pb/>“Henoa way manginyafà, iyafàno yanggay hen enammaan Jesu Cristu, ta achim cha iyafà hen narpon kafaelam ono kenaraengno.”<pb/>


text:
Sosnod, hen anchi ummaliyà ahna way i nangintudtuchu hen alen Apudyus an chàyu, an-o yanggay an inyam-amma way nangenlawag way iggay-o usarén hen anchi naunig way ale ya hen kenaraeng way kaman hen kenaraeng hen anchichay manahapet way tatagu. 


text:
Te an-og ginagara way nanginwalin hen egachay wachan haén ta maid kasen epacharan-o way mangintudtuchu no achi yanggay mepanggép an Jesu Cristu ya hen anchi natéyana hen koros. 


text:
Wat hen kawad-à ahna, anà ammag chan papayagpag ah égyat-o gapo hen kenakapsot-o te magat lawa achiyà maka-amma hen anchi cha epa-amman Apudyus an haén. 


text:
Yag iggay-o agé ar-arkosan hen intudtuchù ah naunig way ale way kenaraeng hen tatagun antoy lota, te hen anchi nan-anchar yanggay an haénat hen anchi mannakafalin hen Espiritun Apudyus. 


text:
Wat hen ommafurotanyu, gapo hen kafaelan Apudyus way faén gapo hen kenaraeng hen tatagu. Hen kenaraeng Apudyus 


text:
<pb/>Manowat te achì ekatén maid naunig ah mitudtuchu hen cha omafurot, te no tudtuchuwanni hen anchichay chinuchumgat hen afurotna, naunig tot-owa hen chani itudtuchu an chicha. Ngém hen hiyachiy kenaraeng, iggay mepachong hen kenaraeng hen tatagu hen antoy lota ono hen kenaraeng hen anchichay nan-angato way toray way mapépéppég. 


text:
Te hen anchi kenaraeng way chani itudtuchu, chichachi hen anchi naunig way planon Apudyus mepanggép hen ekamanna way mangenharà an chitaaw way tàén iggay empaka-ammun Apudyuschi hen tatagu ingganad uwan, hehemmàna chilluchi hen cha-an ma-ammaan hen antoy lota. Ya hen halenonotna agéat hen kachayawantaaw ah pegwana. 


text:
Ngém amin hen anchichay nan-angato way toray hen antoy lota, anchag iggay poros ma-awatan hen anchi kenaraeng Apudyus. Te non ancha na-awatan, kapeletan way iggaycha koma epakoros hen anchi kachachayaw way Apotaaw way Jesu Cristu. 


text:
Ngém hen hiyachiy na-ammaan, yachi hen tommot-owaan hen anchi nesosorat ad namenghan way ekatnéén,<pb/>“Hen anchi maid innilan hen tatagu ya hen anchi maid chengchengngarcha way achicha agé makahkahmà, ammag hiyachiyat agé hen ensasagganan Apudyus para hen anchichay manlayad an hiya.” 


text:
Wat hen anchichay iggay mepaka-ammu ad namenghan, empaka-ammun Apudyus an chitaaw ad uwan way hen anchi Espirituna hen nangempaka-ammu te hiya, inni-ilana hen amin way uray hen anchichay naunig mepanggép an Apudyus. 


text:
Yag hen alignaat maid ihah tagu ah nangammu paat hen hamhamà hen ifana, te hen hiyachiy tagu yanggay hen nangammu hen hehemmàna chillu. Wat kaman agé an Apudyus te maid nangammu ah hamhamàna no faén yanggay hen Espirituna. 


text:
Yag chitaaw, empalen Apudyus hen anchi Espirituna paat way mìyachar an chitaaw. Wat faén hen tatagun antoy lota hen karpowan hen ma-awatantaaw te narpon Espirituna way inidchatna, wat mafalin ma-awatantaaw mepanggép hen aminay cha etorong Apudyus an chitaaw. 


text:
<pb/>Wat amin hen anchi chani itudtuchu, faén hamhamàni ya kenaraengni hen narpowana, te hen Espiritun Apudyus paat hen narpowana. Wat chani esoplekar hen anchi mitudtuchu mepanggép an Apudyus hen anchichay tataguna way nìyacharan hen Espirituna. 


text:
Ngém hen anchichay tatagu way maid hen Espiritun Apudyus an chicha, achicha ma-awatan hen narpon Espirituna te ammag maid gutokna an chicha, te egad chillu mìyachar an chicha ya anchaat ma-awatan te hen Espirituna chillu hen cha mangempaka-awat. 


text:
Waman hen anchichay tatagu way nìyacharan hen Espiritun Apudyus, maelasincha hen kena-ammay ya kenaraweng hen egad. Waman hen anchi tagu way maid hen Espiritun Apudyus an hiya, kapeletan way achina ma-awatan hen hamhamà hen anchichay cha omafurot. 


text:
Te nesosorat chillu hen anchi alen Apudyus ad namenghan way ekatnéén,<pb/>“Henoa paat way nangammu hen hamhamà Apudyus ta wachay makatugun an hiya.” Ngém chitaaw, wacha hen hamhamà Jesu Cristu an chitaaw, te nìyachar hen Espirituna an chitaaw.<pb/>


text:
Ngém sosnod, uray hen anchi chà nanudtuchuwan an chàyu, wat chuar hen iggay-o itudtuchu way mitudtuchu koma hen anchichay chinumgat hen afurotna. Te kaman paat hen laylaychényu hen chan maneho an chàyu way faén hen laychén hen Espiritun Apudyus. Wat kaman-ayu ungunga way anyuwat cha ilugi way omafurot an Jesu Cristu. 


text:
Wat yachi hen iggay-o nangintudtuchuwan hen anchi naunig an chàyu, te hen hiyachi, kaman-ayu utteng way chan soso way achi makahétà hen orhe. Yag ammag é-éttégna peet ad uwan way kaman-ayu chillu utteutteng way achi chillu maka-awat hen tapena. 


text:
Te pakay chayu chillu eparufus hen laylaychényu way manmaneho an chàyu, te no ammag é-éttég hen apésyu ya hen chayun sosongelan, wat ay ammoh faén-ayu kaman hen anchichay achi omafurot, te chayu met ammaan hen chacha ammaan. 


text:
Kaman hen anchi mangalen hen tapenéén haén ano hen chacha somorotan, yag ekat agé hen tapenéén ah Apolos agé hen chacha somorotan. Wat ay achi yaha hen mangenlasinan way chayu torachén hen a-amman hen anchichay achi omafurot. 


text:
<pb/>Te henokay paat chillu ah Apolos yag nokayà agé paat way Pablo ah iyu mansosongelan. Te an-ani met yanggay an alepan Apudyus way chan sérfi an hiya ah omafurotanyu way ihaiha an chàniyén chana yanggay ammaan hen impiyar Apudyus an hiya. 


text:
Hen kepaniyanaat kaman haén hen nanginmura hen anchi fukar ya ah Apolos hen anchi cha manifug, ngém ah Apudyus chillu hen cha mangempatufu. Te haén hen pés-éy nangintudtuchu hen alen Apudyus an chàyu yag anat i chagapchapén Apolos, ngém ah Apudyus chillu hen nangempa-anchar ah omafurotanyu. 


text:
Wat faén met hen anchi nanginmura hen napatpateg, ya faén agé hen anchi cha manifug te ah Apudyus chillu way cha mangempatufu. 


text:
Ya maid agé nangatngato an chicha way chuwa way chan mura ya chan sifug, te nampachongcha chillu hen mangilan Apudyus, ya ah pegwana, idchatna agé hen anchi ustoy gunggunacha way mifisar hen enammaan hen ihaiha. 


text:
Wat chàni an Apolos, an-ani chan tennorong way mangamma hen epa-amman Apudyus. Yag chàyu hen kaman garchin Apudyus way chana epa-amma an chàni. Ya hen ihay aligna agé, kaman-ayu faréy Apudyus way chana agé epasà-ad an chàni. 


text:
Yag gapo hen kafaelà way inidchat Apudyus, kamanà paat ommamta way cha manà-ad hen hiyahay faréy. Te haén hen anchi kaman nangigga hen anchi to-odna ya nanginggééb hen aromatangna. Yag hen anchichay tapen hen tatagu, chicha hen kaman cha mangentoroy way mangamma hen anchi inlugì. Ngém wéhchiyén masapor ar-arwachana paat hen chana ekaman way man-amma ta memènong way achi koma mèfat. 


text:
Te ilanyu ngén, looh chillu ninigga hen anchi kaman to-od ya aromatang way maid kasen no faén yanggay ah Jesu Cristu ya achi agé mafalin way masoksoktanchi, te maid kasen tumùchuwan hen afurot no faén yanggay hiya. 


text:
Ngém hen anchichay cha mangentoroy way mangintudtuchu, achi mapapchong hen chacha ekaman. Te hen miyaligan hen tapenaat, kaman chacha usarén hen faletò ya gamfang ya hen anchichay nan-angina way fato ah mangammaancha hen yachiy faréy ta ammay ya mannanayun. Waman hen tapena, anchag cha fafarangén way kaman paat yanggay away ya gurun ya chagami hen chacha usarén. 


text:
Wat no mamfangad ah Jesu Cristu ah pegwana way manguwis hen egad, yachi hen kail-an hen kenauston hen enammaan hen ihaiha hen anchichay nan-amma, te ah mangempàil-ana, annag kaman gébhén amin ah mail-an hen mannanayun ya hen achi. 


text:
Waman hen anchi tagu way ammag meopoh hen enammaana, maid idchat Apudyus an hiya ah gunggunana. Manowat te hara-ana chillu, ngém ammag kaman hen anchi naghéb chi faréyna way acharna yanggay hen inyawidna. 


text:
<pb/>Ay achiyu peet ma-awatan way chitaaw way cha omafurotat chitaaw hen kaman faréy paat Apudyus te nìyachar hen Espirituna an chitaaw. 


text:
Wat heno way tagu way ammag manachael hen faréy Apudyus wat ammag chachaelén agé Apudyus hiya, te na-apudyusan hen anchi faréyna. Yag maid kasen kaman faréyna no faén chitaaw way cha omafurot. 


text:
<pb/>Hiyachi sosnod, ilanyu ta achiyu lokopon hen acharyu. Te hen anchi manchinlana hen kenaraengna way yachi agé hen kenaraeng way patigén hen anchichay achi omafurot, hiya hen narokop. Wat masapor koma way annag epafafa hen acharna ta changréna hen marpon Apudyus ah karmuwan hen tot-oway kenaraeng, tàén no cha pelohon hen tatagu. 


text:
Te ammag maid sérfina an Apudyus hen anchi kenaraeng way patigén hen anchichay achi omafurot. Kaman hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén, “Hen anchi chan chinlan hen tatagu way kenaraengcha, usarénat agé Apudyuschi ah mangafa-ana an chicha.” 


text:
Yag hen ihay nesosorat agé, ekatnéén, “Innilan Apudyus way ammag maid mantorongan hen hamhamà hen anchichay nan-araeng hen antoy lota way achi omafurot.” 


text:
Wat hiyachi, maid koma mangempasekat way wacha hen anchi naraeng paat way tatagu way chana somorotan, te inidchat chillu Apudyus amin chàni ah matoronganyu. 


text:
Yah katot-owanaat, maid achina inidchat ah katoronganyu, te inidchatna haén way Pablo yah Apolos ya ah Pedro, ya umat agé hen amin way wachan antoy lota, ya kaman agé hen chayu mataguwan ya uray agé hen atéyanyu, ya hen aminay mepachah an chàyu ad uwan ya umat agé ah tapetapen chi ag-agawat ganchat amin Apudyus chachi ah katoronganyu yanggay. 


text:
Anyu komag iyalig chàni way aposel ah alepan way chan sérfi an Jesu Cristu way an emporang Apudyus an chàni hen mepaka-ammuwan hen anchi cha-an mepaka-ammu ingganad uwan. 


text:
Ya hen anchi kenapateg hen alepan way wachan neporang an hiyaat masapor paat matalek way mangamma hen aminay imfagan hen apona. 


text:
Wat gapo ta alepanà an Jesu Cristu, achì pagan-ano hen manguwisanà an chàyu, ya uray hen heno way tagu mepanggép hen chà mangammaan hen epa-amman Apudyus an haén. Ya uray met agé haénat achì talekén hen manguwisà hen achar-o. 


text:
Te ilanyu ngén, tàén maid tot-owa chà elasin ah ka-amhewà, faén chilluchi hen mangimfaga no wacha ono maid te ay ammoh wachay nangila. Wat egad chillu ah Apudyus te hiya yanggay hen nangila. 


text:
Wat kaman agéhchi, masapor ar-arwachanyu ta achiyu agé cha arkorowén way manguwis hen henoy tagu. Ta antaawat an hahadchén hen anchi ustoy tempon hen mauwisan hen angamin hen anchi mamfangchan Apotaaway Jesu Cristu. Te hen hiyachi, epafùnagna hen aminay netataro way a-amma ya hamhamà ya umat agé hen anchi tot-oway ganchat hen hamhamà. Yag yachi hen manayawan Apudyus hen tatagu way ah egad hen patinggan hen tot-oway enammaancha. 


text:
<pb/>Sosnod, enalè amin chachi mepanggép an chàni an cha Apolos ah mangacharanyu koma ta achiyu labsengén hen anchi nesosorat way alen Apudyus. Wat achiyu koma etànang hen iha ah manupehanyu hen iha. 


text:
Te nokay chillu hen chayu mampasekatan. Te no chùchùar hen ma-awatan hen iha, ay ammoh faén chillu ah Apudyus hen narpowana. Te amin way kafaelantaaw wat ah Apudyus chillu hen nangidchat. Yag gapon hiyachi, maid karébféngantaaw way mangempasekat ah uray heno. 


text:
<pb/>Kaman paat an-ayug nanapnek ah hamhamàyu way maid kok-orang ah innilayu mepanggép an Apudyus. Te kaman-ayu ngommato way namfalin ah ap-apo way achi chàni masapor. Yag ammay koma non an-ayu tot-oway anap-apo, te no yachiyat mèap-apoani agé an chàyu. 


text:
Te ah hamhamào, kaman paat namfalinén Apudyus chàni way aposel ah kafafaan hen angamin. Te an-anig cha maustaustan way kaman farud way nasentinsiyaan hen mepapchitancha ah fub-uyéén hen aminay tatagu ya uray hen anchichay a-anghel. 


text:
Chàni, gapo hen ommafurotanni an Jesu Cristu wat ekatchéén an-ani anog nawéngwéng. Ngém chàyu, ekatyuwén an-ayu peet ammag naraeng hen antoy ommafurotanyu. Chàni, nakapsot-ani, waman chàyu, an-ayug nanapnek ah kafaelanyu. Yag cha chàni agé èmehan hen tatagu, waman chàyu, an chàyu an cha rispituwén. 


text:
Yag chàni, ingganad uwan an-anig makokollangan ah uray ma-an ya henoy masapor. Ya ammag nagisgissay agé hen lumfongni, yag cha chàni agé pap-aligatén hen anchichay achi omafurot, ya an agé lawag maid ustoh iggawanni. 


text:
Yag an-ani agég maungaungar way mèlabfu ah masaporni. Yag no cha chàni ustanén chaniyat chillu ifaga hen katorongan hen anchichay cha umsot. Yag uray agé no an chànig cha pàpàgangénén, anni chillug a-annohan. 


text:
Yag no insortuwén agé chàniyén, chaniyat chillu songfatan ah ammay. Wat ingganad uwan, an-ani lawag kaman paat garot way poros chi misérfiyana ah hamhamà hen anchichay maid afurotna. 


text:
<pb/>Achì ekatén esorat-oto ah fumiinanyu, te hen nangensoratà an cha natto, ah katugunanyu way an-ayug kaman yanggay a-anào way laylaychê. 


text:
Te hamham-ényu ngén, uray no chuarcha hen anchichay cha manalimun hen afurotyu an Jesu Cristu, haén yanggay chillu hen kaman penaka-amayu, te haén hen anchi pés-éy nangintudtuchu hen anchi ammayay chamag an chàyu. 


text:
Wat haén way kaman amayu, mampangpanga-aseyà paat an chàyu ta torachényu koma hen antoy chà ekaman way omafurot. 


text:
Wat yachi agé hen nannagà an Timoteo way umalehna way hiya, kaman anào way laylaychê ya natalek gapon afurotna an Apotaaw. Wat epahpahmàna an chàyu hen chà ekaman way manorot an Jesu Cristu, ya yachi chillu agé hen chà itudtuchu hen amin anchichay cha omafurot hen kafabréfabréy way chà ayan. 


text:
Ngém tot-owa hen antoy ifagà way no parufusun Apudyus, wat achi mafayagat umaliyà ahna. Yag yachi hen mangil-à hen annachay sigsiguru no wacha tot-oway kafaelancha ono ammag tapàcha yanggay hen chan aleale. 


text:
Te hen mangimfaga no ah Apudyus tot-owa hen chan toray an chitaawat faén hen cha ar-aryén hen tapà te hen man-ancharan hen kafaelana an chitaaw. 


text:
Wat egad-ayu hen antoy umaliyà, no iyalè hen haprat ono hen layad ya anoh, te no é-éttégna hen annay chayu ekamkaman, an-og ingarén chàyu. Ngém no finalewanyu hen chayu ekamkamanat epàilà yanggay agé hen layad-o ya anoh-o.<pb/>


text:
Wachan chengngar-o way cha ma-ammaan ahna way ammag aggarémhay térén, te uray hen anchichay achi omafurotén maid chacha ammaan ah kaman hena. Te hen chengngar-o, wacha ano hen iha an chàyu way namréh hen anchi ahawan amana way nanoman an hiya. 


text:
Ammag yaha peet hen cha ma-am-ammaan an chàyuhna yag an-ayuwat agég chan paspasekat ah kena-ammayyu. Ay an-ayug achi mafiinan way térén gapon annay cha ammaan hen ihay ifayu. Yag pakay peet amin anyug achi eparyaw hiya ta achi miya-ahrang an chàyu. 


text:
Te tàén no maichà ahna, kaman paat wachaà chillu way netatappe an chàyu, te an-og haham-én chàyu. Wat gapo ta kaman paat wà-achaà an chàyu, ya gapo agé hen lébféng-o way inidchat Apotaaway Jesu Cristu, looh-o hemhemmà hen ekamanyu way manusa hen annay tagu way nangamma hen yahay na-ammaan. Wat hen ekamanyu, chàyu way cha omafurot, ma-among-ayu way kamanà nìya-among an chàyu, yag gapo agé hen kafaelan Jesu Cristu way nawawà-acha agé, 


text:
anyug eporang hen yahay tagu an Chumunyu ta egad ah Chumunyu way mamaligat hen acharna ta éhéd yag falewana hen a-ammana ta no mamfangad ah Jesu Cristu, mafalin way mahara-an chillu. 


text:
<pb/>Wat hen annay chayu mampaspasekatan way mangaliyén ustoayu, ammag yahaat agé hen kail-an hen enomfatanyu way térén. Te innilayu met hen anchi ale way ekatnéén, “No miyahrang hen uray aket way nadchagém hen anchi cha-an, wat annag alinan amin.” 


text:
Wat hiyachi, ka-anényuwat hen annay kaman chinagém way nangalin an chàyu amin ta kasen-ayu macharosan an Apudyus, te yaha hen masapor an chàyu way omma-abfurot chillu an Jesu Cristu way hiya, natéy ah nanobfotana an chitaaw way kaman hen anchi karnero way nichaton an Apudyus hen tempon anchi lagsak way Manmanma-an. 


text:
Wat hen amin antoy natatagguwantaaw, antaaw komag manchùgan hen aminay laweng way a-amma. Yag antaaw koma yanggay ammag epapate way mangamma hen usto ya mamangchén hen katot-owaan way maid sabsafali ah miyagwa ah hamhamà. 


text:
<pb/>Hen anchi ihay sorat-o an chàyu, imfagà way achiayu paat miya-ahrang hen anchichay cha manòyong hen faén ahawana. 


text:
Ngém achì ekatén achiayu cha miyahrang hen anchichay achi omafurot way cha chumagchagas ya chan am-ameam ya cha mangakaw ya cha amin manayaw hen faén ustoy apudyus. Te non an-ayu achi miyahrang an chichaat egad taynanyu hen antoy lota, a. 


text:
Ngém hen laychê way aryén, achiayu paat koma cha miyahrang hen anchichay mangaliyén cha omafurot yag chachaat chillu agé ammaan hen laweng way kaman hen anchichay chan hòyong way faén hen-ahawa ya chan am-ameam ya cha mìchayaw hen faén ustoy apudyus, ya anat agé hen anchichay pìu-usot ya hen anchichay amfutangén ya nangakkaw. Te no ekatchéén chacha ano omafurot yag chachaat agé ammaan chachi, uray hen mèanan an chichéén anyu ammag achiyén. 


text:
Maid met karébféngantaaw way manguwis hen anchichay tatagu way achi tot-owa omafurot, te egad ah Apudyus way manguwis ya manusa an chicha. Ngém chitaaw way cha omafurot, karébféngantaaw way manguwis ya mamahew hen ifa way cha mìyamong an chitaaw. Te hen anchi nesosorat way alen Apudyus, ekatnéén, “Eparyawyuwat hen annay ifayu way cha mangamma hen laweng.”<pb/>


text:
Pakay paat no wachay mansosongelanyu way cha omafurotén in-ayu nanchichinnérém hen anchi uwis way maid afurotna yag faénat agé hen anchichay ifayu way cha omafurot hen ayanyu ta chicha koma hen mangimfanag. 


text:
Ay ammoh achiyu ammu way chitaaw way tatagun Apudyusat metapetaaw an Cristu way manguwis hen katagutagu hen antoy lota ah pegwana. Wat no metapetaaw way manguwis hen katagutagu hen antoy lota, ay ammoh achiyu kafaelan way mangimfanag hen annachay hen-ak-et way achiyu mankenna-awatan. 


text:
Te ay ammoh achiyu agé ammu way chitaawat metapetaaw agé way manguwis hen uray anchichay a-anghel ah pegwana. Wat no uray anghelén uwiséntaaw, ay ammoh achi mafalin ta chàyu hen mangimfanag hen henoy problemayu hen antoy lota. 


text:
Wat no wachay problemayu, pakay iyéyyu paatchi hen anchichay achi omafurot way maid lébféngcha an chàyu. 


text:
Afifiin hen annay chayu am-ammaan, te ay ammoh maid paat lawa ihà-an an chàyu way cha omafurot ah nahamham-an ah érégna way mangimfanag hen problemayu. 


text:
Yag pakayat chillu in-ayun chichinnérém, yag kaskasen agé te hen anchichay maid afurotna paat hen chayu i mangempafanagan. 


text:
<pb/>Hen annay chayun chichinnéréman, yaha hen mangempàila way ammag fuwatna hen annay afurotyu. Te ay achi un-unnina lawa no anyug an anohan hen chayu marokkowan ya chayu marugiyan. 


text:
Ngém faénat te ammag chàyuwat agé hen chan lelennoko ya chan lilinnugi, yag kaskasen agé te sosnodyu paat way cha omafurot hen chayu mangammaan. 


text:
<pb/>Yag ay ammoh achiyu agé ammu way hen anchichay cha mangamma hen lenoroko wat achicha metape hen mantorayan Apudyus. Wat ilanyu ta achiyu ammag cha lokopon hen acharyu, te hen anchichay cha manòyong hen faén ahawacha ya hen anchichay cha manayaw hen faén ustoy apudyus, ya umat agé hen anchichay cha manòyong hen kapachongcha way larae ono fufae way cha mangamma hen anchi achi koma ma-ammaan, achi mafalin way mètapecha an Apudyus. 


text:
Ya umat agé hen anchichay manga-akaw ya hen anchichay chan am-ameam ya hen anchichay amfutangén ya hen anchichay naussot, wat maid an cha nadchi hen mètape hen mantorayan Apudyus. 


text:
Yag ah katot-owana, kaman hichi hen katatagun hen tapena an chàyu hen anchi ar-argaw. Ngém ad uwan, nacharosan-ayu ah aminay fasoryu ya teten-én Apudyus chàyu ah mantataguna. Yag gapo agé hen enammaan Apo Jesu Cristu ya hen kafaelan hen Espiritun Apudyusat mifilang-ayu ah maid fasfasorna an Apudyus. Usarén hen achar ah machayawan Apudyus 


text:
<pb/>Magat wachay mangaliyén mafalin ano ammaana hen henoy laychéna te faén met hen anchi orchin hen ma-afurot ad uwan. Oo a, ngém tàénchi wat wacha hen ma-ammaan way uray iggay epawan Apudyus, maid poros chillu maetorongna, te an chumachael. Wat tàén no mafalin ammaà hen heno way laychê, an-og achi chillu te magat iluwam hen achar-o yag achiya-at lawa makepépég-én. 


text:
Yag magat wacha agéy mangaliyén,<pb/>“Hen ma-an, enammaan Apudyus ah mapnekan hen poto, ya hen poto, na-ammaan agé ah mangiggaan hen ma-an.” Oo a, ngém tàén yachin ekat hen anchi à-ale, umchah chillu hen maméppégan Apudyus an cha nadchi amin. Yag achi chillu éméychi ah miyaligan hen achar way an ano na-ammaan hen hòyong ah kapnekan hen laylaychén hen achar. Te hen antoy achar, na-ammaan ah mansérfi paat an Apo Jesu Cristu way hiya, hahallimunana agé hen antoy achar. 


text:
Te tàén no matéy hen antoy achartaaw, taguwén chillu Apudyus gapoh mannakafalinna way kaman hen nanaguwana an Apotaaway Jesu Cristu. 


text:
<pb/>Ay ammoh maid innilayu way no ommafurottaaw an Jesu Cristuwat tapen hen acharna chitaaw. Wat ay ammoh mafalin ehooptaaw hen tapen hen achar Jesus hen pota. Ammag achi poros mafalinchi. 


text:
Te ay ammoh maid peet innilayu way hen anchi tagu way manòyong hen potaat namfalincha ah ihà-an way achar. Te yachi chillu hen imfagan hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén, “Hen anchi chuway tagu way chan hòyong, namfalincha ah ihà-anay achar.” 


text:
<pb/>Wat hiyachi, achi ammag cha hòyongon hen faén ahawa. Te hen tapenay fasorat achina ménat chachaelén hen achar. Waman hen anchi ammag cha manòyong hen faén ahawana, yachi hen fasor way manachael hen achar. 


text:
Yag ay ammoh maid innilayu way hen achartaawat faréy paat hen Espiritun Apudyus way inidchat Apudyus way mìyachar an chitaaw. Wat faén chitaaw hen nangen-awa hen antoy achartaaw te ah Apudyus hen nangen-awa 


text:
Ad uwan, songfatà hen anchichay chayu sarudsuchun hen nanoratanyu an haén. Wat hen ekat-o, un-unnina ménat no achi ud-ay mangahawa hen tatagu. 


text:
Ngém gapo ta anchag lonay hen cha manòyohòyong hen faén ahawacha, un-unninaat no aminay larae ya fufaeyén wachay ahawana ta maid ka-awisanyu way mì-isséy hen faén ahawayu. 


text:
Ngém hen larae way wachan ahawana, masapor idchatna hen acharna an ahawana way maid ehohhootna. Yag umat agé hen ahawana way fufae, wat masapor agé adchéna hen acharna an ahawana way maid agé ehohhootna, ta mapnekcha way hen-ahawa. 


text:
Te hen fufae, faén hiya hen nangen-awa hen acharna te ah ahawana way larae hen nangen-awa. Yag umat agé hen larae, faén agé hiya hen nangen-awa hen acharna te ah ahawana agé way fufae hen nangen-awa. 


text:
Wat chàyu way hen-ahawa, achi mafalin way iyachiyu hen acharyu an ahawayu, te egad yanggay hen man-ahe-ennafunanyu ah mangempapatiyanyu way manluwaru. Ngém no marpas hen anchi ag-agaw way toragyu, etoroyyu agé chillu hen ekamanyu way hen-ahawa ta maid ka-awisanyu an Chumunyu way fumasor. 


text:
<pb/>Hen ekat-owanchi, achì cha ekatén masapor paat omahawa-ayu, ngém enalè ta ma-awatanyu way maid lawengna no omahawa-ayu. 


text:
Te ah katot-owana, laychê koma non an mafalin ta kaman-ayu amin an haén way maid ahawana. Ngém naligat chillu ménat te nankarakarase hen kafaelantaaw way inidchat Apudyus, te wacha hen inidchatna hen tapena ya safali agé hen inidchatna hen tapena. 


text:
<pb/>Chàyu way cha-an omahawa ya nà-amfaro, yato agé hen tugun-o an chàyu way un-unnina ménat no achiayu ud-ay mangahawa way kaman an haén. 


text:
Ngém mag-ay ta achiayu makaippar, un-unnina ud-ay no mangahawa-ayu, te un-unnina hen mangahawata no hen anchi achi guminang hen kaman inuwaw hen achar. 


text:
<pb/>Ya chàyu way na-ahaw-an, yato agé hen tugun-o an chàyu way faén agé ah hamhamào hen narpowana te ah Jesu Cristu paat hen nangale. Wat hen fufae, achi mafalin way ihiyanna hen ahawana. 


text:
Ngém non an umat yag taynana, masapor achi kasen mangah-ahawa. Ngém no laychéna, mamfangad chillu an ahawana. Yag umat agé hen larae, masapor achina agé ihiyan hen ahawana. 


text:
Yag antoyan agé hen tugun-o an chàyu way tapenay hen-ahawa way cha-an omafurot hen iha. Yag hen yatoy tugun, faén toroy hen anchi enalen Jesu Cristu te narpo an haén. Wat no wacha hen iha an chàyu way cha omafurot ya cha-an omafurot hen anchi ahawana, ngém laychén chillu hen anchi ahawana way mìfaréy an hiya, masapor achina ihiyan hen anchi cha-an omafurot. 


text:
Te gapo hen anchi cha omafurot, ifilang Apudyus hen anchi achi omafurot ah ustoy ahawana. Te non an umat yag achi, kamancha ipos hen a-anàcha. Ngém gapo ta imfilang Apudyus hen anchi achi omafurot ah ustoy ahawan anchi cha omafurot, faén ipos hen a-anàcha. 


text:
Ngém mag-ay ta laychén hen anchi achi omafurot way manginhiyan an ahawana way cha omafurot, achi koma omachi hen anchi cha omafurot ta annag afunan. Yag no yachi, miyalig hen anchi cha omafurot ah maid ahawana. Yachi hen mekaman te hen laychén Apudyusat mao-ornos koma hen hamhamàyu hen antoy natatagguwanyu. 


text:
Wat chàyu way cha omafurot, achiayu cha somngel no ihiyan chàyu an ahawayu way achi omafurot, te ay ammoh wachay nangila no omafurot chillu non an umat yag achiayun hiyan. Achi masapor sokatan hen tagu hen sa-adna no omafurot 


text:
<pb/>Wéhchi hen cha omafurotén masapor koma etotoroyna hen anchi sa-adna way inidchat Apo Jesu Cristu an hiya way hen laychê way aryén, etoroyna hen anchi sa-adna way sa-adna hen anchi cha-anna omafurotan. Yachi hen chà ifilin hen aminay cha omafurot way cha ma-am-among hen kafabréfabréy. 


text:
Wat non an umat yag namarkaan hen acharno ah Judio hen anchi cha-anno omafurotan, wat achi masapor anapém ad uwan hen ekamanno way manga-an hen markan hen kenaJudiom. Yag umat agé no faén-a Judio way cha-an mamarkaan hen acharno, achim agé cha anapén hen kamarkaam hen antoy ommafurotam. 


text:
Te namarkaan-a man ono iggay, faén chilluchi hen napateg, te hen napategat hen mangammaantaaw hen imfagan Apudyus. 


text:
Wat heno way kasasa-ad hen ihay tagu hen cha-anna omafurotan, achi masapor anapéna hen ekamanna way manokat an nadchi gapon ommafurotana. 


text:
Wat mag-ay ta alepan-a hen cha-anno omafurotan, uray ud-ay anno chillug etotoroy hen annay kena-alepanno. Manongad no an-a meparufus way manaynan hen kena-alepanno, te no yachi hen mekaman yag enafunamat kaỳ. 


text:
Te hen anchi alepan way cha omafurot, masapor ma-awatana way inliblin Apudyus hiya hen kena-alepanna hen fasorna, wat kaman paat faén alepan ah matan Apudyus ad uwan. Yag hen anchi agé faén alepan, no ommafurotat kaman paat alepan chillu te alepan Jesu Cristu hiya. 


text:
Ngém achitaaw koma iyafun way man-alepan hen tatagu. Te ammag nangina met paat hen nanlaon Jesu Cristu an chitaaw wat hiya koma yanggay hen omapowantaaw. 


text:
Wat hiyachi, sosnod, heno way sa-ad way kawad-anyu hen nameleyan Apudyus an chàyu way omafurot, anyuwat ammag etotoroychi way mangentetempoyug hen hamhamàyu an Apudyus hen aminay chayu ammaan. Tugun para hen cha-an omahawa ya hen anchichay nà-amfaro 


text:
<pb/>Antoyan agé hen itugun-o hen anchichay cha-an omahawa. Manowat te maid ustoh imfagan Apo Jesu Cristu an haén mepanggép an cha nadchi, ngém gapon ség-angna an haénat mafalin ménat talekénà way manugun an chàyu. 


text:
Wat gapo hen ligat hen hiyatoy tempo ad uwan, ammag un-unninaat no achiayu ud-ay mangahawa, chàyu way cha-an omahawa. 


text:
Ngém chàyu way looh ommahawa, achiyu agé cha hamham-én way manginhiyan hen ahawayu. Ngém no maid ahawayu, un-unnina agé no achiayu ud-ay cha i man-anap ah ahaw-ényu. 


text:
Ngém no omma-ahhawa-ayu chillu, faén met fasorchi, ngém wacha chillu hen ligatna wat yachi hen mangaryaén achiayu ud-ay omahawa ta achiayu koma mìligat hen ligat hen anchi wachan ahawana. 


text:
<pb/>Sosnod, hen mangaryà an cha natto an chàyu, te achi angkay mafayag hen iggawantaaw hen antoy lota. Wat hiyachi, chàyu way larae way wachan ahawana, epapateyu koma way mangamma hen laychén Apudyus way kaman hen anchi maid ahawana. 


text:
Ya uray agé chàyu way chan totokar ya naragsak hen hamhamàna, ilanyu agé ta faén chillu agé chachi hen patigényu. Ya umat agé chàyu way cha lomàrao ya wachan kok-owana, ilanyu paat ta faén agé chachi hen patigényu. 


text:
Wat uray heno way sa-ad ono fiyangyu hen antoy ataguwan ad uwan, achiyu paat cha patigén chachi te achi mafayagat umchah hen kapéppégancha amin. 


text:
<pb/>Hen laychê yanggay, achiayu koma mapoproblemaan mepanggép hen antoy ataguwan hen antoy lota. Te ilanyu ngén, hen larae way maid ahawana, nawaya way manganap hen anchi mangemparaylayad an Apudyus te maid safali ah chana ham-éham-én. 


text:
Waman hen anchi wachan ahawana, maid achina hamham-én mepanggép hen ataguwan hen antoy lota ah mangemparaylaychana an ahawana, 


text:
wat kaman paat nagugudwa hen hamhamàna. Yag umat agé hen fufae. Te hen anchi maid ahawana, maid agé safalih haham-éna no faén yanggay hen mangemparaylaychana an Apudyus te annag laychén way man-awan paat Apudyus hen aminay acharna ya hamhamàna. Waman hen anchi wachan ahawana, chuar hen chana ham-éham-én mepanggép hen ataguwana hen antoy lota ah mangemparaylaychana an ahawana. 


text:
<pb/>Achì cha aryén chato ah mangempawaà ah omahaw-anyu, te chà yanggay aryén chato ah pagsaya-atanyu koma yanggay. Te hen laychê, ammag memènong koma hen a-ammayu ya mateteppor koma agé hen hamhamàyu way mangamma hen laychén Apudyus way maid cha lomenglengaleng. 


text:
<pb/>Mepanggép hen anchichay looh nantotorag way man-ahawa, ngém ekatchéén uray achicha ud-ay etoroy gapon ligat hen antoy lota, yachin ammay. Ngém no ah awni agé yag achicha makaippar way anchag haham-én hen man-ahaw-ancha, maid met lawengna ya faén agé fasor no man-ahawacha chillu. 


text:
Ngém non an umat yag wachay tagu ah nètorag way omahawa, yag mafalin way makaippar hen acharna way maid kasen nangempapelet an hiya te hiya yanggay hen nannanmà way achi masapor mangahawa, un-unninachi. 


text:
<pb/>Hen anchi wachan ahawana, achi mafalin ihiyanna ah ahawana yag kasen nangahawa. Ngém no natéy hen anchi ahawana, mafalin kasen mangahawa, ngém masapor chillu hen anchi cha omafurot hen anchi ahaw-éna ta mètempoyug. 


text:
Ngém ah hamhamào, un-unnina no achiyat ud-ay kasen mangahawa. Yag innilà way cha mètemfuruy hen hamhamào hen hamhamà hen Espiritun Apudyus.<pb/>


text:
Antoyan agé hen ifagà an chàyu mepanggép hen mangissaan hen anchi nabniyan way nichaton hen anchichay tenaggutaggu way faén tot-oway apudyus. Manowat te tot-owa way chitaaw way cha omafurot, ma-awatantaaw hen katot-owaan mepanggép an cha nadchi. Ngém ar-arwachantaaw koma, te awni yag hen anchi innilataaw hen man-anchar ah an tomangsetan hen hamhamàtaaw, ta hen anchiyat koma layadtaaw hen ifa hen man-anchar. Yag no yachi, kapeletan way antaaw an anapén hen katorongan hen afurotna. 


text:
Te hen anchi tagu way ammag cha mangempas-ém hen acharna way chuar ano hen innilana, yachiyat angkay hen cha mangempàila way korang hen innilana. 


text:
Waman hen anchi tagu way manlarayyad an Apudyus ya laylaychéna agé way mangamma hen machayawana, yachi hen ifilang Apudyus. 


text:
<pb/>Wat mepanggép hen mangissaan hen anchi nabniyan way nichaton hen anchichay tenaggutaggu way cha chayawén hen tatagu, ammutaaw met way faéncha tot-oway apudyus, te innilataaw way an chillu ih-ihà-an yanggay hen tot-oway Apudyus. 


text:
Te uray no lonay hen chacha chayawén way ininggaw ad uchu ya kaskasen hen antoy lota way chacha apudyusén ya ap-apowén, 


text:
innilataaw way an chillu ih-ihà-an yanggay hen tot-oway Apudyus way hiya hen Amataaw way nangamma hen aminay egad ya hiya hen pontos hen antoy atatagguwantaaw. Ya an ih-ihà-an agé hen Apotaaw way hiyah Jesu Cristu way hiya hen nangamma hen egachay wacha. Ya hiya agé hen nangamma hen mètaguwantaaw an Apudyus. 


text:
<pb/>Ngém wachacha chillu hen tapen hen ifataaw way achicha chillu ma-awatan hen katot-owan nadchi te chicha, anchag empae-engha hen anchichay enap-apudyus wat ammag nimumura ah hamhamàcha way tot-oway kachayawan hen anchi chacha minchatonan. Yag ah hamhamàcha, no issacha hen anchi nabniyanat chacha agé yanggay chayawén hen anchi enap-apudyus. Wat gapon anchi nimumura ah hamhamàcha, fasorcha an Apudyus no issachachi. 


text:
Ngém ah katot-owana, faén chillu missa hen mangempa-ammay ono mangemparaweng hen hamhamà Apudyus an chitaaw. Te maid ekatna an Apudyus no manhichataaw ono achitaaw, te maid chillu etorong hen missa hen afurot ya maid agé chachaeléna ah afurot. 


text:
Ngém masapor chillu ar-arwachantaaw hen wayataaw, te uray ma-awatantaaw way maid lawengna an Apudyus mepanggép hen issataaw, wacha chillu hen lawengna no oma-annig hen missa yag chataaw lifokon hen afurot hen anchi ifa way nakapsot hen afurotna. 


text:
Te ilanyu ngén, hen anchi nakapkapsot hen ma-awatana, no ilana chàyu way kaman paat chùchùar chi ma-awatana, yag cha-ayu mì-issa hen anchi nabniyan hen iggaw hen chacha manayawan hen enap-apudyus, magat yachi hen maslatan hen hamhamàna, yag mì-issa agé way safali hen mangempàwana, wat ammag yachiyat agé hen fumasorana an Apudyus. 


text:
Wat hen halenonot hen anchi chuar way ma-awatanyu wat annag chinachael hen hiyachiy ifayu way uray agé hiyaat, inyatéy Jesu Cristu hen fasorna. 


text:
Wat no yaha hen ammaantaaw way manachael hen afurot hen anchi nakapsot chi afurotna, chataaw angkay fumasor an Jesu Cristu te antaaw ammag enammaan hen fummasoran hen anchi ifaanchi. 


text:
Wat haén, no hen chà mangissaan hen nabniyan hen fumasoran hen ifà, uray achì ud-ay is-issachi ah ing-inggana, non an-owat an achi cha ammaan hen fumasoran hen ifà.<pb/>


text:
Haénay Pablo wat haén hen ihay aposel Apotaaway Jesu Cristu te innilà paat hiya. Wat maid nangenlébféng way manmanchar an haén no achi yanggay hiya. Yag chàyu way cha omafurot ahna, chàyu hen fungan hen chà mangammaan hen laychén Apotaaw way Jesu Cristu. 


text:
Wat uray no achiyà ifilang ah aposel hen tapenay tatagu, ifilangà koma an chàyu te hen annay ommafurotanyu hen kafud-asan hen kena-aposel-o. 


text:
Yag non an umat yag wachay ahawà, ay ammoh maid agé karébféngà way mangentatàen an hiya hen heno way mamfiyahiyà way kaman chillu hen cha ekaman cha Pedro ya hen anchichay tapenay aposel, ya anat agé hen anchichay e-enawchin Apotaaway Jesus. 


text:
Ono ay chàni an Bernabe yanggay hen chan sérfi an Jesu Cristu way maid lébféngna way masoportaran ta an-anig egad way mèlabfu ah masaporni. 


text:
Hamham-ényu ngén, te ay ammoh wachay innilayu ah sorchachu way ammag egad hiya way mamayad hen kenasorchachuna. Ya ay ammoh wachay polestas agé ah manmura yag annag achi agé anén hen fungan hen anchi inmurana. Yag ay ammoh wacha agéy innilayu ah pastor way cha mepawa hen uminumana hen gatas hen anchichay chana gatasén hen chana pastoron. 


text:
<pb/>Ya faén agé yanggay hen anchichay penanì hen mimfisaran an nadchi, te yachi chillu hen ekat hen anchi orchin Apudyus. 


text:
Te hen anchi orchin way ensorat Moses, ekatnéén, “Achiyu cha fédféchén hen tapà hen anchi faka way chayun ilién ta yasa no omman hen anchi chana mamfannugan.” Wat ay ammoh faka yanggay hen laychén Apudyus way aryén hen anchi enalena, 


text:
yag faénat agé chitaaw way tatagu. Chitaaw angkay, te ilanyu ngén. Hen anchi tagu way chan ammaat namnamééna agé way wacha hen awaténa ah namfannugana. Wat hen anchi chan chaychay ya umat agé hen anchi chan fatà, chacha amin namnaméén way mèawa hen fungan hen anchi chacha iyamma. 


text:
Wat kaman agéhchi an chàni, te chàni way nanginmura hen alen Apudyus an chàyu ah mètaguwanyu an hiya, ay laweng ngata no fat-énni hen masaporni ah iyataguni ad uwan. 


text:
Te no karébféngan hen annachay tapenay marabfuwan an chàyu, ay achi kaskasen chàni. Ngém tàén karébfénganni way marabfuwan, achini chillu epapeletchi ta anni yanggay ammag an anohan hen uray heno way ligat, ta maid manlasonyu way achi manlayad way mangngar hen anchi ammayay chamag mepanggép an Jesu Cristu. 


text:
Yag awniyat innilayu agé way hen anchichay chan amma ah Templo, wat maid kasen mangar-ancha ah anéncha no faén hen anchi miyéy ah Templo way midchat an Apudyus. Yag umat agé hen anchichay cha manghéb hen michaton an Apudyusat mìfingaycha agé hen tapen anchi chacha gébhén. 


text:
Wat pachongna agé hen anchichay cha mangintudtuchu hen anchi ammayay chamag, te imfagan Apotaaw way Jesus way maid kasen umar-ancha ah iyatagucha no faén hen anchichay chacha tudtuchuwan. 


text:
<pb/>Ngém uray no yaha, cha-an-o chillu usarén hen yachiy karébféngà, ya achì agé an cha esoratto ad uwan ta wachay manginlugiyanyu way manlabfu an haén. Te tàén no matéyà ah henaang, achì chillu ifaga hen labfù te hen antoy manginlibliyà hen antoy chà itudtuchu, yato hen cha mangemparaylayad an haén. 


text:
Manowat te achi mafalin way mampasigsiguruwà mepanggép hen antoy chà mangintudtuchuwan hen anchi ammayay chamag, te anà an napiyar way mangintudtuchu. Wat henowà lawa no achì itudtuchu. 


text:
Te non an umat yag narpoh hamhamào yanggay hen iyà mangintudtuchuwan hen anchi ammayay chamag, mafalin ménat way marabfuwanà. Ngém gapo ta ah Apudyus hen nangimpiyar an nadchi an haén, an-og an ammaan way maid agé chà hamham-én way marabfuwan. 


text:
Wat nokay ngata hen labfù nò. Hen labfù yanggayat hen anchi ammayay hamhamào way chà ichayaw gapo ta chà ilibli hen anchi mangintudtuchuwà hen anchi ammayay chamag, te achì epapelet hen karébféngà way marabfuwan gapon chà ammaan. 


text:
<pb/>Haén, maid tagu ah nangen-alepan an haén, ngém an-og namfalinén hen achar-o ah alepan hen aminay tatagu ta éhéd yag chuar koma hen ma-awis-o. 


text:
Te non an umat yag hen anchichay Judio hen mantudtuchuwà, an-og cha etachun hen chà ekamkaman hen anchi gagangaycha ta wachay én-énnê way mangintudtuchu koma hen omafurotancha. Wat uray no innilà way achi masapor soroton anchi orchin Moses, an-o chillug cha esorot ta éhéd yag changréncha hen antoy chà itudtuchu mepanggép an Jesu Cristu. 


text:
Yag kaman agé no mantudtuchuwà hen anchichay faén Judio, te an-o agég cha iwalin hen anchi orchin Moses ah manginyanapà hen mangempatnochà hen chà ekaman hen anchi gagangaycha ta éhéd yag afurotoncha agé hen chà itudtuchu mepanggép an Cristu. Manowat te achì ekatén maid tongparê ah orchin Apudyus te chà chillu soroton hen orchin Jesu Cristu. 


text:
Yag kaman agé no tudtuchuwà hen anchichay nakapsot hen afurotcha, an-o agég mamfalinén hen afurot-o ah kaman nakapsot way maid am-ammaà ah lawengéncha ta éhéd yag afurotoncha agé hen chà itudtuchu ah pomegpegsaan hen afurotcha. Wat uray heno way karasen hen tatagu, an-og cha iyanap hen ekaman-o way mangentachun hen gagangaycha ta éhéd yag wacha paat chi tapena ah marmu hen layadna way mangafurot hen chà itudtuchu ah kahara-ana agé. 


text:
Yachiyachi hen chà ekamakaman, te hen laychê yanggayat mepagngapagngar koma hen anchi ammayay chamag ya ta mèawaà agé hen ehalenonotna. 


text:
<pb/>Ta epanì hen antoy ommafurotantaaw ah tagtagtag. Te innilataaw met way no wacha hen tagtagtag, wat epapaten amin hen anchichay mètagtagtag way mangafà, ngém an ihà-an chillu hen anchi mangafà ah magunggunaan. Wat chitaaw way cha omafurot, yachi koma agé hen ekamantaaw way mangempapate hen afurottaaw ta wachay arantaaw ah gunggunataaw. 


text:
Ngém masapor iyanggayantaaw hen uray heno way mangempakapsot hen afurottaaw way kaman hen cha ekaman hen anchichay cha mèab-abfà. Te chicha, anchag cha disiplinéén hen acharcha ah layadcha paat way mangara hen anchi gungguna way hen hiyachiy gungguna agéat an lawag tufun chi away way ammag màrong. Waman chitaaw way cha omafurot, ammag mannanayun hen anchi gungguna way chataaw agawaan. 


text:
Wat hen chà ekaman, an-og epapate way mamanmà hen kahènachan hen kaman anchi tagtagtag. Ya kamanà agé hen ihay foksenero way annag i-illan ta achina cha è-èfat hen lopagna. 


text:
Ya hen chà agé ekaman, an-og cha afa-afaén hen laylaychén hen achar-o ta faénchi hen afurotò te magat awni yag hen antoy chà manudtuchuwan hen tapena ah kahara-ancha yag ammag haénat agé hen anchi miwalin.<pb/>


text:
Sosnod, ta epahpahmào an chàyu hen anchi na-ammaan hen anchichay anap-otaaw ad namenghan hen lommayawancha ad Egipto hen nangetnochan Moses an chicha. Te hen hiyachi, wéhchin chichéén nalenongan hen anchi cha màémàéy way funat way ensasagganan Apudyus way mangintudtuchu hen ayancha. Ya wéhchi agéén chinaranna hen gawan hen anchi fayfay way ekatchéén “Chittakan”. 


text:
Wat hen anchichay anap-otaaw, kamancha an nafunyagan hen anchi funat ya hen anchi fayfay ah kail-an way chacha somorot an Moses. 


text:
ya ininumcha amin agé hen anchi chanum way narpon Apudyus way empafùnagna hen anchi fato ah uminumancha. Ya hen miyaligan agé hen anchi fato wat ah Jesu Cristu way nawawà-acha an chicha hen aminay émméyancha. 


text:
Ngém tàén no yachiyachi hen nanorongan Apudyus an chicha, anchag chuar chillu hen iggay nangamma hen laychéna. Wat annag chinusa chicha, wat yachi hen chacha naténatéyan ya nilufurufùan hen charan. 


text:
<pb/>Wat amin chachi way na-ammaanat, na-ammaan ah man-acharantaaw koma way achitaaw ammag cha ma-awis way mangamma hen anchichay laweng way kaman hen anchichay anap-otaaw ad namenghan. 


text:
Ya ta achitaaw agé chayawén hen faén tot-oway apudyus way kaman hen enammaan hen tapena. Te hen anchi nesosorat way enammaancha, ekatnéén,<pb/>“Anchag tumùchu way mangmanganén ummin-inum, yag anchag fumangonén chinayawcha hen anchi faén tot-oway apudyus way ammag aggarémha hen enkamkamancha.” 


text:
Wat achi koma mafalin way antaaw ammag ekaman hen enammaancha way cha manòyong hen faén ahawana. Te hen yachiy enammaanchaat anchag natéy hen chuwanporo ya toroy lifu way tatagu hen ihay ag-agaw. 


text:
Wat achitaaw agé cha padpachasén hen kena-apudyus Apudyus, te yaha agé hen enkaman hen anchichay tapena yag anchag nan-atéy hen namngatan hen farakkan. 


text:
Ya achitaaw agé ammag chan ngayungayutongot gapon heno way maligatantaaw way kaman hen enkaman hen anchichay tapena ad namenghan agé, te hen nachusaancha, ammag pinchit hen anghel chicha. 


text:
<pb/>Amin cha nadchiyat na-ammaan amin an chicha ah mansarmengantaaw way tatagu hen ekaman Apudyus way manusa hen laweng, yag nesoratcha agé ah man-acharantaaw way cha matagu ad uwan ta mawarnengantaaw, te tég-angay hen mataposan hen egad. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, heno way tagu way mangaliyén chinuchumgat chi afurotna, masapor chillu man-ar-arwad ta achi fumasor. 


text:
Ngém ma-awatanyu koma agé way aminay iyawis Chumunyu way cha mepachah an chitaawat yachi chillu hen nigagangay way cha mepachah hen aminay tatagu. Ngém natatallek chillu ah Apudyus yag empopostana way achina parufusun hen anchi ammag napegsa way awis way achitaaw maka-ara. Te no umchah hen anchi awis an chitaaw, idchatna agé hen torod ya kafaelan way mangachi an cha nadchi ta wachay én-énnéntaaw way manginlisi hen awis Chumunyu. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, sosnod way laylaychê, anyu komag manchùgan hen manayawan hen faén tot-oway apudyus. 


text:
Te ilanyu ngén, no mèantaaw hen anchi Manmanma-an an Apo Jesu Cristu, ma-amongtaaw way manyaman an Apudyus yag antaawat mì-inum hen anchi fayah ah mangafunantaaw hen melak-amantaaw hen nifùfuan hen charan Jesu Cristu ah kacharosan hen fasortaaw. Yag umat agé hen anchi ma-an way penaka-acharna, te no napetpet-ang yag nèantaaw, yachi agé hen mangimfaga way chataaw melak-am hen acharna hen nekorosana. 


text:
Yag gapo ta an ihà-an hen anchi ma-an way hiyah Jesus, wat uray ta chuartaaw, antaaw chillug kaman ihà-an way achar gapon anchi ihà-an way enantaaw. 


text:
<pb/>Wat mafalin agéy epachongtaaw hen cha ekaman hen Judio, te no wachay mèan hen anchi nichaton an Apudyusat yachi hen mangimfaga way chacha agé mètape way manayaw an hiya. 


text:
<pb/>Wat nokay hen laychén anchi enalè way aryén. Hen laychénay aryénat, hen anchi mèan hen anchi nabniyan, chana angkay chayawénchi. Manowat te achì ekatén wachay kafaelan hen anchi tenaggutaggu way chacha chayawén, ya achì amin ekatén wachay ammayna ono lawengna hen anchi karne paat way chacha ichaton. 


text:
Te hen laychê koma way ma-awatanyu wat maid angkay kasen cha minchatonan hen anchichay achi omafurot no faén yanggay ah Chumunyu yag faénat agé ah Apudyus. Wat yachi hen mangaryaén achiayu cha mèan te achì laychén way mètempoyug-ayu an Chumunyu. 


text:
Te achi mafalin way mèan-ayu ya mì-inum-ayu hen anchi Manmanma-an hen natéyan Apo Jesus yag cha-ayuwat agé mèan ya cha mì-inum hen anchi michayaw an Chumunyu. 


text:
Te no ilurudyu, anyu angkay cha pa-aningarngarén ah Apudyus. Yag ay ammoh or-orheayu no hiya ta mafalin achina chuséén chàyu. 


text:
<pb/>Magat wacha hen mangaliyén, “Hen anchi cha omafurotat meparufus way mangammah uray heno te faén met hen anchi orchin hen ma-afurot ad uwan.” Oo a, mafalin, ngém wacha chillu hen ma-ammaan way achi makatorong ah ifa te an chumachael. Ya wacha agé hen ma-ammaan way achina papegséén hen afurot te anna an pakapsoton. 


text:
Wat hen ekamantaaw koma, wéhchiyén haham-éna hen pagsaya-atan hen ifana ta faén yanggay hen pagsaya-atan hen acharna. 


text:
<pb/>No wachay làwanyu ah market ah issayu, anyug làwan yag inissayu way achiyu cha imohon no nabniyan ono cha-an, ta achi machisturfu hen hamhamàyu way mangissa. 


text:
Te ekat hen alen Apudyusén, “Amin hen egachay ininggaw hen antoy lotaat awan Apudyus te enammaana.” 


text:
<pb/>Yag no ayagan chàyu hen anchichay achi omafurot way i mèan an chicha, éméy-ayu no laychényu, yag aminay epasangocha, issayu way achi agé masapor way hanhananyu no nabniyan ono cha-an ta ammay hen hamhamàyu way mangissa. 


text:
Ngém mag-ay ta wachay mangaliyén nabniyan hen anchi chayu issa, achiyu ud-ay cha issa ah pagsaya-atan hen anchi nangale. Te uray no ma-awatanyu way mafalin issayu te maid chillu idchatna ah laweng hen achar, achiyuwat ud-ay cha issa te awni yag yachi hen machisturfuwan hen hamhamà hen anchi ifayu way nangimfaga way nabniyan. Ngém awni yag wachay mangaleh hamhamànéén, “Oo a, ngém pakay ammag oma-annig hen kakenapsot hen hamhamà hen anchi ifa yag ammag yachi hen manepéd hen mangissaà hen anchi innilà way mafalin way issà, 


text:
<pb/>Ngém hen ifagà an chitaaw aminat amin koma way ekamantaaw, antaaw ammag ammaan ah machayawan yanggay Apudyus way uray hen manganantaaw ya hen uminumantaaw. 


text:
Ya antaaw an emamad hen ekamantaaw ta achitaaw cha ammaan hen machismayan hen hamhamà hen tapena way Judio man ono faén, ya umat agé hen aminay sosnodtaaw way cha omafurot an Apudyus. 


text:
Te yachi chillu hen chà ekamkaman way hen aminay chà ammaan, chà paat ar-arwachan ta no mafalin, maid koma parawengê ah hamhamà hen uray heno way tagu. Wat faén hen anchi pagsaya-atà yanggay hen chà hamham-én, te an-o yanggay an cha anapén hen pagsaya-atan hen anchi chuar ta éhéd yag mahara-ancha koma agé.<pb/>


text:
Wat torachényu koma hen antoy chà ekamkaman te chà agé torachén hen enkaman Jesu Cristu. Hen manhàfongan hen finufae no mìyamong way manayaw an Apudyus 1 Cor. 14:33-36 


text:
<pb/>Ammay tot-owa hen annay chayu ekamkaman way manmanmà an haén ya hen chayu agé mangafurotan hen anchichay intudtuchù an chàyu. 


text:
Ngém wacha chillu hen ihay laychê way ma-awatanyu way ah Cristu, hiya hen penakaurun hen aminay larae. Ya hen penakaurun agé hen fufaeyat anchi ahawana way larae. Ya hen penakaurun agé Cristuwat ah Apudyus. 


text:
Wat no wachay larae ah i manluwaru ono mangempaka-ammu hen alen Apudyus no ma-among-ayu, masapor maid mehàhàfong ah uruna, te no wacha, kaman paat chana hàfongan hen mangen-ap-apowana an Cristu. 


text:
Waman hen fufae, no hiya hen manluwaru ono mangempaka-ammu hen alen Apudyus hen ma-amonganyu, masapor wacha komay mehàfong hen uruna, te no maid, kaman paat achina afunan hen penakaurun ahawana. Yag aggafiin chillu te nampachong hen kafiinan hen maid hàfongna hen anchi napokrangan. 


text:
Wat mag-ay ta ammag achi manhàfong hen fufae, un-unninaat no ammag i mampa-apollog. Ngém gapo ta afifiin no ma-apollogan hen fufae ono mapokrangan, un-unninaat chillu hen an manhàfong. 


text:
Ngém hen larae, achi koma manhàfong, te hiya hen mansarmengan hen kapadpachong Apudyus ya hen kena-ap-apona. Waman hen fufae, anna an mansarmengan hen kena-ap-apon hen larae. 


text:
Ya maila chillu hen kena-ap-apon hen larae te hen nangammaan Apudyus hen tatagu, faén fufae hen narpowan hen larae te hen larae hen narpowan hen fufae. 


text:
Ya iggay agé ammaan Apudyus hen larae ah man-ifan hen fufae, te enammaana hen fufae ah man-ifan hen larae. 


text:
Ya ah manot-owaan agé hen anchichay anghel ad uchu, masapor manhàfong hen fufae ah mangempàil-ana way larae hen penakauruna. 


text:
Ngém tàén hiyachi, chitaaw way cha omafurot an Apo Jesusat chataaw chillu man-ahetennorong way larae manha ono fufae, te hen larae, masaporna hen fufae, ya hen fufae, masaporna agé hen larae. 


text:
Te tàén no hen anchi larae hen narpowan hen fufae hen anchi pés-éyna, fufae agé chillu hen cha manginyanà hen larae ad uwan. Ngém ah Apudyus chillu hen narpowan hen angamin. 


text:
<pb/>Ya chàyu ngay, ay ammoh ammay hen mangilayu hen fufae way chan luwaru an Apudyus hen chayu ma-am-amongan no maid hàfong hen uruna. 


text:
ngém ammag yachiyat agé hen cha mangempa-ammay hen fufae. Te hen fuùna chillu hen nidchat an hiya ah kaman hàfong hen uruna. 


text:
Wat no wacha chillu hen ammag sosomngel mepanggép hen antochay chà ifaga, maid safalih esongfat-o te yachi chillu hen chani amin itudtuchu way aposel. Yag yachi agé hen cha ekaman hen amin anchichay tapenay cha omafurot way cha ma-am-among ah kafabréfabréy. Mepanggép hen Manmanma-an 


text:
<pb/>Antoyan agé hen itugun-o an chàyu mepanggép hen annay chayu ammaan way faén usto, te hen chayu ma-am-amongan ano, chùchùar peet hen laweng way cha mafud-asan no hen ammay. 


