# verses

text:
Ngém maid inchahancha an cha Pablo an Silas te maidcha peet ahchi, wat anchag lenakrak ah Jason ya hen tapen anchichay cha omafurot way manginyéy hen sangwanan hen anchichay toray hen yachiy fabréy. Yag enèngawcha way mangempafasor way mangaliyén, “Ah Jasonanto, annag empaghép hen anchichay tatagu way chani anapén way chichachi hen anchichay cha mangorkor hen tatagu ah kamanay fabréy yag antoy inumchahcha ahtoh fabréytaaw ad uwan. Yag chacha agé labsengén hen orchin Aretaaw te chacha ekatén wacha ano agé hen safaliy Are way ah Jesus ano hen ngachanna.” 


text:
Hen nangngaran hen anchichay toray ya hen anchichay na-a-among way tatagu an nadchi, anchag nachanagan yag ommaningarngarcha. 


text:
Wat anchag namfayachan cha Jason ya hen anchichay ifana yag anchaat eparyaw. Hen ommafurotan hen chuar ad Berea 


text:
<pb/>Angkay nadhém, empaligwatat hen anchichay cha omafurot cha Pablo an Silas way éméy ad Berea. Angkay inumchahcha ahchi, émméycha chillu hen anchi cha ma-am-amongan hen Judio way sinagoga way mantudtuchu. 


text:
Wat un-unnina hen cha ekaman hen anchichay tatagu ad Berea no ad Tesalonica, te hen anchichay tatagu ad Berea, anchag laylayad way térén way mamangngar hen anchi chamag mepanggép an Jesus, ya enag-agaw agéy chacha epachopachong hen anchi cha itudtuchun Pablo hen anchi nesosorat way alen Apudyus ad namenghan, ta ifisarcha no tot-owa hen anchi chana intudtuchu. 


text:
Wat anchag chuar hen ommafurot way Judio yag ommafurotcha agé hen chuar hen anchichay nan-angato way finufae ya larae way Griego. 


text:
<pb/>Ngém angkay hiyachi way chengngar hen anchichay cha komontara way Judio ad Tesalonica way chan tudtuchu peet ah Pablo hen alen Apudyus ad Berea, wat anchag émméy agé way i manubsub hen anchichay tatagu ta gabforoncha agé cha Pablo. 


text:
Wat hen anchichay cha omafurot, empaligwatchaat ah Pablo hen hiyachi way éméy hen anchi fabréy way penget hen fayfay. Waman cha Silas an Timoteo, nantaynancha ad Berea. 


text:
Wat hen anchichay cha nangetnod an Pablo, enetnodcha hiya ingganad Atenas yag anchaat mamfangad way i mangimfaga an cha Silas an Timoteo way ag-aggagéncha ano way éméy ahchid Atenas agé te masapor Pablo chicha. Hen intudtuchun Pablo hen anchichay na-achar ad Atenas 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way chan héhhééd ah Pablo ad Atenas way mannéd an cha Silas an Timoteo, ammag lommaweng way térén hen hamhamàna, te hen nanlangrangaana, ammag maid achi wacha ah tenaggutaggu way cha chad-ayawén hen tatagu ah man-apudyuscha. 


text:
Yachi yag cha émmé-émméy hen anchi sinagogan hen Judio way i manudtuchu hen anchichay cha manayaw an Apudyus mepanggép an Jesus. Ya enag-agaw agéy cha émmé-émméy hen iggaw hen anchi cha um-umfunan hen tatagu way manudtuchu hen heno way wachahchi. 


text:
Ya wacha agéhchi hen anchichay chan tudtuchu hen anchi ekatchéén Epicureo ya Estoico way cha agé mìchiskas an Pablo. Yag anat ekat agé hen tapena an chicha way mangaliyén, “Nokay paat hen cha aryén hen annay pàpàilaanna way ammag maid gutokna.” Yag sommongfat hen tapena way mangaliyén, “Kaman paat chana aryén hen nat-énay apudyus way tawwan chi narpowana.” Yaha hen enalen hen anchichay na-achar, te cha intudtuchun Pablo mepanggép an Jesus ya hen nan-uchiyana. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag enayagancha ah Pablo way i mìyamong hen anchi konselcha way ekatchéén Areopago way yachi hen cha manaphahaphapetan hen anchichay na-achar hen heno way laychénchay haphapetén. Yag imfagacha way mangaliyén, “Laychénni koma way mangngar hen annay kadchachato way cham itudtuchu, 


text:
te kaman paat nat-én hen annay cham itudtuchu, wat laychénni koma way ma-awatan no heno hen laychénay aryén.” 


text:
Yahan imfagacha an Pablo te amin hen anchichay iyAtenas ya umat agé hen anchichay nìfabréy ahchi, maid kasen laychéncha no achi an i mì-ig-igngar hen anchi kadchachato way chamag ono an i manaphapet hen kadchachato. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag tommàchég ah Pablo hen sangwanan hen anchichay na-achar way konsel way man-ale yag ekatnéén, “Chàyu way iyAtenas, enlasin-o way chayu tot-owa epapate way mangafurot hen amin annachay chuaray apudyusyu, 


text:
te hen chà nanggégga-ayan hen antoy fabréyyu, chuar hen innilà way finab-alléy way chayu manchatchatonan hen anchichay nankarakarase way apudyusyu. Yag innilà amin hen anchi ihay chayu manchatchatonan way wacha hen nesosorat an nadchi, ekatnéén, ‘Yato hen manayawan hen anchi apudyus way cha-an ma-ammuwan.’ Wat hen anchi chayu chayawénanchi way maid innilayu, yachi paat hen laychê way epagngar an chàyu ad uwan. 


text:
Te hiya hen anchi Apudyus way nangamma hen antoy lota ya aminay ininggaw wat kapeletan way achi ummat hen faréy way enammaan hen tatagu ah fumaryana. Te hiya hen ap-apon hen egachay wacha hen antoy lota ya uray ad uchu. 


text:
Wat achina masapor hen torong hen tatagu an hiya, te hiya ngarud hen cha marpowan hen egad ya hiya hen cha mangidchat hen aminay masapor hen tatagu way uray hen fùfuohcha ya hen aminay iyatagucha. 


text:
Ya hen enkaman Apudyus agé, enammaana hen ihà-anay tagu ah marpowan amin hen katagutagu. Yag yachi way gummanaganà, empééyna chicha way fumabréy hen aminay lugar hen antoy lota ah mamfalinancha ah nankarasey nasyun, te uray hen cha-an ma-ammaan hen antoy lota, loohna imfafagga hen tempon hen heno way toray ya hen ustoy iggawancha. 


text:
Hen ganchat Apudyus way nangenkaman an nahha, ta hamham-én koma hen tatagu hiya ta éhéd yag anapéncha. Yag ah katot-owana, faén chillu achawwéy ah Apudyus an chitaaw way tatagu. 


text:
Kaman hen ensorat hen ihay ifayu way ekatnéén,<pb/>‘Gapo yanggay an hiya wat wacha hen ataguwantaaw ya hen man-ì-iwiyantaaw, ya umat agé hen katatagutaaw.’ ” Yag ekat Pablo agéén, “Éméy agé hen anchi ensorat hen tapen ifayu way pèsosorat way ekatchéén,<pb/>‘Enammaan Apudyus chitaaw ah man-anàna.’ 


text:
Wat no chitaaw hen anà Apudyus, ay ammoh mafalin way ekattaawén ah Apudyus, kaman hen annachay tenaggutaggu way na-ammaan ah faletò ya gamfang ya fato way an enammaan hen tatagu ah kenaraengcha ya patinggan hen hamhamàcha. 


text:
Hen anchi ar-argaw, enanohan tot-owa Apudyus hen enkamkaman hen anchichay tatagu way maid nangila an hiya. Ngém ad uwan, imfagana way aminay tatagu hen antoy lota, masapor manchùgancha hen anchi lawengay a-ammacha. 


text:
Te loohna kenédchéngan hen anchi ag-agaw way mangu-uwwisana hen aminay tatagu hen antoy lota. Ya chinuchuttokana agé hen anchi nalimpiyu way uwis way manguwis hen angamin. Ya hen nangempàil-ana hen egachay tatagu way hiya hen anchi tot-oway chinutokana, wat nan-uchiyéna hiya hen natéyana.” 


text:
<pb/>Angkay hen nangngaran hen anchichay na-a-among hen enalen Pablo mepanggép hen man-uchiyan hen natéy, anchag pommeloh hen tapena. Waman hen tapena, ekatchéén, “Laychénni paat way kasen mangngar mepanggép hen annay cham aryén.” 


text:
yag wachacha agé hen tapena way netnod an hiya way yachiy na-awni yag ommafurotcha. Hen iha an chicha, wat ah Dionisio way ihay ap-apon hen anchi konsel way Areopago, ya hen iha, ihay fufae way ah Damaris hen ngachanna, ya anat agé hen tapena.<pb/>


text:
yag hinib-atna ahchi hen hen-ahawa way cha Akila an Priscila. Judio ah Akila way niyanà ad Ponto yag anchaat i fumabréy way hen-ahawa ahchid Roma way sakopon hen Italia. Ngém yachi way inyurchin Are Claudio way masapor lomayawcha hen aminay Judio ad Roma, wat nan-atoncha ad Corinto. Yachi yag i fummisita ah Pablo an chicha 


text:
yag anat mì-iggaw way mèamma te niyaphor way nampachong peet hen chunun cha Pablo an Akila way chacha usarén hen gadchang way mangamma ah torcha ah chacha elao. 


text:
Yag no Safachu ay agéén émméy ah Pablo hen anchi sinagogan hen Judio way i manudtuchu hen anchichay kacharaana way Judio ya umat agé hen anchichay faén Judio ta éhéd yag wachay ma-awis way omafurot an Jesus. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way inumchah cha Silas an Timoteo ad Corinto way narpod Macedonia, inlugin Pablo way mangang-angpel way mantudtuchu. Wat annag cha epachapacharan way mangensoplekar hen anchichay kacharaana way ah Jesus tot-owa hen anchi empopostan Apudyus way umale. 


text:
Ngém yachi yag ammag cha kontaréén hen kachùran hen anchichay Judio hiya, yag chacha amin agé us-ustan hiya. Wat annag inyagyag hen lumfongna ah manginyanggayana an chicha yag annaat ekatén, “Egad-ayu no metap-ar-ayu te achi mafalin way pafasoronyu haén te anyug achi changrén hen chà ifaga. Wat manepod ad uwan, iyà tudtuchuwan hen anchichay faén Judio.” 


text:
Yachi yag tenaynan Pablo chicha yag nan-aton way i mantudtuchu ah faréy cha Tito Justo way faén Judio, ngém chana chillu chayawén ah Apudyus. Ya hen faréyna, nichachapat hen anchi sinagoga way cha ma-am-amongan hen Judio. 


text:
Yachi agé yag hen anchi ponò hen hiyachiy sinagoga way ah Crispo hen ngachanna, ommafurot an Apo Jesus. Yag ommafurotcha agé amin hen ahimfafaryanna. Ya chuarcha agé hen tapen anchichay eCorinto way ommafurot hen nangngarancha hen intudtuchun Pablo yag nampafunyagcha amin. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way henlafiyan, nampàila ah Apo Jesus an Pablo ah kaman in-inép, yag ekatna way mangaliyén, “Achia cha émégyat hen annachay tatagu Pablo, ta anno yanggay ammag epapate way mangintudtuchu mepanggép an haén way achim iyanggayan 


text:
te mawawà-achaà an hea wat maid maka-an-a an hea, te chuarcha chillu hen tatagu hen antoy fabréy way omafurot an haén no wachay mangempagngar.” 


text:
Hiyachi yag ini-inggaw ah Pablo ahchi ah ihay tawén ya kagudwa way cha mangintudtutudtuchu hen alen Apudyus hen anchichay tatagu. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way nasoktan hen anchi gubérnador ad Acaya way ah Galio hen tummùchu, anchag nantetempoyug hen anchichay achi omafurot way Judio yag lenapchùcha ah Pablo way i nanginchérém an hiya. 


text:
Yag ekatcha an Gubérnadorén, “Hen antoy taguwanto, chana angkay awisén hen tatagu way manlabseng hen orchinni hen manayawancha an Apudyus te nat-én hen chana itudtuchu.” 


text:
Man-ale koma ah Pablo way somongfat yag nan-aleyat agé ah Gubérnador Galio way mangaliyén, “Pakay chàyu way Judio te non an umat yag mepanggép hen fasor ono laweng way enammaan hen antoy tagu, kapeletan way anohà way mangngar hen liliyu. 


text:
Ngém gapo ta ammag sosongelyu yanggay mepanggép hen pammateyu ya hen mangawaganyu hen tatagu ya anat agé hen orchinyu, wat an-ayug egad te maid angkay paat cha mangngar an nahha an haén.” 


text:
Yachi yag hen anchichay faén Judio agé way chan fub-uyan nadchi, anchaat agég lenapchù ah Sostenes way ponò hen anchi sinagogaanchi yag anchag senobpasobpak hiya hen anchi fatawan hen u-uwwisan. Ngém ammag iggay anawéén Gubérnador chicha. Hen namfangachan Pablo ad Antiokia 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way nafayag chillu hen nì-iggawan Pablo hen anchichay cha omafurot ad Corinto, yag annaat taynan chicha yag enayagana agé cha Akila an Priscila yag nanlugancha hen papor way éméy ad Siria. Angkay hen anchi chacha ayan ad Siria, nanchag-oh hen anchi papor ad Cencrea yag i nampapokrang ah Pablo ahchi ah sinyar way lempasna hen anchi empostana an Apudyus. 


text:
Yag angkay hiyachi agé way kasencha nanlugan, yag kasen nanchag-oh hen anchi papor ad Efeso, yag ginumhad cha Pablo way émméy hen anchi sinagoga way i mampangatudtuchu an chicha. Yag anchaat agég nampanga-ase way mafab-ayag koma ah Pablo, ngém iggayna iyafun, te hen enkamanna, tenaynana cha Akila an Priscila ahchi. 


text:
Yag yachi way cha lomayaw, imfagana hen anchichay iyEfeso way mangaliyén, “Mamfangachà chillu ah tapen chi ag-agaw no eparufus Apudyus.” Yachi yag anat kasen manlugan hen anchi papor way lomayaw ad Efeso. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way inumchah hen anchi papor ad Cesarea, ginumhad ah Pablo yag nanaran way émméy ad Jerusalem ta ina ilan hen anchichay cha omafurot ahchi yag anat agé éméy ad Antiokia. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way ininggaw ad Antiokia ah kamanay ag-agaw yag kasen agé lummigwat yag enengwana hen anchichay kafabréfabréy hen sakopon hen Galacia ya Frigia way cha manugutugun hen anchichay cha omafurot ah pomegsaan hen afurotcha an Apudyus. Hen enkaman Apolos ad Efeso yad Corinto 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag niyaphor way wacha hen ihay Judio way émméy ad Efeso way ah Apolos hen ngachanna way niyanà ad Alejandria. Mahapet ah Apolos ya ammag chuar hen innilana mepanggép hen anchi nesosorat way alen Apudyus. 


text:
Yag gapo ta wacha hen nangintudtuchu an hiya mepanggép an Apo Jesus wat ammag asés-ém hen chana ekamkaman way mangintudtuchu hen enacharna, yag usto agé hen chana itudtuchu, ngém an patinggan yanggay hen intudtuchun Juan hen chana namfunyagan hen tatagu hen innilana. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way cha tomorod ah Apolos way i mantudtuchu hen anchi sinagogan hen Judio yag chengngar cha Akila an Priscila hiya, wat enayagancha ah faréycha yag inyam-ammacha way mangensoplekar hen cha-anna changrén way mepanggép hen enkaman Apudyus. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag ekat Apolosén éméy koma ad Acaya way i mangintudtuchu hen alen Apudyus ahchi, wat tenorongan hen anchichay cha omafurot ad Efeso hiya, te senoratancha hen anchichay cha omafurot ad Acaya yag imfagacha ta mangiliyéncha ah Apolos. Angkay inumchah ah Apolos ahchi, ammag chakar tot-owa hen torongna hen anchichay cha omafurot gapoh ség-ang Apudyus an chicha. 


text:
Chakar hen torongna te ammag ammay hen enkamanna way mangensoplekar hen alen Apudyus wat anchag nasokok hen anchichay kacharaana way Judio hen sangwanan hen tatagu. Te hen enkamanna, annag inyafà an chicha hen anchi nesosorat way alen Apudyus way yachi hen inyusarna hen nanot-owaana way ah Jesus tot-owa hen anchi empopostan Apudyus way umale.<pb/>


text:
Angkay hiyachi hen kawad-an Apolos ad Corinto, enengwan Pablo hen nan-apet ad chaya way éméy ad Efeso. Angkay ahchi, inchahana hen tapen anchichay cha somorot an Jesus, 


text:
yag imfagana an chicha way mangaliyén, “Ay nìyachar hen Espiritun Apudyus an chàyu hen ommafurotanyu.” Yag sommongfatcha way mangaliyén, “Maid met chengchengngarni no henochi hen cham aryén way Espiritun Apudyus.” 


text:
“Wat no yaha,” way ekat Pablo, “heno hen nafunyaganyu nò.” Yag ekatchéén, “Nafunyagan-ani met hen funyag Juan hen nangafurotanni hen intudtuchuna.” 


text:
Yachi yag ensoplekar Pablo way mangaliyén, “Hen anchi funyag Juan, yachi hen nangempàil-an hen tatagu way nanchùgancha hen anchi lawengay a-ammacha. Ngém wacha hen iha agé way intudtuchun Juan hen anchichay ganà Israel way masapor afurotoncha hen anchi meparég an hiya way hiyah Jesus.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way chengngarcha hen ensoplekar Pablo, ommafurotcha yag kasencha nampafunyag ah mangempàil-ancha way ommafurotcha an Apo Jesus. 


text:
Yachi yag inchàép Pablo hen limana an chicha yag ummale hen Espiritun Apudyus way mìyachar an chicha, yag inlugichaat way manginyale hen safaliy ale way cha-ancha enachar ya chachaat ifaga hen cha epahpahmà Apudyus an chicha. 


text:
<pb/>Angkay hen unig hen toroy furan, cha émé-éméy ah Pablo hen anchi sinagogan hen Judio ahchid Efeso way cha mangintudtuchu mepanggép hen mantorayan Apudyus. Ya ammag natorod way cha manongfat ya mangensoplekar hen anchichay tatagu ta éhéd yag wachay ma-awis ah omafurot. 


text:
Ngém hen tapena, anchag térén chillu way achi omafurot, ya tàén hen sangwanan hen anchichay chuaray tataguwén chachaat us-ustan hen anchi mitudtuchu mepanggép an Jesus. Yachi yag lommayaw ah Pablo hen anchi sinagoga yag annaat ayagan agé hen anchichay cha omafurot yag émméycha hen anchi uswila-an Tirano wat enag-agaw way ahchi hen chana nantudtuchuwan. 


text:
Yachi hen nekaman hen unig hen chuway tawén, wat amin hen anchichay tatagu hen sakopon Asia way Judio ya uray hen faén Judio, chengngarcha amin hen anchi chamag mepanggép an Jesus. Hen nekaman hen anchi pituy masosnod way anà Sceva 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag inidchat Apudyus hen kafaelan Pablo way mangamma hen ammag omenpahaang way kaskascha-aw, 


text:
te uray hen panyuna ya lumfongna, no iyéychachi hen ihay cha masaketén ammag maka-an hen saketna, yag no iyéychachi agé hen anchi nahurugan ah ongtanén lommayawat agé hen anchi ongtan. 


text:
Angkay hiyachi, wachacha agé hen tapen anchichay Judio way chan ga-aga-ay way hen ganchatcha, incha ehapod no wachay nahurugan ah ongtan. Wat ekatcha ano agéén pachaséncha way mangusar hen ngachan Apo Jesus hen mangemparyawancha hen ongtan. Hen anchichay cha nangamman nadchi wat hen anchichay pitu way masosnod way anà Sceva way hiyan ihay nangato way pachin hen Judio. Wat hiyachi, hen enkamancha, imfagacha hen ihay nihuhurug way ongtan way mangaliyén, “Mancharénni heay ongtan ta lomayaw-aat gapo hen kafaelan Jesus way cha empagngar Pablo.” 


text:
Yag ammagat agég sommongfat hen anchi ongtan way mangaliyén, “Innilà met ah Jesus ya innilà met agéh Pablo, ngém chàyu, henoayu kay paat.” 


text:
Yag ammag lommagtò hen anchi nahurugan yag chinùmana hen anchichay pituy masosnod yag enafàna chicha way térén. Wat anchag nayamchuaw way ommawid hen hiyachiy faréy way anchag nan-asugatan ya nan-afarchancha amin. 


text:
<pb/>Wat amin hen anchichay tatagu ad Efeso way Judio ya anat agé hen anchichay faén Judio, nanchinngar amin hen yachiy na-ammaan, wat anchag cha émégyat amin, yag ammag kommaskasen hen rispitucha hen kafaelan Apo Jesus. 


text:
Yag gapon yachi agé, chuar hen anchichay ommafurot way nangimpudnu hen sangwanan hen ifacha hen anchi laweng way chacha enammaan ah nangimfafawiyancha. 


text:
Yag chuarcha agé hen anchichay ommafurot way naka-amma hen kaskascha-aw gapo hen saromangkacha, wat enamongcha agé hen anchichay libnun hen saromangkacha yag anchaat gébhén amin hen sangwanan hen tatagu. Yag hen pasar hen anchi ginhébcha, wat émméy ah kalifulifu way pelak. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, gapon anchichay cha nekaman wat kaskasen way nanchinngar hen anchi chamag mepanggép an Apo Jesus ya hen kafaelana, wat chummuachuar agé hen anchichay cha omafurot an hiya. Hen nagabforan hen tatagu ad Efeso 


text:
<pb/>Angkay narpaschi, hemhemmà Pablo way mamfiyahi hen provinsiyan hen Macedonia ya Acaya yag anat manchakpos way éméy ad Jerusalem. Yag ekatna agéén no marpas ahchi, masapor agé éméy ad Roma. 


text:
Wat hen enkamanna, namangapangowéna ad Macedonia hen anchi chuway cha tomorong an hiya way cha Timoteo an Erasto yag hiya, nantaynan ad Efeso way sakopon Asia ingganah na-awni. 


text:
<pb/>Angkay hen hiyachiy tempo agé, nilugi hen pararo way guru ahchid Efeso gapo hen ommafurotan hen tatagu an Apo Jesus way hen nekaman, 


text:
wachan ihay tagu way ah Demetrio hen nangachanna way hiya hen anchi chan féhféhar ah kaman faletò ah chana ammaan ah finab-alléy hen ihay apudyuscha ano way fufae way ah Artemis hen ngachanna. Wat ammag chuaray pelak hen cha aran Demetrio ya hen anchichay cha mèlabfu an hiya gapo hen garansiyan hen chacha elao. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag empa-ayag Demetrio amin hen anchichay cha mèlabfu an hiya ya anat agé hen anchichay tapenay tatagu way kaman agéhchi hen chunucha, yag imfagana an chicha way mangaliyén, “Inib-à, innilayu met way hen antoy chunutaaw hen cha karpowan hen mafalintaaw. 


text:
Ya ad uwanat agé, chataaw changrén hen anchi cha itudtuchun Pablo way heno way enammaan hen tatagu, faén ano tot-owa way apudyus. Yag annaat agég enawis hen ammag chuaray tatagu ahtod Efeso way mangafurot hen chana intudtuchu, ya faén anggay yanggay ahto, te umat agé hen kafabréfabréy hen amin antoy provinsiyan hen Asia. 


text:
Wat masapor man-ar-arwadtaaw te awni yag ma-ahoyan hen antoy chunutaaw yag nafakas. Yag faén agé anggay yanggayha, te no cha émé-éméy, ay ammoh achiyat agég fumaaw hen semfa-an hen anchi apudyustaaw way Artemis. Ya ay nangila ta achi fumafa hen kenangatona agé way hiya met paat hen chachayyawén hen aminay tatagu hen antoy provinsiyan hen Asia ya umat agé hen aminay lota.” 


text:
<pb/>Hen nangngaran hen anchichay chuaray tatagu hen enalen Demetrio, anchag ommaningarngar way térén, wat anchag heo-ongaw way mangaliyén, “Kangatowan chillu ah Artemis ahtod Efeso!” 


text:
Yachi yag nanhemamagchi hen aminay tatagu ad Efeso yag anchag nagabfor amin, wat chinpapcha hen anchi chuway ifan Pablo way cha Gayo an Aristarco way eMacedonia. Wat nanagtagcha way nanlakrak an chicha ingganan anchi plasa way cha ma-am-amongan hen tatagu. 


text:
Angkay ah Pablo, laychéna paat way hiya koma hen i mèsango hen anchichay tatagu, ngém ammag empawan hen anchichay ommafurot. 


text:
Yag uray agé hen tapen hen anchichay toray hen yachiy provinsiya way gag-ayém Pablo, hennagcha agé hen ihay i mangimfaga way achi paat koma mampàpàila ahchih plasa. 


text:
<pb/>Angkay hen anchichay na-among, ancha lawag nakorkor way chan temtemaà te safali hen cha èngaw hen tapena ya safali agé hen cha èngaw hen tapena. Te hen kachùaran an chicha, achicha ammu no pakay incha ma-among ahchi. 


text:
Wat ekat hen anchichay tapenéén, “Awni yag ah Alejandro hen lugina.” Yachin ekatcha gapo ta empasangon hen anchichay Judio hiya ah sangwanancha. Wat tommàchég yag entànangna hen limana way mangempaginang hen tatagu, yag annaat ilugi way mangensoplekar hen gapona. 


text:
Ngém yachi way enlasin hen anchichay tatagu way Judio peet ah Alejandro, anchag enhorhoryad way chan ongaongaw ah chuway uras way mangaliyén, “Kangatowan chillu ah Artemis ahtod Efeso.” 


text:
<pb/>Hen anchi sagitario hen hiyachiy fabréy, ammag panéh yag anat makepaginang hen anchichay chan o-ongaw way tatagu. Yag yachi way ommalenanàcha, imfagana way mangaliyén, “Inib-à way iyEfeso, maid tatagu hen antoy lota ah cha-an mangammu way chitaaw way iyEfeso hen nanangchén hen semfa-an hen anchi kangatowan way apudyus way ah Artemis, ya innilacha amin agé way chitaaw hen nanangchén hen anchi nasantowan way fato way nepêchég way narpod uchu. 


text:
Maid makehoot an cha natto, wat masapor iginangtaaw koma, te awni yag ma-anunuwan yag inumchah hen guru. 


text:
Wat hamham-éntaaw ngén no pakayat chillu iyaleyuhto hen annay chuway tagu te maid met penléhcha ah faréy apudyustaaw way Artemis, ya maid met agé nangsotancha an hiya. 


text:
Yag non an umat yag wachay mangempafasoran Demetrio ya hen anchichay ifana hen uray heno way tagu, wacha met hen uwistaaw ah mepasangwana ya wacha amin agéy tempona, wat yachi koma hen mansensennongfatancha. 


text:
Yag no wachay safalih liliyu agé ah tapenay tatagu, masapor hadchényu chillu hen anchi ustoy tempo way ma-amongan hen tatagu ta yachi hen mifanagana. 


text:
Te hamham-ényu ngén, awni yag ekat hen anchichay toraytaaw ad Roméén, ‘Antaaw ammag cha gabforon chicha,’ te maid tot-owa ustoh lasontaaw hen antoy chataaw ekamkaman hen yatoy ag-agaw.” 


text:
Angkay hiyachi way narpas hen anchi guru, empa-among Pablo hen anchichay ommafurot yag tinugutugunna chicha ah sém-éman hen afurotcha an Apudyus, yag anat lomayaw way émméy hen provinsiyan hen Macedonia. 


text:
Yachi yag enengwana hen kafabréfabréy ahchi way chuar hen intudtuchuna agé ah mangempas-éman hen afurotcha. Yachi yag anat éméy agé hen provinsiyan hen Acaya, 


text:
yag ininggaw ahchi ah toroy furan. Angkay hiyachi way chan sagana way i manlugan koma hen anchi papor way éméy ad Siria, chengngarnaat agé way ehanéb ano hen anchichay kacharaana way Judio hiya, wat iggayna etoroy way éméy ahchi te ekatnéén fangchéna ud-ay hen anchi enengwana hen provinsiyan hen Macedonia way an manaran. 


text:
Ya hen anchichay ifan Pablo way mangwa agé hen provinsiyan hen Macedonia wat cha Sopatro way iBerea way anà Piro ya anat cha Aristarco an Segundo way eTesalonica, ah Gayo way iDerbe, cha Tikico an Trofimo way narpo hen provinsiyan hen Asia ya anat agé ah Timoteo. 


text:
Te inyaw-awnini ad Filipos ingganah narpas hen anchi lagsak way manganan hen anchi tenapay way cha-an fumnar. Angkay narpaschi yag an-aniyat manlugan hen papor way na-alemay ag-agaw yag an-aniyat umchah ad Troas. Yag ad Troas, inchahanni hen anchichay ifani wat nakachumingguani amin ahchi. Hen nàchégan Eutico ad Troas 


text:
<pb/>Angkay nadhém hen Safachu, na-among-ani way ommafurot way mèan hen anchi Manmanma-an hen natéyan Jesus. Yachi yag nantudtuchu ah Pablo yag gapo ta ekatnéén ah wakas hen lumigwatana, annag cha payépayén hen chana itudtuchu ingganah gawan hen lafi. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, yag wacha hen ihay fafaru way ah Eutico hen ngachanna way tummutùchu hen pantaw. Yag yachi way cha epachapacharan Pablo hen chana aryén, ammag chan chêyéchêyép ah Eutico yag nasséy. Yag ammag maid innilana yag nàchagat agé ah chara way nanlugi hen anchi ma-atlo way garachu. Yag yachi way incha innara yag nanattéy. 


text:
Yachi yag ginumhad agé ah Pablo way i mangila hen anchi natéy, yag nanyùgong way namàwar an hiya, yag annaat ekat hen anchichay tataguwén, “Achiayu cha machanagan te cha-an peet matéy.” 


text:
Yachi yag namfangad-ani amin ah faréy way i mangan yag anat mètagépfar ah Pablo hen anchichay eTroas ingganah pommaway yag an-aniyat lumigwat. 


text:
Wat hen anchi fafaru way natêchag, enhàyatcha way ammag pararo hen laylayadcha te natagu. Hen émméyan cha Pablo ingganad Mileto 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag imfagan Pablo way mamangpangoani way tapena way manlugan hen anchi papor way éméy ad Asson te hiya, an manaran ano ingganad Asson ya anat mìlugan. 


text:
Angkay inumchah-ani ad Asson, nihib-at ah Pablo wat nanlugan-ani amin hen anchi papor way éméy ad Mitilene. 


text:
Angkay inumchah-ani ad Mitilene, inchakposni way éméy ingganah nawakas way inumchah-ani agé hen chumang Chio. Ya hen kafigatana agé, inumchah-ani ad Samos, ya hen kasen figfigat, ad Mileto. 


text:
Yachi yag ekat Pablowén achiani ano manchag-oh ad Efeso te awni yag mataktak-ani, ya chana amin ahoopan way umchah ad Jerusalem ta no mafalin, ichahana koma hen anchi lagsak way Pentecostes. Hen nanugunan Pablo hen anchichay ponò hen iyEfeso 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way nanchag-oh hen anchi luganni ad Mileto, gapo ta iggayni engwa ad Efeso wat empa-ayag Pablo hen anchichay cha mangemponponò hen anchichay cha omafurot ahchi. 


text:
Angkay inumchahcha, imfagan Pablo an chicha way mangaliyén, “Chàyu way sosnod, nanepod hen pés-éy ummaliyà hen antoy provinsiyan hen Asia ya amin hen kawad-à an chàyu, wat innilayu hen aminay chà enkamkaman. 


text:
Wat iggayà nampahih-iya hen chà nangammaan hen empa-ammaan Apudyus an haén, te anà lawa an alepan Apudyus. Wat uray chaà nankela gapoh hamhamào no hen-argawan, ya tàén penàgangà hen anchichay kacharaà way Judio gapon chaà nangenhanéhanéfan, chà chillu entoroy way mangamma hen laychén Apudyus. 


text:
Tinudtuchuwà chàyu hen sangwanan hen katagutagu ya anat ah fafaréyyu agé way maid poros enhoot-o an chàyu ah ammay way tudtuchu ah katoronganyu. 


text:
Yag tenlén-o agé way manugun hen ahentagù way Judio ya umat agé hen anchichay faén Judio way masapor manhagongcha an Apudyus yag nanchùgancha hen anchi lawengay a-ammacha ya ta omafurotcha agé ah Apo Jesus. 


text:
Wat ad uwan, ah manorotà hen laychén hen Espiritun Apudyus wat éméyà ano ad Jerusalem ngém maid innilà no heno hen mepasamak an haén ahchi. 


text:
Te hen innilà yanggayat mafaruchà ya mapaligatanà ahchi, te uray heno way fabréy way ayàén yaha hen cha empaka-awat hen Espiritun Apudyus an haén. 


text:
Ngém achì gayu-un hen mataguwà hen antoy lota non an-owat ehènad paat hen impiyar Apo Jesus an haén way masapor haphapetê hen anchi ammayay chamag mepanggép hen ség-ang Apudyus hen katagutagu.” 


text:
<pb/>Entoroy Pablo way mangaliyén, “Maid iggay-o innayan ah nantudtuchuwà an chàyu mepanggép hen mantorayan Apudyus. Yag manepod ad uwan, innilà way maid kasen mangil-il-anyu an haén hen antoy lota. 


text:
Wat ar-arwachanyu hen acharyu koma, ya i-illanyu agé hen anchichay ifayu way cha omafurot te piniyar hen Espiritun Apudyus chàyu way mangemponponò an chicha. Kaman hen cha ekaman hen pastor way manalimun hen karnerona, wat kaman agéhchi hen ekamanyu way manalimun hen anchichay tatagun Apudyus te finayachan hen anàna chicha ah charana hen natéyana. 


text:
Sosnod, inni-ilà way no lomayawà, umalecha way umale an chàyu hen anchichay mangintudtuchu hen ammag chumachael way anchag kaman atapay aho way i mamchit hen heno way na-amu. 


text:
Yag awni agé yag wacha hen fùnag an chàyu paat ah tapen chi ag-agaw ah ammag mankétém ah mangawisana hen tapen anchichay ommafurot ta wachay somorot an hiya. 


text:
Wat ar-arwachanyu paat ta achiayu marokop. Ya achiyu agé koma aliw-an way hen unig hen toroy tawén wat tinudtuchuwà chàyu way ammag lenafi ya enag-agawén iggay-o paat esarsarcheng way magénén chà ekela ah hamhamào an chàyu.” 


text:
<pb/>“Wat ad uwan, an-og eporang chàyu amin an Apudyus ta hiya hen manalimun an chàyu. Yag egad agé hen alena hen manorong an chàyu way yachi chillu hen cha mangimfaga hen ség-angna an chitaaw, ya hen alena agé hen mangempapegsa hen pammatetaaw. Ya yachi agé hen manot-owaantaaw hen empopostan Apudyus way idchatna hen aminay tataguna. 


text:
Te innilayu chillu way hen lengat-o hen narpowan hen aminay masapor-o ah inyatagù ya hen aminay masapor hen anchichay inib-à. 


text:
Wat ah aminay enkaman-o, yachi hen nangempàil-à an chàyu way masapor komagéttaaw way man-amma ta wachay etorongtaaw hen anchichay makasapor ah torong. Ya achitaaw agé koma aliw-an hen anchi enalen Apo Jesus hen nangaryanéén, ‘Hen anchi umidchat, kaskasen hen layadna no hen anchi omawat.’ ” 


text:
<pb/>Angkay narpaschi way enalen Pablo hen anchichay ponò way narpod Efeso yag nampalentomang way mìluwaru an chicha. 


text:
Ya kaskasen hen hamhamàcha te hen anchi imfagana way maid kasen mangil-il-ancha an hiya. Yachi yag enetnodcha hiya hen iggaw hen papor way manluganana.<pb/>


text:
Angkay tenaynanni hen anchichay iyEfeso ahchid Mileto, kasen-ani nanlugan hen anchi papor way nanchakpos ad Coos. Yachiy nafigat, inumchah-ani ad Rodas ya anat ad Patara. 


text:
Angkay cha-ani émé-éméy yag innilani hen anchi lota way nanggagawa hen fayfay way ekatchéén “Chipre,” wat enengwani hen petlagudna ingganah inumchah-ani hen provinsiyan hen Siria. Yachi yag tommàchang-ani hen anchi fabréy ad Tiro way yachi chillu hen mangempaghachancha hen anchi kargan hen papor. 


text:
<pb/>Angkay ad Tiro, inchahanni agé hen anchichay tapenay ommafurot wat nì-iggaw-ani an chicha ah ihay chuminggu. Yachi yag empaka-ammun hen Espiritun Apudyus an chicha hen mepasamak an Pablo no éméy ad Jerusalem, wat imfagacha way achina koma etoroy. 


text:
Ngém entàénni chillu, te yachiy narpas hen ag-agawni, yag kasen-ani lummigwat. Wat amin hen anchichay ommafurot way uray hen anchichay ahimfafaryancha way hen-ininna, enetnodcha amin chàni anchi penget hen fayfay way iggaw hen papor ah mempaligwatancha an chàni. Yachi yag nampalentomang-ani amin hen tarantag way manluwaru, 


text:
yag an-aniyat mahihiyan, wat hinénggép-ani hen anchi papor, yag hen anchichay ommafurot way eTiro, namfangadcha ah fabréy. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way lummigwat-ani ad Tiro, nanlurugan-ani ingganad Tolemaida yag an-aniyat gumhad way i mangila hen anchichay ommafurot way eTolemaida yag ummiyan-ani ah fafaréycha. 


text:
<pb/>Angkay nawakas, kasen-ani nanlugan ingganad Cesarea. Yag an-aniyat gumhad agé way i nì-iggaw an Felipe way pìtutudtuchu hen mepanggép an Jesus way hiya agé hen iha hen anchichay pitu way nachutokan ad Jerusalem way tomotorong. 


text:
Ya wachacha agé hen anchi opatay a-anàna way pahig fafarasang way ancha agég profeta amin way cha mangimfagfaga hen epahpahmà hen Espiritun Apudyus an chicha. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way kamanay ag-agawni ahchih faréy cha Felipe, ummaliyat agé hen ihay profeta way ah Agabo hen ngachanna way narpod Judea. 


text:
Yachi yag ammag émméy yag ina innara hen sentoron Pablo yag annag imfédféd hen he-ena ya hen limana yag annaat ekatén, “Hen imfagan hen Espiritun Apudyus an haénat hen anchi nangensentoron an natto, yato hen ekaman hen anchichay kacharaana way Judio way manelew an hiya ad Jerusalem yag anchaat agé eporang hiya hen anchichay faén Judio.” 


text:
<pb/>Hen nangngaranni hen imfagana way mepasamak an Pablo, nampangpanga-aseani ya umat agé hen anchichay tapena ta achi paat koma etoroy Pablo way éméy ad Jerusalem. 


text:
Ngém senongfatan Pablo chàni way mangaliyén, “Nokay lawaha ah chayu ekamkaman an haén, te anyuwat agég cha héphépén hen antoy pararo way hamhamào hen annay kelayu. Sosnod-o, nansasagganaà angkay way faén yanggay hen mafaruchà ahchid Jerusalem, te uray agé no yato hen matéyà gapon Apo Jesus.” 


text:
Yag gapo ta achiani makaparaud an hiya, an-anig gumminang yag anniyat ekatén, “Oo ngarud, ta ma-ammaan yanggay hen laychén Apudyus ta faén hen laychénni.” 


text:
<pb/>Angkay narpas hen kamanay ag-agawni ah faréy Felipe, ensaganani hen egad yag lummigwat-ani way éméy ad Jerusalem 


text:
way nìyale agé hen tapen anchichay ommafurot way eCesarea. Yag enetnodcha chàni ah faréy cha Manason way eChipre way nafayag hen ommafurotana an Jesus yag ahchi hen ininggawanni. Hen i nangil-an Pablo an Jaime 


text:
<pb/>Angkay inumchah-ani ad Jerusalem, pararo hen laylayad hen anchichay ommafurot way mangilan chàni. 


text:
Yag yachi way nafigat, nàyéy-ani an Pablo way i mangila an Jaime, yag wachacha agé amin hen anchichay cha mangemponponò hen cha omafurot ad Jerusalem. 


text:
Angkay empaghép chàni, nampakomosta ah Pablo an chicha yag annaat ilugi way manginyam-amma way manaphapet amin hen enkaman Apudyus hen anchichay faén Judio hen chana nanudtuchuwan an chicha. 


text:
Angkay chengngarcha amin hen henaphapetna, anchag chinayaw ah Apudyus ah laylayadcha yag anchaat agé ifaga way mangaliyén, “Ammay tot-owa te ommafurotcha agé hen anchichay faén Judio, Ngém hea way sonodni way Pablo, wacha hen ifagani an hea way problemataaw. Te ilamat, innilam chillu way émméy ah kamanay lifu hen anchichay kacharaantaaw way Judio way cha omafurot an Jesu Cristu ad uwan. Yag amiamincha, epapatecha paat way manongpar hen aminay orchin Moses. 


text:
Ngém wacha hen chengngarcha way cham ano intudtuchu hen anchichay kacharaantaaw way i namfunag ah safaliy lota ta etagaycha ano hen anchi orchin Moses, te cham ano itudtuchu way achicha markaan hen a-anàcha ya achicha ano agé tongparén hen tapen hen gagangaytaaw way Judio. 


text:
Wat kapeletan way changréncha agé way inumchah-ayu ahtod Jerusalem ad uwan, wat nokay lawa hen ekamantaaw nò, te awni yag ammag laweng hen hamhamàcha an hea. 


text:
Wat yato hen ekatniyén mekaman koma. Ilamat, wachacha ahto ad uwan hen opatay ifataaw way masapor icha lopasén hen ensapatacha an Apudyus ah Templo. 


text:
Wat hen ekatni, ah mail-an way cham chillu tongparén hen orchin Moses, ammay ménat no màyéy-a an chicha ah Templo way i mètape way mangamma hen inyurchin Moses mepanggép hen macharosan hen tatagu an Apudyus, yag anno agég fayachan amin hen gastoscha ta icha mampapokrang an pachi ah mangammaancha hen gagangaytaaw. Yahan ammaamat elasin amin hen anchichay kacharaantaaw way faén peet tot-owa hen anchi chengngarcha no ilancha hen cham manongparan hen orchin Moses. 


text:
Ngém mepanggép agé hen anchichay faén Judio way cha omafurot, maid met imfagataaw way masapor tongparénchachi, te hen tugun way ensorattaaw an chicha, wat achicha koma issa hen heno way mehnga ya achicha agé issa hen chara ya hen heno way naskar way cha-an lomayaw hen charana. Ya masapor agé achicha mì-isséy hen faén ahawacha. Yaha met yanggay hen ensorattaaw an chicha.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way nawakas, enetnod Pablo tot-owa hen anchichay opat yag nètape an chicha way nangamma amin hen ekat hen orchin Moses mepanggép hen mancharosan an Apudyus. Yachi yag anat hénggép ah Templo way i mangimfaga hen ag-agaw way marpasan hen chacha ammaan te no marpas, masapor wachan michaton an Apudyus para hen ihaiha an chicha. Hen nanelewancha an Pablo ah Templo 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way tég-angay marpas hen anchi netotorag way pituy ag-agaw, niyaphor way wacha hen nangila an Pablo ah Templo way tapen hen anchichay achi omafurot way Judio way narpo hen provinsiyan hen Asia. Wat anchag sinubsufan hen anchichay chuaray tatagu yag lenapchùcha ah Pablo 


text:
yag chachaat èngaw way mangaliyén, “Sosnodni way ganà Israel, torongan chàni te antoyan peet hen anchi tagu way cha mangintudtuchu hen aminay tatagu ta lawengéncha chitaaw way Judio ya ta achicha agé afuroton hen orchin Moses. Ya chacha agé itudtuchu way achi agé masapor rispituwén hen antoy Templotaaw. Ya kaskasen te empa-aggarémhana hen antoy nasantowan way Templotaaw te annag empaghép hen tapen anchichay faén Judio.” 


text:
Yaha hen ekatcha way nangarkoro te innilacha hen netnochan Pablo hen anchi faén Judio way ah Trofimo hen ngachanna way iyEfeso, wat hen ekatcha ah hamhamàcha, awni yag empaghépna hiyah Templo. 


text:
<pb/>Hen nangngaran hen anchichay eJerusalem an nadchi, anchag ommaningarngar amin, wat nanagtagcha way éméy ah Templo yag lenapchùcha ah Pablo yag lenakrakcha way manginyéy ah chara, yag anchaat umfan hen anchi Templo. 


text:
Yag hen anchichay chuar way tatagu, ancha yanggay ammag pédtén ah Pablo non achi wachan i nangenlepot hen anchi Komandér hen sorchachun hen Roma, imfagana way mangaliyén, “Ancha angkay ammag chan gagabfor hen tatagu ahtod Jerusalem.” 


text:
Yachi yag anat ayagan hen anchi Komandér hen tapenay sorchachuna ya hen anchichay kapetancha yag nanagtagcha way éméy hen anchi chachan gagabforan. Yag hen nangil-an hen tatagu an chicha, entagaychaat way mamagoh an Pablo. 


text:
Wat imfagan hen anchi Komandér ta telewéncha ah Pablo ya kawachancha ah chuway kawad, yag annaat agé imohon hen tatagu no heno ah Pablo ya heno hen enammaana. 


text:
Yag ammag maid mapoot ah chacha ifaga te wachay èngaw hen ihéén safaliyat agé hen cha èngaw hen tapena. Wat achi makelasin hen anchi Komandér no heno hen usto, wat anna ammag imfaga ta iyéy hen sorchachu hiya ah barak. 


text:
Angkay inumchahcha hen anchi hégpan hen barak, ammag nepapelet way anchag lenabten ah Pablo yag entoodcha te ammag forfor-iyén yanggay hen anchichay tatagu hiya ah aningarngarcha. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way inumchahcha ah barak way tég-angaycha epaghép ah Pablo, nan-ale ah Griego way nanagépfar hen anchi Komandér way mangaliyén, “Ay achi mafalin ta wacha hen ifagà an hea.” Yag ekat hen anchi Komandérén, “Ay innilam peet hen aleni way Giniriego. 


text:
Wat faén peet hea hen anchi iyEgipto way ap-apon hen anchichay tommaropa hen anchi ar-argaw way nangetnod hen anchichay opatlifu way pattéyan way tatagu ah chanak.” 


text:
“Aẁ faénà,” way ekat Pablo, “te haénat Judiowà way niyanà ad Tarso way sakopon hen Seleucia, ya maid ménat tatagu ah cha-an mangngar ad Tarso way fabréy-o. Wat ay achi mafalin ta wachay ifagà hen antochay kacharaà way Judio.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way emparufus hen anchi Komandér, wat tommàchég ah Pablo hen anchi hégpan yag entànangna hen limana way mangempaginang hen anchichay chuaray tatagu. Yag yachi way gumminangcha, nan-ale ah Henebreo way yachi hen anchi chacha-an way alen hen Judio, ekatnéén,<pb/>


text:
Wat hen nangngaran hen anchichay tatagu way Henebreo peet hen inyalena, anchag tummiyém. Yag ekat Pablowén, 


text:
“Haén hen ihay ifayu paat way Judio way niyanà ad Tarso way sakopon hen Seleucia yag ahtod Jerusalem hen chummakrà ya nan-uswilaà way ah Gamaliel paat hen nanudtuchu an haén. Wat maid iggay-o acharén ah liglamenton hen anap-otaaw, yag anà agég nakagét way mangamma amin hen laychén Apudyus way kaman agé an chàyu ad uwan. 


text:
Wat an-og penaligatan amin hen anchichay tatagu way sommorot an Jesus way penatéy-o hen tapena. Yag empatelew-o hen tapena way nangimfarud, larae manha ono fufae. 


text:
Ya mafalin agé tàchégan hen anchi kangatowanay pachi ya amin hen anchichay toray way konseltaaw hen katot-owan hen chà aryén te chicha hen nangamma hen sorat way nangidchat hen lébféng-o way manelew hen anchichay ommafurot an Jesus. Wat inyéy-o hen anchi soratcha hen anchichay ifataaw way Judio ad Damasco way hen gagtào, ta telewê hen anchichay ommafurot, yag imfangad-o chicha ahtod Jerusalem way manusa.” Hen nanaphapetan Pablo hen ommafurotana 


text:
<pb/>“Angkay hiyachi, hen anchi ustoy nanggawa way cha-ani éméy way tég-angay umchah ad Damasco, anà ammag nahili ah pararo way helaw way narpod uchu. 


text:
Yag anà ammag nàchég way nepetag hen lota yag an-owat changrén hen ale way mangaliyén, ‘Heay Saulo, pakay pap-aligatém haén.’ 


text:
‘Henoa Apo,’ way ekat-o. Yag sommongfat way mangaliyén, ‘Haén ah Jesus way eNazaret way haén angkay hen cham paligatén.’ 


text:
Hen anchichay ifà, innilacha hen anchi helaw ngém iggaycha changrén hen imfagan hen anchi nan-ale an haén. 


text:
Yachi yag henanhanà way mangaliyén, ‘Henon laychém way ammaà, Apo.’ Yag anat ekat Apo Jesusén, ‘Tomàchég-a yag nanchakpos-a ad Damasco wat mifaga an hea ahchi hen aminay hehemmà Apudyus way ammaam.’ 


text:
Wat hiyachi, gapo ta nabfuragà ah kahilin hen anchi pararo way helaw, penachangà hen anchichay ifà way homàyat ad Damasco.” 


text:
<pb/>“Angkay ad Damasco, wacha hen ihay kacharaantaaw way ah Ananias hen ngachanna way manotongpar hen aminay orchintaaw hen chana manayawan an Apudyus, ya ririspituwén agé amin hen anchichay inib-ataaw ad Damasco hiya. 


text:
Yachi yag ummaleh Ananias hen anchi faréy way ininggawà yag hommag-én an haén way mangaliyén, ‘Heay sonod-o way Saulo, maka-an hen finuragno.’ Yag hen hiyachi, namfangachat tot-owa hen ilà yag innilà hiya. 


text:
Yag annaat ekatén, ‘Ah Apudyus way chinayaw hen anap-otaaw, chinutokana hea ta ma-awatam hen laychéna ya ta ilam paat hen anchi nalimpiyu way anàna way ah Jesus, ya ta changrém agé hen anchi iyalena paat. 


text:
Ya hea, masapor istiguwam hen aminay tatagu gapo hen anchichay innilam ya hen chengngarno mepanggép an Jesus.’ 


text:
Enalen Ananiaschi an haén yag annaat ekatén, ‘Wat nokay paat hen kasenta hadchén. Fumangon-aat ta mampafunyag-a yag nanchawat-a an Apo Jesus ta macharosan amin hen fasorno.’ ” Hen napiyaran Pablo way i manudtuchu hen faén Judio 


text:
<pb/>Yachi yag entoroy Pablo way mangaliyén, “Angkay hiyachi, namfangachà ahtod Jerusalem yag hen chà manluwaruwan ah Templo, wacha hen nepàila an haén 


text:
te nampàila ah Apo Jesus way mangaliyén, ‘Lomayaw-aat ahtod Jerusalem te achi angkay afuroton hen annachay tatagu hen mangistiguwam an haén, wat wachan ammaancha an hea.’ 


text:
Yag sommongfatà way mangaliyén, ‘Oo a Apo, ngém awni yag afurotonà ménat te ilamat, inni-ilan met hen aminay tatagu way haén paat hen anchi cha émmé-émméy hen anchichay cha ma-am-amongan way cha i nanelew ya nangempapagoh hen heno way ommafurot an hea. 


text:
Yag hen namchitancha agé hen anchi istigum way Esteban, wat nawawà-achaà ahchi way haén paat hen ihay nanginyafun hen napchitana ya haén hen anchi nangachug hen lumfong hen anchichay cha namchit.’ 


text:
Ngém senongfatan Jesus haén way mangaliyén, ‘Lumigwat-aat way lumigwat te hénagê hea ah achawwéy way lota ta im tudtuchuwan hen anchichay faén Judio mepanggép an haén.’ ” 


text:
<pb/>Hen anchichay na-a-among way Judio, gummiginnangcha way mamangngar hen aminay cha aryén Pablo ingganah enalena hen mepanggép hen anchichay faén Judio, yag anchaat agég ommaningarngar way térén, yag inlugicha way mangèngaw way mangaliyén, “Pédtényuwat hiya ta macharosan paat hen antoy lota ah kaman an cha nahhay tatagu.” 


text:
Yag chachan o-oleh way mangenhawad hen lumfongcha ya chachaat agé ehapowà hen tapok gapoh aningarngarcha. 


text:
Yachi yag menanchar hen anchi Komandér hen anchichay sorchachuna ta epaghépcha ah Pablo hen barak. Yag imfagana agé ta haprahapratancha ta éhéd yag epudnuna no pakay ammag pararo hen aningarngar hen anchichay Judio an hiya. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way finarufarudcha ah manapratancha koma, imfagan Pablo hen anchi kapetan hen sorchachu way tommatàchég hen hag-énna, ekatnéén, “Ay ammoh wachay karébfénganyu way manaprat hen ihay tagun hen Roma way cha-an mafistigar.” 


text:
<pb/>Hen nangngaran hen anchi kapetan way ihay tagun hen Roma peet ah Pablo, émméyat hen anchi Komandér way manaphapet, ekatnéén, “Pakay lawatoh chataaw am-ammaan te tagun angkay hen Roma peet ah Pablowanna.” 


text:
Wat émméy agé hen anchi Komandér an Pablo way mangaliyén, “Ay tot-owa way hean ihay tagun hen Roma.” “Oo tot-owa,” way ekat agé Pablo. 


text:
Yag anat ekat agé Komandérén, “Umat agé haén wat ammag chuar hen imfayad-o ah nehafongà hen tagun hen Roma.” “Oo a,” way ekat Pablo, “ngém haén, sissigud way Romaà te anà an niyanà way tagun hen Roma.” 


text:
<pb/>Wat hen anchichay sorchachu way i manaprat koma an Pablo, hen nangngarancha way ihay tagun hen Roma peet hiya, anchaat agég nàéy. Ya uray agé hen anchi Komandérén ammag émmégyat hen nangawatana way tagun peet hen Roma ah Pablo yag annaat agég empakawad. Hen namistigaran hen anchi konsel an Pablo 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, laychén paat hen anchi Komandér way ma-awatan no heno hen cha epafasor hen anchichay Judio an Pablo way kacharaana. Wat yachi way nawakas, menetenna amin hen anchichay ap-apon hen papachi ya hen anchichay toray way konsel hen Judio, yag annaat epaka-an hen kawad Pablo yag empasangona an chicha.<pb/>


text:
Yachi yag finéfétég Pablo hen anchichay konsel ya anat man-ale, ekatnéén, “Sosnod way ganà Israel, napnek angkay hen hamhamào way nanepod hen nataguwà, empapatè way mangamma hen ekat-owén ammayén Apudyus.” 


text:
Yachi yag menancharat agé hen anchi kangatowan way pachi way Ananias hen anchichay nètatàchég an Pablo ta tappeténcha hen tapàna. 


text:
Yag anat ekat agé Pablo an hiyéén, “Ay ammoh achi agég tappetén Apudyus hea way cha mangempàpàila hen kena-ammayno, te pakay ekatnowén uwisém haén ah ammay way matorachan hen orchin Moses yag chamat agé labsengén hen hiyachiy ammay way orchin.” 


text:
Wat hen anchichay tommatàchég hen hag-én Pablo, ekatchéén, “Pakay ekatnohnay manginsorto hen anchi kangatowan way pachi.” 


text:
Yag anat ekat Pablowén, “Sosnod, maid uwa enlasin-o way hiya peet hen anchi kangatowanay pachi, te hen ekat anchi nesosorat way alen Apudyus, ‘Achiyu aryén hen laweng hen anchi ap-apoyu.’ ” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, gapo ta hemhemmà Pablo way Saduceo uwa hen tapen hen anchichay konsel ya Fariseo hen tapena, annag chinakar hen alena way mangaliyén, “Sosnod-o, haénat Fariseowà agé way ganà paat hen Fariseo. Antoyanà ad uwan way chaà ichérém gapo yanggay hen namnamà way man-uchicha hen natéy ah pegwana.” 


text:
<pb/>Hen nangaryan Pablo an nadchi, inluginat agé hen anchichay Fariseo ya Saduceo way mansosongel wat nagudwacha. 


text:
Te hen anchichay Saduceo, ekatchéén, “Achi paat man-uchi hen natéy, ya maid anghel ya maid agé lennawa way achi maila.” Waman hen anchichay Fariseo afurotoncha amin chaha. 


text:
Wat anchag chan o-ongaw hen anchichay konsel hen chachan sosongelan. Yachi yag anchaat tomàchég hen tapen anchichay Fariseo way siguchay cha mintudtuchu hen orchin Moses yag tenàchégancha ah Pablo, wat lommatokcha way man-ale, ekatchéén, “Maid angkay fasor hen yahay tagu, te awni yag tot-owa way an wachay nanagépfar an hiya way achi maila no faén anghel hen nanagépfar.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way cha omam-améd hen sosongel hen anchichay Fariseo ya Saduceo, wat ammag nachanagan hen anchi Komandér te awni yag anchag forfor-iyén ah Pablo ah aningarngarcha. Wat imfagana hen anchichay sorchachuna ta icha aran hiya way nanggagawa hen tatagu yag anchaat kasen iyéy ah barak. 


text:
<pb/>Angkay hen hiyachiy lafi, nampàila ah Jesu Cristu an Pablo way mangaliyén, “Achia cha émégyat Pablo, no wachay ekamancha an hea, te masapor chillu im istiguwan haén ad Roma, kaman hen nangistiguwam an haén ahtod Jerusalem.” Hen planon hen anchichay Judio way mamchit an Pablo 


text:
Angkay pommaway, wachacha hen na-among way nasorok ah opatporoy Judio way incha nan-a-atopàpà no heno hen ekamancha way mamchit an Pablo. Yag achicha ano poros mangmangan ya umin-inum ingganah pédténcha ah Pablo. 


text:
Yachi yag émméycha way i managépfar hen anchichay ap-apon hen papachi ya hen anchichay anam-ama way ponò hen Judio, yag imfagacha way mangaliyén, “Nansapata-ani way achi paat mangmangan ingganah pédténni ah Pablo. 


text:
Wat hen ekamanyu, chàyu ya hen anchichay konsel, hénagényu hen i mangimfaga hen anchi Komandér way laychényu koma way kasen mepasango ah Pablo an chàyu ta iyam-ammayu way mamistigar an hiya. Ya ta chàni, an-anig mansasaggana hen charan way mangenhahannéb an hiya ya anat umchah an chàyu.” 


text:
<pb/>Ngém hen anchi amonaén Pablo, chengngarna hen planon hen anchichay Judio, wat émméy ah barak way i nangeslo an Pablo. 


text:
Angkay imfagana yag enayagan Pablo hen ihay kapetan hen sorchachu way mangaliyén, “Etnodno hen antoy fafaru hen anchi Komandér te wacha hen ifagana an hiya.” 


text:
Yachi way enetnodna, imfagana way mangaliyén, “Hen anchi farud way Pablo hen nangimfaga way iyalè hen antoy fafaru an hea te wacha ano hen ifagana.” 


text:
Yachi yag pinchén hen anchi Komandér hen limana way manginyéy hen ê-éyna ta omanggaycha, yag annaat ekatén, “Nokay hen ifagam an haén.” 


text:
Yachi yag henaphapet hen anchi fafaru way mangaliyén, “Chengngar-o way nantetempoyugan hen anchichay anap-apo way Judio way manawat an hea ta kasenno ano epasango ah oletég-o way Pablo hen anchi konsel ah wakas. Yag hen lasoncha, ta iyam-ammacha ano way mamistigar an hiya. 


text:
Ngém achim koma cha afurotonha, te wachacha angkay hen nasorok ah opatporo way tatagu way nantataro hen charan way mangenhahannéb an hiya. Yag nansapatacha amin way achicha ano paat mangmangan ya uray umin-inum ingganah pédténcha. Loohcha angkay nansasaggana non paat anno afunan.” 


text:
Yachi yag anat ekat hen anchi Komandérén, “Achim paat cha haphapetén way eneslomto an haén.” Yachi yag ginumhad hen anchi fafaru. Hen nangempayancha an Pablo an Gubérnador Felix 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way lommayaw hen anchi fafaru, enayagan hen anchi Komandér hen chuway kapetanna yag imfagana way mangaliyén, “Inyu esagana hen chuwanggasot way sorchachu ya hen kasen chuwanggasot way mansasay-ang, ya anat agé hen pitunporo way mankakabfayu. Mansasaggana-ayu amin ta no mahéhchém, lumigwat-ayu amin way manginyéy an Pablo ad Cesarea. 


text:
Ya ilanyu agé ta wachay mansakayan Pablo. Ya masapor ar-arwachanyu paat ta eporangyu hiya an Gubérnador Felix way maid mepaspasamak an hiya.” 


text:
“Haén way Komandér Claudio Lisias, antoyan hen sorat-o an hea way machachayaw way Gubérnador Felix. Sapay koma ta amma-ammay-ayu amin. 


text:
Antoyan hen ihay tagu way ammag lenapchù hen anchichay kacharaana way Judio way tég-angaycha pédtén. Ngém angkay chengngar-o way hiya peet hen ihay tagun hen Roma, wat émméy-ani hen antochay sorchachu way i nanarà an hiya. 


text:
Yag yachi, gapo ta laychê koma way ma-awatan no heno hen chacha epafasor an hiya, wat inyéy-o hiya hen anchi konselcha way Judio. 


text:
Yag yachi hen nangenlasinà way maid peet enam-ammaana ah érégna way mepapchit ya uray ah mifaruchana, te an yanggay an mepanggép hen liglamenton hen orchincha way Judio hen nempafasorancha. 


text:
Angkay hiyachi way neslo an haén way wacha hen nan-a-atopàpà hen anchichay ahentaguna way mangenhanéb an hiya, yachi hen mangempaliyà an hea. Yag imfagà agé hen anchichay cha mangempafasor an hiya way hen sangwanam koma hen manginchérémancha. Anggaychi hen ifagà an hea.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag tenongpar hen anchichay sorchachu hen aminay imfagan hen anchi Komandér an chicha. Wat hen hiyachiy lafi, inyéycha ah Pablo ingganad Antipatrisa. 


text:
Yag yachi way nawakas, namfangadcha hen anchichay nanaran way sorchachu ah barak wat anggaycha hen anchichay nankakabfayu ah nanginchakpos. 


text:
Angkay inumchahcha ad Cesarea, inyéycha hen anchi sorat an Gubérnador yag emporangcha agé ah Pablo an hiya. 


text:
Wat yachi way finasan Gubérnador hen anchi sorat, yag annaat sarudsuchun an Pablo no heno hen provinsiya way niyana-ana. Yag imfagan Pablo way ad Seleucia. 


text:
“Wat no yaha,” way ekat Gubérnador, “asekasowê hea no umchahcha hen anchichay cha mangempafasor an hea.” Yachi yag annaat agé ifaga way maguwarchaan koma ah Pablo ah faréy Are Herod.<pb/>


text:
Angkay hiyachi way nanlooh hen lemay ag-agaw yag inumchah ad Cesarea hen anchi kangatowan way pachi way ah Ananias, yag nìyalecha agé hen tapen anchichay anam-ama way ponò hen Judio ya anat agé hen ihay apogachu way ah Tertulo hen ngachanna. Yag incha nèsango an Gubérnador Felix way manginchérém an Pablo. 


text:
Angkay hiyachi way empa-ayagcha ah Pablo, inlugin hen anchi apogachu way mangempafasor an hiya, ekatnéén, “Apo Gubérnador way machachayaw, gapo hen kenaraengno way mangentoray an chàni way Judio, wat nafayag way natotornos-ani way maid gummug-uru. Ya gapon hea, chuar agé hen cha na-ammaan ah pagsaya-atan hen aminay tatagu hen antoy kawadni. 


text:
Wat ad uwan, achini koma taktakén hea Apo, ngém panga-asem paat ta anoham koma chillu way mangngar hen antoy aket way ifagani. 


text:
Te ilamat, hen annay taguwanna, hiya hen ihay cha mangempaguru hen katagutagu, te cha émmé-émméy ah kafabréfabréy way mangintudtuchu hen tomaropaan hen anchichay kacharaanni way Judio. Ya hiya agé hen ihay ap-apon hen anchi sabsafali way tudtuchu way chacha soroton hen ihay tagu way narpod Nazaret. 


text:
Ya chana agé penachas way mempa-aggarémha hen anchi Temploni ad Jerusalem. Ngém ammayat te tenelewni hiya, yag ekatniyén chàni ud-ay hen manguwis an hiya ah matorachan hen orchinni way Judio. 


text:
Yag annaat ifaga way masapor ano umaleani ahto ta hen sangwanam paat hen manginchérémanni an hiya. Ngém no fistigarém hen annay taguwanna wat sigurachu way ichaham agé hen katot-owan hen aminay chani aryén.” 


text:
Yachi yag amin hen anchichay nìyéy way Judio, nètapecha way mangempafasor an Pablo yag tenàchégancha way tot-owa paat hen enalen hen anchi apogachu. Hen nanongfatan Pablo hen anchichay nanginchérém an hiya 


text:
<pb/>Angkay narpaschi, yag sininyaran Gubérnador ah Pablo ta somongfat. Yag anat ekat Pablowén, “Apo Gubérnador Felix, innilà way nafayag hen nan-uwisam an chàni way Judio, yag gapo hen hiyachi, nas-ém hen hamhamào way manàchég hen achar-o an hea. 


text:
Yag mafalin agé ifisarno hen tatagu hen katot-owan hen antoy aryê way hen hemporo ya chuway ag-agaw way kaysan, nane-echà way émméy ad Jerusalem way i manayaw an Apudyus. 


text:
Maid ay agé nangila an haén way cha mè-esngel hen tatagu ahchih Templo, ya maid ay agé nangchahanà ah chà mangempaguruwan hen tatagu ad Jerusalem ya uray heno way chà innayan ya hen anchichay sinagogani way Judio. 


text:
Ya maid angkay agé mimfisarancha way tot-owa hen annay chacha epafasor an haén te ancha yanggay an penarang. 


text:
Ngém achì ehoot an hea way chà tot-owa soroton hen anchi cha mitudtuchu mepanggép an Jesus way ekat hen annachay kacharaaén sabsafali way faén tot-owa. Ngém yaha met hen chà ekaman way manayaw an Apudyus way chinayaw chillu hen aminay anap-oni ad namenghan. Ya chà met agé afuroton hen aminay orchin Moses ya hen aminay ensorat hen anchichay profeta. 


text:
Ya nampachong angkay agé hen chani afuroton hen annachay cha mangempafasor an haén, te namnaméénni amin way man-uchiyén Apudyus hen aminay natéy ah pegwana way amin hen anchichay ammayay tatagu ya umat agé hen anchichay laweng. 


text:
Yag gapo hen yahay namnamà, empapatè way mangamma hen usto ta maid koma fumasorà an Apudyus ya ta maid agé fumasorà hen tatagu.” 


text:
<pb/>“Yachi yag gapo ta maid ém-émméyà ad Jerusalem ah kamanay tawén wat émméyà ad uwan te napiyarà way manginyéy hen pelak way etorongni hen anchichay ifani way makasapor ah torong, ya ta iyà agé manchaton an Apudyus. 


text:
Wat yachi way wachaà ah Templo way cha mangamma an cha nadchi way an-owat lempas hen tapena way mepanggép hen kacharosan, yag ana-at ichahan. Ngém maid met chuar ah tatagu ahchi hen hiyachi ya maid amin chan guguru, 


text:
te hen wacha yanggayat hen tapen anchichay Judio way narpo hen provinsiyan hen Asia. Wat chicha koma hen umale way mangempafasor an haén no wacha tot-oway epafasorcha te chicha hen nangi-ila. 


text:
Ono faénchi, uray kay hen annachay tatagu, wat haphapeténcha no wachay nachahan ah fasor-o hen nepasangowà hen anchi konsel ad Jerusalem, 


text:
manongad no pafasoronà hen anchi nangèngawà hen sangwanancha hen nangaryaén, ‘Chaà peet ichérém gapon mangafurotà way man-uchicha hen natéy ah pegwana.’ ” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, gapo ta chuar chillu hen cha chengngar Gubérnador Felix mepanggép hen somorotan an Jesus, annaat iyaw-awni hen anchichay Judio way mangaliyén, “Awni ta umchah ah Komandér Lisias ta an-owat ifanag hen annay chérémyu.” 


text:
Yachi yag imfagana hen ihay kapetan hen sorchachu way fafantayancha chillu ah Pablo, ngém lugarancha koma ah aket ya ta achicha agé epawa hen umaliyan hen anchichay ifana way manorong an hiya ah heno way kasaporana. Hen kasen nepasangowan Pablo an Gubérnador Felix 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way nanlooh hen kamanay ag-agaw, yag kasen ummale cha Gubérnador Felix way hen-ahawa an Drusila way hiyaat ihay Judio. Yachi yag kasen empa-ayag Gubérnador ah Pablo ta changréncha koma mepanggép hen omafurotan an Jesu Cristu. 


text:
Yag yachi way cha enalealen Pablo mepanggép hen ammayay a-amma ya hen anchi achi memparufusan hen achar way mangamma hen laweng, ya anat hen manusaan Apudyus hen tatagu ah pegwana, ammag émmégyatat agé ah Gubérnador Felix yag annag ekatén, “Anggay ud-ay ta in-aat ta awni tah kasen ta an-owat kasen epa-ayag hea no wachay tempò.” 


text:
Yaha hen enalen Felix, te hen ihay hamhamàna agé, ekatnéén ta pasoksokan koma Pablo hiya, wat yachi hen pontosna way cha mampa-aya-ayag an hiya. 


text:
<pb/>Angkay narpas hen chuway tawén, wacha hen neparég an Felix way manggubérnador way ah Porcio Festo hen ngachanna. Ngém ammag tenaynan Felix ah Pablo ah pagfaruchan hen naka-anana ah gubérnador way maid kasen ganchatna no faén yanggay hen mangammayan koma hen anchichay Judio an hiya.<pb/>


text:
Angkay hiyachi yag émméy ah Festo ad Cesarea way tumùchu way manggubérnador hen yachiy provinsiya. Yag hen anchi ma-atloy ag-agawna, lummigwat way mamfiyahi ad Jerusalem. 


text:
Yag yachi way wachad Jerusalem, émméychaat agé an hiya hen anchichay anap-apon hen papachi ya hen anchichay tapenay anap-apo way Judio, way i manginlémrém an Pablo. Yag nampangpanga-asecha 


text:
ta no mafalin koma, pafangchéna ah Pablo ad Jerusalem, te hen gagtàcha chillu, ta ehanébcha hiya hen charan. 


text:
Ngém hen ensongfat Festo way kalluruwar way Gubérnador, ekatnéén, “Nifafarud chillu ah Pablo ahchid Cesarea, ya tég-angay chillu hen mamfangchà. 


text:
Wat uray mìyalecha hen annachay anap-apo ta ahchi hen minchérémancha an Pablo no wachay laweng ah enammaana.” 


text:
<pb/>Yachi yag entot-oroy Festo way nì-iggaw hen anchichay Judio ad Jerusalem hen kasen hemporo way ag-agaw no achi waru yag anat lumigwat way mamfangad ad Cesarea. Angkay nafigat hen namfangchana, i tummùchu hen anchi cha mau-uwwisan hen tatagu yag annaat epa-ayag ah Pablo way mepasango an hiya. 


text:
Angkay empaghépcha ah Pablo, ammag liniufat hen anchichay Judio way anat narpod Jerusalem, yag ammag maid achicha epafasor ah laweng way enammaana ano. Ngém ammag maid chillu ustoh manot-owaancha ah uray heno way iyalecha. 


text:
Yachi yag tenàchégan Pablo hen acharna way mangaliyén, “Maid angkay lenabrabseng-o ah orchintaaw way Judio, ya maid agé enam-ammaà ah mangempa-aggarémha hen Templotaaw. Yag maid agé nangontaraà an Aretaaw ad Roma.” 


text:
Ngém ah Festo, gapo ta laychéna way komapétcha hen anchichay Judio an hiya, imfagana an Pablo way mangaliyén, “Ay laychém ta iyéy-o hea ad Jerusalem ta uray ahchi hen manguwisà an hea mepanggép hen annachay chacha epafasor an hea.” 


text:
Ngém senongfatan Pablo way mangaliyén, “Achì angkay laychén, te karébféngà chillu way mauwis ahto hen sangwanam way gubérnador hen Roma. Te innilam met chillu way maid tot-owa enam-ammaà ah laweng hen annachay kacharaà way Judio. 


text:
Yag non an umat yag wachay enammaà tot-owa ah érégna way iyatéy-o, achì ekatén ilisiyà. Ngém no maid katot-owaana hen chacha epafasor an haén, achi koma mafalin way chicha hen manguwis an haén. Wat hen chawatê ngarud, ta mepasangowà an Are Cesar ad Roma ta hiya hen mangimfanag.” 


text:
Angkay hiyachi yag nètagépfar ah Festo hen anchichay ifana way konsel yag annaat ekatén, “Chinawatno way mepasangoa an Are Cesar ad Roma wat epééy-o hea ahchi.” Hen nepasangowan Pablo an Are Agripa 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way cha-an mafayag yag wacha hen ihay Are way ah Agripa hen ngachanna way émméy ad Cesarea way i mangila an Festo gapoh nasa-achana yag nàyéy agé hen sonodna way fufae way ah Bernice. 


text:
Angkay nafab-ayagcha yag anat haphapetén Festo an Are Agripa hen mepanggép an Pablo. Imfagana way mangaliyén, “Wacha hen ihay farud ahto way tenaynan Felix hen naka-anana ah Gubérnador. 


text:
Yag yachi way émméyà ad Jerusalem, ammag ummalechaat agé an haén hen anchichay anap-apon hen papachi ya hen tapenay anap-apo way Judio, yag chachaat agé ifaga an haén hen fasorna ano. Yag imfagacha ta kédchéngà ano agé hen matéyana. 


text:
Ngém imfagà an chicha way chàni way toray hen gubérno way Roma, achi mafalin way kédchénganni hen uray heno way tagu ingganah man-ahesennangocha hen anchichay mangempafasor an chicha, ta wachay én-énnéna way manàchég hen acharna. 


text:
Angkay hiyachi way ummalecha ahtod Cesarea, iggay-o iyaw-awni te yachiy nawakas paat yag iya-at tummùchu hen anchi u-uwwisan yag empasangò ah Pablo. 


text:
Yag gapo hen enkamkaman hen anchichay cha mangempafasor an hiya, ekat-owat agéén pararo ménat hen fasorna. Ngém ammag maichat agé peet 


text:
te ancha yanggay ammag nè-esngel mepanggép hen pammatecha way Judio, ya mepanggép agé hen ihay natéy way ah Jesus ano way ammag epapelet Pablo way wacha ano way natattagu. 


text:
Yag gapo ta maid innilà ah ekaman-o way mamistigar hen kaman an cha nadchi, imfagà an Pablo no laychéna way miyéy ad Jerusalem ta ahchi koma hen mafistigarana. 


text:
Ngém achina agé laychén, te hen laychéna, mifafarud ahto way mamannéd ano hen mangimfanagan Are Cesar ad Roma. Yachi yag imfagà ta guguwwarchaancha hiya ingganah wachay wayà way mangempééy an Are Cesar.” 


text:
<pb/>Hen nangngaran Are Agripa hen aminay henaphapet Festo, ekatnéén, “Uray haénat laychê koma way mangngar hen aryén Pablowanna no mafalin.” Yag ekat agé Festowén, “Mafalin met, wat epasangò hiya ah wakas.” 


text:
<pb/>Angkay nawakas, hinénggépcha cha Are Agripa way hen-agin Bernice hen anchi u-uwwisan way nan-ang-anggacha ya chachan pàpàila way hénggép. Yag nì-ighépcha agé hen anchichay anap-apon hen sorchachu ya hen anchichay nan-angato way okom ad Cesarea. Yachi yag anat epa-ayag Festo ah Pablo. 


text:
Yag annaat ekatén, “Heay Are Agripa ya amin-ayu way nìya-among an chàni ad uwan, antoyan hen anchi tagu way cha pafasoron amin hen anchichay ahentaguna way Judio ahto ya umat agé ad Jerusalem way chacha amin enèngaw way mepapchit koma. 


text:
Ngém hen namistigarà an hiya, maid met inchahà ah ustoy fasorna ah érégnay iyatéy. Ngém gapo ta chinawatna way mepasango paat an Aretaaw way Cesar ad Roma, an-og inyafun way mangempééy ahchi. 


text:
Ngém hen problemà, maid usto ah esorat-o ah fasorna an Apo Cesar, wat yachi hen mangempasangowà an chàyu amin ad uwan, am-améd an heay Are Agripa, ta no fistigaréntaaw, wacha komay machahan ah esorat-o ah fasorna. 


text:
Angkay hiyachi yag ekat Are Agripa an Pablowén, “Aya, ta eparufus-o hea way manàchég hen acharno.” Yachi yag entànang Pablo hen limana yag annaat ilugi way man-ale, ekatnéén, 


text:
“Heay Are Agripa, ammay te ummalea wat nagasatà tot-owa way manàchég hen achar-o hen sangwanam mepanggép hen aminay empafasor hen annachay kacharaantaaw way Judio an haén. 


text:
Kaskasen hen layad-o te innilà way ma-awatam amin hen ugalitaaw way Judio ya hen chataaw mansosongelan, wat anoham koma way mangngar hen antoy aryê an hea.” 


text:
<pb/>“Amin hen anchichay ifataaw way Judio, innilacha hen katatagù nanepod hen kaongà ah fabréyni ya umat agé hen ininggawà ad Jerusalem. 


text:
Yag innilacha agé non anchaat an achi ehoot way nanepod hen laprapona, haén hen ihay Fariseo way kaestrektowan paat way manorad hen afurottaaw way Judio. 


text:
Yag ad uwan, antoyanà way cha michérém gapo ta sigurachuwà way ammaan Apudyus tot-owa way ammaan hen anchi empopostana hen anap-otaaw ad namenghan. 


text:
Amintaaw way Judio way ganà hen anchichay hemporo ya chuway kapo-on, chataaw amin chayachayawén ah Apudyus ah enag-agaw ya lenafi ya chataaw agé amin namnaméén way mangawat hen anchi empopostan Apudyus ad namenghan. Yag Apo Are, gapo ta afurotò way looh ummale tot-owa hen anchi empopostan Apudyus, yaha hen chacha mempafasoran an haén. 


text:
Wat pakay chàyu amin way nìyamong ahto ad uwanén ammag naligat hen mangafurotanyu way man-uchiyén Apudyus hen natéy.” 


text:
<pb/>Entoroy Pablo way mangaliyén, “Uray haén hen ar-argawat ekat-owén masapor epapatè way mangura amin hen mepanggép an Jesus way eNazaret. 


text:
Wat yachin enammaà ad Jerusalem, te inidchat hen anchichay anap-apon hen papachi hen karébféngà wat empafarud-o hen chuaray tatagun Apudyus. Yag no wachay mangaliyén mapchitcha koma, haén agé hen nangafun hen natéyancha. 


text:
Wat kankanayén agé way chà empachusa chicha hen anchichay chataaw ma-am-amongan, ya maid amin iggay-o enammaan way mangempapelet an chicha ah mangentagayancha koma hen afurotcha an Jesus, ya gapoh narafus hen aningarngar-o an chicha, anà ammag cha émmé-émméy hen anchichay anachawwéy way fabréy way i mamaligat an chicha.” Hen nanaphapetan Pablo hen ommafurotana 


text:
<pb/>Entoroy Pablo way mangaliyén, “Wat gapo hen hiyato, émméyà ad Damasco way i manginggagtà hen anchichay ommafurot an Jesus te piniyarà hen anchichay anap-apon hen papachi ya inidchatcha agé hen karébféngà way i manelew an chicha. 


text:
Angkay hiyachi way cha-ani éméy ad Damasco hen anchi ustoy nanggawa yag innilà hen anchi ammag napegsay helaw way narpod uchu way kaskasen hen hilina no hen hilin hen init. Wat an-anig nahili amin, haén ya hen anchichay ifà way netnod, 


text:
yag an-anig nàchég amin yag an-owat changrén hen chan ale way Henebreo hen inyalena way ekatna an haénén, ‘Heay Saulo, pakay pap-aligatém haén te anno angkay cha pàpàgangén hen acharno hen cham mamachasan way mangufat an haén te a-abfaê chillu hea.’ 


text:
Yachi yag ekatna agéén, ‘Tomàchég-a, te hen ganchat-o way mampàila an hea, ta chutokà hea ah fafà-arê way i mangamma hen laychê. Wat masapor im haphapetén hen katagutagu hen antoy nangil-am an haén ad uwan ya hen epàilà an hea ah tapen chi ag-agaw.’ 


text:
Yag entoroy Jesus agé way mangale an haénén, ‘Hénagê hea way i mangintudtuchu mepanggép an haén hen anchichay kacharaam way Judio ya hen anchichay faén Judio agé, yag an-og hahalla-an hea ah heno way ammaancha an hea. 


text:
Tudtuchuwam chicha ta ma-awatancha hen mepanggép an haén ah kahelawan hen hamhamàcha way yachi hen manhagongancha an Apudyus, ya ta manchùgancha agé hen laweng, wat yachi agé hen ma-afa-an hen kafaelan Chumunyu an chicha. Yag gapo hen omafurotancha an haénat macharosan hen fasorcha yag nètapecha hen anchichay tapen hen tatagun Apudyus.’ Yaha hen imfagan Apo Jesus hen nampàil-ana an haén hen chà ayan ad Damasco.” Hen nanaphapetan Pablo hen enammaana 


text:
<pb/>Entoroy Pablo way manginyale an Are Agripa, ekatnéén, “Yachi, Apo Are, enafurot-o tot-owa hen aminay imfagan Jesus hen nampàil-ana an haén. 


text:
Wat inlugì ad Damasco way manudtuchu hen tatagu ya ana-at éméy ad Jerusalem ya anat agé hen aminay sakopon hen Judea. Yag tinudtuchuwà agé hen anchichay faén Judio way hen intudtuchù an chicha amin, masapor ifafawicha hen fasorcha ya manhagongcha an Apudyus ya anchaat agé ammaan hen usto ah manot-owaan way namfafawicha. 


text:
Yag gapo ta yaha hen chà ammaan, anà ammag lenapchù hen anchichay ifataaw way Judio ah Templo ta pédténà. 


text:
Ngém inggana ad uwan, anà ammag tenotollongan an Apudyus way yaha hen gapona ah tommàchégà hen sangwananyu ad uwan way manaphapet hen enkaman Apudyus ah mangngaranyu paat way nan-angato way tatagu ya umat agé hen nan-afafa. Ya maid kasen safalih chà haphapetén no faén yanggay hen anchi imfafaggan Moses ya hen anchichay profeta way ma-ammaan. Yag na-ammaan amin cha nadchi tot-owa, 


text:
te ilanyu ngén, imfafaggacha met way masapor mapap-aligatan hen anchi Cristu way empopostan Apudyus ya anat mepapchit. Ya imfagacha agé way hiya hen pés-éy man-uchi ah mangempaka-ammuwana ah kahara-an hen tatagu way Judio ya uray agé hen anchichay faén Judio way yachi agé hen mahelawan hen hamhamàcha amin.” 


text:
<pb/>É-éttég Pablo way chan ale hen chana manàchégan hen acharna, yag nan-ongawat agéh Gubérnador Festo way mangaliyén, “Pablo, an-ag nattagar, te hen annay narafus way enacharno hen cha managar an hea.” 


text:
Ngém sommongfat ah Pablo way mangaliyén, “Cha-anà mattagar, Apo Gubérnador, te tot-owa angkay paat amin hen antoy chà aryén. 


text:
Ya manchinar agé hen hamhamào way manaphapet an cha natto an Are Agripa te innilà way chechengngarna chillu, te iggay met ma-ammaanto hen helang. 


text:
Heay Are Agripa, ay afurotom way tot-owa hen ensosorat hen anchichay profeta ad namenghan. Innilà angkay way cham afuroton.” 


text:
Yachi yag ekat Are Agripa an Pablowén, “Ay ammoh ekatnowén uray hen emachén enawisnowat haén way manCristiano.” 


text:
Yag ekat Pablowén, “Uray hen-emad ono ammag mafayag, hen chawatê yanggay an Apudyus, ta no an mafalin koma, uray hea ya hen amin annachay cha mangngar hen chà aryén, omafurot-ayu amin an Jesus way kaman hen ommafurotà, ta komaman-ayu amin an haén way manongad yanggay hen antoy nakakawwachà.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag tommàchég ah Are Agripa ya ah Gubérnador Festo ya ah Bernice ya anat hen amin anchichay tapena way nìtutùchu an chicha, 


text:
yag ginumhadcha amin way chan tatagépfar way mangaliyén, “Maid peet tot-owa enammaan nahhay tagu ah érégnah matéyana ya uray ah mifaruchana.” 


text:
Yag ekat Are Agripa an Festowén, “Meparufus koma non anna iggay imfaga way mepasango an Are Cesar ad Roma.”<pb/>


text:
Angkay hiyachi yag inumchah hen anchi ag-agaw way ekatchéén mepééy ah Pablo ya hen tapen anchichay farud ad Italia way mepasango hen anchi kangatowanay Are way Cesar. Wat emporangcha chicha an Julio way ihay kapetan hen sorchachun Are Cesar ta hiya hen mangetnod an chicha. Ya haénay Lucas, nàyéyà agé, 


text:
ya wacha agé hen ihay ifani way eMacedonia way narpod Tesalonica way ah Aristarco hen ngachanna. Angkay hiyachi yag hinénggép-ani amin hen ihay papor way narpod Adrumeto way nesasaggana way maligwat way manchag-ochag-oh hen kafabréfabréy hen anchi provinsiyan hen Asia. 


text:
<pb/>Angkay nafigat hen lummigwatanni, nanchag-oh hen anchi luganni ad Sidon, yag ammag na-anoh eman ah Julio an Pablo te uray no filang way farud hiya, chana chillu eparufus way mampangagéhad hen anchi papor way i mangila hen tapen anchichay ifana ad Sidon ah manmangiliyancha an hiya. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way kasen lummigwat hen luganni, chaat agé fumab-ali way cha mihib-at hen papor, wat nepapelet way enlekawni hen falin hen anchi lota way Chipre ta machìligan-ani. 


text:
Yachi way nanlurugan-ani yag lenawhanni hen anchichay lota way Cilicia ya Pamfilia ya an-aniyat umchah ad Melea way fabréy hen sakopon Licia. 


text:
Angkay ad Melea, inchahan kapetan Julio hen ihay safaliy papor way narpod Alejandria way éméy ano ad Italia, wat nan-aton-ani amin. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, gapo ta napegsa hen anchi fali, wat émméy ah kamanay ag-agaw way ammag cha péy-apéy-an hen anchi papor way éméy. Wat napaligatan-ani yag an-aniyat homag-én ad Ganido. Ngém gapo ta anni cha hib-atén hen anchi fali, iggayni igachang way éméy te enengwani hen chinìligan hen anchi lota way Creta wat lenawhanni hen anchi lota way hommeloheloan hen chanum way ekatchéén “Salmon.” 


text:
Yachi yag empengepengetni way éméy ya an-anig naligatan way térén ya an-aniyat narég umchah hen anchi cha metàtàchan hen papor way ekatchéén “Kahàniyan hen Papor” way ahag-én hen anchi fabréy ad Lasea. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag nataktataktak-ani ad Kahàniyan way ingganah narpas hen anchi lagsak hen Judio way Sosobfotan, wat looh inumchah hen anchi furan way aggaégyat ah manaranan hen papor gapon fali. Wat tinugutugun Pablo chicha way mangaliyén, 


text:
“Inib-a, enlasin-o way aggaégyat no etoroytaaw way éméy ad uwan. Te no ilurudtaaw, sigurachu way matarà hen chuar way karga ya machachael agé hen antoy papor, yag awni agé yag wachay maofor an chitaaw amin.” 


text:
Ngém hen anchi kapetan, iggayna afuroton hen enalen Pablo, te hen enalen hen anchi nangempapor ya hen anchi cha manmaneho hen enafurotna. 


text:
Yag gapo agé ta faén ano ammay ah iggawan hen papor ad Kahàniyan no agiléd, wat laychén hen anchichay chùchùar way nanlurugan way pachasénni koma way manchakpos ad Fenicia no mafalin, te un-unnina ano ad Fenicia way sakopon hen Creta te machichìligan hen anchi papor ahchi. Hen nafaliyan hen anchi papor ah fayfay 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, kaman paat cha mafég-as hen fali te cha mane-ed hen yawyaw wat ekat hen anchichay chan manehowén ammay ano, wat mafalin etoroyni way éméy ad Fenicia. Yachi yag lenapchùcha hen anchi toy-on hen papor yag an-aniyat lumigwat way cha mangempengepenget way mempa-aklep ad Creta. 


text:
Yachi yag ammag iggay mahen-awniyan yag inluginaat hen anchi ammag manongod way fali way mihib-at way narpod Creta way nan-apet ad chaya. 


text:
Yachi yag ammag teneweng hen anchi fali hen papor, wat anchag achi makamaneho gapon anchi fali, wat anchag entachun ta egad hen fali hen mempayana. 


text:
Yachi way nachìligan-ani ah aket hen nepachonganni hen anchi akettoy way lota ad Cauda, yachin nawayaanni way nangempaghép hen anchi fangka way cha gayuchun hen anchi papor, ngém nampaligat-ani chillu way nangempaghép. 


text:
Angkay nepaghépchi yag anchaat fédféchén hen achar hen anchi papor ta achi mafarakyang. Yag gapo ta émégyatcha no magat ammag ichagah hen anchi papor hen anchi pommepeled way gahar way ahag-én ad Libia, empahcha hen anchi chakar way fanchila way cha mangentorong hen anchi papor ta egad hen fali ah mempayana. 


text:
<pb/>Angkay nawakas way ammag achi paat mafégfég-as hen anchi fali, inlugicha way mangentap-ar hen anchi karga ah fayfay. 


text:
Yag angkay kasen nawakas agé way ammag hiyahiya chillu, wat ancha agég entap-ar hen aminay marabten way lamentan hen anchi papor. 


text:
Yachi yag émméy ah kamanay ag-agaw way ammag hommehellang ad uchu way maid maila ah init ya umat agén taraw ya ammag séréd hen anchi fali, wat an-anig nangenanggay amin te maid poros namnamani way matagu. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way nafayag way anchag iggay nangnangan hen anchichay ininggaw hen papor, tommàchég ah Pablo way mangamulid an chicha way mangaliyén, “Chàyu way inib-à, non anyu koma enafurot hen enalè ta iggaytaaw lummigwat ad Creta, maid angkay natarà ah kok-owa ya iggaytaaw amin maligatan. 