text:
Te chengngar-o way no ma-among-ayu way manayaw an Apudyusat an-ayu anog chan tentenê-én way maid tempoyugyu. Yag kaman paat afurotò way tot-owachi. 


text:
Wat magat anga masapor tot-owaha way mantenê-én-ayu ah kail-an hen kenauston hen afurot hen tapena. 


text:
Te tawwan hen annay chayu ekamkaman, te no ma-among-ayu way mangan hen anchi Manmanma-an hen natéyan Apo Jesu Cristu, ammag faén peet hen anchi Manmanma-an hen pontosyu, 


text:
te hen mabhuganyu paat. Wat anchag cha mamangpango hen tapena way i mamfuhug hen anchi inyanamotcha, ya chacha i mamfutang hen tapena. Waman hen anchichay tapena way cha umunud, anchag chan henaang. 


text:
Pakay lawaha ah chayu ekamkaman. Ay ammoh maid afarfaryanyu ah mangananyu. Anyu peet ammag cha epàila way maid rispituyu hen anchichay cha mìyamong way manayaw an Apudyus. Ya anyu agég achi ham-én hen anchichay maid mafalinna way cha fumiin an chàyu. Wat ay ammoh ekatyuwén ammay hen hamhamào hen annay chayu ekamkaman. Ammag laweng angkay tot-owaha. 


text:
<pb/>Ah Apotaaway Jesu Cristu hen nangintudtuchu an haén hen anchi intudtuchù chillu an chàyu ah ekamanyu koma. Te hen nekaman hen anchi lafiyanchi way netocharana, innarana anchi tenapay 


text:
yag inyamanna an Apudyus. Yag annaat petpet-angén way manginwaras. Yag annaat ekatén, “Yato hen achar-o way idchat-o way paran chàyu, wat manepod ad uwan, yato hen chayu amma-ammaan ah manmanma-anyu an haén.” 


text:
Yag yachi agé hen enkamanna hen narpasancha way nangan, te innarana hen anchi fayah yag annaat ekatén, “Hen yatoy fayah hen mangempàila way wacha hen kà-amma way torag Apudyus hen tatagu, yag hen mifùfuan hen charà hen matot-owaan hen yatoy toragan. Wat no inumunyuto, anyu an cha ammaan ah manmanma-anyu an haén.” 


text:
<pb/>Wat sosnod, hen laychén nadchiy aryénat no ommantaaw hen anchi ma-an ya uminumtaaw hen anchi fayah, chataaw tàchégan hen natéyan Apo Jesu Cristu way yachiyachi koma hen mekaman ingganah mamfangchana. 


text:
<pb/>Yaha hen laychén hen anchi Manmanma-an way aryén. Wat kapeletan no wachay tagu ah ammag mamafarang way mèan ya mì-inum way achi manginyafiin hen achar Apo Jesu Cristu hen natéyana ya hen nifùfuan hen charana, wat fasornachi an Apudyus. 


text:
Te no achina hamham-én hen laychén amin cha nadchi way aryén yag nèan chillu, chana angkay ammaan hen manusaan Apudyus an hiya. 


text:
Yag yaha agé hen gaponah ammag chuar hen chan saket an chàyu ya chuar agé hen nakapsot, yag yaha amin agé hen inyatéy hen tapena. 


text:
Ngém no fistigaréntaaw paat hen achartaaw unna, ta mampacharostaaw yag antaawat mèan, wat achi chitaaw chuséén an Apudyus. 


text:
Yag no cha chitaaw agé fistigarén an Apudyus ya disiplinéén an hiya, anna an cha ammaanchi ah mangintudtuchuwana an chitaaw way mangenmamad hen ekamantaaw ta achitaaw metape hen anchi kachusaan hen anchichay achi omafurot. 


text:
<pb/>Wat hiyachi sosnod, no ma-among-ayu way mangan hen anchi Manmanma-an an Apo Jesu Cristu, masapor manhinnééd-ayu ta an-ayuwat mangan amin. 


text:
Yag mag-ay ta wachay chan henaang, mangan unna koma ah faréyna ya anat maligwat way i mèan hen anchi Manmanma-an ta achi chàyu disiplinéén an Apudyus no ma-among-ayu. Yag mepanggép hen tapen hen ifagà an chàyu, awni ta umaliyà ahna ta an-owat ifaga.<pb/>


text:
Wat ad uwan, sosnod, laychê koma way epaka-awat an chàyu mepanggép hen anchichay nankarakarasey kafaelan way cha idchat hen Espiritun Apudyus an chitaaw ta achiayu koma omfat. 


text:
Te innilayu met way hen anchi cha-anyu omafurotan an Jesu Cristu wat narokop-ayu te anyug cha chinayaw hen anchichay enap-apudyusyu way tàén wachay tapàchéén achicha chillu maka-ale, ngém an-ayu chillug na-awis an chicha. 


text:
Ngém ad uwan, sommafali te cha-ayu omafurot an Jesu Cristu. Wat masapor koma ma-awatanyu way hen anchi tagu way na-adchan ah Espiritun Apudyusat achina an echotan ah Jesus. Ya maid agé tagu ah ammag mangaliyén ah Jesus hen omapowana no achi an epahpahmà hen Espiritun Apudyus an hiya. 


text:
<pb/>Tàén nankarakarasecha hen anchichay cha midchat an chitaaw way kafaelan, an ihà-an chillu hen chacha marpowan way hiya hen Espiritun Apudyus. 


text:
Ya tàén agé nankarakarase hen ekamantaaw way mansérfi an Apudyus, an ihà-an chillu hen chataaw mansérfiyan amin way hiyah Apo Jesu Cristu. 


text:
Ya tàén agé nankarakarase hen anchi kafaelan way mangamma hen anchi laychén Apudyus, an ihà-an chillu hen anchi cha mangidchat hen aminay pegsa hen aminay tatagu way hiyah Apudyus. 


text:
Hen ihaiha an chitaaw way cha omafurotén wachay wacha hen kafaelan hen Espiritun Apudyus an hiya ah maetorongna hen aminay tapena. 


text:
Te hen tapen hen cha omafurot, enadchan hen Espiritun Apudyus ah kenaraeng way mangempacharan hen alen Apudyus ah manorotan hen tapena. Yag hen tapena, na-adchan agé ah kenaraeng way mangawat an nadchi ah manudtuchuwancha hen tapena. 


text:
Yag wachacha agé hen tapena way na-adchan ah napegsa way pammate. Yag hen tapena, na-adchan ah kafaelan way manga-an hen saket. 


text:
Yag hen tapena, enadchan hen Espiritun Apudyus ah kafaelan way mangamma hen kaskascha-aw. Ya hen tapena, na-adchan ah kafaelan way mangempaka-ammu hen laychén Apudyus way mepaka-ammu. Yag wachacha agé chillu hen tapena way na-adchan ah kenaraeng way mangenlasin no ah Apudyus hen narpowan hen heno way kafaelan ono hen ongtan hen narpowana. Yag enadchan agé hen Espiritun Apudyus hen kafaelan hen tapenay tatagu way maka-ale ah safaliy ale way achicha ma-awatan ya iggaycha agé enachar. Yag na-adchan agé hen tapena hen kafaelan way mangimfaga no heno hen laychén cha nadchiy ale way aryén. 


text:
Amin cha natto way kafaelanat, hen anchi Espiritun Apudyus hen narpowancha amin way maid safali yag idchatnachi agé hen ihaiha hen anchichay cha omafurot way egad hiya agé way mamele no henochi hen idchatna. Tàén nankarakarase hen parten hen achar, ihà-an chillu 


text:
<pb/>Hen achartaaw way tatagu, chuar hen partena ngém an ihà-an chilluchi way achar. Ya kaman agéhchi an chitaaw way cha omafurot te tàén chuartaaw, kamantaaw an ihà-anay achar way achar Jesu Cristu. 


text:
Te chitaaw way cha omafurotat wacha ay Judio ya faén Judio, ya wacha ay alepan ya faén alepan, ngém nifunyag an chitaaw amin hen anchi ihà-anay Espiritun Apudyus. Wat nafunyagantaaw ah ihà-an way achar Jesus, yag nìyachar agé hen Espiritun Apudyus hen ihaiha an chitaaw. 


text:
<pb/>Ta mampaniyà ta ma-awatanyu. Hen anchi achar hen tatagu, chuar hen partena ta wachay én-énnéna way mangamma hen ammaana. 


text:
Wat non an umat yag ekat hen he-eyén, “Gapo ta achiyà maka-amma hen ammaan hen limaat magat faénà parten hen anchi achar.” Ngém ay ammoh mafalinha. Te tàén achi maka-amma hen he-e hen ammaan hen lima, masapor chillu hen achar hen anchi he-e. 


text:
Yag umat agé hen inga, no ngay agé ekatnéén, “Gapo ta achiyà makaila, faénà parten hen achar.” Ngém ay ammoh achi masapor hen achar hen inga. Masaporna met chillu. 


text:
Te non an umat yag ammag pahig mata hen achar, nokayat agé hen mangngar hen magngar nò. Yag no pahig agé inga, nokay agé hen manonghong hen mahonghong nò. 


text:
Ngém ammay te iggay penahig Apudyus way nangamma hen achar te enammaana hen ihaihay partena way egad paat chillu hen lelenyadna. 


text:
<pb/>Wat hiyachi hen achi mafalin way mampaspasekat hen mata way mangaliyén achina ano masapor hen torong hen lima, te masaporna chillu. Ya umat agé hen uru, achi agé mafalin way mampaspasekat way mangaliyén achina ano agé masapor hen he-e, te masaporna chillu. 


text:
Yag hen anchichay parten hen achar way kaman kafafaan te kaman paat maid unay etorongna, awnig yachiyat agé hen masasapor way térén. 


text:
Yag hen anchi parten hen achar way ekattaawén maid unay sérfina, chataaw met chillu halimunan. Yag kaskasen hen anchichay parten hen achar way mifiin way achi koma maila, wat chataaw iyam-amma way manlumfong ta malengfan. 


text:
Waman hen anchichay parten hen achar way ammay ah maila, achitaaw met cha lengfan. Ah Apudyus hen naneptepon hen kaparteparten hen achar ta hen anchichay kaman faén napateg, chichaat agé paat hen wadwadcha ah halimunan. 


text:
Wat no masigfan hen ihay parten hen achar, masigfancha amin. Yag umat agé no machayaw hen ihay parten hen acharat mìyawacha amin hen yachiy chayawna. 


text:
<pb/>Maid kasen laychén hen anchi penanì way aryén no achi yanggay chitaaw way cha omafurot, te chitaaw amin hen kaman achar Jesu Cristu way ihaiha an chitaawén ihay partena. 


text:
Yag nantetempoyugun Apudyus chitaaw ah ihay achar way nankarakarase hen empafiyangna an chitaaw. Te hen pés-éy chinutokana wat hen man-aposel. Yag hen miyagwa, hen anchichay mamprofeta way cha i mangimfaga hen epaka-ammun Apudyus. Yag anat hen miyatlo, chinutokan Apudyus hen i mangintudtuchu hen alena. Yag anat agé hen anchichay na-adchan ah kafaelan way mangammah kaskascha-aw, ya anat hen anchichay nidchat hen kafaelancha way manga-an hen saket. Ya anat hen tapena way na-adchan ah kafaelan way tomotorong, ya anat hen kafaelan way mangemponponò hen cha omafurot, yag anat agé hen anchichay na-adchan ah kafaelan way man-ale ah safaliy ale way achicha ma-awatan. 


text:
Wat faén aposel hen aminay cha omafurot, ya faéncha agé profeta amin ono tumutudtuchu. Ya achi agé makafael hen aminay cha omafurot way mangamma hen kaskascha-aw 


text:
ya manga-an hen saket ya uray man-ale ah safaliy ale way achicha ma-awatan, ono mangensoplekar hen hiyachiy ale. 


text:
Wat wéhchi koméén agawaana hen anchi napateg way kafaelan way idchat hen Espiritun Apudyus an chitaaw. Ngém wacha chillu hen ihay ifagà way napatpateg chillu ya mas am-ammay no hen amin anchichay tapena, wat yachi koma hen agawaanyu way yachi hen tot-oway layad.<pb/>


text:
Uray non an umat yag kafaelà way man-ale ah uray heno way alen hen tatagu ya uray agé hen alen hen anghel, ngém no an chillug maid layad-o hen ahentagù, wat ammag maid sérfin amin cha nadchi te kamanà yanggay hen anchi lata way chacha kangkangén way an lawag hometang. 


text:
Yag uray agé non an umat yag sê-é-sê-ém hen ekaman-o way mangempaka-awat hen alen Apudyus, yag uray agé no wachay kafaelà way mangimfaga hen aminay cha-an ma-ammuwan hen antoy lota, ono wachay kafaelà ta ma-awatà hen aminay hamhamà Apudyus, an chillug poros hen ma-arà an cha nadchi no maid layad-o hen ahentagù. Ya tàén no ammag napegsa hen pammatè way mafalin an-og atonon paat hen filig gapon luwarù, maid chillu sérfì no maid layad-o hen ahentagù. 


text:
Yag tàén agé non an umat way an-og idchat hen aminay kok-owà hen anchichay maid mafalinna, yag tàén agé an-og iyatéy way mangempapate way somorot an Apudyus, maid chillu etorongna an haén no an chillug maid layad-o hen ahentagù. 


text:
<pb/>Ngém hen anchi tagu way wachan tot-oway layadna hen ahehtaguna, achi ammag naraka way ma-amin hen anohna te an menangség-ang. Ya achi agé cha ma-apés ya achi amin ammag chan paspasekat. 


text:
Hen anchi wacha tot-oway layadna, maid tangsetna ya achi chan pahih-iya, ya achina agé ammag epapelet hen pagsaya-atan hen acharna. Ya achi agég naraka ah omaningarngar. Ya achina agé ammag u-unnongon hen laweng way na-ammaan an hiya. 


text:
Ya hiya agé, ammag laweng hen manmanmàna no ilana hen chan amma ah laweng, ngém an lomaylayad no ilana hen cha mangamma ah ammay ya usto. 


text:
Ya hen anchi tagu way usto hen layadna hen ahentaguna, annag anohan hen aminay mepachah an hiya, yag anna agég epééy ah ammay hen pontos hen ifana, ya namnamééna agé way ammaana hen usto, ya achi agé ngomayngaya hen hamhamàna hen aminay maligatana. 


text:
<pb/>Achi mapéppéppég hen layad. Waman hen aminay kafaelan way cha idchat Apudyus hen tatagu, mapépéppégcha amin. Te kaman hen anchi kafaelan way mangimfaga hen cha epaka-ammun Apudyusat mapépéppég chachi te umchah hen tempona way achi masapor. Ya hen anchi kafaelan agé way manginyale hen safaliy aleyat mapépéppég chachi agé, te no ah awni, achi agé masapor chachi. Ya umat agé hen kenaraeng hen anchichay mangawat hen chuarat mapépéppég chachi agé. 


text:
Te achi chillu ummat hen anchi nidchat an chitaaw way kenaraeng ya umat agé hen kafaelantaaw way mangempaka-ammu hen alen Apudyus. 


text:
Ngém no umchah an chitaaw hen anchi nenènong paat way maid kok-orangna, miwalin amin hen anchichay achi ummat, te achi masapor chachi. 


text:
<pb/>Hen ihay miyaligana, hen kaong-onga, te hen kaong-ongà, an agég eno-onga hen chà iyale ya hen hamhamào ya umat agé hen chà ekaman way mangasekaso hen ma-ammaan. Ngém ad uwan way ommam-amaà, enhàfà amin hen anchichay eno-onga way a-amma te innilà hen chà ekamkaman ad uwan. 


text:
<pb/>Hen ihay aligna agé, faén unay narawag hen ma-awatantaaw ad uwan, te kaman hen anchi à-aho way maila hen anchi chan o-oraaw way sarmeng way anggay yanggay hen tapena ah maila. Ngém ah tapen chi ag-agaw way antaaw paat an mèhagang an Apo Jesus, wat ammag lomawag way térén hen mangil-antaaw an hiya. Ad uwan, an aket yanggay hen innilataaw, ngém ah awni, marawag hen mangammuwantaaw hen angamin way hen mepachongana, kaman hen kenarawag hen mangil-an Apudyus an chitaaw. 


text:
<pb/>Wat an yanggay toro hen mannanayun an chitaaw way maid péppégna. Hen iha wat hen anchi afurottaaw paat an Apudyus, ya anat hen anchi namnamataaw gapon Jesu Cristu, yag hen anchi miyatlo wat hen anchi layad way yachi hen kapapattigan an chicha amin.<pb/>


text:
Hiyachi, epapateyu paat way manlayad hen ahentaguyu. Ya agawaanyu koma agé hen anchichay kafaelan way cha idchat hen Espiritun Apudyus, ya hen kaskasen way agawaanyu paatat, hen anchi kafaelan way mangimfaga hen anchi laychén Apudyus way mepaka-ammu. 


text:
Achiyu pawadwad-én hen kafaelanyu way man-ale ah safaliy ale way achiyu ma-awatan, te no yachi hen chayu iyale, faén tatagu hen chayu tagépfarén te ah Apudyus yanggay ya achi agé ma-awatan hen tatagu te hen anchi cha epa-alen hen Espiritun Apudyus an chàyu wat achi makahkahmà hen tatagu. 


text:
Waman hen anchi tagu way wachay kafaelana way mangimfaga hen laychén Apudyus way mepaka-ammu, chakar hen torongna hen tatagu te ma-awatancha hen chana aryén. Wat mepapegsa hen afurotcha ya mepas-ém agé hen hamhamàcha, ya matorongancha no wachan ligatcha. 


text:
Waman hen anchi tagu way cha manginyale hen safaliy ale, ammag acharna yanggay hen chana torongan. Waman hen anchi tagu way cha mangimfaga hen laychén Apudyus way mepaka-ammu, chana torongan hen amin anchichay cha omafurot. 


text:
<pb/>Manowat te laychê no ihaihan chàyuwén wacha hen kafaelana way man-ale ah safaliy ale, ngém kaskasen hen manlaychà no amin-ayu komaat wachay kafaelanyu way mangintudtuchu hen anchi laychén Apudyus way mepak-ammu hen tatagu. Te napatpateg chillu hen anchi kafaelan way mantudtuchu no hen anchi man-ale ah safaliy ale. Manowat te ammaychi, ngém egad wachay mangensoplekar hen laychén hen anchi ale way aryén ah katorongan koma hen aminay cha omafurot. 


text:
<pb/>Sosnod, nokay paat hen sérfin hen aliyà ahna no anà ammag chan aleale ah safaliy ale way achiyu ma-awatan. Ay wacha laway etorong nadchi an chàyu. Ammag maid, te inggana chilluh itudtuchù an chàyu hen anchichay empaka-ammun Apudyus an haén, ono hen empaka-awatna, ono hen anchichay innilà way alena yag an-ayuwat matorongan. 


text:
<pb/>Kaman hen anchi farachong ono hen gitara, no ammag pa-aryén way achi iyam-amma, ay ammoh elasin hen tatagu hen ayugna. 


text:
Ya kaman agé hen anchi tangguyub way chacha isinyar no naway hen gufat. Te no achicha agé iyam-amma way mangempa-ale hen anchi ustoy sinyar, achi ma-awatan hen anchichay sorchachu way masapor mansaganacha way i mìgufat. 


text:
Wat pachongna an chàyu, no man-aleayu ah safaliy ale way achi ma-awatan hen tatagu, nokay lawan én-énnéncha way mangawat hen laychényu way ifaga te kaman paat yanggay ammag cha tomat-ayyap hen chayu aryén. 


text:
<pb/>Anchag lonay hen nankarakarase way ale hen antoy lota, yag amin cha nadchi way aleyat ma-awatan hen anchichay nangen-ale te alecha. 


text:
Ngém no wachay chan ale ah alecha way achì ma-awatan, an met ammag maid gutokna an haén ya an agég maid gutok hen alè an hiya. 


text:
Wat gapo ta amchan hen layadyu way ma-adchan hen anchichay kafaelan way cha idchat hen Espiritun Apudyus, agawaanyu paat koma hen anchi kafaelan way tomorong hen afurot hen aminay ifayu way cha mìyamong an chàyu. 


text:
<pb/>Wat hen anchi tagu way wachan kafaelana way manginyale ah safaliy ale way achina ma-awatan, masapor koma chawaténa an Apudyus ta idchatna agé hen kafaelana way mangensoplekar hen laychén cha nadchi way aryén. 


text:
Kaman an haén, te no manluwaruwà way mangusar hen ale way achì ma-awatan, wat hen anchi Espiritun Apudyus way wachan haén hen chan luwaru, ngém achi ma-aw-awatan hen hamhamào hen laychén nadchiy aryén. 


text:
Wat nokay hen ekaman-o nò. Hen ekaman-o no manluwaruwà, an-og iyale yanggay hen anchi ale way epahpahmà hen Espiritun Apudyus way ma-awatan agé hen hamhamào. Yag umat agé no mankankantaà, kankantéê agé hen epahpahmà hen Espiritun Apudyus way ma-awatan agé hen hamhamào. 


text:
Yag kaman koma agéhchi an chàyu, te no chayawényu ah Apudyus yag inyusaryu hen anchi safaliy ale way achiyu ma-awatan way inidchat hen Espiritun Apudyus, nokay hen én-énnén hen tapena way mangafun hen manyamananyu an hiya nò. Te maid met innilacha no heno hen chayu aryén. 


text:
Te uray no ammag amma-ammay hen chayu manyamanan an Apudyusat an chillug maid etorongna hen anchichay tapena. 


text:
<pb/>Anà ammag manyaman an Apudyus te chakchakkar ménat hen kafaelà way man-ale ah safaliy ale no hen kafaelanyu. 


text:
Ngém faén chilluchi hen chà iyale no mìyamongà hen anchichay cha omafurot, te un-unnina no uray ancha ud-ay lemay ale hen aryê non anat an ma-awatan paat hen tatagu no hen anchi man-aliyà ah kalifulifu way ale yag achicha ma-awatan. 


text:
<pb/>Sosnod, faén koma eno-onga hen ekamanyu way manhamhamà. Ngém mepanggép hen mangammaanyu hen laweng, yachi hen uray ud-ay an-ayug kaman utteng way maid innilana, ta hen ekamanyu way manhamhamà, enonongnongyu koma way kaman hamhamà chi am-ama. 


text:
Ya mepanggép hen kausaran hen anchi safaliy ale, wacha hen nesosorat ad namenghan way alen Apudyus way ekatnéén,<pb/>“Hénagê hen anchichay tatagu way sabsafali hen alecha way i mangimfaga hen anchichay tatagù hen anchi laychê. Ngém uray ta an-og epa-ale hen anchichay faén Judio ah manginyale hen laychê, achiyà chillu changrén hen anchichay tatagù.” 


text:
Wat yachi hen manot-owaantaaw way empafùnag Apudyus hen anchi safaliy ale ah para hen anchichay achi omafurot ah manmanma-ancha koma an hiya yag faén para hen anchichay omma-abfurot. Waman hen anchi kafaelan way mangintudtuchu hen empaka-ammun Apudyus, yachi hen para hen omma-abfurot ah katorongan hen afurotcha way faén para hen anchichay achi omafurot. 


text:
Hamham-ényu ngén, te no ma-among-ayu way man-achar, yag an-ayu amin ammag chan ale ah safaliy ale way achiyu ma-awatan, yag niyaphor way wachay nì-ighép ah tapena way cha-an matudtuchuwan ono cha-an omafurot, ay ammoh achichag ekatén an-ayu amin ammag nattagar. 


text:
Ngém no ichahan chàyu way ihaihéén chana haphapetén hen laychén Apudyus way mepaka-ammu, magat gapon chana changrénat yachi hen mangawatana way wachan fasorna. 


text:
Ya gapo agé ta melawag hen aminay netataro ah hamhamàna, awni yag yachiyat agé hen mamfafawiyana wat annag chayawén ah Apudyus way mangaliyén, “Wacha tot-owa ah Apudyus an chàyu.” Hen kapanohan hen manayawan an Apudyus 


text:
<pb/>Sosnod, no ma-among-ayu way manayaw an Apudyus, yato koma hen ekamanyu. Wacha ay chi chan kankanta ya wacha ay mangintudtuchu hen alen Apudyus. Ya wacha ay mangimfaga hen empaka-ammun Apudyus an hiya. Ya wacha ay agéy chan ale ah safaliy ale ya anat agé hen anchi mangensoplekar hen hiyachiy enalena. Ngém ilanyu ta amin way ammaanyu, ammaanyu ah katorongan hen aminay cha omafurot. 


text:
Yag mag-ay ta wachay man-ale ah safaliy ale way achi ma-awatan, ilanyu ta ancha toro yanggay ono chuwa hen man-ale. Ya achicha agég magigsan ta ancha an man-ep-eparég. Yag masapor agé wachay ihah mangensoplekar hen anchi chacha iyale. 


text:
Ngém mag-ay ta ammag maid nangammu way mangensoplekar, achicha ud-ay man-ale, ta ancha an gumiginnang ta hen hamhamàcha hen man-anchar ah mangngaran yanggay Apudyus. 


text:
Yag mepanggép agé hen anchichay cha mangimfaga hen empaka-ammun Apudyus an chicha, ammay no ancha toro yanggay ono chuwa agé hen man-ale. Yag hen anchichay tapena, ancha an chachangrén ta elasincha no narpo tot-owa an Apudyus hen anchi chacha aryén. 


text:
Yag no hen hiyachi yag wachay iha ah nìtutùchu an chàyu yag empaka-ammun Apudyus an hiya hen laychénay ifaga, masapor iyuyan hen anchi chan ale ta meparég hen anchi iha. 


text:
Wat yachi hen ekamanyu way an-ayun penpennarég ta amin-ayuwén wachan wayana way manaphapet hen empaka-ammun Apudyus an hiya, ta wachay mangacharanyu ya mepas-éman hen afurotyu amin. 


text:
Yag hen anchi tagu way wachan kafaelana way mangimfaga hen laychén Apudyus way mepaka-ammu, wacha agé chillu hen kafaelana way mangihééd hen anchi chana aryén. 


text:
Te ah Apudyus, achina laychén hen makorkor te hen laychéna yanggayat hen napapanoh. Hen cha mekamkaman ah kafabréfabréy, no ma-amongcha hen anchichay cha omafurot, 


text:
wat ancha an gumiginnang hen anchichay finufae. Wat kaman koma agéhchi an chàyu te achi meparufus hen finufae way mantudtuchu, te masapor ifafacha hen acharcha hen lenarae, te yaha chillu hen nesosorat hen anchi orchin. 


text:
Wat no wachay laychéncha way ma-awatan, awni tah faréycha ta anchaat hanhanan an ahawacha, te afifiin no manhapet hen fufae hen sangwanan hen anchichay na-a-among way cha omafurot. 


text:
<pb/>No achiyu afuroton cha natto, wat hamham-ényu kay no chàyu hen cha karpowan hen alen Apudyus. Yag ay chàyu ngén yanggay hen nangidchatana an nadchi. 


text:
Wat no wacha ay mangaliyén piniyar ano Apudyus hiya way mangempaka-ammu hen alena ono wacha hen kafaelana way inidchat hen Espiritun Apudyus, masapor ma-awatana agé way amin hen antochay chà ensoratat, yato hen inyurchin paat Apo Jesu Cristu. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, sosnod, agawaanyu koma way mangintudtuchu hen empaka-ammun Apudyus an chàyu, yag achiyu agé cha epawa hen manginyale ah safaliy ale. 


text:
Sosnod, laychê way kasen mangempahpahmà an chàyu hen anchi ammayay chamag way looh-o empachamag an chàyu way yachi hen enawatyu ya yachi agé hen lommamotan hen afurotyu ad uwan. 


text:
Yag yachi agé way chamag hen kahara-anyu no kékénggényu way mangafurot, manongad no anyu yanggay an enafurot ah pàpàila way maid katot-owaana. 


text:
<pb/>Intudtuchù an chàyu hen anchi napateg way térén way enachar-o an Apudyus way hen yachiy tudtuchu, wat mepanggép hen natéyan Cristu ah fayad hen fasortaaw way yachi chillu hen nesosorat ad namenghan hen alen Apudyus way ma-ammaan. 


text:
Yag angkay nilufù, nan-uchi hen anchi ma-atlo way ag-agaw way yachi agé chillu hen ekat anchi nesosorat ad namenghan. 


text:
Yag angkay nan-uchi, nampàila an Pedro ya anat agé hen amin anchichay hemporo ya chuwa way pasorotna. 


text:
Yag anat agé mampàila hen anchichay nasorok ah lemanggasot way na-a-among way cha omafurot. Manowat te natéycha hen tapena ngém wachacha chillu hen kachùran an chicha way cha-an matéy. 


text:
Te haén hen kafafaan hen aminay aposel te achì koma karébféngan way man-aposel te an-og penàpàgang hen anchichay cha ma-am-among way cha omafurot an Apudyus. 


text:
Ngém ammag gapo yanggay hen ség-ang Apudyus an haén yag ammag nafalewan tot-owa hen kenatatagù, yag ad uwan, amin hen enammaà ya hen antoy kasasa-ad-o, wat gapo yanggay hen torongna an haén. Yag iggay agé nasayang hen ség-angna te an-o paat ammag epapate way mangamma hen laychén Apudyus. Yag kaskasen ménat hen chà ekaman no hen cha ekaman hen amin anchichay tapenay aposel. Ngém faén chillu ah kafaelà hen chà mangempapatiyan te gapo chillu hen torong Apudyus. 


text:
Wat hiyachi, uray ta haén hen mangintudtuchu an chàyu ono hen anchichay tapenay aposel, hiya met chillu amin hen chani itudtuchu way yachi agé hen chayu afuroton. Sigurachu agé way man-uchicha hen tatagu 


text:
<pb/>Chàni aminat yato amin hen chani itudtuchu way nan-uchi paat ah Jesu Cristu. Wat pakay wachan chàyu hen mangaliyén achicha ano man-uchi hen natéy. 


text:
Te non an tot-owa way achi man-uchi hen natéy, wat kapeletan way iggay agé man-uchi ah Jesu Cristu. 


text:
Yag non an umat way cha-an man-uchi ah Cristu, wat ammag maid agé gutokna hen chani itudtuchu ya maid agé gutok hen chayu omafurotan an hiya. 


text:
Yag faén agé yanggayha, te non an cha-an tot-owa man-uchi ah Cristu wat an-ani ammag chan kétém mepanggép an Apudyus way kaman paat anni an cha parangén hen enammaana. Te chani met itudtuchu way nan-uchiyén Apudyus ah Cristu. Ngém no achi man-uchi hen natéy, kapeletan way iggay agé man-uchiyén Apudyus ah Cristu. 


text:
Yag no iggay agé man-uchi ah Cristu, wat an agég maid poros sérfin hen chayu mangafurotan an hiya, yag é-éttég hen fasoryu ah kachusaanyu chillu. 


text:
Te non an umat yag hen antoy natatagguwantaaw yanggay hen misérfiyan hen afurottaaw an Cristu way maid kasen namnamataaw way man-uchi, ammag chitaaw way cha omafurot hen an lawag kachagchagu hen aminay katagutagu. 


text:
<pb/>Ngém hen katot-owana, nan-uchi tot-owa ah Cristu way hiya hen pés-éy nan-uchi ah achi kasen matmatéy. Wat yachi hen tomot-owaan hen man-uchiyan hen aminay tatagu. 


text:
Te ilanyu ngén, no matéy amin hen tatagu gapon enkaman hen ihà-anay tagu, wat mafalin agéy man-uchi hen aminay tatagu gapon enkaman hen anchi ihà-anay tagu agé. 


text:
Te gapo ta maid tagu ah achi matéy gapon nelarammongan an Adam, wat kaman agéhchi way man-uchi hen natéy gapo hen nelarammongan an Jesu Cristu. 


text:
Ngém nafafatéy chillu hen mekaman te ah Cristu hen pés-éy nan-uchi hen aminay nan-atéy. Yag no ah pegwana way mamfangad, yachi hen mepauchiyan hen aminay natéy way ommafurot an hiya. 


text:
Hiyachi yag anat umchah hen anchi anongohna way yachi hen mangafa-an Cristu hen egachay toray ya hen aminay wachan mannakafalinna, te yachi hen maméppégana hen aminay kafaelan ya hen fiyang hen kafusorna. Yag no marpaschi, annaat agé eporang hen angamin an Amana way Apudyus ah mantorayana. 


text:
Te hehemmà Apudyus chillu way masapor mantoray ah Cristu ingganah afaéna hen amiaminay komontara an hiya. 


text:
Te nesosorat chillu hen alen Apudyus ad namenghan way ekatnéén, “Epa-afà Apudyus amin hen egad an Cristu ta ah Cristu hen mangentoray hen angamin.” Ngém narawag agé way iggay etapen Apudyus hen acharna hen anchi mangempatorayana hen angamin an Cristu te ah Apudyus chillu hen anchi mangempatoray an hiya. 


text:
Yag no ma-afà hen angamin way epa-afà Apudyus chillu an anàna way Cristu, wat yachi agé hen mangemporangan Cristu hen torayna ya umat agé hen acharna an amana ta ah Apudyus hen mangentoray hen amin. 


text:
<pb/>Yag hen iha agé, no achi tot-owa epauchin Apudyus hen natéy, pakay hen anchichay tapena way cha ano mampafunyag para hen anchichay natéy way ifacha nò. Pakay ammaanchachi no ekatchéén achi man-uchi hen natéy. 


text:
Ya chàni kay agé, non an tot-owa way achi man-uchi hen tatagu, nokay lawan sérfin hen chani paat manginluruchan way cha i mangintudtutudtuchu, tàén maid achi mepachah an chàni. 


text:
Te tot-owa angkay way ammag inuras way an-og hihimnén hen matéyà. Ngém tàén, chà chillu anohan te chàyu way sosnod hen cha mangempas-ém hen hamhamào gapon ommafurotanyu an Apotaaw way Jesu Cristu. 


text:
Yag non an achi agén uchi hen natéy, nokay lawa hen ma-arà hen antoy natatagguwan ad uwan way anà ammag kaman cha pehpehtén hen antochay tatagu ahtod Efeso way kamanà paat cha mèpatéy hen layun. Ay achi un-unnina no antaaw ammag tumutùchu way cha mangmangan ya umin-inum, te ah awniyat mamattéyta chillu yag anggay. 


text:
<pb/>Ngém achita cha marokop an cha nadchi te faén angkay tot-owachi. Ngém tot-owa hen anchi ekatchéén, “No antag cha mì-ib-i-ib-ifun hen anchichay laweng, wat anta agég ma-awis.” 


text:
Wat pa-anamotonyu hen hamhamàyu yag entagayyu koma way cha fumasor. Te wachacha peet hen tapena an chàyu way kaman paat maid innilacha an Apudyus. Yag yachi hen umidchat ah ka-ahoyanyu way ammag afifiin. Mepanggép hen anchi achar way man-uchi 


text:
<pb/>Magat wachay mananhan way mangaliyén, “Nokay lawa hen én-énnén hen natéy way man-uchi, yag nokay agé hen itchuran hen acharna no man-uchi.” 


text:
Nokay lawahah sarudsud, te innilayu met hen mekaman hen fukar, te no mimuraat achi lomtà no achi mapelà unna. 


text:
Yag hen anchi mimura agé way pagéy ono heno, safali met hen acharna hen tumufuwana no hen acharna hen anchi nimur-ana, te an yanggay fukarchi hen nimur-ana. 


text:
Ngém angkay no nimura, egad ah Apudyus way mangidchat hen anchi hehemmàna chillu way ustoy acharna hen tumufuwana, te wéhchin anchichay nankarase way fukarén nidchat hen karasen hen tumufuwana. 


text:
<pb/>Ya kaman agé hen laman hen egachay chan ì-iwi hen antoy lota wat nankarakarasecha amin. Te hen tatagu, safali hen laman hen acharna no hen laman hen animar. Ya hen kasole, safali agé hen lamanna no hen laman hen gachiw. 


text:
<pb/>Ya kaman agé hen anchichay enammaan Apudyus way wachad uchu ya anat hen anchichay wachan antoy lota wat iggaycha agé mapapchong, te safali hen ka-ammay hen anchichay wachad uchu ya safali agé hen ka-ammay hen anchichay wacha hen antoy lota. 


text:
Ya hen ka-ammay hen init, safali agé hen ka-ammayna no hen hérag. Yag safali agé hen ka-ammay hen taraw way hen taraw, nankarakarase agé hen kaenammaycha te ancha agég nansennasennafali. 


text:
<pb/>Amin hen anchichay penanì wat mepanggép hen man-uchiyan hen natéy. Te hen achartaaw hen antoy lotaat narakah matéy ya mabrù. Ngém no man-uchi hen achar, ammag safali te achi kasen matmatéy ah ing-inggana. 


text:
Yag hen antoy achartaaw ad uwanat ammag napose ya nakapsot. Ngém no man-uchi, an agég maid mepaniyan hen kena-ammayna yag chakar agé hen kafaelana. 


text:
Hen antoy achartaaw ad uwan, para hen antoy lota yag anggay. Ngém no man-uchi, para agé hen mètaguwan ad uchu. Wat gapo ta wacha hen achar way para hen antoy lotaat sigurachu way wacha agé hen safali way achar way para ad uchu. 


text:
Te nesosorat chillu hen anchi alen Apudyus way hen anchi pés-éy chi tagu way ah Adam wat enammaan Apudyus hiya ah laprapon hen ataguwan hen antoy lota way mapépéppég. Waman ah Jesu Cristu way na-awagan ah pegwan Adam, hiya agé hen laprapon hen mannanayun way ataguwan way maid péppégna. 


text:
Yag elasinyu koma agé way achi mamangpango hen anchi mannanayun way achar te masapor wacha unna hen achar way para hen antoy lota ya anat meparég hen anchi mannanayun. 


text:
Ya hen anchi pés-éy tagu way ah Adam agé, lota hen narpowana. Waman hen anchi neparég way kaman pegwan Adam, ad uchu hen narpowana. 


text:
Yag hen aminay ganà hen anchi pés-éy Adamat pachong hen acharcha hen acharna te narpo amin hen antoy lota. Waman hen aminay tatagu agé way nelarammong an Cristu, wat kaman agé hen achar Cristu way narpod uchu hen acharcha ah pegwana. 


text:
Wat hamham-ényu ngén, te no innarataaw hen kapachong hen achar Adam gapo ta chitaaw hen ganàna, sigurachu agé way arantaaw hen kapachong hen achar Cristu ah tapen chi ag-agaw, te netatappetaaw agé an hiya. 


text:
<pb/>Hen laychê way ifaga an chàyu way sosnod wat hen antoy achartaaw way wachay lamanna ya charana, achi poros mafalin metapeto hen mantorayan Apudyus te achi mafalin miyahrang hen mabrù hen anchi achi. 


text:
Wat changrényu ngén hen antoy ifagà way cha-an mepaka-ammu hen tatagu ingganad uwan. Te chitaaw way cha omafurot, wachan tapena an chitaaw way achi melak-am hen matéyan. Te no mepa-ale hen anchi anongoh hen korneta, ammag achi mahen-emad way antag achin em-em yag nasokatanat hen achartaaw amin. Te no mepa-ale hen anchi kornetaat anchag man-uchiyat amin hen anchichay natéy way ommafurot way achicha kasen matmatéy ah ing-inggana. Yag anat chitaaw way cha-an matéyat, masokatan agé hen achartaaw ah faru way achar. 


text:
Te chitaaw way tatagu way mafalin matéy, masapor kaman antaaw mahùrufan ah achar way ammag achi matmatéy, ta hen anchi mapépéppég, mamfalin ah mannanayun way maid péppégnah ing-inggana. 


text:
Wat no yachi hen mekaman way masokatan hen anchi matéy ah ammag mannanayun way achi matmatéy, yachi hen tomot-owaan hen anchi nesosorat way alen Apudyus ad namenghan way ekatnéén,<pb/>“Penéppég Apudyus hen matéyan ta maid kasen matmatéy. 


text:
Wat chuud hen mangafa-an hen étéy hen tatagu nò. Ya maid agé kasen émégyatan hen tatagu ah matéyan.” Yachi hen ekat Apudyus. 


text:
Yag hen cha karpowan hen égyat hen tatagu hen matéyan wat gapo hen fasor. Ya hen mangenlawag hen fasorat hen anchi orchin Apudyus way ensorat Moses. 


text:
Ngém antaaw yanggay ammag manyayaman an Apudyus te gapo hen enammaan Apotaaw way Jesu Cristu wat a-abfaéntaaw chillu hen aminay mamachas way mangafà an chitaaw. 


text:
<pb/>Wat hiyachiy sosnod way laylaychê, anyu yanggay ammag mannunuuchun hen afurotyu way ammag mamangchén hen katot-owaan. Yag epapateyu paat agé way mangamma hen laychén Apotaaw an chàyu, te innilataaw chillu way uray heno way ammaantaaw ah para an Apudyusat achi masayang te wacha chillu hen mansérfiyana amin an hiya.<pb/>


text:
Antoyan agé hen ifagà an chàyu mepanggép hen anchi chayu amongon way etorongyu hen anchichay tatagun Apudyus ahchid Judea. Wat hen ekamanyu, kaman hen anchi imfagà hen anchichay cha omafurot hen kafabréfabréy hen provinsiyan hen Galacia. 


text:
Wat hen ekamanyu agé, ammay koma no chinuminggu way wéhchi an chàyuwén wachay chana iwalin way mangimfisar hen makayana way chuar no chuar ya aket no aket. Yag chayu amoamongonchi ta maid masengel no umaliyà. 


text:
Yag no umchachà, ammaà hen sorat ta aran hen anchichay piliyényu way manginyéy hen annay enamongyu ad Jerusalem ta wachay mangammuwancha hen pontos hen etorongyu. 


text:
Yag mag-ay ta maila way masapor haén chillu hen manginyéy, uray mìyalecha hen anchichay piliyényu. Hen planon Pablo 


text:
Yag no umchahà ahna, awniyat mafab-ayagà te mì-iggawà an chàyu inggana ménat ah marpas hen agiléd. Yag no yachi, mafalin way chàyu hen mangempaligwat an haén way éméy hen kasen-o ayan. 


text:
Te hen laychê koma no eparufus Apudyusat mafab-ayagà an chàyu te achì laychén way ammag hen-emachén cha-at taynan chàyu. 


text:
Te tàén chuarcha hen cha mangontara an haén ahto, ammag chakar chillu hen wayà way mantudtuchu te chuar hen manlayad way mangngar. 


text:
<pb/>Yag no umale ah Timoteo ahna, ilanyu agé ta iyam-ammayu way mangempàila hen layadyu an hiya te hiya, chana agé ammaan hen cha epa-amman Apudyus an hiya way kaman hen chà ekaman. 


text:
Yag ilanyu agé ta achiyu cha ongohan hiya ta anyuwat an torongan ta ammay hen mamfangchana an haén ahto, te hahadchê hiya ya hen anchichay cha mangetnod way sosnodtaaw. 


text:
<pb/>Ya ah Apolos way sonodtaaw agé, chaà mampangpanga-ase an hiya ta mìyale koma hen anchichay tapenay sosnodtaaw hen umaliyancha ahna, ngém achi ano mafalin ad uwan, ngém umale chillu ano no wachay wayana. Hen anongoh way tugun Pablo 


text:
<pb/>Hen ifagà an chàyu way sosnod, an-ayug man-a-arwad yag mannunuuchunyu paat hen afurotyu. Ya anyu agég papepegséén hen hamhamàyu ta tomorod-ayu way mangamma hen laychén Apudyus. 


text:
<pb/>Sosnod, awniyat innilayu way cha Estefana way himfafaryanat chicha hen pés-éy ommafurot ahna hen provinsiyan hen Acaya. Yag innilayu agé way chacha paat epapate way tomorong hen aminay tatagun Apudyus. Wat hen laychê paat an chàyu way sosnod, 


text:
ta anyu koma an afuroton hen tatagu way kaman an cha nadchi, ya umat agé hen amin anchichay tapena way cha mèamma an chicha hen chachan sérfiyan an Apudyus. 


text:
<pb/>Anà ammag laylayad hen ummaliyan cha Estefana an Fortunato yah Acaico way nangila an haén, te nakàka-anan hen anchi amchan way enayù an chàyu hen nangil-à an chicha. 


text:
Yag empas-émcha agé hen hamhamào way kaman agé hen nangempas-émancha hen hamhamàyu. Wat anyu komag rispituwén hen kaman an cha nahhay tatagu. 


text:
<pb/>Amin hen antochay cha omafurot way cha ma-am-among ah kafabréfabréy hen antoy provinsiyan hen Asia, chacha amin pakomostéén chàyuhna. Ya umat agé cha Akila way hen-ahawa an Priscila ya amin hen anchichay cha omafurot way cha ma-am-among ah faréycha, chacha amin agé pakomostéén chàyu way sosnod gapon Apotaaw. 


text:
Yag umat agé hen amin antochay cha omafurot ahtod Efeso wat cha chàyu agé pakomostéén. Wat chàyu, no man-aheinnila-ayu ay agéén chayu epàila koma hen man-ahelennaychanyu. 


text:
<pb/>Haén way Pablo, limà hen nangensorat hen antoy anongohna way ekat-owén, “Sapay koma agé ta an-ayug amma-ammay ahna.” 


text:
No henoa ay way achi manlayad an Apotaaway Jesu Cristuwat an yanggay an metatap-ar. Wat anggaychi ta pegpegga paat koma yag namfangad ah Apotaaway Jesu Cristu. 


text:
Antoyan hen sorat-o an chàyu way hen antoy chà esorat, wat mepanggép an Jesu Cristu way na-awagan ah Ale way hiya hen managu hen tatagu ah ing-inggana ya hiya agé, looh nawawà-acha hen laprapon hen egad. Inni-ilan paat hen matani hiya ya chengngarni hen alena. Menatmataanni paat hiya ya tenchàni hen acharna, 


text:
way hiya, nachachà-an an Amataaway Apudyus uray hen cha-an ma-ammaan hen antoy lota. Yag yachi way inumchah hen nampàil-ana hen antoy lota, wat innilani paat hen acharna, yag yachi hen manaphapetanni an chàyu ta changrényu agé mepanggép hen karpowan hen anchi mannanayun way ataguwan an Apudyus way nifaga an chàni. 


text:
Wat hiyachi, hen innilani ya hen chengngarni, yachi agé hen epagngarni an chàyu ta metapeayu agé hen tommempoyuganni an Amataaw way Apudyus ya hen anàna way Jesu Cristu. 


text:
Yag hen mensoratà an natto agé an chàyu, ta komaskasen hen lomaylaychantaaw. Kaman helaw ah Apudyus 


text:
<pb/>Hen chengngarni an Jesu Cristu way anà Apudyus, wat yachi hen epaka-ammuni an chàyu agé way hen imfagana, ekatnéén, “Homehelaw ah Apudyus ya ammag maid poros helang an hiya te maid paat akettoy ah karawengna.” 


text:
Wat hiyachi, no mag-ay ekattaawén tommempoyugtaaw an hiya yag chataawat agé ammaan hen laweng, chataaw angkay mankétém, te iggay nètemfuruy hen chataaw aryén hen chataaw ammaan. 


text:
Ngém no mahehellawan hen hamhamàtaaw hen anchi siguchay helaw, wat mantetempoyugtaaw amin ya cha macharocharosan agé hen aminay fasortaaw gapon natéyan hen anàna way Jesu Cristu way nifùfù hen charana ah macharosan hen fasortaaw. 


text:
<pb/>Ngém no mag-ay ta ekattaawén maid ano fasfasortaaw, chataaw angkay lokopon hen achartaaw te chataaw maichén hen anchi tot-owa. 


text:
Ngém no ifagataaw hen fasortaaw an Apudyus, pakawanéna te natalek way mangamma hen imfagana ya nalimpiyu agé wat charosana hen amin way laweng way enammaantaaw. 


text:
Ngém no ekattaawén iggaytaaw fumasfasor, chataaw angkay mamfalinén Apudyus ah nangéttém te chataaw maichén hen alena.<pb/>


text:
Hen ganchat-o way mangensorat an cha natto an chàyu way a-anào, ta achiayu koma fumasor. Ngém mag-ay ta wacha hen fummasor, wacha hen anchi nesasango an Amataaw way Apudyus way cha manàchég an chitaaw way hiyah Jesu Cristu way maid fasfasorna. 


text:
Ya mafalin way tàchégana chitaaw te hiya paat hen nangenkaro hen fasortaaw. Ya faén yanggay hen fasortaaw hen enkarona te hen fasor hen egachay katagutagu hen antoy lota. 


text:
Ngém mag-ay ta wachay mangaliyén innilana ano ah Apudyus, yag achinaat agé afuroton hen imfagana, cha angkay mankétémchi te chana maichén hen anchi tot-owa. 


text:
Waman hen anchi mangafurot hen imfagan Apudyus, yachi hen anchi tagu way nafégahan tot-owa hen layadna an hiya. Yag heno agé way mangaliyén nelarammong hen hamhamàna an Apudyus, masapor torachéna hen enkaman Jesus hen kawad-ana hen antoy lota, te maid kasen mangenlasinan hen tommempoyugantaaw an Apudyus no achi hen mangafurotantaaw hen imfagana. Hen anchi kà-amma way orchin 


text:
<pb/>Chàyu way inib-a way laylaychê, faén kà-amma hen antoy orchin way chà esorat an chàyu te yato hen anchi chachà-an way orchin way nifafagga an chàyu chillu nanepod hen ommafurotanyu an Jesu Cristu. Wat chechengngaryu hen antoy chachà-an way orchin hen anchi ar-argaw way hen hiyachiy orchinat masapor man-ahelennayadtaaw. 


text:
Yag uray ekat-owén faén kà-amma hen antoy orchin, kaman paat kà-amma chillu te ah Jesu Cristu hen nangempàila hen kafud-asana ya uray agé chàyu, te chayu agé torachén hen yachiy layad. Te ad uwan, cha maka-an hen anchi helang ah hamhamàyu te cha mahelawan. 


text:
<pb/>Heno way tagu way mangaliyén nahehellawan hen hamhamàna yag achinaat agé laychén hen ifana, iggay angkay mahelawan hen hamhamàna te nahehellangan chillu. 


text:
Waman hen anchi tagu way manlayad hen ifana, nahehellawan tot-owa hen hamhamàna ya achina agé ammaan hen fumasoran hen tapena. 


text:
Ngém hen anchi tagu way achi manlayad hen ifana, ammag helang chillu hen hamhamàna te maid innilana hen laychén Apudyus. Yag kaman paat chan laprapporap te hen anchi fasorna hen nangchat hen anchi finuragna. 


text:
Ya chaà agé manorat an chàyu way apapchongà way nan-arakay te a-ammuyu ah Jesu Cristu way nawawà-acha hen uray cha-an ma-ammaan hen antoy lota. Ya chàyu agé way mamattò, chaà manorat an chàyu te enafàyu agé ah Chumunyu. 


text:
Esoratà chàyu way a-anào te innilayu ah Amataaw way Apudyus. Ya chàyu way apapchongà, esoratà chàyu te innilayu hen anchi sigud way nawawà-acha, uray hen laprapon hen egad. Ya esoratà agé chàyu way mamattò, te napegsa hen afurotyu an Apudyus, ya nimumura hen alena ah hamhamàyu ya enafàyu ah Chumunyu. 


text:
<pb/>Hen ifagà an chàyu amin, ilanyu ta achiyu ammag patpatigén hen uray heno way ma-awa hen antoy lota. Te no yachi, maid tot-oway layadyu an Amataaw way Apudyus. 


text:
Te hen agawaan hen tatagu way napépéppég hen hamhamàcha hen antoy lotaat, hen anchi laylaychén yanggay hen achar way faén usto, ya anat hen anchi cha somaelo way ilan hen ihay tagu yag ginamgamana ya anat agé hen cha mangempasekat hen katataguna. Amin cha nadchiyat iggaycha marpo an Apudyus ad uchu te nanligwatcha hen hamhamà hen tatagu hen antoy lota. 


text:
Ngém mapéppég hen antoy lota ya umat agé hen aminay agawaan hen tatagu hen antoy lota. Ngém heno way mangamma hen laychén Apudyus, chichachi hen matattagu ah ing-inggana way maid péppégna. Hen anchi kafusor Jesu Cristu 


text:
<pb/>A-anào, tég-angay angkay umchah hen péppég hen antoy lota. Te ilanyu ngén, chengngaryu met way ah tapen chi ag-agaw, fùnag hen anchi senang Cicristu way hiya hen anchi kafusor paat Jesu Cristu. Ngém ah katot-owana, loohcha angkay fummufùnag ad uwan hen chuar way kafusor Jesus, wat yachi hen manot-owaantaaw way tég-angay hen péppég hen antoy lota. 


text:
Ya chichachiy tatagu way kafusor Jesu Cristu, manowat te narpocha an chitaaw ngém sommenacha te iggaycha chillu mètemfuruy hen hamhamàtaaw. Te non an umat yag nepachong hen hamhamàcha hen hamhamàtaaw, iggaycha koma somena. Ngém ah nelawagana way faéncha tot-owa tapetaaw, te sommenacha. 


text:
<pb/>Ngém chitaaw, inidchat Jesu Cristu hen Espiritun Apudyus an chitaaw wat yachi hen mangenlasinantaaw hen tot-owa. 


text:
Wat hen manoratà an chàyu, te sigurachuwà way innilayu hen katot-owaan way achì ekatén maid innilayu. Ya innilataaw amin agé way maid kétém ah marpo an Jesu Cristu way katot-owaan. 


text:
<pb/>Wat hen anchi nangéttém paatat, hiya hen anchi mangaliyén faén ah Jesus hen anchi Cristu way empopostan Apudyus way umale. Te hen mangalehchi, wat hiya hen anchi senang Cicristu way kafusor Jesu Cristu te anna angkay ammag cha maichén ah Apudyus ya anat agé hen anàna. 


text:
Te heno way achi mangimfilang an Jesus ah Cristu, achina angkay agé ifilang ah Apudyus. Waman hen anchi mangafurot way ah Jesus hen anchi Cristu, chana agé afuroton ah Apudyus. 


text:
<pb/>Wat hen tugun-o an chàyu, epapateyu paat way mamangchén hen anchi nitudtuchu an chàyu mepanggép an Apudyus nanepod hen ommafurotanyu. Te no é-égnananyu chachi, metetepon hen hamhamàyu an Amataaw way Apudyus ya hen anàna way Jesu Cristu. 


text:
<pb/>Hen mangensoratà an natto an chàyu te wachacha hen anchichay cha i mamachas way manlokop an chàyu. 


text:
Ngém chàyu, wacha hen inidchat Jesu Cristu way Espirituna way nìyachar an chàyu, yag gapo ta hiya hen wachan chàyu, achiyu masapor hen tatagu ah mangintudtuchu an chàyu te wawà-acha hen anchi Espirituna way cha mangintudtuchu hen amin. Ya pahig tot-owa hen chana itudtuchu way maid faén tot-owa. Wat anyug afuroton hen itudtuchuna ta metetepon hen hamhamàyu an Jesu Cristu. 


text:
<pb/>Wat yaha a-anào, ilanyu ta metetepon hen hamhamàyu an Jesu Cristu ta no mamfangad ah tapen chi ag-agaw, achitaaw émégyat ya achitaaw amin fumiin way mèsango an hiya. 


text:
Na-a-awwatantaaw way maid fasfasor Jesu Cristu, wat ma-awatantaaw agé koma way heno way cha mangamma hen usto, hiya agé hen anà Apudyus.<pb/>


text:
Ammag maid mepaniyan hen layad Amataaw way Apudyus an chitaaw te ilanyu ngén, gapon anchi amchan way layadna an chitaawat imfilang chitaaw ah a-anàna, wat anàna chitaaw tot-owa. Ngém achi chitaaw ifilang hen kachùran hen tatagu hen antoy lota, te achicha chillu ifilang ah Apudyus. 


text:
Inib-a way laylaychê, ad uwananto, chitaaw hen anà Apudyus. Ya uray faén narawag ad uwan hen mamfalinén hen achartaaw ah pegwana, innilataaw chillu way hen mamfangchan Jesu Cristu, antaaw ammag mepachong an hiya te ilantaaw paat hiya way usto. 


text:
Wat amin way tatagu way yachi hen chacha namnaméén, ar-arwachancha ta nacharos koma amin hen chacha am-ammaan, kaman hen kachachallos Jesu Cristu. 


text:
<pb/>Heno way cha fumasorat, chana labsengén hen orchin Apudyus, te no achi torachén hen orchinnaat yachi hen makafasoran. 


text:
Ngém innilataaw way hen ganchat Jesus way ummale hen antoy lota, ta ka-anéna hen fasor hen tatagu, ya hiya, maid poros fasfasorna. 


text:
Wat kapeletan way heno way tatagu way tommetepon hen hamhamàna an hiya, achi ammag cha fumasofasor te hen anchi tagu way cha fumasofasor, maid angkay innilana an Jesu Cristu ya iggay amin ommafurot an hiya. 


text:
<pb/>Chàyu way a-anào, ilanyu ta achiayu koma cha marokop. Te heno way tagu way cha mangamma hen ammay ya usto, hiya hen ammayay tagu way kaman agé an Jesu Cristu. 


text:
Waman hen anchi tagu way cha mangamma hen laweng, hiya hen tagun Chumunyu, te ah Chumunyu, sigud way pahig laweng hen a-ammana nanepod hen laprapon hen egad. Wat hiyachi hen ummaliyan hen anchi anà Apudyus hen antoy lota, ta ina chachaelén hen aminay a-amman Chumunyu. 


text:
<pb/>Heno way tagu way enanà Apudyus, achi mafalin way ammag cha fumasofasor te wacha hen kena-apudyus Apudyus an hiya ya ah Apudyus hen amana, wat faén naraka hen fumasorana. 


text:
Yato hen kail-an no heno hen anà Apudyus ya hen anà Chumunyu, te hen anchi cha mangamma-amma hen laweng ya annag achi laychén hen ifana, chichachi hen anà Chumunyu way faénchah anà Apudyus. Masapor man-ahelennayadtaaw 


text:
<pb/>Hen anchi chengngaryu way nifafagga an chitaaw chillu nanepod hen ommafurotantaaw, wat masapor man-ahelennayadtaaw. 


text:
Wat achitaaw cha torachén hen anchi enammaan Cain, te ah Cain, tatagun Chumunyu hiya wat annag pinchit hen enawchina way Abel. Yag pakay pinchitna. Oo te gapo yanggay ah apés, te hiya, enomfat hen enammaana. Waman hen anchi enawchina, nènong hen enammaana. 


text:
Wat hiyachi inib-a, no yachi hen na-ammaan hen masosnod gapoh apés, achitaaw koma mahaang no cha chitaaw agorgoran hen tatagu hen antoy lota. 


text:
<pb/>Hen anchi pés-éyna, sommesenataaw an Apudyus, ngém ad uwan, sigurachutaaw way mètagutaaw an hiya ah ing-inggana. Ya hen matot-owaana, te laylaychéntaaw hen ifataaw. Waman hen anchi tagu way achi manlayad hen ifana, sommesena angkaychi an Apudyus, 


text:
te heno way tagu way achi manlayad hen ifana, hiya hen ihay pomapattéy. Ya innilataaw way maid pomapattéy ah midchatan hen anchi mannanayun way mètaguwan an Apudyus. 


text:
<pb/>Hen mangacharantaaw hen tot-owa way layad, wat hen anchi enammaan Jesu Cristu. Te hiya, inidchatna hen acharna way matéy para an chitaaw. Wat chitaaw, masapor koma idchattaaw agé hen achartaaw para hen ifataaw, tàén yachi hen iyatéytaaw. 


text:
Wat mag-ay ta wachay tagu ah wachay mafalinna yag innilana hen ifana way cha makorangan yag annag achi chillu ség-angan, achi mafalin way ekatnéén wachan layadna an Apudyus. 


text:
A-anào, achi ummat hen ammag tapà yanggay hen mangaliyén laychén hen ahentagu, te masapor epàila hen tot-oway layad way hen mepàil-anaat, hen anchi ammay way a-amma. Sém-ém hen hamhamà hen anchi tagu way manokchuna ah Apudyus 


text:
<pb/>Wat hiyachi, no epàilataaw hen layadtaaw hen ifataaw, yachi hen manot-owaan way hen anchi tot-oway Apudyus hen nangen-awa an chitaaw, ya sém-ém agé hen hamhamàtaaw way mepasango an hiya. 


text:
Wat no maid tarnan hen hamhamàtaaw gapon anchi nanarpas way fasor, achitaaw chillu machanagan te chakchakar hen kafaelan Apudyus way manga-an hen fasor no hen hamhamàtaaw. Wat sém-émtaaw koma chillu te maid achi innilan Apudyus, ya nang-ép mepanggép hen nafayachan hen fasortaaw. 