text:
Ngém tàén, pas-éményu paat hen hamhamàyu, te maid angkay matéy an chitaaw te an yanggay hen antoy papor hen machachael. 


text:
Innilàha te ad arubyan, ah Apudyus way nangen-awa an haén ya hiya hen chà chayawén, empalena hen anghelna way mangimfaga an haén way mangaliyén, 


text:
‘Achia cha émégyat Pablo, te achia matéy te masapor chillu mepasangoa an Are Cesar ad Roma. Yag hen ség-ang Apudyus an hea, halimunana agé hen anchichay karuganno ta maid agé matéy an chicha.’ 


text:
Wat hiyachi, inib-à,” way ekat Pablo, “émhép koma hen hamhamàyu te manokchù met ah Apudyus way ammaana way ammaan hen imfagana an haén. 


text:
Ngém hen mekaman, ichurun hen fali hen antoy papor hen ihay akettoy way lota way nanggagawa hen fayfay.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way émméy ah ustoy chuway chuminggu hen cha chillu mempafangchafangchan hen anchi fali an chàni hen anchi fayfay way Adriatico, yag yachi way gawan ménat chi lafi, yag lenènan hen anchichay chan maneho way cha-ani peet homag-én hen lota. 


text:
Wat anchaat uy-uyun hen kamang ah mangamangancha hen ka-adcharém hen chanum, yag chuwanporo way chupa hen ka-adcharémna. Angkay na-awni way enkasencha, émméy yanggay ah hemporo ya lemay chupa. 


text:
Yachi yag émmégyatcha te magat mesagud hen anchi papor hen anchi apehorhor, wat inuy-uycha hen opat way toy-on hen emot hen anchi papor ta matoy-onan yag anchaat manluwaru ta pegpega paat yag pommaway. 


text:
<pb/>Angkay hen anchichay chan chunu hen papor, penachascha way mangentat-allingéb way lomayaw, wat anchag inuy-uy hen anchi fangka way manluganancha koma way lomayaw te hen lasoncha, icha ano igga hen tapenay toy-on hen hongad hen papor. 


text:
Ngém enlasin Pablo hen hamhamàcha, yag annaat ifaga hen anchi kapetan ya hen anchichay sorchachuna way mangaliyén, “No taynan hen annachay chan chunu hen antoy papor wat maid angkay namnamataaw way matagu.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way tég-angay pomaway, enà-arò Pablo hen anchichay tatagu ta mangancha koma, ekatnéén, “Ustoy chuway chuminggu ad uwan way maid poros nangnangananyu gapoh hamhamàyu ya chanagyu. 


text:
Yachiy enalen Pablochi yag annaat aran hen tenapay yag nanyaman an Apudyus hen sangwanan amin hen anchichay tatagu ya annaat pet-angén yag inlugina way mangan. 


text:
Angkay nagipoh-ani amin, entap-archa ah fayfay amin hen anchi tapenay karga way fégah ta yumagyagpaw hen anchi papor. Hen nachachaelan hen anchi papor 


text:
<pb/>Angkay pommaway, wacha hen maila way lota, ngém maid innilan hen anchichay chan ammah papor no henochi way lota. Ngém wachan innilacha way huyù hen fayfay way ammay hen tarantagna te paginahar, wat ekatchéén pachaséncha no mafalin way mempatàchang hen papor an nadchi. 


text:
Wat hen enkamancha, ginhatcha hen hilun hen anchichay toy-on way manaynan ah fayfay yag inigsancha way nangùfad hen anchi nigagallotan hen ipayna. Yag anchaat pasadsachén hen anchi fanchila way ininggaw hen hongadna ta way én-énnén hen yawyaw way mangintùyud. Wat inlugin hen anchi papor way màmàéy hen penget hen tarantag. 


text:
Ngém ammag nesaguchat agé hen hongadna hen anchi pommepeled way gahar, yag ammag nelafù way achi màéy. Yag chaat agé ichagachagah hen napegsa way challuyun hen anchi emotna, wat cha marakarak yag cha metap-atap-ar hen anchi chengchengna. 


text:
<pb/>Angkay hen anchichay sorchachu, ekatchéén pédténcha koma amin hen anchichay farud te awni yag tumifùcha way omawid. 


text:
Ngém ah kapetan Julio, empawana te achina laychén way matéy ah Pablo. Wat imfagana way amin hen anchichay nangila way tumifù, mampég-ahcha ah fayfay ta tumifùcha way mamangpango way tomàchang hen tarantag. 


text:
Waman hen anchichay tapena, ancha an umunud ano way pomaud hen tabra ono heno way nachael way away way narpon anchi papor. Wat yachi hen enkamanni way tommàchang yag an-aniyat matagu amin.<pb/>


text:
Angkay hiyachi way tommàchang-ani amin, chengngarni way Malta peet hen ngachan hen anchi lota way nanggagawa hen fayfay. 


text:
Yag am-ammay agé hen enkaman hen anchichay eMalta an chàni. Yag gapo ta cha umuchan hen hiyachi ya ammag tongnin, nan-apoycha ah man-anichuwanni. 


text:
Yag yachi way enamong Pablo hen himfatà way pateng yag ammag na-agam-am peet hen ihay aggaégyat way farakkan, yag hen chana mangentongwan, ammag naptangan ménat hen anchi farakkan yag fummùnag way namngat hen liman Pablo way ammag nanhabrot. 


text:
Yachi way innilan hen anchichay eMaltachi, nan-ahepennootcha way mangaliyén, “Magat ihay pommatéyha way tagu te ilangngén, tàén iggay maofor ah fayfay, achi chillu eparufus hen omay-ayong way matagu.” 


text:
Ngém ah Pablo, annag empayagpag hen limana yag nàchég hen anchi farakkan hen anchi apoy way iggayna ekenkeno hen namngatana. 


text:
Hen anchichay eMalta, anchag hahadchén hen fumnarana ya hen matoachana way matéy. Ngém yachi way na-awni way ammag maid peet ekatna, anchaat agég finalewan hen hamhamàcha yag ekatchéén hiya ano agé hen ihay apudyus. 


text:
<pb/>Hen anchi hag-én hen tommatàchanganni ad Malta, wat wacha hen lotan hen anchi toray hen tataguhchi way ah Publio hen ngachanna. Ya ammay agé hen enkamanna an chàni te menangilina chàni ah toroy ag-agaw. 


text:
Yachi agé yag netongpo way nansaket ah amana way amchan hen pochotna ya chan poto. Wat émméy ah Pablo way i nangentam-ang an hiya yag inchàépna hen limana way manginluwaru yag naka-anat agé hen saketna. 


text:
Angkay nanchinngar way na-ammaanchi yag anchaat umale amin hen anchichay tapenay chan saket hen hiyachiy lota way i mempaka-an hen saketcha, yag naka-an amin tot-owa. 


text:
Yachi yag chuar hen chacha inidchaidchat an chàni gapoh layadcha. Yag yachiy lommayaw-ani, inidchatcha amin hen masaporni para hen kasenni manluganan hen papor. Hen nentoroyancha way éméy ad Roma 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way natoroy furan-ani ad Malta, kasen-ani lummigwat way nìlugan hen ihay papor way ini-inggaw ahchid Malta ingganah narpas hen agiléd. Ya hen yachiy papor, narpod Alejandria way nangadnan ah “Kapel way Apudyus.” 


text:
yag an-aniyat kasen lumigwat way ummaled Regio. Angkay nawakas, ammay hen cha ekaman hen yawyaw, wat yachiy kasen nawakas, inumchah-ani ad Puteoli. 


text:
Hen kawadni ad Puteoli, inchahanni hen tapen anchichay ommafurot wat enayagan chàni. Yag yachi way nakachumingguani an chicha, yag an-aniyat lumigwat way manaran way éméy ad Roma. 


text:
Yachi yag hen anchichay ommafurot ad Roma, chengngarcha way naway-ani, yag anchaat lumigwat way i manib-at an chàni. Yag a-anachawwéy hen chinarancha te hinib-atni hen tapena hen anchi market ad Apia ya anniyat agé hib-atén hen tapena hen iggaw hen anchichay toroy faréy way chachag-ohan. Yag hen nangil-an Pablo an chicha, ammag nanyaman an Apudyus, te seném-ém way térén hen hamhamàna. Hen nanagépfaran Pablo hen anchichay Judio ad Roma 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way inumchah-anid Roma, neparufus ah Pablo way i-inggaw hen ihay faréy way faén pagfaruchan, ngém mawawà-acha chillu hen ihay sorchachu way manguguwwarcha an hiya. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way nanlooh hen toroy ag-agaw, empa-ayag Pablo hen anchichay anap-apon hen Judio ahchid Roma ta mantatagépfarcha. Angkay na-amongcha, ekatna an chichéén, “Chàyu way sosnod way anap-apo ahtod Roma, maid angkay enam-ammaà ah laweng hen uray heno hen anchichay sosnodtaaw way Judio, ya maid agé kenontarà hen gagangaytaaw way intudtuchun hen anap-otaaw ad namenghan. Ngém tàén chilluchi, anà ammag imfarud ad Jerusalem yag emporangà hen anchichay eRoma ahchi. 


text:
Ngém ammag achi poros laychén hen anchichay ifataaw way Judioha wat napeletà way mangimfaga hen mepasangowà an Are Cesar ta hiya hen mangimfanag, uray maid epafasor-o hen anchichay ifataaw. 


text:
Wat yachi hen nangempa-ayagà an chàyu ad uwan ta tagépfarê chàyu paat ya ta esoplekar-o an chàyu no pakay nifaruchà. Te ah katot-owana, nifaruchà gapo yanggay hen afurot-o way ah Jesus hen kafud-asan hen namnamataaw way Judio way empopostan Apudyus an chitaaw.” 


text:
<pb/>Yachi yag ekatcha an Pablowén, “Maid met enawatni ah sorat way narpod Judea mepanggép an hea, ya maid amin henaphapet hen anchichay ifataaw way Judio way narpohchi way wachay laweng ah enammaam. 


text:
Ngém laychénni paat chillu way mangngar hen wachah hamhamàno mepanggép an Jesus, te hen ma-awatanni yanggayat uray heno way lotéén chacha kontaréén hen mepanggép an hiya way cham tàchégan.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way inumchah hen anchi ag-agaw way imfagacha way kasencha mantatagépfaran, ancha ammag chuar hen anchichay Judio way ummale hen anchi faréy way ininggawan Pablo. Wat nanlugi hen cha pomaway ingganah nadhém hen nanudtuchuwana an chicha way mangensoplekar hen mepanggép hen mantorayan Apudyus. Yag penachasna way mangempaka-awat an chicha mepanggép an Jesus way chana imfisafisar hen ensorat Moses ya hen anchichay profeta ta éhéd yag ma-awatancha koma. 


text:
Wat wachacha tot-owa hen tapena way nangafun hen intudtuchuna wat ommafurotcha. Ngém wachacha chillu hen tapena way ammag achi omafun. 


text:
Angkay hiyachi way cha madhém way chacha ilugi way mafuar, chachan sosongel mepanggép hen chengngarcha. Wat hen anongoh way enalen Pablo an chicha, ekatnéén, “Chàyu hen mafud-asan hen imfagan Apudyus hen anchichay anap-otaaw ad namenghan way empahpahmà hen Espirituna an Isaias. 


text:
Ekat Apudyusén, ‘Im ifaga hen anchichay ahentagum way ekatnowén,<pb/>Tàén anyug cha changréchangrén hen aryê, achiyu chillu ma-awatan. Yag tàén anyug féféttégén hen chà epaìla, achiyu chillu elasin no henochi. 


text:
Te hen mepaniyanyu way tatagu, anyug kaman henohorot hen ingayu, ya anyug kenekemet hen matayu. Te non an umat yag faén, makagngar-ayu hen chà ifaga, ya makaila-ayu hen chà epaìla, yag ma-awatan hen hamhamàyu hen na-ammaan. Wat kapeletan way yachi hen manhagonganyu an haén ah manga-anà hen fasoryu.’ Yaha hen ekat Apudyus.” 


text:
Wat henalenonot Pablo agé way mangaliyén, “Wat ma-awatanyu, chàyu way inib-à way Judio way ad uwan, mepagngar hen anchichay faén Judio ah kahara-ancha an Apudyus, te chicha, mafalin chumngarcha.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag ininggaw ah Pablo hen anchi faréy way chana afangan hen unig hen chuway tawén, wat chana agé paghépaghépén hen aminay umale way mangila an hiya. 


text:
Yag chana agé epagngapagngar mepanggép hen mantorayan Apudyus, ya chana agé itudtutudtuchu hen mepanggép an Apo Jesu Cristu way ammag natorod hen enkamkamanna ya maid agé nangempap-awa an hiya.<pb/>


text:
Haén ah Pablo way ah Apudyus hen nanlayad way man-aposelà an Jesu Cristu. Ya antoyan agéhto ah Timoteo way sonodtaaw. 


text:
Wat antoyan hen soratni an chàyu way sosnodni ahnad Colosas, chàyu way tatagun Apudyus way napiyar hen afurotna an Jesu Cristu. Wat ta totollongan chitaaw amin an Amataaw way Apudyus ya ta papannohona agé hen hamhamàtaaw. Hen luwarun Pablo hen anchichay cha omafurot 


text:
<pb/>No iluwaruwanni chàyuwén an-anig chan yamayaman agé an Apudyus way Aman Apotaaw way Jesu Cristu, 


text:
te chengngarni hen chayu ekaman way mangafurot an Jesu Cristu ya hen chayu ekaman way mangempàila hen layadyu hen aminay sosnodtaaw way tatagun Apudyus agé. 


text:
Kapeletan way yaha chillu hen chayu ekamkaman te nanepod hen nangngaranyu hen anchi tot-owa mepanggép an Jesu Cristu wat chayu namnaméén way mangawat hen anchi enhàfan Apudyus ad uchu para an chitaaw. 


text:
Ya hen anchi paat tot-owa way chayu afuroton, yachi chillu hen anchi ekatchéén ammayay chamag way cha miwarawag hen karotarota ya cha mimura ah hamhamà hen tatagu way kaman hen nimur-ana ah hamhamàyu. Te uray heno way omafurotén nafalewan hen hamhamàna way kaman agé hen nafalewan hen hamhamàyu hen nangafurotanyu way tot-owa hen anchi ség-ang Apudyus. 


text:
Hen chengngarni way pés-éy nangintudtuchu an cha nadchi an chàyu, wat ah Epafaros way ammag natalek chillu way mansérfi an Jesu Cristu. An-og laylaychén hiya way ifataaw te kaman penaka-achar-o way chan tudtuchu. 


text:
Yag hiya agé hen nanaphapet an chàni hen chayu ekamkaman way manlayad hen ifayu way narpo chillu hen anchi Espiritun Apudyus. 


text:
<pb/>Yachi, nanepod hen nangngaranni hen ommafurotanyu, annig cha iluwaluwaruwan chàyu way hen chani chawatén, ta torongan koma hen Espiritun Apudyus chàyu ah katapyatapyan hen ma-awatanyu mepanggép hen laychén Apudyus an chàyu. 


text:
Te no yachiyat, kapeletan way iyafiinyu paat ah Apo Jesu Cristu hen antoy atatagguwanyu yag anyu agég enongnong way mangemparaylayad an hiya. Yag no yachi agéat ammaanyu hen chuar way ammay ya matapyatapyan agé hen ma-awatanyu mepanggép an Apudyus. 


text:
Ya chani agé chawatén ta hen anchi mannakafalin Apudyus way maid mepaniyana, yachi koma hen mangempapegsa hen afurotyu ta maka-anoh-ayu hen uray heno way mepasamak an chàyu ya ta achi agé paat lomamramhet hen layadyu. 


text:
Wat uray heno way umchah an chàyuwén an-ayu chillug manyayaman an Amataaw way Apudyus te enadchan chitaaw ah karébféngan way mèawa hen anchi am-ammay way idchatna hen aminay tataguna way metape hen anchi pap-awwayan way mantorayana. 


text:
Te ah Apudyus, henara-ana chitaaw hen anchi helang way mannakafalin Chumunyu yag entapena chitaaw hen anchi mantorayan hen anàna way laylaychéna 


text:
way hen anchi anàna, senobfot chitaaw ah maka-anan hen fasortaaw. Hen enammaan Jesu Cristu ya hen kena-apudyusna 


text:
<pb/>Ah Jesu Cristu, hiya hen kail-an hen kena-apudyus Apudyus way achi maila te hiya hen kapachong Apudyus. Ya nawawà-acha agé ah Jesu Cristu way namapangpango no hen egad ya napatpateg no hen uray heno way na-ammaan. 


text:
Yag emporang Apudyus an Jesu Cristu way mangamma hen egachay wachan antoy lota yad uchu ya hen aminay maila ya hen achi. Wat uray hen anchichay mannakafalin way anghel ya hen anchichay mannakafalin way ongtanén hiya hen nangamman chicha amin way uray hen anchichay anap-apo ya hen totoray ya hen anchichay wachay lébféngna. Wat amiamin cha nadchiyat na-ammaancha amin gapon Jesu Cristu ya ah kachayawana. 


text:
Cha-an ma-ammaan hen aminay heno wat nawawà-acha chillu ah Jesu Cristu, yag hiya hen namapanoh ya hen nanangchén hen egad. 


text:
Ya ad uwan agé, hiya hen penakaurutaaw way cha omafurot way chitaaw hen kaman acharna. Ya hiya agé hen po-on hen mètaguwantaaw an Apudyus. Ya hiya hen kapapattigan way na-awagan agé ah anà Apudyus. Ya hiya hen nangenlaprapo hen man-uchiyan way achi kasen matmatéy. Wat yachi hen kail-an way hiya hen kangangattowan hen amin. 


text:
Ya hehemmà Apudyus way aminay wachan hiya way Amaat wacha agéchi an anàna wat naéhà-an hen kena-apudyuscha. 


text:
Ya hen hehemmà Apudyus agé, ta ammaan Jesu Cristu hen kasen mantetempoyugan hen aminay egad hen antoy lota yad uchu an hiya way hen nangempatempoyugana, wat hen nifùfuan hen charana hen natéyana hen koros. 


text:
<pb/>Te ilanyu ngén, uray chitaaw hen anchi ar-argawat ammag maid awanwani ah hamhamàtaaw an Apudyus way kaman kafusorna gapon anchichay laweng way chataaw enammaan ya hen chataaw enkaman way manmanmà. 


text:
Ngém ad uwan, enammaan Apudyus chitaaw ah man-ifana gapon anchi natéyan hen anàna hen anchi koros. Te gapon natéyanaat mafalin epaghép chitaaw hen sangwanan Apudyus way maid poros fasfasortaaw an hiya ya maid amin kachumsekantaaw ya maid mangempafasor an chitaaw an Apudyus. 


text:
Ngém masapor ar-arwachantaaw ta achitaaw epég-anan hen afurottaaw ta antaaw yanggay an epapate. Ya achitaaw agé eparufus hen ka-awisan hen hamhamàtaaw way manginyanggay hen anchi namnamataaw way hen laprapon nadchiyat hen nangngarantaaw hen anchi ammayay chamag. Ya hen yachiy chamag, nepapagngarchi hen egachay karotarota ya haén way Pablo hen ihay cha manginwarawag. Hen nepa-amma an Pablo ah pagsaya-atan hen ommafurot 


text:
<pb/>Tàén chaà mapaligatan gapon antoy chà manudtuchuwan an chàyu way faén Judio, anà ammag laylayad chillu te hen antoy chà mapaligatan, kaman paat chà iyanongoh way manginligat hen anchi tapen hen ligat way inligatan Jesu Cristu para an chitaaw amin way cha omafurot way na-awagan ah acharna. 


text:
Ya piniyarà an Apudyus way mansérfi an hiya ah katorongan hen aminay ommafurot, kaskasen an chàyu way faén Judio, ta epaka-awat-o an chàyu hen aminay planon Apudyus. 


text:
Te nanepod ad malimaliyam, maid tataguh nangila hen anchi ekat Apudyusén ammaana way planona te entatarona. Ngém ad uwan, empaka-ammunachi an chitaaw way tataguna. 


text:
Ya maid mepaniyan hen anchi kakaskascha-aw way planon Apudyus way hehemmàna para hen egachay tatagu, te hen anchi planona, ta mìyachar paat ah Jesu Cristu an chitaaw way yachi agé hen namnamataaw way metape an Apudyus ah kachayawana. 


text:
Wat ah Jesu Cristu hen chani iwarawag hen aminay katagutagu way chani tugutugunun ya chani agé tudtuchuwan ah patinggan hen kenaraengni, ta no mafalin, wéhchiyén chumgat koma hen afurotna way annag é-égnanan hen laychén Jesu Cristu. 


text:
Yaha hen chà mempapatiyan way mangamma, tàén naligat. Ya hen kafaelà way mangamma, gapo chillu hen torong Jesu Cristu way cha manorong an haén.<pb/>


text:
Chàyu way sosnod ahnad Colosas ya ad Laodicea, ya uray chàyu amin way tapena way cha-an mangila an haén, achiyà makefaga hen kenapararon hen hamhamàon chàyu. 


text:
Te hen laychê paat para an chàyu amin, ta mamàrét koma hen afurotyu ya sésém-ém hen hamhamàyu, ya ta komaskasen hen mantetempoyuganyu gapo hen chayu man-ahelennaychan. Ya ta matapyatapyan hen ma-awatanyu mepanggép an Apudyus ah masigurachuwan hen hamhamàyu an hiya. Te no yachi agé, lomawarawag hen ma-awatanyu mepanggép an Jesu Cristu way hiya hen planon Apudyus way iggay ma-am-ammuwan ingganad uwan. 


text:
Ya ah Jesu Cristu, hiya yanggay hen netetepponan hen aminay hamhamà Apudyus way naliméd ya hen kenaraengna way maid péppégna. Wat hiya yanggay agé hen ma-afuketketan cha nadchi an chitaaw way tatagu. 


text:
<pb/>Hen chà mangimfag-an amin an cha natto an chàyu, ta achiayu koma marokop hen anchichay nan-asilib way omawis gapon kenaraengcha way man-ale. 


text:
Te tàén maichà an chàyu, kaman paat wà-achaà chillu te ammag achi maka-an hen hamhamào an chàyu. Yag laylayachà agé te chengngar-o hen nantetempoyuganyu way mamangchén hen afurotyu an Jesu Cristu way napegsa chillu. Nenènong hen ataguwan hen omafurot an Jesu Cristu 


text:
<pb/>Tenot-owataaw way ah Jesu Cristu hen ap-apotaaw gapon ommafurotantaaw wat ad uwan, masapor iyafiintaaw paat hen netapyantaaw an hiya. 


text:
Te kaman hen lommamoramotan hen ihay away hen lota ah kémnégana, kaman agéhchi koma hen lomamotan hen afurottaaw an Jesu Cristu. Wat antaaw an acha-acharén hen wacha an hiya ta pomegsapegsa hen anchi afurot way nitudtuchu an chitaaw. Ya ilantaaw agé ta antaaw an chan yamayaman an Apudyus ah uray heno. 


text:
<pb/>Masapor ar-arwachantaaw hen anchichay tatagu way manlayachay mangawis an chitaaw ah sabsafaliy tudtuchu, te chicha, menamalliyam yanggay hen hamhamàcha way hen kenaraengcha, ammag lokopchi way maid fanagna, ya hen narpowana, narpo yanggay hen tatagun antoy lota ya hen anchichay achi maila way ongtan way chan toray way iggay marpochi an Jesu Cristu. 


text:
Wat ammag memènong hen ataguwantaaw no wacha paat hiya an chitaaw te maid komorangana. Te hiya hen kachachakran hen kafaelana no hen egachay toray way achi maila ya anat agé hen tapenay mannakafael. 


text:
<pb/>Yag gapo agé hen ommafurotantaaw an Cristu wat kaman paat namarkaantaaw ah manot-owaan way tatagun Apudyus chitaaw. Ngém hen anchi marka, faén kaman hen markan hen Judio way tatagu hen nanmarka hen acharcha, te hen enmarkan Jesu Cristu an chitaawat, hen nanga-anana hen layadtaaw way mangamma hen laweng. 


text:
Wat hen anchi nafunyagantaaw, yachi hen nanginsinyar way nìyatéytaaw an Jesu Cristu ya nìlufùtaaw ya nìyuchitaaw an hiya. Te gapoh nanchichinlantaaw hen anchi mannakafalin Apudyus way yachi chillu hen nempauchi an Jesu Cristu wat nekoros ya nilufù hen anchi nachachà-an way hamhamà way nigagangay an chitaaw. Ya nìyuchitaaw an hiya ah faru way ataguwan way yachi hen nafalewan hen hamhamàtaaw. 


text:
Hen cha-antaaw omafurotan, kamantaaw nanattéy an Apudyus gapon fasortaaw, yag chàyu agé way faén Judio, gapo agé ta maid markan Apudyus an chàyu. Ngém ad uwan, tenagun Apudyus amin chitaaw way annag entape chitaaw hen ataguwan Jesu Cristu gapon ommafurotantaaw an hiya yag penakawanna amin hen fasortaaw. 


text:
Te uray lenarabsengtaaw tot-owa hen anchichay orchinna, penakawan Apudyus chitaaw chillu gapo hen natéyan Jesu Cristu hen anchi koros, te yachi hen nanginwalinan Apudyus hen anchi orchin way nangimfaga hen kachusaantaaw. 


text:
Ya hen natéyan Jesu Cristu hen koros, yachi agé hen annag manga-abfa-an hen mannakafalin hen anchichay egachay laweng way achi maila way chan toray way o-ongtan ya chuchumunyu. Te enafà Jesus chicha hen sangwanan hen egad, wat maid achi nangila hen na-a-abfa-ancha. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, sosnod, achiyu paat cha ab-afunan hen anchichay chacha epapelet an chàyu mepanggép hen missa ya hen mainum ya hen ekatchéén masapor ano way matongpar way ngilin ya fista way maninchinuminggu ya manentenòwar. 


text:
Te amin cha nadchiyat ancha yanggay ammag na-ammaan ah panpanni way mangintudtuchu hen mepanggép an Jesu Cristu hen cha-anna umchahan. Ngém yachi way omma-ale ah Jesu Cristu, wat achi masapor hen mepaniyana, te inu-umchah met hen anchi katot-owana. 


text:
Wat hiyachi, achiyu paat cha ab-afunan hen anchichay tatagu way cha mangempapelet way enlarahyan chàyu te wacha ano hen empain-inép Apudyus paat an chicha. Te anchaat peet an cha epasekat way mangempàpàila way empafafacha ano hen acharcha, ya chacha agé epapelet way masapor anogu chayawén hen anchichay a-anghel, ngém maid ustoy lason ah mampasekatancha te narpo yanggay ah kenasilib hen hamhamàcha. 


text:
Te anchag inyanggayan ah Jesu Cristu way penakaurutaaw way cha omafurot. Te ah Jesu Cristu hen urutaaw ya chitaaw hen penaka-acharna. Ya hen anchi uru, yachi paat hen mangempapegsa ya mangennongnong hen parteparten hen achar, te hen anchi uru hen marpowan hen aminay masapor hen anchi achar ah homeénana way yachi hen laychén Apudyus. Hen mìyatéyan an Jesu Cristu ya hen mìyataguwan an hiya 


text:
<pb/>Chitaaw way cha omafurot, kaman paat nìyatéytaaw an Jesu Cristu, yag yachi paat hen nanginlibli an chitaaw hen kafaelan hen anchichay mannakafalin way aggaégyat way achi maila way chan toray hen antoy lota ah achitaaw mangab-afurotan an chicha. Wat pakay paat agé ta chayu ab-afuroton hen chacha itudtuchu way menamaliyam nò. Te pakay papalliwényu hen anchichay mapanyaw way ekatchéén 


text:
Te ah katot-owana, enammaan Apudyus amin hen anchichay chacha epawa ta usarén hen tatagu way yachi chillu hen péppég hen misérfiyancha. Wat ammag hamhamà hen tatagu yanggay hen nangamma hen anchichay kapanyapanyaw. 


text:
Manowat te cha nahhay liglamento, kaman paat nenènongcha tot-owa hen chacha mempapeletan way manayaw hen a-anghel hena ya hen mangempafafaan ya mangempapàgangan hen achar. Ngém maid chillu sérfin cha nadchi, te achina falewan hen lawengay hamhamà ya hen laylaychén hen achar.<pb/>


text:
Ngém chitaaw, sosnod, gapo hen ommafurotantaaw wat nìyuchitaaw an Jesu Cristu way wawà-acha ad uchu way cha mètoray an Apudyus. Wat masapor antaaw ammag papattigén hen anchi laychéna te mannanayunchi. 


text:
Yachi hen papattigéntaaw ta faén agé hen anchi mepanggép hen antoy ataguwan hen lota ad uwan, te mapéppég chachi chillu. 


text:
Hen aligna, kamantaaw nanattéy hen mepanggép hen laylaychén hen ataguwan hen antoy lota, ngém natattagutaawat chillu te nìya-awwataaw hen ataguwan Jesu Cristu way hen hiyachiy ataguwan, achi maila ad uwan te tenetengngel Apudyus ad uchu. 


text:
Ngém no mampàila ah Jesu Cristu ah pegwana way hiya hen kawad-an hen anchi térén way ataguwantaaw, yag epàila chitaaw agé way antaaw ammag humili ah kaenammayna. Hen ekaman hen anchi nafalewan hen hamhamàna 


text:
<pb/>Wat hiyachi, antaaw ammag térnén way mangachi hen anchi laweng way niluruwwam hen tatagun antoy lota way kaman hen anchi mì-isséy hen faén ahawana ya hen omaray-ay way pommasag. Achitaaw agé ab-afunan hen uray heno way laweng way laylaychén hen achar ya umat hen man-am-ameam, te no yachi, an angkay cha apudyusun hen kok-owa, te yachi met hen patpatigén way faénat agéh Apudyus. 


text:
Ya uray chitaaw hen anchi cha-antaaw omafurotanat nètemfuruytaaw amin an cha nadchi way yachi agé hen nanmaneho an chitaaw. 


text:
Ngém ad uwan hen antoy ommafurotantaaw, masapor etagaytaaw amin chachi. Wat antaaw ammag ehàfa hen aningarngar ya hen usot, ya hen kapot ya hen man-ar-aryan ah laweng ya aggaisaw. 


text:
Ya achitaaw agég chan ahekennétém te entagaytaaw met hen anchi nachachà-an way hamhamà ya hen anchichay laweng way nigagangay an chitaaw, 


text:
yag enawattaaw hen anchi faru way hamhamà way narpon Apudyus. Ya hen antoy faru way hamhamà, cha matapyatapyan ah chumùrachùran hen ma-awatantaaw mepanggép an Apudyus ah komamanantaaw an hiya. 


text:
Wat ad uwan, maid ekatna an Apudyus no Judioa man ono faén, ya uray no namarkaan hen acharno man ono cha-an. Te napapchong an hiya hen na-achar ya hen anchi cha-an, ya umat agé hen ap-apo ya hen anchi alepan. Te hen anchi masapor an Apudyus yanggayat hen mìyacharan Jesu Cristu hen tatagu. Ya ah Jesu Cristu, mìyachar hen heno way omafurot an hiya. 


text:
<pb/>Chinuchuttokan Apudyus chitaaw ah mantataguna way laylaychéna, wat masapor ammaantaaw hen laychéna way antaaw ammag menangség-ang ya omalestotaaw way mangamma hen ammay ah ifa. Antaaw agég epafafa hen achartaaw way achin pasigsiguru ta antaawat an man-ahe-ennanoh way achi cha sugsugatan hen ifa. 


text:
Ya antaaw agég anohan hen omfatan hen ifa ya achitaaw unongon hen fummasorana an chitaaw ta antaawat an pakawanén hiya. Te hen enkaman Apo Jesu Cristu way namakawan an chitaaw, wat masapor yachi agé hen ekamantaaw way mamakawan hen tapena. 


text:
Ya hen kapatigan an chitaaw wat hen man-ahelennaychantaaw te yachi hen pongar hen ustoy mantetempoyugan way maid komorangana. 


text:
Antaaw agég afunan way mangamma hen anchi idchat Jesu Cristu way katornosan hen hamhamà, te yachi chillu hen nameleyan Apudyus an chitaaw ta mapapanoh hen ihaihan chitaaw way parten hen anchi achar Jesu Cristu. Ya achitaaw agé ar-aliw-an way manyaman an Apudyus. 


text:
Antaaw yanggay ammag imumura ah hamhamàtaaw hen intudtuchun Jesu Cristu ya hen enalena te chakar hen torong nadchi. Ya ah patinggan hen kafaelantaaw, antaaw an mantinnudtuchu ya man-ahetinnugun. Ya antaaw agé mankankanta hen manayawantaaw an Apudyus ya ah mangngarantaaw hen tugun. Ya antaaw agég ekankanta hen yamantaaw an hiya. 


text:
Ya emamadtaaw paat agé hen aminay chataaw aryén ya hen chataaw ammaan ta iyafiintaaw paat ah Apo Jesu Cristu, ya chataawat agé manyamayaman an Amay Apudyus gapon Apo Jesus. Hen tugun Pablo hen himfafaryan 


text:
<pb/>Hen ifagà an chàyu way finufae, masapor epafafayu hen acharyu hen ah-ahaw-anyu te yaha chillu hen masapor ammaan hen cha omafurot an Apo Jesu Cristu. 


text:
<pb/>Ya chàyu agé way lenarae, masapor laylaychényu hen ah-ahaw-anyu ya man-anoh-ayu an chicha way achiayug fumufungat way man-ale. 


text:
<pb/>Chàyu way a-anà, masapor afurotonyu amin hen ifagan hen chàcha-aryu te yachi hen mangemparaylayad an Apudyus. 


text:
<pb/>Yag chàyu agé way chinàcha-ar, achiyu lafusun way mangingar hen a-anàyu ta achi lomaweng hen hamhamàcha way mangamma hen usto. 


text:
<pb/>Hen ifagà an chàyu way a-alepan, masapor afurotonyu hen amin way ifagan hen anchichay nangen-alepan an chàyu. Ya faén agé yanggay hen mangi-il-ancha an chàyu hen mangammaanyu hen laychéncha way ma-ammaan ah manayawancha an chàyu, ta anyuwat an etot-owa koma ah hamhamàyu way mangamma hen chacha epa-amma ah manginyafiinanyu an Apo Jesus. 


text:
Wat uray heno way ammaanyuwén epapateyu way mangamma ah patinggan hen kafaelanyu way kaman paat ah Apo Jesus hen cha mangempa-amma an chàyu way faén tatagu. 


text:
Ya sigurachu way wachan am-ammay way gungguna way adchéna an chàyu, te ah katot-owana, hiya chillu hen chataaw mèlabfuwan. 


text:
Ya heno agé way mangamma ah laweng, wacha agé hen labfuna way assong hen anchi enammaana way laweng, te maid wahigén Apudyus ah tatagu hen manguwisana.<pb/>


text:
Ya chàyu agé way wachay alepanna, masapor nalimpiyuayu ya nenènong koma agé hen ammaanyu hen anchichay alepanyu, te a-ammuyu met way wacha agé hen ap-apoyu ad uchu way nangen-alepan an chàyu. Hen tugun Pablo 


text:
<pb/>Ya hen ifagà an chàyu amin, anyug epapate way manluwaru way achiayu cha mapmappég. Ya emamadyu hen chayu aryén ya cha-ayuwat agé manyaman. 


text:
Ya chayu koma agé iluwaruwan chàni, ta idchat Apudyus hen wayani way manginwarawag hen anchi ammayay chamag mepanggép an Jesu Cristu way iggay ma-ammuwan ingganad uwan, te yachi chillu hen gapona ah nifaruchà ad uwan. 


text:
<pb/>Masapor emamadtaaw agé hen chataaw ekamkaman hen anchichay cha-an omafurot ta éhéd yag omafurotcha agé. Ya ilantaaw agé ta achitaaw koma saysayangén hen waya way mangimfaga hen mifaga an chicha. 


text:
Ya ilantaaw agé ta aminay man-aryantaaw wat memamad ya wachay pontosna. Ya masapor agé wachay ustoh esongfattaaw hen heno way mansarudsud mepanggép hen chataaw afuroton. Hen nanpakomostaan hen tapenay ommafurot 


text:
<pb/>Wat hiyachi, anggaychi ah ifagà te naway way umalehna hen anchi napateg way sonodtaaw way Tikico way hiya, natalek way mangamma amin hen epa-amman Apudyus an hiya ya epapatena agé way cha mìyamma an haén. Wat egad hiya way manaphapet mepanggép an haén. 


text:
Yachi chillu hen gagarà way mempale an hiya ahna ta wachay manaphapet hen mepanggép an chànihto ah mepas-éman agé hen hamhamàyu amin. 


text:
Mìyale agé hen anchi napateg ya natatallek way sonodtaaw way ah Onesimo way ifayu chillu way eColosas. Wat egadcha way chuwa way manaphapet amin hen cha mekaman an chànihto. 


text:
<pb/>Ah Aristarco way nìfafarud an haén, chana pakomostéén chàyu, ya umat agé ah Marcos way apenghan Bernabe. Ah Marcosanto hen anchi imfafaggà way no umalehna, anyu paat an iyam-amma way manmangili an hiya. 


text:
Ah Josias Justo, chana agé pakomostéén chàyu. Yag hen amin antochay cha omafurot way Judio way wachahto, wat chichato way toro yanggay hen cha tomorong an haén way manginwarawag mepanggép hen anchi mantorayan Apudyus. Wat chakar tot-owa hen nempas-émancha hen hamhamào. 


text:
<pb/>Ah Epafaras way ihay chan sérfi agé an Jesu Cristu way tapeyu agé chillu way eColosas, chana agé pakomostéén chàyu. Ya annag epapate paat way minluwaru an chàyu way cha manginchawachawat ta chumgat ya pomegsa hen afurotyu ta maid koma chuwachuwana way anyug cha ammaan amin hen egachay laychén Apudyus an chàyu. 


text:
Mailà tot-owa hen kenakagétna way mangamma hen ammaana ah pagsaya-atanyu yah pagsaya-atan agé hen anchichay cha omafurot ad Laodicea yad Hierapolis. 


text:
<pb/>Yag epakomostayu agé haén hen anchichay ifataaw way cha omafurot ahchid Laodicea, ya umat agé cha Nimfas ya hen anchichay cha ma-am-among ah faréycha. 


text:
<pb/>No faséényu hen antoy sorat-o, epééyyu komad Laodicea ta fasééncha agé. Yag aranyu agé hen anchi sorat-on chicha ad Laodicea ta faséényu agé ahnad Colosas. 


text:
Wacha uwa hen mifaga an Arkipo wat itugunyu an hiya way masapor nongnongona ya man-ehènadna paat hen anchi impiyar Apo Jesus an hiya. 


text:
<pb/>Haénay Pablo, limà paat hen nangensorat hen antoy anongohna. Wat hiyaat non an-ayu amma-ammay amin ahna ya achiyà koma agé ar-aliw-an an chàyu hen antoy nifafalluchà. Wat ta totollongan Apudyus chitaaw amin. <n>Haén ah Pablo.</n><pb/>


text:
Haén ah Pablo way ah Apudyus hen nanlayad way man-aposel an Jesu Cristu. Wat antoyan hen sorat-on chàyu way tatagun Apudyus ahnad Efeso way napiyar hen afurotna an Jesu Cristu. 


text:
Ta totollongan chitaaw amin an Amataaw way Apudyus yah Apo Jesu Cristu, ya ta papannohoncha agé hen hamhamàtaaw amin. Kahahaang hen ekaman Apudyus hen ommafurot an Jesu Cristu 


text:
<pb/>Antaaw ammag manyayaman an Apudyus way Aman Apotaaw way Jesu Cristu te gapon ommafurotantaaw an Jesu Cristu wat ini-idchatna an chitaaw hen aminay ammay way narpod uchu way empàwana hen Espirituna. 


text:
Te ilanyu ngén hen enammaana. Hen cha-anna mangammaan hen antoy lota, loohna penepele chitaaw ah man-anàna hen ketapyantaaw an Cristu. Ya imfafaggana agé way ma-apudyusantaaw ya maid fasfasortaaw an hiya way maid kasen po-on hen yachiy enammaana para an chitaaw no faén yanggay hen layadna an chitaaw. 


text:
Ya nachachà-an agé hen hamhamà Apudyus way manganà an chitaaw gapo hen natéyan Jesu Cristu. Hehemmàna way yachi hen ma-ammaan te hiyachi hen laychéna chillu. 


text:
Wat antaaw ammag chachayyawén hiya gapon anchi ség-angna an chitaaw way maid mepaniyana way yachi hen nangempaliyana hen anchi papattigéna way anàna way ah Jesu Cristu. 


text:
Ya gapo agé hen natéyan Jesu Cristu way nifùfù hen charana, nasobfottaaw yag penakawan Apudyus hen fasortaaw. Wat ammag maid mepaniyan hen ség-ang Apudyus 


text:
wat empaka-ammuna an chitaaw hen anchi nachachà-an way planona way iggay ma-ammuwan ingganad uwan way yachi hen mepanggép an Jesu Cristu. 


text:
Yag hen planona, ammaana ah Jesu Cristu ah man-apon amin hen egad no umchah hen anchi ustoy tempona way hehemmàna chillu. Wat amin hen wachad uchu ya hen antoy lota, manteteponon Apudyus chicha amin way ah Jesu Cristu hen omapowancha. 


text:
<pb/>Hen egachay ma-ammaan hen antoy lotaat ma-ammaan te yachi hen hehemmà Apudyus chillu ya yachi agé hen laychénay ma-ammaan. Wat yachi hen namepelliyan Apudyus an chitaaw ah mantataguna way metatappe an Jesu Cristu te yachi chillu hen hehemmàna nanepod hen laprapon hen egad. 


text:
Wat kaskasen chàni way nachachà-an hen namnamana way umale hen anchi empopostan Apudyus way umale, wat anni yanggay ammag chachayyawén hen kaenammay Apudyus. 


text:
<pb/>Yag ad uwan, chàyu agé way tapena, enammaan Apudyus chàyu agé ah mantataguna hen nangngaranyu hen anchi tot-oway alena ah kahara-anyu way yachin anchi ammayay chamag. Yag hen nangafurotanyu agé an Jesu Cristu, wat inidchat Apudyus hen Espirituna way mìyachar an chàyu agé way yachi chillu hen empopostana ah katot-owaan way chitaaw amin hen tataguna. 


text:
Te hen anchi nìyacharan hen Espiritun Apudyus an chitaaw, yachi hen manot-owaantaaw way idchat Apudyus way idchat hen aminay empostana an chitaaw ah pegwana ya aran chitaaw agé ad uchu. Wat antaaw yanggay ammag chachayyawén hen kaenammay Apudyus. Hen ninluwaruwan Pablo hen anchichay ommafurot 


text:
<pb/>Nanepod hen pés-éy nangngarà way cha-ayu omafurot an Apo Jesus ya chakar agé hen layadyu hen amin anchichay tatagun Apudyus, 


text:
an Amataaw way machachayaw way Apudyus way Aman agé Apotaaw way Jesu Cristu. Hen chà chawatén, ta idchatna koma an chàyu hen kenaraeng way marpon Espirituna ya ta epaka-ammuna agé an chàyu hen amin way mepanggép hen kena-apudyusna ta ma-awa-awatanyu way térén. 


text:
Ya chà agé chawatén ta hehellawan Apudyus hen hamhamàyu ta lomawag hen mangenlasinanyu no henochi hen chataaw namnaméén way awatén ah pegwana gapon nameleyana an chitaaw, ya ta ma-awatanyu agé hen kachuar ya hen kaenammay cha nadchi way idchatna hen tataguna. 


text:
Ya ta ma-awatanyu koma agé hen kenachakar hen mannakafalin Apudyus way chana etorong an chitaaw way cha omafurot te ammag maid mepaniyan hen kafaelan hen mannakafalinna. Hen yachiy mannakafalinna hen chan anchar an chitaaw way yachi chillu agé hen anchi mannakafalinna way empàilana 


text:
hen nangempauchiyana an Jesu Cristu hen natéyana ya hen nangempatùchuwana an hiya hen anchi kachachayaw way pachawananna ad uchu. 


text:
Wat nanepod hen laprapona ya ah ing-inggana, maid kepachongan hen kenangaton Jesu Cristu te hiyan kangangatowan no hen aminay mannakafael way toray way wachan antoy lota ya uray ad uchu, te kangatowan hen egachay ap-apo ya hen egachay chumunyu ya ongtan ya uray heno way cha aryén hen tatagu. 


text:
Te empangaton Apudyus ah Jesu Cristu ah man-ap-apon hen egad ya enammaana agé hiya ah penakaurutaaw way cha omafurot. 


text:
Wat hiyachi, ah Jesu Cristu hen uru, ya hen aminay cha omafurot an hiyaat chicha hen penaka-acharna. Yag hen amin way wachan Jesu Cristu way uru, melak-amtaaw agé way acharna.<pb/>


text:
Hen anchi pés-éyna, ammag maid namnamayu way metape an Apudyus te an-ayug kaman nanattéy an hiya gapon fasor ya hen iggayyu omafurotan an Jesu Cristu. 


text:
Yag hen hiyachi, tenoradyu hen gagangay hen anchichay achi omafurot, yag chayu agé enafurot hen laychén chumunyu way hiya hen anchi cha mangentoray ad uwan hen anchichay mannakafael way achi maila ya umat agé hen amin anchichay achi omafurot. 


text:
Ya uray agé chàni way Judio, wat yachi agé hen enkamanni hen cha-anni omafurotan an Jesus, te enammaanni agé hen heno way laylaychén hen acharni ya heno way cha umchah ah hamhamàni. Wat maid nat-énana te uray chàni way Judiowén lébféngni agé way machusa way kaman hen kachusaan hen aminay achi omafurot. 


text:
<pb/>Ngém ah Apudyus, ammag maid mepaniyan hen layadna an chitaaway tatagu ya maid agé mepachongan hen ség-angna 


text:
te tàén kamantaaw nanattéy an hiya hen kamaichan hen afurottaaw, tenaguna chitaaw chillu gapon Jesu Cristu. Wat hen nangenhara-ana an chitaaw, gapo chillu hen ség-angna. 


text:
Te entapen Apudyus chitaaw an Jesu Cristu hen nanaguwana an hiya yag inidchatna hen mannanayun way ataguwantaaw. Wat ad uwan, gapo ta nètapetaaw an Jesu Cristu, empangaton Apudyus chitaaw agé way mètoray an hiya ad uchu hen kenangatona. 


text:
Yaha hen enammaan Apudyus ah mangempàil-ana ah ing-inggana hen kachakar hen layadna an chitaaw ya hen ség-angna way ammag maid mepaniyana. Ya hen po-on cha nadchiyat ah Jesu Cristu. 


text:
Wat ammag anggay yanggay hen ség-ang Apudyus yag entapena chitaaw an hiya yag gapo yanggay hen ommafurotantaaw an Jesu Cristu way ammag faén gapon anchi ammay way enammaantaaw, te ammag inliblin Apudyus hen ketapyantaaw an hiya. 


text:
Wat hiyachi hen achi mafalin way mampachinar hen uray heno way tagu way mangaliyén enammaana ano hen ammayat metape an Apudyus. 


text:
Te ah Apudyus yanggay hen nangamma hen ketapyantaaw an hiya hen ommafurotantaaw an Jesu Cristu. Ya senafalina agé hen hamhamàtaaw ta maka-ammataaw hen ammayéna way yachi chillu hen gagarana way nangamma an chitaaw ya hehemmàna chillu way yachi koma hen ammaantaaw. Hen masosnochan gapon Jesu Cristu 


text:
<pb/>Chàyu way faén Judio, achiyu koma aliw-an way niyanà-ayu way faén tot-owa tatagun Apudyus, ya chàni agé way Judio, annig penepeloh chàyu te maid markan Apudyus an chàyu. Ngém ah katot-owana, faén chillu ah Apudyus hen cha mangamma hen hiyachiy marka, te tatagu yanggay. 


text:
Wat hen anchi pés-éyna, maid poros innilayu mepanggép an Jesu Cristu ya iggay-ayu agé mifilang an chàni way ganà Israel way penelen Apudyus. Yag maid agé nèawaanyu hen entorag Apudyus an chàni way empostana way idchatna. Ya maid agé paat namnamayu way matorongan an Apudyus hen antoy ataguwanyu te maid innilayu an hiya. 


text:
Ngém ammag safaliy térén ad uwan, te tàén maid innilayu an Apudyus hen anchi ar-argaw, netapeayuwat agé an hiya ad uwan gapon nifùfuan hen charan Jesu Cristu hen natéyana. 


text:
Wat ah Jesu Cristu hen nangamma hen nantetempoyugantaaw way Judio ya faén Judio ah umahà-anantaaw way annag enammaan chitaaw ah masosonod te kena-anna hen namfufussorantaaw. 


text:
Hen enkamanna, penéppégna hen anchi orchin Moses ya hen liglamentona te hen anchi orchin hen nangamma hen namfufussorantaaw, yag hen nanga-anna, wat hen natéyana. Wat ad uwan, chàniy Judio ya chàyu way faén Judio, tàén chuway karasey tatagu, enammaan Jesu Cristu chitaaw ah ihà-an way karasey tatagu te ad uwan, masosonodtaaw amin gapon netapyantaaw an hiya. Wat yachi hen nantetempoyugantaaw. 


text:
Wat hen natéyan Jesu Cristu hen anchi koros hen naneponana hen Judio ya hen faén Judio ah umahà-anancha ya ah maka-anan hen namfinnusorancha yag namfangchéna chicha amin an Apudyus. 


text:
Wat hen ummaliyan Jesu Cristu, ta itudtuchuna an chitaaw amin hen mantetempoyugantaaw an Apudyus way uray chàyu way faén Judio way maid awanwani an Apudyus, ya umat agé chàni way Judio way na-awagan ah tatagun Apudyus. 


text:
Yag ad uwan, amintaaw way Judio man ono faén Judio, torongan hen Espiritun Apudyus chitaaw amin way metape an Apudyus gapon enammaan Jesu Cristu. 


text:
<pb/>Wat hiyaha, chàyu way faén Judio, tàén faén ahimfafaryan Apudyus chàyu hen anchi ar-argaw, ahimfafaryan chàyu ad uwan te enanà Apudyus chàyu agé ya chana agé ifilang chàyu ah tataguna, wat nètapeayu hen amin anchichay tapenay ommafurot. 


text:
Hen panina, kaman chitaaw amin hen faréy Apudyus way i-inggawan hen Espirituna. Wat ah Jesu Cristu hen kaman tummùchuwan hen anchi faréy, ya hen anchichay profeta ya aposel hen kaman to-odna te chicha hen pés-éy nangempaka-ammu hen mepanggép an Jesus, 


text:
ya anat hen aminay ommafurot, kaman chicha hen enà-aran hen anchi faréy. Wat ah Jesu Cristu hen mamangchén ah mehohoopan hen amin anchichay enà-ara ah masà-achan hen ihà-an way na-apudyusan way faréy. 


text:
Wat gapo hen netapyanyu an Jesu Cristu wat chàyu agé hen kaman enà-ara way cha usarén hen Espiritun Apudyus way mangamma hen fumaryan Apudyus.<pb/>


text:
Wat haén way Pablo way chan sérfi an Apudyus, anà ammag nifafarud gapon chà nanudtuchuwan an chàyu way faén Judio ah katoronganyu. 


text:
Yag awniyat chengngaryu way empafiyang Apudyus an haén way mangempaka-ammu an chàyu mepanggép hen ség-angna ah pagsaya-atanyu. 


text:
Te ilanyu ngén, nanepod hen laprapona, iggay na-ammuwan hen ketapyanyu way faén Judio an Apudyus, te egad ad uwan yag anat epàilan Apudyus hen nangempàil-ana an haén way chichato hen chà esorat an chàyu hen yatoy sorat. 


text:
Wat no faséényuto, acharényu hen anchi ma-awatà mepanggép hen anchi iggay ma-ammuwan way planon Apudyus mepanggép an Jesu Cristu. 


text:
Te nanepod ad malimaliyam, maid tagu ah nangammu hen anchi planon Apudyus te egad ad uwan yag anat epaka-ammun hen Espiritun Apudyus chachi an chàni way penelena way man-aposelna ya profetana. 


text:
Wat yato hen anchi planona way cha-an ma-ammuwan way ad uwan, chàyu way faén Judio, melak-am-ayu peet hen aminay idchat Apudyus an chàni way Judio ya mifilang-ayu agé ah achar Jesu Cristu, ya an-ayu agég mèawa hen aminay empopostan Apudyus gapon Jesu Cristu. Wat yachi hen nekaman an chàyu gapon ommafurotanyu hen anchi ammayay chamag. 


text:
Haén ménat hen kafafaan way tatagun Apudyus, ngém tàén, enammaana chillu haén ah mansérfi an hiya way i mangintudtuchu hen anchi ammayay chamag an chàyu amin way faén Judio yag senég-anganà agé te inidchatna hen kafaelà way i mangintudtuchu. Ammag maid gapona yag yachi hen emporang Apudyus an haén. Wat hiyachi hen chà minwarawagan an chàyu hen anchi ség-ang Jesu Cristu way maid mepaniyana. 


text:
Ya hen ihay imfagan Apudyus agé, ta epaka-awat-o hen aminay katagutagu hen ekaman Apudyus way mangempacharan hen anchi planona way cha-an ma-ammuwan ingganad uwan. Te ah Apudyus way nangamma hen angamin, iggayna empakpaka-ammu hen yachiy planona ingganad uwan. 


text:
Wat uray hen aminay mannakafael way toray ad uchu way achi mailéén maid innilacha hen anchi kahahaang way kenaraeng Apudyus, te ingganad uwan ya anchaat cha ilan chachi. Te hen hehemmà Apudyus chillu wat chitaaw way cha omafurot an Jesu Cristu hen mangil-ancha hen yachiy kenaraeng Apudyus way maid mepaniyana. 


text:
Nachachà-an chillu hen anchi hehemmà Apudyus way ma-ammaan, yag ah Apotaaw way Jesu Cristu hen nafud-asan amin cha nadchi. 


text:
Wat ad uwan, gapon ommafurotantaaw an Jesu Cristu ya hen nelarammongantaaw an hiyaat achitaaw émégyat way mangimfaga an Apudyus ah heno way ifagataaw. 


text:
Wat panga-aseyu ta achiayu koma tomkar gapon antoy chà mapaligatan mepanggép hen anchi chà itudtuchu an chàyu, te chà anohan aminto ah katoronganyu. Hen layad Jesu Cristu hen tatagu 


text:
<pb/>No hamham-ê amin hen anchi enkaman Amay Apudyus, anà ammag chan palentomang way manayaw an hiya 


text:
Ya hen chà chawatén an hiya way kangatowan way maid makahkahmà hen mannakafalinna, ta papegsééna koma hen hamhamàtaaw amin gapon Espirituna. 


text:
Ya ta mawawà-acha ah Jesu Cristu ah hamhamàtaaw gapon afurottaaw an hiya. Ya chà agé chawatén ta ammag mimura koma ah hamhamàtaaw hen man-ahelennaychantaaw 


text:
ta éhéd yag wachay kafaelantaaw way mangawat hen kapegsan hen layad Jesu Cristu an chitaaw. Ya faén agé yanggay chitaaw te uray aminay tatagun Apudyus wat ma-awatancha koma amin hen anchi layad Jesu Cristu way maid mepaniyana. 


text:
Tàén achitaaw ménat chillu tot-owa makahkahmà hen kapegsan hen layadna an chitaaw, chawatê chillu way matapyatapyan koma hen ma-awatantaaw ingganah ammag migagangay an chitaaw hen gagangay Apudyus. 


text:
<pb/>Antaaw ammag chayawén ah Apudyus te uray heno way ifagataaw an hiyéén maka-amma chillu hen chùchùar no hen imfagataaw te maid péppég hen kafaelana, te uray hen anchi achitaaw makahkahmà wat kafaelana chillu. Ya hen yachiy mannakafalinna agé, wat chan anchar an chitaaw ah katorongantaaw. 


text:
Wat amintaaw way cha omafurot, antaaw amin ammag chachayyawén ah Apudyus ah ing-inggana way maid péppégna gapon Jesu Cristu ya hen ketapyantaaw an hiya. Amen.<pb/>


text:
Haénay Pablo way nifafarud gapon chà mangammaan hen laychén Apo Jesu Cristu, wat hen eténgténg-o paat an chàyu, ta iyafiinyu paat ah Apudyus way namele an chitaaw. 


text:
Te hen ekamantaaw, masapor epafafataaw hen achartaaw ta achitaaw mampasigsiguru ya masapor agé man-ahe-ennanohtaaw te yachi hen mangempàil-antaaw hen man-ahelennaychantaaw. Yag antaaw ammag anohan hen mèfatan hen ifa ya achi aw-awniyén hen mamakawanan an hiya. 


text:
Ya epapatetaaw paat agé way mangamma hen laychén hen Espiritun Apudyus ta achitaaw chachaelén hen anchi tempoyugtaaw way narpo chillun hiya. 


text:
Te ilanyu ngén, an ihà-an met hen achar Jesus way chitaawchi, ya ay ammoh wachay ihà-anay achar ah achi man-ahekenna-awatan. Ya an ihà-an agé hen Espiritun Apudyus way nìyachar an chitaaw amin. Ya an ihà-an agé hen anchi chataaw amin namnaméén way awatén ah pegwana gapon nameleyan Apudyus an chitaaw way yachin mannanayun way ataguwan. 


text:
Yag uray chuartaaw, an ihà-an chillu hen Apotaaw way hiyah Cristu. Ya an ihà-an agé hen charan way ma-afurot ah metapyantaaw an Apudyus. Ya ihà-an agé hen sinyar an chitaaw way yachi hen funyag. 


text:
Ya an ihà-an ah Apudyus way hiya hen ap-apon hen aminay egad, ya hiya agé hen Aman hen aminay ommafurot. Ya hiya, wawà-acha agé an chitaaw amin ya cha agén anchar an chitaaw amin. Nankarakarase hen inidchat Apudyus ah katorongantaaw 


text:
<pb/>An ihà-an tot-owa hen chataaw afuroton way hiyah Jesu Cristu. Ngém faén an ihà-anay karase way kafaelan hen inidchatna an chitaaw way ommafurot, te wéhchin chitaawén wachay wacha hen inidchat Jesu Cristu way kafaelan hen ihaihay tagu. 


text:
Nifafaggachi hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén,<pb/>“Hen namfangchana ad uchu, chuar hen entàtaenna way farud, yag wacha agé hen inidchatna way kafaelan hen aminay tatagu.” Yachi hen empasorat Apudyus ad namenghan. 


text:
Yag nokay agé hen laychénay aryén hen anchi ekatnéén “namfangad ad uchu.” Wat kapeletan way an ummale unna hen antoy lota te pakay ekatnéén “namfangad ad uchu” nò. 


text:
Wat maid kasen nangamman nadchi no faén yanggay ah Jesu Cristu way hiya hen anchi ummale hen antoy lota yag anat mamfangad ad uchu-uchu. Wat hen halenonot nadchiyat, heno way lugarén nawawà-acha hiya. 


text:
<pb/>Ya chuar agé hen inidchatna way kafaelan hen tatagu ah katorongan hen ommafurot an hiya, te enammaana hen tapena ah man-aposel, ya anat hen kafaelan hen tapena way mangimfaga hen alen Apudyus way ekatchéén profeta. Ya inidchatna agé hen kafaelan way i manginwarawag hen anchi ammayay chamag ya anat hen kafaelan way manalimun hen anchichay ommafurot ya manudtuchu an chicha. 


text:
Hen gagaran Jesu Cristu way nangidchat hen anchichay nankarakarasey kafaelan, ta wéhchin anchichay ommafurotén wachay érégna way mangamma hen laychén Apudyus ah katorongan hen afurot hen ihaiha amin hen anchichay kaman acharna. 


text:
Ta hen mekaman koma, matapyatapyan hen innilataaw mepanggép hen anà Apudyus ingganah mapapchong koma hen afurottaaw amin ya ta matang hen hamhamàtaaw ta komamantaaw amin an Jesu Cristu way antaaw amin ammag aran hen anchi nenènong way hamhamàna. 


text:
Te no yachi hen mekaman an chitaaw, faéntaaw tot-owa kaman ungunga way ammag naraka way ma-awis. Wat achitaaw ammag cha ma-awis ah heno way kadchachato way mitudtuchu, ya achitaaw agé ammag cha marokop hen anchichay manasilib way sabsafali hen chacha itudtuchu. 


text:
Te hen ekamantaaw, antaaw ammag aryén yanggay hen katot-owaan hen anchichay tatagu way ammag maid koma kétkétém ah miyahrang, yag achitaaw agé iyaningarngar way mangimfaga ta antaawat an epàila hen layadtaaw. Te masapor komamantaaw an Jesu Cristu hen aminay ekamantaaw te hiya hen urutaaw. 


text:
Ya hiya hen cha mangenmaneho an chitaaw way penaka-acharna ta mehohoop hen aminay parten hen hiyachiy achar way hen anchichay urat hen mamangchén. Wat no wéhchin parten hen acharén ammaana hen ustoy fiyangna, pomegsa ya chumakar hen yachiy achar. Wat yachi koma hen ekamantaaw way achar Jesus ta pomegsa hen tempoyugtaaw ya hen afurottaaw gapon chataaw man-ahelennaychan. Hen kafalewan hen ataguwan hen ommafurotan an Jesu Cristu 


text:
<pb/>Wat hiyachi, hen itugun-o an chàyu way imfagan Apo Jesu Cristu an haén, masapor achitaaw koma cha unuchun hen a-amman hen anchichay achi omafurot te chicha, chacha torachén yanggay hen wachah hamhamàcha way maid poros sérfina 


text:
te ammag helang hen hamhamàcha. Ya achicha agé mèawa hen ataguwan way idchat Apudyus te achicha ma-awatan hen mepanggép an hiya. Yag hen achicha mangawatan, te anchag cha epapelet way mangamma yanggay hen wacha an chicha. 


text:
Wat ammag naka-an hen aminay fiincha ya chachaat agé iyuya hen heno way laychén hen acharcha way ammaan way anchag pommasag ah heno. 


text:
Wat yachi, masapor manchùganyu amin hen anchi laweng way gagangay way tenoradyu hen cha-anyu omafurotan, te yachi hen karokopan hen acharyu ya hen manachael an chàyu. 


text:
way aranyu hen anchi ammayay hamhamà way narpon Apudyus way kaman-ayu kasen niyanà ah fummuru way tatagu way kommaman hen hamhamà Apudyus. Te hen anchi narpon Apudyus, nachachallos ya nalilimpiyu. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, masapor achitaaw chan kétkétem ta hen anchi tot-owa yanggay hen iyale, te wéhchin chitaawat parten hen achar Jesus. 


text:
Yag no wachay omaningarngaran, arwachan ta achi mamfalinchi ah fumasoryan. Ya achi agé mafalin unongon hen aningarngar ingganah madhém ta achi koma mahen-awniyan yag naka-an. 


text:
Yag mag-ay ta wachay manga-akaw, masapor etagayna ta anat an i mèlabfu ah ustousto ta wachay iyarana ah masaporna yah etorongna hen anchichay makasapor ah torong. 


text:
Achitaaw agé cha ar-aryén hen laweng ta hen aryéntaaw yanggayat hen anchi makatorong hen anchichay mangngar ta achitaaw héphépén hen laweng ta an pomegsa hen hamhamàcha mepanggép hen usto. 


text:
Ya achitaaw agé ammaan hen mangempatokar hen Espiritun Apudyus, te hen Espiritun Apudyus way nìyachar an chitaaw, hiya hen markan Apudyus way mangimfaga way enawan Apudyus chitaaw. Ya heno way tagu way wacha hen Espiritun Apudyus an hiya, sigurachu hen kahara-ana ah pegwana. 


text:
Masapor achitaaw unongon hen lommawengan hen hamhamà ya umat agé hen nanggatan. Etagaytaaw agé hen aningarngar ya sosongel. Ya achi koma agé mafalin way mankapkapot ya lawrawengén hen ifa 


text:
ta hen ekamantaaw koma, antaaw an man-ahe-ennanoh ya man-ahesennég-ang ta hen ammay yanggay hen ammaantaaw hen ifataaw. Ya masapor agé man-ahepennakawantaaw kaman hen namakawanan Apudyus an chitaaw gapon Jesu Cristu.<pb/>


text:
Chitaaw hen a-anà Apudyus way laylaychénay térén, wat hiyachi, masapor torachéntaaw hen aminay hamhamàna te hiyan Amataaw. 


text:
Ya masapor agé man-ahelennayadtaaw way kaman hen manlaychan Jesu Cristu an chitaaw. Te hiya, gapon layadna an chitaaw, inidchatna hen acharna way matéy para an chitaaw way yachin ninchatonana hen acharna an Apudyus yag naraychan tot-owa ah Apudyus hen hiyachiy enammaan Jesus. 


text:
<pb/>Gapo ta chitaaw hen tatagun Apudyus, achi koma mafalin way wacha hen man-am-ameam ya hen mangammah laweng way chumagchagas ya aminay lenoroko way uray hen mahaphapetan cha nadchi wat achi koma mafalin an chàyu. 


text:
Ya achitaaw koma agé chan ale ah aggarémha way ale ya hen anchi nat-én hen mepayana ya umat agé hen maid gutokna ya hen narafus way sos-oro, ta hen epaenghataaw koma, hen manyamanantaaw an Apudyus. 


text:
Te hen anchichay tatagu way aggaisaw ya lenoroko hen a-ammacha, sigurachu way achicha metape hen mantorayan Apudyus way hen-ama an Jesu Cristu. Ya umat agé hen anchichay man-am-ameam ah egad te chicha, ancha cha apudyusén hen kok-owa way yachin patigéncha yag faénat agé ah Apudyus. 


text:
Ilanyu ta achi chàyu cha lokopon hen anchichay nan-asilib way mangaliyén faén tot-owa hen antoy imfagà. Te gapo angkay hen hiyahay a-amma, wat harémén angkay hen anchichay achi omafurot hen chusan Apudyus. 


text:
Te ilanyu ngén, hen anchi ar-argawat helang agé hen hamhamàtaaw way maid innilataaw an Apudyus. Ngém ad uwan, nahehellawan hen hamhamàtaaw gapon ommafurotantaaw an Apo Jesus. Wat masapor iyafiintaaw hen nahelawan hen hamhamàtaaw 


text:
way hen kafud-asanaat ammag nalimpiyu hen hamhamàtaaw ya hen mangammaantaaw hen tot-owa way ammayén Apudyus. 


text:
Ya achitaaw agé mètemfuruy hen a-amman hen anchichay tatagu way achi omafurot way maid fanag hen chacha am-ammaan, ta antaaw an ammaan hen usto ah kahelawan hen anchi laweng way a-ammacha. 


text:
Ya hen hiyachiy laweng way chacha etaro way mangamma, wat uray hen mangaryanéén ammag afifiin way térén. 


text:
Wat no mahelawan hen anchi laweng way chacha ammaan, kapeletan way achi metat-aro yag narawag koma hen mangenlasinancha hen kenarawengna ta falewancha koma. 


text:
Yag yachi agé hen cha itugun hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén,<pb/>“Chàyu way kaman nanasséy, fumangon-ayu<br/>te kaman-ayu nanattéy, wat man-uchiayu<br/>ta helawan Cristu hen hamhamàyu agé.” 


text:
<pb/>Wat ar-arwachantaaw hen chataaw ekamkaman ta achitaaw ekaman hen anchichay achi maka-awat hen usto te chitaaw, na-awatantaaw met hen usto. 


text:
Yag no wachay wayataaw way mangamma hen ammay, ammaantaawat ta achi pomegpegsa hen anchi laweng way cha omam-améd hen chana ka-ammaan ad uwan. 


text:
<pb/>Achitaaw agé eparufus hen achar way mamfutang te ammag chumachaelchi. Ta hen ekamantaaw, antaaw an eparufus hen Espiritun Apudyus way mamangchén hen hamhamàtaaw. 


text:
Yag no man-ub-ufuntaawén chataawat agé iyale hen alen Apudyus ya mankankanta agé ah manayawantaaw an hiya ya ah mangar-antaaw ah tugun. Ya antaaw an laylayad way mankankanta way chataaw agé ham-éham-én hen laychénay aryén. 


text:
Yag gapon Apo Jesu Cristu, antaaw agég manyayaman an Amataaw way Apudyus, uray heno way ma-ammaan. Hen mitugun hen hen-ahawa 


text:
<pb/>Wéhchiyén masapor epafafana hen acharna hen ifana te yachi hen mail-an hen mangempafafaantaaw hen achartaaw an Jesu Cristu. 


text:
Chàyu way finufae, masapor epafafayu hen acharyu hen anah-ahaw-anyu way kaman hen chayu mangempafafaan hen acharyu an Apo Jesus. 


text:
Te hen larae, hiya hen urun hen ahawana way kaman hen nan-uruwan Jesu Cristu hen aminay ommafurot, ya ah Jesus, henara-ana amin hen anchichay ommafurot way niyalig ah acharna. 


text:
Wat hiyachi, kaman hen mangafurotan hen ommafurot an Jesu Cristu, wat kaman koma agéhchi hen mangafurotanyu way finufae hen anah-ahaw-anyu. 


text:
<pb/>Ya chàyu agé way lenarae, masapor laylaychényu hen anah-ahaw-anyu way kaman hen nanlaychan Jesu Cristu an chitaaw way ommafurot an hiya, te ah Jesus, anggay hen layadna an chitaaw, inidchatna hen acharna way matéy 


text:
ta mamfalinéna chitaaw ah maid fasfasorna an Apudyus way gapon nangurahana hen fasortaaw hen nangafurotantaaw hen enalena. 


text:
Enammaan Jesu Cristuchi ah mangen-awaana an chitaaw way ammag maid fasfasortaaw ya maid amin guhguhawtaaw ta ammag ammay hen mangil-ana an chitaaw ya hen mangar-ana an chitaaw. 


text:
Wat chàyu way larae, masapor kaman agéhchi hen manlaychanyu hen anah-ahaw-anyu way kaman chillu hen manlaychanyu hen acharyu, te hen ahawayu hen kaman pétén hen acharyu. Wat heno way manlayad hen ahawana, chana agé laychén hen acharna, 


text:
ya maid ménat chillu tagu ah achi manlayad hen acharna, te pakay chana panganén ya chana halimunan nò. Yag yachi agé chillu hen cha ekaman Jesus way annag hahallimunan chitaaw way acharna ya laylaychéna chitaaw 


text:
Yachi hen fanag hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén,<pb/>“No omahawa hen larae, taynana hen chàcha-arna yag enteponna hen ahawana way yachi hen mamfalinancha ah ihà-an way achar.” 


text:
Chakar hen laychén nadchiy aryén ya naunig te hen ma-awatà, ahapéna agé ah Jesu Cristu ya amin hen anchichay ommafurot an hiya. 


text:
Ngém wacha chillu hen keyaryana hen hen-ahawa hen antoy lota, te hen larae, masapor laylaychéna hen ahawana way kaman hen manlaychana hen acharna. Ya hen fufae agé, masapor iyafiinna hen ahawana.<pb/>


text:
Chàyu way a-anà, masapor afurotonyu hen chinàcha-aryu te yachi hen nenènong way a-amman hen anchi ommafurot an Apo Jesus. 


text:
Ya yachi chillu hen inyurchin Apudyus way ekatnéén, “Masapor rispituwényu hen chinàcha-aryu.” Ya yachi paat agén anchi pés-éy orchin Apudyus way wacha hen gungguna no afuroton 


text:
te empostan Apudyus way mangaliyén, “No afurotonyuchi, ammay hen ataguwanyu hen antoy lota ya marakay-ayu ya an-ayuwat matéy.” 


text:
<pb/>Chàyu way chinàcha-ar, achiyu ammag cha pa-aningarngarén hen a-anàyu hen manugunanyu an chicha, ta anyu an amhiwén chicha ya disiplinéén chicha. Ngém hen ekamanyu, kaman hen cha ekaman Apo Jesus an chitaaw. Hen mitugun hen alepan ya hen nangen-alepan 


text:
<pb/>Chàyu way alepan, masapor iyam-ammayu way mangafurot paat hen anchichay nangen-alepan an chàyu ya iyafiinyu agé chicha way hen ekamanyu, afurotonyu chicha way maid lawraweng ah hamhamàyu way kaman ah Jesu Cristu paat hen chayu afuroton. 


text:
Ya faén agé yanggay hen mangi-il-ancha an chàyu hen mangammaanyu hen usto te no yachi, an yanggay hen machayawanyu hen chayu anapén. Ta hen ekamanyu koma, anyu an ammaan hen acharyu ah kaman alepan Jesu Cristu way ahelaylayad way mangamma hen laychén Apudyus. 


text:
Ya layyalayyad-ayu koma agé way mangamma hen heno way mepa-amma an chàyu te hen katot-owana, faén yanggay tatagu hen nangen-alepan an chàyu te ah Apo Jesu Cristu agé. 


text:
Yag innilataaw met way heno way ammay way ammaan hen tatagu way uray alepan ono faén, gunggunaan Apudyus amin. 


text:
<pb/>Ya chàyu agé way nangen-alepan, masapor e-ènongyu agé hen ekamanyu. Achiyu cha ég-égyatén hen anchichay alepanyu. Te innilayu chillu way chitaaw amin way uray alepan ono ap-apo, an ihà-an hen Apotaaw ad uchu. Ya hiya, achina angkay epohowan hen tatagu, uray heno hen kasasa-adna. Hen anchi armas way idchat Apudyus 


text:
<pb/>Hen anongoh way ifagà an chàyuwat masapor epapatetaaw way mangamma amin hen laychén Apudyus way hen kafaelantaaw way mangamma, faén chillu chitaaw hen marpowana te marpo hen mannakafalin Apo Jesu Cristu way wawà-acha an chitaaw. 


text:
Ya masapor iya-armastaaw hen amin anchichay armas way ini-idchat Apudyus ta wachay ekamantaaw way mangafà an Chumunyu way ammag narokkop. 


text:
Te ah katot-owana, faén tatagu hen kafusortaaw te hen anchichay egachay chumunyu ya ongtan ya hen amin anchichay achi maila way wachan mannakafalinna, te chicha hen cha mangentoray hen tatagun antoy lota way ammag ngéngét hen hamhamàcha. Chichachi hen kafusortaaw way chataaw gufatén. 


text:
Wat hiyaha hen masapor iya-armastaaw hen amin anchichay kaman armas way ini-idchat Apudyus an chitaaw. Ya usaréntaaw chachi way mangufat hen kafusortaaw ta achitaaw paat ma-afà no umchah hen laweng, ta no marpas hen anchi gufat, manga-afàtaaw chillu. 


text:
<pb/>Wat antaaw ammag mansasaggana way kaman sorchachu way hen sorchachu, wat masaporna hen kénégay sentoron. Wat hen kaman esentorontaawat hen anchi mangaryantaaw hen ammag tot-owa paat way maid kétkétém. Ya hen iha agé, masapor hen sorchachu hen hapar hen paragpagna. Wat hen kaman ehapartaawat hen a-ammataaw way ammay ya nalimpiyu. 


text:
Yag hen kaman esasappatostaaw agéat hen mansasagganaantaaw way mangimfaga hen anchi ammayay chamag mepanggép hen mètempoyugan an Apudyus. 


text:
Yag masapor agé é-égnanantaaw hen afurottaaw an Jesu Cristu te yachi hen kaman arahagtaaw. Te no manokchuntaaw hiya, mahaparantaaw hen heno way aggaégyat way eposet Chumunyu an chitaaw way kaman cha gumilab way say-ang. 


text:
Ya hen kaman agé helmettaawat hen nanara-an Jesu Cristu an chitaaw, te yachi hen mahaparan hen hamhamàtaaw. Ya antaaw agég ehehèat hen anchi fangid way inidchat hen Espiritun Apudyus way hiyachi hen alen Apudyus. 


text:
Masapor agé way chataaw manluwaluwaru way uray heno way mekamanén chataawat manchawat ah torong Apudyus way chataaw agé torachén hen itudtuchun hen Espirituna hen manluwaruwantaaw. Yag antaaw agég epapate way manginluwaluwaru hen aminay ommafurot. 


text:
Yag etapeyu agé haén hen manluwaruwanyu ta epahpahmà Apudyus hen ustoy aryê no mawayanà way man-ale. Ya chawatényu agé ta achiyà émég-égyat way mangimfaga hen anchi ammayay chamag way iggay ma-ammuwan ingganad uwan. 


text:
Te yachi chillu hen chà enkamkaman way penaka-achar Apudyus yag yachiyat agé hen nifaruchà. Wat iluwaruwanà koma ta anà ammag cha tomorotorod way mangentoroy hen anchi impiyar Apudyus an haén. Hen anongoh way imfagan Pablo 


text:
<pb/>Yachi yanggay hen ifagà, ngém achi fali te naway way umalehna ah Tikico way napateg way sonodtaaw te natalek way mansérfi an Apo Jesus. Wat egad hiya way manaphapet an chàyu amin hen mepanggép an haén. 


text:
Yachi paat hen gagarà way mangempale an hiya ahna, ta haphapeténa hen mepanggép an chànihto ya ta epas-émna agé hen hamhamàyu amin. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, chàyu way sosnod way ommafurot, hen chawatê an Amay Apudyus ya Apo Jesu Cristu, wat ta papannohoncha hen hamhamàtaaw amin ya ta pomegsapegsa hen afurottaaw ya umat agé hen chataaw man-ahelennaychan. 


text:
Wat ta totollongan chitaaw amin an Apudyus, amintaaw way maid péppég hen layadna an Apo Jesu Cristu. <n>Haén ah Pablo.</n><pb/>


text:
Haén ah Pablo way nachutokan paat way man-aposel way faén tatagu hen nanutok ya namiyar an haén te ah Jesu Cristu paat yah Amana way Apudyus way nangempauchi an hiya hen natéyana. 


text:
Wat antoyan hen sorat-on chàyu ahna hen provinsiyan hen Galacia. Haén ya amin hen antochay ifataaw way cha omafurot ahto, chani amin pakomostéén chàyu way cha ma-am-among way manayaw an Apudyus ah kafabréfabréy ahnad Galacia. 


text:
<pb/>Wat ta totollongan chitaaw amin an Amataaw way Apudyus yah Apotaaw way Jesu Cristu, ya ta papannohoncha agé hen hamhamàtaaw. 


text:
<pb/>Ya ah Apotaaw way Jesu Cristu, inidchatna hen acharna way matéy ah fayad hen fasortaaw ta wachay milufusantaaw hen anchi laweng way cha ma-ammaan hen antoy lota. Yag hen nangammaan Jesu Cristu an nadchi wat ah tommot-owaan hen laychén chillu Amataaw way Apudyus. 


text:
Wat ta machachayaw ah Apudyus ah ing-inggana. Amen. An ihà-an hen anchi ammayay chamag ah kahara-an hen tatagu 


text:
<pb/>Anà ammag nahahaang way térén an chàyu te ammag naraka peet hen chayu manùgan an Apudyus way namele an chàyu ah metapyanyu an hiya gapon ség-ang Jesu Cristu. Yag an-ayuwat agég chan hagong hen anchi sabsafaliy tudtuchu way ekatyuwén ammayay chamag ah kahara-anyu ano. 


text:
Ngém ah katot-owana, maid angkay chillu safali ah ammayay chamag way mitudtuchu ah kahara-an no faén yanggay hen anchi chani intudtuchu. Ngém wachacha peet anohna hen safali way cha mangorkor hen hamhamàyu way anchag cha pachasén way minyatob hen anchi ammayay chamag mepanggép an Jesu Cristu. 


text:
Ngém achi angkay mafalin way miyatobchi. Te uray heno paat way mangintudtuchu hen safaliy kahara-an way uray chàni ono anghel paat way marpo ad uchu, no itudtuchuna hen safali way achi kaman hen anchi loohni intudtuchu, sigurachu way ammag metap-ar ad imférno. 


text:
Imfafaggani chilluchi an chàyu hen anchi ar-argaw ngém kasen-o agé epegwa way no wachay mangintudtuchu ah safaliyay ketapyan an Apudyus no hen anchi pés-éy enafurotyu, ammag etap-ar Apudyus chicha ad imférno. 


text:
<pb/>Wat no hiyachiyat, nokay hen hamhamàyu an haén ad uwan nò. Ay ammoh ekatyuwén chà anapén hen manayawanà hen tatagu ya faén hen manayawanà an Apudyus. Te non an umat agé yag an-o cha gamgaman hen manayawanà hen tatagu, achì koma térnén hen antoy chà iyale an chàyu. Yag no yachi agé, kapeletan way faénà ah ihay chan sérfi an Jesu Cristu. Hen nekaman an Pablo way man-aposel 


text:
<pb/>Sosnod, masapor ma-awatanyu way hen anchi ammayay chamag way chà intudtuchu, faén angkay hamhamà hen tatagu hen narpowana, 


text:
<pb/>Awniyat chengngaryu hen enkamkaman-o hen pés-éyna way an-og empapate paat hen afurotni way Judio. Te an-og penalipaligatan hen anchichay cha omafurot an Jesu Cristu ah katepoancha. 


text:
Wat haén hen ammag aw-awah no hen amin anchichay apapchongà hen chà manorachan hen afurotni way Judio way an-og empapate paat way mamangchén hen anchichay gagangay hen anap-oni. 


text:
<pb/>Ngém tàén no yachi hen enammaà, anà ammag senéség-angan chillu an Apudyus te loohà penepele peet an hiya way uray hen anchi cha-an-o miyana-an ah mangammaà hen laychéna. Yag gapon ség-angna, chinutokanà way mangamma hen antoy chà ammaan ad uwan. 


text:
Yag angkay hiyachi way inumchah hen tempo way ekat Apudyusén epaka-awatna an haén hen mepanggép an anàna way Jesus ta itudtuchù an chàyu way faén Judio, wat iggay-o i etoptopà hen tatagu hen ammaà. 


text:
Yag iggayà amin émméy ad Jerusalem way i nangentopà paat hen anchichay namangpango way aposel, te hen enammaà, nanidchiwéhà ad Arabia ya ana-at mamfangad chillu ad Damasco. 


text:
<pb/>Yag yachi way narpas hen toroy tawén yag ana-at éméy ad Jerusalem way i mètagépfar an Pedro, yag nì-iggawà an hiya ah nasorok ah chuway chuminggu. 


text:
Ngém maid met innilà hen anchichay tapen hen aposel te anggay yanggay ah Jaime way enawchin Apo Jesus. 


text:
Te ancha yanggay an chengngar way hen anchi tagu way namàpàgang hen anchichay cha omafurot, ammag hiyaat agé hen cha manginwarawag hen anchi ma-afurot way ekatnéén tepo-ona hen anchi pés-éyna. 


text:
Angkay nanlooh agé hen hemporo ya opatay tawén, kasenà émméy ad Jerusalem yag nìyale agé cha Bernabe an Tito. 


text:
Yag hen émméyà ahchi, te empahpahmà Apudyus way masapor. Yag yachi way inumchah-ani, émméyà hen anchichay aposel way cha memponponò yag enet-énni way nantatagépfar yag an-owat haphapetén an chicha amin hen anchi ammayay chamag way chà intudtuchu hen anchichay faén Judio ta changén hen anchichay memponponò hen chà enkamkaman. Te masapor koma tàchéganà agé an chicha ta achi mamaid hen antoy chà itudtuchu ya hen anchichay intudtuchù agé. 


text:
Wat enafunancha way usto amin, yag uray agé hen anchi ifà way Tito way faén Judio, wat iggaycha met peletén hiya way mamarkaan hen acharna ah markan chi Judio. 


text:
Manowat te wachachan tapena way cha mangempapelet way ma-ammaan way chicha, chicha hen anchichay senang a-afurot way ancha peet an i nìyamong way i manchangchangar no pakay chitaaw way ommafurot an Jesu Cristu wat inlisiyantaaw hen anchi orchin Moses. Yag chachaat agé peletén chàni way manorot hen yachiy orchin. 


text:
Ngém iggay-aniyat nanguy-uya an chicha ta achi paat miyat-at-atob hen katot-owaan hen anchi ammayay chamag ta memènong koma hen ketudtuchuwana an chàyu way faén Judio. 


text:
<pb/>Yag ilanyu ngén, uray hen anchichay nan-angato way kaman ap-apohchi wat maid met enam-amhewcha hen chà intudtuchu ya maid met agé entaptapecha ah safali. Ya hen mangaryaén kaman ap-apo, te achì chillu patigén hen kena-ap-apocha, te achi chillu epohowan Apudyus hen tatagu gapon kasasa-adna. 


text:
Yag chicha agé, anchag enafunan amin hen enalè te enlasincha way piniyar Apudyus haén way minwarawag hen anchi ammayay chamag hen anchichay faén Judio way kaman agé hen namiyarana an Pedro way manudtuchu hen anchichay Judio. 


text:
Ya maila way ah Apudyus way namgah hen nanudtuchuwan Pedro hen Judio, hiya agé chillu hen namgah hen nanudtuchuwà hen faén Judio. 


text:
Yachi yag hen anchichay anap-apocha way cha Jaime an cha Pedro an Juan, na-awatancha way ah Apudyus hen namiyar an haén, wat lenamanocha chàni an Bernabe ah mempàil-ancha way ifacha chàni. Yag nan-a-afunanni amin way chàni hen i manudtuchu hen faén Judio yag chicha agé hen i manudtuchu hen Judio. 


text:
Yag hen imfagacha yanggay an chàni, ta achini koma aliw-an way tomorong hen anchichay maid mafalinna way cha omafurot ahchid Jerusalem way yachi chillu hen hehemmàni way ma-ammaan. Hen nangamhewan Pablo an Pedro ad Antiokia 


text:
<pb/>Angkay hen-argawan way ummaleh Pedro ad Antiokia, an-o tot-owag enamhew hiya hen sangwanan hen anchichay tatagu te narawag way ammag enomfat hen anchi enkamkamanna, 


text:
te yato hen nekaman. Hen inumchahan Pedro ad Antiokia, cha met nèofo-ofong hen anchichay faén Judio way cha omafurot. Ngém angkay hiyachi yag wachacha hen inumchah way nanligwat an apo Jaime ad Jerusalem way térénay Judio way papattigéncha paat hen anchi orchin Moses. Yag ah Pedro, gapon pangégna way lawengéncha hiya, annag entagay way mèofong hen anchichay faén Judio. 


text:
Yag hen anchichay tapen hen Judio way cha omafurot agéhchi, anchag na-awawit an hiya. Yag uray agé ah Bernabeyén nètemfuruy. 


text:
Ngém yachi way enlasin-o way ammag iggay mètemfuruy hen anchi chacha enammaan hen anchi katot-owaan way intudtuchun hen anchi ammayay chamag, an-og nan-ingar hiya hen sangwanancha amin, ekat-owén, “Heay Pedro, tot-owa way Judioa, ngém anno met ammag entagay way manorot hen gagangay hen Judio. Yag ad uwanat agé way entagayno, yag cham peletén hen anchichay faén Judio way manorot hen anchichay gagangay.” Nampachong hen kahara-an hen Judio ya hen faén Judio 


text:
<pb/>Entoroy-o way mangempacharan, ekat-owén, “Ilam ngén, chitaaw hen tot-oway Judio te niyanàtaaw way tenten paat way Judio way faéntaaw kaman hen anchichay faén Judio way maid innilacha hen laychén Apudyus. 


text:
Ngém innilataaw met way faén chillu hen manorotan hen anchi orchin Apudyus way ensorat Moses hen mangamma hen tatagu ah maid fasorna an Apudyus, te hen omafurotan an Jesu Cristu yanggay. Wat uray chitaaw way Judiowat hen nangafurotantaaw an Jesu Cristu hen nangimfilangan Apudyus an chitaaw ah maid fasorna an hiya ya faén paat hen chataaw nanorotan hen orchinanchi. Te achi chillu mafalin way ifilang Apudyus hen tatagu ah maid fasfasorna an hiya gapon manorotana hen orchin. 


text:
Wat yachi hen mangawatantaaw way uray chitaaw way Judio wat menangfasortaaw met agé way kaman hen anchichay faén Judio. Ngém ay ammoh mafalin ekattaawén, ah Cristu hen nangamma an chitaaw ah menangfasor gapon ninwalinantaaw hen orchin hen ommafurotantaaw an hiya. Faén, a. 


text:
Te ilanyu ngén, no fangchê hen anchi orchin way niwawallin, kaman chà ongohan hen anchi enammaan Jesus ah manga-an hen fasor-o, wat kapeletan, fasorchi an Apudyus. 


text:
Yag mepanggép agé hen anchi orchin, na-awa-awatà way heno way manlabseng an nadchiyat mepapchit. Wat yachi hen nanginyanggayà te maid poros manchinlà ah katorongà mepanggép hen anchi orchinanchi. Yag ah Jesu Cristu chillu paat hen chà manchinlan way manorong an haén way mangamma hen laychén Apudyus. 


text:
Te kamanà nìyatéy an hiya hen nekorosana way yachin natéyan hen anchi nachachà-an way hamhamào. Wat ad uwan, faén haén hen chan maneho hen hamhamào hen antoy natatagguwà hen antoy lota te ah Jesu Cristu way nìyachar an haén. Ya chà manchinlan hen torongna way hiyan anà Apudyus way gapon layadna an chitaaw, annag inidchat hen acharna way matéy ah sobfottaaw. 


text:
Wat sosnod, achi koma mafalin way ammag iwalin hen ség-ang Apudyus, te hamham-ényu ngén. Non an umat yag ifilang Apudyus hen tatagu ah maid fasorna an hiya gapon nanorotancha hen orchin, achi pay ammag maid paat sérfin hen natéyan Jesu Cristu.”<pb/>


text:
Chàyu way iGalacia, pakay an-ayug kaman naong-ong. Nokay hen nan-at an chàyu ta ammag naraka hen ommafurotanyu hen safali. Ay ammoh faén narawag hen nangintudtuchuwanni an chàyu mepanggép hen natéyan Jesu Cristu hen anchi koros. 


text:
Wat antoyan hen sarudsuchù an chàyu. Ay ammoh nìyachar hen Espiritun Apudyus an chàyu gapo hen nanorotanyu hen anchi orchin yag faén gapon ommafurotanyu an Jesu Cristu hen nangngaranyu hen anchi ammayay chamag. 


text:
Kaman-ayu naong-ong a. Te ilanyu ngén, no hen Espiritun Apudyus hen tommorong an chàyu ah nanhagonganyu an Apudyus, ay ammoh ongohanyuchi ta masapor taptapyanyu ah manorotanyu hen anchi orchin. 


text:
Ay ammoh anyug achi papayanén hen aminay chayu ginìna gapon ommafurotanyu an Jesu Cristu. Papayanényu koma. 


text:
Ya hamham-ényu ngén agé, te hen nangidchatan Apudyus hen Espirituna an chàyu ya hen nangempàil-ana hen kaskascha-aw, faén met gapon nanorotanyu hen anchi orchin, te gapon ommafurotanyu hen anchi ammayay chamag mepanggép an Jesu Cristu. 


text:
<pb/>Ta paniyê hen nekaman an Apotaaw way Abraham. Nesosorat hen alen Apudyus way ah Abraham, enafurotna hen imfagan Apudyus yag gapon afurotna, wat enakseptar Apudyus hiya ah ammayay tagu. 