text:
Wat hiyachi inib-a way laylaychê, no natarna hen hamhamàtaaw way penapakkawan Apudyus hen anchichay narpas way fasor, wat ammay hen mangimfag-antaaw an hiya hen heno way ifaga. 


text:
Yag idchatna agé hen heno way chawaténtaaw te chataaw afuroton hen inyurchinna ya chataaw amin ammaan hen laychéna. 


text:
Yag yato hen inyurchinna way masapor afurotontaaw hen anàna way Jesu Cristu ya masapor man-ahelennayadtaaw way yachi chillu hen inyurchin Jesu Cristu an chitaaw. 


text:
Wat heno way tagu way cha mangafurot hen inyurchin Apudyus, netetepon hen hamhamàna an Apudyus ya netetepon agé hen hamhamà Apudyus an hiya. Yag hen mangil-antaaw way netetepon ah Apudyus an chitaaw, wat gapon anchi Espirituna way inidchatna way mìyachar an chitaaw.<pb/>


text:
Inib-a, achitaaw ammag cha afuroton amin hen mangaliyén wacha ano hen Espiritun Apudyus an chicha. Te masapor emamadtaaw paat way mangenlasin unna no ah Apudyus tot-owa hen narpowan hen chacha aryén ono safali hen narpowana, te chummuarcha hen tatagu hen antoy lota ad uwan way ammag chan parang ah intudtuchun ano hen Espiritun Apudyus. 


text:
Wat hen menlasinantaaw way narpo hen Espiritun Apudyus hen chacha itudtuchu, wat no afunancha way narpo ah Jesu Cristu an Apudyus ad uchu yag ummale hen antoy lota way namfalin ah tatagu, yachi hen manot-owaan way narpon Espiritun Apudyus hen chacha itudtuchu. 


text:
Ngém no safali hen mangalecha mepanggép an Jesus, iggay marpon Espiritun Apudyus hen chacha aryén, te yachi hen hamhamà hen anchi kafusor Jesu Cristu way chengngaryu way umale hen antoy lota, yag ah katot-owana, looh chan anchar hen kaman hichi way hamhamà. 


text:
<pb/>Chàyu way a-anào way ena-awwan Apudyus, enafàyu hen anchichay ammag cha mamarang hen alen Apudyus. Yag hen nangafa-anyu an chicha, te chakchakar hen kafaelan hen Espiritun Apudyus way wachan chàyu noh Chumunyu way wacha an chicha. 


text:
Hen anchichay ammag cha mamarang hen ekatchéén enalen Apudyus, naraengcha way mangintudtuchu mepanggép hen antoy lota ya papannaagén agé hen tatagun antoy lota chicha te nètemfuruy chillu hen hamhamàcha hen hamhamà hen tatagun antoy lota. 


text:
Waman chitaaw way nètetemfuruy hen hamhamàna hen hamhamà Apudyus, papannaagén chitaaw hen anchichay nangilan Apudyus, ngém achi chitaaw panaagén hen anchichay maid innilana an Apudyus. Wat yachi hen manot-owaan hen anchi tot-owa way narpo hen Espiritun Apudyus ya hen anchi nèfat way narpon Chumunyu. Hen layad Apudyus an chitaaw way tatagu 


text:
<pb/>Inib-à way laylaychê, masapor man-ahelennayadtaaw, te hen manlaychan hen ifa, yachi hen hamhamà way narpo an Apudyus. Wat hen anchi tagu way wachay layadna ah ifana, hiya hen tot-oway anà Apudyus ya na-awatana agé hen laychén Apudyus. 


text:
Waman hen anchi tagu way annag achi laychén hen ifana, achina angkay ma-awatan ah Apudyus te ah Apudyus, laylaychéna met hen tatagu. 


text:
Yag hen nempàil-an Apudyus hen chakar way layadna an chitaaw way tatagu, wat hen nangempaliyana hen anchi sissigud way anàna hen antoy lota ta wachay énnéntaaw way mètagu an hiyah ing-inggana. 


text:
Yag hen kafud-asan hen anchi tot-owa ya nènong way layad, wat faén agé hen ekamantaaw way manlayad an Apudyus te hen enkaman Apudyus way nanlayad an chitaaw hen nangempaliyana hen anchi anàna hen antoy lota way matéy ta wachay mapakawanan hen fasortaaw. 


text:
<pb/>Maid paat tagu ah nangila hen achar Apudyus, ngém no man-ahelennayadtaaw, wat metetepon ah Apudyus an chitaaw, yag matapyatapyan agé hen layadtaaw ah mepachongan hen layadna. 


text:
<pb/>Hen manot-owaantaaw way netetepon ah Apudyus an chitaaw ya netetepontaaw agé an hiya, te wacha hen anchi Espirituna way inidchatna way mìyachar an chitaaw. 


text:
<pb/>Ya chàni, innilan tot-owa paat hen matani ah Jesus wat tàchéganni way hennag Amataaw way Apudyus hiya hen antoy lota way mangenharà hen tatagu. 


text:
Yag heno way mangentàchég way ah Jesus hen anà Apudyus, netetepon hen hamhamàna an Apudyus ya netetepon agé hen hamhamà Apudyus an hiya. 


text:
Wat hiyachi, chitaaw amin, na-awatantaaw way laylaychén Apudyus chitaaw ya chataaw manchinlan hen hiyachiy layadna an chitaaw. Laylaychén Apudyus hen tatagu wat no laychéntaaw hiya ya umat agé hen ifataaw, mawawà-acha ah Apudyus an chitaaw ya mawawà-achataaw agé an hiya. 


text:
Yag no memamad hen layadtaaw, wat sésém-ém hen hamhamàtaaw ta achitaaw émégyat hen tempon hen kachusaan hen katagutagu te nètemfuruy hen ekamantaaw hen enkamkaman Jesus hen kawad-ana hen antoy lota. 


text:
Yag no nènong hen layadtaaw an Apudyus, kapeletan way achitaaw émégyat an hiya te hen anchi chakar way layad, yachi hen manga-an hen égyat te afaén hen layad hen égyat, te hen karpowan hen égyat chillu, wat hen hamhamà ah kachusaan. Wat heno way émégyat, kapeletan way nakapoy hen layadna an Apudyus. 


text:
Ngém mag-ay ta wachay tagu ah mangaliyén laychéna ano ah Apudyus ngém achina agé laychén hen anchi ifana, kétémnachi. Te achinaat laychén hen ifana way mamàila ta gimuraat ah Apudyus way achi maila. 


text:
Te hen inyurchin Jesu Cristu an chitaaw chillu, ekatnéén, “Heno way manlayad an Apudyus, masapor laychéna agé hen ifana.”<pb/>


text:
Heno way tagu way mangafurot way ah Jesus hen anchi Cristu way empopostan Apudyus way umale, wat hiya hen anà Apudyus. Ya heno way manlayad hen anchi amana, kapeletan way laychéna agé hen a-anàna. 


text:
Ya hen mangempàil-antaaw way laychéntaaw hen anchichay a-anà Apudyus, wat hen manlaychantaaw an hiya ya hen mangafurotantaaw hen inyurchinna. 


text:
Te hen mempàil-antaaw way laychéntaaw ah Apudyus wat hen mangammaantaaw hen inyurchinna. Ya faén agé ammag naligat hen anchi inyurchinna an chitaaw, 


text:
te amintaaw way enanà Apudyus, wat wachan kafaelantaaw amin way mangafà hen kenaraweng hen antoy lota. Ya maid agé kasen iyafàtaaw no faén hen anchi afurottaaw an Jesu Cristu. 


text:
Wat ma-awatantaaw koma way maid kasen maka-afà hen kenaraweng hen antoy lota no faén yanggay hen anchi tagu way cha mangafurot way ah Jesus hen anà Apudyus. Hen mangistigu an Jesu Cristu 


text:
<pb/>Ah Jesu Cristu, hiya hen anchi narpo an Apudyus yag ummale hen antoy lota way hen manot-owaan an hiya, hen anchi nafunyagana ah chanum ya anat agé hen anchi chummaraana hen natéyana hen koros. Faén yanggay hen nafunyagana hen manot-owaan an hiya, te hen anchi natéyana agé. Ya tatàchégan hen Espiritun Apudyus hen kenatot-owan nadchi way hen Espiritun Apudyus, hiya hen pongar hen tot-owa. 


text:
way hen iha, hen anchi nafunyagana ya hen anchi ma-agwa, hen anchi nifùfuan hen charana hen natéyana, ya hen anchi ma-atlo, hen anchi Espiritun Apudyus. Wat torocha, ngém ihà-an chillu hen laychéncha way aryén way ah Jesus, hiya hen anà Apudyus. 


text:
Ma-afurot met hen istigun hen tatagu no wacha hen istiguwancha, wat ay achi kaskasen way ma-afurot no ah Apudyus hen mangistigu. Yag ah Apudyus paat hen mangistigu an anàna. 


text:
Wat hiyachi, heno way mangafurot hen anchi anà Apudyus, maid manchuwachuwana mepanggép hen mangistiguwan Apudyus an anàna. Waman hen anchi tagu way ammag achi mangafurot an Apudyus, annag cha mankétmén hiya te annag achi afuroton hen imfagana mepanggép hen anàna. 


text:
Yag hen imfagan Apudyus, ekatnéén idchatna an chitaaw hen mannanayun way mètaguwantaaw an hiya way hen yachiy mannanayun way ataguwan, narpo yanggay hen anchi anàna. 


text:
Wat heno way tagu way wachan anchi anà Apudyus an hiya, looh nidchat hen anchi mannanayun way mètaguwana an Apudyus. Waman hen anchi tagu way maid anchi anà Apudyus an hiya, maid agé anchi mannanayun way mètaguwana an Apudyus. Mepanggép hen mannanayun way ataguwan 


text:
<pb/>Hen mangensoratà an natto an chàyu way ommafurot hen anà Apudyus, ta masigurachuyu way mètaguayu an Apudyus ah ing-inggana, te looh ninidchat an chàyu hen anchi mannanayun way ataguwan. 


text:
Ya ta sésém-ém agé hen hamhamàtaaw way manchawat an Apudyus te sigurachutaaw way changréna hen chataaw chawatén no mètemfuruychi hen anchi laychéna. 


text:
Ya gapo ta sigurachutaaw way chana changrén hen ifagataaw, sigurachutaaw agé way idchatna hen anchi chawaténtaaw. 


text:
<pb/>No ilanyu hen fummasoran hen ifayu way hen halenonot hen yachiy fasorat faén hen metap-arana, chawatényu koma an Apudyus ta pakawanéna ya taguwéna hen yachiy fummasor. Ngém wacha hen fasor way hen halenonotna, etap-ar Apudyus hen anchi fummasor, wat achì itugun an chàyu way manginchawat ah mapakawanana. 


text:
Amin way laweng way ma-ammaanat fasor aminchi, ngém wacha hen fasor way mafalin mepakawan ta achi metap-ar hen anchi fummasor. 


text:
Innilataaw way achi ammag cha fumasofasor hen anchichay tatagu way tot-oway enanà Apudyus, te hen anchi siguchay anàna, hahallimunana chicha ta achi mafalin way afaén Chumunyu chicha. 


text:
<pb/>Innilataaw way ah Apudyus hen nangen-awa an chitaaw. Waman hen amin anchichay tapen hen tatagu hen antoy lota, cha etorayan Chumunyu chicha. 


text:
<pb/>Innilataaw agé way umma-ale hen anà Apudyus hen antoy lota yag empaka-awatna agé an chitaaw hen anchi tot-oway Apudyus. Yag netetepon hen hamhamàtaaw hen anchi tot-oway Apudyus te netetepon hen hamhamàtaaw hen anchi anàna way Jesu Cristu way hiya paat hen anchi tot-oway Apudyus ya hiya yanggay hen karpowan hen mannanayun way ataguwan. 


text:
Haén ah Pedro way aposel Jesu Cristu, wat antoyan hen sorat-o an chàyu way napepele way tatagun Apudyus way i namfunag ah kafabréfabréy hen anchichay provinsiyan hen Ponto yad Galacia, ad Capadocia, ad Asia yad Bitinia. 


text:
Penepelen Amay Apudyus chitaaw ah tomot-owaan hen hehemmàna chillu. Yag namfalinén hen Espirituna chitaaw ah na-apudyusan way tatagu ah oma-abfurotantaaw an Jesu Cristu ta macharosantaaw gapon nifùfuan hen charana. Wat ta totollongan chitaaw amin an Apudyus ya ta papannohona agé hen hamhamàtaaw. Sigurachu hen namnamataaw ya kaman agé hen mapaligatantaaw 


text:
<pb/>Antaaw yanggay ammag manyayaman an Apudyus way Aman Apotaaw way Jesu Cristu te gapon anchi pararo way ség-angna, niyanàtaaw an hiya ah kafalewan hen ataguwantaaw way hen kafalinan nadchiyat gapo hen nan-uchiyan Jesu Cristu hen natéyana. Wat yachi hen manigurachuwantaaw hen anchi chataaw namnaméén 


text:
way mìyawa hen amin anchichay enhahàfan Apudyus ad uchu way para an chitaaw way tataguna. Ya hen nangenhàfana ad uchu, ta maid manachael ya ta achi agé lomawraweng ya achi amin mamfab-alew ah ing-inggana. 


text:
Man-awataaw amin chachi, chitaaw way chan chinar hen mannakafalin Apudyus way manahallimun an chitaaw inggana hen mangempàil-ana hen halenonot hen kahara-antaaw hen anchi anongoh hen ag-agaw. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, kapeletan way antaaw ammag lomaylayad chillu, tàén chataaw mapap-aligatan way térén ad uwan ah chuar way ligat. 


text:
Te hen anchi chuar way ligat way cha mepachah an chitaaw, wat yachi hen kail-an hen kenatot-owan hen afurottaaw. Te ilanyu ngén, uray hen faletò way an yanggay para hen antoy lotaat ma-apoyan ah kail-an hen kenafaletòna. Wat kaskasen hen kenapateg hen afurottaaw no hen faletò, yag hen mapaligatan agé ah ligat, wat yachi hen kail-an hen kenatot-owana. Yag gapon anchi tot-oway afurottaawat machayawtaaw ya pangatowén chitaaw agé hen anchi mamfangchan Jesu Cristu. 


text:
Yag ah Jesu Cristu, tàén no cha-anyu ilan hen acharna paatat laylaychényu chillu hiya, yag tàén maid maila an hiya ad uwanat chayu chillu manokchun hiya. Wat an-ayug laylayad way térén way ammag maid mepaniyan hen laylayadyu. 


text:
Te hen halenonot hen anchi afurottaawat hen kahara-antaaw ah achitaaw melak-aman hen manusaan Apudyus hen katagutagu. 


text:
<pb/>Hen anchichay profetan Apudyus ad namenghanat tàén no chicha paat hen nangimfaga mepanggép hen anchi kahara-antaaw, chachaat chillu ana-anapén no heno hen laychénay aryén te anchag iggay chillu ma-awatan hen antoy ség-ang Apudyus an chitaaw ad uwan. 


text:
Wat anchag cha ana-anapén no nokay hen tempon hen ka-ammaan nadchi ya heno agé hen kelasinana. Te hen Espiritun Cristu way wachan chicha, empaka-ammuna hen mapap-aligatan hen anchi hénagén Apudyus way Cristu ya anat agé hen mepachayawana. 


text:
Yachi yag nepaka-ammu agé an chicha way faén peet hen tempocha hen ka-ammaan nadchi te ingganan antoy tempotaaw. Wat na-ammaan tot-owa ad uwan an chitaaw, te yachi paat hen fégah hen anchi ammayay chamag way chengngaryu hen nangintudtuchuwan hen anchichay tatagu way tenorongan hen Espiritun Apudyus way hiya hen anchi nepale hen antoy lota way narpod uchu. Yag non an mafalin, uray hen anchichay anghel way fafà-arén Apudyusén laychéncha paat way mangachar mepanggép an cha nadchi. Hen ammayén Apudyus way a-amma 


text:
<pb/>Wat hiyachi, antaaw ammag haham-én way mangafurot paat an Apudyus ya antaaw agég man-a-annad. Yag é-égnanantaaw agé hen anchi chataaw namnaméén way idchat Apudyus an chitaaw hen mamfangchan Jesu Cristu. 


text:
A-anà chitaaw an Apudyus, wat masapor a-abfurotontaaw paat hiya way achitaaw epap-arufus hen ma-awisan hen hamhamàtaaw way kasen mangamma hen anchichay laweng way chataaw enammaan hen cha-antaaw nangammuwan hen anchi katot-owaan. 


text:
Ta hen ekamantaaw komaat antaaw yanggay ammag ammaan hen anchi nacharos te nachachallos chillu ah Apudyus way namele an chitaaw. 


text:
<pb/>Chataaw awagan ah Apudyus ah Amataaw hen chataaw manluwaruwan wat hiyachi, masapor iyafiintaaw paat hiya hen antoy atatagguwantaaw hen antoy lota te maid wahigéna hen manguwisana hen katagutagu, te ichatna hen ihaiha hen assong hen enammaana. 


text:
Yag innilataaw agé hen kenapateg hen fayad hen anchi nehara-antaaw hen anchichay gagangay way tenawidtaaw hen anap-otaaw way cha nadchiy gagangayat poros paat chi etorongna an chitaaw. Yag hen ensobfot Apudyus an chitaawat faén ammag faletò ono pelak way mafab-alewan hen kenapategna, 


text:
te hen ensobfotnaat, hen anchi kapapattigan way Cristu way nifùfù hen charana hen natéyana way kaman hen anchi karnero way chacha epapchit ah michaton an Apudyus way maid poros paat kachumsekana. 


text:
Nanepod chillu hen cha-an ma-ammaan hen antoy lotaat hehemmà Apudyus way yachin ma-ammaan, ngém ammag inggana ad uwan way tempotaaw ya annaat tot-owa epachah ah katorongantaaw amin. 


text:
Wat gapon enammaan Jesu Cristu, chataaw manokchun ah Apudyus way nempauchi an hiya hen natéyana ya nangempachayaw agé an hiya. Wat chinumgat hen afurottaaw an Apudyus ya hen chataaw namnaméén an hiya. 


text:
<pb/>Yag chitaaw agé, gapo hen nangafurotantaaw hen katot-owaan wat nacharosan hen hamhamàtaaw way yachi hen karpowan hen manlaychantaaw hen ifataaw. Wat hen ifagà, masapor man-ahelennayadtaaw ah katot-owana way faén yanggay ah tapà, 


text:
te hen anchi ommafurotantaaw hen anchi alen Apudyusat kasentaaw niyanà way faén agé kaman hen niyana-an hen tatagu way matéy chillu, te niyanàtaaw an Apudyus way ammag achi matmatéy ah ing-inggana ya an agég mawawà-acha hen anchi enalena ah ing-inggana. 


text:
Kaman hen anchi nesosorat way alena way ekatnéén,<pb/>“Hen aminay tatagu, anchag kaman yanggay hen anchi charoh way narakah màrong yag natéy, yag hen kaenammaycha agé, kaman yanggay hen fùfùyag hen anchi charoh way no màrong anchi charoh, ammag maya-ayà agé hen fùfùyagna yag namaid. 


text:
Waman hen enalen Apudyusat yachi hen ammag mawawà-acha ah ing-inggana.” Yag hen yachiy alen Apudyus, yachi hen anchi ammayay chamag way nepapagngar an chàyu.<pb/>


text:
Wat hiyachi, gapo ta niyanàtaaw an Apudyusat masapor etagayyu hen aminay laweng. Wat achi koma mafalin way wacha hen kétém ya lokop an chàyu ya umat agé hen apés ya hen usot. 


text:
Ta hen ekamanyu koma, kaman hen manlaychan hen anchi utteng way chan sosososo, wat kaman agéhchi koma hen manlaychanyu way mangacha-achar hen alen Apudyus ah homèheénan hen afurotyu inggana hen ketapyanyu an hiya, 


text:
<pb/>Wat antaaw ammag iyu-uya hen achartaaw an Apo Jesu Cristu way karpowan hen mannanayun way ataguwan. Yag hen miyaligana, wat kaman hen anchi fato way enachin hen anchichay chan topeng yag hiyaat agé hen kapapattigan way penelen Apudyus ah pégnad. 


text:
Wat gapo ta tenagun Apudyus chitaaw, antaaw ammag iyuya hen antoy achartaaw an hiya ah kaman fato way mausar ah mangammaana hen faréyna ah machayawana. Ya namfalinén agé Apudyus chitaaw ah kaman pachi way mansérfi an hiya way hen ichatontaaw an hiyaat hen yaman ya chayaw. Yag akseptarén agé Apudyus hen hiyachiy chataaw ammaan gapon Jesu Cristu. 


text:
Ya hen anchi nesosorat mepanggép an Jesu Cristu, ekatnéén,<pb/>“Wacha hen penepelè way epafùnag-o ad Sion way fabréyyu way hiya hen kaman anchi kapapattigan way fato te hiyachi hen mepégnad paat. Wat heno way mangufurot an hiya, ammag maid man-a-amuyuwana ah ing-inggana.” 


text:
An chitaaw way cha omafurot, napateg tot-owa hen anchi na-awagan ah fato. Waman hen anchichay achi omafurot, safali, te chicha hen tommot-owaan hen anchi nesosorat way ekatnéén,<pb/>“Hen anchi fato way ammag enachin hen anchichay chan sà-ad ah faréy way ekatchéén maid sérfina, ammag yachiyat agé peet hen kapapattigan way mepégnad.” 


text:
Ya hen ihay nesosorat agé, ekatnéén,<pb/>“Wat hen hiyachiy fato agé hen cha mechongchongtoran hen tatagu ah mag-ahancha.” Ngém hen nichongtorancha, te anchag achi afuroton hen enalen Apudyus way yachi chillu hen nepaparad an chicha. 


text:
<pb/>Waman chitaaw, chitaaw hen penepelen Arey Apudyus ah mampachina way mansérfi an hiya. Yag chinarosana agé chitaaw ah tém-énantaaw hen anchichay tapena ah mantataguna. Wat chitaaw way ininggaw hen anchi helang hen pés-éyna, enatonna chitaaw hen anchi paway ah kahelawantaaw ta chitaaw hen manginwarawag hen kena-ammay hen enammaana. 


text:
Hen anchi pés-éyna, faén tatagun Apudyus chitaaw, yag maid agé innilataaw hen ség-angna. Waman ad uwan way nantataguna chitaaw, wat cha chitaaw agé ség-angan an hiya. Hen ekaman way mansérfi an Apudyus 


text:
<pb/>Sosnod, chitaaw hen ammag kaman fisita way antaaw chan chagchag-oh hen antoy lota te ad uchu hen ustoy fumabréyantaaw. Wat hiyachi, masapor antaaw paat ammag achi am-ammaan hen anchichay laweng way laylaychén hen achar te chichachi hen manachael hen afurottaaw. 


text:
Ya antaaw agég emamad hen ekamantaaw hen anchichay achi omafurot ta uray chacha epafasor hen laweng an chitaaw, mamàila chillu hen anchichay ammay way chataaw ammaan, wat yachi hen mapeletancha way manayaw an Apudyus hen umaliyana way manguwis hen katagutagu. 


text:
<pb/>Ah machayawan paat Apo Jesusat antaaw agég afuroton hen aminay okom. Wat masapor afurotontaaw hen anchi kangatowanay toray, 


text:
ya umat agé hen anchichay gugubérnador way piniyarna way manusa hen anchichay cha mangamma hen laweng ya cha manayaw agé hen anchichay cha mangamma hen usto. 


text:
Te hen laychén Apudyusat antaaw yanggay ammag ammaan hen ammay ah fumiinan hen anchichay ammag chan alealeh laweng way maid innilana an Apudyus. 


text:
Yag chitaaw, gapo ta emparufus Apudyus chitaaw hen kena-alepantaaw hen fasor wat maid nangen-alepan an chitaaw. Ngém achitaaw agég manlasonchi ah mangammaantaaw hen heno way laylaychén hen achar, tàén laweng, ta antaaw chillug iyalig hen achartaaw ah alepan Apudyus ah mangammaantaaw hen laychéna. 


text:
Masapor rispituwéntaaw hen aminay tatagu, ya laylaychéntaaw paat hen aminay ifataaw way cha omafurot. Ya masapor iyafiintaaw paat ah Apudyus ya émégyattaaw way mangamma hen achina laychén ya rispituwéntaaw agé hen anchi chan toray. Torachéntaaw hen anoh Jesu Cristu 


text:
<pb/>Chàyu way a-alepan, masapor afurotonyu hen ifagan hen apoyu ya rispituwényu agé chicha way faén yanggay hen anchichay na-anoh way ap-apo te uray agé hen anchichay nan-auyong. 


text:
Te ammayén Apudyus hen anchi tagu way gapon layadna an Apudyus yag annag anohan hen chana mapaligatan way maid gapona. 


text:
Ngém maid tagu ah machayaw way gapon nanganohana hen napaligatana no tot-oway enammaana hen laweng. Ngém no ammaantaaw hen usto yag cha chitaaw chillu pap-aligatén yag a-annohantaawchi, wat yachi hen mangammayan tot-owa Apudyus an chitaaw. 


text:
Te yachi chillu hen laychén Apudyus an chitaaw way cha omafurot way antaaw ammag anohan hen ligat. Te uray ah Jesu Cristu wat ena-annohana way napap-aligatan gapon chitaaw. Wat antaaw ammag torachén koma hen enkamanna way nanganoh. 


text:
Ya hen anchi agé nangin-insortowancha an hiyaat maid agé ensongsongfatna ah laweng. Yag hen namap-aligatancha agén hiyaat iggay agé man-ed-echot te anna yanggay ammag nanokchun ah Apudyus way nalilimpiyu way uwis. 


text:
Yag ah Jesu Cristu, enagamidna hen aminay fasortaaw hen natéyana hen koros ta wachay én-énnéntaaw way maméppég hen chataaw fumasoran ya ta maka-ammataaw agé hen anchi ammayéna. Te hen anchi nafigachana, yachi hen nangammayan Apudyus an chitaaw. 


text:
Te hen anchi pés-éyna, antaaw ammag kaman natarà way karnero. Ngém ad uwan, finangad chitaaw an Jesu Cristu way hiya hen kaman pastor way cha manalimun an chitaaw.<pb/>


text:
An chàyu agé way na-ahaw-an way finufae, masapor epafafayu hen acharyu hen ah-ahaw-anyu ta no mag-ay wachay iha an chicha way cha-an mangafurot hen alen Apudyus, oma-annig hen anchi ammay way chayu ekamkaman wat omafurotcha. Wat achi masapor anyug cha tugutugunun chicha 


text:
Ya faén agé hen mangiggaanyu hen ang-anggayu hen mangempàila hen kena-ammayyu way finufae, ya umat agé hen chayu mamisngafisngayan hen fuùyu. 


text:
Te hen mangempàila hen tot-oway kena-ammayyu wat hen anchi mangemmamachanyu hen a-ammayu way kaman hen anohyu ya annadyu. Te yachi hen mannanayun way kena-ammay way patigén Apudyus. 


text:
Yag yachi agé hen enkaman hen anchichay ommafurot way finufae ad namenghan hen nangempàil-ancha hen kena-ammaycha, te anchag nanokchun ah Apudyus yag empafafacha hen acharcha hen ah-ahaw-ancha. 


text:
Te kaman an Sara way annag ena-abfurot ah ahawana way Abraham yag inyaligna hiyah ap-apona. Wat uray agé chàyu ad uwanat miyalig-ayu ah ganà Sara no ammaanyu hen usto ya achiayu ammag nangégyat. 


text:
<pb/>Ya pachongna agé an chàyu way na-ahaw-an way lenarae. Te masapor agé hahallimunanyu hen ah-ahaw-anyu ya man-anoh-ayu ya ma-awatanyu koma hen gagangay hen fufae, te an-anorheayu tot-owa no chicha. Ya masapor agé ririspituwényu chicha te mèawacha agé hen anchi mannanayun way ataguwan. Yahan ekamanyu ta achi mahaliwa hen luwaruyu an Apudyus. Ammaan chillu hen usto, tàén chata mapap-aligatan 


text:
<pb/>Hen tapen hen ifagà an chitaaw way cha omafurot, wat masapor mantetempoyuguntaaw hen hamhamàtaaw way kamantaaw maporportoy way masosnod way man-ahelennayad ya man-ahesennég-ang. Ya masapor agé man-ahe-ennanohtaaw way wéhchiyén epafafana hen acharna hen ifana. 


text:
Yag no wachay mangamma ah laweng an chitaaw, achitaaw agég cha ifarés ah laweng. Ya kaman agé no iyaryan chitaaw ah laweng, achitaaw agé cha songfatan ah laweng. Ta hen ekamantaaw, antaawat an sofaletan chicha ah ammay, te yachi chillu hen nameleyan Apudyus an chitaaw, ta ammaantaaw hen ammay ah manawichantaaw agé hen ammay. 


text:
Yag hen anchi chilluy nesosorat way alena, ekatnéén,<pb/>“Heno way tagu way manlayad way ammay hen ataguwana ya naragsak, masapor ipparna hen tapàna way mangale ah laweng ya achi agé mankétkétém. 


text:
Ya masapor manchùgana hen laweng ta hen ammay hen hagongona, ya epapatena agé way manganap hen katornosan hen tatagu. 


text:
Te ah Apudyus, halimunana hen anchichay cha mangamma hen ammay ya papannaagéna agé hen luwarucha. Ngém annag kontaréén hen anchichay cha mangamma hen laweng.” 


text:
Ngém non an umat yag cha chitaaw chillu pap-aligatén, tàén chataaw ammaan hen ammay, antaaw yanggay ammag lomaylayad. Ya achitaaw agé cha émégyat hen ammaan hen tatagu ya achitaaw amin machanchanagan, 


text:
ta antaaw yanggay ammag é-égnanan hen nangen-ap-apowantaaw an Jesu Cristu ya ta iyafiintaaw hiya. Ya antaaw agég mansasaggana way manongfat hen heno way mananhan mepanggép hen afurottaaw. 


text:
Ngém masapor antaaw chillu an iyam-amma ah mail-an hen rispitutaaw an chicha. Ya ar-arwachantaaw agé ta maid metat-aro ah laweng ah hamhamàtaaw, ta machachallosantaaw koma. Te no yachi, anchag mafiinan hen anchichay cha mangsot hen anchi ammay way chataaw ammaan gapon afurottaaw an Cristu. 


text:
Te un-unnina no an chitaaw pàpàgangén gapon nangammaantaaw hen ammay nonat yachi hen laychén Apudyus, no hen an chitaaw pàpàgangén gapon nangammaantaaw hen laweng. 


text:
Te kaman an Jesu Cristu way poros chi fasfasorna ngém gapon fasortaaw, ammag napap-aligatan ingganah natéy ah nanobfotana an chitaaw way menangfasor. Yag ah ing-inggana, érégnachi ah manginyéyana an chitaaw an Apudyus. Ngém tàén pinchitcha hen acharna, natattagu chillu hen lennawana. 


text:
hen anchichay nan-atéy ad namenghan way chicha hen anchichay cha-an omafurot an Apudyus hen tempon Noe way hehennéd Apudyus hen omafurotancha hen unig anchi tempon hen cha mangammaan Noe hen anchi papor. Te hen nahara-an yanggay hen hiyachiy tempo way nadlunan hen lotaat ancha yanggay waru. 


text:
Yag hen keyaligan hen anchi nahara-ancha hen chanum wat kaman hen anchi funyag way yachi hen kahara-antaaw. Ngém faén agé anchi kàpatan hen achar way maurahan hen lugit hen chà aryén ah makaharà an chitaaw, te hen chataaw manchawatan an Apudyus ta urahana hen fasortaaw. Te hen tommot-owaan hen kahara-antaaw wat hen nan-uchiyan Jesu Cristu hen natéyana. 


text:
Yag yachi way nan-uchi ah Jesu Cristu, émméy ad uchu way nawawà-acha ad uwan ah pachawanan Apudyus way chana etorayan hen egachay anghel ya hen egachay toray ya amin agé hen anchichay mannakafael.<pb/>


text:
Ah Jesu Cristuwat napap-aligatan hen anchi natatagguwana hen antoy lota, wat uray chitaaw, masapor papegsééntaaw agé hen hamhamàtaaw te yachi agé hen mekaman an chitaaw. Te hen anchi mapaligatan hen acharna, yachi hen maka-anan hen layadna way fumasor. 


text:
Wat manepod ad uwan ingganah matéyanyu, masapor anyu komag epapate way mangamma hen laychén Apudyus ta faén hen anchi laylaychén hen achar. 


text:
Ta anggay komachi ah manorachanyu hen a-amman hen anchichay maid afurotna way kaman hen enkamanyu hen anchi ar-argaw hen cha-anyu omafurotan. Te hen hiyachi, an-ayug pommasag ya cha i mamfutafutang ya cha i manlokoroko way maid lenawhanyu ah laweng way laylaychén hen achar. Ya afifiin agé hen enkamanyu way nanayaw hen anchichay enap-apudyus. 


text:
Ngém ad uwan, anchag mascha-aw hen anchichay pés-éy ifayu gapon nangentagayanyu way metape an chicha hen chacha mangammaan an cha nadchi. Wat hiyachiyat agé hen chacha mangensortuwan an chàyu. 


text:
Ngém yasa ud-ay te umchah chillu way umchah hen anchi ag-agaw way masapor songfatancha an Apudyus hen egachay chacha amma-ammaan, te ah Apudyus, senasagganana way manguwis hen egachay tatagu way uray hen natéy ya uray hen cha-an. 


text:
Wat yachi agé hen nepagngaran hen anchi ammayay chamag hen anchichay nan-atéy ad namenghan ta uray no natéy hen acharcha way yachi chillu hen netatawid hen aminay tatagu gapon fasor, wat mafalin ma-adchancha ah mannanayun way ataguwan way kaman hen ataguwan Apudyus. Ammaantaaw hen nipiyar an chitaaw 


text:
<pb/>Tég-angay hen kapéppégan hen ag-agaw wat masapor emamadtaaw hen chataaw ekamkaman ya man-a-annadtaaw ta maid kahaliw-an hen manluwaruwantaaw. 


text:
Ya hen kapatigan paat way wachan chitaaw koma, masapor man-ahelennayadtaaw ah katot-owana, te hen manlaychan hen ifa, yachi hen anchi achi mangunongan hen chana fumasoran. 


text:
Yag gapo ta wéhchiyén wacha hen inidchat Apudyus ah kafaelan way maetorongna hen ifana, wat masapor koma matalek way mangusar an cha nadchi ah matorongan hen tapena. 


text:
Wat hen anchi nangchatana hen kafaelan way mantudtuchu, masapor itudtuchuna hen anchi tot-owa way enalen Apudyus. Ya hen anchi nangchatana hen kafaelan way tomorong, masapor agé tomorotorong ah patinggan hen kafaelana way inidchat Apudyus an hiya. Yachi hen mekaman ta hen amin way ma-ammaanat ah Apudyus yanggay hen machachayaw gapon Jesu Cristu te hiya chillu hen anchi mannakafael way nenènong hen machayawana ah ing-inggana. Mapap-aligatan chillu hen cha omafurot 


text:
<pb/>Inib-à way laylaychê, achiayug cha mascha-aw no pakay pararo hen chayu mapap-aligatan, te yaha chillu hen mekaman hen aminay cha omafurot an Apudyus ah kail-an hen kenatot-owan hen afurottaaw. 


text:
Ta hen ekamantaaw koma, antaaw yanggay ammag lomaylayad gapon chataaw mìligatan hen napap-aligatan Cristu, te ah awni, kaskasen hen mèlagragsakantaaw an hiya hen meparangan hen kachayawana. 


text:
Wat antaaw yanggay ammag lomaylayad no cha chitaaw insortuwén gapon sommorotantaaw an hiya, te yachi hen mangempàila way wachan anchi kachachayaw way Espiritun Apudyus an chitaaw. 


text:
Ngém masapor ar-arwachantaaw ta no mapap-aligatantaaw, faén koma gapon laweng way enammaan way kaman hen pomatéy ya mangakaw ya ammag mìfiyang hen faén fiyangna. 


text:
Ngém non an umat yag pap-aligatén chitaaw gapo chillu hen ommafurotantaaw an Cristu, wat achitaaw cha mafiinan ta antaawat an manyaman an Apudyus gapon nelarammongantaaw an hiya. 


text:
<pb/>Inu-umchah hen manginlugiyan Apudyus way manguwis hen tatagu way hen ekamanna, pangpangowéna hen a-anàna. Wat no ammag uray chitaaw way cha omafurotén uwiséna, ay ammoh achi kaskasen hen mekaman hen anchichay achi mangafurot hen anchi ammayay chamag way narpon hiya. 


text:
Te wacha hen nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén,<pb/>“No ammag naligat hen kahara-an hen anchichay ammayay tatagu, ay achi kaskasen hen mekaman hen anchichay cha mangamma hen laweng way maid hamhamàna an Apudyus.” 


text:
Wat hiyachi, chitaaw way cha mapap-aligatan gapo ta yachi chillu hen laychén Apudyus, wat antaaw an pa-annongan way mangamma hen usto ya antaaw agég eporang hen achartaaw an Apudyus way natatallek te hiya chillu hen nangamma an chitaaw.<pb/>


text:
Antoyan agé hen itugun-o an chàyu way cha mangemponponò hen anchichay cha omafurot. Ya karébféngà ménat way manugun an chàyu te haén way ifayu way ihay cha mangemponponò agé, innilà paat hen napap-aligatan Jesu Cristu, yah pegwana, melak-amà agé hen kachayawana hen meparangana. Wat hen itugun-o an chàyu, 


text:
masapor paat hahallimunanyu hen anchichay cha omafurot way chayu eponò way anchag kaman karneron Apudyus. Ya hen mangammaanyu hen fiyangyu, wat faén koma ah an-ayu an cha mapelet ta gapoh layadyu yanggay, ya faén agé gapoh pelak ta gapo ta laychényu paat way mansérfi an Apudyus. 


text:
Ya achitaaw agég pangatowén hen achartaaw way an chan manchamanchar hen anchichay karnero, ta antaawat an ammaan hen achartaaw ah ustoy torachéncha. 


text:
Yachi hen ekamantaaw ta no mamfangad ah Apotaaway Jesu Cristu way kaman kangatowan way pastor, wat idchatna hen ammag napateg way gunggunataaw way kachachayaw ya mannanayun. 


text:
<pb/>Ya hen tugun-o agé an chàyu way ung-ungunga, masapor iyuyayu hen hamhamàyu hen anchichay natnatang no chàyu. Ya masapor chillu way wéhchiyén epafafana hen acharna hen ifana, te hen imfagan hen anchi nesosorat way alen Apudyus, ekatnéén,<pb/>“Kokontaréén Apudyus hen anchi mangempangato hen acharna ngém totollongana hen anchi mangempafafa hen acharna.” 


text:
Wat antaaw an mampakomfafa an Apudyus way mannakafalin ta egad hiya way mangempangato an chitaaw no umchah hen anchi ustoy tempona. 


text:
<pb/>Ilanyu ta man-a-annad-ayu ya man-ar-arwad-ayu te hen anchi kafusortaaw way Chumunyu, ammag kaman hen anchi chan toor way layun ya chan hamuy way man-ilah anéna, te annag laychén paat way manachael an chitaaw. 


text:
Wat antaaw an mannunuuchun hen afurottaaw ta antaaw ammag achiyén hen chana iyawis. Te innilataaw chillu way aminay sosnodtaaw way cha omafurot hen karotarotaat chacha amin harémén hen ligat way kaman hen chataaw harémén. 


text:
Ngém no marpas hen anchi hen-aketan way maligatantaawat ah Apudyus way séméség-ang, totollongan chitaaw chillu ya papaknégéna ya papapegsééna hen afurottaaw ah achitaaw ma-afa-an an Chumunyu. Te hiya chillu hen namele an chitaaw way metape hen anchi mannanayun way kachayawana gapon nelarammongantaaw an Cristu. 


text:
Wat hiya hen machachayaw ah ing-inggana te maid péppég hen mannakafalinna. Hen nampakomostaan Pedro hen tatagu 


text:
<pb/>Hen antoy attè way sorat-on chàyu, empasorat-o an Silas way an-og ifilang ah natalek way sonod paat. Ya hen ganchat-o way manorat paat an chàyu, wat ah mepas-éman hen hamhamàyu ya hen mangistiguwà hen kenatot-owan hen anchi torong Apudyus ya hen ség-angna. Wat anyug é-égnan chachi. 


text:
<pb/>Hen antochay cha omafurot ahtoh fabréy way kaman ad Babilonia way chinuchuttokan agé Apudyus chicha ah mantataguna, wat chacha amin pakomostéén chàyuhna. Ya umat agéh Marcos way kaman anào, wat chana agé pakomostéén chàyu. 


text:
Wat man-ahepennaila-ayu agé ah layad. Wat ta papannohon Apudyus hen hamhamàtaaw amin way cha omafurot an Cristu. <n>Haén ah Pedro.</n><pb/>


text:
Haén ah Pablo, ya antochayan agé hen ifà way cha Silas an Timoteo, wat antoyan hen soratni way metongpar an chàyu amin way cha omafurot way cha ma-am-among ahnad Tesalonica, chàyu way ena-awwan Amay Apudyus ya Apo Jesu Cristu. Hen chawat-o, ta totollongan chitaaw amin ya ta mapapanoh agé hen hamhamàtaaw. Hen afurot hen anchichay eTesalonica 


text:
Hen aminay chani manluwaruwan, an-ani agég chan yamayaman an Apudyus gapon chàyu. Te no manluwaruani an Amataaw way Apudyusén chani etape chàyu way achi manliw-an hen aminay chayu ammaan gapon ommafurotanyu an Jesus ya hen kagétyu way cha mangamma-amma an cha nadchi gapoh layadyu an Apudyus, ya achini agé aliw-an hen kapegsan hen namnamayu way mamannéd hen mamfangchan Apotaaw way Jesu Cristu. 


text:
te hen matot-owaana, hen anchi enkamanyu way nangafurot hen anchi ammayay chamag way empagngarni an chàyu. Te faén yanggay hen enkamanni way nan-ale hen ommafurotanyu, te nan-anchar hen kafaelan hen Espiritun Apudyus an chàyu wat napnek-ayu ah katot-owan hen intudtuchuni. Yag hen nì-iggawanni an chàyuhna agé, innilayu hen enkamanni way amin hen enammaanniyat ah pagsaya-atanyu yanggay. 


text:
Yag chàyu agé, tenoradyu hen enkamanni ya hen enkaman Apo Jesu Cristu agé. Te tàén napaligatan-ayu gapon chayu mangafurotan hen anchi nitudtuchu an chàyu, an-ayu chillug laylayad te cha chàyu eparaylayad hen anchi Espiritun Apudyus. 


text:
Wat gapon chayu ekamkaman, chàyuwat agé hen cha torachén amin hen anchichay cha omafurot hen annay provinsiyan hen Macedonia ya umat agé ad Acaya. 


text:
Yag gapo agén chàyu, nanchinngar hen anchi chamag mepanggép an Apo Jesu Cristu hen kafabréfabréy way faén yanggay hen annay provinsiyayu way Macedonia ya anat agé ad Acaya, te hen aminay fabréy way chani ayanat nanchinngarancha amin hen afurotyu an Apudyus. Wat uray maid chani haphapetén mepanggép hen chayu ekamkaman, 


text:
chichaat agé hen cha manaphapet an chàni hen enkamanyu way nangawat an chàni hen ummaliyannihna, ya hen nangentagayanyu way manayaw hen anchichay enap-apudyus hen nanhagonganyu hen anchi katot-owaanay Apudyus way natattagu yag hiyaat agé hen sommorotanyu ad uwan. 


text:
Yag henaphapetcha agé way chayu hadhadchén hen mamfangchan hen anàna way Jesu Cristu way marpod uchu way hiya hen anchi nan-uchiyén Apudyus ya hiya agé hen anchi mangenharà an chitaaw hen manusaan Apudyus hen katagutagu ah pegwana.<pb/>


text:
Yag chengngaryu agé hen anchi na-ammaan an chàni ad Filipos yag an-aniyat umale ahna way an chànig penàpàgang ya an chàniyat insoinsortuwén. Ngém tàén yachin nekaman, empas-ém Apudyus chillu hen hamhamàni, wat inlurudni chillu way umalehna way i mangintudtuchu an chàyu hen anchi ammayay chamag way narpon hiya tàén anchag chuar hen kommontara. 


text:
Yag hen nantudtuchuwanniyat maid paat sabsafali ah gagarani te hen anchi katot-owaan yanggay hen pontosni, maid agé chani hamham-én ah manlokop an chàyu. 


text:
Te ah katot-owaanat anni yanggay cha aryén hen anchi mangemparaylayad an Apudyus. Te imfilang chàni ah matalek wat impiyarna hen anchi ammayay chamag an chàni ah epagngarni. Ya achini agég cha anapén hen mangammayan hen tatagu an chàni, te anni yanggay an cha epapate way mangintudtuchu hen anchi laychén Apudyus way hiya chillu hen cha mangila hen egachay gagtà way wachah hamhamà. 


text:
Yag innilayu agé way iggayni ammag enar-arkosan hen aleni way mangammay an chàyu ah ma-awisanyu ono ah manlengfanni hen léhép, te maid chillu ganchatni way i mangara ah uray heno way wachan chàyu. Yag inni-ilan Apudyus way tot-owa chachi amin. 


text:
tàén wacha hen karébfénganni way marispitu koma gapo hen kena-aposelni an Jesu Cristu. Te hen enkamanni, an-anig nan-an-anoh an chàyu way kaman hen anoh hen ihay ina way manahallimun hen a-anàna. 


text:
Yag gapo ta pararo hen layadni an chàyu, faén yanggay hen anchi ammayay chamag way narpon Apudyus hen chani empagngar, te anni agég inyanggayan hen ataguwanni ah mangngaranyu hen hiyachi. Yachi hen enkaman hen hamhamàni ah layadni an chàyu. 


text:
<pb/>Sosnod, cha-anyu ménat aliw-an hen anchi chani enkamakaman way nan-ammahna hen anchi chani nangintudtuchuwan hen anchi ammayay chamag way narpon Apudyus. Te enag-agaw ya lenafi way cha-ani nan-amma-amma ah iyarani ah heno way masaporni te achini laychén way oma-annig-ani yag napaligatan-ayu way manmà an chàni. 


text:
Wat innilayu ya inni-ilan agé Apudyus way maid kachumsekan hen enkamkamanni an chàyu way cha omafurot ahna, te anni yanggay ammag inyam-amma way nangamma hen laychén Apudyus wat maid makepafasor an chàni. 


text:
Yag innilayu agé way kaman hen cha ekaman hen am-ama hen a-anàna hen enkamanni hen ihaiha an chàyu. 


text:
Yag empas-épas-émni hen hamhamàyu ya chani agé intugutugun an chàyu way masapor iyafifiintaaw ah Apudyus hen antoy natatagguwantaaw ta ammaantaaw paat hen mangemparaylayad an hiya, te hiya hen namele an chitaaw way mèlam hen mantorayana ya hen machayawana. 


text:
<pb/>An-ani agég chan yamayaman an Apudyus te hen anchi nangempagngaranni hen anchi alena an chàyu, chengngaryu ya enafurotyu way maid ekatyuwén an penarang hen tataguchi, te tenot-owayu way alen Apudyus paat chi. Yag hen hiyachiy alena agé hen chan anchar an chàyu way cha omafurot. 


text:
Yag hen anchichay na-ammaan an chàyu way sosnod, ammag nampachong peet hen anchi na-ammaan hen anchichay tatagun Apudyus way cha omafurot an Jesu Cristu hen provinsiyan hen Judea. Te uray agé chàyuwén cha chàyu pap-aligatan hen anchichay kacharaanyu way kaman agé an chicha way penap-aligatan hen anchichay kacharaancha way Judio. 


text:
Yag hen anchichay Judio, chicha hen nangempapchit an Apo Jesus ya anat agé hen anchichay profetan Apudyus, ya chicha agé hen namaligat an chàni. Wat anchag cha amma-ammaan hen anchi achi paat laychén Apudyus yag chachaat agé agorgoran hen katagutagu, 


text:
ya ancha agég cha pachapachasén way mangempawa hen mangintudtuchuwanni hen alen Apudyus an chàyu way faén Judio ah kahara-anyu. Wat anchag cha tapyatapyan hen fasorcha inggana ad uwan wat anchag inchahan hen anchi aggaégyat way chusan Apudyus. Hen manlaychan Pablo way kasen mangila hen anchichay eTesalonica 


text:
<pb/>Chàyu way sosnod, nanepod hen anniyat lommayawan ahna wat ammag amchan hen enayuni an chàyu. Manowat te wawà-acha-ayu ah hamhamàni, tàén nan-ahe-ennachawwéytaaw, ngém laychénni paat chillu way mangilan chàyu. 


text:
Chani ana-anapén hen ekamanni, kaskasen haén way Pablo, te kaman-o iligwatén ammag cha homalla ah Chumunyu. 


text:
Sosnod, laychénni paat way mangila an chàyu te faén yanggay hen anchichay tapena hen cha mangemparaylayad an chàni te chàyu agé. Te chàyu agé hen manchinlanni way enammaanni tot-owa hen laychén Apudyus, ya gapon ommafurotanyu wat achiani fumiin way mèsango an Apotaaw way Jesus hen mamfangchana, te ichayawni chàyu way chàyu hen kafud-asan hen enammaanni. 


text:
Wat gapo ta achiani maka-ara hen enayuni an chàyu, ekatniyén uray ud-ay mehàfa-ani an Silas ad Atenas, 


text:
yag hennagni ah sonodtaaw way Timoteo ahna te hiya chillu hen ihay cha mèamma an chàni hen chani mangammaan hen laychén Apudyus way mangintudtuchu hen anchi ammayay chamag mepanggép an Jesu Cristu. Wat hen nannaganni an hiya ahna, ta papegsééna hen afurotyu ya ta epas-épas-émna hen hamhamàyu 


text:
ta maid koma iha an chàyu ah manginyanggayan hen afurotna gapon chayu maligatan. Ngém a-ammuyu way mepachah chillu hen ligat an chitaaw, 


text:
te uray hen ini-inggawannihna, empacha-anni way maligatantaaw gapon afurottaaw. Yag chayu tot-owa ma-awatanchi ad uwan, te yachi tot-owa hen nekaman an chitaaw amin. 


text:
Wat hiyachi paat hen nannagà an Timoteo ahna, te pararo hen hamhamào an chàyu gapon napap-aligatanyu, yag laychê paat way ma-ammuwan no heno hen cha mekaman hen afurotyu te chaà émégyat no awni lawa yag wachay enawis Chumunyu an chàyu yag ammag sayang lawa hen naungaranni way nantudtuchu. 


text:
<pb/>Wat angkay ad uwan way namfangad ah Timoteo, pararo hen laylayadni gapon anchi henaphapetna way napegsa chillu hen afurotyu ya umat agé hen chayu man-ahelennaychan. Yag imfagana agé way chakar hen hamhamàyu an chàni ya laychényu paat agé way mangilan chàni way kaman agé hen manlaychanni way mangila an chàyu. 


text:
Wat hiyachi sosnod, tàén chuar hen cha mepasamak an chàni way ligat ahto, an-anig layyalayyad chillu ya sésém-ém agé hen hamhamàni mepanggép an chàyu te chinumgat tot-owa hen afurotyu. 


text:
Wat ammag ommammay tot-owa hen hamhamàni ad uwan gapon chayu mempapatiyan hen afurotyu an Apo Jesu Cristu. 


text:
Ya ammag maid agé mepaniyan hen yamanni an Apudyus gapon chàyu, te no manluwaruaniyén annig malèna hen layadni gapon chàyu. 


text:
Wat enag-agaw ya lenafi, chani ichawachawat an Apudyus ta no mafalin, meparufus koma hen umaliyannihna way i mangilan chàyu, ta taptapyanni hen heno way chadcha-anyu ma-awatan mepanggép hen afurottaaw an Jesu Cristu. 


text:
<pb/>Wat hen chawatni an Amataaw way Apudyus yah Apotaaw way Jesus ta maid koma kapas-ewan hen kasentaaw man-aheil-an. 


text:
Ya ta mepa-am-améd koma agé hen chayu man-ahelennaychan ya umat agé hen manlaychanyu hen aminay tatagu, ta hen ekamanyu koma way manlayad hen tapenaat kaman hen antoy amchanay manlaychanni an chàyu. 


text:
Ya chani agé chawatén ta papegséén Amataaw way Apudyus hen hamhamàyu way mangamma hen laychéna paat, te no hiyachi, maid fumasfasoranyu an hiya, ya maid amin kachumsekanyu hen sangwanana hen mamfangchan Apotaaw way Jesus hen mangentàtaenana hen aminay tataguna.<pb/>


text:
Wat hiyachi sosnod, enacharyu an chàni hen ekamantaaw way matagu ah mangemparaylaychantaaw an Apudyus, yag yachi agé hen chayu ekamkaman. Wat ad uwan, chani epangpanga-ase way mangintugun an chàyu hen anchi paat laychén Apo Jesus way anyu yanggay ammag cha tapyatapyan hen annay chayu ekamkaman. 


text:
Yag a-ammuyu chillu hen anchichay intugunni an chàyu way impiyar Apo Jesus an chàni ah mangimfag-anni an chàyu 


text:
way hen laychén Apudyus, ta antaaw ammag komaman an hiya way achi fumasfasor. Wat masapor maid manhòhòyong ah faén hen-ahawa. 


text:
Ya masapor agé wéhchin chàyu way lenaraeyén emamadna koma hen ekamanna way mangahawa ah kachayawan Apudyus ta maid afifiin ah ma-ammaan. 


text:
Ya achiyug eparufus hen anchi ammag laylaychén hen achar way mangenmanchar an chàyu ah ekamkamanyu, te yachi hen cha ammaan hen anchichay maid afurotna an Apudyus. 


text:
Wat ilanyu ta maid manlokkowanyu ah ifayu mepanggép hen hiyachiy a-amma. Intugutugunni chillu chachi an chàyu hen anchi ar-argaw, yag imfafaggani agé way chuchusséén Apudyus hen heno way mangamman cha nadchi. 


text:
Te hen nameleyan Apudyus an chitaawat ta komamantaaw an hiya yag iggayna piliyén chitaaw way mangamma hen laylaychén hen achar. 


text:
Wat henoa ay way achi mamapannaag hen antochay chani ifaga, faén angkay an yanggay alen hen tatagu hen chana labsengén, te chana angkay agé labsengén hen anchi enalen Apudyus paat way nangchat hen Espirituna an chitaaw. 


text:
<pb/>Ya mepanggép hen chayu manlaychan hen anchichay sosnodtaaw way cha omafurot, achi masapor way wachay itugunni ah ekamanyu te intudtuchun Apudyus an chàyu way masapor man-ahelennayadtaaw. 


text:
Yag ammay agé te chayu tot-owa epàila hen ustoy layadyu hen amin annachay sosnodtaaw ahna way provinsiyan hen Macedonia. Ngém tàén, anni chillug cha ichawat an chàyu ta anyu yanggay ammag cha tapyatapyan hen hiyachiy layadyu. 


text:
Ya ilanyu agé ta anyug agawaan yanggay hen katornosan hen antoy ataguwan. Ya achiyu agég cha fiyangan hen fiyang hen ifa way faén ah fiyangyu. Ya komagét-ayu agé ta egad-ayu hen aminay masaporyu te chichachi chillu hen intugutugunni an chàyu. 


text:
Te no hiyachiyat achi masapor way inta man-ochaw ah masapor ya ririspituwén chitaaw agé hen uray anchichay achi omafurot. Hen mamfangchan Jesu Cristu hen antoy lota 


text:
<pb/>Sosnod, laychénni way mangempaka-ammu an chàyu mepanggép hen anchichay natéy way ifataaw way omma-abfurot ta achiayun totokar way kaman hen anchichay tapena way maid namnamacha an Apudyus. 


text:
Te ilanyu ngén, gapo ta afurotontaaw way nan-uchi ah Jesus hen natéyana, wat yachi agé hen chataaw namnaméén way man-uchiyén Apudyus hen anchichay natéy way omma-abfurot an Jesus. Yag epetnod Apudyus chicha an Jesus hen mamfangchana hen antoy lota. 


text:
<pb/>Ah Apo Jesus hen nangintudtuchu hen antoy chani ifagan chàyu mepanggép hen mekaman. Te chitaaw way natattagu hen anchi tempon hen mamfangchan Apo Jesu Cristu, maid manlahyantaaw no hen anchichay natéy way i manib-at an hiya, te chicha hen mamangpango. 


text:
Wat yato hen mekaman. Hen anchi ustoy émhépan Apo Jesus hen antoy lota way marpod uchu wat man-ongaw way mamangon hen natéy, yag man-ongaw agé hen anchi ap-apon hen anghel, yag chaat agé mepa-ale hen anchi kornetan Apudyus. Wat hen hiyachi, fumangoncha hen anchichay nan-atéy way omma-abfurot an Jesu Cristu way chicha hen pés-éy man-uchi. 


text:
Yag chitaaw way natattagu hen hiyachiy tempo, antaaw ammag matarok way i mìhib-at agé an Apo Jesus hen anchi iggaw hen funat. Wat mì-i-iggawtaaw an hiya ah ing-inggana. 


text:
No mepanggép hen tempon hen ma-ammaan nadchi ya hen ag-agawna, achi masapor esoratni an chàyu way sosnod, 


text:
te a-ammuyu chillu way maid nangammu hen ag-agaw way mamfangchan Apo Jesus, te kaman hen anchi i mangakaw hen lafi way ammag achi mapòpo-otan hen umaliyana. 


text:
Te no umchahchi way tempo, cha ekat hen tataguwén natotornos hen egad yà ya maid ano amin mepaspasamak yag hen hiyachiyat agé, inumchahat hen machusaancha. Yag maichat agé mangenlasat hen hiyachi, te kaman hen ihay nafugi way ammag pàrat way mampànot yag maid makepasarcheng. 


text:
<pb/>Ngém chàyu way sosnod, no umchahchi way tempo, achiayu tot-owa mahngang way kaman hen anchichay achi omafurot. Te chicha, kaman helang hen ini-inggawancha, wat yachi hen mahngangancha way kaman hen mahngangan hen anchi nanasséy no umchah hen mangakaw. 


text:
Waman chitaaw, kaman ag-agaw hen ini-inggawantaaw te nahehellawan hen hamhamàtaaw, wat faén kaman lafi way helang hen iggawtaaw. 


text:
Wat hiyachi, masapor antaaw ammag hihimnén hen mamfangchan Apo Jesus ya antaaw ammag man-a-annad ta achitaaw kaman hen anchichay maid afurotna way anchag kaman nanasséy. 


text:
Hamham-éntaaw ngén, te lafi hen cha masmasséyan hen tatagu ya lafi agé hen chan futfutngan hen tatagu. 


text:
Ngém chitaaw, faén lafi hen i-inggawantaaw te hen ag-agaw. Wat antaaw yanggay ammag man-a-annad way hen anchi kaman ehahapartaaw wat hen anchi afurottaaw ya hen anchi chataaw man-ahelennaychan. Ya hen anchi namnamataaw way henahalla-an Apudyus chitaawat, yachi hen kaman helmettaaw. 


text:
Te iggay piliyén Apudyus chitaaw ah anna i chuséén, te anna penele chitaaw ah ina taguwén ah ing-inggana gapon Apotaaway Jesu Cristu 


text:
way ah Jesu Cristu, natéy ah sobfottaaw ta uray no nanattéy hen achartaaw hen mamfangchana ono an natattagu, mafalin chillu mètagutaaw an hiya ah ing-inggana. 


text:
Wat hiyachi, masapor chayu haphahaphapeténto ah sém-éman hen hamhamàyu ya ah man-ahetennoronganyu agé ah afurot way yachi chillu hen chayu ekamkaman. Hen anchi anongoh way tugun Pablo 


text:
<pb/>Hiyachi sosnod, hen ifagani an chàyuwat masapor ririspituwényu paat hen anchichay cha mangempapate way mangintudtuchu an chàyu mepanggép an Apudyus te chicha hen cha mangemponponò ya manugun an chàyu. 


text:
Masapor iyafiinyu paat chicha ya epàilayu agé hen layadyu an chicha gapon chacha ammaan. Ilanyu agé ta man-aherinnispituayu amin ta mantetempoyug-ayu. 


text:
<pb/>Ya hen tugunni an chàyu agé way sosnod, masapor ingarényu hen anchichay nasachot, ya epas-émyu hen hamhamà hen anchichay cha ngommehpéy hen hamhamàna, ya toronganyu agé hen anchichay nakapsot hen afurotna, yag masapor man-anoh-ayu hen aminay tatagu. 


text:
Ya ilanyu agé ta achiyu cha ifab-arés hen laweng way cha ma-ammaan an chàyu ta anyuwat yanggay an agawaan way mangamma hen ammay hen anchichay ifayu ya umat agé hen aminay tatagu. 