text:
Wat hiyachi, ma-awatanyu koma way hen mifilang ah tot-oway ganà Abrahamat hen anchichay ammag mangafurot way tot-owa hen imfagan Apudyus. 


text:
Te imfafaggan chillu hen anchi nesosorat way alen Apudyus way umchah hen anchi ag-agaw way ifilang Apudyus hen uray anchichay faén Judio ah maid fasorcha an hiya no anchaat an omafurot. Yag yachi hen anchi ammayay chamag way imfagan Apudyus an Abraham hen nangaryanéén, “Gapon hea, matorongancha amin hen katagutagu hen antoy lota.” 


text:
Wat ilanyu ngén. Tenorongan Apudyus ah Abraham gapo hen ommafurotana an hiya. Wat umat agé hen uray heno way tagu, no anchaat an omafurot an Apudyus wat mèawacha agé hen torong Apudyus way kaman hen nanorongana an Abraham. 


text:
<pb/>Ngém heno way tagu way annag manchinlan way akseptarén Apudyus hiya gapon chana manorotan hen anchi orchin Apudyus way ensorat Moses, machudchusa chillu, te nesosorat hen anchi alen Apudyus way ekatnéén, “Heno way tagu way manlabseng hen uray an ihà-an hen anchi nesosorat way orchinat machusa yag netap-ar.” Yaha hen tot-oway enalen Apudyus, yag ay ammoh wachay taguh maid poros lenabrabsengnah orchin. 


text:
Wat yachi, sosnod, narawag way achi mafalin way ifilang Apudyus hen tatagu ah maid fasorna gapon manorotancha hen orchin. Te hen ihay nesosorat agé, ekatnéén, “Ifilang Apudyus hen tatagu ah maid fasorna an hiya no manokchuncha hiya, yag chichachi agé hen mètagu an hiya.” 


text:
Waman hen anchi orchin, safali hen ka-aryana, te maid ekatnéén manokchun, te anna an ekatén, “Hen anchi mangamma amin hen anchi inyurchin hen orchin way maid paat ihah lenabsengna, wat hiya hen anchi achi machusa ya mètagu an Apudyus.” 


text:
Ngém gapo ta maid taguh maka-amma, wéhchiyén machusa koma. Ngém senobfot Jesu Cristu chitaaw te enkarona hen chusataaw way imfafaggan hen anchi orchin way mepachah koma an chitaaw. Yachi hen laychén hen ihay nesosorat way alen Apudyus way aryén way ekatnéén, “Heno way mehabrot hen away, yachi hen kail-an hen anchi térén way chusan Apudyus an hiya.” 


text:
Wat yachi hen nekaman an Jesu Cristu ta mafalin mèawa-ayu way faén Judio hen anchi empostan Apudyus an Abraham, te ad uwan matorongan-ayu agé non an-ayuwat an omafurot an Jesu Cristu. Te ad uwan, no omafurottaaw an Jesu Cristu, wat mìyachar hen Espiritun Apudyus an chitaaw amin te yachin empopostana. Nansennafali hen anchi empopostan Apudyus ya hen anchi orchin 


text:
<pb/>Sosnod, ta kasenà mampani ta ma-awatanyu koma. No wachay nantoragan hen chuway tagu yag penelmaanchachi, achi mafalin maichén ya falewan hen safaliy tagu hen anchi toraganchi. 


text:
Wat yato hen ayan hen anchi penanì. Ah Apudyus, wacha hen entoragna an Abraham way iluwar hen ihay ganàna. Yag elasinyu koma way iggayna agé ekatén iluwar hen anchichay chuar way ganàna, te hen ekatna, iluwar hen anchi an ihà-an way ganàna yanggay. Ya hen hiyachiy ganàna, hiyachi ah Jesu Cristu. 


text:
Wat hiyachi, wawà-acha hen anchi entotorag Apudyus an Abraham way empopostana way ma-ammaan, tàén cha-an midchat hen anchi orchin, te ingganah émméy ah opatgasot ya toronporoy tawén yag anat ifagan Apudyus hen anchi orchinna an Moses. Wat ay ammoh lawa mafalin iwalin hen anchi orchinanchi hen anchi empopostan Apudyus an Abraham way an met ummunud hen anchi orchin. Achi mafalin. 


text:
Te nokay peet hen sérfin hen nempostaan Apudyus hen empostana nò no ammag egad soroton hen anchi an ummunud way orchin ya anat awatén hen anchi empostana. Ngém ah katot-owana, inidchat Apudyus hen inidchatna an Abraham gapo yanggay ta empostana. Hen kausaran hen anchi orchin 


text:
<pb/>Magat ekatyuwén, “Wat nokay lawa hen kausaran hen anchi orchin nò.” Changrényu ngén. Te hen kausaran hen anchi orchin way empaunud Apudyus, ta wachay mangenlasinan hen tatagu hen kenaraweng hen chacha ammaan. Yag hen hehemmà Apudyus, wat masapor masorotchi ingganah umchah hen anchi ihay ganà Abraham way kafud-asan hen empopostana. Ya napatpateg chillu hen anchi empopostan Apudyus no hen anchi orchin, te ilanyu ngén. Hen nangimfag-an Apudyus hen anchi orchin, anna an hennag hen anghel way kaman aron way i mangimfaga an Moses ya anat agé ifagan Moses hen anchichay tatagu. 


text:
Waman hen anchi empopostan Apudyus an Abraham, maid met aron ah ina hennag te ah Apudyus paat hen émméy way i nètorag an Abraham. 


text:
<pb/>Awni yag wacha agéy mangaliyén, “Wat no yaha, ammag mankennontara peet hen anchi orchin Apudyus hen anchi empopostana.” Ngém achi angkay, te ilanyu ngén. Non an umat yag wachay orchin ah mannarég ah managu hen tatagu an Apudyus, wat ifilang Apudyus chicha ah maid fasorna an hiya non anchaat an soroton. 


text:
Ngém achi ummat hen anchi orchin ah managu hen tatagu an hiya te imfafaggan hen anchi nesosorat hen alena way maid tatagu ah iggay fummasor, te aminay tatagu, wat fummasorcha amin. Wat hiyachi hen masapor omafurotcha an Jesu Cristu ta anat mafalin idchat Apudyus an chicha hen anchi empopostana ah kahara-ancha. 


text:
<pb/>Hen cha-an umaliyan Jesu Cristu wat kaman paat imfafarud chitaaw hen anchi orchin te yachin nanguguwwarcha an chitaaw. Wat annag imfafarud chitaaw ingganah nepaka-ammu mepanggép hen omafurotan an Jesu Cristu. 


text:
Wat hen anchi orchin hen kaman nanangchén an chitaaw way nanguguwwarcha inggana hen ummaliyan Jesu Cristu. Te egad ummale ah Jesu Cristu ya anat mafalin ifilang Apudyus chitaaw ah maid fasfasorna an hiya. 


text:
Yag ad uwan way inu-umchah hen omafurotan an Jesu Cristu, faén anchi orchin hen mamangchén an chitaaw te ah Jesus yanggay. 


text:
<pb/>Wat gapo hen afurottaaw, yachi hen nangana-an Apudyus an chitaaw te nanokchuntaaw ah Jesu Cristu, 


text:
yag nafunyagantaaw amin agé gapon ommafurotantaaw an hiya. Wat hiyachi, innarataaw hen hamhamàna ah manhamhamàtaaw. 


text:
Wat hiyachi ad uwan, Judio man ono faén ya alepan man ono faén, larae man ono fufae, napapchong amin hen mangi-il-an Apudyus gapon nangafurotan an Jesu Cristu. 


text:
Wat no ah Jesu Cristu hen mamangchén an chitaaw, tàén faén-ayu Judiowat cha-ayu chillu mifilang ah tot-oway ganà Abraham ya an-ayu agég mèawa hen amin anchichay empopostan Apudyus an Abraham.<pb/>


text:
Wachan kasen-o paniyén an chàyu mepanggép hen orchin. Hen anà hen tatagu, tàén tawichéna amin hen kok-owan amana, ammag kaman chillu hen anchichay alepan amana gapoh kaongana. 


text:
Te masapor afurotona amin hen ifagan hen anchichay piniyar Amana way manalimun an hiya ingganah umchah hen anchi tempo way imfafaggan amana way hiya hen egad. 


text:
Wat pachongna an chitaaw te hen anchi cha-antaaw omafurotan, kamantaaw alepan way enafurottaaw amin hen gagangay way narpon tatagu hen antoy lota. 


text:
Ngém angkay inumchah hen anchi tempo way hehemmà Apudyus chillu, hennagna hen anchi anàna hen antoy lota way namfalin ah tatagu way inyanà hen ihay fufae. Yag senorotna amin hen anchichay orchin hen Judio 


text:
ta wachay én-énnéna way manobfot hen aminay kaman alepan hen yachiy orchin. Wat yachi hen namalinéna an chitaaw ah anà paat Apudyus. 


text:
Yag hen nangempàil-an Apudyus way enanàna chitaaw tot-owa, empalena hen Espiritun Jesu Cristu way mìyachar an chitaaw way hiya hen mangintudtuchu hen manginhugchayantaaw way Ama ah Apudyus. 


text:
Wat ad uwan, faéntaaw alepan te a-anà paat chitaaw an Apudyus. Yag gapo agé ta anàna chitaaw, mèawataaw agé hen aminay idchatna hen a-anàna. Hen chanag Pablo hen anchichay iGalacia 


text:
<pb/>Hen anchi pés-éyna way cha-anyu ma-awatan mepanggép an Apudyus, an-ayu tot-owag alepan hen anchichay enap-apudyus way chan manchar an chàyu. 


text:
Ngém ad uwan way innilayu hen anchi tot-oway Apudyus way hiya hen nangimfilang an chàyu ah a-anàna, wat pakay paat ta inyu agé laychén way kasen mamangad way mampa-alepan hen anchi chachà-an way gagangayyu way maid poros etorongna ah kahara-anyu. 


text:
Te pakay chayu ano kasen ngilinén hen anchichay chayu nginilin hen pés-éyna way ag-agaw ya furan ya tawén. 


text:
Anà ammag machanagan way térén gapon chàyu. Kaman paat yanggay maid sérfin hen anchi chà nanfanfannugan way nanudtutudtuchu an chàyu. 


text:
<pb/>Sosnod, pangpangnga-aseyu paat ta kasenyu torachén haén. Te faén chillu hen anchi orchinni way Judio hen chà manchinlan ah kahara-à, te anà ammag kommaman an chàyu way maid chana soroton ah orchin. Ya ammay met agé hen aminay enkamkamanyu an haén hen anchi kawad-à an chàyu. Wat mamfangchényu koma hen hiyachiy hamhamà. 


text:
Ya cha-anyu ménat agé aliw-an hen anchi pés-éy nangintudtuchuwà hen anchi ammayay chamag an chàyu hen anchi nahorcha-à ah fabréyyu gapon nansaketà. 


text:
Yag tàén napaligatan-ayu gapon anchi pararo way saket-o, iggay-ayu chillu marémha an haén way anyu chillug enanohan ya iggayyu amin etagtagay haén. Te anyuwat an menangili haén way kaman ménat hen manmangiliyanyu hen ihay anghel Apudyus ono ah Jesu Cristu paat non an umat yag hiyan ummale. 


text:
Te anyu an empàila hen pararo way laylayadyu an haén ahchi way non an mafalin, anyug enokat hen matayu ah nan-atyu hen matà. Wat nokay peet hen sommafaliyan hen hamhamàyu an haén ad uwan nò. 


text:
<pb/>Hen annachay tataguhna way safali hen chacha itudtuchu, manowat te chacha epàila hen chakar way layadcha an chàyu. Ngém nat-én angkay hen gagaracha te hen laychénchaat kompét-ayu an chicha ta manchùganyu agé chàni ya hen intudtuchuni ta chichaat agé hen laylaychényu. 


text:
Achì ekatén laweng no wachay tatagu ah mangempàila hen tot-oway layadna an chàyu non an maid koma laweng ah ganchatna ya nonat anna mangachidchéén way uray maichà ono wachaà. 


text:
Chàyu way a-anào way laylaychê, anà ammag cha maligatan gapon hamhamàon chàyu way kaman ménat hen cha ekaman anchi chan pànot way maligatan, te chà esaket way mamannéd hen chumgatan hen afurotyu an Jesu Cristu. 


text:
Non an koma mafalin ta wachaà paat ahna ad uwan ta an-owat paat an iyam-amma way managépfar an chàyu, te maid tot-owa innilà hen ekaman-o. Hen miyaligan hen anchi manorot hen orchin ya anat hen anchi omafurot an Jesu Cristu 


text:
<pb/>Chàyu way manlayad paat way manorot hen anchi orchin way ensorat Moses, ay ma-awatanyu hen imfagan hen yachi paat way orchin. 


text:
Te nesosorat hen yachiy orchin way chuwa hen anà Abraham way lenarae way hen anchi iha, hiya hen inyanà hen anchi alepan Abraham. Waman hen anchi iha, yachin inyanà hen anchi ustoy ahawana. 


text:
Wat hen anchi anà Abraham way inyanà hen anchi alepanna way ah Agar, kaman hen marmuwan hen tatagu hen narmuwana. Waman hen anchi iha way inyanà hen ustoy ahawana, narmuchi gapo yanggay hen nangempopostaan Apudyus. 


text:
Wat arà hen anchi chuway fufae ah pani way hen miyaligancha, kaman hen anchi chuway torag way entorag Apudyus. Te hen anchi ihay alepan way ah Agar way na-ahap agé hen aminay ganàna, iyalig-o hiya hen anchi orchin way imfagan Apudyus an Moses hen anchi filig ad Sinai way sakopon hen Arabia. 


text:
Yag émméy chillu hen antoy panì te hen anchi agwan hen ngachan hen anchi filigat Agar. Wat aminay tatagu way cha manorot hen anchi orchin, kamancha yanggay alepan te kaman paat ganà Agar chicha way na-ahap agé hen anchichay tatagud Jerusalem ad uwan. 


text:
Ngém hen anchi ustoy ahawan Abraham way ah Sara way faén alepan, iyalig-o hiya hen anchi ihay Jerusalem way fabréy ad uchu. 


text:
Te hiya hen tommot-owaan hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén, “Heay lopat, an-ag lomaylayad te uray maid nampànotam, an-a chillug lomagsak ah laylayadno, te tàén tenaynancha-a an ahawam, mamfangad way chùchùarat agé chillu hen ganàno no hen anchi mì-i-iggaw an ahawana.” 


text:
Wat yaha sosnod, chitaaw hen miyaligan Isaac way inyanà cha Abraham gapon empostan Apudyus, te chitaaw agéat niyanàtaaw an Apudyus gapon anchi empostana. 


text:
Ya hen anchi anà way niyanà gapon gagangay, annag penap-aligatan hen anchi anà way niyanà gapon Espiritun Apudyus. Yag kaman agéhchi ad uwan an chitaaw te hen anchichay kaman alepan hen anchi orchin, chacha agé pap-aligatén hen anchichay chan chinar an Jesu Cristu. 


text:
Ono iggayyu ma-awatan hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén, “Eparyawno hen anchi alepan way hen-ina te achi mafalin mètawid hen anà hen alepan hen anà hen anchi faén alepan.” 


text:
Wat yachi, sosnod, ma-awatanyu koma hen laychén cha natto way aryén way chitaaw, faéntaaw ganà hen anchi alepan te ganà chitaaw hen anchi faén alepan.<pb/>


text:
Sosnod, faéntaaw alepan te inlufus Jesu Cristu chitaaw hen kena-alepantaaw hen anchi orchin. Wat antaaw yanggay an é-égnanan hen anchi enammaana, yag achiyu paat agé cha epap-arufus hen anchi mamachas way mamangad hen kena-alepanyu hen orchin. 


text:
<pb/>Haénay Pablo way ifayu, an-og elawag paat way mangimfaga an natto an chàyu ta changrényu. Te no manokchunyu hen kamarkaan hen acharyu ah kahara-anyu, chayuwat angkay ammaan hen natéyan Jesus ah maid sérfina an chàyu. 


text:
Wat papannaagényu hen antoy ifagà ta epegwà. No ekatyuwén masapor masorot paat hen anchi orchin mepanggép hen kamarkaan hen achar wat masapor angkay sorotonyu agé amin hen anchichay tapenay liglamenton hen orchin. 


text:
Hen annachay mangaliyén sorotoncha hen orchin ah mangimfilangan Apudyus an chicha ah maid fasorna an hiya, ancha angkay ammag empahiyan hen acharcha an Jesu Cristu, te anchag enlahyan hen ség-angna. 


text:
Ngém chitaaw, chataaw namnaméén hen mangimfilangan Apudyus an chitaaw ah maid fasorna an hiya gapon kafaelan hen Espirituna way chan anchar an chitaaw gapo hen ommafurotantaaw an Jesu Cristu. 


text:
Te no tot-owa way nelarammong hen hamhamàtaaw an Jesu Cristu, ammag maid etorong hen anchi namarkaan hen achar ya hen cha-an namarkaan, te hen masapor yanggayat, hen mangafurotantaaw paat an hiya way hen kail-ana wat hen anchi man-ahelennaychantaaw. 


text:
<pb/>Usto met hen anchi chayu enkaman way ommafurot hen pés-éyna, wat heno ngatan nangamma ah anyug sommenaan hen anchi tot-owa ad uwan nò ono henon inyawischa an chàyu. 


text:
Um-at ta wacha an chàyu hen kaman anchi tenòtò way tàén akettoy, empapaketna amin hen anchi niyipowana. Te kaman agéhchi hen nitudtuchuwan hen anchi nèfat an chàyu. 


text:
Ngém sésém-ém chillu hen hamhamào mepanggép an chàyu, te manchinlà ah Apo Jesus way manorong hen hamhamàyu ah achiyu mangafunan hen anchi nat-én way chana itudtuchu. Ya hen yachiy tagu way cha mangorkor hen hamhamàyu, no henoh nadchiyat, ichahana angkay hen kachusaana. 


text:
<pb/>Yag sosnod, mepanggép an haén agé non an umat yag tot-owa hen chacha aryén way chà ano itudtuchu way masapor mamarkaan hen achar ah kahara-an, wat pakay paat chaà mapaligatan nò. Te maid met esaket hen anchichay kacharaà way Judio mepanggép hen natéyan Jesu Cristu hen koros non an-owat an etape hen anchi orchin Moses. 


text:
Wat hen laychéat yanggay koma, no anchag humiyan hen annachay cha mangorkor hen hamhamàyu ta no epapeletcha hen kamarkaan, un-unninaat no ancha an gichahén. 


text:
<pb/>Sosnod, penelen Apudyus chitaaw ta achi masapor sorotontaaw hen anchi orchin te inlufus chitaaw an nadchi. Ngém achi mafalin elasonyuchi ah kawayaanyu way mangamma ah heno way laylaychén hen achar, ta hen masapor ekamantaaw, antaaw ammag totollongan hen ifa gapon chataaw man-ahelennaychan. 


text:
Te amin hen anchi orchin Apudyus, henaém hen anchi iha way ekatnéén, “Masapor laylaychéntaaw hen ifataaw way kaman hen manlaychantaaw hen achartaaw.” 


text:
Ngém ar-arwachanyu te non an-ayug chan sososongel ya man-ahe-ennakés, an-ayu angkay ammag man-ahechinnachael. Safali hen laychén hen Espiritun Apudyus no hen laychén hen gagangay hen tatagu 


text:
<pb/>Yato hen tugun-on chàyu. Anyu komag eparufus hen Espiritun Apudyus way manmaneho hen hamhamàyu yag enafurotyu hen laychéna, te no yachi, kapeletan way achiyu ammaan hen anchi laweng way laylaychén hen achar. 


text:
Te ilanyu ngén, an angkay cha kontaréén hen anchi laylaychén hen achar hen anchi laychén hen Espiritun Apudyus. Ya umat agé hen anchi laychén hen Espiritu, anna agég cha kontaréén anchi laychén hen achar. Wat hen antoy chuwa, anchag chan kennontara ah hamhamà, wat antaawat agég achi maka-amma hen innilataaw way ammay. 


text:
Yag no hen anchi Espiritun Apudyus hen chan maneho an chitaaw wat maid mafalin hen anchi orchin way mamangchén an chitaaw. 


text:
<pb/>Ya an agég narawag hen laylaychén hen achar way nigagangay hen tatagu, te hen laychéna, an mì-isséy hen faén ahawana ya laychéna agé hen laweng ya aggarémha way a-amma, 


text:
ya hen manayawan hen enap-apudyus, ya hen mangusar hen mannakafalin way faén Apudyus hen narpowana. Ya hen tapena agé way manligwat hen laylaychén hen achar wat hen gumuru ya mè-esngel ya umat agé hen apés ya hen aningarngar, ya hen mangamgam hen ammay ah pagsaya-atana yanggay. Ya hen halenonot hen laychén hen achar wat humihiyyan way maid tempoyug, 


text:
te akés yanggay hen wacha, ya umat agé hen mamfutangan ya hen manlokkowan hen tapena, ya anat agé hen tapenay lawengay a-amma. Imfafaggà an chàyu ngém kasen-o chillu ifaga way heno way cha mangamma an cha nadchi, achi angkay metape hen mantorayan Apudyus. 


text:
<pb/>Ngém safali tot-owa hen kafud-asan hen man-ancharan hen Espiritun Apudyus an chitaaw. Te hen ifungana wat hen man-ahelennaychan, ya hen lomaylaychan agé hen hamhamà ya hen kapanohana. Ya antaaw agég omanoh ya suméség-ang ya malilimpiyu ya matatallek, 


text:
ya na-annad ya epafafataaw agé hen achartaaw. Wat no chichachi hen wacha an chitaaw, maid orchin ah chataaw labsengén. 


text:
Yag aminay tatagu way netatappe an Jesu Cristu, ancha yanggay ammag achiyén hen laylaychén hen achar te kaman paat nèlansachi way hamhamà an hiya hen anchi natéyana hen koros. 


text:
<pb/>Yachi, sosnod gapo ta Espiritun Apudyus hen nanagu an chitaaw an Apudyus wat masapor a-abfurotontaaw koma hen laychéna hen antoy natatagguwantaaw ad uwan. 


text:
Ya achitaaw agég mampahih-iya te maid kasen epafùnag nadchi no faén yanggay hen apés ya hen lawengay hamahamà.<pb/>


text:
Sosnod, no mag-ay ta elasinyu way fummasor hen ifayu ono an nèfat, chàyu way tinudtuchuwan hen Espiritun Apudyus, iyam-ammayu way i mamagfaga an hiya ah katorongan hen hamhamàna ta ichahana hen usto. Ngém ar-arwachanyu agé ta achiayun paspasekat te magat ma-awis-ayu way fumasor. 


text:
Yag no ay wachay ihah tagu ah ammag mangaliyén egad ano hiya yag enammaana hen usto way achina ano masapor hen tugun ifana, chana angkay lokopon hen acharna, te maid met tagu ah achi manapor hen tugun. 


text:
Wat wéhchiyén masapor emamadna hen chana ammaan ta ilana no usto, ta no usto, yachi koma hen lomaylaychana ta achina an epachong hen enammaana hen enammaan hen tapena ah minchayawana hen acharna hen tatagu. 


text:
<pb/>Ya hen ihay ifagà agé, heno way cha matudtuchuwan hen alen Apudyus, masapor koma ifingayana hen anchi cha manudtuchu an hiya ah mafalinna. 


text:
<pb/>Achiayu marokop, sosnod, te achi angkay marokop ah Apudyus. Te uray heno way ammaan hen tatagu, ichahana angkay hen fégah hen enammaana. Te kaman hen manmura way heno way inmuran hen tatagu, yachi agé hen fat-éna. 


text:
Wat no ammag ammaan hen tagu hen laylaychén hen acharna, ichahana hen fungan hen hiyachiy enammaana way an machusa ah ing-inggana. Waman hen anchi tagu way mangamma hen laychén hen Espiritun Apudyus, ichahana agé hen anchi ammay way marpon Espiritun Apudyus way yachi hen mètaguwan an hiya ah in-inggana. 


text:
Wat antaaw komag achi mappég way cha mangamma-amma hen ammay te no achitaaw iyanggayan, umchah hen tempona way mangchahantaaw chillu hen gunggunan hen amin anchi enammaantaaw way ammay. 


text:
Hiyachi, sosnod, hen kawad-antaaw hen antoy lota, antaaw ammag epapate way mangamma hen ammay hen aminay tatagu, kaskasen hen anchichay ifataaw way cha omafurot. Hen anongoh way tugun Pablo 


text:
<pb/>Haén hen nangensorat hen antoy anongoh hen alè an chàyu, wat ilanyu hen kachinakkar hen antoy chà ensorat. 


text:
Hen annachay cha mangempapelet way mamarkaan hen acharyu ah somorotanyu hen orchin, ancha angkay an cha omamma ah kachayawancha. Ya hen ganchatcha agé, ta achicha koma mapaligatan gapo ta nanchinlancha hen natéyan Jesu Cristu hen anchi koros. 


text:
Ngém ah katot-owana, uray hen anchichay namarkaan hen acharchaat, cha-ancha angkay chillu soroton amin hen anchi orchin, ya hen ganchatcha agé way mangempapelet an cha nadchi an chàyu, ta wachay epasekatcha way enafurotyu chicha paat. 


text:
Ngém haén, faén angkay hen kachayawà hen chà anapén, te maid chillu kasen chà ichayaw no faén yanggay hen nekorosan Apotaaw way Jesu Cristu. Yag gapon natéyana, wat naka-an hen layad-o hen uray heno way nigagangay hen tatagun antoy lota te ammag maid paat sérfin cha nadchi an haén ad uwan. 


text:
Wat hiyachi, ammag maid nat-énana hen namarkaan hen acharna ya hen iggay, te hen masasapor yanggayat hen kafalewan hen hamhamà. 


text:
Wat chàyu way cha somorot hen yatoy intugun-o, ta mapapanoh hen hamhamàyu ya ta totollongan chàyu way yachi chillu hen mekaman an chitaaw amin way tot-oway tatagun Apudyus. 


text:
<pb/>Wat manepod ad uwan, maid koma mè-es-esngel an haén mepanggép hen antoy chà itudtuchu. Te an-o met ammag inlurud way nangamma hen laychén Apo Jesu Cristu way nangen-alepan an haén. Ya an agég nafilafilatan hen antoy achar-o ah kail-an hen katot-owana. 


text:
<pb/>Wat hiyachi sosnod, ta totollongan chitaaw amin an Apotaaw way Jesu Cristu. <n>Haén ah Pablo.</n><pb/>


text:
Ad namenghan, kankanayén way empaka-ammun Apudyus hen alena hen anchichay profetana way maid agé achina enkaman way nangempaka-ammu an chicha ta chicha hen mangimfaga hen anchichay anap-otaaw way Judio. 


text:
Ngém ad uwan, ah Jesu Cristu way anà Apudyus paat hen nangempaka-ammu an chitaaw hen alen Apudyus way ah Jesu Cristuwanchi, hiya hen anchi nangempafiyangan Apudyus way nangamma hen egachay wacha, ya hiya agé hen nangimpiyarana way mangen-awa hen angamin. 


text:
Yag hiya agé hen mangil-antaaw hen aminay kaenammay Apudyus way maid mepaniyana te hiya hen kapachongna paat, te hen egachay wacha an Apudyus, wà-acha agéchi an Jesu Cristu. Ya hiya agé hen manetengngel hen angamin gapoh mannakafalin hen alena. Yag angkay narpas hen namayachana hen kacharosan hen fasortaaw way tatagu, namfangad chillu ad uchu way i tummùchu hen pachawanan hen anchi kangatowanay Are way Apudyus way mètoray an hiya. Nangatngato ah Jesu Cristu no hen anghel 


text:
<pb/>Nangatngato ah Jesu Cristu no hen anchichay a-anghel way hen kail-ana, te napatpateg chillu hen ngachanna way inidchat Apudyus an hiya. 


text:
Te maid imfagfagan Apudyus hen uray heno way anghelna way mangaliyén,<pb/>“Ad uwan, hea hen anào te haén hen namfalin ah amam.” Yag faén agé anghel hen nangaryan Apudyus hen anchi ekatnéén,<pb/>“Ad uwan, mamfalinà ah amana yag hiya, mamfalin ah anào.” 


text:
Yag hen anchi agé tég-angay mangempaliyan Apudyus hen anchi kachachayaw way anàna hen antoy lota, imfagana hen anchichay anghel way mangaliyén,<pb/>“Amin-ayu way a-anghel-o, masapor chayawényu hiya.” 


text:
<pb/>Waman hen mepanggép hen anchichay a-anghelna, imfagan Apudyus way mangaliyén,<pb/>“Hen anchichay a-anghel-o, chichachi hen alepan-o way fafà-arê. Yag ah mangammaancha hen epa-ammà an chichaat mafalin agé mamfalinê chicha ah kaman yawyaw ono apoy.” 


text:
Waman agé hen anchi anàna, ekat Apudyus an hiyéén,<pb/>“Heay Apudyus, ammag maid péppég hen mantorayam ah ing-inggana, ya ammag memènong ya malilimpiyu hen ekamanno way mantoray. 


text:
Yag achim paat laychén hen laweng te hen anchichay usto ya ammay yanggay hen laychém. Wat gapon hiyachi, haén way Apudyus, emparaylayad-o hea yag empangatò hea ah nangatngato no hen amin anchichay tapenay nan-angato.” 


text:
<pb/>Yag wacha agé hen ihay enalen Apudyus hen anchi na-awagan ah anàna, ekatnéén,<pb/>“Hen anchi péspés-éyna, heay Apudyus hen anchi nangamma hen antoy lota ya umat agé hen egachay wachad uchu. 


text:
Yag uray ta mapéppég amin cha nadchi way enammaam ya maumahcha, an-a chillug achi, te mawawà-acha-a ah ing-inggana way maid péppégno. Waman hen anchichay enammaamat umchah hen maropa-ancha way kaman hen maropa-an hen lumfong. 


text:
Wat annog kaman kopenén cha nadchi ah mamargam ah faru way kaman hen mangopenam hen lumfong. Ngém hea, ammag maid kapargam, te an-ag hihiyya ah ing-inggana way uray ah katawétawénén, ammag maid péppég hen ataguwam.” 


text:
<pb/>Ya maid agé imfagan Apudyus ah uray heno way anghelna ah kaman hen anchi imfagana hen anchi anàna way ekatnéén,<pb/>“Mìtutùchua an haén hen antoy kachachayaw way pachawanan-o ta an-og epa-afà an hea hen egachay kafusorno ah kaman annog mampapattorawan chicha.” 


text:
Wat maid kaman ancha nadchi ah enar-alen Apudyus hen uray heno way anghelna, te hen anchichay anghelna, ancha yanggay chan sérfi an Apudyus way kamancha alepanna way fafà-aréna way i tomorong hen anchichay tatagu way napele way mahara-an.<pb/>


text:
Wat no yachi hen kenangaton Jesu Cristu, ammag kaskasen way masapor epapatetaaw way mamangchén hen anchi loohtaaw chengngar ta achi matengew hen afurottaaw. 


text:
Te kaman hen anchi orchin Apudyus way empaka-ammun hen anghel an Mosesat masapor ma-afurot paat gapoh kenatot-owana, yag heno way nanlabrabsengat sigurachu hen kachusaana ah assong hen lenabsengna. 


text:
Wat no yachi hen cha nekaman mepanggép hen imfagan hen anhel, ay ammoh achi kaskasen hen kachusaan no achitaaw pagan-ano hen anchi tot-oway kahara-an way ah Apo Jesu Cristu paat hen nangimfaga. Te ah Apo Jesu Cristu met hen pés-éy nangempaka-ammu hen anchi kahara-antaaw, yag hen anchichay nanangngar an hiyaat, chicha agé hen nanàchég hen kenatot-owana an chitaaw. 


text:
Yag uray agéh Apudyusat tenàchégana hen kenatot-owan nadchi hen anchi nangempàil-ana hen kahahaang way sinyar ya hen nankarakarase way kaskascha-aw. Yag annaat agé adchan hen chichachiy tatagu ah kafaelancha way narpon Espirituna way hen nangempàchangana an cha nadchiyat, egad hen laychéna ah kafaelan hen iha ya iha. Ah Jesu Cristu hen nafud-asan hen kahara-an hen tatagu 


text:
<pb/>Hen anchi chani epaka-ammu an chàyu wat mepanggép hen anchichay mantoray hen anchi faru way lota ah pegwana. Yag faén agé hen anchichay anghel hen piniyar Apudyus way mantoray te hen tatagu. 


text:
Te yachi hen laychén anchi nesosorat way alena way aryén way ekatnéén,<pb/>“Apudyus, ammag kahahaang hen wachan hea, te nokay paat lawan sérfin hen tatagu way annog haham-én chicha. Yag henocha agé paat ah annog hahallimunan. 


text:
Te enammaam chicha ah nafabfafa no hen anchichay anghel yag achiyat agé mahen-awniyan yag empangatom chicha way kaman hen kenangaton hen are way am-ammay ya machachayaw. 


text:
Yag annowat agé ammaan chicha ah mantoray hen egachay enammaam.” Yahan nesosorat, yag gapo ta imfafaggan Apudyus way maid achi etorayan hen tatagu, wat ma-awatantaaw way umchahchi way etorayancha hen egad. Ngém ah katot-owana, cha-an mepachahchi te ingganad uwan, maid met innilataaw ah tatagu way ammag cha mangentoray hen egachay enammaan Apudyus. 


text:
Ngém wacha chillu hen ihay tagu way nafud-asan amin cha nadchi way hiya ah Jesus. Te hen nekaman an hiyaat, na-ammaan ah tatagu ah hen-aketan way nafabfafa no hen anchichay anghel. Yag na-ammaanchi gapo yanggay hen ség-ang Apudyus ta mafalin matéy ah fayad hen fasor hen aminay tatagu. Wat ad uwan, gapon anchi nangidchatana hen acharna way mapàpàgang ya matéy, ammag nepangato agé hiya way machachayaw. 


text:
<pb/>Ah Apudyus way nangempa-amma hen angamin ah machayawana, laychéna way ammag chuar hen mamfalin ah anàna ta mèawacha agé hen kaenammayna. Wat hiyachi, nenènong ya nalilimpiyu hen anchi nangemparufusana hen mapàgangan Jesus ah ka-ammaan nadchi. Te hen anchi napàgangan Jesus, yachi hen kail-an hen térén way kaenammayna way maid chumsekna, yag hiya hen fumùnagan hen kahara-antaaw. 


text:
Wat ah Jesus hen anchi nanaros hen fasortaaw way tatagu. Wat chitaaw way nacharosan hen fasorna ya anat agé ah Jesus way nanaros, an ihà-an hen Amataaw amin way hiyah Apudyus. Yag gapon hiyachi, achi fumiin ah Jesus way mangimfilang an chitaaw ah e-enawchina. 


text:
Kaman hen anchi nesosorat ad namenghan way ekatnéén,<pb/>“Heay Apudyus, epachamag-o hen mepanggép an hea hen antochay e-enawchì ya ekankantà agé hen chayaw-o an hea hen chà mìyamongan an chicha.” 


text:
Yag hen ihay inyalen Jesus agé, ekatnéén,<pb/>“Haén agéat manchinlà ah Apudyus.” Yag anat agé hen iha way ekatnéén,<pb/>“Antoyanà ya antoyancha agé hen a-anà Apudyus way emporangna an haén.” 


text:
<pb/>Yag hen anchichay a-anà way cha aryén Jesu Cristu, wat chitaawchi way tatagu way wachan acharna way mafalin matéy. Wat yachi hen nangar-an Cristu hen acharna way kaman hen achartaaw ta mafalin agé matéy. Te hen anchi natéyana, yachi hen nangafa-ana an Chumunyu way po-on hen matéyan hen tatagu ah mesenaancha an Apudyus. 


text:
Yag hen nangafa-an Jesu Cristu an Chumunyu, yachi agé hen kaman nanga-anana hen égyattaaw way tatagu way matéy, te nanepod hen natatagguwantaaw wat kaman paat finafarud Chumunyu chitaaw te antaaw ammag émé-égyat way matéy. 


text:
Wat hiyachi, narawag way amin hen enkaman Jesu Cristu wat faén ah nanorongana hen anchichay anghel te ah nanorongana paat an chitaaw way tatagu way mifilang ah ganà Abraham. 


text:
Wat yachi hen kasaporan Jesus way mamfalin ah tatagu way kapachongtaaw paat way sosnodna, ta lènééna agé hen aminay chataaw lènéén way tatagu. Wat ad uwan, hiya hen menangség-ang way kangatowan way pachi way arontaaw an Apudyus, ya natalek way manàchég an chitaaw te hiya hen namayad hen fasortaaw way tatagu. 


text:
Yag gapo ta narak-amna paat hen ligat hen tatagu ya umat agé hen cha ekaman Chumunyu way mangawis hen tatagu, wat innilana hen ekamanna way manorong hen heno way cha mapap-aligatan ya hen cha mapachas way ma-awis.<pb/>


text:
Hiyachi, chàyu way sosnod way cha omafurot way chinutokan agé Apudyus ah mantataguna, antaaw ammag haham-én paat ah Jesusanchi way pongar hen afurottaaw, te hiya hen hennag Apudyus ah kangatowan way pachi way i mangaron an chitaaw. 


text:
Yag ah Jesus agéat natatallek paat te ena-abfurotna ah Apudyus way namiyar an hiya way kaman agé hen kenatalek Moses way nangamma hen aminay nipiyar an hiya. Ya ah Moses, napiyar way mansérfi hen anchichay anap-otaaw ad namenghan way na-awagan ah ahimfafaryan Apudyus. 


text:
Ngém nangatngato chillu ah Jesus no ah Moses way hen aligna, nangatngato chillu hen anchi tagu way nangamma hen faréy no hen anchi faréy way enammaana. 


text:
Yag aminay faréy, wacha tot-owa hen nangamma. Yag hen anchi nangamma hen angaminat ah Apudyus way hiya chillu hen nangamma hen tatagu. 


text:
Yag ah Moses, ammag natalek tot-owa way nangamma hen aminay imfagan Apudyus ah kaman alepanna way mansérfi hen anchichay tataguna way chicha, na-awagancha ah faréyna. Te ah Moses, imfagafagana hen empaka-ammun Apudyus way ma-ammaan ah tapen chi ag-agaw. 


text:
Yag kaman agé ah Jesu Cristu, te ammag natatallek agé, ngém faén an alepan te anà paat Apudyus hiya way hiya paat hen ap-apon hen hiyachiy faréy Apudyus. Yag chitaaw way cha omafurotat, chitaaw hen anchi kaman faréyna non antaawat an epapate hen afurottaaw way achitaaw iyang-anggayan hen namnamataaw an Jesu Cristu way yachi agé hen chataaw ichayaw. Hen man-inungaran hen tatagun Apudyus 


text:
<pb/>Wat hen ekamantaaw, antaaw yanggay ammag papannaagén hen anchi nesosorat way intugun hen Espiritun Apudyus hen nangaryanéén,<pb/>“Hen anchi mangngaranyu hen ifagan Apudyus an chàyu, afurotonyuwat koma hen hiyachi. 


text:
Ta achiayug an songsongellan way kaman hen anchichay anap-oyu ad namenghan hen anchi kawad-ancha hen anchi chanak way ammag nangachi hen laychén Apudyus. Te tàén émméy ah opatporo way tawén hen nangi-il-ancha hen enkaman Apudyus way tommorong an chicha, ancha chillug cha pachapachasén hen kenatot-owan hen enalena. 


text:
Wat yachi hen ammag ommaningarngaran Apudyus an chicha te anchag térnén way mangamma hen wachan chicha way anchag achi anapén no heno hen laychén Apudyus. 


text:
Wat ensapatan Apudyus ah aningarngarna way mangaliyén, ‘Achì pagpaghépén chicha ah ing-inggana way mì-inungar an haén hen antoy lugar way ensasagganà para koma an chicha.’ ” 


text:
<pb/>Wat hiyachi, chàyu agé way sosnod way cha omafurot, masapor agé maid koma an chàyu hen laweng way hamhamà way ammag mangachi hen mangafurotan an Apudyus. Te hen halenonot nadchiy hamhama-at annag manchùgan ah Apudyus way natattagu ah ing-inggana. 


text:
Ta hen ekamantaawat koma, ammag enag-agaw way ingganah kapéppégan hen ag-agaw, antaaw yanggay ammag man-ahetennorong ah afurot ta maid koma marokop an chitaaw way mangammah laweng ah mangenlaprapowan hen somngelan hen hamhamàna. 


text:
Te sigurachu way mètatappetaaw amin an Jesu Cristu no antaawat an epapate way mangentoroy hen anchi ustoy afurottaaw inggana hen anongoh hen ag-agaw. 


text:
Yachi hen laychén hen anchi nesosorat way aryén way ekatnéén,<pb/>“Hen anchi mangngaranyu hen ifagan Apudyus an chàyu, afurotonyuwat koma hen hiyachi, ta achiayug an songsongellan way kaman hen anchichay anap-oyu ad namenghan way ammag nangachi hen laychén Apudyus.” 


text:
<pb/>Wat hamham-ényu ngén no henocha hen anchichay nanangngar hen imfagan Apudyus yag ancha chillug achiyén. Ay faéncha hen anchichay anap-otaaw ad namenghan way enetnod Moses hen nangenlayawana an chicha hen kena-alepancha ad Egipto. 


text:
Yag henocha agé hen anchichay nangempa-aningarngar an Apudyus ah opatporo way tawén no faén ammag chicha chillu way anchag cha fummasofasor yag nan-atéycha amin ah chanak gapon fasorcha. 


text:
Yag henocha agé hen anchichay tatagu way nangensapataan Apudyus way achina epagpaghép hen anchi lota ah man-inungarancha koma. Maid kasen no faén chillu hen anchichay anap-otaaw way ammag achi omafurot. 


text:
Wat mailataaw way gapo hen anchi achicha mangafurotan hen imfagan Apudyusat yachi hen iggaycha mepaghépan hen anchi lugar way empopostana ah man-inungarancha koma.<pb/>


text:
Ngém tàén no hiyachi, é-éttégna chillu ad uwan hen anchi empopostan Apudyus way mì-inungaran an hiya. Wat masapor ar-arwachantaaw te magat wacha an chitaaw agé hen ammag achi makaghép. 


text:
Te chitaaw, chengngartaaw met hen anchi ammayay chamag way kaman agé hen nangngaran hen anchichay anap-otaaw ad namenghan. Ngém chicha, maid sérfin hen nangngarancha te iggaycha chillu afuroton. 


text:
Yag chitaaw, gapon ommafurotantaawat yachi hen mepaghépantaaw hen anchi man-inungaran way empopostan Apudyus. Ngém mepanggép hen anchichay achi omafurot, imfagan hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén,<pb/>“Anà ammag cha ma-aningarngar an chicha hen anchi achicha omafurotan, wat ensapatà way achì pagpaghépén chicha ah ing-inggana way mì-inungar an haén.” Yachin imfagan Apudyus, tàén loohna ensasaggana hen anchi man-inungaran nanepod hen nangammaana hen antoy lota. 


text:
Te lempas Apudyus hen egachay enammaana hen unig hen énémay ag-agaw, yag anat man-inungar hen anchi ma-apitu way ag-agaw way yachin imfagan hen anchi nesosorat way ekatnéén,<pb/>“Hen anchi ma-apitu way ag-agawat nan-inungar ah Apudyus te lempasna hen aminay enammaana.” 


text:
Wat uray no nanarpas hen anchi enammaana way man-inungaran, imfagana chillu hen anchichay anap-otaaw way ah ing-ingganaat, achi mafalin way hénggépcha way mì-inungar an hiya. 


text:
Te chicha, tàén chengngarcha hen anchi ammayay chamag, anchag iggay chillu afuroton, wat yachin achicha mepaghépan. Ngém wachacha chillu hen tapenay tatagu way mafalin mepaghép. 


text:
Yag hen ka-ammuwana, te imfagan Apudyus way wacha hen kasen mì-inungaran an hiya way hen yachiy tempo, na-awagan “ad uwan.” Wat hen nekaman hen nangimfag-ana, émmé-émméy ah kamanay tawén nanepod hen anchichay ammag songsongellan way tatagu way iggay mepaghép, yag anat ifagan Apudyus an Are David hen anchi an-owat ensorat way ekatnéén,<pb/>“Hen anchi mangngaranyu hen ifagan Apudyus, afurotonyuwat koma hen hiyachi, ta achiayug an songsongellan.” 


text:
<pb/>Yag faén agé ad Israel way nangetnochan Josue hen a-anà hen anchichay anap-otaaw hen anchi lugar way cha aryén Apudyus way man-inungaran. Te non an umat yag yachi hen anchi man-inungaran way chana aryén, iggayna koma agé ifaga hen na-awni way wachan kasen man-inungaran. 


text:
Ngém ah katot-owana, wacha chillu hen nesasaggana way man-inungaran ah para hen tatagun Apudyus way kaman agé hen anchi nan-inungarana paat hen anchi ma-apituy ag-agaw. 


text:
Yag hen anchichay mì-inungar an Apudyusat, yachi hen man-inungrancha hen anchi chacha amma-ammaan way kaman hen nan-inungran Apudyus. 


text:
Wat hen ekamantaaw koma, antaaw yanggay ammag epapate hen afurottaaw ta makaghéptaaw hen hiyachiy man-inungaran. Yag ar-arwachantaaw agé ta achitaaw ekaman hen enkaman hen anchichay anap-otaaw way gapon achicha mangafurotan hen enalen Apudyus wat anchag iggay makaghép. 