text:
Yag uray heno way mekaman an chitaawén antaaw chillu ammag manyaman an Apudyus te yachi chillu hen laychén Apudyus an chitaaw amin way cha omafurot an Jesu Cristu. 


text:
<pb/>Hen chawatni an Apudyus way pongar hen aminay tornos, wat ta totollongan chitaaw way komaman an hiya ah aminay ekamantaaw, ya ta hahallimunana hen hamhamàtaaw ya hen achartaaw ya umat agé hen lennawataaw ta maid fasfasortaaw hen mamfangchan Apotaaway Jesu Cristu. 


text:
Sigurachu way ammaan Apudyusto te hiya hen namele an chitaaw, yag no wachan imfaganaat ammaana te matatallek hiya. 


text:
<pb/>Yag innilan Apo Jesus way napateg hen antoy imfagà an chàyu wat masapor epagngaryu hen antoy sorat-o hen amin annachay cha omafurot ahna. 


text:
Haén ah Pablo way aposel Jesu Cristu way ah Apudyus paat way nangenharà an chitaaw hen nangimfaga hen kena-aposel-o ya ah Jesu Cristu way pongar hen namnamataaw. 


text:
Antoyan hen sorat-o an heay Timoteo way anào tot-owa gapo hen ommafurotam an Jesu Cristu. Hen chawat-o an Amataaw way Apudyus ya Apotaaway Jesu Cristu, wat ta totollongan chitaaw ya séség-angan chitaaw ya ta papannohoncha agé hen hamhamàtaaw. Tugun mepanggép hen anchichay cha mangintudtuchu hen faén tot-owa 


text:
<pb/>Hen laychê an heay anào way Timoteo, an-ag inggaw ahnad Efeso way yachi chillu hen intugun-o an hea hen anchi éy-o ad Macedonia, te wachacha ahna hen tapen hen tatagu way faén usto hen chacha itudtuchu wat masapor ifagam an chicha ta iginangcha. 


text:
Ifagam ta etagaycha hen annachay hudhuhudhud hena ya hen annachay un-u-un-un te cha nadchi, an yanggay ammag omenpafùnag ah sosongel ya maid etorongna ah ma-awatan hen tatagu hen anchi laychén Apudyus way machahan yanggay no manokchun hiya. 


text:
Hen ganchat-o way mangintugun an cha natto an chàyu amin, ta epahmàna koma an chàyu hen anchi ustoy layad way marpo hen anchi nacharos way hamhamà way maid koma agé miyah-ahrang ah safaliy ganchat, ya ta ammag mapahig yanggay hen anchi tenten way afurot an Apudyus. 


text:
Te ilamat, wachacha hen tapena way ammag nangentagay an cha natto way an lawag chan sayasayasay way maid maetorongna. 


text:
Yag anchag laychén paat way mifilang ah mantudtuchu hen orchin Apudyus, ngém ancha chillug achi ma-awatan hen chacha iyale, ya chachaat agé epappapelet hen hehemmàcha way ekatchéén tot-owa. 


text:
Ngém achitaaw koma aliw-an way hen na-ammaan hen orchin, wat faén para hen anchichay ammay way tatagu te na-ammaan hen orchin ah para hen anchichay achi ma-aryan way tatagu ya hen anchichay futangelo, ya hen anchichay maid hamhamàna ya afurotna an Apudyus, ya hen aminay menangfasor, chichachi hen makasapor hen orchin. Ya umat agé hen anchichay cha mameloh mepanggép an Apudyus ya hen anchichay cha mamchit hen chinàcha-archa, ya hen anchichay cha pomatéy, 


text:
ya hen anchichay cha manòyong hen faén ahawana ono hen kapachongna way larae ya fufae, ya hen anchichay cha mangenlao hen tatagu, ya hen anchichay nangéttém ya hen anchichay ammag cha omenlémrém, chichachi amin hen makasapor hen orchin, ya umat agé hen aminay tatagu way cha mangamma hen tapen hen komontara hen anchi tot-owa way mitudtuchu. 


text:
Te hen anchi tot-owa way mitudtuchu, yachi hen anchi mètemfuruy hen anchi ammayay chamag way nipiyar an haén way mangempanggar way maid kasen narpowana no faén hen anchi ka-a-ammayan way Apudyus way kangatowan. Maid mepaniyan hen ség-ang Apudyus 


text:
<pb/>Anà ammag manyaman an Apotaaw way Jesu Cristu way nangidchat hen kafaelà way mangamma hen anchi impiyarna an haén, te imfilangna haén ah ihay natalek yag chinutokanà way mangamma hen laychéna. 


text:
Te uray inustà hen anchichay ommafurot an hiya hen anchi ar-argaw yag penaligatà ya lenaweng-o chicha amin, anà chillu ammag senég-angan an Apudyus te hen hiyachi, cha-anà omafurot wat iggay-o ma-awatan hen chà enammaan. 


text:
Ngém ammag chakar hen ség-ang Apudyus an haén te inidchatna hen afurot-o an Jesu Cristu ya hen layad-o hen ahentagù way hen karmuwan cha nadchi, hen mètempoyugan an Jesu Cristu. 


text:
Wachan ihay niyale way ammag tot-owa way afuroton koma amin hen tatagu, ekatnéén, “Ummale ah Jesu Cristu hen antoy lota way mangenharà hen menangfasor.” Wat tot-owato, te haén paat hen anchi ka-amchanan hen fasorna. 


text:
Ngém anà ammag senég-angan an Apudyus way hen ganchatna, ta wachay mempàil-an Jesu Cristu hen kena-anohna hen anchi kararawwengan way tatagu, ta yachi hen sém-éman hen hamhamà hen anchichay umunud way omafurot way mafalin midchat an chicha agé hen mannanayun way mètaguwan an Apudyus. 


text:
Wat antaaw ammag chayawén hen anchi tot-oway Apudyus ah ing-inggana way tàén achi maila, hiya yanggay chillu hen Are way maid péppégna, Are way ammag matattagu ah ing-inggana way achi mafalin matmatéy. Amen. 


text:
<pb/>Hiyachi, anào way Timoteo, piyarê hea way mangintudtuchu hen antoy intugun-o, te yachi chillu hen imfafaggan hen anchi profeta mepanggép an hea hen anchi ar-argaw. Yag hen anchi imfafaggacha, yachi koma hen mangempas-ém hen hamhamàno way mangufat hen laweng. 


text:
Tétérném hen afurotno ya ammaam amin hen innilam ah hamhamàno way laychén Apudyus. Te wachacha angkay hen tapena way gapo yanggay hen nangentagayancha way mangamma hen innilacha way usto wat ammag na-ahap hen afurotcha yag ammag namaid. 


text:
Wat yachi angkay hen nekaman an cha Himeneo an Alejandro way an-og emporang chicha an Chumunyu ah manhamham-ancha ta achicha chan ay-ayaman ah Apudyus.<pb/>


text:
Wat hen ihay tugun-o, masapor iluwaruwantaaw amin hen tatagu way antaaw manchawat ah para an chicha ya manyamantaaw an Apudyus gapon chicha, 


text:
kaskasen hen anchichay chan toray ya umat agé hen aminay wachan fiyangna. Iluwaruwantaaw chicha ta ammay hen ataguwantaaw way maid gug-uru, ta wachay én-énnéntaaw way mangamma hen laychén Apudyus ya hen aminay usto. 


text:
Te hen laychén Apudyus, ta omafurotcha koma hen aminay tatagu ya ta ma-awatancha hen tot-owa way mepanggép an hiya. 


text:
Te an ihà-an chillu hen Apudyus ya an ihà-an agé hen anchi aron hen tatagu ah kefanagancha an Apudyus way hiyah Jesu Cristu way namfalin ah tatagu. 


text:
Te ah Jesu Cristu, inidchatna hen acharna ah sobfot hen aminay tatagu ta mafalin éméycha an Apudyus. Wat yachi hen kail-an hen layad Apudyus way mahara-an koma hen aminay tatagu, yag na-ammaan tot-owa chachi hen anchi ustoy tempona way hehemmà Apudyus chillu way ka-ammaana. 


text:
Yag yachi agé hen nanutokanà ah aposel, ta iyà itudtuchu hen anchi chamag mepanggép an Apudyus hen anchichay faén Judio ya ta an-o agég iwarawag hen ekamancha way mangafurot hen anchi katot-owaan. Achiyà ammag chan kétém te tot-owa hen antoy chà ifaga. 


text:
<pb/>Ya hen amin koma way cha ka-am-amongan hen anchichay cha omafurot an Apudyus, laychê koma way hen anchichay lenarae hen manluwaru, larae way nacharos hen hamhamàna an Apudyus way faén napottok ya songel. 


text:
Ya hen finufae agé, masapor ilancha koma ta usto hen ekamancha way manlumfong ta man-a-annadcha ya innilacha koma hen ekamancha way fumiin. Ya ta achicha agé paat ammag patpatigén hen ammayay fuù ya umat agé hen chacha iyarkos way faletò ya haleppon ya nan-angina way lumfong. 


text:
Te hen mangimfaga hen kaenammay hen fufae, wat hen anchi ammay way a-ammana te yachi hen manot-owaan way tot-owa hen afurotna an Apudyus. 


text:
Ya masapor agé igiginnang hen anchichay finufae ta papannaagéncha hen anchichay chan tudtuchu way ancha komag epafafa hen acharcha. 


text:
way hen lason, te hen anchi pés-éy enammaan Apudyus wat ah Adam way larae ya anat ah Eva way fufae. 


text:
Ya faén agé ah Adam hen narokop te ah ahawana way fufae hen narokop yag lenabsengna hen imfagan Apudyus. 


text:
Ngém tàén, matorongan chillu hen umana-ana no annaat an epapate way mangafurot an Apudyus ya wachay layadna hen ahentaguna ya chana agé ammaan hen laychén Apudyus ya agummuna way fumiin.<pb/>


text:
Tot-owato way ekatchéén no wachay tagu ah manlayad way mangemponponò hen anchichay cha omafurot, wat penelena hen anchi ammag ammay ya napateg way chunu. 


text:
Ngém hen anchi mangemponponò, masapor maid kachumsekana ya an ihà-an yanggay hen ahawana, ya masapor na-annad ya achina cha afunan hen laylaychén hen achar, ya naham-an, ya masapor manmamangngili hen uray heno way tatagu, ya masapor wacha agé hen kafaelana way mantudtuchu. 


text:
Achi mafalin hen amfutangén ya hen gumugullu, te masapor hen anchi na-anoh way achi ammag songel, ya achi agé mafalin hen anchi ammag pelak yanggay hen chana gamgaman. 


text:
Masapor agummuna way mangemponò hen ahimfafaryanna way a-abfuroton hen a-anàna hiya ya rispituwéncha agé hiya. 


text:
Te no maid innilan hen ihay tagu way mangemponò hen ahimfafaryanna, ay ammoh achi kaskasen hen anchichay ommafurot an Apudyus way cha ma-am-among. 


text:
Ya masapor hen anchi nannuud hen afurotna way faén hen anchi anat an ommafurot te awni yag annag epasekat hen chana am-ammaan yag ichahanaat hen kachusaana way kaman hen nachusaan Chumunyu. 


text:
Ya hen anchi mangemponponò agé, masapor way uray hen anchichay cha-an omafurotén iyafiincha hiya ta achi ma-ahoyan ya achi amin marokop an Chumunyu. Hen katatagun hen anchi tomorong hen anchichay mangemponò 


text:
<pb/>Hen anchichay tomorong hen anchichay mangemponponò, masapor agé maid laweng ah a-ammacha, ta ancha ammag na-annad ya achicha agég chan chinuwwéén hen aryéncha, ya achicha amin lafusun way uminum ya achicha gamgaman hen pelak. 


text:
Ya masapor agé é-égnanancha hen anchichay katot-owaan way chataaw afuroton way nifaga an chitaaw, ya achicha koma ammag cha ahrangan hen hamhamàcha ah laweng. 


text:
Yag masapor agé ilailan chicha unna no usto hen chacha ekamkaman ta anchaat karébféngan way tomorong. 


text:
Ya hen ah-ahaw-ancha agé, masapor na-annadcha way achichan kapkapot, ya masapor matalekcha ya achicha ammag cha afunan hen laylaychén hen achar. 


text:
Ya hen anchichay tomorong agé, masapor an ihà-an yanggay hen ahawacha ya masapor agummucha agé way mangemponò hen ahimfafaryancha. 


text:
Wat hen anchichay nènong hen chacha ekamkaman way tomorong, mifilangcha ah nangato ya maid iyag-agarcha way manaphapet mepanggép hen ommafurotancha an Jesu Cristu. Hen anchi maid mepaniyana way empaka-ammun Apudyus 


text:
<pb/>Hen antoy chà manoratan, chà chillu hamham-én way achi mafayagat umaliyà koma way mangila an hea. 


text:
Ngém mag-ay ta mataktakà, hen antoy ensorat-o hen mangempaka-awat hen ekamantaaw way matagu, chitaaw way netatappe hen ahimfafaryan Apudyus way chitaaw hen iggawan Apudyus way natattagu ah ing-inggana, te chitaaw hen kaman to-od ya fatangan way tumùchuwan hen anchi katot-owaan. 


text:
Maid mepaniyan hen kaunig ya kapateg hen chataaw afuroton way egad ad uwan yag anat mepaka-ammu, te hen kafud-asan hen afurottaawat ah Jesu Cristu way<pb/>Namfalinéna hen acharna ah tatagu ta maila,<br/>yag tenàchégan hen Espiritun Apudyus hen kaenammayna,<br/>ya innilan agé hen anchichay anghel hiya.<pb/>Yag nepagngar agé hen mepanggép an hiya hen karotarota,<br/>ya enafurot hen tapen tatagu hiya hen antoy lota,<br/>yag anat ma-ara ad uchu.<pb/>


text:
Narawag hen imfagan hen Espiritun Apudyus way umchah hen tempo way iwalin hen tapen hen tatagu hen anchi ustoy afurotcha an Jesu Cristu ya papannaagéncha hen kétém way cha itudtuchun hen anchichay chumunyu ya ongtan. 


text:
Yag hen anchichay cha mangintudtuchu an cha nadchi, anchag nangéttém way ancha yanggay cha epàpàila hen afurotcha ya achicha ligligatén hen uray heno way laweng way chacha ammaan. 


text:
Cha nattoy tatagu, itudtuchucha way laweng hen mangahawa ya laweng agé hen tapen hen missa. Ngém ah katot-owana, enammaan Apudyus hen egachay missa ta issataaw way tatagu way hen mekaman, chitaaw way ommafurot an Apudyus way nangawat hen tot-owa, manyamantaaw ya antaawat issa hen uray heno way missa. 


text:
Te amin hen egachay enammaan Apudyusat pahig ammay way maid paat ma-achi non anat an manyaman hen anchi mangan. 


text:
Wat gapo ta yachin imfagan Apudyus ya gapo agé hen anchi yaman, wat maid maraweng ah ma-an. Hen mitugun hen anchichay chan sérfi an Jesu Cristu 


text:
<pb/>Heay Timoteo, no itudtuchum amin chato hen anchichay sosnodtaaw way ommafurot, ammag memènong hen cham mansérfiyan an Jesu Cristu ya matapyatapyan agé hen ma-awatam mepanggép hen anchi katot-owaan way nitudtuchu an hea way yachi chillu hen pomegsaan hen afurottaaw. 


text:
Ngém anào, ilam ta achim cha changrén hen annachay hudhuhudhud hena way maid sérfina te maid paat maetorongna hen afurot an Apudyus. Ta hen ekamanno, annowat epapate way mandisiplina hen acharno way mangamma hen laychén Apudyus. 


text:
Manowat te wachan sérfina no matudtuchuwan hen achar ta omorhe way mangamma ah ammaana, ngém ammag kaskasen hen misérfiyana no matudtuchuwan hen hamhamà way mangamma hen laychén Apudyus, te faén yanggay hen ataguwan ad uwan hen misérfiyana te hen ataguwan agé ah pegwana. 


text:
Wat hiyachi, antaaw ammag epapate way mangamma hen laychén Apudyus, tàén chataaw maligatan, te chataaw manchinlan ah Apudyus way natattagu ah ing-inggana way hiya hen nangenharà hen aminay tatagu, kaskasen hen anchichay ommafurot an hiya. 


text:
Ya ilam ta maid kapeloham gapo hen kachadcha-anno. Ta annowat an ammaan hen acharno ah mantorachan hen tapena way hen ekamanno, a-annacham hen aryém ya hen cham ekamkaman ya hen layadno hen ahentagum, ya é-égnanam hen afurotno ya achim ab-afunan hen anchi laylaychén hen achar. 


text:
Yag hen ekamanno ingganah aleyà, annog ang-angpelén way cha mangimfasafasa hen alen Apudyus hen tatagu ta yachi hen cham itudtutudtuchu an chicha. 


text:
Ya achim agé cha iyang-anggayan hen anchi inidchat Apudyus way kafaelam hen nangempatchongan hen anchichay profeta an hea ya hen nanginchàépan hen anchichay mangemponponò hen limacha an hea. 


text:
Annog haham-én hen antochay intugun-o an hea ya cham paraparaktesén way mangamma ah amin way kafaelam ah mangil-an hen tatagu way cha omam-améd hen afurotno. 


text:
Ar-arwacham hen acharno ya umat agé hen cham itudtuchu. Te no epapatem way mangamma an cha nadchi, wat hara-ancha-a an Apudyus ya mahara-ancha agé hen anchichay mangngar an hea.<pb/>


text:
No wachay ma-amhew hen anchichay chanchanakkar, achi ammag cha ingarén ta an iyam-amma ah kaman hen ekaman way mètagépfar hen chinàcha-ar. Ya hen anchichay ung-ungunga, ekaman chicha ah e-enawchi. 


text:
Ya hen anchichay natnatang way finufae, ekaman chicha ah ina ya hen anchichay fafarasang agé, an ekaman chicha ah sonod way maid hamhamà ah manloko. 


text:
Ngém mag-ay ta wachan anà hen anchi nà-amfaro ono apona, tugunum chicha way fiyangcha way manalimun an hiya, ta ah faréycha hen mempàil-ancha hen ekamancha way mangamma hen laychén Apudyus, ta somofaletcha hen enkaman hen chinàcha-ar ya anap-o an chicha, te yachin laychén Apudyus. 


text:
Ngém masapor toronganyu hen anchichay nà-amfaro way ammag maid manalimun an chicha way maid kasen manamnamacha way tomorong no faén ah Apudyus, te chachan luwaluwaru ya chan chawachawat ah torongna ah ka-arga-argaw ya karafilafi. 


text:
Ngém mag-ay ta wachay nà-amfaro way ammag cha i manligligawad, kaman paat natéychi an Apudyus tàén natattagu hen acharna. 


text:
Ngém non umat yag wachay achi manalimun ah totorangna ya kaskasen hen anchi ahimfafaryanna, anna angkay cha kontaréén hen afurottaaw, ya wadwadcha hen karawengna no hen anchi maid afurotna. 


text:
<pb/>Hen anchichay nà-amfaro way elestayu ah érégna way matorongan, wat hen anchichay narakay way mantawén ah énémporo way iggay kasen ommahawa. 


text:
Ya masapor agé na-ammuwan way ammay hen enkamkamanna way nanalimun hen a-anàna ya nanmangili hen tapen hen tatagu way kaskasen hen anchichay ommafurot. Ya masapor na-ammuwan agé way usto hen enkamanna way nanorong hen anchichay napaligatan way nakasapor ah torong yag ennongnongna paat agé way nangamma hen uray heno way ammay, wat chichachi hen toronganyu. 


text:
<pb/>Ngém achiyu ud-ay elesta hen anchichay nà-amfaro way cha-an marakay te awni yag afaén hen layadcha way kasen mangahawa hen layadcha an Jesu Cristu. 


text:
Ya ah awni agé yag anchag epaengha way manlenglengaleng hen chacha am-ammaan way anchag cha i mantarotaronton ah kafaréfaréy. Ya achi yanggay anggaychi, te awniyat yag epaenghacha agé way cha i mankapokapot ya cha i manchangchangar ya cha i manaphapet hen anchi maid fiyangcha. 


text:
Wat hen itugun-o hen anchichay nà-amfaro way chadcha-an marakay, unninaat no kasencha mangahawa ta umanàcha ta wachay halimunancha way himfafaryan te no yachi, maid énnén hen anchichay achi manlayad an Apudyus way manumsek an chitaaw. 


text:
Wat hiyachi, heno way ommafurot way wacha hen nà-amfaro an chicha way himfafaryan, masapor chicha hen manalimun ta faén hen anchichay tapen hen ommafurot ta hen halimunan hen anchichay tapena, hen anchi ammag poros chi manalimun an chicha. 


text:
<pb/>Ya mepanggép agé hen anchichay cha mangemponponò way nènong hen chacha ekaman, masapor mataptapyan hen labfucha, ya kaskasen hen anchichay cha mangempapate way mangintudtuchu hen alen Apudyus. 


text:
Te hen anchi nesosorat way alen Apudyus ekatnéén, “Achiyu cha fédféchén hen hongad hen anchi faka way chayun ilìén, te lébféngna way mangan hen tapen hen chana ilìén.” Ya hen anchi iha agé ekatnéén, “Masapor marabfuwan hen anchi chan amma.” 


text:
Ya achiyu agég cha afuroton hen chacha mempafasoran hen anchichay mangemponponò no faén toro ono chuwa hen manàchég way mangaliyén fasorna tot-owa. 


text:
Yag mag-ay ta tot-owa, amhiwényu hiya hen sangwananyu amin way tatagu ta émégyatcha hen tapena way mangamma. 


text:
<pb/>Hen ifagà an heay anà way Timoteo, masapor afurotom paat amin hen antochay intugun-on hea way maid wahwahigém ya maid agé epohowam, te chechengngar Apudyus ya Jesu Cristu ya hen anchichay na-apudyusan way anghel amin hen antochay imfagà an hea. 


text:
Achim ahopan way chumutok ah man-ap-apo hen anchichay ommafurot te awni yag magat fumasor yag nìfasor-a. Wat masapor a-annacham ta achia omfat. 


text:
<pb/>Ilam uwa, Timoteo, ta faén yanggay chanum hen inumum te masaporno hen aket way fayah ta guminang hen sigab hen potom ya ta ma-agahan hen annachay tapen hen saketno. 


text:
<pb/>Ya mepanggép hen anchichay machutokan, achim cha aliw-an way hen tapen tatagu, mamadlaw hen fasorcha wat mamàila way machusacha. Waman hen tapena, achi maelasin hen fummasorancha ngém no ma-awni, ma-ammuwan chillu. 


text:
Ya kaman agéhchi hen madlawan hen anchi ammay way ammaan hen tapena. Ya uray agé hen anchichay achi unay maelasin way ammay, awniyat mepadlaw chillu.<pb/>


text:
Ya mepanggép hen anchichay ommafurot way alepan hen tatagu, wat masapor rispituwéncha hen anchi nangen-alepan an chicha ta achi ma-ahoyan ah Apudyus ya umat agé hen chataaw itudtuchu. 


text:
Ya hen anchichay alepan way omma-abfurot hen apocha agé, achicha ammag cha elayosan hen apocha gapon masosnochancha mepanggép hen afurotcha, ta hen ekamanchaat koma, masapor wadwadcha hen ekamancha way mangamma hen laychén hen apocha, te hen anchi apocha way cha mangawat hen torongcha, chichachi hen ifacha way ommafurot way masapor laylaychéncha. Hen mintudtuchu hen sabsafali ya hen manlayad ah pelak 


text:
Ya heno way tagu way i mangintudtuchu hen sabsafali way ma-afurot way achi mètemfuruy hen anchi intudtuchun Apotaaway Jesu Cristu ya hen tot-oway ma-afurot, 


text:
hiya hen ammag chan pahih-iya way maid innilana ya anna peet an laylaychén yanggay way i mè-esngel ya chumuychuy mepanggép hen faén napateg. Wat hen mamfanagan cha nadchiyat apés ya gura ya usot ya hen lawengay arkoro mepanggép ah ifa. 


text:
Ya ammag maid agé mantetempoyugan hen anchichay tatagu way ammag kenokomsaw hen hamhamàcha, te anchag achi mangiggéén hen anchi tot-owa. Te chicha, ekatcha ah hamhamàchéén hen pammatecha ano hen fumaknangancha. 


text:
Manowat te wachan katot-owana way omenpafaknang hen anchi tot-oway pammate an Apudyus non antaaw an mapnek hen nawawà-acha way kok-owa, ngém safalichi way kafinaknang. 


text:
Te hamham-éntaaw ngén, te hen niyana-antaaw, maid poros imfùnagtaaw hen antoy lota. Yag no matéytaaw, maid agé etàtaentaaw. 


text:
Waman hen anchichay mangamgam ah fumaknangancha, maid héranéén na-awischa way fumasor, te narakacha way marokop te anchag achi madlawén finàrangchaat peet hen laweng ya hen lenoroko, yag yachiyat agé hen manachael an chicha way hen halenonotnaat anchag metap-ar. 


text:
Te hen layad ah pelak, yachi hen pongar hen ammag chuar way laweng. Yag wachacha tot-owa hen tapena way gapoh layadcha ah pelakat anchag nanchùgan hen afurotcha an Apudyus, wat maid achicha chaponon ah ligat. Hen anongoh way tugun Pablo 


text:
<pb/>Ngém heay Timoteo way ihay tagun Apudyus, annog achiyén amin hen kaman an cha nadchi ta hen ammaam, epapatem way mangamma hen anchi ammay way laychén Apudyus. Ya epapatem way mangempapegsa hen afurotno ya hen layadno hen ahentagum ya hen anohno. 


text:
Ya térném way mangincharan hen anchi afurottaaw way kaman cha-a mìyab-abfà, wat magunggunaan-a ah mannanayun way ataguwan. Te hen yachiy ataguwan chillu hen ganchat Apudyus para an hea nanepod hen ommafurotam hen sangwanan hen chuaray tagu. 


text:
<pb/>Wachan ifagà an hea Timoteo hen sangwanan Apudyus way nangidchat hen ataguwan hen amin way natagu ya ah Jesu Cristu way nangemparawag hen katot-owaan hen sangwanan Poncio Pilato. Wat hen ifagà an hea 


text:
masapor afurotom paat hen aminay nitudtuchu an hea way maid matmat-én ah itudtuchum inggana hen anchi ag-agaw way mamfangchan Apotaaw way Jesu Cristu. 


text:
Te no umchah hen anchi ustoy tempona wat eparang Apudyus ah Jesu Cristu hen antoy lota. Ya ah Apudyus, hiya yanggay hen ka-a-ammayan way mannakafalin way mantoray, ya hiya hen Aren amin hen egachay are ya Ap-apon hen egachay ap-apo. 


text:
Hiya paat yanggay hen ammag achi matmatéy ah ing-inggana, ya maid agé mepaniyan hen kahilin hen ininggawana, wat maid makahag-én an hiya. Yag nanepod hen laprapona, maid tatagu hen antoy lota ah nangila an hiya, ya maid agé chillu makaila an hiya ah ing-inggana. Wat antaaw ammag chayawén hiya ah ing-inggana te maid kepachongan hen kenafalinna. 


text:
<pb/>Ifagam hen anchichay wachan mafalinna ta achicha cha epasekat hen kok-owacha te chichachiyat narakah matarà wat faén komachi hen mangiggaancha hen namnamacha ta ah Apudyus koma, te ah Apudyus, libli hen chana mangidchatan an chitaaw hen aminay masapor ah kapnekan ya lomaylaychantaaw hen antoy natatagguwantaaw. 


text:
Yag ifagam ta ammaancha hen ammay ta ancha koma an fumaknang ah ammayay a-amma ya ta achicha naimot, yag alestocha koma agé way tomorong ah tapena. 


text:
Te no yachi hen ammaancha, ad uchu hen mangamongancha hen mannanayun way kafinaknang way mausar ah pegwana hen anchi ataguwan way maid péppégna way yachi hen anchi térén way ataguwan. 


text:
<pb/>Timoteo, masapor ayuwanam paat amin hen anchichay impiyar Apudyus an hea. Ya achim cha changrén hen anchichay chan aleale way an lawag maid fanagna hen anchi chachan hahahapetan way ekatchéén yachi anon kenaraeng ngém enomfatchaat peet. 


text:
Te wachacha hen tapena way gapo yanggay hen anchi ekatchéén kenaraengcha yag yinagyagchaat peet hen afurotcha an Apudyus. Wat ta totollongan chitaaw amin an Apudyus. <n>Haén ah Pablo.</n><pb/>


text:
Haén ah Pablo way aposel Jesu Cristu gapoh layad Apudyus. Yag antoyan agéhtoh Timoteo way sonodtaaw. Wat antoyan hen soratni an chàyu way cha ma-am-among ahnad Corinto way manayaw an Apudyus ya anat agéh kafabréfabréy way sakopon hen provinsiyan hen Acaya. 


text:
<pb/>Wat hen chawatni, ta totollongan chitaaw amin an Amataaway Apudyus ya Apotaaway Jesu Cristu, ya ta papannohoncha agé hen hamhamàtaaw amin. Hen manorongan Apudyus an chitaaw 


text:
<pb/>Antaaw yanggay ammag manyayaman an Apudyus way aman Apotaaway Jesu Cristu, ya antaaw agég chachayyawén hiya te hiya agé hen ammag menangség-ang way Ama ya menangtorong way Apudyus. 


text:
Te chana ayuayuwan chitaaw hen aminay chataaw maligatan. Wat yachi agé hen ekamantaaw way manorong hen anchichay ifataaw way cha maligatan ah heno way ligat. Te hen anchi chana ekaman way manorong an chitaaw, wat yachi koma agé hen ekamantaaw way manorong hen anchichay ifataaw. 


text:
Te kaman hen anchi chataaw mìligatan hen anchi pararo way nanligatan Jesu Cristu, wat kaman agéhchi hen mèawaantaaw hen anchi chakaray torong Apudyus gapon hiya. 


text:
Yag chàni, no cha-ani maligatan, annig cha etàén, te hen halenonotnaat hen katoronganyu ya ah kahara-anyu. Ya cha agé epas-épas-ém Apudyus hen hamhamàni way hen halenonot nadchi agéat hen katapyatapyan hen anohyu way manganoh hen uray heno way ligat way kaman hen chani manganohan. 


text:
Wat an-anig sigurachu mepanggép an chàyu, te innilani way uray no cha-ayu maligatan way kaman hen chani maligatan, wat torongan chillu Apudyus agé chàyu way kaman hen chana ekaman way manorong an chàni. 


text:
<pb/>Sosnod, laychénni way mangempaka-ammu an chàyu hen anchi nekaman an chàni hen provinsiyan hen Asia, te ammag pararo way térén hen napaligatannihchi way ekatni no ammag maid poros namnamani way matagu. 


text:
Te hen ekatni hen hiyachiyat an-ani yanggay ammag matéy. Ngém an peet an na-ammaanchi ah mangacharanni way achini koma manchinlan hen kafaelanni, ta anni yanggay an manchinlan ah Apudyus way makafael way mangempauchi hen natéy. 


text:
Te annag tenorongan chàni hen hiyachiy napaligatanni way ekatniyat no iyatéynichi, wat sigurachuani way totollongana chàni chillu way uray heno hen mepasamak wat annig an cha manchinlan hiya. 


text:
Ya uray agé chàyu, chayu agé torongan chàni hen luwaruyu. Yag no chuar hen manginluwaru an chàni, wat ammag chuar agé hen manyaman an Apudyus hen manorongana an chàni hen manongfatana hen luwaruyu. 


text:
<pb/>Annig cha ichayaw ya sigurachu agé hen hamhamàni way hen aminay chani ekamkaman hen katagutagu ya kaskasen an chàyu, wat nacharos amin way maid netat-aro ah laweng. Yag faén agé hamhamà hen tatagu hen nangar-anni hen enkamanni te an tenorongan Apudyus chàni gapon ség-angna. 


text:
Ya amin hen soratni an chàyu agé wat maid netataro ah laychénchay aryén, te narawag hen chani ifaga ah ma-awatanyu paat koma. Yag tàén cha-anyu unay ma-awatan hen wacha an chàni, sapay ta ma-awatanyu way térén no ah awni, ta no umchah hen anchi ag-agaw way mamfangchan Apo Jesus, mafalin koma way ichayawyu chàni way kaman hen manginchayawanni an chàyu. Hen iggay metoroyan hen ayan Pablo ad Corinto 


text:
Yag gapo ta innilà chillu way patigényu haén wat yachi hen ekat-owén engwani ahna unna ya an-aniyat manchakpos ad Macedonia ta kasenni agé engwahna hen mamfangchanni way marpod Macedonia ta mamegwa hen manoronganni an chàyu ah katapyatapyan hen sém-éman hen hamhamàyu. Ya hen iha, ekat-o agéén ta chàyu hen tomorong way mangempaligwat an chàni hen ayanni hen sakopon hen Judea. 


text:
Ngém achi gapo ta iggay natoroy hen planoni, achiyu koma ekat ah hamhamàyuwén ammag achi matalek peet hen alè way kaman hen anchichay achi omafurot way uray maid achicha afunan yag achicha chillu patigén way mangamma. 


text:
te maid met agé kaman an nadchi an Jesu Cristu way anà Apudyus. Te hiya, maid paat enab-afunana ah iggayna ammaan. Ya hiya met hen chani i empagngar an chàyu, chàni an cha Timoteo an Silvanos. 


text:
Te hen egachay empopostan Apudyusat ah Jesu Cristu hen nangempatoroy. Wat yachi hen chani manàchégan hen kenatalekna hen aminay tatagu ah machayawan Apudyus. 


text:
Ya ah Apudyus, hiya hen cha mangempaknég hen afurottaaw amin an Jesu Cristu. Yag piniyarna agé chitaaw way mangamma hen epa-ammana. 


text:
Yag menarkaana agé chitaaw ah kail-ana way chitaaw hen tataguna way hen enkamanna, inidchatna hen Espirituna way mìyachar an chitaaw ah manot-owaantaaw way i-idchatna hen amin anchichay empostana way idchat. 


text:
<pb/>Innilan Apudyus hen katot-owana way hen anchi ustoy lason-o hen iggay-o ummaliyan ahnad Corinto, te achì laychén way mangemparaweng hen hamhamàyu hen mangingarà an chàyu. 


text:
Te faén gagtàni way anni an mancharén chàyu mepanggép hen afurotyu, te nenènong met hen afurotyu. Te hen laychénni yanggayat anni koma an i taptapyan hen laylayadyu ah sém-éman hen hamhamàyu.<pb/>


text:
Wat hiyaha hen mangaryàén achiyà umale ad uwan te achì laychén way kasen mangemparaweng hen hamhamàyu. 


text:
Te no ingarê chàyu ah lomawengan hen hamhamàyu, nokayat agé hen mangemparaylayad an haén nò. Te chàyu met chillu hen cha mangemparaylayad an haén. 


text:
Wat yachi hen nangensoratà hen anchi ammag pararo way sorat-o an chàyu, ta iyam-ammayu koma hen chayu ekamkaman ta ana-at umale, ta achiyà an umale way mangemparaweng hen hamhamàyu te chàyu koma hen cha mangemparaylayad an haén. Yag innilà chillu way no lomaylayachà hen umaliyà, kapeletan way lomaylayad-ayu agé. 


text:
Ya faén angkay naraka hen anchi nanoratà an chàyu, te ammag sigab way térén hen hamhamào yag nankelaà amin way nannanmà hen chayu am-ammaan. Yag hen pontos hen anchi sorat-o, faén ah lomawengan hen hamhamàyu, te ah mangil-anyu koma hen kenapararon hen layad-o an chàyu. Masapor pakawanén hen anchi ifa way fummasor 


text:
<pb/>Hen anchi ifayu way nangammah laweng, faén yanggay hen hamhamào hen emparawengna te uray agé chàyu ménatat nasigfan hen hamhamàyu agé. Ngém achì koma laychén way manéphép hen kachusana, 


text:
Wat hen ekamanyu ad uwan, anyug pakawanén yag empas-émyu agé hen hamhamàna ta achi tomkar way térén, te magat annag iyanggayan hen afurotna. 


text:
Te hen ihay ganchat-o hen anchi nanoratà an chàyu, ta ilà agé no afurotonyu tot-owa hen aminay chà itugun an chàyu, yag chayu tot-owa ammaan. 


text:
Wat ad uwan, pakawanényu hiya. Te no pakawanényu hen ihay tagu, pakawanê agé hiya. Yag innilan agé Apo Jesu Cristu way no wachan penakawan-o, achì tot-owa kasen hamham-én hen anchi fasorna. Enammaàchi ah pagsaya-atanyu amin ta wachay torachényu 


text:
ta achi chitaaw afaén an Chumunyu te innilataaw hen kenasilibna ah manlokopana an chitaaw. Hen cha omafurot hen kaman fangfangru an Apudyus 


text:
<pb/>Hen émméyà ad Troas way i nangintudtuchu hen anchi ammayay chamag mepanggép an Cristu, anà ammag laylayad te winayaanà an Apudyus way nantudtuchu ahchi. 


text:
Ngém anà chillug nachanagan te maid inchahà hen anchi sonodtaaw way Tito ahchi ah manamagà paat hen mepanggép an chàyu. Wat iggay mahen-awniyan yag tenaynà chicha way i manganap an hiya ad Macedonia, yag inchahà tot-owa hiya. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, anà ammag manyaman an Apudyus te gapon nelarammongantaaw an Cristu wat tenorongan chitaaw way mangafà hen kafusorna. Yag inyusarna agé chàni way manginwarawag hen anchi chamag mepanggép an Cristu hen aminay chani ayan way hen yachiy chamag, kaman paat fangfangrun Apudyus way cha honghongon hen katagutagu. 


text:
Yag uray agé chitaaw way cha omafurotat, kaman paat chataaw mamfango an Apudyus way kaman paat wacha hen kenafangon Cristu an chitaaw ah manonghongan hen aminay tatagu way uray hen anchichay mahara-an ya hen anchichay achi. 


text:
Wat ah manonghongan hen anchichay achi mahara-anat antaaw ammag kaman chan agub way pomchit. Waman ah manonghongan hen anchichay mahara-anat antaaw ammag kaman chan fango way tomagu. Maid tot-owa karébféngan hen tatagu way mangchén hen kaman an cha nadchi way fiyang no faén ah Apudyus hen namiyar an hiya. 


text:
Wat faén-ani tot-owa kaman hen anchichay chuar way tapena way ancha yanggay ammag cha igégga-ay hen alen Apudyus ah kaman tencha ah mangar-ancha yanggay ah pelak. Ngém chàni, safali hen ganchatni te ah Apudyus paat tot-owa hen namiyar an chàni. Wat chani iyafiin hiya ya i-illana agé chàni hen antoy chani mansérfiyan an Jesu Cristu.<pb/>


text:
Magat wachay mangaliyén anni ammag cha ichayaw hen acharni, ya magat wacha agéy mangaliyén masapor wachay epàilani ah sorat an chàyu ah manot-owaanyu hen kenaustoni way mantudtuchu. Ono chàyu agé hen mangammah sorat ah mangempàil-anni hen tapena ah manot-owaan hen kenaustoni. 


text:
Ngém achini masapor cha nahha, te maid kasen kaman sorat ah manot-owaan hen kenauston hen chani itudtuchu no achi yanggay chàyu. Te no ilan hen tatagu chàyu way nafalewan hen a-ammana, wat yachi hen mangammuwancha hen kenatot-owani agé, te chayu mansarmengan hen wachan chàni. Ya naraka agé hen kaman mamasaancha an chàyu. 


text:
Te kaman paat chàyu hen sorat Cristu way empa-ammana an chàni ah mamasaan hen katagutagu. Yag faén agé ammag lapes hen nesorat te hen Espiritun Apudyus paat. Yag faén agé fato hen nesoratana te hen hamhamàyu paat hen nesoratana. 


text:
<pb/>Hen nangaryanni an nadchi, te sigurachuani way akseptarén Apudyus hen chani ammaan gapon Jesu Cristu. 


text:
Yag achini paat agé ekatén narpon chàni hen anchi kafaelanni way mangamma hen antoy chani ammaan, te narpo chillu an Apudyus hen amin antoy kafaelanni. 


text:
Te hiya hen nangidchat hen anchi kafaelanni way mangintudtuchu mepanggép hen anchi faru way torag Apudyus ah kahara-an hen tatagu. Yag hen hiyachiy kahara-an, faén gapoh mangafurotan hen anchi nesosorat way orchin, te gapo hen torong hen Espiritun Apudyus. Te hen anchi nesosorat way orchin, anna yanggay an empaka-ammu hen fumasoran way mangensena hen tatagu an Apudyus ah ing-inggana. Waman hen Espiritun Apudyus, anna an epaka-ammu hen ekaman way mètagu an Apudyus ah ing-inggana. 


text:
<pb/>Manowat te na-apudyusan tot-owa hen anchi orchin ad namenghan way nesosorat hen anchi fato way nidchat an Moses, te ammag hummili way térén hen féhar Moses ah kahilin Apudyus gapon hommag-énan Apudyus an hiya. Yag tàén cha machémachép hen hilin hen féharna, ammag achi chillu makemamad hen anchichay ganà Israel way mangila an hiya gapon kahilina. Wat no yachi hen kapegsan hen kena-ammay hen anchi orchin way maid kasen fanagna no faén hen kachusaan hen tatagu, 


text:
Wat no machayaw way térén hen anchi orchin Apudyus way cha mangimfaga hen ketap-aran hen heno way manlabseng, ay achi kaskasen agé hen kachayawan hen anchi planon Apudyus way mamfalinéna chitaaw ah maid fasfasorna an hiya. 


text:
Ah kachayawan hen anchi planon Apudyus ad uwan ya ah kenangatonaat, kaman paat achi maelasin hen kachayawan hen anchi pés-éy planona. 


text:
Te no machachayaw hen anchi pés-éy imfagan Apudyus way mapépéppég, ay achi kaskasen hen kachayawan hen anchi empafùnagna ad uwan way maid péppégna ah ing-inggana. 


text:
<pb/>Yag gapo ta sigurachuani mepanggép hen anchi planon Apudyus, an-ani agég natorod way mangintudtuchu 


text:
way maid chani etat-aro. Te faén-ani kaman an Moses way annag lenengfan hen féharna ta achi koma madlaw hen anchichay kacharaana hen cha kaumahan hen anchi hilina. 


text:
Ya pachongna agé hen anchichay kacharaana way ganà Israel, te kaman paat nalelengfan agé hen hamhamàcha way ingganad uwan, anchag kaman nabfurag. Te no fasééncha hen anchi orchin Moses, anchag achi chillu ma-awatan hen pontosna. Ngém yachi chillu hen mekaman te egad chillu omafurot hen tagu an Jesu Cristu ya anat maka-an hen anchi kaman chàlig way manlelengngéb ah hamhamà. 


text:
Wat ingganad uwan no faséén hen anchichay Judio hen anchi orchin Moses, kaman paat é-éttégna chillu hen anchi manlelengngéb ah hamhamàcha. 


text:
Ngém nesosorat hen alen Apudyus way no ancha an manhagong an Apotaaw wat maka-an hen anchi nanlelengngéb ah hamhamàcha. 


text:
Yag hen anchi Apotaaw way chana aryénat hen Espiritun Apudyus, te henoy tagu way nìyacharana, nailibli hen anchi orchin Moses. 


text:
Wat amintaaw way cha omafurot, maid hen anchi kaman manlelengngéb hen hamhamàtaaw te kamantaaw sarmeng way cha homaraan hen kena-ammay hen Apotaaway Espiritun Apudyus. Yag gapo agé hen chana man-ancharan an chitaaw, wat chataaw mafalefalewan ah komamanantaaw an hiya ta kaskasen hen mail-an hen kenangatona.<pb/>


text:
Ammag gapo yanggay hen ség-ang Apudyus yag piniyarna chàni way mangintudtuchu mepanggép hen anchi anat na-ammuwan way planona. Wat yachi hen annig mangempapatiyan agé way achini paat engayngay-an. 


text:
Wat achini an cha silifan hen tatagu ah marokopancha way omafurot. Te achini cha usarén hen natnat-én way taktek ah ka-awisancha. Ya achini agé cha tekowén hen anchi laychén hen alen Apudyus way aryén te afifiin amin cha nadchi. Te ah sangwanan Apudyusat anni yanggay an cha eparawag way mangimfaga hen tot-owa yag kapeletan way cha agé elasin hen katagutagu hen wacha an chàni. 


text:
Wat no wachay tagu ah achi maka-awat hen antoy ammayay chamag way chani itudtuchu, achicha ma-awatan te chichachi chillu hen metatap-ar. 


text:
Te ah Chumunyu way hiya hen chan toray hen tatagun antoy lota, annag lelengfan hen hamhamàcha ta achi mafalin way mahelawancha hen anchi ammayay chamag mepanggép hen kachayawan Jesu Cristu way kapachong paat Apudyus. 


text:
Wat chàni, faén hen kaenammayni hen chani iwarawag, te annig enammaan hen acharni ah kaman alepanyu ah manginwarawaganni an chàyu hen anchi kena-ap-apon Jesu Cristu. 


text:
Yag ah Apudyus way nangamma hen antoy lota way hiya hen nangimfaga hen karmuwan hen helaw ta mahelawan hen helang, hiya agé hen cha manelaw hen hamhamàtaaw ta ma-awatantaaw hen kaenammayna. Ya maid kasen mangempàila hen kaenammay Apudyus no faén yanggay ah Jesu Cristu. 


text:
<pb/>Waman chàni way cha mangintudtuchu, kaman-ani yanggay an fanga way nangiggaan Apudyus hen anchi nafaror way térén. Yachin enkamanna ah kail-ana way hen anchi kafaelanni, iggay narpon chàni te an narpon Apudyus. 


text:
Wat hiyachi, tàén no maid achini lak-amén ah ligat way kaman paat cha chàni pehpehtén, achiani chillu cha ma-afà. Yag uray no umchah hen maid poros innilani ah ustoy ekamanni, achi chillu cha ngomaya hen hamhamàni. 


text:
Yag uray no cha chàni agé pap-aligatén hen anchichay tatagu, achi chàni chillu taytaynan an Apudyus. Yag uray no penàpàgang chàni, cha-an-ani chillu matéy. 


text:
Ammag hiyahiya hen cha mepasamak an chàni, wat annig tatà-ayén hen matéyanni way kaman agé hen anchi nekaman an Jesus. Ngém gapo ta achina parufusun hen mapchitanni, yachiyat agé hen cha mangil-an hen tatagu way natattagu peet ah Jesus way manahallimun an chàni. 


text:
Amin hen antoy matatagguwanni, annig tatà-ayén hen matéyanni gapon chani mangammaan hen laychén Jesus. Ngém yachiyat agé hen kail-ana way wawà-acha ah Jesus an chàni way cha manalihalimun hen antoy acharni way narakah matéy. 


text:
Wat tàén no annig tatà-ayén hen matéyanni gapon anchi chani minwarawagan hen anchi ammayay chamag, achi fali te hiyaatchi hen mètaguwanyu an Apudyus ah ing-inggana. 


text:
<pb/>Wacha hen nesosorat way alen Apudyus ad namenghan way ekatnéén, “Afurotò hen imfagan Apudyus, yag gapo ta enafurot-o, yachi hen manaphapetà.” Wat pachongna agé an chàni, te gapo agé hen nangafurotanni hen imfagan Apudyus wat yachi agé hen chani manaphapetan. 


text:
Yag sigurachuani way ah Apudyus way nangempauchi an Apotaaway Jesus, wat epauchina agé chàni ya umat agé chàyu gapo hen chataaw omafurotan an Jesus, yag annaat agé aran chitaaw amin way melamong an hiya. 


text:
Wat amin hen antoy chani maligatanat annig cha anohan ah katoronganyu, te no chumuachuar hen tatagu way mangawat hen torong Apudyus ya hen ség-angna, wat chumuachuar agé hen anchichay manyaman an hiya ah kachayawana. 


text:
<pb/>Wat hiyachi hen ammag achi ngomayngay-an hen hamhamàni, te tàén cha komapsokapsot hen antoy acharni gapoh kenarotana, ammag enag-agaw agé way cha pomegsapegsa hen afurotni an Apudyus. 


text:
Yag annig cha ifilang hen aminay ligatni ad uwan ah ammag hen-ò-orongan te mapépéppég chillu, ya hen halenonotna agéat hen mannanayun way a-anammay way maid kepachongana ya maid agé kepaniyana. 


text:
Wat hiyachi hen achini paat cha agawaan hen anchichay maila hen antoy lota ad uwan, te hen chani agawaan paatat hen anchichay achi maila way wacha ad uchu. Te hen anchichay maila way wachan antoy lota, mapépéppégcha amin. Waman hen anchichay achi maila way wachad uchu, chichachi hen maid kapéppégana.<pb/>


text:
Innilataaw way tàén matéy hen antoy achartaaw way an yanggay ammag kaman hen kafakasan chi afong wat wà-acha chillu hen anchi mannanayun way achar ah fumaryantaaw ad uchu way idchat Apudyus. Ya faén agé tatagu hen nangamma te ah Apudyus paat hen nangamma, wat ammag achi matmatéy ah ing-inggana te mannanayun. 


text:
Ya magénén chataaw omaghéy ah ahoptaaw way fumaréy hen anchi faru way achar way mafalin inggaw ad uchu. 


text:
Te no matéytaaw, faén ammag lennawa yanggay hen inggaw ad uchu te wacha chillu hen achar way fumaryana. 


text:
Ngém hen antoy atatagguwantaaw ad uwan hen antoy lota, kaman paat chataaw parapara-an ah kaligat hen cha mepasamak. Manowat te faén hen atéyan hen chataaw ahopan, te hen laychéntaaw yanggayat ammag masokatan koma hen antoy achar way narakah matéy ah mannanayun way achar way achi matmatéy ah ing-inggana. 


text:
Yag ah Apudyus hen nannanmà way yachi hen midchat an chitaaw. Yag inidchatna agé hen Espirituna way mìyachar an chitaaw ah manot-owaantaaw hen mangidchatana an nadchi. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, uray heno way mepasamak an chitaaw, achi chillu ngomayngaya hen hamhamàtaaw te wacha hen Espiritun Apudyus an chitaaw ah manot-owaantaaw hen anchi midchat ah pegwana way faru way achar. Yag innilataaw way hen kawad-antaaw hen antoy lota way fummafaryan hen antoy achar, wat achawwéytaaw hen kawad-an Apotaaway Jesu Cristu. 


text:
Wat hen antoy natatagguwantaaw hen antoy lota, hen anchichay achi maila hen chataaw manchinlan way faén antochay mamàila. 


text:
Wat uray heno way mepasamak, antaaw ammag sésêmén chillu, te achitaaw émég-égyat way matéy. Te pawadwad-éntaaw chillu hen mì-iggawantaaw an Apo Jesus no hen ini-inggawan hen antoy lota. 


text:
Ngém hen kaskasen way laychéntaaw, wat hen mangammaantaaw hen mangemparaylayad an Apudyus way uray ad uwan hen antoy natatagguwantaaw hen antoy lota ono hen mì-iggawantaaw an hiya ad uchu. 


text:
Te amintaaw way tatagu wat mepasangotaaw way mepasango an Jesu Cristu ah mauwisantaaw. Yag wéhchiyén midchat an hiya hen assong hen chana enammaan hen antoy natatagguwana ad uwan way ammay no ammay ya laweng no laweng. Hen mangin-ifaan Apudyus hen tatagu gapon Cristu 


text:
<pb/>Wat hiyachi, gapo ta na-awatanni way ammag aggaégyat hen manguwisan Apo Jesu Cristu hen tatagu, wat annig an epapate way cha mangimfagafaga hen tatagu ta omafurotcha koma. Yag inni-ilan Apudyus way yaha yanggay hen wachah hamhamàni way maid safalih ganchatni an chàyu. Yag sapay koma ta uray agé chàyu, innilayu way yaha agé yanggay hen wachah hamhamàni. 


text:
Achì cha aryén chato ah manayawanyu paat an chàni te hen chà mangaryan an cha natto, ta ma-awatanyu hen kenatot-owan hen chani ammaan, ta wachay esongfatyu hen annachay tatagu way cha mangempasekat hen kenasasa-adcha way ancha paat an cha patigén hen itchura way i-illan hen tatagu yag achichaat pagan-ano hen kenalimpiyun hen hamhamà. 


text:
Wat no kaman paat an-anig nattagar ah mangi-ilan hen tatagu, oo te chani ammaan yanggay hen kachayawan Apudyus. Ngém no ekatchéén an-ani an naham-an, oo te ah katoronganyu. 


text:
Te hen anchi pararo way layad Cristu an chitaaw, yachi hen chan kolle ah hamhamàni. Te narawag way térén an chàni way natéy ah Cristu ah sobfot hen aminay tatagu. Wat uray an ihà-an hen natéy, kaman paat nìyatéytaaw amin an hiya hen natéyana. 


text:
Yag gapo ta natéy ah para an chitaaw, wat amintaaw way natattagu, faén koma hen pagsaya-atan hen achartaaw hen patigén ta hen anchi laychén Jesu Cristu koma paat hen patpatigén te hiya hen natéy ya nan-uchi ah kahara-antaaw. 


text:
<pb/>Hen anchi ar-argaw, chani enarkoro hen kenatatagun hen tatagu way mangimfisar hen kasasa-adcha ono kafinaknangcha way yachi chillu hen cha ekaman hen anchichay achi omafurot. Yag uray ah Cristu hen anchi pés-éynaat yachi agé hen enkamanni an hiya. Ngém faénchi hen chani ekaman ad uwan. 


text:
Te uray heno way tagu way omafurot an Cristu, wat ammag mafalewan hen kenatataguna way maka-an hen anchichay siguchay laweng way a-amma yag mesokat hen anchi faru way a-amma way ammay. 


text:
Ah Apudyus hen cha mangamma amin an cha nadchi way hiya, gapo hen enammaan Cristu wat imfangadna hen tatagu an hiya ah kasenna mangifaan. Yag impiyarna agé an chàni hen katudtuchuwan hen tatagu mepanggép hen anchi mangimfangchana hen tatagu ah man-ifana. 


text:
Wat hen chani itudtuchu way gapo hen enammaan Cristu, wat mafalin ifangad Apudyus hen tatagu an hiya ah kasenna man-ifa way achina agé unongon hen fummasorancha. Yag impiyarna hen yatoy chamag an chàni ah itudtuchuni hen aminay tatagu. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, chàni hen penaka-achar Cristu way cha usarén Apudyus way mangà-arò an chàyu. Wat pangpanga-aseyu ta gapon Cristu, eparufusyu ah Apudyus way mangimfangad an chàyu ah man-ifana. 


text:
Te ah Apudyus, tàén ammag maid poros fasfasor Cristu, anna chillug empohig hen egachay fasortaaw an hiya ta hiya hen machusa ah kahara-antaaw. Yag gapon nelarammongantaaw an hiyaat yachi hen mèawaantaaw hen kena-ammayna.<pb/>


text:
Wat chàni way cha mèamma an Apudyus, cha-anin pangpanga-ase an chàyu ta achiyu ammag an mamfalinén hen anchi ség-ang Apudyus an chàyu ah kaman paat maid sérfina. 


text:
Changrényu ngén hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén,<pb/>“Chengngar-o hen anchi chinawatyu, te niyaphor way yachi hen ustoy tempon hen manga-asiyà an chàyu, wat tenorongà chàyu te yachi chillu hen ustoy tempon hen mangenhara-à an chàyu.” Yahan imfagan Apudyus. Wat changrényu ngén te ad uwan angkay hen anchi ustoy tempon hen mangngaran Apudyus an chàyu, yag ad uwan agé hen ustoy tempon hen kahara-anyu. 


text:
<pb/>Anni paat an cha ar-arwachan ta maid koma manumchumsek hen mangammaanni hen antoy impiyar Apudyus an chàni ta maid manlasonan hen tapena ah achicha omafurotan. 


text:
Yag ah kail-an way ah Apudyus paat hen chani mansérfiyan, wat annig an epapate way manga-anoh hen aminay ligat way cha mepachah an chàni ya hen aminay aggaégyat way cha mepasamak. 


text:
Namen-ano way an chànig cha penagopagoh ya imfarufarud. Ya namen-ano agé way cha chàni ginabfor. Ya an-ani agég mau-ungar gapon chani ammaan. Yag no hen-a-argawan ay agéén ammag maid én-énnénni way masséy ya an-ani amin ammag chan henahenaang. 


text:
Yag ah mansérfiyanni an Apudyus agéat nachachallosan hen a-ammani, ya nenènong hen nangawatanni hen alena, ya chani agé anoanohan hen egad, ya anni agég a-annachan hen aminay chani ekaman. Ya wacha agé hen Espiritun Apudyus an chàni, ya chani agé epàila hen tot-oway layadni hen katagutagu. 


text:
Ya ah mansérfiyanni an Apudyus agéat pahig tot-owa hen aminay chani itudtuchu way hen kafaelan Apudyus hen chan anchar an chàni. Yag hen nangimfilangan Apudyus an chitaaw ah maid fasorna an hiya, wat yachi hen armasni ah chani manginyafà hen laweng ya hen chani mangenhapar hen anchichay cha mangamma ah laweng an chàni. 


text:
Hiyachi, tàén cha chàni pelohon ono an chàni an chayawén, anni chillug epapate way mangamma hen laychén Apudyus. Ya uray agé no an chàni an ustan ono an chàni an ammayén, yag uray no ekatchéén nangéttém-ani, chaniyat chillu aryén hen anchi yanggay katot-owaan. 


text:
Tàén achi chàni ifilangén machachamag-ani chillu. Yag tàén matatà-ayan hen matéyanniyén antoyan-ani chillu way natattagu. Ya uray cha chàni pap-aligatén ah kadisiplinaanni an Apudyusén achi chàni chillu cha pédtén. 


text:
Yag uray agé ta lonay hen cha mepachah way omenpatokarén an-ani chillug laylayad. Ya tàén agé an-anig publi, chani chillu pafaknangén hen tatagu an Apudyus. Yag tàén maid tot-owa kok-owaniyén kaman chillu annig awéén hen egad ah ing-inggana. 


text:
<pb/>Wat chàyu way sosnod ahnad Corinto, gapon layadni an chàyuwat imfagani hen aminay hamhamàni an chàyu way maid enhohhootni. 


text:
Wat hen ifagà an chàyu way iyalig-o ah a-anào paatat papegséényu koma hen layadyu an chàni agé way kaman hen chani ekaman an chàyu. Achita cha ma-awis hen a-amman hen anchichay achi omafurot 


text:
<pb/>Chitaaw way cha omafurot, achi mafalin way mì-i-ibfataaw hen anchichay achi omafurot, te achi poros mafalin miyahawa hen ammay hen anchi laweng. Te ay ammoh mafalin manteponon cha paway an helang. 


text:
Ya achi agé mafalin way mantempoyug cha Cristu an Chumunyu. Wat pachongna agé hen cha omafurot ya hen achi, te ammag maid mantempoyugan hen hamhamàcha. 


text:
Te ay ammoh mafalin epaghépno hen enap-apudyus ah ustoy faréy Apudyus. Te chitaaw met paat hen ustoy faréy hen anchi natattagu way Apudyus gapo hen nìyacharan hen Espirituna an chitaaw. Te yachi hen imfagan Apudyus hen anchi nesosorat way alena way ekatnéén,<pb/>“Iyà mìfaréy hen anchichay tatagù ta mì-iggawà an chicha, ta haén hen man-apudyuscha way chayawéncha ya chicha agé hen mantatagù.” 


text:
Yag ekat Apudyus agéén,<pb/>“Achiayu cha mètempoyug hen anchichay achi omafurot te nat-én-ayu chillu. Wat tém-én-ayu ta achiayu cha metape hen heno way laweng way chacha ammaan, wat yachi hen mangempaghépà an chàyu, 


text:
ta haén hen man-amayu ya chàyu agé hen man-a-anào.” Yahan imfagan hen anchi mannakafael way Ap-apo way ah Apudyus.<pb/>


text:
Sosnod way laylaychê, chichachi hen empopostan Apudyus an chitaaw, wat antaaw ammag etagay koma hen aminay laweng way mangempa-aggarémha hen achar ya umat agé hen hamhamà. Ta antaaw paat an iyafiin ah Apudyus ya ta antaaw an agawaan paat way machachallosan ah pomegpegsaan hen mangammaantaaw hen usto. Hen laylayad Pablo uray no cha maligatan 


text:
<pb/>Anyu koma an taptapyan hen layadyu an chàni te maid met enam-ammaanni ah laweng an chàyu ya maid agé chinachaelni an chàyu ya maid met agé linugini an chàyu. 


text:
Achì cha aryén chato ah mangempafasorà an chàyu, te tot-owa chillu hen anchi imfafaggà way ammag achi makàka-an hen layadni an chàyu, tàén matéy-ani. 


text:
Yag an-ani agég sigurachu mepanggép an chàyu way ammaanyu hen usto wat annig cha ichayaw chàyu hen tapena. Yag tàén chuar hen napaligatanni, mas-ém chillu hen hamhamàni gapon chàyu wat an-ani ammag laylayad way térén. 


text:
<pb/>Yag uray hen anchi inumchahanni ad Macedoniaén iggay maka-an hen ligatni te an chànig nanggagaw-én hen chuaray ligat way ammag maid achi wacha ah komontara. Yag cha-ani agé machanagan te magat ma-allilaw hen afurotyu. 


text:
Ngém ah Apudyus way cha chillu mangemparaylayad hen hamhamà hen anchichay cha ngomehpéy hen hamhamàna, emparaylayadna agé hen hamhamàni hen inumchahan Tito way narpohna ah fabréyyu. 


text:
Yag faén agé yanggay hen anchi inumchahana hen nangemparaylayad an chàni, te hen anchichay henaphapetna agé way enkamanyu way nangempas-ém hen hamhamàna. Yag henaphapetna agé hen layadyu paat ano way mangila an haén, yag hen namfafawiyanyu agé, ya hen chayu agé manàchégan an haén. Wat ammag kaskasen hen laylayad-o. 


text:
<pb/>Ah katot-owana, achiyà chan a-amuyu gapon anchi pés-éy sorat-o an chàyu, tàén lommawengay térén hen hamhamàyu hen hiyachi. Manowat te nachanaganà hen anchi pés-éyna tot-owa, ngém ammay te an hen-aketan yanggay yag naka-an hen anchi lommawengan hen hamhamàyu. 


text:
Wat ad uwan, anà ammag lommaylayad yag faén agé gapo hen lommawengan hen hamhamàyu, te gapo hen halenonot nadchi way yachi hen namfafawiyanyu ah namalewanyu hen a-ammayu. Te inyusar tot-owa Apudyus hen anchi lommawengan hen hamhamàyu ah pagsaya-atanyu, wat maid peet karaweng hen anchi nanoratanni an chàyu. 


text:
Te hen halenonot chillu hen anchi lommawengan hen hamhamà way usarén Apudyus, wat hen mamfafawiyan ah kafalewan chi hamhamà. Ya hen halenonot nadchi agéat ah kahara-an. Yag maid met man-a-amuyuwan no mahara-anta. Waman no wachay lommawengan hen hamhamà yag antag achi chillu mamfafawi, wat hen halenonot nadchiyat hen mesenaan an Apudyus. 


text:
Ngém chàyu, emparufusyu tot-owa ah Apudyus way mangusar hen anchi lommawengan hen hamhamàyu. Wat hen halenonotna, anyuwat an ennongnong hen afurotyu way anyug kasen penateg hen nenènong way a-amma, te enagorgoranyu hen enammaan hen anchi fummasor way iggayyu paat laychén way metakorong, te laychényu paat way mangamma hen usto. Wat tenlényu way nanusa an hiya ta achiayu mafiinan an Apudyus ya umat agé an chàni. Yag hen ihay halenonot hen namfafawiyanyu agéat, anyu paat agég laychén way mangilan haén. Wat maila way pahig usto hen enkamanyu mepanggép hen anchi fummasoranchi. 


text:
<pb/>Wat hen nangensoratà hen anchi sorat-o an chàyu, faén yanggay ah kachusaan hen anchi tagu way fummasor, ya faén yanggay agé ah katorongan hen anchi nangammaana hen laweng, te ensorat-ochi ah mangenlasinanyu amin hen kenatot-owan hen hamhamàyu an chàni hen sangwanan Apudyus. 


text:
Wat gapon chayu enammaan, seném-ém tot-owa hen hamhamàni. Yag faén agé yanggay chàni hen nepas-ém hen hamhamàna, te uray agé ah Tito. Yag ommam-améd agé hen lommaylaychanni hen nangil-anni hen layadna te ommammay hen hamhamàna hen nangil-ana hen enkamkamanyu. 


text:
Te hen cha-anna umaliyan ahna, chà inchayaw chàyu an hiya. Yag ammay te tommot-owa hen amin anchichay imfagà, wat maid eman fumiinà. Te kaman hen anchi chani mangaryan hen pahig tot-owa an chàyu, wat kaman agéhchi way pahig tot-owa agé hen aminay imfagani an Tito mepanggép an chàyu. 


text:
Wat ammag ommam-améd hen hamhamàna an chàyu te achina aliw-an hen layadyu way nangafurot hen imfagana, ya anat agé hen chanagyu no enammaanyu hen usto ono iggay. 


text:
Sosnod, laychénni way mangempaka-ammu an chàyu mepanggép hen man-ancharan hen ség-ang Apudyus hen antochay cha omafurot way cha ma-am-among ah kafabréfabréy ahtod Macedonia. 


text:
Te hen antochay sosnodtaaw ahto, tàén anchag cha mapap-aligatan way térén ya ammag chuar hen problemacha, ancha chillug laylayad. Wat uray no publicha way térén, anchag kaman faknang way umidchat ah etorongcha hen anchichay sosnodtaaw way makasapor ah torong ahchid Jerusalem. 


text:
Ya tàchégà agé way faén yanggay patinggan hen kafaelancha hen chacha inidchat, te anchaat agég cha idchat hen uray anchichay masaporcha. Yag maid met agé cha namelet an chicha, te gapoh layadcha 


text:
anchag nampangpanga-ase ta parufusunni chicha way mètape way tomorong hen anchichay tatagun Apudyus way cha maligatan hen provinsiyan hen Judea. 


text:
Yag an-ani agég nascha-aw hen chacha enkaman way ummidchat. Te hen pés-éy inidchatcha, wat hen acharcha ya hen hamhamàcha an Apudyus. Yachi yag anchaat agég cha idchat hen acharcha way tomorong an chàni ah mangammaancha hen laychén Apudyus. 


text:
<pb/>Wat gapo ta yachi hen na-ammaan ahtod Macedonia, ekatniyén ammay no etoroyyu agé way mangamong hen anchi ekatyuwén etorongyu. Wat hen ekatni, epaleni ah Tito ahna way tomorong an chàyu way mangamong, te hiya chillu hen pés-éy nangempahpahmà an nadchi an chàyu. 


text:
Tot-owa way chayu elahyan hen tapena hen aminay chayu ekamkaman, te ammag napegsa hen afurotyu ya makafael-ayu agé way mantudtuchu te chuar hen chayu ma-awatan mepanggép an Apudyus. Ya anyu agég epapate way mangammah heno way ma-ammaan. Yag amchan agé hen layadyu an chàni. Wat chani agé namnaméén way nawadwadwad hen ekamanyu way umidchat ah etorongyu hen anchichay makasapor ah torong. 


text:
<pb/>Achì cha haphapeténto ah mapeletanyu way mangamma hen antoy chà aryén. Ngém an-o an cha epaka-ammu an chàyu hen layad hen antochay tapena way umidchat ah torong ta wachay mail-an hen katot-owan hen layadyu agé hen ifayu. 


text:
Te innilataaw met agé chillu hen anchi enkaman Apotaaway Jesu Cristu way tommorong an chitaaw, te tàén no faknang ad uchu way maid achi wacha an hiya, annag tenaynan hen angamin yag ummale hen antoy lota way ammag namfalin ah publi ah katorongantaaw. Yag hen anchi pummubliyana, yachiyat agé hen mìfaknangantaaw an hiya. 


text:
<pb/>Wat hen tugun-o an chàyu mepanggép hen anchi etorongyu, ammay ménat no man-ehènadyu ad uwan hen anchi inlugiyu way nangamong ad tawén. Te chàyu chillu hen pés-éy manlayad way umidchat ah torong, ya chàyu agé hen pés-éy nanginlugi way mangamong. 


text:
Wat ilanyu ta man-ehènadyu, ta hen layadyu way nanginlugi, kaman agéhchi koma hen layadyu way mangenhènad ah patinggan hen kafaelanyu way umidchat. 


text:
Te no wachay layadyu way umidchat yag ummidchat-ayu ah kafaelanyu way idchat, yachi hen mangemparaylayad an Apudyus. Yag hiya, achina ammag an sengelén hen anchi achitaaw kafaelan way idchat. 


text:
Te faénha hen laychê way aryén. Te hen laychê yanggayat antaaw an man-ahetennorong amin. Yag gapo ta wachan sobrayu ad uwan, ammay no etorongyu chachi hen cha makorangan hen tapena. Te non an umat yag ah tapen chi ag-agaw yag chàyu hen makorangan wat hen sobracha agé hen maetorong an chàyu. Te no yachin mekamanat maid ihah maligatan an chitaaw way cha omafurot. 


text:
Yag yachi chillu hen laychénay aryén hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén,<pb/>“Hen anchi tagu way naka-among ah chuar, iggay chillu an lommafuschi te inidchatna hen tapena. Ya umat agé hen anchi tagu way an yanggay aket hen enamongna, iggay chillu makorangan te enadchan hen tapena.” Hen nanginyéyan cha Tito hen sorat ad Corinto 


text:
<pb/>An-anig manyaman an Apudyus te inidchatna an Tito hen layadna way tomorong an chàyu way kaman hen anchi layadni way manorong an chàyu. 


text:
Te hen nangimfag-anni way hiya koma hen umalehna, anna tot-owag lelenyad, te loohna peet chillu hehemmà way umalehna gapon layadna an chàyu. 


text:
Yag antoyan agé hen ihay epetnodni an hiya way sonodtaaw way gapon chana ekaman way mangintudtuchu hen anchi ammayay chamagat ammag ririspituwén hen aminay cha omfaurot way cha ma-am-among ah kafabréfabréy. 


text:
Yag hiya agé hen chinutokancha amin ah man-ifani way manginyéy hen anchi maetorongtaaw hen anchichay makasapor ah torong ad Judea. Ya maid kasen pontos hen anchi maetorong no achi yanggay hen machayawan Apo Jesu Cristu ya ah mangempàil-antaaw agé hen layadtaaw way tomorong. 


text:
Wat ammay ta hiya agé hen ihay metnod an chàni te chani tot-owa arwachan hen chani ekaman way mangchén hen antoy chakaray na-among ta maid koma ihah chumumsek gapon chani ekaman. 


text:
Te anni paat an epapate way mangamma hen usto way faén yanggay hen ammayén Apudyus te uray agé hen ammayén hen tatagu. 


text:
<pb/>Yag antoyan hen iha agé way sonodtaaw way epetnodni ah man-ifan cha Tito way umalehna. Yag hen mangi-ilani hen katataguna, maila way tomotorong way tagu, ya amchan agé hen layadna way umalehna te chakar hen namnamana mepanggép an chàyu agé. 


text:
Ya mepanggép an Tito, hiya paat hen ifà way cha mèamma an haén hen antoy chà manorongan an chàyu. Yag hen antochay tapenay ifataaw way metnod an hiya, chicha hen penaka-achar hen amin antochay cha omafurot hen kafabréfabréy ahto. Yag gapon chicha, cha machayaw tot-owah Jesu Cristu. 


text:
Wat yaha, epàilayu hen rispituyu ya hen layadyu an chicha hen sangwanan hen amin annachay cha omafurot ah kafabréfabréy ahna ta wachay manot-owaancha hen anchichay chani ichayaw mepanggép an chàyu.<pb/>


text:
Achi ménat masapor way manoratà an chàyu mepanggép hen chayu etorong hen anchichay tatagun Apudyus ahchid Judea way makasapor ah torong, 


text:
te ammù way chakar chillu hen layadyu way tomorong. Yag chà agé inchayaw chàyu hen amin antochay cha omafurot ahtod Macedonia way imfagafagà way chàyu ahnah provinsiyan hen Acaya, wat nanepod hen anchi kaysanay tawénat nansasaggana-ayu way tomorong. Yag gapon layadyu wat narmu agé hen chakaray layadcha way tomorong. 


text:
Wat hen mangempaliyà an cha Tito ahna ad uwan, ta mafud-asan koma hen anchi chani inchayaw mepanggép an chàyu way ensasagganayu tot-owa hen etorongyu. 


text:
Te magat hen aliyà ahna yag wachay metnod an haén hen tapen antochay cha omafurot ahtod Macedonia, yag non an umat yag ichahanni chàyu way maid ensasagganayu, an-anig mafiinan way térén te sinigurachuni chàyu. Yag kaman agé hen kafiinanyu. 


text:
Wat hen ekat-o ah hamhamào, un-unninaat no mamangpangowê hen antochay ifataaw ta icha a-ammongon unna hen anchi empostayu way adchényu, ta no umchah-ani, narpas koma way nesasaggana hen anchi etorongyu. Yag yachi hen kail-ana way cha-ayu umidchat gapoh layadyu way tomorong way iggay-ayu an napelet. 


text:
<pb/>Hamham-ényu ngénto way hen anchi tagu way aket hen inmurana, aket agé hen fat-éna. Waman hen anchi tagu way annag chinuar way manmura, ammag chuar agé hen fat-éna. 


text:
Wat ihaiha an chàyuwén masapor ham-éham-éna no kamana hen laychénay idchat ta hen umidchatana, wat gapo ah layadna ta achina an sigfan ya achi agé an mapelet. Te ah Apudyus, laychéna hen anchi ammag mangchat ah layad. 


text:
Ya hiya agé, kafaelana way mangidchat hen chuar an chàyu ingganah homawar ta mawawà-acha hen érégna ah usarényu hen amin antoy matatagguwanyu, ya ta wacha agéy chuar ah etorongyu hen anchichay makasapor ah torong. 


text:
Kaman hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén,<pb/>“Annag cha ilibli way umidchat ah torongna hen anchichay publi, ya ammag mawawà-acha ah ing-inggana hen anchi ammay way chana etorotorong.” 


text:
<pb/>Ah Apudyus way cha marpowan hen fukar way imuran hen anchichay chan amma way hiya agé hen cha mangempatufu an cha nadchi ta wachay anén hen tatagu, kafaelana agé way umidchat ah chuar an chàyu ta chumuachuar agé hen chayu umidchatan ah etorongyu. Ya chuar agé hen kaman mabtà gapon chayu uminlibliyan way mangchat. 


text:
Ya pachuarén agé Apudyus hen aminay wachan chàyu ta wacha wachay chayu umidchatan ah libli para hen tapena. Wat hen chayu mangchatan, yachi hen chumùrachùran hen anchichay chan yaman an Apudyus. 


text:
Te hen hiyachiy a-ammaat faén yanggay ah katorongan hen anchichay tatagun Apudyus way maid mafalinna, te chana agé parmuwén hen layad hen chuaray tatagu way manyaman an hiya. 


text:
Yag yachi agé hen mangil-an hen tatagu way chayu tot-owa fud-asan hen anchi afurotyu an Jesu Cristu way faén yanggay ammag hen tapàyu hen cha mangale. Wat anchag chayawén ah Apudyus gapon nadchi ya gapo agé hen chayu tomorongan an chicha ya hen tapena. 


text:
Yag an chàyu agég cha iluwaluwaruwan way ammag chakar hen hamhamàcha an chàyu gapon anchi nangenlasinancha hen anchi kaskascha-aw way nan-ancharan Apudyus an chàyu. 


text:
Wat antaaw amin ammag manyaman an Apudyus gapon anchi kaskascha-aw way inidchatna ah matorongantaaw way maid kasen no achih Jesu Cristu.<pb/>


text:
Haén way Pablo way ekatchéén nangégyat ano way mangimfaga hen ifagana hen sangwananyu, yag natorod yanggay ano no oma-adchawwéy an chàyu, wat antoyan paat hen epangpanga-asè an chàyu yag iyanoh-o way mangimfaga way kaman hen cha nanginyanohan Jesu Cristu. 


text:
Wat hen ifagà, panga-aseyu paat ta achiyu ammag pa-aningarngarén haén ta no mafalin, achi koma masapor epàilà hen anchi tot-oway kenatorod-o an chàyu. Te no umaliyà ahna, tot-owa angkay way epàilà hen kenatorod-o hen amin annachay cha mangsot an chàni way mangaliyén ammag hen pagsaya-atan hen acharni hen ganchatni way mangamma hen antoy chani ammaan. Ya ancha agég cha epachong chàni hen tatagun antoy lota way maid afurotna. 


text:
Te tàén-ani tatagun antoy lota, achini chillu cha ekaman hen chacha ekamkaman way mangufat hen anchichay cha komontara. 


text:
Te hen anchi kaman armas way chani usarén way mangufat an Chumunyu wat hen anchichay mannakafael way armas Apudyus yag faén hen anchichay armas way narpon tatagu hen antoy lota. Yag érégna hen anchi narpon Apudyus ah manachaelni hen anchi uray kapepegsaan way mangontara an hiya. 


text:
Wat yachi hen iyafàni hen kenaraeng hen anchichay manasilib ya anat hen heno way pahih-iya way cha manepéd hen hamhamà hen tatagu way mangafurot mepanggép an Apudyus. Yag anni agég epapate way mangafà hen egachay hamhamà ta mafalewancha amin ah mètemfuruyancha hen laychén Jesu Cristu. 


text:
Wat tétérnényu hen ommafurotanyu an Jesu Cristu, ta no umaleani ahnaat chuséénni hen annachay ammag oma-adchi. 


text:
<pb/>An-ayu peet ammag cha ma-awis hen cha ilan yanggay hen matayu way achiyu peneknekan hen katot-owaan. Te hen annachay tapen hen tataguhna way achi manlayad an chàni yag chachaat agé ekatén chicha paat ano hen tatagun Cristu, masapor koma ham-éham-éncha, te ammoh chàni yag faén-ani agé tatagun Cristu. 


text:
Magat wachay mangaliyén narafus hen enkaman-o way manàchég hen lébféng-o way nangimfiyang an chàyu. Ngém achiyà chillu mafiinan te ah Apudyus hen nangidchat hen lébféng-o ah katorongan hen afurotyu ya faén agé ah machachaelan hen afurotyu. 


text:
Te magat wachachay tapena ahna way mangaliyén anà anog natorod way ammag aggaégyat hen sorat-o no oma-adchawwéyà, ngém anà ano agég nangégyat ya nàumud ah sangwananyu. 


text:
Wat hen ifagà an cha nadchiy tatagu, ancha komag ma-awatan way hen aminay chani ensorat an chàyu hen kamaichanni wat yachi agé hen ammaanni no umchah-ani. 


text:
<pb/>Manowat te maid tot-owa torodni way mangempachong hen acharni hen annachay cha mangempachayaw hen acharcha ahna. Te chicha, anchag cha parangén hen ekatchéén ammayén Apudyus, yag yachiyat agé hen chacha torachén. Wat anchag nawéngwéng te anchag chan ahechinnayaw way mangamma hen anchi narpo yanggay ah hamhamàcha. 


text:
Ngém chàni, achini ammag ichayaw hen iggay epa-amman Apudyus an chàni, te ichayawni yanggay hen nangammaanni hen empa-ammaana, yag na-ahap-ayu met agé an nadchi. 


text:
Wat yachi hen karébfénganni way manugun an chàyu ad uwan, te chàni chillu hen péspés-éy nangintudtuchu an chàyu hen anchi ammayay chamag mepanggép an Cristu. 


text:
Yag achini agég cha pérhén hen ichayaw koma hen tapena way na-ammaan ah tapen chi fabréy. Ngém chàyu way sakopni, laychénni koma paat way ammag cha pomegsapegsa hen afurotyu ta wachay katoronganni ya ta mawayaan-ani agé way mangamma hen tapen hen cha epa-amman Apudyus an chàni. 


text:
Te hen laychénni koma, ini iwarawag hen anchi ammayay chamag hen anchichay kafabréfabréy way ad-achawwéy no chàyu. Te achini tot-owa ammag pérhén hen enammaan hen anchi tapena ah kachayawanni. 


text:
Te no mepanggép hen anchi michayaw, wacha chillu hen nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén,<pb/>“Hen anchi manginchayaw hen nenènong way michayaw, maid kasen ichayawna no achi yanggay hen anchi enammaan Apudyus.” 


text:
Achi tot-owa machayaw hen anchi tagu way cha manginchayaw hen acharna, te hen anchi tot-oway machayawat hen anchi ichayaw Apudyus.<pb/>


text:
Anyu komag anohan hen antochay chà esorat way magat kamanà nawéngwéng te ammag kaman maid fiin-o way manàchég hen achar-o. Ya achiayu koma mappég hen antochay chà aryéaryén. 


text:
Te anà tot-owa ammag machanagan mepanggép an chàyu way kaman ménat hen chanag Apudyus no magat ammag safali hen afurotonyu. Te hen laychê yanggayat maid koma kasen manginyapetanyu no faén yanggay ah Jesu Cristu. Te kaman-ayu hen anchi fafarasang way netotorag way mangahawa way achi koma mafalin way annag iyapet ah safaliy larae. 


text:
Te uray ammag nenènong hen afurotyu an Cristu, anà chillu ammag machanagan, te magat ammag ma-awis hen hamhamàyu ah safaliy tudtuchu yag an-ayug matengew hen anchi ena-abfurotyu, yag ammag ma-allilaw hen layadyu an Jesus. Te yachi hen nekaman an Eva way ammag lenokop hen anchi nangéttém way farakkan way ah Chumunyu. 


text:
Te pakay ammag naraka hen chayu mangafunan hen uray heno way umalehna way mangintudtuchu hen sabsafali mepanggép an Jesus way faén kaman hen anchi intudtuchuni. Yag naraka peet agé hen mangafunanyu hen sabsafali mepanggép hen Espiritun Apudyus, ya anat agé hen mepanggép hen kahara-an hen tatagu way achi kaman hen enafurotyu hen anchi pés-éyna. 


text:
Te tàén faénà naraeng way mangar-arkos hen alè, innilà ménat mepanggép an Apudyus. Yag enlasinyu ménat hen katot-owana, te maid achini empaka-ammu an chàyu hen chani nangintudtuchuwan. 


text:
<pb/>Yag hen anchi nangintudtuchuwà hen anchi ammayay chamag way narpon Apudyus an chàyu, maid met senengel-o ah labfù, te an-og empafafa hen achar-o way man-amma ah manginyanapà ah iyatagù. Wat ay ammoh enomfatà lawa an nadchi. 


text:
Yag hen chà nanudtuchuwan an chàyu, chaà torongan hen anchichay cha omafurot ah tapetapen hen fabréy, wat chicha hen kaman paat chà paligatén ta ah matoronganyu. 


text:
Te amin hen anchi nì-i-iggawà an chàyu, no wachay kasaporà, maid met namfagfag-à an chàyu, te an inidchat hen anchichay ifataaw way narpod Macedonia ta achiayu mapaligatan gapon haén. Yaha hen enkaman-o yag yachi chillu hen chà ekaman te achì paat laychén way mamap-aligat an chàyu. 


text:
Yag ah kenatot-owan hen nì-iggawan Cristu an haénat achi mafalin mafab-alewan hen antoy chà ichayaw way maid ar-arà ah uray heno an chàyu ahna hen provinsiyan hen Acaya. 


text:
Magat ekatyuwén yaha hen chà ekaman te achì laychén chàyu. Ngém faén, te innilan Apudyus way laylaychê paat chàyu. 


text:
<pb/>Ngém hen chà mangenkamanan hena, ta metopòcha hen annachay wachahna way ammag mangaliyén aposelcha ano. Yag anchag cha iyanap hen én-énnéncha way manginchayaw hen acharcha way nampachong ano hen chacha ekaman hen chani ekaman. 


text:
Te cha nahhay tatagu, faéncha angkay tot-oway aposel Cristu, te ancha yanggay an senang a-aposel way anchag penap-arang hen napiyarancha ah karokopan hen tatagu. 


text:
Yag achiayu agé mascha-aw ah kenasilibcha te ah Chumunyu hen ap-apocha. Yag ah Chumunyu, mafalin mamfalinéna hen acharna ah kaman am-ammayay anghel Apudyus. 


text:
Wat faén kahahaang no hen annachay chan sérfi an hiya, mafalin agé mamfalinéncha hen acharcha ah kaman chan sérfi hen katot-owaan. Ngém hen kahalenonotan nadchi an chichaat, haréméncha hen anchi aggaégyat way chusan hen aminay enam-ammaancha. Hen napàpàgangan Pablo gapon ommafurotana 


text:
<pb/>Epegwà way mangimfaga way achiyu koma ekatén nawéngwéngà. Ngém no yachin ekatyu, anyu koma chillug anohan way mamangngar hen antoy chà manàchégan hen achar-o, te chayu met peet agé anohan hen annachay tapena. 


text:
Manowat te faén tot-owa ah Apo Jesus hen mangaliyén haphapetêto te egad kamanà nawéngwéng yag an-owat etorod way manginchayaw an cha natto an chàyu. 


text:
Ngém gapo ta chuarcha ahna hen cha manginchayaw hen wacha an chicha, kaman paat anà cha mapelet ta egad-ayu way manmanmà. 


text:
Yag chàyu agé way ekatyuwén naham-an, ammag naraka met peet hen chayu mangakseptaran hen nawéngwéng, wat akseptarénà koma agé. 


text:
Te pakay chayu akseptarén hen annachay tatagu way an chàyug chan falinén ah kaman alepan nò. Te tàén an chàyug cha lugiyén ya lokopon, ya cha chàyu ustan ya èmehan way uray anchag natangsetén chayu chillu parufusun chicha. 


text:
Ngém chàni tot-owaat cha-ani mafiinan ya achiani maketorod way mangamman cha nahha. Ngém mag-ay ta wachay chacha ichayaw, maetorod-o agé way manginchayaw hen achar-o. Manowat te kamanà yanggay nawéngwéng way mangamma ngém tàén, a, yag haphapetê chillu. 


text:
No ichayawcha way chichaat Hebreocha way Judio, Hebreowà met agé way Judio. Yag no ekatchéén chichaat, ganà paat Israel way penelen Apudyus ah mantataguna. Oo a, ngém umat met agé haén. Yag no ganà Abraham chicha, gana-à met agé an Abraham. 


text:
Yag no ekatchéén chachan sérfi an Cristu, wadwadcha met agé hen chà mansérfiyan an hiya no chicha. Anà ammag kaman nawéngwéng way cha mangalehto, ngém uray, a. Te ilanyu ngén, enlarahyà chicha way térén hen nangempapatiyà way mansérfi an hiya. Ya ammag chuar hen napàpàgangà gapon nadchi. Te namen-ano way chaà imfarufarud ya ammag achi agé mafilang hen chà nahaprahapratan gapon Cristu. Ya namen-ano agé hen tég-angay-o mepapchitan gapon hiya. 


text:
Nangallema hen chaà nanaprahapratan hen anchichay Judio way hentotlon poporo ya siyam way haprat hen ihay filang. 


text:
Yag nampetlo agé hen chaà namagohan hen anchichay eRoma. Yag hen namenghan, finunfuntoà. Ya nampetlo agé hen cha nalihéchan hen papor way chà nìluganan. Yag wacha agén namenghan way anà ammag tommatap-aw hen anchi fayfay ah ihay lafi ya ihay ag-agaw. 


text:
Yag maid agé iggay nepasamak an haén hen chà namfiyafiyahiyan hen kafabréfabréy way i mangintudtuchu hen alen Apudyus. Te namen-ano way chà ginchang hen cha mangab-afarug way wangwang, yag namen-ano agé way tég-angayà kémmégén hen charan. Ya ancha agég chuar hen anchichay kacharaà way Judio way manlayad way mamchit an haén, ya umat agé hen anchichay faén Judio. Ya aggaégyat agé hen nekaman an haén hen chà nanluganan hen papor ya chuar agé hen cha mangan-a an haén hen kafabréfabréy ya umat agé hen chanachanak way kaskasenat agé hen enkaman hen anchichay ammag cha namarang hen afurotcha. 


text:
Pararo hen chà naligligatan gapon antoy chà ammaan, te kankanayén hen ammag maid én-énnê way masséy ya namen-ano agé way nanhenahenaangà ya chà nàwanàwawan. Ya namen-ano agé way chaà nakorangan ah ma-an ancha lumfong, ya maid amin ustoh mampeengà. 


text:
Yag faén agé yanggay chaha, te hen iha, ammag enag-agaw way ammag kaman chan finfinnat hen hamhamào ah kahalimunan hen amin anchichay cha omafurot way cha ma-am-among ah kafabréfabréy. 


text:
Te no komapsot hen pammaten hen ihéén ammag pararo hen hamhamào. Yag no wacha ay chi ma-awis ah fummasorén ammag amchan agé hen sigab hen hamhamào. 


text:
<pb/>Maid koma ichayaw-o ngém gapo ta chaà mapelet, faén ah kenasa-ad-o hen chà ichayaw te hen chà naligligatan ya hen kenakapsot hen achar-o ta maila paat hen torong Apudyus an haén. 


text:
Ya ah Apudyus way aman Apo Jesus way machachayaw ah ing-inggana, innilana way maid kétém hen antochay chà enale. 


text:
Wacha uwa agé hen nepasamak an haén hen anchi ininggawà ad Damasco, te hen anchi gubérnador way chinutokan Are Arestas, empaguwarchana hen aminay fùnagan hen fabréy ah mangenhanéfanà ano. 


text:
Ngém hen anchichay cha omafurot, inluggangcha haén hen anchi chakaray awit yag empàwaà hen anchi fintanan hen anchi topeng way arad hen yachiy fabréy, yag inuy-uyà ah lahin wat iggayà chinpap.<pb/>


text:
Tàén maid gutokna hen cha manginchayaw hen acharna, masapor etoroy-o chillu way manginchayaw hen anchi na-ammaan an haén ah ketopoan hen annachay cha manginchayaw hen acharcha ahna. Wat haphapetê mepanggép hen anchichay kaman empain-inép Apo Jesu Cristu an haén ya hen anchichay empahelapna. 


text:
Wacha hen ihay omma-abfurot an Apudyus way hen anchi kaysanay hemporo ya opatay tawén, ammag na-ara ad uchu way iggaw paat Apudyus. Maid innilà no ammag hen lennawana yanggay hen émméy ono netape hen acharna, te ah Apudyus yanggay hen nangila. 


text:
Te hen innilà yanggayat ammag niyéy hen anchi amma-ammayay lugar. Ngém maid tot-owa innilà no anggay yanggay hen lennawana ah émméy ono netape hen acharna te ah Apudyus yanggay hen nangila. 


text:
Yag ahchi, wacha hen chengngarna way ammag achi poros eparufus Apudyus way mahaphapet, ya maid chillu tagu ah makefaga an cha nadchi. 


text:
Yag hen yachiy tagu way na-ara ad uchu, wat haénchi. Yag non an umat ta safaliy tagu, chayawê hiya, ngém gapo ta haén, achì ichayaw te an-o chillug ichayaw yanggay hen naligatà ah mail-an hen torong Apudyus an haén. 


text:
Non an-o laychén way manginchayaw hen achar-o, wat faénà ménat ong-ong te pahig tot-owa hen aminay aryê. Ngém achì chillu, te magat gapon nadchi yag yachin manayawan hen tatagu an haén. Yag faénchi hen laychê, te hen patinggan koma hen hamhamà hen tatagu an haénat egad koma hen ilancha way ammaà ya hen changréncha way aryê. 


text:
<pb/>Ah Apudyus, inlumidyuna ah achì mampaspasekatan gapo hen anchichay chuar way nakaskascha-aw way empàilana an haén, te inidchatna hen ammag pararo way ligat way kaman paat anghel Chumunyu hen cha mamaligat an haén ah achì mampaspasekatan. 


text:
Ngém hen aminay songfatna an haén, ekatnéén, “Érégna hen torong-o an hea way manganoh hen annay ligatno. Te hen kawad-an hen ligat way maid mafalinno, yachi hen térén way mangìnaam hen kafaelà”. Yaha hen imfagana an haén, wat anà ammag laylayad gapon chà maligatan, te yachi hen chà mangìnaan hen kafaelan Cristu an haén. 


text:
Yag ah machayawanaat anà ammag laylayad gapon aminay ligat-o ya hen kakenapsot hen achar-o, ya uray heno way mepasamak an haén way tàén mainsortowà ya mapap-aligatanà, ya uray heno way problemà. Te no ammag chuar hen maligatà, yachi hen kail-an hen kafaelan Cristu way wachan haén. Hen hamhamà Pablo hen anchichay eCorinto 


text:
<pb/>Kamanà ammag nawéngwéng gapon amin antoy enalè mepanggép hen achar-o, ngém kaman paat anyug penelet te an-ayug gumiginnang te chàyu koma hen manàchég an haén. Ta tàén maid filang-o, maid chillu nangenlahyan an haén hen uray iha hen annachay cha mamarang hen kenangatocha way senang a-aposelyu ahna. 


text:
Te hen anchi kawad-à ahna, enan-anohà hen aminay ligat yag empàilà amin an chàyu hen anchichay sinyar ya kaskascha-aw way maid tataguh maka-amma, ya anat agé hen anchichay omenpahaang way a-amma ta wachay manot-owaanyu hen kena-aposel-o. 


text:
Wat amin way enammaà hen anchichay cha omafurot hen tapen hen fabréy, enammaà agén chàyu way manongad yanggay hen anchi ihà-an way iggayà igastosan an chàyu. Wat pakawanénà koma no lawengchi. 


text:
<pb/>Chà saganéén hen antoy petlon hen aliyà ahna way mangilan chàyu, yag achiyà angkay chillu mamfagah torongyu, te faén hen pelakyu hen agawaà te chàyu paat hen laychê. Te chàyu hen kaman paat a-anào, yag faén met anà hen marpowan hen masapor hen chinàcha-ar, te hen chinàcha-ar hen marpowan hen masapor hen anà. 


text:
Yag haén, anà ammag laylayad way uray ud-ay an-og gastoson hen aminay wachan haén way uray agé hen achar-o nonat paat an-ayu matorongan. Wat ay omak-aket hen layadyu an haén gapo ta ommam-améd hen layad-o an chàyu. 


text:
<pb/>Awniyat afunanyu amin way iggay-o nanggastoson chàyu, ngém magat wacha chilluy mangaliyén ah kenasilib-o wat wacha chillu hen chà nanlugiyan an chàyu way anyu an cha-an masepotan. 


text:
Ngém nokay lawa hen enkaman-o way nanlugi an chàyu. Ay ammoh linugì chàyu hen anchichay chà hennag way ummalehna way tomorong an chàyu. 


text:
Te haén hen nannag an Tito way umalehna, ya anat agé hen anchi ihay sonodtaaw. Yag ay ammoh linugicha chàyu ahna. Cha-an met tot-owa, te nampachong chillu hen pontosni yag nampachong agé hen chani ekaman way mangamma hen nipiyar an chàni. 


text:
<pb/>Magat chayu agé ekat ah hamhamàyuwén anni cha ar-aryén amin chato ah mangempachayawanni yanggay hen acharni. Ngém faén, te chani yanggay aryén hen laychén Jesu Cristu way aryénni. Yag inni-ilan Apudyus agé way maid kasen ganchatni no faén yanggay hen matoronganyu, chàyu way laylaychénni. 


text:
Ngém chaà machanagan te no umaliyà ahna, magat ichahà chàyu way cha mangamma hen anchi achì laychén. Wat kapeletan way no yachi, ammaà agé hen anchi achiyu laychén, te ingarê chàyu no ichahà chàyu way chan sosongel ya chan e-ennapés ya narakay pomochot hen u-uruyu. Yag magat é-éttégna agé hen chan am-ameam ya hen chan i-innusot ya hen chan kekennapot ya hen anchi chan pahih-iya way ammag maid tornosyu. 


text:
Tawwan hen hamhamào no gag-ara yag ichahà chàyu way é-éttégna way wachay cha-an mangimfafawi hen fasorna way anchag cha-an entagay way cha mì-isséy hen faén ahawacha ya chachan fàrafàrang ah uray heno way laweng way laylaychén hen achar. Te no yachi hen ichahà an chàyu hen kasen-o umaliyan, an ngata ammag pararo hen fumiinà an Apudyus, wat anà ngata ammag mankela hen sangwananyu amin.<pb/>


text:
Petlò tot-owa ad uwan way umalehna way mangilan chàyu, wat no ichahà hen tapena an chàyu way é-éttégna hen chana fumasoran, kapeletan way machusa. Ngém masapor wacha chillu hen toro ono chuway tatagu ah mangistigu hen anchi laweng way enammaana, te yaha chillu hen ekat anchi nesosorat way alen Apudyus. 


text:
Hen anchi pegwan ummaliyà ahna, winarnengà hen annachay cha fumasor ta etagaycha, te no achicha, sigurachu way anchag machusa hen antoy petlon umaliyà, wat yachin nanwarnengà an chàyu amin. Yag hen antoy kamaichà an chàyu, kasen-o agé warnengan chàyu way achì ségség-angan hen uray heno way cha fumasor. 


text:
Wat chàyu way cha mangimfaga ah manot-owaanyu no ah Jesu Cristu tot-owa hen cha karpowan hen lébféng-o, wat yachi hen mangil-anyu hen mandisiplinaà an chàyu. Te faén met nakapsot ah Jesu Cristu way mangamma hen ammaana an chàyu, te chakar hen kafaelana. 


text:
Manowat te kaman paat nakapsot ah Cristu hen anchi natéyana hen koros. Ngém ad uwan way nan-uchi, maila way wacha tot-owa hen mannakafalin Apudyus an hiya. Yag chàni, kaman paat nakapsot-ani agé, te cha-ani mè-awa an Cristu hen anchi nanligligatana. Ngém cha-ani agé mèawa hen anchi natatagguwana, wat wacha an chàni agé hen mannakafalin Apudyus way mandisiplina an chàyu. 


text:
<pb/>Ihaiha koman chàyuwén chana uwisén hen acharna ta ilana no tot-owa way cha omafurot, ta acharna koma paat hen chana fistigarén ta faén chàni. Te ay ammoh maid innilayu way wà-achah Cristu an chitaaw no ommafurottaaw tot-owa. Te no maid ah Cristu an chitaaw, cha-antaaw peet tot-owa omafurot. 


text:
<pb/>Hen chani chawatén an Apudyus, ta maid koma chayu am-ammaan ah laweng. Ya hen manlaychanni an nadchi, faén ah kachayawanni way cha manudtuchu an chàyu, te uray ud-ay maid maila ah penakamafalinni non anyuwat an ammaan yanggay hen anchi usto. 


text:
Te achi masapor way pa-ancharénni hen penakamafalinni no anyuwat cha ammaan hen usto ta egad hen anchi achi mangafun hen tot-owa. 


text:
Yasakay ud-ay no achi mepàila hen penakamafalinni no anat an napegsa hen afurotyu. Te hen laychénni way chani paat chawachawatén an Apudyusat, ta an koma an pomegsa hen afurotyu an hiya. 


text:
Wat hen ganchat-o way mangensorat hen antoy térén way tugun-o an chàyu, ta matugun-ayu hen antoy kamaichà ta no umaliyà, achi koma masapor way pararo hen ekaman-o way mandisiplina an chàyu. Ngém ah katot-owanaat wacha chillu hen karébféngà way mandisiplina an chàyu te ah Apo Jesus hen nangidchat hen penakamafalin-o way hen pontosna agé, wat faén ah kachaelanyu te ah katoronganyu. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, sosnod, yaha yanggay hen ifagà an chàyu, wat sapay koma ta amma-ammay-ayu amin ahna, ya ta anyu yanggay ammag cha iyamma-amma hen chayu ekamkaman, ya anyu agég é-égnanan yanggay hen anchichay intugun-o an chàyu. Ya mantetempoyuganyu agé hen hamhamàyu ta matornos-ayu. Ta mì-i-iggaw ah Apudyus an chàyu way hiya chillu hen pongar chi layad ya tornos. 


text:
<pb/>Wat ta hahallimunan chitaaw amin an Apo Jesu Cristu, ya ta lelènééntaaw agé hen layad Apudyus, ya ta man-ahetetempoyugtaaw amin gapo hen Espirituna way wachan chitaaw. <n>Haén ah Pablo.</n><pb/>


text:
Haén ah Juan way ponò hen ommafurot, wat antoyan hen sorat-o an hea way in-ina way penepenelen Apudyus ya hen annachay a-anàno way laylaychê agé. Ya faén yanggay agé haén hen manlayad an chàyu, te uray hen amin way cha mangafurot hen katot-owaan, laylaychén chàyu agé. 


text:
Te hen anchi katot-owaan way wacha an chitaaw ad uwan, wat mawawà-achachi an chitaaw ah ing-inggana. 


text:
Hen chawat-o, wat ta totollongan chitaaw an Amataaw way Apudyus yah anàna way Jesu Cristu, ya ta séség-angan chitaaw ya ta papannohoncha agé hen hamhamàtaaw amin. Yag hen mangawatantaaw an cha nahha, hen mamangchénantaaw hen katot-owaan ya hen chataaw man-ahelennaychan. Mepanggép hen tot-owa ya hen layadyu 


text:
<pb/>Amchan hen laylayad-o way nangila hen tapen hen a-anàno way cha mangafurot hen tot-owa way yachi chillu hen inyurchin Amataaw way Apudyus. 


text:
Wat hiyachi, hen anchi itugun-o an hea ad uwan, ta antaaw ammag man-ahelelennayad. Yag faén agé kà-amma way orchin hen antoy chà ifaga, te yachi chillu hen anchi inyurchin Apudyus an chitaaw nanepod hen anchi pés-éy ommafurotantaaw an hiya. 


text:
Ya hen mangempàil-antaaw ah layadtaaw an Apudyusat hen mangafurotantaaw hen inyurchinna. Yag hen anchi inyurchinna way chechengngartaaw chillu nanepod hen pés-éyna, wat masapor man-ahelennayadtaaw. 


text:
<pb/>Ad uwan, fummufùnagcha hen chuaray tatagu way i nanorsor hen antoy lota way anchag cha lokopon hen tapena, ya achicha agé afunan way ummale ah Jesu Cristu hen antoy lota way namfalin ah tatagu. Wat hen kaman hichi way tatagu, anchag lommorokkop way chicha hen kafusor Cristu. 


text:
Wat ar-arwachanyu ta payan hen kommakamméchanyu hen afurot ya ta aranyu amiamin hen gunggunayu way ensasagganan Apudyus para an chàyu ad uchu. 


text:
<pb/>Heno way tagu way ammag mangempàfat hen intudtuchun Jesu Cristu yag enhoopna hen safali, maid angkay ah Apudyus an hiya. Waman hen anchi mamangchén hen intudtuchun Jesu Cristu, wawà-acha ah Amataaw way Apudyus an hiya, ya umat agé hen anchi anàna way Jesu Cristu. 


text:
Wat hiyachi, no wachay umale an chàyu way sabsafali hen chana itudtuchu, achiyu cha paghépén hiya, ya achiayu amin cha mì-ib-ifun an hiya. 


text:
<pb/>Chuar koma hen ifagà an hea, ngém naligat no an esorat amin. Wat hen ekat-o, umaliyà koma ahna way i mangila an chàyu ta ammay hen mantatagépfarantaaw way mahaghaggang ta mamapnektaaw amin. 


text:
<pb/>Hen antochay a-anà hen anchi sonodno way penepenelen Apudyus agé, cha chàyu pakomostéén ahna. <n>Haén ah Juan.</n><pb/>


text:
Haén ah Simon Pedro way ihay aposel Jesu Cristu way chan sérfi an hiya. Wat antoyan agé hen sorat-o an chàyu amin way cha omafurot way gapon kenanongnong Apudyus yah Jesu Cristu way nangenharà an chitaaw wat ninidchat an chàyu hen pammateyu way kaman agé hen pammateni. 


text:
<pb/>Wat ta omam-améd hen katorongantaaw ya hen kapanohan hen hamhamàtaaw gapo hen na-awatantaaw mepanggép an Apudyus yah Apotaaway Jesus. Hen ammaan hen cha omafurot 


text:
<pb/>Ah Apudyus, gapon mannakafalinna wat ini-idchatna an chitaaw hen aminay masaportaaw way mangamma hen aminay laychéna hen antoy matatagguwantaaw. Ya wacha hen kafaelantaaw way mangamma te innilataaw ah Jesu Cristu way hiya hen namele an chitaaw way mèawa hen anchi kenachayawna ya hen kena-ammayna. 


text:
Yag hen anchi nangidchatan Apudyus hen anchichay napatpateg ya a-anammay way empopostana an chitaaw, ta mafalin way mèawataaw hen anchi nigagangay an hiya. Ya ta wachay mangar-antaaw agé ah kafaelan way mangachi hen anchichay laweng way laylaychén hen achar way an yanggay peet an manachael hen tatagu. 


text:
Wat gapo ta yachi hen enkaman Apudyus an chitaawat achitaaw ammag mapnek gapo hen ommafurotantaaw, te masapor chillu epapatetaaw way mangamma hen anchi nenènong paat hen antoy chataaw omafurotan. Ya achitaaw agég mapnek hen nenènong way a-amma, te masapor agé epapatetaaw way mangachar hen alen Apudyus ah lomaengantaaw mepanggép an hiya. 


text:
Yag achitaaw agég mapnek hen chataaw lomaengan, te masapor agé annachén hen achar. Yag achitaaw agég mapnek hen annad, te masapor agé hen anoh ta anohantaaw hen egachay ligattaaw. Yag achitaaw agég mapnek hen anoh ta antaaw agég torachén hen nigagangay an Apudyus. 


text:
Ya achi agé ummat chachi, te masapor antaaw agég ifilang hen anchichay cha omafurot ah sonod paat ah manlaychantaaw an chicha. Yag faén agé yanggaychi, ta antaaw agég epapate way mangempàila hen layadtaaw ah uray henoy tagu. 


text:
Wat no matetepon amin chachi way a-amma an chitaaw ya chacha agé omam-améd, wat antaaw ammag kaman mamullifug ah funga way chakar hen halenonot hen ommafurotantaaw an Apotaaw way Jesu Cristu. 


text:
Waman hen heno way tagu way mangaliyén cha omafurot yag annag achi patigén chachi, kaman ammag nabfurag te annag naliw-an hen nacharosan hen fasorna hen ar-argaw. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, sosnod, antaaw ammag epapate paat way mangamma hen laychén Apudyus ta wachay tomot-owaan hen nameleyana an chitaaw. Te no ammaantaaw chachi, kapeletan way achi mayagyag hen afurottaaw an hiya ah ing-inggana. 


text:
Yag laylayad agéh Apudyus way mangempaghép an chitaaw way mètape hen anchi mannanayun way mantorayan Apotaaway Jesu Cristu way nangenharà an chitaaw. 


text:
<pb/>An-og cha epegwapegwa way mangempahpahmà an cha natto an chàyu, tàén a-ammuyu chillu ya tàén agé nimumura hen anchi katot-owaan an chàyu, 


text:
Te innilà way tég-angay hen matéyà te yachi chillu hen imfafaggan Apotaaway Jesu Cristu way mekaman an haén. 


text:
Wat chà pachasén ah patinggan hen kafaelà way mangimfaga an cha nadchi an chàyu ta uray no matéyà yag achiyu chillu cha ar-aliw-an. Innilan Pedro hen kenachayaw Jesu Cristu 


text:
<pb/>Hen aminay intudtuchuni an chàyu mepanggép hen mamfangchan Apotaaway Jesu Cristu ya hen mannakafalinna, faén ammag hudhud way narpoh kenaraeng hen tatagu, te innilan paat hen matani hen hummiliyan hen kena-apudyusna. 


text:
Te wawà-acha-ani paat hen nangempachayawan Amay Apudyus an hiya ya hen nangempàil-ana hen kenangatona. Yag chengngarni agé hen imfagan hen anchi kangatowan way Apudyus hen nangaryanéén, “Yato hen anchi laylaychê way anào way chana agé eparaylayad haén.” 


text:
Chengngarni paatchi way ale way narpod uchu te hen hiyachiy tempowat netatàen-ani an Jesu Cristu hen anchi filig way ekatchéén na-apudyusan. 


text:
<pb/>Wat gapon anchi chengngarni ya innilani, kaskasen hen nanigurachuwanni hen kenatot-owan hen ensosorat hen anchichay profeta ad namenghan mepanggép an Jesu Cristu. Wat ammay no papannaagényu agé hen anchichay ensoratcha, te chichachi hen kaman helaw way manehelaw hen helang inggana hen pomawayan hen ag-agaw ya inggana hen fùnagan hen anchi fatakagan way taraw, way hen miyaligan cha nadchiyat hen mamfangchan Jesu Cristu. 


text:
Ngém masapor chillu ma-awatanyu way maid tagu ah mafalin way annag ma-awatan hen laychén hen anchichay nesosorat way alen Apudyus way aryén no achi epaka-awat hen Espirituna an hiya. 


text:
Te amin hen anchichay nesosorat, iggaycha narpo ah hamhamà hen tatagu te narpocha an Apudyus way intudtuchun hen Espirituna hen nangensoratan hen anchichay profeta.<pb/>


text:
Ngém wachacha chillu ad namenghan hen senang poprofeta way ammag namparang way mangaliyén profetan Apudyus chicha ano. Wat kaman agéhchi ad uwan, te awniyat wachacha agé hen anchichay ammag mamparang way senang tutudtuchu way anchag itudtuchu hen chumachael way faén tot-owa. Ya té-énén achicha mangiggéén ah Jesu Cristu ah ap-apocha way hiya hen nanobfot an chitaaw, wat yachiyat agé hen mangawatancha hen ammag mepàrat way kachusaancha. 


text:
Ngém tàén chilluchi wat chuar hen somorot an chicha way mèamma agé hen anchichay laweng way chacha ammaan. Wat gapon chichaat ammag maustan hen anchi katot-owaan mepanggép an Jesu Cristu. 


text:
Yag gapo agéh chachan ameameaman, maid achicha eparang ah itudtuchucha an chàyu ah mangar-ancha ah pelak. Ngém looh nifafagga hen kachusaancha ya nafayag way ensasagganan Apudyuschi. 


text:
<pb/>Machusacha way machusa te ilanyu ngén, uray hen anchichay anghel paat way fummasorat, iggay met pasinsiyéén Apudyus chicha te entap-arna chicha ad imférno way nakakawwachan hen anchi ngéngét ah manmannéchancha hen anchi ag-agaw way manguwisan Apudyus hen egad. 


text:
Yag umat agé hen anchichay ammag lawengay tatagu ad namenghan hen tempon Noe, wat iggay agé ammag pasinsiyéén Apudyus chicha hen fummasorancha, te annag pen-ong hen lota wat naoforcha amin. Wat ancha yanggay waru hen nahara-an way cha Noe way himfafaryan. Te ah Noeanchi, hiya yanggay hen cha nangintudtuchu hen ammayén Apudyus. 


text:
Wat pachongna agé hen nekaman hen anchichay fabréy ad Sodoma yad Gomora way ammag ginhéb Apudyus ah nanusaana hen fasor hen anchichay tataguhchi. Yag hen nenkamanan Apudyus hichi, ta ah mangempàil-ana ah kachusaan hen anchichay achi mangafurot an hiya. 


text:
Ngém hen nanghéfana hen anchichay fabréy, henara-ana chillu ah Lot te hiyaat ammayay tagu ya an agég laweng hen hamhamàna way nangi-ila hen anchi pararo way lenoroko way cha enammaan hen anchichay kailiyana. 


text:
Wat ah Lot, ammag enag-agaw way nì-i-iggaw an chicha, yag ammag achi mapanoh hen hamhamàna gapon anchichay laweng way i-illana ya chachangréna way cha ma-ammaan. 


text:
Wat hen enkaman Apudyus an chicha amin ahchi, yachi hen manot-owaantaaw way innilana way mangenharà hen anchichay cha omafurot hen chacha maligatan, ya innilana agé way mangensagana hen anchichay achi omafurot ah kachusaancha hen anchi anongoh hen ag-agaw way manguwisana hen egad. 


text:
Yag kaskasen agé hen chusan hen anchichay ammag cha manorot hen laylaychén hen acharcha ya anchag natangset way maid rispituwéncha. Hen chichachi way senang tutudtuchu, anchag natangset ya natorod way magénén chachaat agé ustan hen uray anchichay kachachayaw way wachan mannakafalincha ad uchu. 


text:
Waman hen anchichay anghel way chakchakkar way térén hen kafaelancha no hen anchichay senang tutudtuchu, wat maid met us-usotcha hen chacha mempafasoran an chicha an Apudyus. 


text:
Ngém hen anchichay senang tutudtuchu, ancha yanggay ammag kaman aggaégyat way tanan way animar way maid kasen fanag hen niyana-ancha no achi yanggay hen madpapancha ya hen mepapchitancha. Ya ancha agég kaman aho way maid poros fiincha, ya heno way achicha ma-awatanén chachaat ustan. Wat hen kafanagancha, hen metap-arancha 


text:
ah mangchahancha hen anchi aggaégyat way mapàpàgangancha way assong hen chacha penàgapàgang. Yag chicha agé, anchag cha gangganasén paat way mangamma hen uray heno way afifiin way laylaychén hen acharcha, tàén ag-agaw manha ono hen sangwanan hen tatagu. Wat anchag cha ammaan hen ka-ahoyanyu no mìyamongcha way mèan an chàyu, yag chachaat agé gangganasén hen chachan lokopan an chàyu. 


text:
Yag no ilancha hen fufaeyén maid kasen hamham-éncha no faén hen manòyongancha an chicha te anchag achi mapnek way cha fumasofasor. Ya naraengcha agé way mangawis hen anchichay ammag naraka way ma-awis. Ya ammag nimumura hen gamgam ah hamhamàcha. Wat ammag chuchusséén yanggay Apudyus chicha. 


text:
Te chicha agé, anchag entagay hen anchi ustoy ma-afurot yag ammag safaliyat agé hen chacha unuchun ingganah maid pootoncha hen usto. Wat anchag kaman an Balaam ad namenghan way anà Beor way uray heno way lawengén enammaana non an wacha paat chi pelak. 


text:
Ngém un-unnina ah Balaam te ammag nampa-aryén Apudyus hen anchi kafayuna way nangingar an hiya, yag yachiyat agé hen nangentagayana way mangamma hen anchi kenarokona. 


text:
<pb/>Hen miyaligan agé hen anchichay senang tutudtuchu wat anchag kaman fufun way natchù, ya ancha agég kaman hen nanggìchém way funat way ammag maid sérfina te ammag emparooh hen fali way maid empêchagnah uchan. Wat ammag ensasagganan Apudyus hen kachusaancha hen anchi ammag ngéngét way lugar. 


text:
Te chicha agé, anchag cha epasekat hen chacha aryén way ammag maid paat etorongna. Ya ah kenasilibcha agé, chacha usarén hen anchi laylaychén hen achar ah mangawischa hen anchichay anat cha mangentagay hen chacha fumasoran ta mamfangadcha chillu hen anchi entagaycha. 


text:
Te itudtuchucha way uray heno way metape an chichaat awwaycha ano way mangamma hen heno way laylaychén hen achar. Ngém ah katot-owana, chichaat agé hen ammag alepan hen laweng, te achicha maketagay hen anchi inluwam hen acharcha way cha manachael an chicha. Te tot-owa way heno way a-amma way achi maketagay hen anchi tagu way nangen-a-amma, wat ammag yachiyat agé hen nangen-alepan an hiya. 


text:
Heno way tagu way ommafurot an Apotaaw way Jesu Cristu way omenharà yag entagayna hen anchichay laweng way cha manachael hen tatagu, yag ah awni yag kasen chillu na-awis way mamfangad hen anchi entagayna, ammag kaskasen angkay hen kenarawengna no hen pés-éyna. 


text:
Wat un-unninaat non anna an iggay koma na-awatan hen anchi ammayén Apudyus no hen anchi na-awatana yag ah awni yag anna chillug nanchùgan hen hiyachiy nitudtuchu. 


text:
Wat chicha hen tomot-owaan hen anchi chacha aryén way ekatnéén, “Hen aho, kasenna anén hen anchi inyutlàna, ya hen nàméh way fafuy, ammag kasen chillu i manludludcharud hen petà.”<pb/>


text:
Inib-à way laylaychê, yato hen pegwan hen sorat-o an chàyu way hen ganchat-o way mangensorat hen chuway sorat, ta an-o komag cha epahmapahmà an chàyu hen anchichay loohyu enachar ta ammag mimurachi koma ah hamhamàyu. 


text:
Te hen laychê paatat ta achiyu ar-aliw-an hen anchichay intudtuchun hen anchichay profetan Apudyus ad namenghan ya umat agé hen anchichay imfilin Apo Jesu Cristu way nangenharà an chitaaw way chichachi hen intudtuchun hen anchichay aposelna an chàyu. 


text:
Yag masapor koma agé ma-awatanyu way no tég-angay umchah hen anongoh hen ag-agaw, fùnagcha hen anchichay tatagu way ammag maid kasen manmanchar an chicha no faén yanggay hen laylaychén hen acharcha. Yag ancha agég sénsén-én chàyu way mangaliyén, 


text:
“Chuud ay paat hena hen ekatyuwén mamfangad ah Jesu Cristuwa, te nanepod met hen natéyan hen anap-otaaw ad namenghanat ammag hihiyya chillu hen egad way kaman chillu hen laprapon hen antoy lota.” 


text:
Hen anchichay cha mangalehchi, anchag cha pasoragén way achi mangafurot hen anchi enkaman Apudyus ad malimaliyam hen anchi pés-éyna way anna yanggay ammag enale yag na-ammaanat ad uchu ya hen antoy lota. Te annag inyale yag narmuwat hen antoy lota way an agég chanum hen inyusarna ya chanum agé hen nanaguna hen egachay natagu. 


text:
Yag angkay na-awni agé way enalena, yag chanumat agé hen nanlun way nanachael amin hen antoy lota ah nanusaana hen tatagu. 


text:
Wat pachongna agé ad uwan, te ena-allen Apudyus way ensasagganana ad uchu ya hen antoy lota way kasen machachael. Ya hen manachaelana, wat ah manguwisana ya manusaana hen anchichay achi omafurot an hiya. Ngém hen anchi kasen manachaelanaat ammag apoy hen man-anchar. 


text:
<pb/>Inib-à way laylaychê, achiyu koma agé ar-aliw-an way ah mangi-il-an Apudyusat nampachong angkay hen ka-anchun hen ihay ag-agaw hen ka-anchun hen henlifu way tawén. Yag hen henlifu way tawén agé, ammag kaman ihay ag-agaw an Apudyus. 


text:
Wat faén angkay ammag nakkonchuy ah Apudyus way mangamma hen anchi imfagana way kaman hen anchi cha aryén hen tapena. Te anna yanggay an cha an-anohan way mamannéd hen mamfafawiyan hen tatagu ah manhagongancha koma an hiya, te achina laychén way metap-ar hen uray lawa an ihà-an, te hen laychéna, ta mamfafawicha koma amin. 


text:
<pb/>Ngém umchah chillu way umchah hen mamfangchan Apo Jesu Cristu, ya ammag achi agé masepotan hen tatagu te hen miyaligana, kaman hen anchi cha ekaman hen i mangakaw way achi masepotan yag inu-umchahat. Yag hen anchi mamfangchana, ammag maumahat ad uchu way ammag chakar hen man-uswarana te anchag maghéb amin hen anchichay maila ad uchu ya hen antoy lota ya hen egachay ininggaw, te anchag maumah amin. 


text:
<pb/>Wat gapo ta yachi hen mekaman hen egachay maila ad uchu ya hen antoy lota, wat nokay ngata hen ekamantaaw way matagu ad uwan nò. Masapor antaaw yanggay ammag epapate way mangu-unnud hen laychén Apudyus way hiya yanggay hen man-ap-apo ah hamhamàtaaw. 


text:
Ya hen unig hen antoy mamannéchantaaw hen anchi ag-agaw way mamfangchana, antaaw agég komagét way mangamma hen laychéna ta ag-aggah koma yag inumchah. Te yachi agé hen anchi ag-agaw way maghéfan hen uray aminay ininggaw ad uchu te ammag umahén hen apoy hen angamin. 


text:
Ngém chitaaw, chataaw manchinlan hen empopostan Apudyus way lumuwéna hen faru way lota ya uchu ah iggawantaaw way anggay yanggay hen ammay ah man-anchar ahchi. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, inib-à, antaaw yanggay ammag pa-annongan way mangamma hen laychén Apudyus hen mamannéchantaaw hen hiyachiy ag-agaw, ta no umchah, ichahan chitaaw way nachachallos ya napapanoh hen hamhamàna te maid netat-aro ah fasor. 


text:
Ya ma-awatantaaw agé way hen antoy manginya-awniyan Apudyus hen mamfangchanaat anna an cha wayaan hen omafurotan hen tapena ah kahara-ancha way yachi chillu hen cha aryén sonodtaaw way Pablo hen nanoratana an chàyu hen nangimfag-ana hen intudtuchun Apudyus an hiya. 


text:
Te yachi chillu hen chana ifaga hen amin anchichay soratna hen chana mangimfag-an mepanggép hen mamfangchan Jesu Cristu. Manowat te wacha hen tapen hen ensoratna way naligat ah ma-awatan way ammag cha tekowén hen anchichay maid innilana way naraka hen cha ka-awisan hen hamhamàcha. Ngém yachi chillu hen chacha ekaman hen tapen hen alen Apudyus agé, te ammag safali hen chacha mangempàwaan. Wat anchag cha ammaan hen kachusaancha. 