text:
<pb/>Wat antaaw ammag afuroton hen cha aryén Apudyus, te hen alenaat ammag chakar hen kafaelana way mangempàila hen aminay wacha an chitaaway tatagu. Te hen anchi alena, kaman tadtachém no hen anchi fangid way namfinélin hen ngarabna. Te magénén annag cha chooton hen hamhamàtaaw, yag finokselana hen egachay netataro way hamhamà, te uray heno way achi maila way gagtà ya planon hen hamhamaén chinochootna chillu. 


text:
Wat uray heno way egachay wachaat ammag maid maketaro an Apudyus te nepapallang hen angamin ah matana. Yag hiya hen manongfatantaaw hen aminay enammaantaaw ya uray hen hehemmàtaaw. Ah Jesus hen anchi kangangatowan way pachi 


text:
<pb/>Wat hiyachi, antaaw yanggay ammag mannunuuchun hen anchi afurottaaw te ah Jesus way anà Apudyus, hiyan anchi kangatowan way pachi way kaman arontaaw way émméy an Apudyus ad uchu way manàchég an chitaaw. 


text:
Yag hen anchi kangatowan way pachitaaw, ma-awatana agé hen aminay kakenapsottaaw, te hen egachay ekamkaman Chumunyu way mangawis an chitaawat, napachasana agé amin. Ngém hiya, iggayna chillu iyuy-uya hen hamhamàna way mangamma hen laweng, wat maid fasfasorna. 


text:
Wat hiyachi, ammag sésém-ém koma hen hamhamàtaaw way manluwaru an Apudyus way kangatowan te hiya, menangség-ang, yag yachi agé hen mangchahantaaw hen ség-angna ya hen torongna hen uray heno way kasaporantaaw.<pb/>


text:
Yag mepanggép hen anchichay kangatowanay pachi an chitaaw way Judio, wat an machutokan hen iha an chitaaw ah penaka-achar hen aminay ahentaguna an Apudyus. Ngém hiya, an yanggay ammag tagu way napele way manginchaton hen heno way michaton an Apudyus gapon fasor. 


text:
Yag mafalin agé anohana amin hen cha mèfatan hen ahentaguna ya hen anchi achicha ma-awatan, te uray agé hiyaat gapoh kenatataguna, an agég nakapsot ya cha agé meh-aw. 


text:
Yag gapo agén kenakapsotna ya hen chana meh-awan, wat faén yanggay ah kalengfan hen fasor hen tatagu hen manginchatonana hen ichatonna, te masapor wacha agé hen ichatonna ah kalengfan agé hen fasorna. 


text:
<pb/>Ya maid agé tatagu ah ammag manutok hen acharna way mansérfi hen anchi kachachayaw way sa-ad way kangatowanay pachi, te ah Apudyus yanggay hen mamele way kaman hen nekaman an Aaron way pés-éy chi pachi ad namenghan. 


text:
Yag pachongna agé an Cristu, te faén hiya hen nangempachayaw hen acharna way mansérfi ah kangatowan way pachi, te ah Apudyus hen namele an hiya hen anchi nangimfag-ana way mangaliyén, “Ad uwan, hea hen anào te haén hen namfalin ah amam.” 


text:
Yag wacha agé hen ihay nesosorat way ekat Apudyusén, “Kaman hen kenapachin Melkisedek ad namenghan way maid nangila ah péppégna, wat kaman agéhchi hen kenapachim way maid péppégna ah ing-inggana.” 


text:
<pb/>Hen anchi kawad-an Jesus hen antoy lota, magénén chana eparà way mankela hen chana manluwaruwan an Apudyus te hiya yanggay hen makaharà an hiya hen matéyana. Yag chengngar agé Apudyus hen luwaruna, te inyu-uyan Jesus hen hamhamàna hen heno way laychén Apudyus. 


text:
Wat yachi hen nifisaran hen kenanongnongna way ad uwan, hiya hen po-on hen mannanayun way kahara-an hen aminay omafurot an hiya. 


text:
Yag imfafaggan Apudyus agé way hiya hen kangatowanay pachi way hen kenapachinaat, kaman hen kenapachin Melkisedek. Hen mitugun hen anchichay cha mangentagay hen afurotna 


text:
<pb/>Ammag chuar koma hen laychê way ifaga an chàyu mepanggép an cha nadchi, ngém naligat hen mangimfag-à te kaman paat ammag kenémnég hen hamhamàyu way achiyu ma-awatan. 


text:
Te uray ammag nafayag hen chayu omafurotan way narégyu koma ad uwan way manudtuchu hen tapena, ammag chàyuwat agé peet hen makasapor ah kasen mangintudtuchu hen anchichay po-on hen alen Apudyus. Te kaman paat é-éttégyu way chan soso way achiayu makahétà hen orhe. 


text:
Yag heno way tagu way soso hen chana iyatagu, wat étégna way utteutteng way maid unay innilana mepanggép hen ammay ya hen laweng. 


text:
Waman hen anchi tatagu way makahétà hen orhe, kapeletan way homeén ya naham-an te ma-awatana hen anchi naunig mepanggép an Apudyus, yag enacharna way mangenlasin no heno hen usto ya hen faén.<pb/>


text:
Wat hen ekamantaaw, antaawat koma an acharén hen anchichay naunig way mepanggép an Jesu Cristu ah homènan hen afurottaaw, ta achitaaw ammag i-inggaw hen anchi lugrugin hen omafurotan way yachi hen mangimfafawiyan hen laweng ya hen ekaman way omafurot an Apudyus. 


text:
Ya enacharyu met agé hen mepanggép hen funyag ya hen manginchàépan hen lima hen anchichay iluwaruwan, ya umat agé hen man-uchiyan hen natéy ya hen manguwisan Apudyus hen anchichay achi omafurot ah kachusaancha ah ing-inggana. Wat gapo ta enacha-achartaaw amin chachi, wat achitaaw koma masapor way cha epegwapegwa. 


text:
<pb/>Ngém non an umat yag wachan ihay tagu way annag manchùgan hen afurotna, ammag achi mafalin way kasen mamfangadchi an Jesu Cristu. Te hen anchi ommafurotanaat nahelawan met hen hamhamàna, yag napachasana hen anchi libli way torong Apudyus, ya anat agé hen kafaelan hen Espirituna. 


text:
Yag napachasana agé hen kaenammay hen alen Apudyus ya anat agé hen mannakafalin Jesu Cristu way meparang ah pegwana. 


text:
Wat hen hiyachiy tagu, no annag manchùgan hen afurotna, achi mafalin way kasen manhagong an Jesu Cristu way mamfafawi, te kaman paat chana sénsén-én hiya way anà Apudyus hen sangwanan hen katagutagu, te kamanna cha pasoragén way kasen mangenlansa an hiya hen anchi koros. 


text:
<pb/>Ta epanì hen laychê way aryén way hen minyaligà an chitaaway tatagu wat lota. Te no cha mauchauchanan hen anchi lota yag empatufuna hen anchi mura way wachan sérfina, wat yachi hen lota way mansérfi hen anchi nangenlota. 


text:
Waman hen anchi lota way ammag uray ta cha mauchauchanan yag an chillug charoh ya pagat hen chana epatufu, ammag maid sérfin nadchiy lota. Yag ammag maid kasen fanagna no achi an maghéb. Wat yachi agé hen ma-ammaan hen anchi tagu way annag cha ay-ayamén hen afurotna an Apudyus. 


text:
<pb/>Ngém uray no yahan chani aryén, sosnod, maid chillu chanagni mepanggép an chàyu te innilani way nafégahan hen afurotyu ah kahara-anyu. 


text:
Yag nalimpiyu agé ah Apudyus wat achinag aliw-an hen anchichay chayu enammaan ah machayawana ya hen layadyu an hiya way hen kafud-asana, hen chayu nanorotorongan hen anchichay sosnodtaaw way cha omafurot. Te nanepod hen pés-éyna ya ingganad uwan wat yachi hen chayu amma-ammaan. 


text:
Wat hen laychénni koma, ta ihaiha an chàyuwén yachiyachi chillu hen chana ekamkaman way mangempapate hen afurotna ingganah matéyana, ta awatényu amin hen anchichay chataaw namnaméén an Apudyus. 


text:
Yag achiayu agé cha mapmappég ta hen ekamanyu koma, anyuwat an torachén hen enkaman hen anchichay tapena way gapon afurotcha, anchag enanohan way mamannéd hen mangidchatan Apudyus hen empopostana an chicha. Sigurachu hen empostan Apudyus 


text:
<pb/>Hamham-éntaaw ngén hen nangempostaan Apudyus hen empostana an Abraham. Te ah Apudyus, annag ensapata way ammaana hen anchi empostana. Yag gapo ta maid nangatngato ah mansapataana, ammag hen acharna hen nansapataana 


text:
Yachi yag ammag enan-anohan Abraham way mamannéd an nadchi ingganah nidchat tot-owa hen anchi empostan Apudyus an hiya. 


text:
<pb/>Hen anchi tagu way mangempàila hen kenatot-owan hen aryéna, wat annag esapata way mamaga hen nangatngato no hiya. Yag yachi hen mangempàila way ammaana way ammaan hen imfagana ah kapéppégan hen aminay ma-ale. 


text:
Wat yachi agé hen enkaman Apudyus te gapo ta laychéna way masigurachun paat hen tatagu mepanggép hen kenatot-owan hen empostana an chicha, wat annag ensapata ah manot-owaancha way achi masoksoktan hen planona ya hen anchichay chana imfaga. 


text:
Wat hiyachi, gapo ta maid poros kétkétém Apudyus, ya gapo agé ta achi mafalin mafab-alewan hen anchi empopostana, wat chitaaw way cha omafurot an hiya ah kahara-antaaw, ammag sésém-ém koma hen hamhamàtaaw mepanggép hen namnamataaw te sigurachu way awaténtaawchi. 


text:
Yag hen hiyachiy namnamataaw, yachi hen kaman nangempapagud hen afurottaaw ta achitaaw manchuwachuwa. Yag kaman paat enlossotna agé chitaaw hen anchi horchà ah hénggépantaaw ad uchu hen anchi kowarton Apudyus paat 


text:
way yachin namangpangowan Jesus way penaka-achartaaw ah ina manàchégan an chitaaw an Apudyus, te hiyan anchi kangatowanay pachitaaw ah ing-inggana way hen kenapachinaat kaman hen kenapachin Melkisedek ad namenghan.<pb/>


text:
Ah Melkisedekanchi, wat hiya hen aren hen anchi fabréy ad Salem ya pachi agé way penaka-achar hen anchichay tatagu an Apudyus way kangatowan. Angkay hen-argawan way chengngarna way cha homàyat cha Abraham way i nangufat ya namchit hen anchichay a-are way nanginyawid an cha Lot, wat ina hinib-at hiya yag binindisyunana. 


text:
Yag ah Abraham agé, inidchatna an Melkisedek hen pagkaporon hen aminay henamhamcha. Yag hen anchi are way ah Melkisedek, hen laychén anchi ngachanna way aryénat, “Are way Maid Fasorna an Apudyus.” Yag gapo agé ta hiya hen are ad Salem, wat na-awagan ah “Are way Cha Mangempatornos hen Tatagu”, te hen laychén anchi ngachan way Salem way aryénat “Tornos”. 


text:
Ya ah Melkisedekanchi agé, maid nesosorat ah ngachan amana ya inana ya umat agé hen a-anap-ona. Ya iggay agé nesorat hen niyana-ana ya natéyana. Wat kaman paat chan pachi ah ing-inggana way yachi hen miyaligana ah kaman an Jesu Cristu way anà Apudyus way maid tot-owa laprapon hen nataguwana ya maid agé péppégna. 


text:
<pb/>Maila hen kenangaton Melkisedek, te ah Abraham way narpowantaaw paat way Judio, wat inidchatna an Melkisedek hen pagkaporon hen henamhamcha. 


text:
Yag hen inyurchin Apudyus mepanggép hen pagkaporo, wat hen anchichay ganà paat Levi yanggay way chan pachi hen wachan karébféngana way mangawat hen pagkaporon hen ahenJudiocha, tàén napapchongcha way ganà Abraham. 


text:
Ngém safali an Melkisedekanchi, te hiya, faén met ganà Levi way ganà Abraham. Ngém tàén, enawatna chillu hen pagkaporon Abraham yag annaat bindisyunan agé hiya way ah Abrahamat, hiya paat hen nangempopostaan Apudyus hen anchichay empostana. 


text:
Wat hamham-éntaaw ngén, te narawag met an chitaaw amin way hen anchi tagu way bumindisyunat nangatngato no hen anchi tagu way bindisyunana. 


text:
Ya hen iha agé, amin hen anchichay papachi way ganà Levi way cha mangawat hen pagkaporo, wat matéycha amin agé te tatagucha. Waman ah Melkisedek way nangawat hen pagkaporon Abraham, kaman natattagu te maid met nesorat hen alen Apudyus ah natéyana. 


text:
Yag hen namayachan agé Abraham hen anchi pagkaporo an Melkisedek, wat kaman paat nìfayad agé ah Levi way ganàna hen ommawni way ah Levi, hen ganàna koma hen mangawat hen pagkaporon hen ahenJudiocha. 


text:
Te hen nanib-atan Abraham an Melkisedek, wat cha-an chillu marmu ah Levi, wat kaman paat é-éttég Levi ah achar apona way Abraham hen namayachana hen anchi pagkaporo an Melkisedek. Hen anchi kasen pachi way kaman an Melkisedek ngém nangatngato 


text:
<pb/>Hen anchichay pachi way ganà Levi, wat chicha hen cha mangempa-anchar hen anchi orchin way ensorat Moses. Ngém non an umat yag narégna hen kenapachicha way manga-an hen fasor, wat achi koma masapor mepafùnag hen safaliy pachi way kaman hen kenapachin Melkisedek way faén kaman hen kenapachin Aaron way ganà Levi. 


text:
Ngém gapo ta senokatan Apudyus hen kenapachin hen mampachi, wat kapeletan way masapor masokatan agé hen anchi orchin way chacha icharan. 


text:
Yag amin hen antoy cha miyale, wat maid kasen ayana no faén ah Apotaaw way Jesu Cristu way hiya hen sokat hen amin anchichay tapenay pachi. Yag hiya, faén agé ganà Levi te na-ammuwan way hiyaat ganà Juda. Wat yachi hen kail-an way niwalin hen anchi pés-éy torag, te maid met imfagfagan Moses way wachay mampachi hen anchichay ganà Juda ya maid agé safaliy ganà Juda ah nampadpachi. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, narawag way senokatan Apudyus hen mekaman te empafùnagna hen safaliy pachi way hen kenapachina, kaman hen kenapachin Melkisedek. 


text:
Yag hen nampachiyana, faén gapo ta tenawidna hen liglamenton hen nangingganà, te hiya, nampachi gapon mannakafalinna te maid makapéppég hen ataguwana. 


text:
Yag hen anchi nesosorat chillu mepanggép an hiya, ekatnéén, “Kaman hen kenapachin Melkisedek way maid nangila hen péppégna, wat kaman agéhchi hen kenapachim way maid péppégna ah ing-inggana.” 


text:
Wat yachi hen niwalinan hen anchi pés-éy orchin way nangahap hen kenapachin Aaron, te ammag nakapsot ya maid kafaelana way managu hen tatagu. 


text:
Te ammag maid chillu kafaelan hen anchi orchin Moses way manaros hen fasor hen tatagu. Ngém ad uwan, wacha ah Jesu Cristu way hiya hen sokat hen anchi pés-éy orchin, yag hiya hen karmuwan hen wadwadcha way namnamataaw te hiya hen mangentape an chitaaw an Apudyus. 


text:
<pb/>Yag wacha agé hen kasen karasen hen kenapachin Jesu Cristu no hen kenapachin hen anchichay tapena, te hen ninlugiyan Jesu Cristu way mampachi wat wacha hen ensapatan Apudyus. Ngém maid met ensapatana hen ninlugiyan hen uray henoy tapena way mampachi. 


text:
Te hen nampachiyan Jesu Cristu, wat gapon ensapatan Apudyus way ekatnéén,<pb/>“Haénay Apudyusat, esapatà way hea hen pachi ah ing-inggana, ya achi mafalin mafab-alewan hen anchi enalè.” 


text:
Wat hiyachi, kapeletan way ah Jesus hen manigurachuwantaaw way wacha hen mas am-ammay way entorag Apudyus hen tatagu no hen anchi pés-éy entoragna. 


text:
<pb/>Wacha agé hen ihay kasen karasen hen kenapachin Jesus no hen anchichay ganà Levi, te hen anchichay papachi way ganà Levi, anchag chuar way nampenapenarég te an chillug maid tomoroyan hen nampachiyancha te anchag nan-in-inunud way matéy. 


text:
Wat yachi hen kafaelana ad uwan ya ah ing-inggana way mangenharà hen uray heno way manhagong an Apudyus gapon hiya, te ah Jesus, ammag mawawà-acha ah ing-inggana hen sangwanan Apudyus way manatàchég an chicha. 


text:
<pb/>Wat ah Jesu Cristu hen anchi kangatowan way pachi way masaportaaw paat ah man-arontaaw an Apudyus, te hiya, na-apudyusan paat way maid fasfasorna ya maid agé enom-omfatana, te achi kaman an chitaaw way tatagu way menangfasor. Yag hiya agé, maid mepaniyan hen nepangatowana ad uchu. 


text:
Yag ah Jesu Cristu agé, faén kaman hen anchichay tapenay pachi te hiya, achi masapor way ammag enag-agawén wachan ichatonna ah kalengfan hen fasorna way kaman hen anchichay tapen hen papachi. Te chicha, enag-agaw way masapor wachay ichatoncha ah kalengfan hen fasorcha unna yag anchaat ichaton hen michaton ah kalengfan hen fasor hen anchichay tapen hen ahentagucha. Waman ah Jesus, an namenghan hen nanginchatonana hen inchatonna an Apudyus way yachi hen acharna, yag narégnachi ah ing-inggana ah fayad hen egachay fasor hen aminay tatagu. 


text:
Hen anchichay tatagu way nachutokan ah kangatowanay pachi ah matorachan hen orchin Moses wat ancha yanggay an tatagu way menangfasor. Ngém angkay na-awni way looh nan-anchar hen anchi orchin, wachan ensapatan Apudyus way chutokana ah kangatowanay pachi way yachin anàna paat, yag hiya, ammag poros chi fasfasorna ah ing-inggana.<pb/>


text:
Hen pontos hen amin antoy chani aryénat wacha hen mannanayun way kangatowanay pachitaaw way hiyah Jesu Cristu way arontaaw an Apudyus. Yag hiya, nìtutùchu way cha mètoray an Apudyus ad uchu way kangatowanay Are. 


text:
Yag hen anchi mansérfiyan Jesu Cristu ah kangatowanay pachi, wat hen anchi ustoy faréy Apudyus ad uchu way ah Apudyus paat hen nanga-amma way achi kaman hen anchi Templon antoy lota way tatagu hen nangamma. 


text:
<pb/>Hen fiyang hen anchi kangatowanay pachi an chitaaw way Judio wat napiyar way mangehnga hen heno way michaton an Apudyus ya hen aminay midchat an hiya. Yag pachongna agé an Jesus, te gapo ta hiya hen anchi kangatowanay pachitaaw wat kapeletan way masapor wacha agé hen ichatonna an Apudyus. 


text:
Manowat te non an umat yag wachah Jesus hen antoy lota ad uwanat achi tot-owa mafalin way mampachi te wachacha chillu hen looh napiyar way mampachi hen antoy lota way cha manginchaton hen anchichay inyurchin Moses way michaton an Apudyus. 


text:
Ngém chicha, an yanggay ammag pani hen amin anchichay chacha ammaan way an agé kaman à-ahon hen anchi katot-owaan way wacha ad uchu way iggaw paat Apudyus. Te kaman hen anchi torcha way enammaan Moses ah fumaryan koma Apudyusat kaman à-aho agéchi hen anchi tot-oway faréy Apudyus ad uchu, te hen tég-angay manà-achan Moses an nadchi, imfagan Apudyus an hiya way mangaliyén, “I-illam ta aminay ammaamat torachém paat hen itchuran hen anchi katot-owaan way empàilà an hea hen kawad-am hen anchi filig.” 


text:
Ngém ad uwan, napatpateg hen chan pachiyan Jesus no hen nampachiyan hen anchichay namangpango, te ah Jesus hen aron hen anchi faru way torag Apudyus hen anchichay tataguna. Ya napatpateg chillu hen anchi faru way torag Apudyus no hen anchi pés-éy toragna, te kaskasen hen kaenammay hen empostana hen anchi faru way torag. 


text:
<pb/>Hamham-ényu ngén, te non an umat yag nannarégna hen anchi pés-éy entorag Apudyus ah kahara-antaaw, wat achi koma masapor hen kasen toragna. 


text:
Ngém ah katot-owana, gapo ta innilan Apudyus hen kakenapsot hen tatagu way achicha makasorot hen anchi orchin way pés-éy netorag, wat yachi hen nangimfag-ana way mangaliyén,<pb/>“Umchah hen ag-agaw way haénay Apudyus, etorag-o hen faru way torag hen ganà Juda ya hen anchichay tapena way ganà Israel ah mangakseptarà an chicha. 


text:
Yag hen yachiy kasen-o etorag, achi kaman hen anchi pés-éy entorag-o hen anchichay anap-ocha ad namenghan hen nangenlayawà an chicha ad Egipto. Te hen hiyachi, anchag iggay soroton hen anchi entorag-o, wat an-o agég nanchùgan chicha. 


text:
Wat yato hen anchi faru way planò way etorag-o hen anchichay ganà Israel way no ah tapen chi ag-agaw wat an-og imumura hen tugun-o ah hamhamàcha ta anchag an lomaylayad way manga-abfurot. Yag no hiyachiyat haén hen man-apudyuscha ya chicha agé hen mantatagù. 


text:
Yag hen hiyachiy tempo, achi masapor way wachay ihah manudtuchu hen iha ya manugun an hiya ah mangammuwana an haén way Apudyus, te uray hen anchi kafafaan way tatagu inggana hen kangatowanat a-ammucha amin haén. 


text:
Yag hen hiyachiy tempo agé, pakawanê hen aminay fasorcha way achì un-unongon hen anchichay laweng way enammaancha.” Yaha hen enalen Apudyus. 


text:
Wat hen anchi nangimfag-ana hen anchi ekatnéén “faru way etoragna,” yachi hen naméppégana hen anchi pés-éy entoragna te narpas hen kausarana. Yag innilataaw met agé way heno way narpas hen kausaranaat ammag miwalin ah ing-inggana.<pb/>


text:
Hen anchi pés-éy torag Apudyus way yachin anchi orchin way ensorat Moses, wachacha hen liglamenton hen manayawan hen tatagu an hiya, ya wacha agé hen enammaancha way faréy ah manchayawancha. 


text:
Yag hen hiyachiy faréyat, torcha way chuwa hen kowartona. Yag hen anchi pés-éy kowarto, yachin ngenadnancha ah “Machachayaw way Kowarto”. Yag hen ininggaw an nadchiyat hen anchi helaw ya anat hen anchi lamesa-an way cha mepatpatngan hen anchi tenapay way michaton an Apudyus. Yag wacha agé hen kortena hen hawangna. 


text:
Yag umat agé hen anchi meagwa way kowarto, te wacha agé hen kortenan hen anchi hawangna. Yag yachi hen anchi kowarto way ngenadnancha ah “Kachachayawan way Kowarton Apudyus”. 


text:
Yag hen ininggaw hen hiyachiy kowarto wat hen anchi chacha mangmanghéfan hen fangfangru way na-ammaan ah faletò. Yag wacha agé hen anchi kason way nagétpan ah faletò way ekatchéén, “Faréy hen Torag” way yachi agé hen niniggaan hen anchi fanga way faletò way natarwan hen anchi ma-an way manna way yachin enan hen anchichay ganà Israel hen kawad-ancha hen anchi chanak. Yag wacha agé hen anchi hor-od Aaron way ammag tummufu hen natatagguwana, ya anat agé hen anchi chuway tépà way nesosollatan hen anchi inyurchin Apudyus. Chichaha hen ininggaw hen anchi kason. 


text:
Yag hen anchi uhun agé hen kason, wachan chuway tenaggutaggu way ekatchéén Cherubim way chichachi hen kail-an hen kachayawan Apudyus. Yag nafifitfit agé hen payàcha way penapayyongancha hen uhun hen anchi kason way yachi hen ekatchéén manga-anan Apudyus hen fasor, te yachi hen cha mepàpa-an hen chara ah kalengfan hen fasor hen tatagu. Ngém faén cha nadchi hen esoplekar-o ad uwan. 


text:
<pb/>Wat yachi hen napanohan hen aminay egad way wachan anchi faréy way manayawan hen tatagu an Apudyus. Ngém an yanggay hen anchi pés-éy kowarto hen cha aya-ayan hen anchichay papachi ah kafigafigat way i mangamma hen fiyangcha. 


text:
Te maid makaghép hen anchi pegwan hen kowarto no achi yanggay hen anchi kangatowanay pachi. Ya an agé yanggay ammag mamenghan hen makatawén hen hénggépana. Yag achi agé mafalin way ammag hénggép no maid ighépna ah chara ah ichatonna an Apudyus ah kalengfan hen fasorna ya anat agé hen fasor hen anchichay ahentaguna way cha-an mangenlasin hen fummasorancha. 


text:
Wat amin hen anchichay cha mekamkaman, an yanggay ammag panpani way cha usarén hen Espiritun Apudyus way mangemparawag an chitaaw way gapon anchi pés-éy kowarto ya hen anchichay liglamentona, wat achi mafalin way ammag mèsango hen farangnay tatagu an Apudyus. 


text:
Wat amin cha nadchi way nekamkaman, wachan itudtuchuna an chitaaw ad uwan way hen laychénay aryénat, uray no kamana hen a-animar way ehngan hen anchi manayaw an Apudyus, ya uray no heno way ichatonna an hiyaat ammag achi chillu ummat chachi ah kacharosan hen fasorna ah omammayan hen hamhamàna. 


text:
Te amin chachi way cha ma-ammaan ah manayawancha an Apudyus wat nampatingga yanggay hen antoy achar hen antoy lota, te mepanggép hen ma-an yanggay ya hen mainum ya anat hen anchichay karasey ekaman way mangurah hen aggarémhéén Apudyus. Ngém tàén, masapor masosorotcha amin chillu ingganah sokatan Apudyus ah safali way masorot way hiyah Jesu Cristu. 


text:
<pb/>Yag ad uwan, umma-ale tot-owa ah Cristu way kangatowan way pachi way arontaaw an Apudyus, wat hiya hen nangempafùnag hen anchi mas am-ammay way katorongantaaw. Te hiya, hinénggép paat hen anchi tot-oway faréy Apudyus ad uchu way mangamma hen kenafiyang hen pachi, yag wadwadcha paatchi no hen anchi hénggépan hen torcha hen antoy lota way an yanggay tatagu hen nangamma. 


text:
Yag hen enkaman Jesu Cristu wat an yanggay ammag namengpenghan way hinggépna hen anchi “Kachachayawan way Kowarton Apudyus” ad uchu. Yag hen inyéyna an Apudyus way ina inchaton, wat faén charan chi gancheng ya faka, te hen charana paat way yachi hen imfayadna hen fasortaaw, wat narégnachi ah kahara-antaaw ah ing-inggana. 


text:
Wat hamham-éntaaw ngén hen kenapateg hen anchi na-ammaan. Te hen intudtuchun hen orchin, wat no napanyaw hen tatagu an Apudyus, masapor epapchitna hen gancheng ono faka no achina an epaghéb hen ubfu. Yag no iwagsè hen anchi pachi hen charan nadchi hen anchi tagu ono anna an ehapowà hen yachiy chapor an hiya, wat yachi hen kacharosan hen napanyawana an Apudyus. 


text:
Wat no oma-annig hen charan hen animar ah manaros hen napanyawan hen achar, ay ammoh achi kaskasen hen kafaelan hen charan Cristu way manga-an hen fasortaaw. Te ah Cristu way maid fasfasorna ya gapon torong hen anchi mannanayun way Espiritun Apudyusat, inidchatna hen acharna way michaton an Apudyus ah fayad hen fasortaaw ah kacharosan hen hamhamàtaaw, ta ammay hen mansérfiyantaaw an Apudyus way natattagu ah ing-inggana. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, ah Cristu hen aron hen anchi faru way torag Apudyus hen tatagu ta amin hen anchichay namfalinén Apudyus ah a-anàna, wat mafalin awaténcha hen anchichay mannanayun way empopostana. Yag maid kasen mangawatancha an cha nadchi no achi yanggay gapo ta wacha hen natéy ah kacharosan hen fasorcha hen nanlabsengancha hen anchi pés-éy torag. 


text:
<pb/>Wat ta epanì hen tawid, te non an umat yag wachay tagu ah mepatawid hen kok-owana, wat masapor wacha unna hen manot-owaan way natéy tot-owa hen anchi nangenkok-owa yag anat miwaras. 


text:
Te hen anchi torag mepanggép hen mepatawid, achi man-anchar ingganah matéy hen anchi nangenkok-owa yag anat man-anchar. 


text:
Yag kaman agéhchi hen anchi pés-éy torag Apudyus way yachin anchi orchin, te achi agé man-ancharchi ingganah wachay chara ah manot-owaan way wacha hen natéy. 


text:
Te ilanyu ngén agé hen nekaman hen pés-éyna, te empaka-awat Moses hen amin anchichay orchin Apudyus hen anchichay tatagu way ganà Israel. Yachi yag annaat chanman hen charan hen anchichay faka way nepapchit yag inwagsèna hen anchi libnu way nesosollatan hen anchichay orchin ya anat agé hen amin anchichay tatagu. Yag hen enkamanna, empa-atna hen anchi chittakan way chotchot hen karnero hen anchi charoh way ekatchéén hisop, yag annaat esawsaw hen anchi nachanman way chara yag inwagsèna. 


text:
Yag hen chana manginwagsean, chana agé ekatén, “Hen antoy chara hen matot-owaan hen anchi torag Apudyus way inyurchinna way masapor sorotontaaw paat.” 


text:
Yachi yag anat agé wagsean Moses ah chara hen anchi torcha way faréy way chacha manayawan an Apudyus, ya anat agé hen aminay lamentana way cha mausar hen manchayawancha. 


text:
Te hen nesosorat chillu hen anchi orchin, imfagana way magat aminay egad wat achi macharosan an Apudyus no achi machar-an, te hen chara yanggay hen manaros hen karaweng hen egad an Apudyus. Yag maid agé mapakawan ah fasor no maid mifùfù ah chara ah kacharosana. Hen nichatonan Jesu Cristu hen kacharosan hen fasor 


text:
<pb/>Amin hen anchichay mausar hen manayawan an Apudyus hen antoy lotaat kamancha yanggay an à-ahon hen anchi katot-owaan way wacha ad uchu. Yag hen anchichay nawagsean ah charan hen animar way nichaton an Apudyus, wat ah kacharosan hen napanyawancha an hiya. Ngém hen anchichay katot-owaan way wachad uchu, achi ummat hen charan hen animar te masapor hen charan paat hen anchi napatpateg way chaton. 


text:
Wat hiyachi, faén hen anchi torcha hen antoy lota way enammaan hen tatagu hen hinggép Cristu te hen hinggépna paatat hen anchi katot-owaan ad uchu way iggaw paat Apudyus te hen anto chilluy na-ammaan ad uwanat an yanggay an à-ahon hen anchi katot-owaan ad uchu. Yag ah Cristu, wawà-acha agéhchi ad uwan hen sangwanan Apudyus ah katorongantaaw amin. 


text:
Wat hiya, faén kaman hen anchi kangatowanay pachi hen antoy lota way ammag tenawén way ighépna hen charan hen animar hen anchi Kachachayawan way Kowarton Apudyus. Te ah Cristu, achi ammag kankanayén hen chana minchatochatonan hen charana. 


text:
Te non an yachi way ammag tenawén hen manginchatonana hen charana, wat masapor kankanayén agé hen matéyana way nanepod hen na-ammaan hen antoy lota. Ngém faén metchi hen nekaman, te hen nekaman, egad tég-angay hen anongoh hen tempo yag anat umale ah Cristu hen antoy lota way nanginchaton hen acharna paat an Apudyus ah mamayadna hen fasor hen katagutagu ah ing-inggana ya achi kasen mepegpegwachi. 


text:
Te kaman an chitaaw way tatagu, te nifafagga way ihaihéén ammag mamenghan yanggay hen matéyana yag anat mauwis. 


text:
Wat kaman agé an Cristu, te ammag namenghan agé hen natéyana ah kacharosan hen fasor hen katagutagu. Yag no kasen umale, faén agé mepanggép hen fasor hen ina asekasowén, te umale way mangara paat hen anchichay mamannéd an hiya.<pb/>


text:
Hen anchi orchin Moses, an yanggay panpanichi way kaman à-ahon hen anchi am-ammay way katot-owaan way cha-an mepachah hen hiyachi. Te ah matorachan hen anchi orchinat ammag tenawén way cha mepegwapegwa hen michatonan hen animar an Apudyus. Ngém ammag achi chillu ummatchi ah manga-an hen fasor hen anchichay cha manayaw an hiya. 


text:
Te non an umat way érégnachi ah maka-anan tot-owa hen fasor hen anchichay cha manayaw an hiyaat achi koma masapor way ammag cha mepegwapegwa hen manchatonancha te mapnek koma hen hamhamàcha way napakawancha, yag nongham komachi ah chacha ichatochaton. 


text:
Ngém ah katot-owana, achi ka-anén nadchi hen fasorcha, te hen anchichay chacha ichaton an Apudyusat, anna yanggay an cha epahmapahmà hen anchag cha fumasofasoran ah katawétawén. 


text:
<pb/>Wat hiyachi hen nangimfag-an Cristu an Apudyus hen tég-angayna aliyan hen antoy lota way mangaliyén,<pb/>“Faén hen anchichay a-animar way cha michatochaton an hea hen cham anapén, ya kaman agé hen anchichay tapena way chacha idchaidchat. Wat yachi hen namalinam an haén ah tagu ta wachay mannarégna ah michaton an hea. 


text:
Te achia tot-owa mapnek hen anchichay a-animar way chacha gébhégébhén ya hen anchichay tapena way cha michatochaton ah kalengfan hen fasor. 


text:
Wat antoyanà, Apudyus way mamparang way mangamma hen kapnekam te yaha chillu hen nesosorat ad namenghan hen anchi orchinno way mepanggép an haén.” 


text:
Yachi hen enalen Cristu an Apudyus way faén anchichay cha mehnga way a-animar ya hen anchichay tapena way cha michaton an hiya hen chana anapén, ya faén agé anchichay chacha gébhén hen mapnekana, ya uray hen anchichay tapen hen cha ma-ammaan ah kalengfan hen fasor. Yachin inyalen Jesus, tàén chichachi hen niyurchin way masapor ma-ammaan. 


text:
Wat yachi hen nangaryan Jesusén, “Antoyanà Apudyus way mamparang way mangamma hen kapnekam.” Yag yachi agé hen nanginwalinan Apudyus hen amin anchichay pés-éy niyurchin way mepanggép hen michaton an hiya yag ensokatna hen michatonan Cristu paat. 


text:
Yag gapo ta enammaan Jesu Cristu hen anchi laychén Apudyus ah kapnekana, wat yachi agé hen naka-anan hen fasortaaw, te hen anchi namengpenghan way nanginchatonana hen acharna, wat nannarégnachi ah egachay katagutagu ah ing-inggana way achi kasen mepegpegwa. 


text:
<pb/>Amin hen anchichay papachi way chan sérfi hen orchin, ammag enag-agaw way hiyahiya hen chacha amma-ammaan way chacha epegwapegwa way cha manginchatochaton hen animar an Apudyus. Ngém ammag achi chillu mafalin way ka-anén cha nadchi hen fasor hen tatagu. 


text:
Waman ah Cristu, an yanggay ammag namenghan hen nanginchatonana hen acharna an Apudyus ah fayad hen fasor, yag nannarégnachi ah ing-inggana. Yachi yag anat tumùchu hen pachawanan Apudyus ah machayawana 


text:
Wat gapon anchi an ihà-an way inchaton Jesu Cristu way acharna, wat ammag maid fasfasortaaw an Apudyus ah ing-inggana, amintaaw way nacharosan hen fasorna gapon ommafurotantaaw an hiya. 


text:
<pb/>Yag hen Espiritun Apudyus agéat, chana tàchégan hen kenatot-owan nadchi, te hen anchi nesosorat way enalena, ekatnéén,<pb/> 


text:
“Wat yato hen anchi faru way torag-o hen anchichay ganà Israel way ah tapen chi ag-agaw, wat an-og imumura hen tugun-o ah hamhamàcha ta anchag an lomaylayad way manga-abfurot.” 


text:
Yag annaat agé etoroy way mangaliyén,<pb/>“Yag an-o agég aliw-an hen anchichay fasorcha way achì un-unongon hen anchichay laweng way enammaancha.” 


text:
Wat no yachi hen ekaman Apudyus way mamakawan hen fasor wat ammag maid tot-owa kasen masapor ah michaton an hiya ah kaka-anancha te nanarpas amin. Tomorodtaaw way manhagong an Apudyus 


text:
<pb/>Wat hiyachi, sosnod, gapo hen natéyan Jesus way nifùfù hen charana, wat kaman paat mafalin hénggéptaaw ad uwan hen anchi Kachachayawan way Kowarton Apudyus way mètagépfar an hiya. 


text:
Mafalinchi te hen anchi natéyan Jesu Cristu hen kaman nangissay hen anchi nanohorchà hen hénggépan hen iggaw paat Apudyus. Wat hiya hen anchi faru way màwa way éméy an Apudyus ah mètaguwan an hiya ah ing-inggana. 


text:
Wat hiyachi, antaaw yanggay ammag manchachakposon hen hamhamàtaaw an Apudyus way ammag maid sensenang ah hamhamà ya maid agé chuwachuwan hen anchi chinartaaw an hiya. Te sigurachu way chinarosan Jesus hen amin anchichay laweng way nimumura an chitaaw way kaman paat nawagseantaaw hen charan Jesus yag nau-ullahantaaw agé hen anchi nacharos way chanum. 


text:
Wat antaaw yanggay ammag é-égnanan hen anchi chataaw namnaméén an Apudyus way maid manchuwachuwaan chi hamhamà, te ah Apudyus, natatallek way mangamma hen aminay empostana. 


text:
Yag antaaw agég anapén hen ekamantaaw way mangempa-am-améd hen manlaychan hen ihaiha hen ifana, ya ta man-ahepennas-ém agé hen hamhamàtaaw amin way mangamma hen ammay. 


text:
Ya achitaaw agég etagtagay way cha mìyamoamong way manayaw an Apudyus way achi kaman hen cha ekaman hen tapena. Ta hen ekamantaawat, antaaw an man-ahetinnugun ah sém-éman hen afurottaaw, kaskasen te innilataaw way cha homag-én tot-owa hen mamfangchan Apotaaw way Jesu Cristu. 


text:
<pb/>Ngém ar-arwachanyu, te no mag-ay wachay tagu ah na-awatana hen anchi katot-owaan ah kahara-ana, yag anna chillug gagar-én way fumasor, wat maid angkay kasen michaton ah kaka-anan hen anchi fasorna. 


text:
Yag maid agé kasenna cha hadhadchén no faén yanggay hen anchi aggaégyat way manusaan Apudyus an hiya te an etongon Apudyus hen anchichay aminay komontara an hiya hen anchi aggaégyat way apoy. 


text:
Wat hamham-éntaaw ngén, te hen anchi tagu way nanlabseng hen orchin Moses, no wachay toro ono chuwa ah mangistigu hen nanlabsengana, wat ammag achi mapasinsiya te ammag mepapchit yanggay way mepapchit. 


text:
Wat ay achi kaskasen hen chusan hen anchi tagu way annag an elayosan hen anchi anà paat Apudyus ya annag an man-ay-ayaman hen charana way yachi met hen tommot-owaan hen anchi faru way torag Apudyus ah fayad hen fasor hen katagutagu. Yag anna agég an cha insortuwén hen anchi Espiritun Apudyus way cha mangempaka-awat mepanggép hen ség-ang Apudyus an chitaaw. Wat kaskasen hen chusan nadchi, 


text:
te ammoh aggailataaw hen wacha an Apudyus way ekatnéén, “Haén hen fumarés, wat chuséê amin hen anchichay cha mangamma hen laweng.” Yag wacha agé hen ihay nesosorat way ekatnéén, “Ah Apudyusat uwiséna hen tataguna.” 


text:
Wat ammag aggaégyat way térén tot-owa hen anchi tagu way manlak-am hen chusan hen anchi natattagu way Apudyus. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, achiyu koma ar-aliw-an hen enkamanyu hen anchi lugrugin hen ommafurotanyu, te yachi way nahelawan hen hamhamàyu, wat anyug ena-annohan hen pararo way ligat yag iggay-ayu agé na-ab-afà, 


text:
tàén no hen-a-argawanén ininsorto chàyu ya penap-aligatan chàyu hen sangwanan hen chuaray tatagu. Yag uray no faén chàyu paat hen napaligatan, an-ayu chillug nìligat hen anchichay ifayu way napaligatan. 


text:
Yag chayu agé kena-asiyan hen anchichay ifayu way nifafarud. Yag hen nangop-opancha hen kok-owayu, an-ayu chillug laylayad. Oo, te innilayu way wacha chillu hen napatpateg way kok-owayu ad uchu way ammag mannanayun ya maid agé paat makapréh. 


text:
Wat hiyachi hen achiyu koma ngomayngay-an ad uwan gapon ligat, te chakar hen gunggunéényu no anyu yanggay ammag epapate. 


text:
Ya masapor koma agé chakar hen anohyu ta ammaanyu yanggay hen laychén Apudyus ah mangar-anyu hen empopostana an chitaaw. 


text:
Te wacha chillu hen nesosorat way alena way ekatnéén,<pb/>“Achi mafayagat umale hen anchi hahadchényu, te umale way umale ya achina agé iyaw-awni hen umaliyana. 


text:
Ya hen anchichay nacharosan hen fasorcha gapon chacha omafurotan, wat chicha hen mètagu an haén. Ngém no wachay manchu-ug an haénat maid layad-o an hiya.” 


text:
Ngém chitaaw, faéntaaw kaman hen anchichay tapena way chachan chùgan ah Apudyus way ancha yanggay ammag metap-ar, te chitaaw, antaaw é-égnanan hen afurottaaw ah kahara-antaaw.<pb/>


text:
Wat nokay hen laychén hen anchi ale way afurot way aryén. Hen laychén hen afurot way aryénat sigsigurachuwéntaaw way mangawat hen anchichay chataaw namnaméén. Te sigurachutaaw mepanggép hen aminay imfagan Apudyus way uray achi makaila hen mata. 


text:
Te kaman hen anchichay tatagu ad namenghan way gapo hen afurotchaat yachi hen nangammayan Apudyus an chicha. 


text:
<pb/>Yag chitaaw agé, gapo hen chataaw mangafurotan hen kenatot-owan hen enalen Apudyus wat na-awatantaaw way ammag nan-ale ah Apudyus yag narmuwat amin hen egachay wacha. Wat aminay maila, narpocha amin hen anchichay achi maila. 


text:
<pb/>Ah Abel ad namenghan, ammag gapon afurotnaat nenènong hen inchatonna an Apudyus way faén kaman hen enkaman anchi sonodna way Cain. Yag gapo agé hen hiyachiy afurotna, yachi hen nangimfilangan Apudyus an hiya ah ammayay tagu way hen nail-anaat hen nangafunan Apudyus hen anchi inchatonna. Wat uray ta natéy ah Abel wat chakar chillu hen chana itudtuchu an chitaaw ad uwan. 


text:
<pb/>Yag kaman agén Enoc, te gapo agé hen afurotnaat ammag innaran Apudyus hiya ad uchu way natattagu. Yag uray enanap hen tatagu hiya, maid chillu inchahancha te an innaran Apudyus. Yag nesosorat agé mepanggép an Enoc way hen anchi cha-an mangar-an Apudyus an hiyaat anna paat ammag emparaylayad ah Apudyus. 


text:
Yag ah katot-owana, achi mafalin way eparaylayad hen uray henoy tagu ah Apudyus no maid afurotna. Te hen anchi manlayad way metape an Apudyus, masapor afurotona paat way wacha tot-owah Apudyus, ya afurotona agé way epaka-ammun Apudyus hen kena-apudyusna an hiya. 


text:
<pb/>Yag umat agéh Noe, te gapon afurotnaat penapannaagéna hen anchi imfagan Apudyus mepanggép hen mepasamak ah tapen chi ag-agaw way yachi hen maid tagu ah nangi-ila. Wat yachi hen nangafurotana an Apudyus yag enammaana hen anchi papor ah nahara-ancha way himfafaryan. Yag gapon anchi afurotna, yachi hen nangimfilangan Apudyus an hiyah maid fasorna, yag yachi agé hen nail-an hen machusaan hen anchichay ahentaguna te maid afurotcha. 


text:
<pb/>Yag ah Abraham agé hen iha way gapo yanggay hen afurotnaat annag enammaan hen imfagan Apudyus an hiya way i fummabréy hen safali way lota way ekat Apudyusén epatawidna an hiya. Wat ammag lummigwat way maid innilana no heno hen torongona. 


text:
Yag angkay inumchah hen anchi lota, wat gapon afurotna, annag entàén way an lawag kommampo way kaman funag way achi kaman hen ekaman koma hen anchi ustoy nangenlota. Yag kaman agéhchi hen nekaman an anàna way Isaac ya uray ah apona way Jacob way tàén netatappecha amin hen anchi empostan Apudyus, wat hehennédcha chillu amin hen mangempatawichan Apudyus hen anchi empostana way epatawidna an chicha. 


text:
Te ah Abraham, nenamnamana chillu way fumabréy hen anchi mannanayun way fabréy way ammag nemamad hen na-ammaana way ah Apudyus paat hen nangamma. 