text:
<pb/>Ngém chàyu way inib-à, nifafagga chilluchi an chàyu, wat ar-arwachanyu ta achiayu cha marokop hen nèfatan hen anchichay chan kétém, ta achiyu paat manchùgan hen anchi usto way chayu soroton. 


text:
Ta hen ammaantaawat koma, antaaw yanggay ammag agawaan way cha mangacha-achar mepanggép an Apotaaw way Jesu Cristu way nangenharà an chitaaw, ta matapyatapyan agé hen ma-awatantaaw mepanggép hen ség-angna an chitaaw. Wat ta ammag hiya yanggay hen machachayaw ad uwan ya ah ing-inggana way maid patinggana. Anggaychih ifagà. Amen. <n>Haén ah Pedro.</n><pb/>


text:
Haén ah Pablo, ya antochayan agé hen ifà way cha Silas an Timoteo, wat antoyan agé hen soratni way metongpar an chàyu way cha omafurot an Jesu Cristu way cha ma-am-among ahnad Tesalonica, chàyu way ena-awwan Amataaway Apudyus ya Apo Jesu Cristu. 


text:
Hen chawat-o, ta totollongan chitaaw amin an Apudyus yah Apo Jesu Cristu, ya ta papannohoncha agé hen hamhamàtaaw amin. Hen anchi machusaan hen tatagu hen mamfangchan Jesus 


text:
<pb/>Sosnod, henokay lawan kasen ekamanni no achi ammag chan yamayaman an Apudyus gapon chàyu, te cha pomegsapegsa tot-owa hen afurotyu ya umat agé hen chayu man-ahelennaychan. 


text:
Wat anni agég cha ichayaw chàyu hen amin anchichay cha omafurot way cha ma-am-among hen kafabréfabréy way chani ayan, te uray chuar hen chayu lak-amén way ligat gapon ommafurotanyu, anyu chillug a-annohan aminchi ya anyu agég epapate chillu hen afurotyu. 


text:
<pb/>Amin hen cha mekamananna an chàyu, yachi hen manot-owaan hen kenanongnong Apudyus, te chana usarén hen amin annachay ligatyu ah pomegsaan hen afurotyu, yag hen halenonot amin cha nadchi wat hen metapyanyu hen mantorayana way yachi chillu hen chayu iligligatan. 


text:
Ya ah kenalimpiyun Apudyus agé wat annag ifarés way mamaligat hen anchichay cha mamaligat an chàyu. 


text:
Waman chàyu way cha maligatan ya umat agé chàni, paginangén Apudyus hen ligattaaw amin hen mamfangchan Apo Jesus way marpod uchu way manlurumfong ah kaman cha gumilab way apoy yag entàtaenna agé hen anchichay mannakafael way anghelna. 


text:
Yag hen hiyachiy tempo agé, chusééna amin hen anchichay ammag mangachi an Apudyus way ammag achi mangafurot hen anchi ammayay chamag mepanggép an Apotaaw way Jesus. 


text:
Yag hen chusachaat anchag metap-ar ah ing-inggana way mesesena an Apo Jesus hen anchi kachayaw way mannakafalinna. 


text:
Ngém amintaaw way tataguna way omma-abfurot, antaaw yanggay ammag chachayyawén hiya hen anchi ag-agaw way mamfangchana way maid mepaniyan hen kaenammay hen hiyachiy machayawana. Yag chàyu, metapeayu agé hen hiyachi te enafurotyu hen anchi intudtuchuni. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, annig cha iluwaluwaruwan chàyu ta mamfalinén Apudyus chàyu ah tataguna way maka-amma hen mangemparaylayad an hiya ta mètemfuruy hen a-ammayu hen anchi ganchatna way namele an chàyu. Ya chawaténni ta torongana agé chàyu ah mannakafalinna way mangamma amin hen anchichay ammay way laychényu way ammaan gapon ommafurotanyu an Jesu Cristu. 


text:
Yag no yachi amin hen mekaman, chayawén hen tatagu ah Apotaaw way Jesus gapon chàyu, ya machayaw-ayu agé gapo ta hiya hen Apoyu. Ma-ammaan amin chachi gapon ség-ang Apudyus ya Apotaaw way Jesu Cristu.<pb/>


text:
Sosnod, wacha hen laychénni way ma-awatanyu paat mepanggép hen mamfangchan Apotaaw way Jesu Cristu ya hen meteponantaaw an hiya. 


text:
Ya mepanggép an nadchi, achi komag naraka way makorkor hen hamhamàyu ya achiayu amin machanagan gapon cha mangaryan hen tapen hen tataguwén inu-umchah ano hen anchi ag-agaw way mamfangchana, te cha-an angkay. Wat tàén no wachay mangaliyén ah Apudyus paat hen nangempaka-ammu an chicha, ono ekatchéén wachacha ano hen nangintudtuchu an chicha, ono ekatchéén soratni paat ano hen nangngarancha, achiyu chillu ammag cha afuroton. 


text:
Ilanyu ta achiayu koma ammag cha marokop ah uray heno way chacha pap-arangén, te achi chillu umchah hen anchi ag-agaw way mamfangchan Jesu Cristu no achi chumuar unna hen anchichay komontara an Apudyus ah kaman manaropaancha an hiya. Yag yachi, fùnag agé hen anchi ammag amchan hen kenarawengna way maid kasen kafanagana no faén yanggay hen metap-arana ad imférno. 


text:
Ya hiya, annag kontaréén ah Apudyus ya uray heno way chan chinlan hen tatagu ah ekatchéén wachay kafaelana ya aminay chacha chad-ayawén, ya annag pangatowén agé hen acharna ah nangatngato no hen amin an cha nadchi way na-ale. Yachi yag ammag i tumùchu agé hen anchi Templon Apudyus way i manginwarawag way hiya paat ano hen tot-oway Apudyus. 


text:
Yag innilayu agé no pakay cha-an fùnag hen yachi paatay lawengay tagu way hen anchi achina fùnagan, te wawà-acha chillu hen anchi cha mangempawa hen fùnagana. Yag innilayu agé no heno hiya way cha mangempawa way hiya paat hen Espiritun Apudyus. Ngém no umchah hen anchi ustoy tempo, meparufus chillu hen fumùnagana. 


text:
Ngém uray cha-an fumùnagchi ad uwan, niluruggi chillu hen anchi lawengay a-ammana way achi maelasin hen tatagu. Ngém achi chillu mafalin way fùnag hen anchi paat amchan chi kenarawengna ingganah lomayaw hen anchi cha mangempawa hen fùnagana. 


text:
Yag no lomayaw hen anchi cha mangempawa, wat yachi hen fùnagana. Ngém no mamfangad ah Apo Jesusat uray annag hapochan hiyaat matéy, te hen humiliyan hen mamparanganaat yachi hen mangafà an hiya ah metap-arana. 


text:
<pb/>Yag no fùnag agé hen anchi amchan chi kenarawengna, wacha hen kafaelan Chumunyu an hiya wat maid achina ammaan ah kaskascha-aw ya sinyar ah manlokopana hen tatagu ah mangafurotancha hen kétémna. 


text:
Wat ah kenasilibna, ammaana hen nankarakarasey omenpahaang ah karokopan hen anchichay tatagu way metatap-ar chillu, te anchag achi laychén way mangafurot hen anchi katot-owaan ah mahara-ancha. 


text:
Wat hen ekaman Apudyus an chicha, annag eparufus hen marokopan hen hamhamàcha ta afurotoncha hen anchichay kétém 


text:
ta machusacha amin, te ammag lommaranoh hen chacha nangammaan hen laweng, yag anchag enachi way mangafurot hen anchi katot-owaan. Hen penelen Apudyus way metape an hiya 


text:
<pb/>Ngém chàyu way sosnodni way laylaychén Apudyus, an-ani tot-owa ammag chan yamayaman an Apudyus gapon chàyu. Te nanepod hen lugrugin hen egad, chinuchuttokan Apudyus chàyu ah mahara-an gapon nanarosan hen Espiritun Apudyus an chàyu hen ommafurotanyu hen katot-owaan. 


text:
Penelen Apudyus chàyu ah omafurot hen anchi intudtuchuni way ammayay chamag mepanggép an Jesu Cristu. Yag penelena agé chàyu way mèawa hen machayawan Apotaaw way Jesu Cristu. 


text:
Wat yachi, sosnod, epapateyu paat hen afurotyu way anyug é-égnanan hen anchichay intudtuchuni an chàyu way anni an inyale hen tapena ya ensoratni hen tapena. 


text:
<pb/>Ah Apotaaw way Jesu Cristu yah Amataaw way Apudyus, anchag laylaychén chitaaw, ya gapoh ség-angcha, maid kapéppégan hen mangempas-émancha hen hamhamàtaaw ya sigurachu agé hen anchi ammay way chataaw namnaméén. 


text:
Wat hen chawatni, ta epas-épas-émcha chillu hen hamhamàtaaw ya ta totollongan chitaaw way manginyale hen pahig ammay ya mangamma agé hen pahig ammay.<pb/>


text:
Hen anongoh way ifagani an chàyu way sosnod, chayu koma iluwaluwaruwan chàni ta aggah ah miwarawagan hen alen Apo Jesus, ya ta omafurotcha agé hen tatagu way kaman hen enkamanyu way ommafurot ah machayawan Apudyus. 


text:
Yag chawatényu agé ta mailisiyanni hen cha ekaman hen anchichay lawengay tatagu, te chuarcha chillu hen achi omafurot. 


text:
Ngém tàén yachi, matatallek chillu ah Apo Jesu Cristu wat epapegsana hen afurottaaw amin ya guguwwarchaana agé chitaaw ta achi chitaaw an-één an Chumunyu. 


text:
Ya gapo hen namnamani hen torong Apo Jesus an chàyu, sigurachuani way chayu ammaan amin hen anchichay intugunni an chàyu, yag innilani way anyu agég etotoroy way mangamman cha nadchi. 


text:
<pb/>Hen chawat-o, ta torongan Apo Jesus hen hamhamàyu ta mataptapyan hen ma-awatanyu mepanggép hen layad Apudyus an chàyu, ya ta komaskasen hen anohyu way kaman hen anoh Jesu Cristu. Masapor achitan sadsachot 


text:
<pb/>Sosnod, antoyan agé hen eténgténgni an chàyu ad uwan way ah Apotaaw way Jesu Cristu hen narpowana, wat masapor achiayu paat cha makàkaila hen anchichay sosnod way ammag nan-asachot way man-amma ya anchag achi laychén way manorot hen anchichay chani intudtuchu an chàyu. 


text:
Te innilayu met hen anchi chani enkamkaman hen kawad-annihna, wat yachi koma hen sorotonyu. Te iggay-anin sadsachot 


text:
ya maid inar-arani ah iggayni fayachan te hen enkamanni, an-anig nan-amma-amma ah enag-agaw ya lenafi ah manginyar-anni ah masaporni ta achiani oma-annig yag nagastosan-ayu. 


text:
Hen nangenkamananni an nadchi, faén gapoh maid karébfénganni way mamfaga ah torongyu, te karébfénganni met tot-owa way mamfagah torongyu. Ngém yachi chillu hen enkamanni ta wachay torachényu. 


text:
Yag uray hen ini-inggawannihna wat imfagafagani an chàyu way heno way achin amma, achi agé ma-adchan ah anéna. 


text:
Hen minyaryanni an natto, te chengngarni way wachacha anohna hen tapena an chàyu way ammag nasachot way i man-ammah chunucha yag nakagétchaat agé way i mìfiyang hen fiyang hen tapena. 


text:
Wat hen emancharni hen kaman an cha nahha way tatagu, wat narpon Apo Jesu Cristu way masapor koma anchag komagét way man-amma ta egadchah iyatagucha ya ta achichag haliw-én hen tapena. 


text:
<pb/>Yag mag-ay ta wachay iha ahna ah achi mangafurot hen antoy ensoratni, ilanyu no nokay ahnadchi ta achiyu cha i ub-ufunun ta éhéd yag fumiin koma. 


text:
Ngém achì ekatén anyug iyalig hiyah kafusor, te anyu an ekaman hiya ah sonodyu way mangamhew. Hen luwarun Pablo 


text:
<pb/>Wat hiyachi, hen chawat-o an Apo Jesu Cristu way pongar paat chi tornos, wat ta totornosona hen hamhamàtaaw amin ta uray heno way umchahat mapapanoh chillu hen hamhamàtaaw, ya ta mawawà-acha hiya agé an chitaaw amin. 


text:
<pb/>Haén way Pablo, limà paat hen nangensorat hen antoy anongoh hen mesorat, wat sapay koma ta amma-ammay-ayu amin ahna. Yaton menlasinanyu way sorat-o tot-owa, te yaton chà emarka hen sorat-o. 


text:
Haén ah Pablo way aposel Jesu Cristu, wat antoyan agé hen sorat-o an heay Timoteo way anào way laylaychê. Ah Apudyus hen nanlayad an haén ah man-aposel wat hennagna haén way i mangempagngar hen anchi mannanayun way ataguwan way empostana hen anchichay mètempoyug an Jesu Cristu. 


text:
<pb/>Hen chawat-o an Amataaw way Apudyus ya Apotaaw way Jesu Cristu, wat ta totollongan chitaaw ya ta séség-angan chitaaw ya papannohoncha agé hen hamhamàtaaw. Hen nanyamanan Pablo gapon Timoteo ya hen nempas-émana hen hamhamàna 


text:
<pb/>Anà ammag manyaman an Apudyus gapon heay Timoteo te hiya hen chà afuroton way kaman hen nangafurotan hen anchichay anap-ò ad namenghan way maid safalih ganchat hen hamhamào. Chaà manyamayaman an hiya hen chà manginluwaluwaruwan an hea ah ka-ag-a-ag-agaw ya karafilafi. 


text:
Yag cha-an-o agé aliw-an hen anchi nanluruwaam hen nanhiyananta wat laychê paat way kasen mangila an hea ta lomaylayachà. 


text:
Ya achì agé ar-aliw-an hen anchi nangempapatiyam way mangafurot an Apudyus way kaman chillu hen afurot anchi apom way Loida ya ah inam way Eunice, yag innilà way yachi agé hen wacha an hea ad uwan. 


text:
Wat hiyachi, epahpahmào an hea ta achim cha ar-aliw-an hen anchi inidchat Apudyus an hea hen nanchongà an hea. 


text:
Te hen anchi Espiritu way inidchat Apudyus an chitaaw, achina an cha paégyatén chitaaw te anna cha papegséén hen hamhamà. Yag idchatna agé hen annad ya hen layad hen ahentagu. 


text:
<pb/>Wat yaha hen achita cha mafiinan way mangentàchég an Apotaaw way Jesu Cristu, ya achia agé cha mafiinan mepanggép an haén way nifafarud gapon hiya. Ta anno yanggay ammag anohan way mèlak-am hen ligat way lak-amén chillu hen heno way mangempagngar hen anchi ammayay chamag, te papegséén chillu Apudyus chitaaw way manganoh amin an cha nadchi. 


text:
Te ah Apudyus, henara-ana chitaaw amin yag penelena chitaaw ah mantataguna, yag hen nameleyana, achi gapoh wachan ammay way enammaantaaw te gapo ta hehemmàna chillu ya gapo agé hen ség-angna. Te hen yachiy ség-ang, nawawà-acha chillu hen cha-an ma-ammaan hen antoy lota gapon Jesu Cristu, 


text:
ngém iggay meparang an chitaaw inggana ad uwan way ummale hen antoy lota hen anchi omenharà an chitaaw way ah Jesu Cristu. Yah Jesu Cristu, penéppégna hen matéyan yag inwarawagna hen anchi ammayay chamag way yachi hen mangimfaga hen anchi mannanayun way mètaguwantaaw an Apudyus. 


text:
Yag yachi hen gapona ah chà mapap-aligatan ad uwan. Ngém sésêmén chillu hen hamhamào te a-ammù ah Apudyus, wat manokchù hiya ya sigurachuwà agé way hahallimunanà hen chà mangammaan amin hen impiyarna an haén ingganah umchah hen manguwisana hen egad hen anchi anongoh hen ag-agaw. 


text:
Wat hen tugun-o an heay anào way Timoteo, annog an é-égnanan hen anchi tot-owa way intudtuchù an hea, ya achim cha engayngay-an way omafurot an Apudyus ya manlayad hen ahentagum te yachi koma chillu hen ekaman hen anchi looh nètempoyug an Jesu Cristu. 


text:
Ya hen anchi Espiritun Apudyus way niya-adchar an chitaaw, totollongancha-a way manga-annad hen anchichay napateg way nipiyar an hea. 


text:
<pb/>Awniyat chinamagno way inyanggayanà hen amin antochay tatagu way ininggaw hen yatoy provinsiyan hen Asia, te uray cha Figelo an Hermogenes wat inyanggayanà agé. 


text:
Anggay yanggay ah Onesiforo ah cha-an, wat ta séség-angan koma Apotaaw way Apudyus amin hen ahimfafaryanna te kankanayén way cha ummale way mangempas-ém hen hamhamào. Yag iggay amin mafiinan gapon nifaruchà 


text:
Ya innilam agé amin hen nanorongana an haén ad Efeso. Wat ta séség-angan koma Apudyus hiya hen anchi anongoh way ag-agaw hen manguwisana hen aminay tatagu.<pb/>


text:
Hea way anào, sésêmém hen afurotno an Apudyus te chakar chillu hen torongna an chitaaw gapon nètempoyugantaaw an Jesu Cristu. 


text:
Ya amin way chengngarno an haén way intudtuchù hen sangwanan hen chuar way tatagu, wat ipiyarno chachi agé hen anchichay tatagu way matalekno way mafalin agé mangintudtuchu hen tapena. 


text:
<pb/>Annog anohan hen uray heno way ligat way umchah an hea te yachi chillu hen harémén hen anchi ustoy mansérfi an Jesu Cristu te chicha hen kaman sorchachuna. 


text:
Yag hen anchi ustoy sorchachu, achi mafalin way mètemfuruy hen hamhamàna hen anchi hehemmà hen anchi sifilyan te masapor ammaana yanggay hen mangemparaylayad hen anchi namele an hiya ah sorchachuna. 


text:
Ya hen ihay miyaligan hen anchi mansérfi an Jesu Cristu agé, wat kaman hen ihay tagu way cha i mìyab-abfà hen tagtagtag, te achi mafalin magunggunaan no achina tongparén hen lentég hen hiyachiy tagtagtag. 


text:
Ya kaman agé hen ihay polestas way nangempapate way man-amma, wat hiya hen pés-éy mangara hen anchi pés-éy mabtà. 


text:
Haham-ém hen antochay chà imfaga te ammùat torongancha-a an Apudyus way mangawat amin an cha natto. 


text:
<pb/>Achim paat cha ar-aliw-an ah Jesu Cristu way ganà David way natéy ya anat man-uchi way yachi hen anchi ammayay chamag way chà itudtuchu. 


text:
Yag gapo hen chà mangintudtuchuwan hen anchi ammayay chamag, anà ammag cha mapap-aligatan yag imfaruchà agé way kamanà yanggay paat futangelo. Ngém uray ammag nifafarud hen antoy achar-o, achi chillu mafalin way mifarud hen alen Apudyus. 


text:
Yag an-og a-annohan hen uray heno way mepachah an haén ah pagsaya-atan hen anchichay tatagu way chinuchuttokan Apudyus, ta mahara-ancha agé gapon Jesu Cristu way yachi hen mèlamancha hen anchi ka-ammayan way mètaguwan an Apudyus. 


text:
Tot-owa hen anchi cha ma-ale way ekatnéén,<pb/>“No nètapetaaw an Jesu Cristu hen natéyana, mètapetaaw agé an hiya hen matatagguwana.<pb/> 


text:
Yag no a-annohantaaw hen ligat gapon hiya, antaaw agég mètoray hen mantorayana.<pb/>Waman no ehoottaaw hiya, kapeletan way annag ehoot agé chitaaw. 


text:
Ngém uray no achitaaw matalek, matatallek chillu ah Apudyus, wat ammaana chillu hen imfagana te achi mafalin mankétména hen acharna.” Manchùgan hen lawengah mamangchénan hen tot-owa 


text:
<pb/>Ammay no epahpahmàno chachi hen annachay cha omafurot ahna, ya itugunno paat an chicha agé way mangimfisar hen laychén Apudyus ta achicha koma chan sosongelan mepanggép hen anchichay faén napateg, te maid poros etorong cha nadchi te an yanggay an chumachael ah hamhamà hen anchichay mamangngar. 


text:
Yag hea, epapatem paat way mangamma hen anchi mangemparaylayad an Apudyus. Ya ilam ta maid om-omfat hen cham ekamkaman way mangintudtuchu hen anchi alena way katot-owaan, te hiyachi ya anat maid kafiinam. 


text:
Achim cha changchangrén hen anchi ammag cha hapehapetén hen tatagu way ammag maid fanagna te ammag héméphépchi way mangempa-achawwéy hen hamhamà hen tatagu an Apudyus. 


text:
Te hen kaman ahnay tudtuchu, wat kaman paat saket way konet way annag cha fur-un hen achar yah awniyén ommalen. Yachi hen kaman hen anchichay cha ammaan cha Himeneo an Fileto, 


text:
te anchag tenaynan hen anchi tot-owa, ya anchag cha korkoron hen afurot hen tapena te ekatchéén looh narpas hen nan-uchiyan hen tatagu. 


text:
Ngém tàén, uray heno way aryéncha, ammag achi chillu makorkor hen tot-owa mepanggép an Apudyus, te kaman paat yanggay challug way achi miwagat. Ya mepanggép hen anchichay ustoy ommafurot, wacha hen nesosorat way ekatnéén, “Inni-ilan chillu Apudyus hen amin anchichay tot-owa way ommafurot an hiya.” Yag ekatna agéén, “Heno way mangaliyén ‘ommapo an Jesu Cristu,’ masapor iyanggayana hen amin way laweng.” 


text:
<pb/>Hen anchi faréy hen faknang, chuar hen ininggaw, te wachacha hen napateg ya wachacha agé hen arohaeh. Te wà-acha ay na-ammaan ah faletò ya hen tapenay nan-angina. Ya wà-acha ahnay na-ammaan ah an lawag away ya lota. Wat napateg hen mausaran hen tapena ya faén hen anchichay tapena. 


text:
Hen miyaligana, chitaaw. Wat no laychéntaaw way napateg hen mangusaran Apudyus an chitaaw, masapor manchuchùgantaaw hen laweng ta kamantaaw nichachaton an Apotaaway Apudyus ya nesasagganataaw way mausar ah heno way ammayéna. 


text:
<pb/>Ar-arwacham ta manchùgam hen anchichay kapegsaan way laylaychén hen achar hen finafallu, ta annowat an epapate way mangamma hen ammayén Apudyus ya hen mètempoyugam ah ahentagum. Ya papegséém agé hen afurotno ya hen layadno hen ahentagum. Ta etemfuruyno hen hamhamàno hen anchichay tatagu way cha chumawat ah torong an Apudyus way maid safalih pontos chi hamhamàcha. 


text:
Achita cha mìchischiskas hen anchichay maid chillu sérfina te maid fanagna. Ya innilam agé way maid chillu kasen mifanagan cha nadchi no faén ammag ah sosongel. 


text:
Te hen anchi tagu way chan sérfi an Apudyus, achi koma mafalin way mè-esngel te masapor ammay hen ekamanna hen aminay tatagu, ya masapor agé innilana way mantudtuchu ya masapor agé na-anoh. 


text:
Te no iyam-ammana way pomahew hen anchichay safali hen hamhamàna, magat idchat Apudyus hen wayacha way mamfafawi ya mangawat hen anchi tot-owa mepanggép an hiya, 


text:
wat yachi hen omanamotan hen hamhamàcha ah kahara-ancha hen anchi silib Chumunyu way hiya hen nangawis an chicha way mangamma hen laychéna.<pb/>


text:
Papadcha-anémto Timoteo way no tég-angay hen anongoh hen ag-agaw ammag chumuar hen laweng hen antoy lota. 


text:
Te ammag somafali hen hamhamà hen tatagu way ammag hen acharcha yanggay hen haham-éncha ya hen pelak. Anchag mampaspasekat ya mampahih-iya ya anchag in-insortuwén hen tapena, ya ancha agég achi afuroton hen chinàcha-archa. Ya ammag maid amin manyamanancha ya achicha amin iyafiin ah Apudyus. 


text:
Hen tatagu hen hiyachiy tempo agé, maid hamhamàcha hen ahentagucha, ya anchag u-unnongon hen lawengay cha na-ammaan, ya ustancha hen ifacha ya anchag natangset, ya ancha agég èmehan hen ahentagucha ya anchag agorgoran hen anchichay cha mangamma hen usto. 


text:
Ya tàén hen ifachéén anchag lokopon. Maid annadcha te anchag mansékar way anchag ammaan hen laylaychéncha way maid paat hamhamàcha hen laychén Apudyus. 


text:
Anchag epàpàila way wachan afurotcha ngém anchag achi eparufus hen man-ancharan Apudyus an chicha ah kafalewan hen hamhamàcha. Timoteo, achia cha miyah-ahrang hen tatagu way kaman an cha nadchi. 


text:
Ya hen tapecha agé, ah kenasilibcha, anchag hégpén hen fafaréy hen tatagu, yag no omeng-enghachéén lenokopchaat hen anchichay finufae way naraka ah ma-awis way looh kenorkor hen fasor hen hamhamàcha ya maid agé achicha finàrang ah laylaychén hen achar. 


text:
Ya hen kaman an cha nadchiy finufae, maid achicha i manchangchangaran ta wacha komay acharéncha, ngém anchag achi chillu elasin hen anchi tot-owa mepanggép an Apudyus. 


text:
Ya hen anchichay cha mangawis hen kaman an cha nadchi agé, anchag cha kontaréén hen anchi tot-owa mepanggép an Apudyus way kaman an cha Janes an Jambres ad namenghan way nangontara an Moses. Te chicha agé, ammag nat-én hen ekamancha way manhamhamà ya nèfat ah solet hen afurotcha an Apudyus. 


text:
Wat ma-ammaan an chicha hen kaman hen na-ammaan an cha Janes an Jambres way achi mautopan hen chacha ammaanén enlasinat amin hen tatagu hen nèfatancha. Hen tapen hen tugun Pablo 


text:
<pb/>Ngém heay Timoteo, faén kaman hichi hen wachan hea, te hea, cham torachén hen intudtuchù ya hen chà enkamkaman. Yag innilam amin hen wachan haén way hen afurot-o ya hen layad-o hen ahentagù, ya hen anoh-o hen uray heno. 


text:
Yag innilam agé amin hen na-ammaan an haén ad Antiokia ya ad Iconio ya ad Listra way anà ammag napap-aligatan way térén ngém henara-anà chillu an Apudyus. 


text:
Te ah katot-owana, heno way tagu way manlayad way mangamma hen laychén Apudyus gapon nètempoyugana an Jesu Cristu wat mapap-aligatan chillu. 


text:
Waman hen anchichay lomorokkop ya cha mangamma hen laweng, ammag an omam-améd hen karawengcha way anchag cha lokopon hen tatagu yag chachaat agé marokop. 


text:
<pb/>Ngém hea, Timoteo, é-égnanam hen anchi nitudtuchu an hea ya a-abfurotom chillu, te innilam hen kenatatagun hen anchichay nangintudtuchu an hea. 


text:
Yag nanepod agé hen kaongam, chechengngarno chillu hen anchi nesosorat way alen Apudyus way yachi hen cha mangempahpahmà hen tatagu way omafurot an Jesu Cristu ah kahara-ancha. 


text:
Ya amin hen anchi nesosorat way alen Apudyus, ah Apudyus chillu hen nangempahpahmà hen nesoratana. Wat miyusar ah katudtuchuwantaaw ya ah ka-amhewantaaw ya ah katugunantaaw mepanggép hen ekaman way mangamma hen usto hen antoy matatagguwantaaw. 


text:
Yachi hen kasérfiyan hen alen Apudyus, ta chitaaw way manlayad an hiya, maid achi wacha ah masaportaaw way mangamma hen aminay ammay.<pb/>


text:
Hen antoy chà itugun an hea Timoteo, wat chà ifaga hen sangwanan Apudyus ya Jesu Cristu way hiya, kasen umale way mantoray ya manguwis hen aminay katagutagu way uray hen natattagu ya hen nan-atéy. 


text:
Hen ifagà an hea, wat masapor epagngarno amin hen anchi chamag mepanggép an hiya way tempona man ono faén. Epapatem way mangempagngar hen tatagu way annog téngtéténgténgén chicha ya amhiamhiwén chicha, ya pas-épas-émén agé hen hamhamàcha. Yag masapor agé chakar chillu hen anohno way mantudtuchu. 


text:
Te umchah hen tempo way ammag achiyén hen tatagu hen anchi katot-owaan way mepanggép an Apudyus ta anchi yanggay laylaychén hen acharcha hen sorotoncha. Wat anchaat an man-among ah chuar way mangintudtuchu hen anchi umis an chicha way yachiyat chillu hen laylaychén hen ingacha way mangngar. 


text:
Wat anchag inyanggayan way mangngar hen anchi tot-owa ta hen papannaagéncha paatat, hen anchi an lawag naparang way haphapet. 


text:
Ngém hea, masapor mangachidchéém hen hamhamàno ta annog anohan hen uray heno way ligat way mepachah an hea, ya epapatem way manginwarawag hen anchi ammayay chamag, ya annog ammaam amin hen anchi nipiyar an hea. 


text:
<pb/>Yag mepanggép an haén, tég-angay ménat umchah hen tempon hen manaynà hen antoy lota te awniyat pédténà. 


text:
Empapatè ah aminay kafaelà way nangamma hen laychén Apudyus, ya an-og ena-abfurot hiya way nangamma amin hen impiyarna an haén. 


text:
Wat wacha hen nesasaggana ad uchu way para an haén way ammayay gunggunà way yachi hen idchat hen anchi nalilimpiyu way uwis way ah Apo Jesu Cristu no umchah hen anchi ag-agaw way manguwisana hen tatagu. Yag faén agé yanggay haén hen mangara an nadchi te amin hen anchichay tatagu way manlayad way mangila an hiya hen mamfangchana. Hen probleman Pablo 


text:
te inyanggayanà an Demas te annag pawadwad-én hen antoy ataguwana ad uwan wat émméy ad Tesalonica. Yah Cresente agé, namfiyahi way émméy ad Galacia, ya ah Tito, émméy ad Dalmacia. 


text:
Wat anggay yanggay ah Lucas ah antoyan ahto. Wat chag-ohom ah Marcos te masapor-o hen torongna hen antoy chataaw ammaan. 


text:
Yag no umaleayu, aranyu hen anchi chaket-o way enhahàfà an Carpo ad Troas. Yag aranyu agé hen anchichay libnu, kaskasen hen anchichay senosollatà way torak te yachi hen masasapor-o paat. 


text:
<pb/>Hen anchi chan féhféhar way ah Alejandro, ammag chuar hen enammaana an haén way laweng, wat egad ah Apudyus way mangidchat hen assong hen anchichay chana enammaan. 


text:
<pb/>Hen anchi pés-éy nepasangowà hen uwis, ammag maid ifà ah nangentàchég an haén te anchag ommawid amin. Ngém hen chawatê, ta pakawanén koma Apudyus chicha. 


text:
Ngém iggayà chillu iyanggayan an Apudyus te empapegsana hen hamhamào ya tenotollonganà way mangimfaga amin hen anchi ammayay chamag ah mangngaran hen anchichay faén Judio, yag anà agég henara-an hen mapchità hen hiyachiy tempo. 


text:
Ya sigurachuwà agé way hahalla-anà chillu an Apudyus hen uray heno way laweng way mepachah ingganah aranà ad uchu way metape hen mantorayana. Wat hiya chillu hen machachayaw ah ing-inggana. Amen. 


text:
Ah Erasto uwa, nataynan ad Corinto, ya hen lommayawà ad Mileto, nansaket ah Trofimo wat tenaynà hiya ahchi. 


text:
Pachasém paat way umalehto ta anat an omagiléd. Cha Eubulo an cha Pudente an Lino ya ah Claudia ya umat agé hen amin anchichay tapenay sosnodtaaw, chacha amin pakomostaan hea. 


text:
<pb/>Wat ta mawawà-achah Apo Jesu Cristu an chitaaw ya ta totollongan chitaaw amin an Apudyus. <n>Haén ah Pablo.</n><pb/>


text:
Hen anchi pés-éy sorat-o an heay Apo Teofilu, henaphapet-o hen aminay enammaan Jesus ya hen intudtuchuna nanepod hen nanginlugiyana 


text:
inggana hen namfangchana ad uchu. Yag hen anchi cha-anna namfangchan ad uchu, wacha hen impiyarna hen anchichay penepelena way aposelna way hen anchi impiyarna, narpochi hen Espiritun Apudyus. 


text:
Yag hen narpasan hen natéyana ya hen nan-uchiyana, ammag cha nampàipàila an chicha hen unig hen opatporoy ag-agaw, ya chuar agé hen tapen hen enkamanna ah manot-owaancha way nan-uchi tot-owa. Ya hen hiyachiy tempo agé, chana intudtuchu an chicha mepanggép hen mantorayan Apudyus. 


text:
<pb/>Hen-argawan way nìya-among ah Jesus an chicha, intugunna way mangaliyén, “Achiayu cha lomaylayaw hen antoy fabréyanto way Jerusalem ingganah idchat Ama hen anchi imfafaggà way idchatna an chàyu way yachi hen anchi Espirituna way empopostana. 


text:
Te ah Juan, finunyagan chàyu ah chanum, ngém achi mafayagat ifunyag Apudyus hen Espirituna an chàyu way yachi hen umaliyana way mìyachar an chàyu.” Hen émméyan Jesus ad uchu 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way kasencha na-among, inimoh hen anchichay aposel Jesus an hiya way mangaliyén, “Apo, ay faén ad uwan hen tempon hen ma-afa-an hen anchichay eRoma way chan toray an chitaaw way Judio ta egadtaaw way mangentoray hen antoy lotataaw.” 


text:
Yag sommongfat ah Jesus way mangaliyén, “Ah Amataaw way Apudyus yanggay hen nangi-ila no kamana hen umchahan hen heno way ammaana te achi mepaka-ammu cha nadchi an chàyu. 


text:
Ngém innilayu amin hen enammaà ya hen intudtuchù, wat no mìyachar hen Espiritun Apudyus an chàyu, yachi hen mangidchatana hen chakaray kafaelanyu way manàchég an haén. Wat yachi hen itudtuchuyu hen tatagu ahtod Jerusalem inggana hen aminay sakopon hen Judea ya Samaria, ya ingganah péppég hen lota.” 


text:
<pb/>Angkay narpaschi way enalen Jesus yag ammag cha matarokat agé way éméy ad uchu hen nangi-il-ancha an hiya ingganah nalengfan hen funat. 


text:
Yachi way é-éttégcha way nantatangad way mangi-ila hen émméyana, ammag niyahad hen chuway anghel way nètatàchég an chicha way nanlurumfong ah pokkawan, 


text:
yag ekatchéén, “Chàyu way iGalilea, pakay an-ayug mantatangad way mangi-ila ad uchu, te ah Jesusanna way anat émméy ad uchu wat mamfangad chillu ah tapen chi ag-agaw. Te hen annay enkamanna way lommayaw, yaha agé hen ekamanna way mamfangad.” Hen anchi neparég an Judas 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag lommayawcha hen anchichay Aposel hen anchi filig way Olivo yag namfangadcha ad Jerusalem way ihay lometor hen ka-achawwéyna. 


text:
Yag hen inumchahancha ad Jerusalem, émméycha hen anchi kowarto way ini-inggawancha way chicha cha Pedro an cha Juan an Jaime, ah Andres, ah Felipe yah Tomas, ah Bartolome, ah Mateo yah Jaime way anà Alfeo ya anat ah Simon way ekatchéén natorod yah Judas way anà hen anchi safaliy Jaime. 


text:
Yag ammag kankanayén agé way cha mìyamoamong an chicha hen anchichay sosnod Jesus ya ah inana way Maria ya anat hen anchichay tapenay finufae way hen pontoscha amin way ma-among, ta incha manluwaru. 


text:
<pb/>Angkay hen-argawan hen hiyachiy tempo way wacha ménat chi hinggasot ya chuwanporo hen anchichay na-a-among, tommàchég ah Pedro way mantudtuchu 


text:
yag ekatnéén, “Sosnod, kapeletan way tomot-owa chillu hen anchi nesosorat way alen Apudyus ad namenghan way empahpahmà hen Espiritun Apudyus an David hen nangensoratana hen mekaman an Judas way hiya hen anchi nangetnod hen anchichay nanelew an Jesus. Yag na-ammaan tot-owa amin hen anchi nesosorat, 


text:
te ah Judasanchi, hiya tot-owa hen iha an chitaaw way napele way mèamma agé hen fiyangantaaw way aposel. 


text:
Ngém annag lenyad way mangamma hen laweng ah marabfuwana paat ah pelak. Yag hen na-awni, nelao hen anchi pelakanchi ah lota, yag ahchi agé hen namfit-arana ya nàchagana way ammag finumtà hen acharna yag nifùfù amin hen fagisna. 


text:
Wat nanhemamagchi hen aminay tatagu ad Jerusalem wat ngenadnancha hen anchi lota ah Aceldama way hen laychénay aryénat ‘nachar-an way lota.’ 


text:
Te nesosorat chillu ad namenghan hen anchi libnu way kankanta mepanggép an Judas, ekatnéén,<pb/>‘Ta mapoh hen antoy tagu ya ta ammag fumaaw hen faréyna way maid inggaw.’ Ya hen ihay nesosorat agé, ekatnéén,<pb/>‘Ta wacha hen meparég an hiya way mamiyang hen fiyangna.’ ” 


text:
Entoroy Pedro way mangaliyén, “Wat gapo ta yachi hen nesosorat, masapor man-anaptaaw ah sokat Judas ta mètape an chitaaw way manàchég hen nan-uchiyan Apo Jesus. Masapor hiya hen ihay cha netnonetnod an chitaaw hen aminay kawad-an Apo Jesus nanepod hen namunyagan Juan hen tatagu ingganah namfangchan Jesus ad uchu.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, imfagacha hen ngachan hen chuway larae way cha Mateo ya anat ah Jose way hen agwan hen ngachanna, ah Barsabas way manJusto. 


text:
Yachi yag anchaat manluwaru way mangaliyén, “Heay Apudyus way nangi-ila hen aminay hamhamà hen tatagu, epàilam an chàni no heno hen penepelem hen antoy chuwa 


text:
ah manokat an Judas way man-aposel te ah Judas, inyanggayana hen sa-adna yag émméy hen anchi aggaégyat way lugar way émméyana.” 


text:
Angkay narpas hen nanluwaruwancha yag namfunfunnotcha ah mangil-ancha no heno hen mapele, wat ah Mateo hen nafunotan way metape hen anchichay hemporo ya iha way aposel.<pb/>


text:
Angkay hiyachi way inumchah hen anchi lagsak way ekatchéén Pentecostes, na-amongcha amin hen anchichay cha omafurot hen ihay faréy. 


text:
Yag hen hiyachi, wachaat agé hen ammag nan-uswar ad uchu way kaman séréd way fali, yag uray ah faréy way ini-inggawanchéén ammag chakar hen nagngarana. 


text:
Yachi yag wacha agé hen innilacha way kaman gilab chi apoy way niwa-at yag nènèchang an chicha amin. 


text:
Yag hiyachiyat agé yag wéhchiyén iné-égnanan hen Espiritun Apudyus hen hamhamàna yag inlugicha amin way manginyale hen alen hen safaliy henlomota way egad hen inidchat hen Espiritun Apudyus an chicha. 


text:
<pb/>Hen hiyachiy tempo, wachacha agé hen anchichay Judio way ammag chakar hen hamhamàcha an Apudyus way fummabréy ad Jerusalem way maid achicha narpowan ah tapen chi lota wat nankarakarase agé hen alecha. 


text:
Yachi way chengngarcha hen anchi chakar way nan-uswar, anchag enamongan hen anchi faréy way ini-inggawan hen anchichay cha omafurot an Jesus. Yag ancha amin ammag nascha-aw te wéhchiyén chana changrén hen anchi sigud way alena way cha iyalen peet hen anchichay cha omafurot. 


text:
Wat anchag nahahaang way térén yag chachan ahetennopà way mangaliyén, “Pakay cha nahha. Ay ammoh faéncha iGalilea amin chaha. 


text:
Te chitaawat wacha ay narpod Partia yad Media, ad Elam yad Mesopotamia, ad Judea yad Capadocia, ad Ponto yad Asia. 


text:
Ya wacha agé an chitaaw hen narpod Frigia, ad Pamfilia, ad Egipto ya anat agé hen tapena way narpo hen sakop Libia way nan-apet ad Cirene. Ya hen tapena an chitaaw agé narpod Roma 


text:
way siguchay Judio hen tapena ya faén Judio hen tapena ngém incha tommepon hen anchichay Judio. Yag wachacha agé an chitaaw hen narpod Creta yad Arabia. Wat uray ammag nankarakarase hen narpowantaaw, wéhchiyén chana chillu changrén hen anchi siguchay alena hen antoy chacha manaphapetan hen anchichay kahahaang way enammaan Apudyus.” 


text:
Wat amin hen anchichay na-among, ancha amin ammag nahaang way térén, yag chachaat agé epegwa way man-ahetennopà way mangaliyén, “Nokay lawatoh cha ma-ammaan no henon laychénay aryén.” 


text:
Ngém wachacha agé chillu hen tapena way cha mameloh an chicha way mangaliyén, “Ancha an nafutang lawa chaha.” Hen nensoplekaran Pedro mepanggép hen ummaliyan hen Espiritun Apudyus 


text:
<pb/>Hen hiyachi, tommàchég ah Pedro way nètàchégcha agé hen anchichay hemporo ya ihay ifana way aposel, yag annaat chakarén way mangaliyén, “Chàyu way sosnod way Judio ya chàyu amin way ininggaw ahtod Jerusalem, iyalenangnangyu ta papannaagényu paat hen antoy aryê. 


text:
Te awni yag ekatyuwén an-ani an nafutang. Ngém cha-an-ani angkay te ay ammoh wachay mafutang ah anat an cha mà-argaw. 


text:
Ngém na-ammaanto ah tommot-owaan hen imfafaggan hen anchi profeta way Joel ad namenghan hen nangimfag-ana hen alen Apudyus.<pb/> 


text:
Ekat Apudyusén, ‘Yato hen ammaà no umchah hen tempon hen anongoh hen ag-agaw, te an-og idchat hen Espiritù hen aminay tatagu hen antoy lota. Wat hen a-anàyu way larae ya fufae, epagngarcha hen epahpahmào an chicha. Ya hen anchichay finafallu, ilancha hen epàilà an chicha way kaman in-inép. Ya hen anchichay manakkorang, in-inpéncha agé hen epain-inép-o an chicha. 


text:
Te amin hen anchichay omma-abfurot an haén way larae man ono fufae, idchat-o hen Espiritù an chicha amin hen hiyachiy tempo ah mangempagngarancha hen epahpahmào an chicha.’ 


text:
Ekat Apudyus agéén, ‘Epàilà hen kaskascha-aw ad uchu ya umat agé hen antoy lota way hen usarê way mangempàila an cha nadchi wat chara ya apoy ya pararo way asok. 


text:
Yag ammag homelang hen init ya chumitak hen hérag way kaman chara yag anat umchah hen anchi omenpahaang ya omenpaégyat way ag-agaw way manguwisà hen aminay tatagu hen antoy lota.<pb/> 


text:
Ya umchah agé hen tempo way uray heno way tagu way manchawat an haén, wat hara-à hiya ah achina metap-aran.’ Yachi hen ensorat Joel ad namenghan.” 


text:
<pb/>Yachi yag entoroy Pedro way man-ale, ekatnéén, “Chàyu way kacharaà way ganà Israel, papannaagényu koma hen antoy ifagà mepanggép an Jesus way eNazaret. Te tenàchégan Apudyus hiya way ad uchu tot-owa hen narpowana way hen manot-owaanyu te inidchat Apudyus hen kafaelana way mangamma hen anchichay omenpahaang way kaskascha-aw. Yag innilayu met way enammaana chachi tot-owa, te enammaana hen sangwanantaaw. 


text:
Ngém ah Apudyus, ah tomoroyan hen hemhemmàna chillu way mekaman, wat emparufusna hen midchatan Jesus an chàyu hen nanelewanyu, wat chàyu hen nempapchit an hiya te inidchatyu hiya hen anchichay lawengay tatagu ta elansacha hen koros. 


text:
Ngém tàén natéy ah Jesus, nan-uchiyén Apudyus hiya chillu, wat annag enafà hen matéyan te achi mafalin way mepagud ah Jesus gapon natéyana. 


text:
Yachi hen laychénay aryén hen anchi ensorat David ad namenghan hen nangaryanéén,<pb/>‘Inni-ilà way wawà-acha ah Apudyus an haén way anà ammag achi iyang-anggayan, wat achiyà émég-égyat ah uray heno way mepasamak. 


text:
Wat anà ammag laylayad gapon hiyachi, ya karaylayad agé hen chà iyale, te tàén matéyà, sigurachuwà way kasenà chillu matagu. 


text:
Te innilà, Amay Apudyus, way achiyà iyanggayan an hea ad Hades way kawad-an hen natéy, ya achim agé eparufus hen mabruan hen achar-o, te haén, a-abfurotò hea. 


text:
Yag sigud way empaka-ammum an haén way matattaguwà ah ing-inggana. Yag gapo ta wawà-acha-a an haén, pararo hen laylayad-o.’ Yaha hen ensorat David ad namenghan.” 


text:
<pb/>Yachi yag entoroy Pedro way mangensoplekar, ekatnéén, “Sosnod, iyam-ammà way mangimfaga mepanggép hen ensorat apotaaw way David, te ilanyu ngén, tàén yachi hen ensoratna, faén chillu acharna hen anchi inyalena, te natéy met ah David yag nilufù ad namenghan wat étég hen anchi lufùna inggana ad uwan. 


text:
Ngém ah David, profeta way cha mangempacha-an hen mekaman ah pegwana wat annag iné-égnanan hen anchi empostan Apudyus an hiya, te ensapatan Apudyus an hiya way ah tapen chi ag-agaw, wacha hen ganàna way mantoray way kaman agé hen kenatorayna. 


text:
Wat na-awatan David way man-uchi hen anchi epalen Apudyus way mantoray wat yachi hen nangaryana hen anchi enalena way achi miyanggayan hen Cristu ad Hades way kawad-an hen natéy, ya achi agé mabrù hen acharna. 


text:
Wat hamham-ényu ngén,” way ekat Pedro, “te hen annay tagu way enalen David, hiya angkay ah Jesus way nan-uchiyén Apudyus. Yag tàchéganni amin way nan-uchi tot-owa, te inni-ilan paat hen matani. 


text:
Yag ad uwan, empangaton Apudyus ah Jesus way i tummùchu hen pachawananna, yag enawat agé Jesus hen anchi empopostan Amana way Apudyus way Espirituna. Wat hen antoy cha ma-ammaan ad uwan way chayu ilan ya chayu changrén, yato hen nangidchatan Jesus hen anchi Espiritun Apudyus an chàni. 


text:
Yag mepanggép hen anchi i tummùchu hen pachawanan Apudyus ad uchu, tàén ah David hen nangale, faén chillu acharna hen enalena, te enalenachi mepanggép an Jesus, ekatnéén,<pb/>‘Imfagan Apudyus hen anchi ap-apò way pangatowéna hiya way i tumutùchu hen pachawananna 


text:
<pb/>“Wat hiyachi,” way ekat Pedro, “amin-ayu way sosnod way Judio, masapor ma-awatanyu koma way ah Jesusanchi way enkorosyu, hiya angkay tot-owa hen anchi Cristu way empopostan Apudyus ad namenghan way umale, yag hiya hen piniyarna way man-ap-apon hen aminay egad.” 


text:
<pb/>Hen nangngaran hen anchichay na-a-among way tatagu hen aminay enalen Pedro, ammag nachoot hen hamhamàcha yag chachaat hanhanan an Pedro ya hen anchichay tapenay aposel way mangaliyén, “Wat nokay hen én-énnénni nò.” 


text:
Yag anat ekat Pedrowén, “Wéhchin chàyuwén masapor manchùgana hen anchi lawengay a-ammana ya anat mampafunyag ah mangafunana way ah Jesu Cristu hen omapowana, wat pakawanén Apudyus hen fasoryu yag idchatna hen Espirituna agé an chàyu, 


text:
te yaha chillu hen empopostan Amataaw way Apudyus way idchatna an chitaaw way Judio ya hen ganàtaaw ya uray hen anchichay anachawwéy way tatagu, te idchatna hen Espirituna hen aminay tatagu way penelena way omafurot.” 


text:
<pb/>Chuar hen imfagan Pedro hen nanginyam-ammaana way nangensoplekar hen anchichay na-a-among, yag intugunna agé an chicha way mangaliyén, “Afurotonyuto ta ilisiyanyu hen kachusaan hen anchichay lawengay tatagu.” 


text:
Yachi yag anchag chuar hen anchichay nangafurot hen imfagan Pedro, yag anchaat mampafunyag hen hiyachiy ag-agaw, wat émméy ah toronlifu hen anchichay netape hen anchichay omma-abfurot an Jesus. 


text:
Yag empapatecha way mangachar hen intudtuchun hen anchichay aposel, yag nètempoyugcha hen anchichay cha omafurot way cha i mìluwaluwaru ya nan-ahe-è-èancha hen manmanma-ancha hen natéyan Jesus. Hen enkaman hen anchichay cha omafurot 


text:
<pb/>Hen yachiy tempo, chuar hen cha enammaan hen anchichay aposel way kaskascha-aw ya sinyar, wat nahahaangcha hen aminay tatagu. 


text:
Ya amin hen anchichay cha omafurot, anchag nantetempoyugun hen hamhamàcha, wat hen kok-owan hen ihéén kok-owacha amin. 


text:
Te no elaocha hen lotacha ya kok-owacha, wat anchag iwaras hen laona hen aminay ifacha way egad hen masaporcha. 


text:
Yag enag-agaw agéén chacha ma-amoamong ah Templo way manayaw an Apudyus. Yag chacha agé man-ahe-è-èan ah afarfaryancha te ammay hen hamhamàcha ya pararo hen laylayadcha, 


text:
ya chacha amin chayachayawén ah Apudyus. Yag hen anchichay tapenay tatagu, chacha agé rispituwén chicha. Yag enag-agaw agéén wachacha hen anchichay cha mahara-an way cha etapetapen Apudyus an chicha.<pb/>


text:
Angkay hen-argawan way fummatangan, cha mane-ed cha Pedro an Juan way éméy ah Templo way i mìluwaru, te yachi chillu hen tempon hen manluwaruwan. 


text:
Yag hen hiyachi, wacha agé hen ihay am-ama way nisissigud hen penelayna wat achi makacharan. Wat enag-agaw way cha iyéy hen tatagu hiya hen iggaw hen anchi chakaray hawang hen Templo way ekatcheen “ka-ammayan way hawang,” way yachin annag tumutuchuwan way chan pap-alemmos hen anchichay cha hénggép. 


text:
Angkay hiyachi way innilana cha Pedro an Juan way cha hénggép ah Templo, chan ochaw ah eka-asecha an hiya. 


text:
Ngém ekat Pedrowén, “Maid tot-owa pelakni, ngém hen wacha an chàni, yachi hen etorongni an hea. Wat gapo hen kafaelan Jesu Cristu way eNazaret, hen ifagani an hea, ta maka-an hen annay penelayno, wat tomàchég-a yag nanaran-aat.” 


text:
Yag anat égnan Pedro hen awanay limana way mempatàchég, yag ammagat agég pommegsa hen he-en hen anchi nappelay 


text:
wat ammag lommagtò way tomàchég yag nanaranat, yag anat mì-ighép ah Templo way chan teptepor ya chan lagragtò way manayaw an Apudyus. 


text:
Yag hen nangenlasinancha way hiya peet hen anchi nappelay way palemmos way tummùtchu hen anchi ka-ammayan way hawang hen Templo, anchag nahahaangay térén gapo hen anchi na-ammaan an hiya. Hen intudtuchun Pedro hen anchichay tatagu ah Templo 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way ammag pommapaud hen anchi nappelay an cha Pedro an Juan ah layadna, anchag hetatagtag hen anchichay chuaray tatagu ah haangcha way i mangamong an chicha hen anchi chakaray fangsar hen Templo way ekatchéén “fangsar Solomon.” 


text:
Yag hen nangil-an Pedro hen chacha mangamongan an chicha, annaat ekaten, “Sosnod way ganà Israel, pakay mahahaang-ayu mepanggép hen antoy na-ammaan. Ya pakay anyug féféttékgén chàni. Ay ammoh ekatyuwén hen kafaelanni hen nanga-an hen penelay hen antoy tagu ono gapoh kaenammayni. 


text:
Faén, te ah Apudyus hen nanga-an way hiya hen chinayaw hen anap-otaaw way cha Abraham an Isaac yah Jacob ya amin hen anchichay tapenay anap-otaaw ad namenghan. Yag ad uwan, kena-anna hen penelay hen taguwanto ah mangil-anyu hen kena-apudyus hen anàna way Jesus. Ngém chàyu, anyug empatelew hen hiyachiy anana hen anchichay o-okom yag incheremyu an Pilato, yag tàén ekat Pilatowén laychéna way mangemparufus, an-ayug ommachi way iggay mangimfilang an hiya. 


text:
Wat tàén ammag ammay way tagu ah Jesus way maid poros fasorna, anyug iggay chillu mangiggéén te hen ihaat agéy pommatéy hen lenyadyu way meparufus. 


text:
Wat anyug empapchit hen anchi pongar hen mannanayun way ataguwan ngkm nan-uchiyén Apudyus chillu hiya. Yag chàni, tàchéganni way tot-owa amin chato te innilan paat hen matani hiya hen nan-uchiyana. 


text:
Wat hen antoy nappelay way chayu ilan way enlasinyu chillu, naka-an hen penelayna yag ommorhe gapo hen kafaelan Jesus, wat amin way anyuwat innila way nekaman hen sangwananyu, na-ammaan yanggay gap0 ta chani manokchun ah Jesus, ya chani agé manchinlan hen kafaelana.” 


text:
<pb/>“Ngém sosnod, innilani met chillu way amin way enammaanyu an Jesus ya umat agé hen enammaan hen anchichay anap-otaaw, enammaanyu amin chachi yanggay gapo ta iggayyu enlasin way hiya peet hen anchi empalen Apudyus. 


text:
Yag imfafaggan Apudyus chillu ad namenghan way empaka-ammun hen anchichay profetana way masapor mapap-aligatan ya mepapchit hen anchi epalena way Cristu. Wat hen enkamanyu, yachi hen tommot-owaan hen anchi imfagan Apudyus. r 


text:
Wat ad uwan, masapor mamfafawiayu ya manhagong-ayu an Apudyus ta pakawanena hen fasoryu. Yag no yachi agé, 


text:
papegséén Apudyus hen hamhamàyu, yag kasenna agé chillu epale ah Jesus te hiya chillu hen anchi chinuchuttokana way mantoray an chitaaw. 


text:
Ngém masapor i-inggaw ah Jesus ad uchu ingganah umchah hen anchi tempon hen manginyam-ammaan Apudyus hen egad way yachi chillu hen empasorat Apudyus ad namenghan hen anchichay profeta. 


text:
Te hen ensorat apotaaw way Moses ad namenghan ekatnéén,<pb/>‘Ah pegwana, epalen Apotaaw way Apudyus hen ihay profeta way kaman an haén way hiya hen kacharaanyu way Judio. Yag masapor afurotonyu paat hen aminay ifagana. 


text:
Yag heno way tagu way annag achi afuroton hen ifagan hen hiyachiy profeta way epalen Apudyus, ammag mesena hen tatagun Apudyus yag netap-ar.’ Yachi hen ensorat Moses.” 


text:
<pb/>Yachi yag entoroy Pedro agé way mangaliyén, “Amin hen anchichay profeta ad namenghan, nanepod an Samuel inggana hen amin anchichay cha nan-eppaepparég way profeta, imfafaggacha amin way ma-ammaan hen antochay cha ma-ammaan ad uwan. 


text:
Yag amin way empopostan Apudyus way ensorat hen anchichay profetana, nepoposta chachi amin an chitaaw way ganàcha. Wat chitaaw, meawataaw hen entorag Apudyus hen anchichay anap-otaaw ad namenghan, kaman hen anchi imfagana an Apo Abraham. Te hen imfagana an Abraham, ekatnéén, ‘Hen ganano, hen mepàwaan hen torong-o hen egachay tatagu hen antoy lota.’ 


text:
Wat yaha, chitaaw way Judio hen pés-éy nempaliyan Apudyus hen anàna way Jesus ah matorongantaaw ya ah mabindisyunantaaw ta manchùgantaaw hen chataaw ammaan way laweng.”<pb/>


text:
Angkay hiyachi way é-éttég cha Pedro an Juan way chan tudtuchu hen anchichay tatagu. inumchahchaat hen tapenay papachi ya Saduceo ya anat hen anchi ap-apon hen guwarcha ah Templo. 


text:
Yag anchag ommaningarngar an cha Pedro te chacha itudtuchu way nan-uchi ah Jesus way yachi ano agé hen manot-owaan hen man-uchiyan hen aminay natéy ah pegwana. 


text:
Wat anchag tenelew chicha, yag gapo ta cha madhém, imfarudcha chicha ingganah mawakas ta anchaat ano ichéreé. 


text:
Ngém uray hiyachi hen nekaman, chuar chillu hen ommafurot hen anchichay nanangngar hen intudtuchun cha Pedro mepanggép an Jesus. Wat hen filang hen anchichay larae yanggay way ommafurot wat émméychah lemanlifu. 


text:
<pb/>Angkay nawakas, na-amongcha ad Jerusalem hen anchichay anap-apon hen Judio ya anam-ama way ponò ya anat hen anchichay siguchay cha mintudtuchu hen orchin Moses. 


text:
Yag nìya-among agé hen anchi kangatowanay pachi way ah Annas ya anat agé hen anchichay ahimfafaryanna way cha Caifas an Juan yah Alejandro ya hen anchichay tapenay ahimfafaryanna agé. 


text:
Yachi yag empa-ayagcha cha Pedro an Juan yag empasangocha way mamistigar way mangaliyén, “Heno ay paat hen nangchat hen kafaelanyu way mangamma hen anchi enammaanyu, yag heno ay paat agé hen nangchat hen lébféngyu way mangamma.” 


text:
<pb/>Yachi yag sommongfat ah Pedro way iné-égnanan hen Espiritun Apudyus hen hamhamàna yag ekatnéén, “Chàyu way anap-apo ya anam-ama way ponò, 


text:
ay hen chayu mamistigaran an chàniyat gapo hen natorongan hen anchi nappelay ya hen naka-anan hen penelayna. 


text:
Te no yachi, ma-awatanyu amin koma, ya ma-awatan koma agé hen aminay tapen hen sosnodtaaw way ganà Israel way gapo hen kafaelan Jesu Cristu way eNazaret, wat yachi hen naka-anan hen penelay hen annay tagu way tommatàchéganna hen henagongyu. Te ah jesusanchi, hiya hen anchi emparansayu hen nangempapchitanyu. Ngém nan-uchiyén Apudyus hiya chillu. 


text:
Ya hiya agé hen niyaligan hen anchi nesosorat way enalen Apudyus way ekatnéén,<pb/>‘Hen anchi fato way enachin hen anchichay chan sà-ad ah faréy way ekatchéén maid sérfina, ammag hiyachiyat agé peet hen anchi kapatpatigan way mepégnad.’ 


text:
Yaha hen nesosorat, wat maid paat kasen makaharà an chitaaw no faén yanggay hiya, te maid kasen empalen Apudyus hen antoy aminay lota ah makafael way manarà hen tatagu ah achicha metap-aran no faén yanggay ah Jesus.” 


text:
<pb/>Amin hen anchichay o-okom way konsel, anchag nahahaang way nangila hen kenatorod cha Pedro an Juan, yag kaskasen hen nangawatancha way maid sa-adcha ya iggaycha amin nan-us-uswila, wat yachi hen nangenlasinancha way chicha peet hen cha netnonetnod an Jesus. 


text:
Wat ammag netopò hen cha aryén hen anchichay konsel way maid kasencha minchur-ayan te wacha agéhchi hen anchi nappelay way nètatàchég an cha Pedro way naka-an hen penelayna. 


text:
Wat hen enkamancha, empaghadcha cha Pedro an Juan ya hen anchi anat naka-an hen penelayna, yag anchaat man-ahetoptopà way mangaliyén, 


text:
“Nokay ngata hen ekamantaaw an chicha nò, te nanchinngar met hen aminay tatagu ahtod Jerusalem hen anchi enammaancha way kaskascha-aw, wat achi tot-owa mafalin way mahootan. 