text:
<pb/>Yag gapo agé hen afurot Abraham wat ummanàcha chillu way hen-ahawa an Sara, te tàén ammag narakay ah Abraham ya naméppég ah Sara, wat an chillug nanchinlan Abraham ah Apudyus way mangamma hen imfagana. 


text:
Wat hiyachi, tàén tég-angay matéy ah Abraham ah kenarakayna, hiya chillu hen nangingganà hen ammag chuaray tatagu way ammag maid makafilang, te kaman hen kachuar hen taraw ad uchu ono hen kachuar hen gahar ah fayfay. 


text:
<pb/>Wat amin cha nadchiy tatagu, nan-atéycha amin way iggaycha ilan hen tommot-owaan hen anchichay empostan Apudyus hen natatagguwancha. Ngém iggaycha chillu iyang-anggayan hen afurotcha, te iné-égnanancha way ichahancha chillu ah tapen chi ag-agaw. Yag ancha agég enafunan way ancha yanggay ammag kaman funag hen antoy lota, te faén chilluhto hen ustoy iggawancha. 


text:
Ya umat agé hen aminay tatagu way mangafun way ancha yanggay ammag funag hen antoy lotaat yachin mangenlawagancha way wacha agé hen safaliy ayancha way napatpateg no ahto way yachi hen chacha namnaméén ah fumabréyancha. 


text:
Te non an umat yag hen anchi fabréy way tenaynan cha Abraham hen ekatchéén napatpateg, wat wacha met hen wayacha way mamfangad ahchi. 


text:
Ngém faén chilluchi hen hehemmàcha, te hen laylaychéncha paat way fumabréyan wat hen anchi am-ammay way fabréy way wacha ad uchu. Yag gapo ta yachi hen hamhamàcha, achi agé mafiinan ah Apudyus way ma-awagan ah Apudyuscha, te pakay enammaana hen fabréy ad uchu ah iggawancha nò. 


text:
Ah Abraham, empopostan Apudyus an hiya way paganaéna hiya gapon anchi ihà-anay anàna way ah Isaac. Ngém angkay na-awni hen namachasan Apudyus an hiya, wat gapo yanggay hen afurotnaat iggay omad-achi way mamchit hen yachiy ihà-an way anàna ah ichatonna an Apudyus, tàén hiya hen empostan Apudyus ah engwan hen ganàna. 


text:
Te ena-abfurot Abraham way kafaelan Apudyus way mangempauchi an Isaac, uray matéy. Yag kaman paat tot-owa empauchin Apudyus ah Isaac hen natéy, te hen hamhamà Abrahamat matéy way matéy hen anchi anàna, te maid met kasen ayan hen anchi fangid way mamchitna. 


text:
<pb/>Yag umat agé ah Isaac, te gapon afurotna way ammaan paat Apudyus hen imfagana, wat binindisyunana hen a-anàna way cha Jacob an Esau, yag imfagana way wachan idchat Apudyus an chicha ah tapen chi ag-agaw. 


text:
<pb/>Yag umat agé hen afurot Jacob, te hen anchi tég-angayna matéyan, tommàchég way pommapaud hen anchi hor-odna way manayaw an Apudyus, yag gapo ta enafurotna way tot-owa paat hen enalen Apudyusat, binindisyunana agé hen anchi chuway apona way anà Jose hen nangimfag-ana hen mekaman an chicha. 


text:
<pb/>Yag kaman agé hen afurot Jose, te annag enafurot way ammaan Apudyus hen aminay imfagana, wat hen anchi tég-angayna matéyan, yachin nangimfag-ana hen anchichay sosnodna way ganà Israel way umchah hen tempo way mangenlayawan Apudyus hen ganàcha ad Egipto. Yag annaat ifaga agé way no umchahchi way tempo, masapor etàtaencha agé hen anchi tongarna ta milufù hen anchi lota way ayancha. 


text:
<pb/>Yag gapo agé hen afurot hen anchichay chinàcha-ar Moses wat anchag entorod way i mangentaro hen anchi anat niyanà way anàcha ah unig hen toroy furan way ammag maid ég-égyatcha hen anchi inyurchin Are, te innilacha way ammag ammay hen anchi onga. 


text:
<pb/>Yag umat agé hen anchi afurot Moses, te hen chummakrana, wat annag enachi way mangina hen anchi anà arey Faraon. 


text:
Te penatpategna hen metapyana hen anchichay sosnodna way tatagun Apudyus way uray mìligat an chicha, no hen anchi mèlamram-ayana ah faréy Are way maid afurotcha, te hen kaginanas cha nadchiyat an yanggay hen-aketan. 


text:
Te hen ekat Moses, pawadwad-éna hen uray an maustan gapon namnamana hen anchi empopostan Apudyus way epalena no hen mangen-awaana hen uray egachay kafinaknang ad Egipto. Te hen hehemmà Moses chillu wat hen anchi epagunggunan Apudyus ah tapen chi ag-agaw. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, gapon afurot Moses, ammag lommayaw ad Egipto way iggayna ég-égyatan hen aningarngar hen anchi are. Yag uray ammag naligat, annag empapate chillu te kaman paat i-illana yanggay hen anchi achi maila way hiyah Apudyus. 


text:
Yag gapo agé ta ena-abfurotna hen imfagan Apudyus, wat intudtuchuna hen anchichay sosnodna way pàpa-ancha hen anchi hawang hen fafaréycha ah charan hen karnero, ta no umale hen anchi anghel way mamchit hen pangon chi a-anà ad Egipto, wat lawhana hen anchichay faréy way napàpa-an ah chara ta maid matéy an chicha way ganà Israel. 


text:
<pb/>Yag gapo agé hen afurot hen anchichay ganà Israelat ginchangcha hen anchi fayfay way nangadnan ah “Chittakan” way ammag nan-agwa hen anchi chanum yag chinarancha hen anchi gawana way ammag at-attér-ag. Waman hen anchichay cha manégchég an chicha way iyEgipto, anchag naofor amin te ammag kasen nan-umot hen anchi chanum hen chacha gumchangan. 


text:
<pb/>Yag umat agé hen anchichay i nangufat hen fabréy ad Jerico, te gapo agé yanggay hen afurotchaat ammag neorob hen anchi topeng way hichil hen yachiy fabréy hen anchi ma-apitu way ag-agaw hen nanliwahan hen anchichay ganà Israel. 


text:
Yag gapo agé hen afurot Rahab way pota hen hiyachiy fabréyat, iggay mepapchit hen napchitan hen anchichay kailiyana way iggay omafurot. Te hiya, annag tenorongan hen anchichay hennag Moses way i mane-em hen yachiy fabréy. 


text:
<pb/>Narégna ménatchi ah ma-awatanyu mepanggép hen afurot, te ammoh laso no haphapetê hen afurot hen anchichay tapena way kaman an cha Gideon an Barak, ya ah Samson yah Jefte, ah David yah Samuel ya anat agé hen anchichay profeta. 


text:
Te chicha, gapon afurotchaat anchag enafà hen aminay ginufatcha. Yag wacha agé hen tapena way gapo ta nalilimpiyu hen enkamancha, wat enawatcha hen empostan Apudyus. Yag hen tapena agé, gapon afurotchaat ammag iggay nata-ang hen tapà hen anchichay aggaégyat way layun way mangissa an chicha. 


text:
Yag hen tapena agé, iggaycha ma-at-atongan hen netongowancha hen anchi pararo way apoy. Ya umat agé hen tapena way ammag gapon afurotcha an Apudyusat anchag inlisiyan hen mepapchitancha. Yag wachacha agé hen tapena way tàén nakapsotcha, anchag na-adchan ah kenaorhe. Yag wachacha agé hen ammag tommorod way mìgufat. Ya hen tapena, anchag chinégchég hen kasorchasorchachun hen anchichay kafusorcha. 


text:
Yag gapo agé hen afurot hen tapenay inin-ina wat wacha hen nepauchi way ahimfafaryancha way natéy. Na-ammaan amin chachi gapon afurotcha an Apudyus. Manowat te wachacha agé hen tapena way gapon afurotcha, wat napàpàgangcha ingganah natéyancha, te anchag achi manchùgan ah Apudyus way uray yachi hen milufusancha non an umat, te ancha chillug nanchinlan hen mepauchiyancha way mètagu an Apudyus. 


text:
Wachacha hen tapena agé way gapo chillu hen afurotcha, wat magénén nasénsénacha ya nahaprahapratancha, ya wachacha agé hen ammag nakawachan yag imfarudcha. 


text:
Ya maid agé achicha inyatéy gapon afurotcha, te wacha hen nafunfuntò, ya wachacha agé hen ammag naragachi way magénén nan-agwa hen acharcha ya wachacha agé hen nafàfà-ag. Yag hen tapena, anchag pummubli way térén gapon afurotcha way an yanggay gadchang chi gancheng ono karnero hen inlumfongcha, te ammag korang chi egad an chicha. Yag ammag pararo agé hen napaligatancha ya nèmehancha. 


text:
Ya wachacha agé hen ammag neparyaw hen fabréycha wat ancha lawag cha i man-atta-attagaw ah filig ya hen katakatakap way fumaréy hen liyang. Yachi hen nekaman hen anchichay ommafurot an Apudyus way ah mangi-ilan hen anchichay achi omafurotat ammag maid sérficha. Ngém ah katot-owana way ah mangi-ilan Apudyusat ammag achi ummat hen ka-a-ammayan hen antoy lota ah midchat an chicha. 


text:
<pb/>Amin cha nadchiy tatagu ad namenghan, wat ammag nanhemamag hen afurotcha. Ngém uray no yachih nekaman, cha-an chillu mepachah an chicha hen anchi empopostan Apudyus way idchatna. 


text:
Te loohna hemhemmà hen mas am-ammay way mekaman an chitaaw way tatagu ad uwan, wat yachi hen ammag mamannéchan hen anchichay namangpango, ta mìyawacha agé hen anchi mas am-ammay way midchat an chitaaw.<pb/>


text:
Hen anchichay chuaray tatagu way nanchinngar hen afurotcha, kamancha paat chan fub-uya hen antoy chataaw omafurotan ad uwan. Wat masapor antaaw ammag etagay hen heno way homaliwa hen afurottaaw ya umat agé hen anchichay fasor way ammag inluwam hen achar, ta antaawat an emamad way mangamma hen laychén Apudyus way kaman antaawg epapate way mètagtagtag hen tagtagtag. 


text:
Ya antaaw agég epapate way mamanmà an Jesus way hiya chillu hen pongar hen afurottaaw ya hiya agé hen kahalenonotana. Wat antaaw ammag torachén hen hamhamàna way hiya, annag enanohan hen aminay ligat way uray hen anchi afifiin way natéyana hen anchi koros, te anna paat ammag hehemmà hen anchi kahalenonotana way lomaylaychana. Yag ad uwan, nepachayaw ah Jesusanchi te wacha way tummutùchu hen pachawanan Apudyus ad uchu way mantoray. 


text:
<pb/>Wat antaaw yanggay ammag haham-én hen enkaman Jesus way nanganoh hen amin anchichay ammag pararo way laweng way enammaan hen anchichay achi omafurot an hiya, ta achitaaw ammag machismaya way manginyanggay hen afurot gapon ligat. 


text:
Wat pakay kaman paat cha-ayu ma-afà mepanggép hen ligat. Achiyu koma ar-aliw-an hen anchi intugun Apudyus hen aminay awagana ah a-anàna. Te hen imfagana ah mepas-éman hen hamhamàtaaw amin, ekatnéén,<pb/>“A-anào, papannaagényu koma hen mangamhewà an chàyu. Ya achiayu agé an ngomaya hen mandisiplinaà an chàyu. 


text:
Te haén way Apudyusat, disiplinéê hen aminay tatagu way laylaychê ah pagsaya-atancha, ya chà agé iyamhew hen ligat hen aminay namfalinê ah a-anào ta wachay mangacharancha hen usto.” 


text:
Wat sosnod, anyu yanggay ammag anohan hen ligat way cha usarén Apudyus ah kadisiplinaanyu te yachi hen mangempàila way chana iyalig chàyu ah tot-oway a-anàna, te ay ammoh wachay anà ah achi disiplinéén hen amana. 


text:
Te non an umat yag an-ayug achi cha madisiplina, wat magat faén-ayu tot-oway a-anàna yag magat agé safali hen nangen-anà an chàyu, te amin chilluy a-anà Apudyusat madisiplinacha. 


text:
Wat hamham-éntaaw ngén, te hen kachadcha-antaaw aminat, cha chitaaw disiplinéén hen chinàcha-artaaw yag chataaw met chillu rispituwén chicha. Wat ay achi kaskasen koma hen ekamantaaw way mangakseptar hen disiplinan Amataaw ad uchu ah mètaguwantaaw an hiya. 


text:
Te hen chinàcha-artaaw hen antoy lota, an hen-aketan yanggay hen nanisiplinaancha an chitaaw, te anggay hen kaen-enekkattaaw yag ah patinggan agé yanggay hen ma-awatancha way ammay. Waman ah Apudyus, hen chana manisiplinaan an chitaaw, wat ah tot-oway pagsaya-atantaaw ta mafalin mèawataaw paat hen kaenammayna. 


text:
Manowat te kaman paat faén ammay hen disiplina hen mepachahana te ammag sigab. Ngém no ma-awni, ta iyoyongyong hen anchi nadisiplinaan, wat elasinna hen kena-ammayna te ifungana hen kapanohan hen hamhamà ya hen ammay ya ustoy a-amma. Tugun ya warneng 


text:
<pb/>Wat hiyachi, sosnod, uray no kaman achiayu maka-ara hen ligatyu, anyu yanggay ammag sésêmén ya mannunuuchun hen afurotyu. 


text:
Yag epapateyu paat hen anchi usto ta hen anchichay tapena way kapkapsot hen afurotnaat, mepapegsa hen afurotcha hen mangil-ancha an chàyu way achi an mahéphép hen kakenapsotna. 


text:
<pb/>Anapényu hen patinggan hen kafaelanyu way mètempoyug hen aminay tatagu no mafalin. Ya anyu agég agawaan way mangamma hen ammayén Apudyus, te maid metape an hiya ah achi mangamma hen ammayéna. 


text:
Masapor ar-arwachanyu agé ta maid iha an chàyu ah ammag mangachi hen torong Apudyus. Ya ilanyu agé ta achiyug u-unnongon hen laweng, te hen halenonot nadchiyat ammag kaman gamot way an chumachael, yag an agég chuar hen metakorong. 


text:
Yag ilanyu agé ta maid mangidchat hen acharna hen anchi achina karébféngan way midchatan ya achina agég fafarangén hen patigén Apudyus way kaman hen enkaman Esau. Te ah Esau, annag ensokat ah ammag ihay pennangan hen anchi penakalébféngna way pango way anà. 


text:
Yag innilayu agé way hen na-awni, wat ammag amchan hen layadna way mamangad hen hiyachiy penakalébféng ah kabindisyunana an amana, ngém ammag achi mafalin, tàén magénén nankela way mangimfafawi, te ammag looh nelooh, yag achi mafalin way mepafangad hen anchi looh na-ammaan. 


text:
<pb/>Sosnod, hen manayawantaaw an Apudyusat faén aggaégyat way kaman hen nekaman hen anchichay anap-otaaw ad namenghan way hen hommag-énancha an hiya ad Sinai wat wacha hen ammag pararo way cha gumilab way apoy ya anat hen anchi helang ya ngéngét ya an agég cha fumali. 


text:
Yag nepa-ale agé hen korneta ya anat magngar hen anchi nan-ale. Yag hen anchichay anap-otaaw way nangngar hen imfagana, ammag nahéphép hen égyatcha yag chachaat mampangpanga-ase ta etagayna way mangimfaga hen anchi chana ifaga, 


text:
te achicha maka-ara hen anchi chana imfaga way mangaliyén, “Ah gapon na-apudyusan hen hiyatoy filigat heno way manchà hen yatoy lugar way tàén animarén masapor mafunfuntò ingganah matéy.” 


text:
<pb/>Ngém safali an chitaaw ad uwan te ad uwan, maid aggaégyatna hen homag-énantaaw an Apudyus ah manayawantaaw an hiya way natattagu ah ing-inggana. Te hen mepaniyanaat, kaman paat émméytaaw hen anchi filig way Sion way iggaw hen anchi faru way fabréy ad Jerusalem way wachad uchu way iggaw agé hen anchichay kalifulifu way anghel. 


text:
Yag kaman paat chataaw agé metape hen anchi lagsak way ka-amongan hen amin anchichay a-anà Apudyus way nelelesta hen ngachancha ad uchu, ya wachacha agé hen amin anchichay natéy way omma-abfurot way imfilang Apudyus ah maid fasfasorcha an hiya. Ya chataaw agé metape an Apudyus paat way hiya hen uwis hen aminay katagutagu. 


text:
Yag chataaw agé metape an Jesus way hiyan anchi aron hen anchi faru way torag Apudyus ah kahara-antaaw, te kaman paat niwagsè hen charana an chitaaw hen nanarosana hen fasortaaw. Wat ammag chakar hen entorong hen charana way achi kaman hen anchi charan Abel way an namfaga ah farésna. 


text:
<pb/>Wat anyu yanggay ammag ar-arwachan ta papannaagényu paat hen cha ifagan Apudyus ta achiyu an achiyén. Te hamham-ényu ngén hen nekaman hen anchichay anap-otaaw ad namenghan, te gapo ta iggaycha panaagén hen imfagan Moses way an yanggay ammag tatagu hen antoy lota, wat ammag chinusan Apudyus chicha. Wat ay ammoh achi kaskasen hen kachusaantaaw no achitaaw panaagén hen imfagan Apudyus paat way wachad uchu. 


text:
Te ad namenghan ahchid Sinai, ammag nanlunig hen antoy lota hen anchi nan-aryana. Ngém imfafaggana way no kasen, faén yanggay hen antoy lota hen miwagat te uray agé ad uchu. 


text:
Yag hen anchi nangaryan Apudyusén, “No kasenat miwagat hen egad,” hen laychén nadchiy aryénat anna yanggay ammag akyaén hen egachay enammaana ta metap-ar amin hen anchichay achi mannanayun ta hen anchichay mannanayun yanggay hen mehàfa way yachi yanggay hen achi mafalin way miwagat. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, antaaw yanggay ammag manyayaman an Apudyus te entatappena chitaaw hen anchi mannanayun way mantorayana way yachi hen ammag achi mafalin way miwagwagat. Ya antaaw ammag emamad hen ekamantaaw way manayaw an hiya ah mangemparaylaychantaaw an hiya ya antaaw agég iyafiin ya rispituwén hiya. 


text:
Te ah Apudyus way chataaw chayawén, wadwadcha hen ekamanna way manusa hen chusééna no hen pararo way apoy.<pb/>


text:
Masapor antaaw yanggay ammag etotoroy way mangempàila hen layadtaaw hen ifataaw way kaman hen maporportoy way masosonod. 


text:
Yag achitaaw agég ilisiyan way manmangili hen uray anchichay maid innilataaw way tatagu, te wachacha hen inummat way maid innilacha yag ammag anghelat agé peet hen chacha menangili. 


text:
Ya achitaaw agé aliw-an hen anchichay ifataaw way nifafarud, ta torongantaaw chicha way kamantaaw agé nìfafarud an chicha. Ya umat agé hen anchichay cha mapap-aligatan, antaaw agég mìligat an chicha way kaman yanggay hen achartaaw hen cha mapaligatan. 


text:
<pb/>Masapor agé iyafiinyu paat hen anah-ahaw-anyu way maid manlabrabseng hen inidchat Apudyus way lébféng yanggay hen hen-ahawa. Te ah Apudyus, chusééna way chuséén hen anchi chumagchagas ya heno way manòyong hen faén ahawana. 


text:
<pb/>Arwachanyu way arwachan ta faén ammag pelak hen agawaanyu hen antoy matatagguwanyu, ta an-ayug mamapnek koma hen anchi wà-achan chàyu. Te hen ekat Apudyus an chitaaw, ekatnéén, “Achì etagtagay chàyu, ya achì agé manchùgan chàyu.” 


text:
Wat hiyachi, sésém-ém koma hen hamhamàtaaw way mamanmà way mangaliyén,<pb/>“Ah Apudyus hen anchi manotorong an haén, wat achiyà émég-égyat ah uray heno way mepasamak.” 


text:
<pb/>Achiyu agé cha ar-aliw-an hen anchichay nangintudtuchu hen alen Apudyus an chàyu hen anchi ar-argaw, ta hamham-ényu hen halenonot hen natatagguwancha ta torachényu koma agé hen enkamancha way ommafurot. 


text:
Te ammag achi mafab-alewan ah Jesu Cristu, wat hen anchi hamhamàna hen ar-argaw, yachi agé chillu hen hamhamàna ad uwan ya umat agéh ing-inggana. 


text:
Yag ilanyu agé ta achiayu ammag cha ma-awis hen anchichay sabsafali way tudtuchu ah matengewan hen afurotyu. Ya masapor ma-awatanyu way hen mangempapegsa hen pammatetaaw wat hen torong Apudyus way faén hen anchi achi mangissaan hen mapanyaw way missa, te maid chillu tagu ah matorongan gapon nanongparana an cha nadchi. 


text:
<pb/>Wat chitaaw way cha omafurot an Jesu Cristu, innilataaw way hiya hen nichaton ah fayad hen fasortaaw. Ngém hen anchichay é-éttégna way chan sérfi hen orchin Moses, wat achicha metape an chitaaw. 


text:
Manowat te hen cha ekaman hen anchi kangatowanay pachi way manginchaton hen ichatonna an Apudyusat iyéyna hen charan nadchi hen anchi Kachachayawan way Kowarton Apudyus ta ichatonna an hiya ah kalengfan hen fasor hen tatagu. Yag hen anchi achar hen anchi inchatonna, melayaw way miyéy hen anchi lahin hen fabréy ta ahchi hen manghéfancha. 


text:
Yag ah Jesusat agé hen tommot-owaan amin cha nadchi, te inilhincha hiya hen anchi fabréy yag anchaat pédtén way yachin nifùfuan hen charana ah kacharosan hen fasor hen katagutagu. 


text:
Wat hiyachi, masapor koma agé u-unnuchuntaaw paat ah Cristu way kaman agé chataaw mì-ilhin an hiya hen anchi fabréy way melak-am agé hen namibfiinancha an hiya. 


text:
Te faén chillu hen antoy lota hen ustoy i-iggawantaaw, te chataaw yanggay namnaméén hen anchi mìfabréyantaaw an Apudyus ah pegwana. 


text:
Yag hen kaman chataaw ichatochaton an Apudyus ad uwanat hen anchi yamantaaw an hiya way ah Jesu Cristu hen gapona way yachi chillu hen ustoy ekaman hen anchi mangentatàchég an Jesus. 


text:
Yag achitaaw agé cha etagtagay way mangamma hen ammay hen ifataaw, ya masapor agé totollongantaaw hen anchichay makasapor ah torong, te chichachi way a-amma hen kaman chatontaaw an Apudyus way cha mangemparaylayad an hiya. 


text:
<pb/>Afurotonyu hen tugun hen anchichay cha mangemponponò an chàyu ya iyafiinyu agé chicha, te chicha hen piniyar Apudyus way manahallimun hen afurotyu ah pomegsaana. Yag chacha agé emamad hen chacha ekamkaman te innilacha way masapor songfatancha an Apudyus hen aminay nipiyar an chicha. Wat afurotonyu chicha ta wachay lomaylaychan hen hamhamàcha way mangamma hen fiyangcha, te no achiyu afuroton chicha ta anchag tomkar way mangamma, wat an agég chàyu hen ma-awanan ah torong. 


text:
<pb/>Etotoroyyu agé koma way cha manginluwaru an chàni te ingganad uwan, nanapnek hen hamhamàni way usto hen chani ammaan, yag maid chillu kasen laychénni way ammaan no achi yanggay hen usto. 


text:
Yag epapateyu paat agé way manginluwaru an haén ta ag-aggah koma yag umaliyà ahna way mangila an chàyu. Hen manayawan an Apudyus 


text:
Antaaw ammag chachayyawén ah Apudyus way nangempauchi an Apotaaway Jesus way hiya hen kangangatowan hen aminay kaman pastor way cha manalimun hen cha omafurot, te hiya hen nangidchat hen acharna way matéy way hen nifùfuan hen charanaat yachi hen tommot-owan hen anchi faru way torag Apudyus ah ing-inggana. Wat hen chà chawatén paat an Apudyus way pongar hen tornos, ta idchatna an chitaaw hen amin anchichay masaportaaw ah mangammaantaaw hen laychéna. Ya ta torongana agé chitaaw amin way mangamma hen mangemparaylayad an hiya way maid kasen mangempàwana hen anchi torongna no faén yanggay ah Jesu Cristu. Wat antaaw ammag chachayyawén ah Jesu Cristu ah ing-inggana. Hen anongoh way tugun 


text:
<pb/>Sosnod, pangpanga-aseyu ta papannaagényu paat hen antoy tugun-o an chàyu ah mepas-éman koma hen hamhamàyu, uray ta attè hen antoy ensorat-o an chàyu. 


text:
Yag hen ihay laychê uwa agé way epaka-ammu an chàyu wat hen mepanggép an Timoteo way ifataaw, te hiyaat neparufus ah pagfaruchan. Yag no achi mafayag yag ummalehto, wat hiya hen man-ifà way umalehna way mangila an chàyu. 


text:
<pb/>Wat pakomostéényu hen annachay cha mangemponponò an chàyu ahna, ya umat agé hen amin annachay tapenay cha omafurot. Ya amin hen antochay ifataaw ahtod Italia, wat chacha agé amin pakomostaan chàyu. 


text:
Haén ah Jaime way chan sérfi an Apudyus ya Apotaaw way Jesu Cristu. Wat antoyan hen sorat-o an chàyu way tatagun Apudyus way namfunag hen karotarota. Wat ta amma-ammay-ayu amin koma. Pakay kasaporan hen ligat 


text:
<pb/>Sosnod-o, antaaw yanggay ammag manyaman an Apudyus no umchah hen namfinafinab-én way ligat an chitaaw way achitaaw an lawengénchi, te para angkay ah pagsaya-atantaaw. 


text:
Wat hiyachi, masapor anohantaaw hen ligat ta mannuud hen afurottaaw ah maid komorangana way mangamma hen aminay laychén Apudyus. 


text:
Yag mag-ay ta wachay ihah maid innilana ah ustoy chana ekamkaman, masapor chawaténa koma an Apudyus wat epahpahmàna hen usto, te ah Apudyus, ammag libli hen ekamanna way mangidchat hen tatagu hen chawaténcha way achi mapmappég. 


text:
Ngém hen anchi manchawat, masapor afurotona way idchat Apudyus hen chawaténa ya achin chuwachuwa. Te hen anchi tagu way chan chuwachuwa, hiya hen kaman hen anchi chanum hen fayfay way chan fangchéfangchén hen yawyaw way maid ustoh inggawana. 


text:
Wat hen tagu way kaman hichi way chan chuwachuwa way ammag maid manongnong ah hamhamàna, achi ammag manchinar way wachan idchat Apudyus an hiya te uray aket wat maid. Hen mangemparaylayad hen anchi publi ya anchi faknang 


text:
Ya umat agé chàyu way wachay mafalinna, an-ayu agég lomaylayad no pelohon chàyu gapon afurotyu te faén chillu hen kafinaknangyu hen mimfilangan Apudyus an chàyu. Te hen kafinaknang, naraka way maumah way hen miyaligana, kaman hen maragragan hen fùfùyag hen charoh. 


text:
Te no fumùnag hen init way ammag somanelsel, màrong hen anchi charoh yag naragrag hen sabsafongna yag naka-anat hen kena-ammayna. Yag kaman agéhchi hen mekaman hen anchi faknang, te ammag hen-awniyan yag napéppég hen anchi chana manapyatapyan hen kenafaknangna. Hen ma-awisan ya marokopan hen tatagu 


text:
<pb/>Ammag laylayad hen anchi tagu way achi manginyang-anggayan an Apudyus uray heno way ligat way mepachah, te no marpas hen anchi ligat way namachas an hiya yag iggayna inyanggayan, wat magunggunaan ah mannanayun way ataguwan way yachin empopostan Apudyus way idchatna hen anchichay manlayad an hiya. 


text:
Ngém non an umat yag wachay tagu ah ma-awis way fumasor gapo hen ligat, achi mafalin way ekatnéén ah Apudyus hen nangawis an hiya, te ah Apudyus, achina poros laychén hen laweng ya achi mafalin way ma-awis way fumasor, ya achina agég cha awisén hen tatagu ta fumasor. 


text:
Te hen anchi mangawis hen tatagu way fumasorat hen anchi laylaychén hen acharna way achi koma mafalin way ma-ammaan. 


text:
Yag no iyuyan hen hamhamà way mangamma hen anchi laychén hen achar, yachi hen fasor, yag hen halenonot hen fasorat, hen mesenaan an Apudyus ah ing-inggana. 


text:
Te ah Apudyus ad uchu, hiya hen narpowan hen aminay ammay ya usto way midchat an chitaaw. Ya hiya agé hen nangamma hen egachay cha homelaw ad uchu. Ngém tàén no mafab-alewan chachi, achi chillu mafalewan ah Apudyus. 


text:
Yag ah layadna, annag enanà chitaaw hen nangafurotantaaw hen alena way katot-owaan wat chitaaw way enanàna hen kapatigan hen aminay enammaana. Maid sérfin hen mangngaran hen alen Apudyus no achi ammaan 


text:
<pb/>Sosnod way laylaychê, changrényuto. Masapor alestotaaw way mangngar ngém iyalenangnangtaaw ya antaawat man-ale, ya naligat koma agé hen omaningarngarantaaw. 


text:
Wat antaaw ammag ehàfa hen aminay laweng way wacha ah hamhamàtaaw ya amin hen anchi laweng way empaenghataaw, ya tumungyutaaw an Apudyus yag enafurottaaw hen anchi alena way cha mitudtuchu an chitaaw, te no mimurachi ah hamhamàtaaw, yachi hen kahara-antaaw. 


text:
<pb/>Ya achitaaw agé cha marokop way an yanggay cha mangmangngar hen alen Apudyus te achi angkay ummatchi, te masapor ammaan hen imfagana. 


text:
Te hen anchi tagu way anna yanggay an cha changchangrén hen alen Apudyus yag achinaat ammaan, hiya hen kaman hen ihay tagu way ina senarmengan hen féharna yag innilana hen katot-owana. 


text:
Wat hen ekamantaaw koma, antaaw ammag epapate way mangachar hen filin Apudyus ta papannaagéntaaw ya achitaaw ar-aliw-an hen chengngartaaw, ta ammaantaaw hen imfagana. Yag hen anchi tagu way mangamman nadchi wat bindisyunan Apudyus hiya te hen anchi filin Apudyus, yachi hen manginlisi an chitaaw hen fasor. 


text:
<pb/>Heno way tagu way mangaliyén chana tongparén hen laychén Apudyus ngém achinaat téppéran hen chana iyale way laweng, chana angkay lokopon hen acharna te maid sérfin hen chana manongparan hen tapena. 


text:
Te hen anchi ifilang Amay Apudyus ah ammay way cha manongpar tot-owa hen laychéna, wat hen anchi tagu way cha mangamma hen ammay, kaman hen anchi nangila way manég-ang hen anchichay ulila ya nà-amfaro no wachay ligatcha, ya achina agég cha torachén hen anchi laweng way cha ammaan hen tatagu hen antoy lota way maid innilana an Apudyus.<pb/>


text:
Sosnod, gapo hen ommafurotantaaw an Apotaaw way Jesu Cristu way ka-a-ammayan, achi mafalin way wachay epohowantaaw ah tatagu. 


text:
Te ilanyu ngén, non an umat yag wacha hen hénggép hen chataaw ma-am-amongan way ihay tagu way anammay hen lumfongna ya nansesengseng ah faletò, yag wacha agéy kasen hinénggép way ammag publi way nagisgissay hen lumfongna, 


text:
wat no antaaw ammag asekasowén paat hen anchi anammay hen lumfongna way manginyéy hen anchi ammay paat way tùchu, ya antaaw agég iwalin hen anchi nagisgissay chi lumfongna ta yasa ta i tomatàchég hen pengetna ono i tumùchu hen anchi chit-ar, 


text:
no yaha hen ammaantaaw, wat ay ammoh achitaaw cha epohowan hen tapena way an peet ammag eno-omfat hen chataaw ekaman way mangarkoro. 


text:
<pb/>Hamham-éntaaw ngén, sosnod, te hen anchichay tatagu way publi hen antoy natatagguwan ad uwan, chicha met agé hen penelen Apudyus ah kaman faknang an hiya, te gapo hen ommafurotancha wat metapecha hen mantorayana way yachi chillu hen empopostana hen aminay manlayad an hiya. 


text:
Ngém chitaaw, no chataaw epohowan hen anchichay faknang, kaman paat chataaw ustan hen anchichay maid mafalinna. Yag hen anchichay faknangat met agé hen cha mangenlayos an chitaaw ya cha manginchérém an chitaaw. 


text:
<pb/>Wat no chataaw tongparén hen anchi kapatigan way orchin Apudyus way ekatnéén, “Masapor laychén hen ahentagu kaman hen manlaychan hen achar,” yachi hen chataaw mangammaan hen usto. 


text:
Ngém no antaaw ammag epohowan hen tapena, chataaw fumasor te chataaw labsengén hen anchi orchin Apudyus. 


text:
Te ilanyu ngén, ah Apudyus way nanginyurchin way achitaaw chumagchagas, imfagana agé way achitaaw pomatéy. Wat tàén iggaytaaw pomatéy, no chummagchagastaaw, wat lenabsengtaaw chillu hen anchi orchinna. 


text:
Ngém no tongparéntaaw hen laychén Apudyus, yachi hen milisiyantaaw hen kena-alepantaaw hen fasor, yag yachi agé hen anchi orchin way iyuwis Apudyus an chitaaw ah pegwana. Wat hiyachi, antaaw ammag a-annachan hen chataaw ekamkaman ya chataaw ar-aryén. 


text:
Te ah Apudyus, achina ség-angan hen anchi tagu way achi agé manég-ang ah ahentaguna. Waman hen anchi manéség-ang hen tapena, ség-angan agé Apudyus hiya hen manguwisana hen tatagu. Hen mail-an hen tot-oway afurot 


text:
<pb/>Sosnod, nokay hen sérfina no wachay mangaliyén ommafurot an Apo Jesu Cristu yag maid ammaana ah mangempàil-ana hen yachiy afurotna. Te ay ammoh érégna hen mangaryana way wachan afurotna ah kahara-ana an Apudyus. 


text:
Wat nokay hen sérfina no ekatyu an hiyéén, “Ta bindisyunan Apudyus hea, ya sapay koma ta mannarégna hen lumfongno ya hen aném.” Nokay hen sérfin nadchiy ale no achiyu torongan hiya way mangidchat ah masaporna. 


text:
Ya kaman agéhchi hen afurot, te no antaaw yanggay ammag cha aryén way maid chataaw ifunga ah a-amma, wat ammag maid sérfina. 


text:
<pb/>Awni yag wachacha hen mangaliyén, “Haén, érégna hen afurot-o an Apudyus ah metapyà an hiya.” Waman hen iha, ekatnéén, “Érégna hen mangammaà hen ammay hen ahentagù ah metapyà an Apudyus.” Wat hen songfat-on cha nadchi, nokay hen én-énnényu way mangempàila hen afurotyu no achiyu ammaan hen usto ya ammay hen ahentaguyu, te hen manot-owaantaaw hen afurottaaw, wat hen mangammaantaaw hen usto hen ifa. 


text:
Magat wacha agéy iha ah ammag nanapnek hen nangafurotana way an ihà-an ah Apudyus. Ammay metha ngém ay ammoh érégnachi ah kahara-an, te uray met hen anchichay chumunyu wat afurotonchachi, yag chachaat agé mampapayagpag ah égyatcha te innilacha way machusacha chillu. 


text:
Ammag naong-ong hen anchi tagu way mangalehchi. Wat ta fud-asà way maid paat sérfin hen anchi mangaryanéén afurotona ah Apudyus no achina ammaan hen usto ya ammay. 


text:
Ilanyu ngén ah Abraham way apotaaw ad namenghan. Nokay hen nangimfilangan Apudyus an hiya ah maid fasorna no achi hen anchi nangammaana hen imfagan Apudyus way empatangna hen anchi anàna way Isaac hen anchi fato way manginchaton an hiya. 


text:
Wat yachi hen mangil-antaaw way nètempoyug hen afurotna hen enammaana, te hen anchi manot-owaana way ommafurot tot-owa wat hen anchi nangammaana hen imfagan Apudyus an hiya. 


text:
Yag yachi hen tommot-owaan hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén, “Enafurot Abraham ah Apudyus, yag gapon ommafurotana, yachi hen nangimfilangan Apudyus an hiya ah ammayay tagu.” Wat yachi hen na-awagan Abraham ah ifan Apudyus. 


text:
Wat hiyachi, ma-awatantaaw way achi ummat hen mangaryanén ommafurottaaw ah Apudyus, te hen ifilang Apudyus ah ammayay tagu, wat hen anchi mangamma hen imfagana way faén yanggay ammag hen tapàna hen cha mangale. 


text:
<pb/>Pachongna agé an Rahab ad namenghan way cha mangenlao hen acharna. Te imfilang Apudyus hiya ah ammayay tagu gapo hen anchi enammaana way annag empaghép hen anchichay hennag Josue yag intudtuchuna an chicha hen safaliy charan ah achicha madpapan hen lommayawancha. 


text:
<pb/>No maid fùfuoh hen ihay tagu, nanattéychiy tagu. Ya pachongna agé no wachay mangaliyén ommafurot an Apudyus ya maid agé ammaana ah manot-owaana hen anchi enalena, te maid sérfin hen yachiy enalena, te ammag maid fégahna, wat kaman yanggay nanattéy.<pb/>


text:
Sosnod, achitaaw koma gamgaman way mamfalin ah mantudtuchu, te wadwadcha hen kachusaancha no meh-awcha. 


text:
Manowat te chataaw amin fumasor chillu te hen-awniyanén chataaw meh-aw hen chataaw ammaan. Ngém non an umat yag wachay tagu ah makatepéd hen tapàna way achin ar-ale ah laweng, wat hen hiyachiy tagu, makatepéd agé hen acharna ah maid fumasfasorana. 


text:
Ta mampaniyà. Hen kafayu, wacha hen anchi akettoy way gamà way mepasaksak hen tapàna way no epasaksakchi, afurotona chita way éméy hen heno way laychén way mempayan way gapo yanggay hen anchi akettoy way nepasaksak hen tapàna. 


text:
Ya umat agé hen chakar way papor, te tàén napegsa hen yawyaw, éméy chillu hen heno way laychén hen anchi cha mangenmaneho way ayana gapo yanggay hen anchi akettoy way ipayna. 


text:
Wat kaman agéhchi hen tapà, te tàén akettoy, ammag chakar chillu hen kafaelana. Ya kaman agé hen anchi akettoy way apoy way anat cha gumilab te ah awni yag henèlana hen ammag chakar way pagpag. 


text:
Wat hen tapà, kaman agé hen apoy way ammag maid achina chaelén, te yachi hen karpowan hen egachay makafasoran hen tatagu way yachi agé hen mangemparaweng hen ataguwan, ya ah Chumunyu hen karpowan hen karaweng hen tapà. 


text:
<pb/>Hen tatagu, mafalin epa-amucha hen egachay wachan antoy lota, te wachacha tot-owa hen tatagu way cha nangempa-amu hen tanan way animar ya kasole ya uray hen farakkan ya heno way wacha hen fayfay. 


text:
Ngém ingganad uwan maid paat tatagu ah nangempa-amu hen tapàna, te ammag hen awniyanén enalena hen laweng. Ya hen lawengna, kaman gamot way cha manachael hen tatagu. 


text:
Yag hen anchi tapà way chataaw usarén way manayaw an Amataaw way Apudyus, yachi agé peet hen chataaw usarén way mangechot hen ahentagutaaw way enammaan Apudyus ah kapadpachongna. 


text:
An ihà-an hen anchi tapà, ngém chana iyale hen chayaw ya chana agé iyale hen echot. Sosnod, achi koma mafalinchi ah cha am-ammaan. 


text:
Achi mafalin, te maid ma-ara ah tolleng hen anchi fùnagan hen nakefor. Ya pachongna agé hen away, te ay ammoh wachay lubfan ah mamunga ah fungan hen ngayafat. Ya ay ammoh wachay agit ah mamunga ah fungan chi lubfan. Wat achi koma agé mafalin way iyalen hen ihà-anay tapà hen ammay ya hen laweng. Hen anchi kenaraeng way narpon Apudyus 


text:
<pb/>No wachay tatagu way mangaliyén naraeng ya naham-an way ma-awatana hen egad, masapor epafafana hen acharna way mangamma hen usto ya ammay te yachi hen manot-owaan hen naham-ana ya hen kenaraengna. 


text:
Ngém no mag-ay ta ammag ma-apés ya mampahih-iya way ammag hen acharna yanggay hen haham-éna, ammag mampadpachinar peetchi way mangaliyén naham-an ya naraeng, te faén tot-owa. 


text:
Te hen kenaraeng way kaman hichi, faén ah Apudyus hen narpowana te hen antoy lota yanggay ya ah Chumunyu. 


text:
Te hen anchi kenaraeng way narpon Apudyus way midchat an chitaaw, wat epacharosna hen hamhamàtaaw ah mantetempoyugantaaw, yag epahmàna an chitaaw way man-anoh ya mangu-uya, ya menangség-ang ta maid achitaaw ammaan ah ammay. Ya maid agé wahigéntaaw ah tapena ya achitaaw agé mankétém ah pàpàila. 


text:
Yag no chataaw man-ahetetempoyug ya chataaw patempoyugén agé hen tapena, kaman paat chataaw imura hen tempoyug, yag maid achina ifunga ah ammay.<pb/>


text:
Pakay cha-ayun sosongel way tapena ya cha-ayun guguru way nokay hen lapon cha nadchi. Ay faén gapo ta wéhchiyén chana ammaan hen heno way laychén hen acharna. 


text:
Yag gapo agé ta wachay laychényu way aran yag achiayu maka-ara, wat anyuwat agég laychén way pomatéy ah mangar-anyu paat. Yag an-ayu agég oma-apés ngém gapo ta achiayu chillu maka-ara, an-ayug chan sososongel ya cha maguruguru. Ngém ah katot-owana, achiayu maka-ara hen anchi laychényu te achiyu cha chawatén an Apudyus. 


text:
Yag uray agé no wachay chayu chawatén, achi chillu idchat Apudyus te laweng hen ganchatyu way manawat, te ah manlamram-ayan yanggay hen acharyu. 


text:
Yag ammag maid agé talekyu te achiyu peet iyafiin hen afurotyu an Apudyus. Te ay achiyu ma-awatan way no cha-ayu mètemfuruy hen a-amman hen tatagun antoy lota way laweng, wat achi mafalin way mètemfuruy-ayu an Apudyus, te anyug cha ammaan hen acharyu ah kafusorna. Te heno way mètemfuruy hen a-amman hen tatagun antoy lotaat hiya hen kafusor Apudyus. 


text:
Ay anyug mamfalinén hen anchi enalen Apudyus ah maid sérfina way ekatnéén, “Hen laychén paat hen anchi Espiritun Apudyus way nìyachar an chitaaw, wat laychéna way ah Apudyus yanggay hen laylaychéntaaw.” 


text:
Ngém chakar hen torong Apudyus an chitaaw way mangafà hen aminay laweng way laylaychén hen achar te yachi chillu hen ekat hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén, “Séség-angan Apudyus hen anchichay tatagu way cha mangimfafa hen acharna ngém annag kontaréén hen anchichay tatagu way ammag natangset hen hamhamàna.” 


text:
Yaha hen antaaw ammag iyuya hen hamhamàtaaw an Apudyus yag tenléntaaw way omachi an Chumunyu, te no yachiyat omawid ah Chumunyu way manaynan an chitaaw. 


text:
Hahaggongontaaw ah Apudyus wat hagongon chitaaw agé. Chàyu way cha fumasor, etagayyu hen fasoryu. Ya chàyu agé way chan chuwachuwa hen afurotna, manggadngényu hen hamhamàyu an Apudyus. 


text:
Ta anyuwat etokar hen fasoryu ya mankela gapon yachi ya anyug sokatan hen amrangyu ah kela ya hen layadyu ah tokar. 


text:
<pb/>Sosnod-o, achitaaw chan ahekennapot, te heno way tagu way cha mangapot hen ifana ono annag cha arkorowén hen karaweng hen tapena, chana angkay laraesén hen anchi orchin Apudyus te chana uwisén no heno hen afurotona ya hen achina. Wat faén hiya hen ihay cha mangafurot hen orchin, te hiyaat agé hen chan uwis no heno hen ma-afurot. 


text:
Ngém achi mafalinha, te ah Apudyus yanggay hen mangimfaga hen orchin yag hiya yanggay agé hen manguwis. Te hiya yanggay hen wachay kafaelana way managu ya mamchit, arana ad uchu ono anna etap-ar ad imférno. Wat hiyachi, chitaaw way tatagu, maid karébféngantaaw way mangarkoro hen karaweng hen ifa. Achitaaw chan paspasekat 


text:
<pb/>Changrényu ngénto, chàyu way chan paspasekat way mangaliyén, “Ad uwan ono ah wakas, éméy-ani ah safaliy fabréy yag ininggaw-ani ahchi ah ihay tawén way manlàrao ah chumùran paat hen pelakni.” 


text:
Hamham-éntaaw ngén, ay ammoh innilataaw hen ma-ammaan ah wakas. Te hen ataguwantaawat kaman asok way uray wacha ad uwan, achi mahen-emad yag naumah. 