text:
Wat hen ekamantaaw, ta achi koma komaskasen hen mahaphapetan hen anchi nekaman, antaaw ammag warnengén chicha ta achicha kasen epegpegwa way mangale hen ngachan Jesus hen uray heno way tatagu.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag kasencha empa-ayag chicha yag imfagacha way masapor etagaycha paat way mangintudtuchu mepanggép an Jesus, ya achicha agé paat cha ar-aryén uray hen ngachanna. 


text:
Ngém senongfatan cha Pedro an Juan chicha way mangaliyen, “Oo a, ngém ifagayu kaỳ no heno hen laychén Apudyus, ay laychénay afurotonni chàyu ono hiya hen afurotonni. 


text:
<pb/>Yachi yag enkaskasen hen anchi konsel way manéngténg an chicha ta iginangcha yag anchaat eparufus, te achicha maka-anap ah ustoy lason ah manusaancha an chicha, te amin hen anchichay na-among way tatagu, chacha amin chayawén ah Apudyus gapo hen anchi na-ammaan. 


text:
Yag hen anchi tagu way nappelay way nanepod hen nataguwana ingganan naka-anan hen penelayna, nasorok ah opatporo hen tawénna. Hen nanchawatan hen anchichay cha omafurot ah torod an Apudyus 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way neparufus cha Pedro an Juan. namfangadcha hen anchichay ifacha, yag henaphapetcha amin hen imfagan hen anchichay anap-apon hen pachi ya anam-ama way ponò. 


text:
Wat hen nangngaran hen anchichay cha omafurot hen henaphapet cha Pedro, émméhà-an hen hamhamàcha way manluwaru way mangaliyén, “Heay Apudyus way Aponi, hea hen nangamma hen egachay wacha ad uchu ya hen antoy lota ya hen fayfay, ya amin way ininggaw. 


text:
Ya hen Espiritum hen nangempahpahmà hen anchi omma-abfurot an hea way Aponi way David hen nangaryanéén,<pb/>‘Pakay hen anchichay faén Judio way anchag oma-anningarngar, ya umat agé hen anchichay Judio way anchag manchinar way komontara an Apudyus ah maid kawanwanina. 


text:
Ya hen anchichay a-are hen antoy lota age, nansasagganacha, wat nètetempoyugcha amin hen anchichay toray te hen ekatcha, afaéncha koma ah Apudyus ya hen anchi Cristu way empalena way mantoray.’ 


text:
Amani way Apudyus, tommot-owa hen anchi ensorat David ad namenghan te nìya-amongcha ahtod Jerusalem cha Are Herod an Poncio Pilato yag netapecha hen anchichay faén Judio ya anat agé hen anchichay ahentaguni way Judio. Wat niya-amongcha amin way nètemfuruy way komontara an anàno way Jesus way maid fasfasorna way empalem hen antoy lota way mantoray. 


text:
Yag amin way ekatchéén ammaancha, yaha peet hen imfafaggam way ma-ammaan, te yaha hen hehemmàno chillu. 


text:
Wat ad uwan, heay Apudyus way Aponi, changrém hen annay chacha iyég-égyat an chàni, yag idchatno an chàni way chan sérfi an hea hen kaskasen way torodni way mangintudtuchu hen alem. 


text:
Yag epàilam hen kafaelam way manga-an hen saket, ya ammaam agé hen kaskascha-aw hen mangimfag-anni hen torong hen anchi mannakafael way anàno way Jesu Cristu way maid fasfasorna.” 


text:
Angkay hen hiyachi way narpas hen nanluwaruwancha, ammag nanyuhawat agé hen anchi faréy way na-a-ammongancha, yag inégnanan hen Espiritun Apudyus hen hamhamàcha wat anchag tommorod tot-owa way mangimfaga hen alen Apudyus way maid ég-égyatcha. Hen enkamancha way man-ahetennorong 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, amin hen anchichay cha omafurot an Jesus, ammag napapchong hen hamhamàcha amin way maid iha ah mangaliyén awana yanggay hen kok-owana te anchag awa amin. 


text:
Ya hen anchichay aposel agé, inidchat Apudyus hen chakaray kafaelancha way manàchég hen anchi nan-uchiyan Apo Jesus. Yag amincha, henahallimunan Apudyus chicha amin. 


text:
Yag maid agé cha makok-orangan ah iha an chicha gapo ah masapor, te hen anchichay wacha hen lotana ya faréyna, elaocha ayén inidchatcha hen laona 


text:
hen anchichay aposel. Yag hen anchichay aposel agé, chacha epayàchang hen hiyachiy torong hen heno way makasapor an chicha. 


text:
<pb/>Wacha hen ihay tagu way a h Jose hen ngachanna way niyanà ad Chipre way hiya hen ihay ganà Levi, yag ngenadnan hen anchichay aposel hiya ah Bernabe way hen laychénay aryén, “omenpas-ém.” 


text:
Yag hen hiyachi, wacha agé hen ihay tagu way ah Ananias hen ngachanna ya anat ah Safira way ahawana way nangenlao hen tapen hen lotacha. 


text:
Ngém cha Ananias, nantempoyugancha way hen-ahawa way mangenhoot hen tapen hen laona, yag anchaat iyéy hen anchi tapena hen anchichay aposel way yachi yanggay ano hen laon hen lotacha. 


text:
Ngém ekat Pedro an hiyéén, “Pakay emparufusno ah Chumunyu way mangawis hen hamhamàno ah mangétkétmam hen Espiritun Apudyus way mangenhoot hen tapen hen laon hen anchi lotayu. 


text:
Te kok-owayu met hen anchi lotayu ya anyuwat elao. Yag yachi way nelao, pelakyu chillu hen anchi laona. Wat pakay im ehoot hen anchi tot-oway laona nò way pakay yaha hen hemhemmàno ah ammaam. Te faén angkay tatagu hen nankétmam te ah Apudyus.” 


text:
Yag hen nangngaran Ananias hen anchi enalen Pedro, ammag narangad yag natéy. Wat ammag pararo hen égyat amin hen anchichay tatagu way nangngar hen na-ammaan. 


text:
Yachi yag hinénggépcha hen anchichay finafallu way i mangara hen anchi natéy yag finunifunancha yag anchaat i ilufù. 


text:
<pb/>Angkay nanlooh hen toroy uras ménat yag hinénggép ah Safira way ahawan hen anchi natéy way cha-anna ma-ammuwan hen na-ammaan an ahawana. 


text:
Yag ekat Pedro an hiyéén, “Ay anggay yanggayto hen enawatyu way laon hen anchi lotayu.” “Oo, anggayha hen laona,” way ekatna. 


text:
Yag anat ekat Pedrowén, “Pakay inyu nantempoyugan way hen-ahawa way mamadpachas way manlokop hen Espiritun Apudyus. Ilam ngén, annachayan way naway hen anchichay i nanginlufù an ahawam, wat icha-a angkay ilufù agé.” 


text:
Yag chaat agé marangad way matéy. Angkay hiyachi way kasencha hinénggép hen anchichay finafallu, innilacha way natéy agé ah Safira, yag anchaat iyéy way i manginlufù hen anchi lufù ahawana. 


text:
Wat amin hen anchichay cha omafurot ya anat agé hen amin anchichay tapena way cha nangngar, pararo hen égyatcha amin hen anchi na-ammaan. Hen kaskascha-aw way enammaan hen anchichay Aposel 


text:
<pb/>Hen hiyachiy tempo, ammag chuar hen kaskascha-aw way cha enammaan hen anchichay aposel ah mangil-an hen tatagu. Ya amin hen anchichay cha omafurot, chacha ma-amoamong hen anchi chakaray fangsar hen Templo way ekatchéén “fangsar Solomon.” 


text:
Ngém hen anchichay tatagu way cha-an omafurot, tàén chacha rispituwén hen anchichay cha omafurot, émégyatcha chillu way miyahrang an chicha. 


text:
Ngém chacha chillu matapyatapyan hen anchichay cha omafurot an Apo Jesus, wat chacha chumuachuar hen finufae ya lenarae. 


text:
Yag gapo hen cha ammaan hen anchichay aposel, cha iyéy hen tatagu hen anchichay chan saket way mangempapabfég hen penget hen korsa ah mangi-ihhéchancha hen manlawhan Pedro. Te hen ekatcha, uray lawa ammag milichaw hen à-ahon Pedro wat maka-an hen saketcha. 


text:
Yag ummalecha agé hen chuaray tatagu way narpo hen anchichay fabréy way sakopon hen Jerusalem way chacha agé inyale hen anchichay chan sasaket ah mangempaka-anancha hen saket ya ah mangempaparyawancha hen nihuhurug way ongtan. Wat amin way ummale, natorongancha amin. Hen napaligatan hen anchichay aposel 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, hen anchi kangatowanay pachi ya anat hen amin anchichay ifana way ekatchéén Saduceo, ancha ammag cha ma-apés hen anchichay aposel, 


text:
Ngém hen hiyachiy lafi, émméy hen ihay anghel Apudyus hen anchi pagfaruchan yag finùtana hen anchi hawang, yag annaat etnod hen anchichay aposel way lomayaw, yag annaat ifaga an chicha way mangaliyén, 


text:
“In-ayu ta éméy-ayu ah Templo way i mangintudtuchu hen tataguhchi hen amin way mepanggép hen anchi mannanayun way ataguwan way marpon Jesu Cristu.” 


text:
Yachi yag enafurot hen anchichay aposel hen nifaga an chicha. Wat yachi way pommaway, émméycha ah Templo yag inlugicha way mantudtuchu. Angkay hiyachi agé, hen anchi kangatowanay pachi ya hen anchichay ifana, empa-ayagcha amin hen anchichay anam-ama way ponò hen Judio way ekatchéén konsel, yag anchaat i epa-ara hen anchichay farud way aposel ah pagfaruchan ta uwiséncha koma chicha. 


text:
Ngém hen émméyan hen anchichay i mangara an chicha, ammag maidchaat agé hen anchichay farud. Wat namfangadcha yag henaphapetcha hen anchichay konsel way mangaliyén, 


text:
“Hen inumchahanni ah pagfaruchan, ammag nau-umfan met ya natotorfekan agé hen anchi hawangna ya wawà-achacha amin hen anchichay chan guwarcha, ngém yachi way finùtanni, ammag maid eng-engngawan chi tagu ah pagfaruchan.” 


text:
Hen nangngaran hen anchichay anap-apon hen papachi ya hen anchi ap-apon hen guwarcha hen Templo hen yachiy na-ammaan, anchag cha anapén ah hamhamàcha no heno kay hen émméyan hen anchichay nifafarud. 


text:
Yag hen hiyachi, inumchahat hen ihay tagu yag imfagana way mangaliyén, “Wachacha angkay ah Templo hen anchichay tatagu way imfarudyu way chacha tudtuchuwan hen anchichay cha ma-among way tatagu ahchi.” 


text:
Wat hiyachi yag enayagan hen anchi ap-apon hen guwarcha hen anchichay ifana yag incha kasen innara hen anchichay aposel. Ngém inyam-ammacha way nangara an chicha, te chacha émégyat hen anchichay tatagu, te awni yag wachay ma-akar yag finuntòcha chicha. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way inighépcha hen anchichay aposel way mangempasango hen anchichay konsel, inlugin hen anchi kangatowanay pachi way mamistigar an chicha, ekatnéén, 


text:
“Apay henon chayu amma-ammaananna way anni met ammag tenlén paat way mangempawa hen mangintudtuchuwanyu hen mepanggép hen anchi taguwanchi yag chayuwat agé ichaggat ingganah nanchinngar amin ahtod Jerusalem. Ya am-améd te chayu chagtén way mangaliyén chàniyat agé hen nangempapchit an hiya.” 


text:
<pb/>Yachi yag sommongfat ah Pedro ya hen anchichay ifana way aposel way mangaliyén, “Masapor afurotonni chillu hen laychén Apudyus, tàén faénchi hen laychén hen tatagu. 


text:
Te ah Apudyus way chinayaw hen anchichay anap-otaaw ad namenghan, nan-uchiyéna angkay ah Jesus way empapchityu hen nangemparansaanyu hen koros. 


text:
Ngém empangaton Apudyus hiya way i nichapat ah pachawananna ad uchu way ah Jesusanchi, hiya hen ap-apo ya omenharà. Enammaan Apudyus amin chaha ah mawayaantaaw way ganà Israel way mamfafawi ah mapakawanan hen fasortaaw. 


text:
Yag chàni way aposel, tàchéganni hen katot-owan amin chachi way yachi agé hen afunan hen Espiritun Apudyus, way hen Espirituna, hiya hen idchat Apudyus way mìyachar hen heno way omafurot an hiya.” 


text:
<pb/>Angkay hen nangngaran hen anchichay konsel hen enalen cha Pedro, anchag ommaningarngar way térén wat maid kasen mamosposancha no achicha an pédtén chicha. 


text:
Ngém hen hiyachi, wachan iha an chicha way ah Gamaliel hen ngachanna. Fariseo ah Gamaliel way ihay siguchay cha mintudtuchu hen orchin Moses, ya ririspituwén hen aminay tatagu hiya. Yachi yag tommàchég ah Gamaliel yag imfagana way mepaghadcha hen anchichay aposel te wachan ifagana hen anchichay ifana way nan-angato. 


text:
Angkay nighadcha hen anchichay aposel, yag anat mantugun ah Gamaliel way mangaliyén, “Sosnod-o way ganà Israel, masapor angkay ar-arwachantaaw hen chataaw ekaman hen annachay tatagu. 


text:
Ta paniyê hen inummat. Hamham-ényu ngén hen anchi ar-argaw way wachan fummùnag way ihay tagu way ah Teudas hen ngachanna. Yag ah Teudasanchi, emparangna hen acharna ah nangato wat sommorotcha an hiya hen opatgasot way tatagu. Ngém yachi way na-awni, ammag napchit ah Teudas yag anchag nawawan amin hen anchichay pasorotna, wat ammag maid tommoroyan nadchi. 


text:
Angkay narpas agéchi, yag fummùnag agé ah Judas way iGalilea hen tempon hen nepalestaan hen tatagu. Yag ah Judas agé, enawisna hen anchichay tatagu way sommorot an hiya agé. Ngém angkay na-awni yag napchit agé, wat niwaràcha amin agé hen anchichay pasorotna. 


text:
Wat hiyachi, hen itugun-o an chitaaw, yassa ud-ay ta uray maid ammaantaaw an chicha ta egadcha. Te no an yanggay hamhamà hen tatagu hen narpowan hen anchi chacha ammaan ya chacha itudtuchu, kapeletan way maumah way achi metoroy. 


text:
Ngém no ngay ah Apudyus tot-owa hen narpowana, achitaaw angkay chillu maka-afà an chicha te ammoh wachay mangontara an Apudyus.” Angkay hiyachi way enafunan hen anchichay konsel hen tugun Gamaliel, 


text:
yag anchaat epa-ayag hen anchichay aposel yag empahapratcha yag anchaat térnén way mangempawa hen kasencha mangintudtuchuwan hen mepanggép an Jesus, yag anchaat eparufus chicha. 


text:
Yag hen anchichay aposel, ammag amchan hen laylayadcha hen lommayawancha hen anchichay konsel te imfilang Apudyus chicha ah wachan karébféngan, way mapàgang gapon Jesus. 


text:
Wat entoroycha chillu way enag-agaw way cha émé-éméy ah Templo ya hen fafaréy hen tatagu way i mangintudtuchu hen anchi ammayay chamag mepanggép an Jesus way hiya, ummale hen antoy lota way mantoray.<pb/>


text:
Angkay hiyachi way chacha chumuar hen anchichay cha omafurot an Jesus, ammag narmu hen chacha mansosongelan, te hen nekaman, hen anchichay Judio way Griego hen alecha, chacha mè-esngel hen anchichay nachachà-an way Judio ad Jerusalem. Yag hen lilicha, ekatchéén cha miyang-anggayan ano hen anchichay ifacha way nà-amfaro hen cha miwarasan hen torong ah ka-arga-argaw. 


text:
Angkay hiyachi, nampametencha hen anchichay hemporo ya chuway aposel, yag enayagancha amin hen anchichay cha omafurot yag imfagacha way mangaliyén, “Achi koma mafalin way iyanggayanni way mangempagngar hen alen Apudyus ta hen manginwarasan hen torong hen atenglénni. 


text:
Wat hen ekamanyu sosnod, anyu komag chutokan hen pituy larae an chàyu way matalekyu way innilayu way iné-égnanan hen Espiritun Apudyus hen hamhamàna ya na-adchan agé ah kenaraeng, ta piyarénni chicha ta egadcha hen antoy problema, 


text:
<pb/>Hiyachi yag enafunan amin hen anchichay cha omafurot hen imfagan hen anchichay aposel, wat chinutokancha hen anchi pitu way hen iha, ah Esteban way chinumgat way térén hen afurotna ya iné-égnanan hen Espiritun Apudyus hen hamhamàna. Ya hen anchichay tapena way chinutokancha agé, wat cha Felipe, Procoro, Nicanor, ah Timon, ah Parmenas ya anat ah Nicolas way iyAntiokia way faén Judio ngém an tommepon hen Judio. 


text:
Yachi yag empasangon hen tatagu hen anchichay pitu hen anchichay aposel, yag hen anchichay aposel, inchàépcha hen limacha hen anchichay nachutokan way manginluwaru an chicha. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way cha mepagngapagngar hen alen Apudyus, wat chacha agé chumuachuar hen anchichay cha omafurot ad Jerusalem way uray hen anchichay pachin hen Judiowén chuarcha agé hen ommafurot an Jesus. Hen nanelewancha an Esteban 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, ah Esteban, binindisyunan paat Apudyus hiya ya inidchatna hen kafaelana way mangamma hen kaskascha-aw hen chana manorongan hen tatagu. 


text:
Ngém wachacha hen anchichay komontara an Esteban way chichachi hen anchichay Judio way achi mangafurot an Jesus way sommorot hen ihay semfa-an hen Judio way ekatchéén Libértin. Yag narpocha ah safaliy fabréy way eCirene hen tapena ya iyAlejandria hen tapena. Wat chicha ya anat agé hen tapen hen Judio way narpo hen provinsiyan hen Cilicia ya Asia, inlugicha way manngel an Esteban. 


text:
Ngém anchag achi makasokok an hiya te inidchat hen Espiritun Apudyus hen kenaraengna way somongfat. 


text:
Wat enaparancha hiya way incha penasoksokan hen tatagu ta ilémrémcha way mangaliyén, “Chengngarni angkay hen annay taguwanna way chana kontaréén ah Apudyus ya ah Moses way apotaaw.” 


text:
Yachi yag ammag nasubsufan tot-owa hen hamhamà hen anchichay tatagu way nangngar, ya umat agé hen hamhamà hen anchichay anam-ama way ponò hen Judio ya hen anchichay siguchay cha mintudtuchu hen orchin Moses. Wat incha tenelew ah Esteban way i mangempasango hen anchi konsel. 


text:
Yachi agé yag empa-ayagcha hen anchichay mangempafasor ah kétém, wat anchag namparang way mangaliyén, “Ammag achi somarcheng hen antoy tataguwanto way cha mangsomangsot hen anchi na-apudyusan way Templotaaw ya hen orchintaaw way ensorat Moses. 


text:
Yag chengngarni agé hen anchi enalena way chaelén ano Jesus way eNazaret hen anchi Templotaaw ya falewana agé hen gagangaytaaw way intudtuchun Moses ad namenghan.” 


text:
Yachi way enalechachi, yag ammag finéfétég hen anchichay konsel ah Esteban, ya chaat agé mamfalew hen féharna hen nangi-il-ancha, te ammag kommaman hen féhar hen anghel.<pb/>


text:
Angkay hiyachi yag ekat hen anchi kangatowan way pachi an Esteban way mangaliyén, “Ay tot-owa hen annay chacha epafasor an hea.” 


text:
Yag anat somongfat ah Esteban way mangaliyén, “Chàyu way anap-apo ya sosnod, pangpanga-aseyu koma ta changrénà. Ad namenamenghan hen kawad-an hen apotaaw way Abraham ad Mesopotamia way cha-anna fumabréyan ad Haran, nampàila hen anchi machachayaw way Apudyus an hiya. 


text:
Yag imfagana way mangaliyén, ‘Lomayaw-a, Abraham, ya taynam hen annachay totorangno ya hen annay lotam ta in-a fumabréy hen safaliy lota way itudtuchù an hea.’ 


text:
Yachi yag lummigwat tot-owa cha Abraham yag tenaynancha hen anchi lotacha ad Caldeo way incha fummabréy ad Haran ingganah natéy ah amana. Yag angkay natéy ah amana, kasen imfagan Apudyus way kasencha man-aton, wat yachi hen ummaliyancha hen antoy lota way ini-inggawantaaw ad uwan. 


text:
Hen hiyachiy tempo, maid poros inidchat Apudyus an cha Abraham ah uray lawa aket hen antoy lota, te anna yanggay an emposta way man-awan Abraham ya hen anchichay ganàna hen amin antoy lota. Ngém hen anchi nangempostaan Apudyus an nadchi an Abraham, maid pay anàna. 


text:
Ngém hen imfagan Apudyus an Abraham, ekatnéén, ‘Umchah hen tempo way mamfunagcha hen anchichay ganàno ah achawwéy way lota way awan hen safaliy tatagu. Wat anchag mamfalin ah alepan hen hiyachiy fabréy ya mapap-aligatancha ah opatgasot way tawén. 


text:
Ngém hen karpasana, an-og uwisén hen anchichay mangen-alepan hen anchichay ganàno, wat yachi hen lomayawancha ahchi yag kasencha mamfangad hen antoy lota ta ahto chillu hen manayawancha an haén.’ 


text:
Yaha hen imfagan Apudyus an Abraham, yag annaat ifaga agé way masapor mamarkaancha hen larae ah kasinyarancha way chacha afuroton hen anchi torag Apudyus an chicha. Yachi yag menarkaan tot-owa Abraham hen anchi anat niyanà way anàna way ah Isaac hen anchi ma-awaru way ag-agawna. Yag kaman agéhchi hen enkaman Isaac hen anchi anat niyanà way anàna way ah Jacob. Ya ah Jacob agé, yachi agé hen enkamanna way nanmarka hen anchichay hemporo ya chuway a-anàna way chichachi hen nanlapowantaaw.” 


text:
<pb/>Entoroy Esteban way nangenpacharan hen chana aryén, ekatnéén, “Hen anchichay anap-otaaw way a-anà Jacob, gapo ta amchan hen apéscha hen anchi enawchicha way Jose, wat anchag enlao hiya ah para alepan hen anchichay iyEgipto. Ngém nawawà-acha ah Apudyus an Jose, 


text:
yag henara-ana hiya hen aminay ligatna. Yag hen nepasangowana hen anchi Are ad Egipto, tenorongan Apudyus hiya yag inidchatna agé hen kenaraengna wat ammay hen enkamkamanna. Wat enlaychan Are hiya yag annaat chutokan hiya ah manggubérnador hen aminay fabréy ad Egipto, yag empafiyangna agé an hiya way mangi-ila hen aminay kok-owana.” 


text:
<pb/>“Angkay hen hiyachiy tempo, nabtel hen aminay lota ad Egipto ya umat agé ad Canaan way ininggawan hen anchichay anap-otaaw, wat napaligatancha way térén hen aminay tatagu hen hiyachiy tempo, yag ammag maid manòmonan hen anchichay anap-otaaw ah anéncha. 


text:
Yachi yag chengngar apotaaw way Jacob way wacha peet hen ma-an ad Egipto wat empaligwatna hen a-anàna way i manòmon ahchi. Wat yachi hen anchi pés-éy émméyan hen anap-otaaw ad Egipto.” 


text:
<pb/>“Angkay hiyachi, hen anchi pegwan ayancha ad Egipto, empaka-ammun Jose hen acharna hen anchichay papangorowana te cha-ancha enlasin hiya. Wat yachi hen nangammuwan Are ad Egipto hen anchichay ahimfafaryan Jose. 


text:
Yachi yag anat epa-ayag Jose ah amacha way Jacob ya hen sosnodna ya amin hen anchichay ahimfafaryancha, ta umalecha amin way fumabréy ad Egipto, wat émméycha ah pitunporo ya lemay tatagu amin. 


text:
Yag no ay matéy hen anchichay anap-otaawén, imfangad hen a-anàcha hen acharcha ad Sikem way manginlufù way mangentape hen tongarcha hen anchi lufù way lenàwan hen apotaaw way Abraham ah kamanay pelak hen anchichay a-anà Hamor.” 


text:
<pb/>“Angkay hiyachi way tég-angay hen mangammaan Apudyus hen anchi empopostana an Abraham, anchag chummuar way térén hen anchichay ganàna way anap-otaaw ad Egipto. 


text:
Yag hen hiyachiy tempo, tummùchu hen ihay Are way maid innilana hen mepanggép an Jose ad namenghan. 


text:
Wat hiya, ammag nasilib hen aminay chana ekamkaman, yag anna agég èmehan hen anchichay anap-otaaw way annag penap-aligat chicha yag annaat peletén chicha way mangentap-ar hen anchichay anat niyanà way a-anàcha ta matéycha. 


text:
Yag hen hiyachiy tempo hen niyana-an Moses way ammag am-ammay way onga. Wat henalihalimunan hen chinàcha-arna hiya ah faréycha hen unig hen toroy furan, 


text:
yag anchaat ighad way i mangentaro. Yag yachi hen nangchahan hen anchi anà Are way fafarasang an hiya, yag innarana, wat annag henalimunan ah nan-anàna. 


text:
Yachi yag intudtuchucha an Moses hen aminay kenaraeng hen anchichay iyEgipto. Wat hen chummakrana, ammag hiyaat agé hen machayaw ad Egipto gapo hen kenaraengna way man-ale ya mangamma hen ammaana.” 


text:
<pb/>“Angkay hiyachi way opatporo hen tawén Moses, ekatnéén i mì-ib-ifun hen anchichay inib-ana way ganà Israel ta ilana no henon én-énnéncha. 


text:
Yag innilanaat agé hen ihay ifana way cha paligatén hen ihay iyEgipto. Wat annag i henara-an yag imfarésna way namchit hen anchi iyEgipto. 


text:
Te hen ekat Moses ah hamhamàna, na-awatan chillu hen anchichay ifana way hiya hen chinutokan Apudyus way mangenharà an chicha amin. Ngém anchag iggay peet ma-awatan. 


text:
Te hen nawakas way inchahana hen chuway ifana way chan patéy, ekatnéén ina koma forchaén chicha. Wat ommamhew way mangaliyén, ‘Pakay chàyu way masosnod, way ammag yahaat agéy iyu ekaman.’ 


text:
Ngém ammag achi maingar hen anchi lommapo, wat intùyudna ah Moses way mangaliyén, ‘Heno ay paat hen lébféngno way man-ap-apo ta hea paat hen mangempanoh an chàni. 


text:
Yag hen nangngaran Moses an nadchi, ammag émmégyat te na-ammuwan peet hen anchi enammaana, wat ommawid way nanaynan ad Egipto yag i fummabréy hen anchi achawwéy way lota ad Midian, yag ommahawa ahchi, wat chuwa hen anàna way pahig larae.” 


text:
<pb/>“Angkay hiyachi yag émméy ah opatporo way tawén hen ini-inggawan Moses ad Midian. Yag angkay hen-argawan, ammag niyahad hen anghel Apudyus an hiya hen chana manaranan hen anchi chanak way nehag-én hen anchi filig ad Sinai. Yag innilana hen ayéh-ép way away way ammag cha gumilab, yag wachaat agé hen anchi anghel way nanggagawa hen anchi apoy. 


text:
Ammag nahahaang ah Moses hen nangil-ana wat i koma homag-én way mangenmamad, yag chengngarnaat agé ah Apudyus way nan-ale, yag ekatnéén, 


text:
‘Haén ah Apudyus way cha chayawén hen anap-om way cha Abraham an Isaac yah Jacob.’ Yag hen nangngaran Moses an nadchi, ammag nan-upop yag chan papayagpag ah égyatna. 


text:
Yag anat kasen man-ale ah Apudyus way mangaliyén, ‘Ka-aném hen annay sapatosno te na-apudyusan angkay hen antoy lota way tommatàchégam te antoyanà.’ 


text:
Yag annaat agé ifaga way mangaliyén, ‘Inni-ilà way ammag pararo way cha mapaligatan hen anchichay tatagù ahchid Egipto yag chengngar-o hen paràcha ya hen harahagcha yag ana-at umale way mangempaharà an chicha. Wat inta Moses ta epééy-o hea ad Egipto.’ Yaha hen imfagan Apudyus an Moses.” 


text:
<pb/>Yachi yag entoroy Esteban way manaphapet hen na-ammaan ad namenghan, ekatnéén, “Ah Mosesanchi, iggay mangiggéén hen anchichay anap-otaaw hiya, te anchag ekatén, ‘Heno man paat hen nangidchat ah man-ap-apowam an chàni ta hea paat hen i mangempanoh an chàni.’ Ngém ah katot-owana, ah Moses peet hen penelen Apudyus ah man-ap-apocha way manarà an chicha way tenorongan hen anchi anghel way nampàila hen gawan hen anchi ammag cha gumilafay away. 


text:
Yachi yag enetnod Moses hen anchichay anap-otaaw hen lommayawancha ad Egipto, yag enammaana hen chuaray kaskascha-aw ahchid Egipto ya hen nangwaancha hen anchi fayfay way ekatchéén ‘Chittakan,’ ya anat agé hen unig hen anchi opatporo way tawén way nange-etnochana an chicha hen anchi pachinanak way lota. 


text:
Yag ah Moses, hiya agé hen anchi nangintudtuchu hen anap-otaaw way ganà Israel way mangaliyén, ‘Ah pegwana, epafùnag Apudyus hen ihay profeta way ganàtaaw way kaman an haén.’ 


text:
Yag ah Moses hen anchi nawawà-acha hen anchichay anap-otaaw hen anchi ini-inggawancha hen anchi pachinanak way hiya agé hen anchi nanagépfar hen anchi anghel hen anchi filig ad Sinai. Ya hiya agé hen neporangan hen anchichay mannanayun way orchin Apudyus ah mangimfag-ana an chitaaw way tatagu.” 


text:
<pb/>“Ngém hen anchichay a-anap-otaaw, anchag achi afuroton ah Moses, ya anchag achi pagan-ano hiya, te ancha yanggay ammag laychén way mamfangad koma ad Egipto. 


text:
Wat hen ini-inggawan Moses hen anchi filig ad Sinai way cha mètagépfar an Apudyus, anchag imfaga an Aaron way mangaliyén, ‘Omamma-a man ah mamàila way Apudyustaaw ta wachay mangempangpango an chitaaw, te maid met innilataaw no heno hen na-ammaan an Mosesanna way nangetnod an chitaaw hen lommayawantaaw ad Egipto.’ 


text:
Yachi yag anchaat ammaan hen finakafaka ta mamàila ah chayawéncha. Yag anchaat mamparte ah ichatoncha ya anchaat manlagsak ah layadcha hen anchi enammaancha way man-apudyuscha ano. 


text:
Wat ah Apudyus, annag nanchùgan chicha wat inyanggayana hen anchichay anap-otaaw ta egadcha ah chayawéncha te uray hen taraw ad uchuwén chacha chayawén. Wat yachi hen mangaryan Apudyus an chicha hen enalena way ensorat hen profeta ad namenghan, ekatnéén,<pb/>‘Chàyu way ganà Israel, amin hen anchi opatporo way tawén way nanarananyu hen anchi pachinanak way lota, faén haén hen empartiyanyu ya faén agé haén hen nanchatonanyu hen anchichay chayu inchaton. 


text:
Te anyug entatàen hen anchi finab-alléy way ini-inggawan hen anchi enap-apudyusyu way Molok, yag hiya hen chinad-ayawyu. Yag chinayawyu agé hen anchi tenat-araw way Refam way nan-apudyusyu agé. Chichachi hen enammaanyu ah chayu chinayaw way faén haén. Wat an-og eparyaw chàyu ah achawwéyay lota ingganah lomooh-ayu ad Babilonia.’ Yachi hen enalen Apudyus hen anchichay a-anap-otaaw.” 


text:
<pb/>Cha etoroy chillu Esteban way man-ale hen anchichay konsel, ekatna agéén, “Hen kawad-an hen a-anap-otaaw hen anchi chanak, entatàencha hen anchi torcha way faréy hen torag Apudyus an chicha. Yag hen anchi torcha, an paat an na-ammaan hen nanorachan Moses hen imfagan Apudyus te an empàilan Apudyus hen torachén Moses hen mangammaana. 


text:
Angkay hiyachi way natéy ah Moses way neparég Josue, tenawid hen anchichay a-anap-otaaw hen anchi torcha yag entatàencha hen ummaliyancha ahtod Canaan. Wat tenorongan Apudyus chicha way nangemparyaw hen anchichay nankarakarase way siguchay tatagu ahtod Canaan ta man-awan hen a-anap-otaaw hen antoy lota. Wat hen anchi torcha way faréy Apudyus, é-éttégna ahto inggana hen tempon hen nan-areyan David. 


text:
Wat ah Are David, ammag chakar hen layad Apudyus an hiya yag chinawatna an Apudyus ta eparufusna koma hen mangammaana hen kasen faréy Apudyus way am-ammay ta yachi hen chacha i manayawan way ganà Jacob an Apudyus. 


text:
<pb/>“Ngém ah katot-owana, faén chillu faréy way enammaan hen tatagu hen i-inggawan Apudyus way kangatowan, te hen ensorat hen ihay profeta ad namenghan, ekatnéén,<pb/> 


text:
‘Ad uchu hen tùchù,’ way ekat Apudyus, ỳa hen antoy lota hen gumagattenà. Wat henon ekamanyu way mangamma ah érégna ah mamfaréy-o ya chuud hen mangiggaanyu, 


text:
<pb/>Yachi yag entoroy Esteban way mangaliyén, “An-ayu ammag térén te tàén namarkaan hen acharyu ta mantatagun Apudyus chàyu, ammag maid awanwani chillu hen hamhamàyu way mangamma hen laychéna, te anyug achi changrén hen ifagana. Yag chayuwat agé ekaman hen enkaman hen anchichay a-anap-otaaw ad namenghan way anyug cha kontaréén hen Espirituna. 


text:
Ay ammoh wachay ihà-anay profeta ad namenghan ah iggay pap-aligatén hen a-anap-otaaw. Maid met te ancha ammag pinchit amin hen anchichay hennag Apudyus way i mangimfaga mepanggép hen umaliyan hen anchi anàna way maid fasfasorna. Yag angkay ummale hen yachiy anàna, chàyuwat agé hen nangentochar ya nangempapchit an hiya. 


text:
Achi koma mafalinchi, te chàyu paat hen nanangchén hen anchi orchin Apudyus way intudtuchun hen anchi anghel, ngém anyug achi peet cha afuroton.” Yaha hen ensongfat Esteban hen anchichay konsel ya kangatowan way pachi. Hen nafuntoan Esteban 


text:
<pb/>Angkay narpas way chengngar hen anchichay konsel hen enalen Esteban, anchag nanngalitfén hen fub-acha ah aningarngarcha. 


text:
Ngém ah Esteban way iné-égnanan hen Espiritun Apudyus hen hamhamàna, nantangad ad uchu yag innilanaat agé hen hummiliyan hen kaenammay Apudyus ya anat agé ah Jesus way tommatàchég hen pachawanan Apudyus. 


text:
“Ilanyu ngén,” way ekat Esteban, “te anchi nafùtan ad uchu wat anchiyan ah Jesus way Pangorowan hen Tatagu way tommatàchég hen pachawanan Apudyus.” 


text:
Wat hen anchichay nanangngar, ancha ammag heo-ongaw yag chachaat horatén hen ingacha, yag anchag nagyub 


text:
way i manlakrak an hiya way manginyéy hen anchi fùnagan hen fabréy yag anchaat funfunto-on hiya. Wat hen anchichay nangenlémrém an Esteban, emporangcha hen agwan hen lumfongcha hen ihay larae way ah Saulo hen ngachanna. 


text:
Yag nampalentomang way mangèngaw way mangaliyén, “Apo, pakawaném koma chicha hen antoy chacha ammaan.” Yachi hen enalena yag natéyat.<pb/>


text:
Yag ah Saulo, enafunana hen namchitancha an Esteban. Ngém wachacha hen tapena way omma-abfurot an Apudyus, wat incha inlufù hen achar Esteban way amchan chi nangelaancha an hiya. Hen napaligatan hen anchichay cha omafurot Hen hiyachi paat way ag-agaw way natéyan Esteban, nilugi hen ammag pararo way mapaligatan hen amin anchichay cha omafurot ad Jerusalem, wat anchag niwa-at hen kafabréfabréy hen provinsiyan hen Judea ya Samaria, wat anggay yanggay hen anchichay aposel ah iggay lomayaw ad Jerusalem. 


text:
<pb/>Ngém ah Saulo, maid achina enammaan ah manepoana hen anchichay cha omafurot, te annag cha tarontonon chicha hen fafaréy way ammag hénggépén lenakrakna chicha way mangempafarud, fufae manha ono larae. Hen nepagngaran hen alen Apudyus ad Samaria 


text:
<pb/>Hen anchichay niwa-at way cha omafurot, tàén heno way ayanchéén chachaat itudtuchu hen mepanggép an Jesus. 


text:
Yag hen iha way ah Felipe, émméy hen ihay fabréy hen provinsiyan hen Samaria way i mangintudtuchu hen tatagu way ah Jesus tot-owa hen anchi Cristu way empopostan Apudyus way umale. 


text:
Wat chuarcha hen anchichay tatagu way cha na-among way mangngar hen aryéna. Yag hen nangil-ancha hen kaskascha-aw way chana ammaan, wéhchiyén penapannaagna way mamangngar hen chana itudtuchu. 


text:
Te chana eparyaw hen nihuhurug way ongtan hen chuaray tatagu way anchag man-ongawén lommayawcha. Yag kena-anna agé hen penelay ya penàroy hen chuaray tatagu. 


text:
<pb/>Wacha agé hen hiyachiy fabréy hen ihay tagu way ah Simon hen ngachanna way nafayag way annag cha empahaang hen anchichay eSamaria gapo hen chana ammaan, te ah Simon, ommamta way chan saromangka, ya anna agég emparang hen acharna ah ihay machayaw. 


text:
Yag aminay tatagu ahchi way uray hen anchichay kangatowan man ya kafafaan, anchag papannaagén amin hiya te ekatchéén, “Wacha tot-owa hen kafaelan Apudyus an hiya wat wacha hen mannakafalinna.” 


text:
Ngém hen nangngaran hen anchichay tatagu hen anchichay ammayay chamag mepanggép hen mantorayan Apudyus way intudtuchun Felipe ya hen mepanggép agé an Jesu Cristu, enafurotcha yag anchaat mampafunyag way larae man ono fufae. 


text:
Yag uray ah Simonanchi, ommafurot agé. Yag yachi way nafunyagan, ammag nenetnod an Felipe way ammag nahahaangay térén hen chana mangil-an hen aminay kaskascha-aw way cha enammaan Felipe. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way chengngar hen anchichay aposel ad Jerusalem way enafurot hen tatagu ad Samaria hen alen Apudyus, anchaat hénagén cha Pedro an Juan way éméy ahchi. 


text:
Angkay inumchahcha, inluwaruwancha hen anchichay anat cha omafurot ta umale hen Espiritun Apudyus way mìyachar an chicha agé, 


text:
te hen hiyachi, cha-an mìyachar hen Espiritun Apudyus an chicha, te ancha an nafunyagan ah ngachan Apo Jesus yanggay ah mifisaran hen ommafurotancha an hiya. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way innilan Simon way uray yanggay hen nancha-an hen aposel hen anchichay cha omafurotén nìyacharat hen Espiritun Apudyus yag annaat ichawchaw hen pelak way mangaliyén, 


text:
“Antoyan ta adchanà agé ah kafaelà ta uray heno way minchàépà hen limà, mìyachar agé hen Espiritun Apudyus an hiya.” 


text:
Ngém senongfatan Pedro hiya way mangaliyén, “An-a man ammag metape hen annay pelakno way metap-ar ad imférno, te ay ammoh ekatnowén maràwan ah pelak hen anchi libli way idchat Apudyus. 


text:
Wat masapor way ifafawim hen annay laweng way hamhamàno yag chawatém an Apudyus ta pakawanéncha-a koma hen annay sabsafali way cham hamham-én. 


text:
Yachi yag anat ekat Simon an cha Pedro an Juan way mangaliyén, “Pangpanga-aseyu paat ta iluwaruwanà ta achi koma ma-ammaan an haén hen annachay imfagayu.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag intudtuchun cha Pedro an Juan hen alen Apudyus hen anchichay tatagu yag henaphapetcha agé hen innilan hen matacha mepanggép an Jesus. Yachi yag anchaat lumigwat way mamfangad ad Jerusalem, yag hen chacha mamfangchan, chachan chag-ochag-oh hen kafabréfabréy ad Samaria way mangintudtuchu hen anchi ammayay chamag. Hen ommafurotan hen anchi okom way iyEtiopia 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag imfagan hen ihay anghel Apudyus an Felipe way lumigwat ta éméy hen anchi korsa way nanligwat ad Jerusalem way éméy ad Gaza way hen hiyachiy korsa, achi mausar ad uwan. 


text:
Yachi yag lummigwat tot-owa ah Felipe, yag hen chana manaranan hen hiyachiy korsa, annag hinib-atat agé hen ihay tagu way nankakallesa way narpod Jerusalem way cha homàyat ah fabréycha ad Etiopia way henlomota. Nangato way okom hen anchi nanlurugan, te hiya hen napiyar way mamangchén hen kafinaknang hen anchi are ad Etiopia way ah Candace hen ngachanna way fufae. An émméy hen yachiy tagu ad Jerusalem way i nanayaw an Apudyus. Yag hen nanlurugganana hen anchi kalesana 


text:
Yachi yag imfagan hen Espiritun Apudyus an Felipe way mangaliyén, “In-a ta in-a hag-énén hen anchi kalesa.” 


text:
Wat nanagtag ah Felipe yag hen inumchahana hen anchi kalesa, chengngarna hen anchi cha faséén hen anchi iyEtiopia way ensorat hen anchi profeta way Isaias. Yag anat imohon Felipe way mangaliyén, “Ay ma-awatam hen annay cham faséén.” 


text:
Yag ekatnéén, “Nokay lawa hen iyà ma-awatan no maid mangintudtuchu an haén.” Yag annaat agé ifaga an Felipe ta mìlugan. 


text:
Yag hen anchi nesosorat way finasana, ekatnéén,<pb/>“Hiya, ammag na-anoh way kaman hen karnero way innaracha way i mamarte. Ya hen miyaligana agé, kaman hen anà hen karnero way achin ar-ale hen manga-anancha hen chotchotna te yachi agé hen enkamanna hen namaligatancha an hiya. 


text:
Anchag finibfiin hiya, ya ammag pahig kétém hen empafasorcha an hiya. Ya maid matontonan ah ganàna te ammag attè hen nataguwana hen antoy lota.” 


text:
<pb/>Angkay finasan hen anchi iyEtiopiachi yag annaat imohon an Felipe way mangaliyén, “Heno man hen cha aryén hen anchi profeta an natto, ay acharna ono safaliy tagu.” 


text:
Yachi yag inlugin Felipe way mangensoplekar hen anchi anat nafasa way alen Apudyus ingganah empachahna hen anchi ammayay chamag mepanggép an Jesus. 


text:
Yag yachi way chacha émé-éméy, inchahancha hen chanum, yag anat ekat hen anchi iyEtiopiéén, “Anchiyan hen chanum wat ay achi mafalin ta mafunyaganà.” 


text:
Yag anat ekat Felipeyén, “Oo, mafalin no afurotom paat hen aminay intudtuchù.” “Oo, afurotò,” way ekatna, “te afurotò way ah Jesu Cristu hen anà Apudyus way empalena hen antoy lota.” 


text:
<pb/>Yachi, yag empaginangna hen anchi kalesa yag ginumhadcha an Felipe way émméy hen anchi chanum yag finunyagan Felipe hiya. 


text:
Angkay tommàchangcha, ammag enlayawat agé hen Espiritun Apudyus ah Felipe way maid kasen nangil-an hen anchi iyEtiopia an hiya, wat entoroyna chillu way éméy hen chana ayan way amchan hen laylayadna. 


text:
Yag ah Felipe, ammag nanlangranga yag wachaat agé ad Azoto, yag cha nanchag-ochag-oh hen kafabréfabréy way mangempagngar hen anchi ammayay chamag inggana ad Cesarea.<pb/>


text:
Angkay ah Saulo, ammag achi komapoy hen anchi aggaégyat way chana ammaan hen anchichay cha omafurot an Apo Jesus te hen laychéna yanggay, wat anchag mepapchit amin. Yachi yag anat éméy ah Saulo hen anchi kangatowanay pachi 


text:
way i nampa-amma ah sorat ta iyéyna hen anchichay anap-apo hen anchichay cha ma-am-amongan hen Judio ad Damasco way hen yachiy sorat, kaman parufus ah manelewana hen heno way ichahana way cha omafurot an Apo Jesus way uray fufae man ono larae, ta ifangadna chicha ad Jerusalem way mangimfarud. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way chacha éméy ad Damasco way chacha homag-én ah fabréy, yag ammag nahili ah Saulo hen kaman paat nangoleyapyap way helaw way narpod uchu. 


text:
Yag ammag narangad yag annaat changrén hen nan-ale way ekatnéén, “Heay Saulo, pakay cham pap-aligatén haén.” 


text:
“Henoa Apo,” way ekat Saulo. Yag sommongfat hen anchi chan ale way mangaliyén, “Haén ah Jesus way cham pap-aligatén hen cham mamaligatan hen anchichay cha omafurot an haén. 


text:
<pb/>Hen anchichay tatagu way nenetnod an Saulo, entàchégcha way anchag chan henhenarnga te chengngarcha hen anchi nan-ale ngém maid innilacha ah tatagu. 


text:
Yachi yag fummangon ah Saulo way manchiyat yag ammag maichat agé ilana te nabfurag. Wat penachangcha way mangenhàyat ah fabréy. 


text:
<pb/>Angkay ahchid Damasco, wacha hen ihay ommafurot an Jesus way ah Ananias hen ngachanna. Yag nampàila ah Apo Jesus an hiya hen kaman in-inép way mangaliyén, “Ananias.” “Antoyanà Apo,” way ekatna. 


text:
Yag anat ekat Apo Jesus agéén, “Lumigwat-a Ananias, ta éméy-a ah faréy Judas way wacha hen iggaw hen anchi korsa way ekatchéén ‘Gachang.’ Yag imohom ahchi hen anchi tagu way manngachan ah Saulo way eTarso te chan luwaru ahchi ad uwan. 


text:
Te empàilà an hiya ah kaman in-inép wat innilana hen inumchahan hen ihay tagu way ah Ananias hen ngachanna. Yag innilana agé hen manginchàépam hen limam ah maka-anan hen finuragna.” 


text:
“Oo Apo,” way ekat Ananias, “ngém chuarcha hen tatagu way nanaphapet an haén mepanggép hen hiyachiy tagu ya hen aminay laweng way enammaana hen anchichay tatagum ahchid Jerusalem. 


text:
Yag hen ummaliyana ahtod Damasco agé, ta telewéna chàni amin way cha omapo an hea. Yag hen anchi kangatowanay pachi agé, inidchatna hen karébféngana way manelew an chàni.” 


text:
Ngém ekat Jesus an hiyéén, “In-aat man, te chinutokà hiya ah mantatagù way mansérfi an haén way i mangempagngar hen mepanggép an haén hen anchichay faén Judio ya hen a-are ya uray agé hen kacharaam way ganà Israel. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag lummigwat ah Ananias way éméy ah faréy Judas yag inchahana tot-owa ah Saulo. Yag inchàépna hen limana an hiya way mangaliyén, “Heay sonod way Saulo, ah Apo Jesus paat hen nannag an haén way hiya hen anchi innilam hen charan ad chin-argaw hen alem ahto. Hennagà way i manchà an hea ta mamfangad hen ilam ya ta mìyachar hen Espiritun Apudyus an hea.” 


text:
Yag hen hiyachi, lenènan Saulo way kaman paat wachay naka-an ah hephep chi gachiw ah matana yag namfangachat hen ilana. Wat fummangon yag i nampafunyag 


text:
yag anat mangan, wat kasen ommorhe. Hen nanàchégan Saulo an Jesus ad Damasco Angkay hiyachi yag nì-i-iggaw ah Saulo hen anchichay cha omafurot ad Damasco ah kamanay ag-agaw. 


text:
Yag iggayna iyaw-awni yag émméyat hen anchichay sinagoga way cha ma-am-amongan hen Judio way i mangintudtuchu way ah Jesus hen tot-owa peet way anà Apudyus. 


text:
Wat ancha ammag nahahaang amin hen anchichay nanangngar, yag chachan pennoot way mangaliyén, “Ay ammoh faénha hen anchi cha mangempapchit hen anchichay cha omapo an Jesus ad Jerusalem tà. Yag ay ammoh faén hen ummaliyana ahto wat hen ina manelewan an chicha ta iyéyna chicha ad Jerusalem way i mangempasango hen anchichay ap-apon hen papachi.” 


text:
<pb/>Ngém ah Saulo, anat agé an cha pomegsapegsa hen ekamanna way mangintudtuchu hen mepanggép an Jesus. Wat hen anchichay ahentaguna way Judio ad Damasco, anchag achi makasongfat hen manot-owaana way ah Jesus tot-owa hen anchi empopostan Apudyus way umale way mantoray. 


text:
<pb/>Angkay émméy ah kamanay ag-agaw, yag anchag na-among hen anchichay kacharaan Saulo way Judio way mantatagépfar no heno hen ekamancha way mamchit an hiya. 


text:
Ngém wacha hen nangenlepot an Saulo hen planocha way ammag enag-agaw ano ya lenafi way anchag ehahannéb hen aminay fùnagan hen fabréy ah manpapancha an hiya. 


text:
Wat hen nekaman, ammag enetnod hen anchichay ifan Saulo hiya hen henlafiyan hen anchi akop hen fabréy yag inluggancha hiya hen awit yag anchaat uy-uyun ah lahin hen anchi akop. Hen émméyan Saulo ad Jerusalem 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag émméy ah Saulo ad Jerusalem way ekatnéén i koma metape hen anchichay pasorot Jesus, ngém anchag cha émégyatat agé amin an hiya te anchag achi afuroton way cha omafurot an Jesus tot-owa ad uwan. 


text:
Ngém ah Bernabe way ihan chicha, enetnodna hiya way nanginyéy hen sangwanan hen anchichay aposel, yag annaat haphapetén hen nangil-an Saulo an Apo Jesus hen anchi korsa way éméy ad Damasco ya hen nanagépfarana an hiya, ya anat agé hen torod Saulo way nangintudtuchu hen mepanggép an Jesus ahchi. 


text:
Yachi yag nì-iggaw ah Saulo an chicha way maid ég-égyatna way mangintudtuchu hen mepanggép an Apo Jesus hen uray heno way lugar ad Jerusalem. 


text:
Yag senongfasongfatana agé hen anchichay Judio way Griego hen alecha ngém chicha, anchag térén way anchaat agé cha anapén hen mamchitancha koma an hiya. 


text:
Wat hen nangawatan hen anchichay cha omafurot an nadchi, enetnodcha ah Saulo ingganad Cesarea ya anchaat epaligwat way éméy ah fabréyna ad Tarso. 


text:
<pb/>Hen hiyachiy tempo, netagtagay hen cha mapaligatan hen anchichay cha omafurot ah kafabréfabréy hen provinsiyan hen Judea ya Galilea ya Samaria. Ya gapo hen torong hen Espiritun Apudyus wat cha pomegsapegsa hen pammatecha amin, ya chacha agé chumuachuar hen cha metapetape, ya chacha agé paat ifiin amin way manlabseng hen laychén Apudyus. Hen tommorongan Pedro hen tatagu ad Lidda yad Joppe 


text:
<pb/>Angkay ah Pedro, maid iggayna ayan way manudtuchu hen anchichay cha omafurot. Yag hen-argawan, nan-éhég way i mangila hen anchichay tatagun Apudyus ad Lidda. 


text:
Yag inchahana ahchi hen ihay tagu way ah Eneas hen ngachanna way ammag achi makafangon hen unig hen waru way tawén te napàroy. 


text:
Yachi yag ammag ekat Pedro an hiyéén, “Eneas, ka-anén Jesu Cristu hen annay saketno, wat fumangon-a yag leno-otno hen annay annapno.” Yag hen hiyachi, fummangonat tot-owa ah Eneas. 


text:
Wat amin hen anchichay tatagu ad Lidda yad Sarona, hen nangil-ancha an Eneas way nakacharan, anchag nanhagong amin an Apo Jesus. 


text:
<pb/>Angkay ad Joppe agé, wacha hen ihay in-ina way omma-abfurot an Jesus way ah Tabita hen ngachanna way ekat hen alen hen Griegowén Dorcas way hen laychénay aryén, ugha. Pètotorong ah Tabita ya pahig ammay hen chana enkaman hen anchichay maid mafalinna. 


text:
Ngém yachi yag nansaket ah Tabita yag natéy, wat inméhcha yag empabfégcha hen acharna hen anchi ma-agway garachu hen faréyna. 


text:
Yachi yag chengngar hen anchichay cha omafurot way wacha peet ah Pedro ad Lidda way nehag-én ad Joppe, wat hennagcha hen chuway tatagu way i mangayag an hiya ta ag-aggagéna paat way umale. 


text:
Yachi way imfagacha yag nìligwatat ah Pedro an chicha. Yag hen inumchahana ah faréy hen anchi natéy, enetnodcha hiya hen anchi kowarto way nepapabfégana. Yag enamongan amin hen anchichay nà-amfaro ah Pedro way ahekekela way cha mangempàila hen anchi chuaray lumfong way enogotna hen natatagguwana. 


text:
Yachi yag empaghad Pedro chicha amin yag anat mampalentomang way manluwaru yag annaat hagongon hen anchi natéy way mangaliyén, “Tabita, fumangon-a.” Yag ammag nanchiyatat agé hen anchi natéy yag hen nangil-ana an Pedro, tummùchu. 


text:
Yag pinchén Pedro hen limana way nangempatàchég yag annaat ayagan hen anchichay nà-amfaro ya hen anchichay tapenay cha omafurot, yag emporangna hen anchi natéy an chicha way kasen natagu. 


text:
Yachi yag ammag nanhemamag hen anchi na-ammaan hen aminay tatagu ad Joppe, wat chuarcha hen ommafurot an Apo Jesus gapon nadchi. 


text:
Wat ah Pedro, nafab-ayag ahchid Joppe way nì-i-iggaw hen ihay chan el-elao hen anchichay chana ammaan way gadchang way ah Simon hen ngachanna.<pb/>


text:
Angkay hiyachi, wacha hen ihay tagu ad Cesarea way ah Cornelio hen ngachanna way hiya hen kapetan hen ihay batalyun way sorchachun hen Roma way narpochad Italia. 


text:
Yag tàén faén Judio cha Cornelio, omma-abfurotcha chillu way himfafaryan an Apudyus wat chacha amin chayawén hiya. Ya chakar agé hen torongcha hen anchichay Judio way makasapor ah torong, ya kankanayén way chachan luwaluwaru an Apudyus. 


text:
<pb/>Angkay hen-argawan way fummatangan, wacha hen empàilan Apudyus an Cornelio way kaman in-inép way ammag narawag hen nangil-ana hen hinénggépan hen ihay anghel Apudyus ah faréycha. Yag finagaan hen anchi anghel hiya way mangaliyén, “Cornelio.” 


text:
Yag ammag finéfétég Cornelio hen anchi anghel ah égyatna yag annaat ekatén, “Oo Apo, haénto.” Yag anat ekat hen anchi anghelén, “Chechengngar Apudyus hen luwarum ya innilana agé hen cham eka-ase hen anchichay Judio, wat achina aliw-an cha nahha. 


text:
Wat hen ekamanno, homnag-a ah tatagu way éméy ad Joppe ta icha ayagan hen ihay tagu ahchi way ah Simon Pedro hen ngachanna 


text:
way wacha ah faréy hen ihay chan el-elao hen anchichay chana ammaan way gadchang way ah Simon hen ngachanna, yag hen anchi faréyna, nehahag-én hen fayfay.” 


text:
Yachi way narpas hen enalen hen anchi anghel yag lommayaw, yag anat ayagan Cornelio hen chuway alepanna ya hen ihay sorchachu way katorongna way omma-abfurot an Apudyus agé. 


text:
<pb/>Angkay nawakas way chacha manaran hen anchichay nahnag way chacha homag-én hen fabréy ad Joppe, netongpo way chan luwaru ah Pedro hen anchi fangsar way uhun hen anchi faréy. Yag ustoy nanggawa hen chanan luwaruwan, 


text:
wat ammag hommenaang ah Pedro yag laychéna koma way i mangan ngém cha-an mauto hen anéncha. Yag hen chana manmannéchan ah man-alekattowancha, wacha hen empàilan Apudyus an hiya way kaman in-inép. 


text:
Yag innilana way nanta-ang ad uchu yag wacha hen kaman chakaray uroh way nafufug-uy way cha mauy-uy way émhép hen antoy lota way nehahabrot hen anchi opatay nanhepenget. 


text:
Yag maid achi wacha ah chan ì-iwi way ininggaw hen anchi uroh, te wacha ay chan furoh ya wacha ay cha manaran ya wacha ay cha tomayap way amin chachi, mapanyaw way achi mafalin issan hen Judio. 


text:
Ngém sommongfat ah Pedro way mangaliyén, “Achì tot-owa Apo, te nanepod hen natatagguwa-at maid tentenchào ah aggarémha way mapanyaw way epawan hen orchin Moses.” 


text:
Yachi yag kasen agé nan-ale hen anchi chan ale ad uchu way mangaliyén, “Pedro, achim ekatén panyaw ya aggarémha hen uray heno way missa way looh ekat Apudyusén ammay.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way chan hamahamà ah Pedro no heno hen laychén nadchi way aryén, yag inumchahchaat agé hen anchichay tatagu way hennag Cornelio te inchahancha hen anchi faréy Simon, wat wachachah chara 


text:
Yag ah Pedro, étégna way cha manmamanmà no heno hen laychén hen anchi innilana way aryén. Yag imfaganat agé hen Espiritun Apudyus an hiya way mangaliyén, “Pedro, wachacha ah chara hen toroy tatagu way faén Judio way chacha-a anapén. 


text:
Wat gumhad-a ta in-a ilan chicha, ya achia machanagan way metnod, tàén faéncha Judio, te haén hen nangempale an chicha.” 


text:
Yachi yag ginumhad tot-owa ah Pedro way inna imfaga hen anchichay anat inumchah way mangaliyén, “Haén hen anchi chayu anapén, wat nokay hen ifagayu.” 


text:
Yag sommongfatcha way mangaliyén, “Ah Kapetan Cornelio hen nannag an chàni way hiya, ammay way tagu ya chachayyawéna ah Apudyus ya ririspituwén amin hen kacharaam way Judio hiya. Yag imfagan hen ihay anghel Apudyus an hiya way ayaganni ano hea ah faréycha ta changréncha ano no heno hen itudtuchum.” 


text:
Angkay hiyachi way chengngar Pedro hen imfagan hen anchichay nahnag, yag annaat epaghép chicha ta umiyancha. Angkay nawakas nìligwat ah Pedro an chicha, yag nàyéycha agé hen tapen hen anchichay cha omafurot way eJoppe. 


text:
Yag hen kafigatana, inumchahcha ad Cesarea yag wachacha tot-owa cha Cornelio ya anat agé hen anchichay enayagana way anag-ina ya inib-ana way chacha amin hadhadchén hiya. 


text:
Angkay cha hénggép ah Pedro ah faréy, yag chaat agén palentomang ah Cornelio hen sangwanana way manayaw an hiya. 


text:
Yachi yag tommàchég ah Cornelio yag chachaat mantagtagépfar way cha hénggép ah faréy, ya chuarcha peet agé hen anchichay na-a-among. 


text:
Yachi yag imfagan Pedro an chicha amin way mangaliyén, “Chàyu way faén Judio, inni-ilayu amin met way panyaw no mì-ib-ifun-ani way Judio hen uray heno way tatagu way faén Judio, ya uray hen hénggépan ah fafaréyyuwén mepawa, te yaha hen ihay orchinni. Ngém empàilan Apudyus an haén way achi mafalin ekat-owén aggarémha-ayu way faén Judio ya panyaw hen mì-ib-ifunan an chàyu. 


text:
Wat yachi hen nìyaliyà hen antochay i nangayag an haén te maid lason-o no pakay achiyà. Wat ifagayu no pakay empa-ayagyu haén.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag inlugin Cornelio way manaphapet hen nekaman, ekatnéén, “Ma-apatay ag-agaw ad uwan nanepod hen chà manluwaruwan ahtoh faréyni way kaman agéhto way cha fumatangan, yag ammag niyahad hen ihay tagu hen henagong-o way ammag cha humili hen lumfongna, 


text:
yag ekatnéén, ‘Cornelio, chechengngar Apudyus hen luwarum ya inni-ilana agé hen cham eka-ase hen tatagu, 


text:
wat homnag-ah tatagu ah éméy ad Joppe ta icha ayagan hen ihay tagu ahchi way ah Simon Pedro hen ngachanna.’ Imfagana agé way wacha-a ano ah faréy hen anchi chan el-elao hen anchichay chana ammaan way gadchang way ah Simon hen ngachanna, ya hen anchi faréyna, nehag-én hen fayfay. 


text:
Angkay hiyachi, an-owat epaligwat hen anchichay i nangayag an hea, yag ammay agé te nìyalea. Wat antoyan-ani way na-a-among ahto way i-illan Apudyus ta changrénni amin hen ifagana way iyalem.” Hen intudtuchun Pedro 


text:
<pb/>Yachi yag inlugin Pedro way man-ale, ekatnéén, “Ma-awatà peet ad uwan way maid tot-owa epohowan Apudyus ah tatagu, 


text:
te uray heno way karasen chi tagu hen antoy lota, no anchaat an ifiin hiya ya ammaan hen usto, akseptaréna amin chicha. 


text:
Yag chàyu, chengngaryu met agé hen anchi ammayay chamag way empachamag Apudyus an chàni way ganà Israel way kasen nepatempoyug hen tatagu an Apudyus gapon Jesu Cristu way ap-apon hen angamin. 


text:
Yag awniyat chengngaryu agé amin hen anchichay napateg way nekamkaman hen amin antoy lota ad Israel way nilugi hen provinsiyan hen Galilea hen hifat hen nantudtuchuwan Juan ya hen namfunyagana. 


text:
Wat innilayu hen mepanggép an Jesus way eNazaret way ini-idchat Apudyus hen Espirituna an hiya ya hen kafaelana. Wat uray heno way émméyana, enammaana hen ammay para hen tatagu way henara-ana hen anchichay enèmehan Chumunyu te wawà-acha ah Apudyus an hiya. 


text:
Yag chàni way aposel, inni-ilan paat hen matani hen aminay enammaan Jesus hen kafabréfabréy way kawad-anni way Judio ya hen anchi kapatigan way fabréyni ad Jerusalem. Yachi yag anchaat pédtén hiya way nangenlansa hen koros. 


text:
Ngém iggay ilan hen aminay tatagu ah Jesus hen nan-uchiyana te anggay-ani yanggay ah nangila way chinutokan Apudyus way manàchég an hiya. Ya cha-ani angkay agé nèan an hiya hen nan-uchiyana. 


text:
Yag imfagana an chàni way epagngarni hen anchi ammayay chamag mepanggép an hiya hen aminay tatagu, ya ta tàchéganni agé way hiya paat hen anchi chinutokan Apudyus way manguwis hen aminay tatagu ah pegwana way uray hen anchichay looh natéy ya hen anchichay cha-an. 


text:
Hiya paat hen ena-allen hen amin anchichay profeta hen nangaryanchéén, ‘Gapo hen kafaelana wat heno way omafurot an hiya, mapakawan hen fasorna.’ ” Hen nìyacharan hen Espiritun Apudyus hen anchichay faén Judio 


text:
<pb/>Angkay hen cha manudtuchuwan Pedro hen anchichay na-a-among ah faréy Cornelio, anchag na-adchan ah Espiritun Apudyus way nìyachar an chicha amin way cha mangngar. 


text:
Yag hen anchichay cha omafurot way Judio way nenetnod an Pedro, ancha ammag nahahaang te midchat peet hen Espiritun Apudyus hen uray faén Judio. 


text:
Ya maid amin manchuwachuwaancha te chengngarcha chicha way chacha chayawén hen kenangaton Apudyus way chacha agé iyale hen safaliy ale way iggaycha acharén. Hiyachi yag anat ekat Pedro hen anchichay ifana way Judiowén, 


text:
“Hen antochay tatagu, nìyachar hen Espiritun Apudyus an chicha way kaman an chitaaw, wat ay ammoh wachay mangempawa ah mafunyagancha.” 


text:
Yachi yag imfagan Pedro ta mafunyagancha ah mangempàil-ancha hen nètempoyugancha an Jesu Cristu. Yachi yag imfagacha agé an Pedro ta no mafalin, mì-iggaw koma an chicha ah kamanay ag-agaw.<pb/>


text:
Angkay hen anchichay aposel ya amin hen anchichay cha omafurot way Judio hen provinsiyan hen Judea, chengngarcha amin way enawat hen anchichay faén Judio hen alen Apudyus. 


text:
Wat angkay namfangad ah Pedro ad Jerusalem, ammag iningar hen tapen anchichay cha omafurotay Judio hiya way mangaliyén, 


text:
“Ay an-a peet ammag hinénggép hen fafaréy hen anchichay faén Judio way tàén cha-ancha mamarkaan yag nèan-aat an chicha.” 


text:
“Hen chà manluwaruwan ahchid Joppe, wacha hen empàilan Apudyus an haén way kaman hen chakar way uroh way nafufug-uy way nehahabrot hen anchi opatay nanhepenget, ya cha mauy-uy way narpod uchu. Yag yachi way inumchah an haén, 


text:
enmamad-o way nangila no heno hen ininggaw yag ammag maid achi wacha ah man-ì-iwi way nan-inahrang ah amu ya atap way wà-acha ay chan furoh ya wacha ay cha manaran, wacha ay cha tomayap. 


text:
Yachi yag chengngar-o hen nan-ale way ekatnéén, ‘Fangon-a, Pedro ta farangna ah partiyém ah issam.’ 


text:
Ngém ekat-o way mangaliyén, ‘Achì angkay tot-owa Apo, te nanepod hen nataguwà, maid paat tentenchào ah aggarémha ya mapanyaw way epawan hen orchin Moses.’ 


text:
Yachi yag kasen agé nan-ale hen anchi chan ale ad uchu way mangaliyén, ‘Achim ekatén panyaw ya aggarémha hen anchi looh ekat Apudyusén ammay.’ 


text:
Yag hen hiyachiyat agé, inumchahcha hen toroy tatagu hen anchi faréy way ininggawà way nahnag way narpod Cesarea. 


text:
Yag imfagan hen Espiritun Apudyus an haén way màyéyà ano an chicha way achiyà cha machanagan way metnod hen faén Judio. Ya hen antochay éném way ifataaw agé way eJoppe, netnodcha an haén, wat émméy-ani amin ah faréy Cornelio. 


text:
Angkay inumchah-ani, yag henaphapet Cornelio an chàni hen nangil-ana hen niyahad way anghel ah faréycha, yag imfagan hen anchi anghel an hiya way homnag ano ah tatagu ad Joppe way i mangayag an haén 


text:
Yag yachi way inlugì way mangintudtuchu, anchaat agég na-adchan amin ah Espiritun Apudyus wat nìyachar an chicha way kaman hen nìyacharana an chitaaw hen anchi laprapona. 


text:
Yag hen nangil-à an nadchi, hemhemmào uwa hen anchi enalen Apo Jesus hen nangaryanéén, ‘Imfunyag Juan hen chanum an chàyu ngém ah awni, mifunyag an chàyu hen Espiritun Apudyus.’ 


text:
Wat narawag way inidchat Apudyus hen Espirituna hen anchichay faén Judio way kaman agé hen nangidchatana an chitaaw hen ommafurotantaaw an Apo Jesu Cristu, wat ay ammoh lawa wachay mangempawa hen laychén Apudyus.” 


text:
<pb/>Hen nangngaran hen anchichay na-a-among hen imfagan Pedro, nang-épcha wat entagaycha way mangingar an hiya yag chinayawcha ah Apudyus way mangaliyén, “Wat no yaha, emparufus peet Apudyus hen wayan hen uray anchichay faén Judio way mamfafawi ta midchat peet an chicha agé hen mannanayunay ataguwan.” Hen ommafurotan hen anchichay iyAntiokia 


text:
<pb/>Nanepod hen napchitan Esteban, nahihiyancha amin hen anchichay cha omafurot an Jesus ah manginlisiyancha hen mapaligatancha. Wat hen tapena, émméycha ingganad Fenicia ya hen tapena, ingganad Chipre ya ingganad Antiokia. Yag hen heno way chacha ayan, chacha haphapetén hen chamag mepanggép an Jesu Cristu, ngém hen anchichay kacharaancha yanggay way Judio hen chacha mangimfag-an. 


text:
Ngém hen tapen hen anchichay cha omafurot way narpod Chipre yad Cirene, émméycha ad Antiokia yag empagngarcha hen anchi ammayay chamag mepanggép an Apo Jesus hen anchichay faén Judio agé. 


text:
Wat natorongancha ah kafaelan Apudyus hen nantudtuchuwancha wat ommafurotcha hen chuaray tatagu way nanhagong an Apudyus. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way chengngar hen anchichay cha omafurot ad Jerusalem hen na-ammaan ad Antiokia, hennagcha ah Bernabe way i mangila an chicha. 


text:
Yag yachi way inumchah ah Bernabe yag innilana hen nanga-asiyan Apudyus an chicha, wat ammag pararo hen laylayadna yag tinugutugunna chicha ta epapatecha paat way omafurot an Apo Jesus ta chumgat hen hamhamàcha an hiya. 


text:
Ah Bernabeyanchi, ammayay tagu way ammag napegsa hen pammatena an Apudyus ya iné-égnanan agé hen Espiritun Apudyus hen hamhamàna, wat chuar hen ommafurot an Apo Jesus gapon hiya. 


text:
Angkay inchahana, enayagana ad Antiokia wat nakatawéncha ahchi way cha mìyamoamong hen anchichay cha omafurot, yag chuar hen tinudtuchuwancha. Ya ahchid Antiokia hen péspés-éy nangadnan hen anchichay cha omafurot an Jesu Cristu ah Cristiano. 


text:
<pb/>Hen hiyachiy tempo, wachacha hen inumchah ad Antiokia way tapen hen profetan Apudyus way narpod Jerusalem. 


text:
Yag hen iha an chicha way ah Agabo hen ngachanna, tommàchég hen na-amongan hen anchichay Cristiano yag imfagana hen intudtuchun hen Espiritun Apudyus an hiya way tég-angay ano umchah hen fitel hen amin antoy lota way ammag achi mawitwitan. Yachi yag inumchah tot-owa hen anchi fitel hen nantorayan Claudio. 


text:
Wat hen anchichay cha omafurot nan-ahetoptopàcha ah ekamancha yag wéhchiyén ekatnéén torongana hen anchichay cha omafurot ad Judea ah patinggan hen kafaelancha. 


text:
Wat enamongcha tot-owa hen anchi torongcha yag emporangcha an cha Bernabe an Saulo way manginyéy hen anchichay cha mangemponponò hen anchichay ommafurot ad Judea.<pb/>


text:
Yag hen nangenlasinana way laylaychén peet hen anchichay Judio hen enammaana, yag enhorhoryadna agé way mangempatelew an Pedro way netongpo hen anchi lagsak way manganancha hen anchi tenapay way iggay fumnar. 


text:
Angkay natelew ah Pedro, empafarudna yag kennégcha way nanguwarcha te mangempat way mansensennokat hen hen-op-at way sorchachu. Yag hen ekat Are Herod, no marpas hen anchi lagsak way Manmanma-an, epafùnagna way mangempapchit hen sangwanan hen anchichay Judio. 


text:
Yachi way nifafarud ah Pedro, yag hen anchichay cha omafurot, chacha epapate way manginluwaru an hiya. Hen kahahaang way nahara-an Pedro 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way lafi way hen kafigatana koma hen mangempafùnagan Are an Pedro, ammag nanasséy ah Pedro way nanggagaw-én hen chuway sorchachu way nafafarud ah chuway kawad, ya wachacha agé hen anchichay chan guwarcha hen hawang hen anchi pagfaruchan. 


text:
Hen hiyachi, ammag niyahachat agé hen ihay anghel Apudyus yag ammag nahelawan hen anchi iggaw Pedro, yag inwagat hen anchi anghel ah Pedro way namangon an hiya yag ekatnéén, “Aggagém man way fumangon.” Yag nàchagat hen anchi kawad way namarud hen limana. 


text:
Yag ekatna agéén, “Manlumfong-aat ya nansapatos-a.” Wat enafurot tot-owa Pedro yag anat ekat hen anchi anghel agéén, “Manchaket-a ta unuchunà.” 


text:
Yachi yag cha tot-owa umunud ah Pedro way gumhad, ngém achina cha tot-owéén hen anchi cha ma-ammaan te hen ekatna, awni yag ammag in-inépna yanggay. 


text:
Yachi yag lenawhancha hen anchi pés-éy guwarcha ya anat agé hen anchi pegwan guwarcha, yag inumchahcha hen anchi chakar way énéb way gamà way lumhin ah chara. Yag ammag an namfuat hen anchi hawang wat ginumhadcha yag enetnod hen anchi anghel ah Pedro ah hen-aketan hen anchi charan yag anat agég naumah. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag nalènan Pedro way tot-owa peet hen anchi cha ma-ammaan an hiya, yag annaat ekatén, “Sigurachuwà ad uwan way empalen Apudyus hen anghelna way mangenharà an haén hen kafaelan Are Herod ya hen laychén hen anchichay kacharaà way Judio way ammaan an haén.” 


text:
<pb/>Hen chana manam-aham-an hen anchi na-ammaan, émméy ah faréy cha Maria way inan Juan Marcos. Yag niyaphor way ahchi hen na-a-ammongan hen chuaray tatagu way cha manginluwaru an hiya. 


text:
Angkay inumchah ah Pedro, nankogkog ah chara yag émméy hen ihay motmotyu way ah Roda hen ngachanna way i mangila no henochi hen anchi chan kogkog. 


text:
Yag yachi way enlasinna way ah Pedro peet hen anchi chan ale ah chara, annag naliw-an way mam-at hen anchi hawang ah laylayadna yag chaat managtag way i mangimfaga hen anchichay tapena way wacha peet ah Pedro ah chara. 


text:
“Ay ammoh nattagar-a,” way ekatcha hen anchi fafarasang. Ngém annag epapelet way tot-owa yag anchaat ekatén, “Awni yag magat hen anchi anghelna way mamafantay an hiya hen anchi innilam.” 


text:
<pb/>Angkay ah Pedro, étégna ah chara way chan kogkokogkog. Yag hen émméyancha way i mangila, finùtancha hen anchi hawang yag ancha ammag nahahaang te ah Pedro peet tot-owa. 


text:
Yachi yag sininyaran Pedro chicha ta guminangcha yag annaat haphapetén amin hen enkaman Apudyus way nangenharà an hiya ah lommayawana hen anchi pagfaruchan. Yachi yag imfagana ta haphapeténcha amin chachi an Jaime agé ya hen anchichay tapenay cha omafurot, yag annaat taynan chicha way éméy ah safaliy lugar. 


text:
<pb/>Angkay pommaway, ammag nakorkor way térén hen hamhamà hen anchichay chan guwarcha no pakay maid ah Pedro. 


text:
Yag nanmanchar ah Are Herod ta incha anapén, ngém ammag maid chillu inchahancha. Yachi yag annaat fistigarén hen anchichay nangguwarcha, yag annaat ifaga way mepapchitcha amin. Angkay narpaschi yag lommayaw ah Herod ad Judea way i mì-iggaw ad Cesarea. Hen anchi kaég-égyat way natéyan Are Herod 


text:
<pb/>Hen kawad-an Are Herod ad Cesarea, niyaphor way wacha hen na-ammaan wat ommaningarngar hiya way térén hen anchichay tatagu ad Tiro yad Sidon. Yag ammag aggaégyat tot-owa no omaningarngar ah Are an chicha te hen sakopon hen chana etorayan hen chacha manòmonan ah anéncha. Yachi yag chacha ana-anapén hen ekamancha way kasen koma tomempoyug an Are, wat enawischa ah Blasto ah man-ifacha way hiya hen ap-apon hen anchichay katorongan Are. Yachi yag naramongcha way i mèhagang an Are way mampangpanga-ase ta kasencha koma mètempoyug an hiya. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way inumchah hen anchi ag-agaw way imfagan Are way mantatagépfarancha, yag nangang-angga ah Are hen anchi nan-angina way lumfong yag i tummùchu hen anchi nangato way tùchu, yag annaat ilugi way man-ale hen sangwanan hen aminay na-among way tatagu. 


text:
Yag hen narpasana, anchag nan-ongaw hen anchichay tatagu ah manayawancha an hiya, ekatchéén, “Faén angkay tatagu hen annay nan-ale te hiya ah Apudyus.” 


text:
Yag hen hiyachi, gapo ta penléh Are hen machayawan Apudyus, pinchit hen anghel Apudyus hiya wat ammag nafigsan hen acharna yag natéy. 


text:
<pb/>Ngém hen alen Apudyus, cha chillu metorotoroy way mepagngar wat chacha agé chumuachuar hen anchichay cha omafurot. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag cha Bernabe an Saulo, narpas hen fiyahicha ad Jerusalem yag anchaat mamfangad ad Antiokia way entàtaencha ah Juan Marcos.<pb/>


text:
Angkay hiyachi, wachacha hen niya-ahrang hen anchichay cha omafurot way cha ma-am-among ad Antiokia way tapen hen anchichay cha mangempaka-ammu hen ifagan Apudyus way ekatchéén profeta, ya anat agé hen anchichay cha mangintudtuchu hen alen Apudyus. Hen ngachancha wat ah Bernabe ya ah Simeon way ngenadnancha ah Ngéttég, ah Lucio way eCirene ya ah Manaen way nìyafaréy an Gubérnador Herod ah man-ifana nanepod hen kaongana, ya anat ah Saulo. 


text:
<pb/>Angkay hen-argawan way cha chayawén hen anchichay cha omafurot ah Apudyus ya nanlangancha way mangan hen manluwaruwancha, imfagan hen Espiritun Apudyus an chicha way mangaliyén, “Piyarényu cha Bernabe an Saulo way i mangamma hen anchi epa-ammà an chicha.” 


text:
Yachi yag kasencha nanluwaru way nanlangancha agé way mangan ya anchaat ichàép hen limacha hen anchi chuwa way mangempaligwat an chicha. Hen émméyan cha Saulo ad Chipre 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag lummigwat cha Bernabe an Saulo way empaligwat hen Espiritun Apudyus. Yag émméycha ad Seleucia yag anchaat manlugan hen papor way éméy ad Chipre way hen hiyachiy lota, ginagawan hen chanum. 


text:
Angkay inumchahcha ad Salamina way fabréy ad Chipre, émméycha hen anchichay sinagoga way i mangintudtuchu hen alen Apudyus. Yag nàyéy agé ah Juan Marcos way cha tomorong an chicha. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way fummalincha hen hiyachiy lota, inumchahcha hen anchi fabréy ad Pafo. Yag wachaat agé hen hinib-atcha way ihay Judio way ah Bar-Jesus hen ngachanna way hiya hen ommamta way mangamma ah saromangka, yag annag emparang hen acharna ah profetan Apudyus. 


text:
Yag hen yachiy senang profeta, gayyémna hen anchi gubérnador ad Chipre way ah Sergio Paulo hen ngachanna. Naham-an way tagu ah Gubérnador, yag empa-ayagna cha Bernabe an Saulo te laychéna paat way mangngar hen alen Apudyus. 


text:
Ngém hen anchi senang profeta way ah Elimas hen ngachanna ah alen hen Griego, annag kenontara cha Bernabe an Saulo way maid achina pachasén ah manlengalengna hen hamhamà Gubérnador ta achi koma omafurot an Jesus. 


text:
Angkay hiyachi yag ah Saulo way mamPablo, iné-égnanan hen Espiritun Apudyus hen hamhamàna yag annag finétég hen anchi senang profeta way mangaliyén, 


text:
“Heay pachong Chumunyu, wacha ay hen ustowén cham kontaréén. An-ag naraeng way lomokop ya mangamma hen laweng, ya annog achi etagay way mamalin hen anchi tot-owa way enalen Apudyus ah kétém. 


text:
Wat ad uwan, chusééncha-a an Apudyus wat an-ag mabfurag way achim elasin hen uray paway ah kamanay ag-agaw.” Hen hiyachi, ginìnan Bar-Jesus hen kaman ngéttégan way funat way nanlengéb hen matana yag ammag poros chi ilana te nabfurag, wat chan lapraporap way man-anap ah mamachang an hiya. 


text:
Hen nangil-an Gubérnador hen anchi na-ammaan, ammag ommafurot te nahahaang hen anchi chacha i itudtuchu mepanggép an Apo Jesus. Hen nantudtuchuwan Pablo ad Antiokia way sakopon Pisidia 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag ah Saulo way mamPablo ad uwan ya amin hen anchichay ifana, nanlugancha hen papor way lommayaw ad Pafo yag émméycha ad Perge way sakopon hen Pamfilia way yachi hen hummiyanan Juan Marcos an chicha way namfangad ad Jerusalem. 


text:
Yachi yag nanakposcha hen anchi safaliy Antiokia way sakopon hen Pisidia. Yag yachiy Safachu way ngilin hen Judio chillu, émméycha hen anchi chacha ma-am-amongan way sinagoga way i mìyachar. 


text:
Angkay nafasa hen tapenay orchin Moses ya hen tapenay ensorat hen anchichay profeta, imfagan hen anchi ap-apon hen anchi sinagoga an cha Pablo way mangaliyén, “Chàyu way sosnod, magat wacha hen itugunyu an chitaaw ah sém-éman hen hamhamàtaaw, wat ifagayu kaỳ.” 


text:
Yachi yag tommàchég ah Pablo, yag entànangna hen limana yag annaat ilugi way man-ale, ekatnéén, “Chàyu way kacharaà way ganà Israel ya anat chàyu way faén Judio way ummale way mìchayaw agé an Apudyus, changrényu koma hen antoy ifagà. 


text:
Ah Apudyus way chataaw chayawén way ganà Israel, hiya hen namele hen anap-otaaw ad namenghan ah mantataguna yag empachuarna chicha hen kafunagcha ad Egipto. Yag empàilana agé hen anchi chakar way kafaelana hen nanorongana an chicha ah lommayawancha ahchi. 


text:
Ya hen unig hen opatporo way tawén, henalimunana chicha ya enanohana hen chacha enkamkaman hen chachan fangngafangngachan hen anchi chanak way lota. 


text:
Yag yachi way namfangad hen anchichay anap-otaaw ad Canaan, empa-afà Apudyus an chicha hen anchi pitu way toray ah mangen-awaancha hen hiyachiy lota 


text:
wat émméy ah opatgasot ya lemanporo way tawén hen na-ammaan amin cha nadchi. “Angkay hiyachi yag chinutokan Apudyus hen anchichay nampennapennarég way uwis way mantoray hen anchichay anap-otaaw inggana hen tempon profeta way Samuel. 


text:
Yag hen tempon Samuel, nanlilicha ta wacha komay arecha, wat chinutokan Apudyus ah Saulo way anà Kis way ganà Benjamin ah man-arecha, yag nan-are ah Saulo ah opatporo way tawén. 


text:
Angkay hiyachi agé way kena-an Apudyus ah Saulo, yag emparégna ah David ah man-arecha. Yag hen ekat Apudyus mepanggép an David, ekatnéén, ‘Ah David way anà Jesse, hiya hen ihay tagu way laylaychê te chana ammaan paat hen heno way ifagà.’ 


text:
Yachi yag empostan Apudyus way ah tapen chi ag-agaw, miyanà hen ihay ganà David way hiya hen anchi mangenharà an chitaaw way ganà Israel. Wat umma-ale tot-owa hen hiyachiy ganà David way hiya ah Jesus. 


text:
Hen cha-an minlugiyan Jesus way mantudtuchu, namangpango ah Juan way mangimfaga an chitaaw amin way ganà Israel way masapor manchùgantaaw hen anchi lawengay a-ammataaw ya mampafunyagtaaw ah mimfisaran way namfafawitaaw tot-owa. 


text:
Yag yachi way tég-angay marpas hen fiyang Juan, imfagana hen tatagu way mangaliyén, ‘Henowà ngata ah manmanmàyu, te faénà angkay hen anchi nepoposta way hahadchényu, te hiya hen meparég an haén way haén, achì karébféngan way uray lawa anà an man-alepan an hiya.’ ” 


text:
<pb/>Entoroy Pablo way mangaliyén, “Chàyu way sosnod way ganà Abraham, ya chàyu amin agé way faén Judio way cha manayaw an Apudyus, empaka-ammun Apudyus an chitaaw amin hen anchi chamag mepanggép hen kahara-an hen tatagu ah achicha metap-aran. 


text:
Ngém hen anchichay inib-ataaw way Judio ad Jerusalem ya hen anchichay anap-apocha, iggaycha peet ma-awatan way ah Jesus hen anchi empopostan Apudyus way mangenharà an chitaaw, te anchag iggay na-awatan hen anchi chacha faséfaséén hen Senafachu way ensosorat hen anchichay profeta ad namenghan. Ngém ammag chichaat agé peet hen tommot-owaan hen anchi nesosorat te empapchitcha ah Jesus. 


text:
Yag tàén maid paat inchahancha ah ustoh fasor ah mamchitancha an hiya, ancha chillug imfaga an Pilato way epapchitna. 


text:
Angkay lempascha way nangamma amin hen anchi nesosorat chillu way ma-ammaan an Jesus yag impahcha hen acharna hen anchi koros yag inlufùcha. 


text:
Yag émméy ah unig hen opatporo way ag-agaw way nampàipàila ah Jesus hen anchichay ifana way cha netnonetnod an hiya ad Galilea ingganad Jerusalem. Wat ad uwan, chicha hen cha mangentàchég hen katot-owaan amin cha nadchi hen tatagu. 


text:
Wat yachi hen ummaliyannihto, ta epagngarni an chàyu hen anchi ammayay chamag. Te hen anchi empopostan Apudyus hen anap-otaaw ad namenghan, 


text:
wat tommot-owa an chitaaw way ganàcha way yachi hen ummaliyan Jesus ya hen nan-uchiyana. Hen anchi nesosorat hen anchi pegwan Salmo way alen Apudyus, chana aryén hen umaliyan Jesus hen nangaryanéén,<pb/>‘Hen yatoy ag-agaw, namfalin-a ah anào ya haén, namfalinà ah amam.’ 


text:
Yag wacha agé hen ihay nesosorat way alen Apudyus way imfagana mepanggép hen nanaguwan Apudyus an Jesus hen natéyana ta achi mabrù hen acharna ah ing-inggana, ekatnéén,<pb/>‘Hea hen kafud-asan hen amin anchichay empopostà an Are David, ya sigurachu way ma-ammaan way ma-ammaan te enalè.’ 


text:
Ya wacha agé hen ihay nesosorat way ekatnéén,<pb/>‘Hea way namepele an haén, innilà way achim eparufus hen mabruan hen achar-o no matéyà.’ 


text:
Ngém faén met hen achar David hen anchi iggay mabrù, te ah katot-owana, hen nangenhènachan David hen aminay impiyar Apudyus an hiya hen natatagguwana, wat natéy yag nilufù way netape hen lufù hen anap-ona, yag nabrù agé hen acharna. 


text:
Waman hen anchi nan-uchiyén Apudyus way ah Jesus, iggay tot-owa mabrù hen acharna te nan-uchiyén Apudyus hiya.” 


text:
<pb/>Yachi yag entoroy Pablo way mangempacharan hen chana ifaga, ekatnéén, “Sosnod, anyu komag ma-awatan way gapo yanggay hen enammaan Jesus wat mafalin mapakawan hen fasortaaw way tatagu. 


text:
Wat no omafurot-ayu an hiya, ilufus Apudyus chàyu hen chusan hen fasoryu way achi kaman hen omafurotan hen anchi orchin Moses way maid milufus ah fasor gapon omafurotan an nadchi. 


text:
Wat yachi, ar-arwachanyu ta achi koma éméy an chàyu hen ensorat hen anchichay profeta way ekatchéén,<pb/> 


text:
‘Ar-arwachanyu, chàyu way cha pomeloh te an-ayu angkay ammag mahahaang yag netap-ar-ayu. Te tàén wacha hen chà ammaan hen natatagguwanyu way tàén cha mesoplesoplekar an chàyu, an-ayug térén way achiyu chillu afuroton.’ ” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way narpas hen enalen Pablo yag chacha gumhad an Bernabe way lomayaw hen anchi sinagoga yag chachan pangpanga-ase hen anchichay tatagu ta mamfangadcha koma ah kasen Safachu way kasen mantudtuchu. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way nafuarcha hen anchichay tatagu, chuarcha chillu hen cha umunud an cha Pablo way Judio ya uray hen anchichay faén Judio way i netepon hen pammaten hen Judio, wat tinugutugun cha Pablo chicha amin ta epapatecha way mamangchén hen chengngarcha mepanggép hen ség-ang Apudyus. 


text:
<pb/>Angkay hen kasen Safachu, otonna yanggay hen cha-an mìyamong hen hiyachiy fabréy way mì-igngar hen alen Apudyus. 


text:
Ngém hen nangil-an hen anchichay achi omafurot way Judio hen kachuar hen tatagu way na-among, anchag na-apés yag anchaat kontaréén hen cha aryén Pablo yag ininsortocha hiya. 


text:
Ngém tàén, natorod chillu cha Pablo an Bernabe way mangimfaga an chicha way mangaliyén, “Masapor tot-owa way mepagngar hen alen Apudyus an chitaaw way Judio unna. Ngém gapo ta anyug achi afunanchi wat awahyu hen achiyu metapyan hen anchi mannanayun way ataguwan an Apudyus. Wat ad uwan, manchùganni chàyu way Judio ta ini tudtuchuwan hen anchichay faén Judio. 


text:
Te hen imfagan Apudyus an chàni chillu, ekatnéén,<pb/>‘Piniyar-o chàyu way i mangintudtuchu hen anchichay faén Judio ah kahelawan hen hamhamàcha ta aminay tatagu way ininggaw hen antoy lota, mafalin mahara-ancha.’ ” 


text:
<pb/>Hen nangngaran hen anchichay faén Judio hen yachiy enalen Pablo, ammag pararo hen laylayadcha, yag chachaat agé chayawén ah Apudyus gapon anchi chengngarcha way alena. Wat ommafurotcha an Jesus amin hen anchichay nachuchuttokan way mètape hen mannanayun way ataguwan an Apudyus. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag nanchinngar hen anchi chamag mepanggép an Apo Jesus hen aminay sakopon nadchiy lota. 


text:
Ngém hen anchichay térénay Judio way achi omafurot, anchag sinubsufan hen o-okom hen hiyachiy fabréy ya anat agé hen tapen anchichay nan-angato way finufae way tàén faéncha Judio, chacha chillu chayawén ah Apudyus yag anchaat ilugi way mamaligat an cha Pablo an Bernabe yag emparyawcha chicha hen yachiy fabréy. 


text:
Wat penòpòan cha Pablo hen anchi tapok hen he-echa ah mangempàil-ancha hen tatagu way egadcha hen chacha ammaan way mangachi hen anchi chamag mepanggép an Jesus, yag anchaat lomayaw ad Antiokia way fabréy ad Pisidia way éméy ad Iconio. 


text:
Ngém hen anchichay cha omafurot ad Antiokiaanchi, iné-égnanan hen Espiritun Apudyus hen hamhamàcha wat amchan agé hen laylayadcha.<pb/>


text:
Angkay hiyachi way inumchah cha Pablo an Bernabe ad Iconio, nekaman agéhchi hen anchi nekaman ad Antiokia te émméycha hen anchi sinagoga way cha ma-am-amongan hen kacharaancha way Judio, yag gapo hen enkamkamancha way nangintudtuchu mepanggép an Jesus, wat chuarcha hen ommafurot way Judio ya anat agé hen anchichay faén Judio. 


text:
Ngém hen anchichay térén way Judio way achi chillu omafurot, senubsufancha hen anchichay tapenay faén Judio ah lomawengan hen hamhamàcha hen anchichay cha omafurot. 


text:
Ngém tàén yachi hen chacha ammaan, nafayag chillu cha Pablo an Bernabe ad Iconio way maid ég-égyatcha way mangintudtuchu mepanggép an Jesus. Yag inidchat agé Apudyus hen kafaelancha way mangamma hen kaskascha-aw ah manàchégana hen katot-owan hen chacha itudtuchu mepanggép hen ség-angna. 


text:
Ngém ancha chillug nan-agwa hen tatagu hen hiyachiy fabréy te hen tapena, tenàchégancha hen anchichay achi omafurot way Judio. Ya hen tapena, tenàchégancha agé hen anchichay aposel. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag wachacha hen anchichay nan-ahetoptopà way Judio ya faén Judio ya netape agé hen anap-apocha. Yag anchaat ekatén paligaténcha cha Pablo an Bernabe ya funfunto-oncha chicha. 


text:
Ngém hen nangalengahan cha Pablo an nadchi, anchag ommawid way éméy ad Listra ya anat ad Derbe ya hen tapenay fabréy agé way sakopon hen Liconia. 


text:
Yag entoroycha way mangintudtuchu hen anchi ammayay chamag mepanggép an Jesus. Hen nangaryan hen tatagu ad Listra yad Derbe way Apudyus ano cha Pablo an Bernabe 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way wachacha ad Listra, wacha hen ihay am-ama way nappelay way achi poros makacharan nanepod hen nataguwana. 


text:
Wat hen anchi am-ama, tummutùchu way mamangngar hen anchi cha itudtuchun Pablo. Yag yachi, enlasin Pablo way afurotona way makaka-an ah Apudyus hen penelayna. Wat finéfétég Pablo hiya 


text:
yag chinakarna way mangaliyén, “Tomàchég-a.” Yag hen hiyachi, ammag lommagtò hen anchi nappelay way tommàchég yag nanaranat. 


text:
Wat hen nangil-an hen anchichay chuaray na-a-among way tatagu hen enammaan Pablo, inlugicha way mangèngaw ah alecha way Linacaonia way mangaliyén, “Antoyan peet hen apudyustaaw way anchag namfalin ah kaman tatagu yag enémhépcha an chitaaw.” 


text:
Yag ngenadnancha chicha ah ngachan hen apudyuscha way ah Bernabe, hiya ano ah Zeus, yah Pablo, gapo ta hiya hen chan tudtuchu, hiya anoh Hermes. Ngém cha Pablo an Bernabe, iggaycha ma-awatan hen chacha aryén, te alecha hen chacha iyale. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag wacha hen anchi pachin hen apudyuscha way Zeus way hen semfa-anna, wacha hen fùnagan hen fabréy. Wat ina innara hen anchichay faka way lae yag enar-arkosana ah sabsafong yag inyéyna hen fùnagan hen fabréy, te hen ekatcha amin, ichatoncha an cha Pablo an Bernabe te chicha ano hen apudyuscha. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way na-awatan cha Pablo an Bernabe hen chacha peet ammaan, anchaat ammag gisgissayén hen lumfongcha ah mempàil-ancha way achi koma mafalinha ah ma-ammaan. Yag anchaat managtag way gumawa hen anchichay tatagu way man-ongaw way mangaliyén, 


text:
“Pakay ammaanyuha te an-ani met yanggay an tatagu way kapachongyu. Wat hen gagtàni paat way ummalehto, ta epagngarni an chàyu hen anchi ammayay chamag mepanggép an Jesus ta manchùganyu koma hen antochay enap-apudyus way chayu chayawén way ammag maid sérfina, ta manhagong-ayu hen anchi tot-oway Apudyus way natattagu way hiya hen nangamma ad uchu ya hen antoy lota ya hen fayfay ya aminay ininggaw. 


text:
Tot-owa way hen anchi kaysan way ag-agaw, emparufusna hen katagutagu hen antoy lota way mangamma hen heno way lenyadcha. 


text:
Ngém tàén, wachacha chillu hen chana enammaan ah manot-owaan koma hen tatagu mepanggép an hiya, te chana chillu ichat hen ammay an chicha, te chana epale hen uchan ya chana agé patufuwén hen mura ta way fat-éncha hen mamfat-ancha. Ya hiya agé hen cha mangidchat hen iyatagun hen tatagu ya hiya agé hen cha mangemparaylayad an chicha.” 


text:
Ngém uray hiyaha hen enalen cha Pablo, ammag naligat chillu ah nempasarchengancha hen anchichay tatagu way manchaton an chicha. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag inumchahcha agé ad Listra hen tapen anchichay Judio way narpod Iconio ya ad Antiokia way sakopon hen Pisidia, yag ancha agég sinubsufan hen chuar way tatagu ad Listra. Yag anchaat funfunto-on ah Pablo yag lenakrakcha hiya way nemparhin hen anchi fabréy, te hen ekatchaat natéy. 


text:
Ngém yachi way i enamongan hen anchichay cha omafurot hiya, ammag fummangonat agé yag namfangadcha amin ah fabréy. Yag angkay nawakas, lommayaw cha Pablo an Bernabe way éméy ad Derbe. Hen namfangchan cha Pablo ad Antiokia way sakopon Siria 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way inumchah cha Pablo an Bernabe ad Derbe, empagngarcha an chicha agé hen anchi ammayay chamag mepanggép an Jesus wat chuarcha hen ommafurot. Angkay hiyachi, kasencha lumigwat way kasen nangwa ad Listra ya anat ad Iconio ya ad Antiokia way sakopon hen Pisidia. 


text:
Yag chacha papegséén hen hamhamà hen anchichay anat ommafurot an cha nadchiy fabréy. Ya tinugutuguncha chicha agé way achicha iyang-anggayan hen afurotcha way uray no heno hen mepasamak an chicha te kapeletan way chuar hen mapaligatan hen tatagu hen antoy lota ya anchaat metape hen mantorayan Apudyus. 


text:
Aminay fabréy way enengwacha, chinutokan cha Pablo hen mangemponponò hen anchichay cha omafurot. Yag hen nangemporangancha hen fiyang an chicha, nanlangancha way mangan hen nangempapatiyancha way manluwaru, yag imfagacha an chicha amin way mangaliyén, “Annig eporang chàyu amin an Apudyus way chayu manokchun, ta hiya hen mangi-ila an chàyu.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way enengwan cha Pablo hen sakopon hen Pisidia, inumchahcha hen sakopon hen Pamfilia. 


text:
Yag angkay ahchi, intudtuchucha agé hen mepanggép an Jesus ad Perge. Yachi yag anchaat éméy ad Atalia. 


text:
Yag ad Atalia, nanlugancha hen papor way mamfangad ad Antiokia way yachi hen pés-éy nanligwatancha. Te hen anchichay cha omafurot ahchi, chicha hen nangempaligwat an cha Pablo hen anchi pés-éyna way nanginluwaru an chicha ta halimunan Apudyus chicha ya torongana chicha way mangamma hen impiyarna. Wat yachi way lempascha hen anchi nipiyar an chicha, yag anchaat homàyat. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way hommàyatcha ad Antiokia, empa-ayagcha amin hen anchichay cha omafurot yag henaphapetcha amin hen enkaman Apudyus way nangusar an chicha way nangamma hen laychéna. Yag henaphapetcha agé hen nangidchatan Apudyus hen wayan hen anchichay faén Judio way omafurot agé. 


text:
Yachi yag nafayag cha Pablo an Bernabe ad Antiokia way nì-i-iggaw hen anchichay cha omafurot ahchi.<pb/>


text:
Angkay hen-argawan, wachacha hen émméy ad Antiokia way tapen hen anchichay Judio way narpod Judea, yag inlugicha way mangintudtuchu hen anchichay cha omafurot way mangaliyén, “Achiayu angkay mahara-an no achiayu mamarkaan ah matorachan hen inyurchin Moses.” 


text:
Ngém ammag achi akseptarén cha Pablo an Bernabe hen hiyachi, wat anchag chan sosongel. Wat ah mifanagana, hennagcha cha Pablo an Bernabe ya hen anchichay tapena way iyAntiokia way éméy ad Jerusalem ta icha koma mantatagépfar hen anchichay aposel ahchi ya hen anchichay tapenay cha mangemponponò mepanggép hen anchi nansosongelancha. 


text:
<pb/>Yachi way empaligwat hen anchichay cha omafurot chicha yag enengwacha hen sakopon Fenicia ya Samaria yag chacha haphapetén an chicha hen nanhagongan hen anchichay faén Judio an Apudyus. Wat amchan hen laylayad hen amin anchichay cha omafurot hen nangngarancha an nadchiy chamag. 


text:
Angkay inumchahcha ad Jerusalem, amchan hen laylayad hen anchichay aposel way mangempaghép an chicha ya umat agé hen anchichay cha mangemponponò ya amin hen anchichay cha omafurot way cha ma-am-among ahchi. Yachi yag henaphapet cha Pablo hen amin way enkaman Apudyus way nangusar an chicha. 


text:
Ngém hiyachi, tommàchégat hen tapen anchichay cha omafurot way Fariseo, yag chachaat epapelet way mangaliyén, “Masapor angkay mamarkaan chillu hen anchichay faén Judio no omafurotcha an Jesu Cristu, ya masapor agé maténgténgcha way manorad amin hen anchi orchin way ensorat Moses.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag na-amongcha hen anchichay aposel ya hen anchichay cha mangemponponò ta ifanagchachi. 


text:
Yag yachi way nafayag hen chachan hahapetan, yag anat tomàchég ah Pedro way mangaliyén, “Sosnod, innilayu met way chinutokanà an Apudyus hen anchi ar-argaw way i mangempagngar hen anchi ammayay chamag hen anchichay faén Judio ta mawayaancha way mangngar ya omafurot agé an Jesus. 


text:
Yah Apudyus way nangi-ila hen hamhamà hen egachay tatagu, empàilana hen layadna hen ommafurotan hen anchichay faén Judio te inidchatna hen Espirituna way nìyachar an chicha way kaman hen nangidchatana an chitaaw. 


text:
Wat maid nat-énana hen enkaman Apudyus an chicha ya hen enkamanna an chitaaw te kena-anna hen fasorcha hen ommafurotancha an Jesus way kaman agé hen nanga-anana hen fasortaaw. 


text:
Wat kaman paat chayu gunggunnetén ah Apudyus hen annay chayu epapelet. Te ilanyu ngén, uray chitaaw ya hen anchichay anap-otaaw ad namenghan, iggaytaaw amin makasorot hen anchichay orchin Moses. Wat ay ammoh paligaténtaaw hen anchichay faén Judio ta ekattaaw ad uwanén masapor torachéncha amin chachi. 


text:
Achi, te innilataaw way hen kahara-antaaw way Judio, wat gapo yanggay hen ség-ang Apo Jesus an chitaaw hen ommafurotantaaw an hiya. Wat yachi agé hen kahara-an hen anchichay faén Judio.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag henaphapet cha Bernabe an Pablo mepanggép hen nangidchatan Apudyus hen kafaelancha way nangamma hen kaskascha-aw hen nanudtuchuwancha hen anchichay faén Judio, yag anchag tummiyém amin hen anchichay na-a-among way mangngar hen chacha haphapetén. 


text:
Angkay hiyachi way narpas hen henaphapet cha Pablo, yag nan-ale ah Jaime way mangaliyén, “Sosnod, changrénà koma. 


text:
Te anat henaphapet Simon Pedro hen nanginlugiyan Apudyus way nangempàila hen ség-angna hen anchichay faén Judio ta wachay omafurot an chicha ah mantataguna. 


text:
Ya hen yachiy na-ammaan, nètemfuruy chillu hen anchi ensorat hen anchichay profeta ad namenghan way ekatnéén,<pb/> 


text:
‘Ah tapen chi ag-agaw, mamfangachà an chàyu way Judio, way ekat Apudyus. Yag kasen-o amongon chàyu way niwa-at way ganà David ya epafangad-o agé hen kena-arena. 


text:
Yag hen hiyachi, marmu agé hen hamhamà hen anchichay safaliy tatagu an haén, te anapénà hen anchichay faén Judio, wat an-og awatén chicha agé ah mantatagù. 


text:
<pb/>Entoroy Jaime way mangaliyén, “Wat ah hamhamào, ammay no achitaaw koma lengalengén hen manhagongan hen anchichay faén Judio an Apudyus. 


text:
Ta antaaw yanggay esorat hen tuguntaaw an chicha way achicha mì-issa hen heno way nehnga hen enap-apudyus ya ta achicha issa hen heno way naskar way iggay lommayaw hen charana, ya ta achicha agé issa hen chara, ya ta achicha agé hòyongon hen faén ahawacha. 


text:
Yaha hen ituguntaaw an chicha te nanepod ad maliyam, yachi hen looh nepagngapagngar hen Senafachu hen anchichay sinagogataaw way Judio, wat maid fabréy ah iggay mafasaan hen hiyachiy orchin Moses.” Hen nesorat hen anchichay faén Judio 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag nantatagépfar hen anchichay aposel ya hen anchichay cha mangemponponò ya anat agé hen amin anchichay cha omafurot ad Jerusalem, wat nanchutokcha ah chuway ifacha way màyéy an cha Pablo an Bernabe hen mamfangchancha ad Antiokia. Chicha cha Judas way mamBarsabas yah Silas way ririspituwén amin hen anchichay cha omafurot chicha. 


text:
Yag empa-aracha hen anchi soratcha way ekatnéén,<pb/>“Chàyu way sosnod way faén Judio ahnad Antiokia ya Siria ya Cilicia, antoyan hen soratni an chàyu way cha omafurot an Jesus agé, ya chàni way nanorat an chàyu wat a-aposel-ani ya cha mangemponponò ahtod Jerusalem. 


text:
Chengngarni way ummalecha ahna ano hen tapenay ifani way Judio way narpohto, yag incha kenorkor hen hamhamàyu gapo hen anchi intudtuchucha mepanggép hen orchin Moses. Ngém faén angkay chàni hen nangempaligwat an chicha. 


text:
Wat yachi hen na-amonganni way ekatniyén ammay no chutokanni hen penaka-acharni way umalehna way metnod an cha Pablo an Bernabe way laylaychénni. 


text:
Ya kaskasen hen manlaychanni an chicha te natorodcha way mangamma hen laychén Apo Jesu Cristu tàén yachi hen iyatéycha. 


text:
Te nètempoyug-ani hen Espiritun Apudyus way achini paligatén chàyu ah chuaray orchin te hen torachényu yanggay koma, 


text:
achiyu issa hen chara ya hen heno way nehnga hen enap-apudyus, ya achiyu agé issa hen anchi naskar way iggay lommayaw hen charana. Ya achiyu agé hòyongon hen faén ahawayu. Ammay no anohanyu way manorad an cha natto. Wat yachi yanggay hen ifagani an chàyu way sosnodni, wat sapay koma ta amma-ammay-ayu amin.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag lummigwatcha hen anchichay éméy way empaligwat hen anchichay iJerusalem. Angkay inumchahcha ad Antiokia, empa-ayagcha hen anchichay aminay cha omafurot yag inidchatcha hen anchi sorat way narpod Jerusalem ta fasééncha. 


text:
Yachi yag cha Judas an Silas way profeta chillu, chuar hen intuguncha hen anchichay cha omafurot ah sém-éman hen hamhamàcha ya ah pomegsaan hen afurotcha. 


text:
Yag yachi way émméy ah kamanay ag-agaw hen nì-iggawan cha Judas hen anchichay cha omafurot ad Antiokia yag anchaat lumigwat way mamfangad hen narpowancha. Wat ammay hen enkaman hen anchichay iyAntiokia way nangempaligwat an chicha. 


text:
<pb/>Angkay cha Pablo an Bernabe, nafab-ayagcha ad Antiokia way nètape hen anchichay chuaray tapecha way cha mangintudtuchu hen anchi chamag mepanggép an Apo Jesus. Hen nanhiyanan cha Pablo an Bernabe 


text:
<pb/>Angkay hen-argawan, ekat Pablo an Bernabeyén, “Inta ta inta ilan hen anchichay sosnodtaaw way cha omafurot ah kafabréfabréy way nangempagngaranta hen alen Apudyus, ta inta ilan no heno hen chacha ekamkaman.” 


text:
Ngém achi paat laychén Pablo gapo ta hen kawad-ancha ad Pamfilia, ammag inyanggayan Juan Marcos chicha way iggayna entoroy hen anchi nipiyar an chicha yag lommayaw. 


text:
Wat nansongel cha Pablo an Bernabe mepanggép an nadchi, yag anchaat manhiyan. Wat enayagan Bernabe ah Juan Marcos yag nanlugancha hen papor way éméy ad Chipre. 


text:
Waman ah Pablo, enayagana ah Silas ah man-ifana wat inluwaruwan hen anchichay cha omafurot chicha ya anchaat epaligwat ta egad ah Apudyus way mangi-ila an chicha ah heno way ayancha. 


text:
Yachi yag émméycha ah kafabréfabréy ad Siria yad Cilicia way i mangempapegsa hen afurot hen anchichay cha omafurot.<pb/>


text:
Angkay hiyachi yag émméy cha Pablo ad Derbe ya ad Listra way ahchid Listra, wacha hen ihay cha omafurot an Jesus way ah Timoteo hen ngachanna way Judio ah inana way ihay ommafurot agé, ngém faén Judio ah amana. 


text:
Yag ah Pablo, laychéna koma way mangayag an Timoteo ah man-ifana hen heno way ayana. Ngém hen anchichay kacharaan Pablo way Judio ah kafabréfabréy way laychénay ayan, gapo ta ammucha way faén Judio ah aman Timoteo, wat empamarkan Pablo hiya ta maid manlili an chicha mepanggép hen orchin Moses. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way chacha émé-éméy ah kafabréfabréy, chacha agé hapehapetén amin hen anchi imfanag hen anchichay aposel ya hen anchichay anam-ama way ponò ad Jerusalem, yag imfagacha way yachi koma hen torachén hen aminay cha omafurot. 


text:
Wat pommegsa hen afurot hen anchichay cha omafurot ah kafabréfabréy wat enag-agaw way chacha chumuachuar. Hen namaaran Apudyus an cha Pablo way éméy ad Macedonia 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, ammag nanchakpos cha Pablo hen sakopon Frigia yad Galacia, te empawan hen Espiritun Apudyus hen mantudtuchuwancha hen hiyachiy provinsiyan hen Asia. 


text:
Yag yachi way inumchahcha hen penget hen provinsiyan hen Misia, ekatchéén éméycha koma hen provinsiyan hen Bitinia, ngém kasen empawan hen Espiritun Jesus chicha. 


text:
Yag hen hiyachiy lafi way échahcha ad Troas, empain-inép Apudyus an Pablo hen in-inépna way nangempàila hen ihay tagu way eMacedonia way tommatàchég way chan pangpanga-ase way mangaliyén, “Umaleayu ahtod Macedonia koma ta torongan chàni.” 


text:
Wat hen hiyachi, gapo hen anchi empàilan Apudyus an Pablo, nansagana-aniyat way lumigwat way éméy ad Macedonia te enlasinni way hen tatagu ahchid Macedonia peet hen laychén Apudyus way mangempagngaranni hen anchi ammayay chamag. Hen ommafurotan Lydia ad Filipos 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag nanlugan-ani hen papor ad Troas yag inchakposni ad Samotracia. Yachiy nafigat, inumchah-anid Neapolis yag ginumhad-ani hen anchi papor. 


text:
Angkay ad Neapolis, nanaran-ani way éméy ad Filipos way yachi hen anchi kachakkaran way fabréy hen sakopon Macedonia, yag hen anchichay eRoma hen chan toray hen yachiy fabréy. Yachi yag ininggaw-ani ahchi ah kamanay ag-agaw. 


text:
Wat hen anchi Safachu way ngilin chillu, émméy-ani hen anchi wangwang way lahin hen fabréy, te ekatniyén awniyat ahchi hen i manluwaruwan hen Judio. Angkay inumchah-ani yag tummùchuani hen penget hen anchi wangwang way cha mètagépfar hen anchichay na-a-among way finufae. 


text:
Hen iha hen anchichay cha mangngar hen chani itudtuchu, wat ah Lydia hen ngachanna way eTiatira, way hiyan ihay chan elàrào hen anchi kanginaan way chittakan way menetros. Ah Lydia, way cha manayaw chillu an Apudyus, tenorongan Apudyus hen hamhamàna wat penapannaagna hen intudtuchun Pablo. 


text:
Wat yachi yag nampafunyag ah Lydia ya hen ahimfafaryanna yag annaat agé ayagan chàni way mangaliyén, “No ifilangà ah tot-owa way cha omafurot an Apo Jesus, wat intaaw ta éméytaaw ah faréyni ta ahchi hen iggawantaaw ingganah lomayaw-ayu.” Yag nampangpanga-ase wat inyafunni. Hen nifaruchan cha Pablo ad Filipos 


text:
<pb/>Angkay hen-argawan way cha-ani éméy an cha Pablo hen anchi iggaw hen manluwaruwan, hinib-atni hen ihay fafarasang way alepan way ammag nahuhullugan ah ongtan. Yag hen anchi nihuhurug, inidchatna hen kafaelan hen anchi fafarasang way manchamet wat hen anchichay nangen-alepan an hiya, chacha fumaknang ah chacha ar-aran gapon chana manchametan. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag hen anchi nahuhullugan, ammag cha umunu-unud an chàni an cha Pablo way ammag cha mangèngaèngaw way mangaliyén, “Cha nattoy tatagu hen chan sérfi hen anchi Kangatowan way Apudyus yag chacha itudtuchu hen kahara-an hen tatagu ta achicha metap-ar.” 


text:
Ammag yachiyachi hen chana ekamakaman ah kamanay ag-agaw ingganah nappég ah Pablo. Yachi yag ammag nanhagong an hiya way mangale hen anchi ongtanén, “Gapo hen kafaelan Jesu Cristu wat mancharê hea ta lomayaw-aat.” Yag hen hiyachi, lommayawat tot-owa hen anchi ongtan yag tenaynana hen anchi fafarasang. 


text:
Ngém hen nangenlasinan hen anchichay nangen-alepan way ammag lommayaw peet hen anchi ongtan ya maid kasen namnamacha ah mangar-ancha ah arancha, anchag lenapchù cha Pablo an Silas yag lenakrakcha chicha way manginyéy hen iggaw hen anchichay toray hen fabréy. 


text:
Yag anchaat epasango chicha hen anchichay o-okom hen Roma way mangempafasor way mangaliyén, “Hen antochay tatagu, Judiocha angkay way anchag cha guruwén hen antoy fabréytaaw 


text:
te chacha itudtuchu hen ihay gagangay way komontara hen orchintaaw way Roma. Romataaw met yanggay wat achi mafalin way unuchuntaaw hen safaliy gagangay.” 


text:
Yachi yag nasubsufancha hen anchichay chuaray tatagu wat ommaningarngarcha amin an cha Pablo, wat ammag nan-elapchù hen anchichay toray hen lumfong cha Pablo an Silas way nanga-an yag anchaat mamanchar way mahapratan. 


text:
Yachiy narpas way penararocha way manaprat an chicha, yag anchaat iyéy ah pagfaruchan yag imfagacha hen anchi chan guwarcha ta kénggéna paat way mangi-ila an chicha. 


text:
Wat yachi way nifilin hen anchi chan guwarcha, inyéyna chicha ahchih chugun hen pagfaruchan yag entaédna hen he-echa hen chakaray away. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way gawan chi lafi, chachan luwaru cha Pablo an Silas, ya chacha agé mankankanta an Apudyus, wat chachangrén hen anchichay tapen hen farud. 


text:
Yag hen hiyachi, empàratna hen ammag pegsa way lunig yag niwagawagat hen anchi pagfaruchan yag ammag nab-atan amin hen anchichay hawangna, yag naùfad amin hen farud hen anchichay nakakawwachan. 


text:
Yachi yag fummangonat hen anchi chan guwarcha, yag hen nangil-ana way nafufùtan hen amin way hawang hen anchi pagfaruchan, ekatna ah hamhamànéén, “Ancha ménat ammag ommawid amin hen anchichay farud,” yag ah égyatna hen mekaman an hiya yag annaat ammag inuhfù hen fangidna, te hen ekatna, annag pédtén yanggay hen acharna. 


text:
Ngém nan-ongawat ah Pablo way mangaliyén, “Achim cha patayén hen acharno, te antoyan-ani amin way maid lommayaw.” 


text:
Wat hen hiyachi, inyara-ag hen anchi chan guwarcha hen helaw yag nanagtag way éméy hen iggaw cha Pablo an Silas. Yag nampalentomang hen henagongcha way chan papayagpag ah égyatna. 


text:
Yachi yag annaat ighad chicha ah chara way mananhan way mangaliyén, “Sosnod nokay, paat man hen ammaà ta hara-anà koma agé an Apudyus.” 


text:
Yag sommongfat cha Pablo way mangaliyén, “Afurotom yanggay ah Apo Jesus wat mahara-an-a ya umat agé hen ahimfafaryanno.” 


text:
Yachi yag empacharan cha Pablo way mangintudtuchu mepanggép an Apo Jesus an chicha amin way himfafaryan. 


text:
Yag hen hiyachi agé way gawan chi lafi, i inurahan hen anchi guwarcha hen sugat cha Pablo ya anat agé mampafunyag way nafunyagancha agé hen amin anchichay ahimfafaryanna. 


text:
<pb/>Angkay narpaschi yag inyéyna cha Pablo an Silas ah faréycha way i mamangan an chicha. Yag ammag pararo hen laylayadcha amin way himfafaryan gapoh ommafurotancha an Apudyus. 


text:
<pb/>Angkay nafigat, hennag hen anchichay toray way eRoma, hen poles way mangaliyén, “Meparufus cha Pablo an Silas.” 


text:
Angkay hiyachi, émméy hen anchi chan guwarcha an chicha way mangaliyén, “Imfilin hen anchichay toray way mafalin meparufus-ayu ano wat egad-ayu yag lommayaw-ayu.” 


text:
Ngém imfagan agé Pablo hen anchichay poles way mangaliyén, “Ay ammoh ammag naraka, te chàni angkay agéat tatagun hen Roma chàni. Yag iggay chàni finistigar ah usto yag cha chàniyat epahaprat hen sangwanan hen chuaray tatagu yag imfarud chàni. Wat ay ammoh mafalinha ah ma-ammaan hen tatagun hen Roma. Yag ay ad uwanat agé yag etat-allingébyu chàni way mangemparyaw. Achi mafalin te egad umale hen anchichay toray paat way i mangemparufus an chàni hen sangwanan hen anchichay chuar way tatagu.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way namfangad hen anchichay poles hen anchichay toray yag henaphapetcha hen enalen cha Pablo, wat anchag cha émégyat hen nangngarancha way tatagun peet agé hen Roma chicha. 


text:
Wat émméycha an cha Pablo way i mampakacha, yag anchaat etnod chicha way mangighad hen anchi pagfaruchan yag imfagacha ta lomayawcha koma hen yachiy fabréy. 


text:
Yag yachi way lommayaw cha Pablo an Silas hen anchi pagfaruchan, émméycha ah faréy cha Lydia wat ahchi hen nanugutugunancha hen anchichay cha omafurot yag anchaat lomayaw way nanaynan hen yachiy fabréy.<pb/>


text:
Angkay hiyachi yag enengwan cha Pablo an Silas ad Amfipolis ya ad Apolonia way émméy ad Tesalonica, ya ahchid Tesalonica, wacha agé hen ihay sinagogan hen Judio. 


text:
Yachi yag hinénggépcha way i mangintudtuchu hen alen Apudyus te yaha chillu hen chacha ekamkaman. Yag hen unig hen toroy Safachu, i nìchiskachiskas ah Pablo hen anchichay tatagu 


text:
way chana imfisafisar hen anchi nesosorat way alen Apudyus hen chana nangensoplekaran way masapor peet mapàgang hen anchi empopostan Apudyus way Cristu yag anat mepapchit, yag no matéy agé, man-uchi chillu. Yachi yag ensoplekar Pablo agé way mangaliyén, “Ah Jesusanchi way chà haphapetén, hiya angkay tot-owa hen anchi Cristu way empopostan Apudyus ad namenghan way umaley mantoray.” 


text:
Yachi yag wachacha hen tapen anchichay Judio way na-awis way nangafurot hen intudtuchun Pablo, wat nètapecha an chicha. Yag umat agé hen chuar way nan-angato way finufae, ya anat agé hen chuar way Griego way tàén faén Judio, chacha chillu chayawén ah Apudyus. 


text:
<pb/>Ngém hen anchichay Judio way ammag achi omafurot, anchag cha ma-apés, wat incha enamong hen anchichay lawengay tatagu way furakfor yag gummabforcha hen anchi fabréy wat anchag penelet way hinénggép hen anchi faréy hen ihay tagu way ah Jason hen ngachanna, te hen ekatcha, awniyat wacha cha Pablo an Silas ahchi ta epafùnagcha koma ta egad hen tatagu way mangamma ah ammaancha an chicha. 