text:
Wat hen aryéntaaw koma, ekattaawén, “No eparufus Apudyus, wat matagtagutaaw ya ammaantaaw hen ammaantaaw.” 


text:
Ngém hen chayu ekaman, anyug cha epaspasekat way mangamma hen laylaychényu paat. Ammag laweng angkayha. 


text:
<pb/>Wat hiyachi, achitaaw ar-aliw-an way heno way tagu way nangilaila hen ustoy ma-ammaan ya annag achi chillu ammaan way annag igiginnang, wat fasornachi an Apudyus.<pb/>


text:
Wacha agé hen ifagà an chàyu way fafaknang. Ilugiyuwat way mankela ya mamparà gapon anchi amchan way ligat way mepachah an chàyu. 


text:
Ya an agég lomate hen faletòyu ya hen pelakyu. Yag hen hiyachiy late, yachi hen manot-owaan way faén usto hen enkamanyu way nangusar hen kafinaknangyu. Wat chuséén Apudyus chàyu te anyug an ena-among yanggay hen kafinaknangyu hen antoy anongoh chi tempo, 


text:
ya anyug iggay idchat hen ustoy labfun hen anchichay nan-amma hen lotayu. Wat hen anchi lilin hen anchichay nèlabfu an chàyu, nàtad an Apudyus way Aren hen amin. 


text:
Chàyu, an-ayug chan lamram-ay way matagu hen antoy lota ad uwan way maid achi wacha an chàyu, ngém yaha hen kaman paat chayu mangempatafaan hen acharyu way mesagana ah manusaan Apudyus. 


text:
Anyug cha empafasor hen anchichay maid fasorna ya chayuwat agé pédtén chicha way maid én-énnéncha way mangempaginang an chàyu. Masapor man-anohtaaw 


text:
<pb/>Ngém hen ifagà an chitaaw way sosnod, antaaw amin ammag anohan hen heno way ma-ammaan an chitaaw ingganah mamfangchan Apo Jesu Cristu. Kaman hen anchichay chan mura way cha manganoh way mamannéd hen uchan ta manmuracha ya mamannéd agé hen kaggahanan hen fungan hen inmuracha ya anchaat fat-én. 


text:
Wat kaman agéhchi hen manganohantaaw way mamannéd hen mamfangchan Apotaaw way Jesus. Wat sésêméntaaw te tég-angay hen mamfangchana. 


text:
<pb/>Sosnod, achitaaw agé chan ahelennaweng ta achi chitaaw chuséén an Apudyus, te tég-angay tot-owa hen manguwisana hen tatagu. 


text:
Hamham-éntaaw ngén agé hen anchichay nangimfaga hen alen Apudyus ad namenghan way profeta, ta torachéntaaw hen enkamancha way nanganoh hen aminay nepachah an chicha. 


text:
Yag innilataaw way laylayadcha tot-owa ad uwan gapo hen nanganohancha hen ligat te iggaycha iyang-anggayan. Kaman an Job way annag ena-annohan tàén amchan hen ligatna. Yag chengngartaaw amin hen enkaman Apudyus an hiya hen anongohna, te ah Apudyus, ammag menangség-ang chillu ya menanglayad ah tatagu. 


text:
<pb/>Sosnod, no mantotorag-ayu, masapor achiayu chan sapsapata way mangensapata an Apudyus ya uray heno way wachan antoy lota, te érégna no ekatyuwén “Oo” no oo, ya “Achi” no achi. Yachi hen ammaanyu ta achiayu machusa an Apudyus. Masapor antaaw an manluwaru 


text:
<pb/>Mag-ay ta wacha hen tapena an chàyu way cha maligatan, masapor koma manchawat an Apudyus. Ya hen anchichay laylayad, ancha koma an ekankanta way manayaw an Apudyus. 


text:
Ya mag-ay ta wacha hen chan saket an chàyu, epa-ayagna koma hen anchichay cha mangemponponò ta icha lanéén hen anchi chan saket ya iluwaruwancha hiya way manchawat gapo hen ngachan Apotaaway Jesu Cristu. 


text:
Yag gapon luwarucha way anchag manchinlan ah Apudyus, wat guminang hen anchi chan saket te ka-anén Apudyus hen saketna ya pakawanéna agé hen fasorna. 


text:
Wat hiyachi, amin-ayu, man-ahepinnudnuayu ah fasor ya man-ahelinnuwaruayu ta maka-an hen saket no wachay chan saket an chàyu. Te napegsa tot-owa hen luwarun hen anchichay mangafurot paat an Apudyus, te afuroton agé Apudyus hen luwarucha. 


text:
Kaman an Elias ad namenghan way profeta way hiya, pachongtaaw agé way tagu. Yag angkay annag tenlén way nanawat an Apudyus ta achi koma umuchan, iggay tot-owa umud-uchan ah toroy tawén ya kagudwa. 


text:
Yachi yag annaat agé chawatén ta umuchan, yag ummuchan tot-owa yag anchaat kasen lomtà hen minura hen antoy lota. 


text:
<pb/>Chàyu way sosnod, no wachay iha an chàyu way cha mangentagtagay way mangafurot an Apudyus yag wacha agéy iha ah mangawis an hiya ta mamfafawi yag namfangad chillu, 


text:
wat hiya hen nanagu hen anchi nakafasoranchi ta achi metap-ar. Ya gapo agé hen torongnaat pakawanén Apudyus amin hen fasor hen anchi fummasor, tàén chuar. Wat yaha hen haham-ényu. <n>Haén ah Jaime</n><pb/>


text:
Hen anchi péspés-éyna way cha-an ma-ammaan hen antoy lota, nawawà-acha chillu hen anchi na-awagan ah Ale way hiya hen mangempaka-ammu an Apudyus. Yag hen yachiy na-awagan ah Ale, nelarammong an Apudyus, te hiya chilluh Apudyus 


text:
Ya piniyar agé Apudyus hiya way mangamma hen egachay wacha, wat maid kasen nangamma hen na-ammaan no faén yanggay hiya. 


text:
Ya hiya agé hen lugin hen ataguwan hen egad. Ya hiya agé hen anchi Helaw way cha manelaw hen hamhamà hen tatagu. 


text:
Yag helawan hen yachiy Helaw hen helang way iggaw hen tatagu, yag hen anchi helang, ammag achi makachép an hiya. 


text:
Yag hen namaaran Apudyus an hiya, ta ina haphapetén hen aminay katagutagu mepanggép hen anchi na-awagan ah Helaw ta no changrén hen tatagu, omafurotcha koma. 


text:
Faén ah Juan hen anchi manelaw hen hamhamà hen tatagu, te hiya hen anchi an yanggay an ummale way mangimfaga mepanggép hen anchi Helaw. 


text:
Te wacha hen kasen umale way hiya hen anchi tot-owa way Helaw way manelaw hen hamhamà hen aminay tatagu hen antoy lota. 


text:
<pb/>Hen anchi na-awagan ah Ale way ekatcha agéén Helaw, gapon hiya wat na-ammaan amin hen antoy lota ya hen ininggaw. Ngém angkay ummale hen antoy lota, ammag iggayat agé elasin hen tatagu hiya. 


text:
Ngém wachacha chillu hen tapena way nangimfilang an hiya yag ommafurotcha. Wat chicha, namfalinén Apudyus chicha ah a-anàna. 


text:
Yag hen enkaman Apudyus way nanganà an chicha, faén kaman hen cha ekaman hen tatagun antoy lota no umanàcha te ah Apudyus, wachan enkamanna ta miyanà hen tatagu an hiya ta hiyan man-amacha. 


text:
<pb/>Angkay hen anchi na-awagan ah Ale, namfalin ah tatagu yag nì-iggaw an chitaaw. Pahig tot-owa hen inyalena ya menangség-ang way tatagu. Yag chàni, innilani hen kena-ammayna way ammag maid mepaniyana way yachi chillu hen ka-ammayna te hiya hen anchi sissiguchay anà Apudyus. 


text:
<pb/>Imfagan Juan hen mepanggép an hiya, ekatnéén, “Hiyaha hen anchi chà aryén hen anchi nangaryaén, ‘Hen anchi meparég an haén, ammag nangatngato no haén te hiya, nawawà-acha chillu uray hen cha-an-o marmuwan.’ ” 


text:
<pb/>Maid agé mepaniyan hen ség-angna an chitaaw way tatagu te annag séség-angan chitaaw amin ya cha matapyatapyanchi ah ing-inggana. 


text:
Ah Moses hen nangimfaga hen orchin Apudyus an chitaaw, ngém ah Jesu Cristu hen nangempàila hen ség-ang Apudyus an chitaaw ya hen katot-owaan mepanggép an hiya. 


text:
Maid poros tagu ah nangila an Apudyus, wat maid mangempaka-awat hen tatagu mepanggép an hiya. Waman hen anchi sissiguchay anàna way kapachongna paat way nelarammong an hiya, wat hiya hen nangempaka-awat hen tatagu mepanggép an Amana. Hen imfagan Juan way chan funfunyag 


text:
<pb/>Angkay hen anchichay anap-apon hen Judio ad Jerusalem, hennagcha hen tapen anchichay papachi ya hen tapen agé hen anchichay cha tomorong an chicha way i mananhan an Juan no heno hen kasasa-adna. 


text:
Wat maid enhoot Juan te enlawagna way mangaliyén, “Faénà angkay hen anchi Cristu way empopostan Apudyus way umale.” 


text:
“Wat nokay-a nò,” way chacha ekat, “ono magat hea ah Elias way ekatchéén kasen umale.” Ngém ekatna agéén, “Faénà met.” Yag anchaat agé ekatén, “Wat awni yag hea ngata hen anchi profeta way chani hadhadchén.” Yag ekat Juan chilluwén, “Faénà agé.” 


text:
“Wat no yaha, henoa kay peet nò. Ifagam ngarud ta wacha agéy haphapeténni hen anchichay nannag an chàni no heno hen mangalem hen acharno.” 


text:
Yachi yag ensongfat Juan hen anchi ensosorat hen profeta way Isaias ad namenghan way ekatnéén, “Haén hen anchi ini-inggaw hen anchi chanak way cha mangèngaw hen anchichay tatagu ta iyam-ammacha hen engwan hen Ap-apo.” 


text:
ekatcha an Juanén, “Wat no faén hea hen anchi Cristu ya faén-a agé ah Elias ono hen anchi profeta way chataaw hadhadchén, pakay cha-an funyag nò.” 


text:
Yag anat somongfat ah Juan way mangaliyén, “An yanggay chanum hen chà ifunyag an chàyu, ngém wacha an chàyu ad uwan hen ihay tagu way cha-anyu elasin 


text:
way hiya hen meparég an haén. Yag tàén an umunud an haén, ammag nangatngato chillu no haén, te uray lawa non anà an man-alepan an hiyéén achì karébféngan.” 


text:
<pb/>Amin hen anchichay nekamkaman, na-ammaan amin ad Betania way chumang hen anchi wangwang way Jordan way yachi hen chan funfunyagan Juan. Hen anchi karnero way michaton an Apudyus 


text:
<pb/>Angkay nafigat way innilan Juan ah Jesus way naway, ekatnéén, “Ilanyu ngén, anchiyan hen anchi karnero way inidchat Apudyus way michaton ah mamayadna hen fasor hen katagutagu hen antoy lota. 


text:
Hiya hen anchi chà aryén hen anchi nangaryaén, ‘Wacha hen meparég an haén way nangatngato no haén, te hiya, nawawà-acha chillu uray hen cha-an-o marmuwan.’ 


text:
Yag uray haén, cha-an-o elasin hiya hen pés-éyna. Ngém hen ganchat-o way mamunyag hen tatagu ah chanum, ta mepaka-ammu an chitaaw way ganà Israel way hiya hen anchi hennag Apudyus.” 


text:
Yachi yag imfagan Juan agé way mangaliyén, “Hen anchi pés-éyna, maid tot-owa enlasin-o an hiya, ngém ah Apudyus way nannag an haén way mangimfunyag ah chanum, imfagana way hen anchi tagu way ilà hen émhépan hen Espirituna yag nì-iggaw, yachi hen anchi mangimfunyag hen Espiritun Apudyus hen tatagu. Wat innilà tot-owa hiya ad uwan te innilà hen enémhépan hen Espiritun Apudyus an hiya way kaman karopate yag nì-iggaw. 


text:
Wat hiyachi, gapo ta innilà, tàchégà way hiya tot-owa hen anà Apudyus.” Hen anchichay pés-éy somorot an Jesus 


text:
innilana ah Jesus way chan looh, yag annaat ekatén, “Anchiyan hen anchi karnero way inidchat Apudyus way michaton.” 


text:
Yachi yag namfiliwit ah Jesus yag innilana chicha way cha umunud, yag annaat ekatén, “Nokay hen chayu anapén.” Yag sommongfatcha way mangaliyén, “Rabbi, chokkay hen fabréyno.” (Hen laychén hen anchi ale way Rabbi way aryénat Apo Mistoro.) 


text:
Yag ekat Jesusén, “Intaaw kaỳ ta inyu ilan.” Yachi yag netnodcha way incha innila hen iggawna, yag nì-iyancha hen hiyachiy lafi te fummatangan chillu. 


text:
Yag innaat nan-iyanap ah pangorowana way Simon yag imfagana way mangaliyén, “Inchahanni angkay hen anchi Cristu.” (Hen laychén hen anchi ale way Cristu way aryénat hen anchi empopostan Apudyus way umale hen antoy lota way mantoray.) 


text:
Yachi yag enetnodnaat hen anchi pangorowana way Simon an Jesus. Angkay hiyachi way innilan Jesus hiya, ekatnéén, “Heay Simon way anà Juan, ngadnà heah Cefas.” (Hen anchi ngachan way Cefas, pachongna hen Pedro way hen laychénay aryénat fato.) Hen nangayagan Jesus an cha Felipe an Natanael 


text:
<pb/>Angkay nafigat way ekat Jesusén éméy hen provinsiyan hen Galilea, inchahana ah Felipe yag ekatnan hiyéén, “Inta ta metnod-an haén.” 


text:
Yachi yag i enanap agé Felipe ah Natanael, yag angkay inchahana, imfagana way mangaliyén, “Inchahanni angkay hen anchi tagu way ensorat Moses hen nangensoratana hen orchin way hiya agé hen anchi inyalen hen anchichay profeta ad namenghan, yag hen ngachannaat ah Jesus way eNazaret way anà Jose.” 


text:
Yag sommongfat ah Natanael way mangaliyén, “Ay ammoh wachay ammay ah tagu way marpod Nazaret tà.” Yag ekat Felipeyén, “Umalea ngén ta inta ilan ya.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way innilan Jesus ah Natanael way naway ekatnéén, “Antoyan hen ihay onong way ganà Israel way maid tot-owa kétémna.” 


text:
Yag ekat Natanaelén, “Nokay hen nangammuwam an haén.” Yag ekat agé Jesusén, “Inni-ilà hea way tummutùchu hen pongar hen anchi away way fig hen cha-an mangchahan Felipe an hea.” 


text:
“Apo, hea peet hen anà Apudyus,” way ekat Natanael, “ya hea agé hen anchi areni way nepoposta way ganà Israel.” 


text:
Yag anat ekat Jesusén, “Ay anggay yanggay hen nangimfag-à way innilà hea way tummutùchu hen pongar hen away yag enafurotnowat way haén hen Cristu. Wat chùchùar angkay hen kaskascha-aw way mailayu no yaha.” 


text:
Yag imfagan Jesus an chicha amin way mangaliyén, “Tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way mailayu hen mafùtana ad uchu ya hen mamfangchafangchan hen anchichay anghel Apudyus an haén way Pangorowan hen Tatagu.”<pb/>


text:
Angkay hiyachi way nanlooh hen chuway ag-agaw, yag wacha hen mankasar ad Cana way sakop hen Galilea, yag i nèkasar ah inan agé Jesus. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag ammag na-amin hen anchi mainum way fayah, wat i imfagan inan Jesus an hiya way mangaliyén, “Nokay hen mapoot te antoy na-amin hen anchi mainum.” 


text:
Yag anat ekat Jesusén, “Ina, achi koma masapor ifagam hen ammaà ta egachà, te cha-an umchah hen tempon hen mangempàil-à hen kafaelà.” 


text:
Ngém imfagan inana chillu hen anchichay chan ap-apag way mangaliyén, “Anyug ammaan hen uray heno way ifagana an chàyu.” 


text:
<pb/>Angkay hen anchichay Judio, gapo ta chuar hen liglamentocha mepanggép hen ekamancha way man-urah wat wacha tot-owa hen éném way chachanakkar way arangfa way na-ammaan ah fato way chacha mangig-iggaan ah chanum way ihaihéén malemaan lataan. 


text:
Yachi yag ekat Jesus hen anchichay chan ap-apagén, “Ponowényu hen annachay arangfa ah chanum.” Wat pennocha ingganah nanenep. 


text:
Yag anat agé ifagan Jesus an chicha way mangaliyén, “Iyapagyu hen annay anyuwat henàchu way chanum, yag inyu empahemhem hen anchi cha mangemponponò hen hiyatoy among.” Wat inyéycha hen anchi chanum 


text:
yag namfalinat agé ah fayah yag henemheman hen anchi cha mangemponponò. Yag gapo ta maid innilana hen narpowan hen anchi ammay way fayah, te anggay hen anchichay chan ap-apag ah nangi-ila, wat annaat epa-ayag hen anchi larae way omahawa, yag ekatnéén, 


text:
“Pakayto, te gagangay met way miwaras unna hen anchi ammayay fayah ta no loohcha uminum hen tatagu yag anat eparég hen anchi faén unay ammay. Ngém hea, safali hen enkamanno te annog inyanongoh hen antoy am-ammay.” 


text:
<pb/>Hen yahay enammaan Jesus, enammaana ad Cana way sakop hen Galilea way yaha hen pés-éy kaskascha-aw way enammaana ah mangempàil-ana hen mannakafalinna. Wat ommafurot hen anchichay pasorotna an hiya. 


text:
<pb/>Angkay narpaschi, émméy ah Jesus yah inana, ya hen anchichay sosnodna ya anat hen anchichay pasorotna ad Capernaum, yag ininggawcha ahchi ah kamanay ag-agaw. Hen nemparyawan Jesus hen anchichay chan elao ah Templo 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, gapo ta tég-angay umchah hen anchi lagsak hen Judio way Manmanma-an hen iggay mapchitan hen a-anà hen ganà Israel ad Egipto, wat émméy ah Jesus ad Jerusalem. 


text:
Yachi way émméy ah Templo, inchahana hen anchichay tatagu way chan elao ah michaton an Apudyus way faka ya karnero ya karopate, ya wachacha agé hen anchichay tummutùchu hen lamesa-ancha way chan soksokat ah pelak. 


text:
Wat ammag ommamma ah Jesus ah ehapratna yag enadchugna amin hen anchichay faka ya karnero ah Templo yag emparyawna chicha amin yag lenotwadna agé hen lamesa-an hen anchichay chan soksokat ah pelak wat ammag nelòyag hen pepelakcha. 


text:
Yag menancharna agé hen anchichay chan elaoh karopate way mangaliyén, “Elayawyuwat hen annachay chayu elao, te ay ammoh anyug mamfalinén hen antoy faréy Ama ah market.” 


text:
Hen nangil-an hen anchichay pasorot Jesus hen anchi enammaana, hemhemmàcha hen anchi nesosorat way alen Apudyus ad namenghan way ekatnéén, “Wacha tot-owa hen ammag ma-ammaan an haén gapo ta anà ammag mararata way mangi-ila hen chacha ekaman way achi manrispitu hen antoy faréyno, Apudyus.” 


text:
<pb/>Yachi yag anat ekat hen anchichay ap-apo way toray hen Judio an Jesusén, “Heno man paat hen kaskascha-aw way sinyar ah ammaam ah manot-owaanni way wachan lébféngno way mangamma an nahhay enammaam.” 


text:
Yag ekat Jesus way tenomfarén, “No fakkasényu hen antoy Templo wat patàchégê chillu hen ma-atloy ag-agaw.” 


text:
“Ayong-ang,” way ekat anchichay Judio, “ay an-ag mampahear ta an yanggay toroy ag-agaw yag empatàchégnowat hen yatoy Templo way émméy ah opatporo ya éném way tawén hen nangammaan hen anchichay nangamma.” 


text:
<pb/>Ngém ah Jesus, faén peet anchi Templo way faréy hen chana aryén, te empanina hen anchi Templo ah acharna. 


text:
Angkay hiyachiy na-awni way narpas hen nan-uchiyan Jesus, hemhemmà anchichay pasorotna hen yachiy enalena yag am-améd hen ommafurotancha hen anchi nesosorat way alen Apudyus ya anat agé hen enalena. Hen innilan Jesus mepanggép hen kenatatagun hen tatagu 


text:
<pb/>Hen kawad-an Jesus ad Jerusalem hen tempon hen anchi lagsak way Manmanma-an, chuar hen ommafurot an hiya gapo hen nangil-ancha hen anchichay kaskascha-aw way enammaana. 


text:
Ngém iggay chillu mapnek ah Jesus hen ekatchéén ommafurotancha an hiya, te inni-ilana hen hamhamà hen aminay tatagu. 


text:
Wat achi masapor way wachan mangintudtuchu an hiya hen kenatatagun hen tatagu te inni-ilana chillu hen wachah hamhamàcha.<pb/>


text:
Angkay henlafiyan, émméy ah Nicodemo an Jesus way mangaliyén, “Apo, innilani way ah Apudyus hen nannag an hea way mantudtuchu, te maid maka-amma hen annachay kaskascha-aw way cham ammaan no maid ah Apudyus an hiya.” 


text:
Yachi yag sommongfat ah Jesus way mangaliyén, “Tot-owa hen antoy ifagà an hea way achi angkay mafalin metape hen tagu hen mantorayan Apudyus no achi kasen miyanà.” 


text:
Yag anat ekat Nicodemowén, “Ay ammoh mafalin lawa kasen miyanà hen looh ommam-ama, te ay ammoh manfangad ah poton inana yag anat kasen miyanà.” 


text:
<pb/>Yag ekat Jesusén, “Tot-owa chillu hen antoy chà ifaga an hea way achi mafalin metape hen tatagu hen mantorayan Apudyus no achi miyanà ah chanum ya hen Espiritun Apudyus. 


text:
Te ilamat, hen anchi tagu way iyanà hen tatagu, anà met hen tataguchi. Waman hen anchi tatagu way kasen miyanà way ah Espiritun Apudyus paat hen manginyanà an hiya, hiya agé hen anà Apudyus. 


text:
Hen miyaligana, kaman hen anchi yawyaw way egad hen laychénay ayan hen chana manyawyawan. Yag tàén chachangréntaaw hen uswarna, maid chillu innilataaw hen chana marpowan ya hen chana ayan. Wat kaman agéhchi hen ekaman hen miyanà ah Espiritun Apudyus.” 


text:
Yag anat ekat Jesus an hiyéén, “Pakay ammag nangatoa way chan tudtuchu an chitaaway ganà Israel yag achim peet ma-awatanto. 


text:
Te tot-owa way hen chani aryénat hen anchi tot-owa way innilani ya hen anchi chani haphapeténat hen anchi innilan paat hen matani. Ngém anyug achi chillu afuroton. 


text:
Yag ilamat, no achiyu afuroton hen chà ifaga mepanggép hen mekaman hen antoy lota, ay ammoh achi kaskasen no ifagà hen mepanggép ad uchu. 


text:
Yag mepanggép ad uchu, maid poros tagu ah émméy ad uchu no faén yanggay haén way Pangorowan hen Tatagu, te ahchid uchu chillu hen narpowà.” 


text:
<pb/>Yachi yag penanin Jesus hen enkaman Moses, ekatnéén, “Ad namenghan, hen kawad-an cha Moses hen anchi chanak, enammaana hen anchi gamfang ah finab-arakkan yag enhabrotna ah managuwana hen tatagu, wat kaman agéhchi hen mehabrotà way Pangorowan hen Tatagu. 


text:
Te ah Apudyus, gapon anchi amchan way layadna hen tatagu, empalena hen anchi ih-ihà-an way anàna hen antoy lota way matéy ta heno way mangafurot hen anchi anàna, achi metap-ar te mì-iggaw an hiya ah ing-inggana. 


text:
Iggay hennag Apudyus hen anàna hen antoy lota way i manusa hen tatagu, te anna hennag ta wachay kahara-an hen tatagu. 


text:
Wat heno way omafurot an hiya, achi machusa. Waman hen anchi achi omafurot, looh nifafagga hen machusaana gapon achina mangafurotan hen anchi anà Apudyus way empalena. 


text:
Yag yato hen gapona ah machusaan hen tatagu, te ummale hen anchi anà Apudyus hen antoy lota way manelaw hen hamhamà hen tatagu, ngém hen tatagu, anchag achi laychén way mahelawan hen hamhamàcha, te anchag laylaychén hen anchi helang. Ya hen manlaychéncha hen anchi helang, te laweng hen a-ammacha. 


text:
Kapeletan way heno way tagu way cha mangamma hen laweng, achina laychén hen paway ya achina agé laychén way homag-én hen anchi iggaw hen helaw te maila hen kenarawengna. 


text:
Waman hen anchichay tatagu way cha mangamma hen usto, chichachi hen manlayad way homag-én hen anchi helaw ya yachi agé hen mail-ana way chacha ammaan hen anchi laychén Apudyus.” Hen henaphapet Juan mepanggép an Jesus 


text:
<pb/>Angkay narpaschi yag émméy ah Jesus ya hen anchichay pasorotna hen provinsiyan hen Judea, yag ini-inggawcha ahchi way cha mamunyag hen tatagu. 


text:
Yah Juan agé way chan funfunyag, wacha ad Enon way nehag-én ad Salem te chuar hen chanum ahchi wat chana agé funyagan hen anchichay tatagu way cha éméy an hiya way mampafunyag. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, wachacha hen tapen anchichay pasorot Juan way nèsongel hen ihay kacharaancha way Judio mepanggép hen funyag. 


text:
Wat yachi agé yag émméy hen anchichay pasorot Juan an Juan yag imfagacha way mangaliyén, “Apo, ay matancha-anam hen anchi tagu way nan-ifam hen kawad-antaaw hen chumang hen antoy wangwang ad Jordan way empachamagno an chàni, te cha angkay mamfunyag agé ad uwan, yag hiyaat agé hen cha ayan amin hen tatagu.” 


text:
Ngém sommongfat ah Juan way mangaliyén, “Achiayu machanagan an nahha te maid chillu tatagu ah maka-amma hen ammaana no achi eparufus Apudyus. 


text:
Yag chechengngaryu agé hen anchi chà imfagafaga way faén chillu haén hen Cristu, ngém anà yanggay an namangpango way i mangimfaga hen tatagu ta mansaganacha way omafurot an hiya. 


text:
Hen mepaniyana, kaman hen larae way mangahawa hen fufae way hiya met hen manhagongan hen anchi fufae ta faén agé hen anchi mamatfar. Ya hen anchi mamatfar, chachangréna hen ifagan hen anchi larae, yag ammag laylayad hen mangenteponana an ahawana. Wat kaman haén hen anchi i namatfar yag ana-at ammag laylayad way mangi-ila hen ayan hen tatagu an Jesus. 


text:
<pb/>Entoroy Juan way mangaliyén, “Hen anchi narpod uchu, hiya hen kangatowan. Waman hen anchi narpon antoy lota, an lawag tatagu yag hen antoy lota yanggay hen péppég hen innilana. Waman hen anchi narpod uchu, nangatngato no hen amin way ininggaw hen antoy lota. 


text:
Ya hiya, chana haphapetén hen amin way innilana ya chengngarna ngém ancha chillu aket way mangafurot an hiya. 


text:
Yag hen anchi mangafurotancha, yachi hen mangempàil-ancha way chacha agé afuroton way tot-owa hen enalen Apudyus. 


text:
Yag hen anchi empalen Apudyus, maid kasen aryéna no achi yanggay hen anchi inyalen Apudyus, te nawawà-acha hen Espiritun Apudyus an hiya. 


text:
Wat heno way mangafurot hen anchi anàna, mètagu an Apudyus ah ing-inggana. Waman hen anchi achi omafurot an hiya, achi mètagu an Apudyus te an chuséén Apudyus hiya ah ing-inggana.”<pb/>


text:
Angkay hiyachi yag hen anchichay Fariseo, chengngarcha way chùchùar ano hen sommorot an Jesus ya hen finunyagana no hen finunyagan Juan way chan funfunyag. 


text:
Ngém angkay na-awatan Jesus hen chacha aryén, lommayawcha hen provinsiyan hen Judea way kasen émméy hen sakop hen Galilea. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way cha charanén cha Jesus hen sakopon hen Samaria, yag inumchahcha ad Sicar way ihay fabréy way nehahag-én hen anchi lota way inidchat Jacob an anàna way Jose ad namenghan. 


text:
Yag yachi way nanggawa, tummutùchu ah Jesus hen iggaw hen anchi chaghiyan way kenaufan Jacob te naungar way nanaran. 


text:
Waman hen anchichay pasorotna, émméycha ah fabréy way i lommao ah anéncha. Angkay hiyachi, yag émméy hen ihay fufae way eSamaria way i manàchu an nadchi, yag imfagan Jesus an hiya way mangaliyén, “Ay mafalin ta uminumà hen annay henàchum.” 


text:
Yag ammag nascha-awat agé hen anchi fufae te hen anchichay Judio, chacha marémha way mangusar hen tasan hen eSamaria. Wat annaat ekatén, “Pakay ad uwan yag man-ochaw-a way Judio ah chanum an haén way eSamaria.” 


text:
Yag sommongfat ah Jesus way mangaliyén, “Non anno koma innila hen mafalin idchat Apudyus an hea, ya non anno agé innila no henowà way chan ochaw ah chanum, wat hea hen man-ochaw an haén yag idchat-o hen anchi chanum way no inumun, antag achi màmàwaw ah ing-inggana.” 


text:
Yag ekat hen anchi fufaeyén, “Oo Apo, ngém maid met uy-uyum ah iyaram hen annay chanum yag adcharum agé hen antoy chaghiyan, wat nokay lawa hen kasenno i mangar-an hen annay chanum way ekatnowén antag achi màmàwaw no inumun. 


text:
Te hen antoy chaghiyananto, yato met hen finùan apotaaw way Jacob ad namenghan yag empatawidna an chitaaw. Yag yato met agé hen nanagu an chicha way hen-anamma ya anat agé hen anchichay animarna. Yag ekatnowat agéén nangatngatoa no hiya ta napatpateg hen chanumno.” 


text:
<pb/>Yachi yag anat ekat Jesusén, “Aminay tatagu way manginum hen chanum hen yatoy chaghiyan, kasencha chillu màwaw. 


text:
Waman hen anchi manginum hen anchi chanum way idchat-o, achi kasen màmàwaw ah ing-inggana te hen hiyachiy chanum way idchat-o, mìyachar an hiya ah kaman fufun way achi matmatchù, yag idchatna agé hen mannanayun way ataguwana an Apudyus.” 


text:
<pb/>Yachi yag anat ekat anchi fufaeyén, “Apo, umpayat adchanà hen yahay chanum ta achiyà màmàwaw ya ta achiyà agé cha umaleale ahto way manàchu.” 


text:
“Oo a, ngém maid met ahawà,” way ekat hen anchi fufae. Yag ekat agé Jesusén, “Tot-owa hen annay enalem way ekatnowén maid ahawam, 


text:
te lemacha hen enahawam, ya hen anchi wacha an hea ad uwan wat faén chillu ustoy ahawam. Wat tot-owa hen annay enalem way maid ahawam.” 


text:
Wat pakay uwa hen anchichay anap-oni ad namenghan wat hen yatoy filig hen chacha nanayawan an Apudyus. Ngém chàyu way Judio, ekatyuwén ad Jerusalem paat hen ustoy manayawan hen tatagu an Apudyus.” 


text:
Yachi yag ekat Jesus hen anchi fufaeyén, “Afurotom koma hen antoy ifagà way umchah hen tempo way faén hen yatoy filig ya faén agé ad Jerusalem hen manayawan hen tatagu an Apudyus. 


text:
Chàyu way eSamaria, maid innilayu an Apudyus way ekatyuwén chayu chayawén. Ngém chàni way Judio, innilani hen chani chayawén te hen Judio hen fùnagan hen anchi manarà hen aminay tatagu. 


text:
Yag inu-umchah hen tempona way manepod ad uwan, heno way manayaw an Apudyus ah usto paat, masapor chayawéna hiya ah narpoh tot-oway hamhamàna ta faén yanggay marpoh tapàna, te yachi hen laychén Apudyus way ekaman hen manayaw an hiya. 


text:
Te ah Apudyus, hiya hen espiritu way achi maila, wat hen anchichay manayaw an hiya, faén ah ancha an epàpàila te masapor marpo ah hamhamàcha paat te yachi hen marpowan hen tot-owa way chayaw.” 


text:
<pb/>Yachi yag ekat hen anchi fufaeyén, “Afurotò way ah tapen chi ag-agaw wat umale hen anchi empopostan Apudyus way epalena way ekatchéén Cristu. Yag hiya, itudtuchuna hen aminay maid innilataaw.” 


text:
Yachi yag anat ifagan Jesus an hiya way mangaliyén, “Haén way cha managépfar an hea, haén hen Cristu.” 


text:
<pb/>Hen hiyachiyat agé inumchah hen anchichay pasorot Jesus yag anchag nahahaang way nangchah an Jesus way cha mètagépfar hen anchi fufae. Ngém maid chillu nanarudsud an chicha no heno hen masaporna ya pakay cha tagépfarén Jesus hiya. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag tenaynan hen anchi fufae hen anchi idchanumanna yag hommàyat ah fabréy way i nangimfaga hen anchichay tatagu way mangaliyén, 


text:
“Intaaw ngén ta intaaw ilan hen anchi tagu way nangimfaga hen angamin way enam-ammaà, te magat hiya hen anchi empopostan Apudyus way Cristu.” 


text:
<pb/>Angkay hen anchichay pasorot Jesus, chacha à-aro-on hiya way mangaliyén, “Apo, pakay achia mangan.” 


text:
Ngém an peet an chan pani ah Jesus, te ekatnéén, “Hen chà anén way cha managu an haén wat hen chà mangammaan hen anchi laychén Apudyus way nannag an haén, ya ta lopasê way mangamma hen anchi impiyarna an haén.” 


text:
<pb/>Entoroy Jesus way mampani, ekatnéén, “Wacha hen mangaliyén egad marpas hen opatay furan yag anat ahebtà. Ngém hen ifagà an chàyu, ahebtà angkay ad uwan. Te ilanyu ngén hen annachay tatagu way naway way mafalin omafurot an haén, te kamancha yanggay pagéy way naggahén way masapor koma mabtà ad uwan. 


text:
Ya hen anchichay tatagu way cha i mangintudtuchu hen omafurotan hen tapena, kamancha hen anchichay i mamfatà, ya chicha, marabfuwancha. Ya faén agé anggayha, te mannanayun agé hen anchi fat-éncha. Ya hen anchi i nanhamar, pachongna agé hen anchi i mamfatà te amchan hen laylayadcha amin. 


text:
Te tot-owa hen anchi ekatchéén, ‘Hen tapena, chicha hen i manmura, ya hen anchichay tapena agé, chicha hen i mamfatà.’ 


text:
Wat hénagê chàyu way i mamtà hen anchi inmuran hen tapena way yachi hen chayu metapyan hen anchi enammaancha.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag chuar hen ommafurot way eSamaria an Jesus gapo hen nanaphapetan hen anchi fufae way imfagan Jesus hen amin way enam-ammaana. 


text:
Wat yachi way inumchahcha an Jesus, penaraudcha hiya ta homàyat koma ah fabréycha, wat émméy cha Jesus yag ommargawcha ah fabréycha. 


text:
Yag imfagacha hen anchi fufae way mangaliyén, “Ommafurot-ani met gapo hen nanaphapetam, ngém kaskasen ad uwan hen nangngaranni paat an hiya wat sigurachuani way hiya tot-owa hen anchi hennag Apudyus way mangenharà hen aminay tatagu.” Hen nanga-anan Jesus hen saket anchi anà hen okom 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way ommargaw cha Jesus ahchi, lummigwatcha way éméy chillu hen sakopon hen Galilea way chummakran Jesus. 


text:
Yag mepanggép hen ayanchahchi, ekat Jesusén, “Uray heno way profetéén achi tot-owa mangiggéén hen kailiyana hiya.” 


text:
Angkay inumchahcha hen provinsiyan hen Galilea, laylayadcha hen tatagu way mangila an hiya, te chicha, nèlagsakcha ad Jerusalem yag innilacha amin hen anchichay kaskascha-aw way enammaana ahchi. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag namfangad cha Jesus ad Cana way sakop hen provinsiyan hen Galilea way ahchi agé hen anchi namalinana hen chanum ah fayah. Yag niyaphor way wacha agéhchi hen ihay okom way chan saket hen anchi anàna ad Capernaum. 


text:
Angkay chengngar hen anchi okom way wacha peet ah Jesus hen provinsiyan hen Galilea way narpod Judea, ina enayagan ta éméy koma ad Capernaum ta ina ka-anén hen saket hen anchi anàna way tég-angay matéy. 


text:
Yag ekat Jesus an hiyéén, “An-ayug achi tot-owa omafurot no maid ilanyu ah sinyar ya kaskascha-aw.” 


text:
“Wat in-aat,” way ekat Jesus, “te naka-an hen saket hen anchi anàno.” Yachi yag enafurot hen anchi okom hen enalen Jesus yag lommayaw. 


text:
Yag hen chana homàyatan, hinib-atna hen anchichay alepanna way naway way i mangimfaga way gumminang peet hen saket hen anchi anàna. 


text:
Yachi yag senarudsudna no heno way uras hen gumminangan hen saketna, yag ekatchéén, “Hen cha magéyéd ad ugga hen naka-anan hen saketna ya uray hen pochotna.” 


text:
Yachi yag hemhemmà hen anchi am-ama way yachi paatay uras agé hen nangimfag-an Jesus an hiya way mangaliyén, “Naka-an hen saket hen anàno.” Wat amincha way himfafaryan, ommafurotcha amin an Jesus. 


text:
<pb/>Hen anchi namfangchan cha Jesus hen provinsiyan hen Galilea way narpo ad Judea, yachi hen anchi pegwan hen nangammaana hen kaskascha-aw.<pb/>


text:
Angkay hiyachi way narpas amin chachi, émméy cha Jesus ad Jerusalem way i mèlagsak hen ihay lagsak hen Judio. 


text:
Yag ahchid Jerusalem, wacha hen ihay po-ong way nehag-én hen anchi fùnagan hen fabréy way chacha mangèwaan hen karnero way hen ngachan hen anchi po-ong ah Henebreo wat Betsata. Ya wacha agé hen lemay kaman afong way nampaliwéh hen anchi po-ong 


text:
way chacha mangempeengan hen anchichay chuaray tatagu way nankarakarase hen saketcha, te wacha ay nabfurag ya nappelay ya napàroy chi acharna. Ya i-inggawcha an nadchi way manmannéd hen omabfuaran ano hen anchi chanum, 


text:
te no hen-argawanén wacha ano hen anghel Apudyus way émhép way i mangehwar hen anchi po-ong, yag hen anchi pés-éy paat pomassong no maehwar, wat maka-an ano hen anchi uray heno way saketna. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag wacha an nadchi hen ihay larae way émméy ah toronporo ya waru way tawén hen nansaketana. 


text:
Angkay innilan Jesus hiya way enlasinna way nafayag hen fummafàtachana yag annaat ifaga way mangaliyén, “Ay laychém way maka-an hen annay saketno.” 


text:
“Oo Apo,” way ekat hen anchi chan saket, “ngém maid ampay manorong an haén way mangempassong no omabfuar hen anchi chanum, yag gapo ta solet hen ekaman-o way éméy, wat achiyà umchahén wachaat hen looh nampassong.” 


text:
Yachi yag anat ekat Jesus an hiyéén, “Wat fumangon-a yag leno-otno hen annay annapno te makacharan-aat ad uwan.” 


text:
Yag hen hiyachi, naka-anat tot-owa hen anchi saketna, wat lenabtenna hen anchi annapna yag tommàchég way manaran. Hen anchi ag-agaw way na-ammaan natto wat Safachu way yachi chillu hen anchi siguchay ngilin hen Judio. 


text:
Wat hen anchichay anap-apon hen Judio, iningarcha hen anchi anat naka-an hen saketna way mangaliyén, “Ammag ngilintaaw ad uwan yà. Wat cham angkay labsengén hen orchintaaw hen annay nanlarabtenam hen annapno.” 


text:
Yag sommongfat hen anchi nansaket way mangaliyén, “Oo a, ngém hen anchi tagu way nanga-an hen saket-o, hiya hen nangimfaga an haén way labtenê hen antoy annap-o yag nanaranà.” 


text:
Ngém hen anchi taguwanchi way anat naka-an hen saketna, maid innilana no henoh nadchi hen anchi nanga-an hen saketna, te nekalliwat ah Jesus te ancha chillug chuar hen anchichay tatagu. 


text:
<pb/>Angkay na-awni way inchahan chillu Jesus hiya ah Templo, ekatnéén, “Ilamat ammay hen acharno ad uwan te naka-an hen saketno, wat etagayno way cha fumasofasor ta achi am-améd hen kasen mepachah an hea.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag lommayaw hen anchi taguwanchi yag ina henaphapet hen anchichay anap-apon hen Judio way ah Jesus peet hen nanga-an hen saketna. 


text:
Wat hen anchichay anap-apo, gapon nanga-anan Jesus hen saket hen tempon hen ngilin, anchag inlugi way mangan-a an hiya. 


text:
Ngém senongfatan Jesus chicha way mangaliyén, “Ah Amay Apudyus, maid man-in-inungarana way mangamma hen chana ammaan, wat yachi agé hen ekaman-o.” 


text:
Yachi yag ommam-améd hen aningarngar hen anchichay anap-apo an Jesus wat anchag térnén paat way mamchit an hiya, te faén yanggay hen chana manlabsengan hen ngilin, te hen iha, hen anchi chana mangempachongan hen acharna an Apudyus hen anchi mangaryanéén, Amana ano ah Apudyus. Hen fiyang Jesus way anà Apudyus 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way entoroy Jesus hen chana ifaga an chicha, ekatna way mangaliyén, “Tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way haén way anà Apudyus, maid am-ammaà no anà ammag anggay, te chà yanggay ammaan hen anchi i-illà way cha ammaan Ama. Wat amin way cha ammaan Ama, yachi agé hen chà ammaan. 


text:
Te ah Ama, laylaychéna haén way anàna, wat amin way chana ammaan, chana agé epàila an haén. Ya wacha agé hen kasenna epa-amma an haén way wadwadcha way kaskascha-aw no hen anchi anyuwat innila ta wachay kahaanganyu. 


text:
Te ah Ama, mafalin man-uchiyéna hen natéy. Wat umat agé haén way anàna, mafalin agé taguwê hen anchichay tatagu way laychê way taguwén. 


text:
ta way manayawan hen tatagu an haén way kaman hen manayawancha an Ama. Wat heno way achi manayaw an haén, achina angkay agé cha chayawén ah Ama way nannag an haén.” 


text:
<pb/>“Tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way heno way tagu way mangngar hen chà itudtuchu ya afurotona agé hen anchi nannag an haén, wat mètagu an Apudyus ah ing-inggana. Ya achi agé machusachi te inlisiyana hen metap-arana way ad uwan, metatappe an Apudyus. 


text:
Tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way inu-umchah angkay hen tempona way manepod ad uwan, hen anchichay kaman nanattéy an Apudyus, no changréncha hen ifagà way anà Apudyus yag enafurotcha, wat taguwê chicha ta mètagucha an Apudyus ah ing-inggana. 


text:
Yag impiyarna agé an haén hen karébféngà way manguwis hen tatagu te haén hen anchi Pangorowan hen Tatagu. 


text:
Achiayu mahaang hen antoy chà ifaga way umchah way umchah hen tempona way uray hen anchichay aminay nilurufù, changréncha hen alè, 


text:
wat man-uchicha amin. Wat hen anchichay nangamma hen ammayén Apudyus, mètagucha an hiya ah ing-inggana. Waman hen anchichay nangamma hen lawengén Apudyus, mètagucha agé ah ing-inggana hen anchi kachusaancha.” Hen man-istigu an Jesus 


text:
<pb/>Yachi yag entoroy Jesus way mangaliyén, “Haén, ammaà yanggay hen anchi nipiyar ah haén. Wat maid am-ammaà ah uray heno no iggay midchat hen karébféngà way mangamma. Ya hen manguwisà hen tatagu, chà agé torachén hen imfagan Ama, wat kapeletan nalimpiyu hen manguwisà hen tatagu te faén hen laychê hen chà ammaan te hen laychén hen anchi nannag an haén.” 


text:
Ngém wacha hen anchi iha way cha man-istigu an haén, ya innilà way ifagana hen tot-owa mepanggép an haén te hiyah Apudyus. 


text:
Yag chàyu, wachacha agé hen anchichay hennagyu way i mangimoh an Juan mepanggép an haén, yag imfagana hen tot-owa. 


text:
Ngém ah katot-owana, achì ekatén masapor-o hen tatagu ah man-istigu an haén, ngém hen mangempahpahma-à an chàyu hen anchi enalen Juan ta omafurot-ayu koma ah kahara-anyu. 


text:
Te hen miyaligan Juan, kaman helaw way napapasgichan way cha homelaw yag lelenyadyu hen hommelawana hen hen-aketan te ammag hen-aketan yanggay hen nanlaychanyu hen imfagana. 


text:
Angkay ad uwan, wacha hen cha man-istigu an haén way wadwadcha no hen nanàchégan Juan an haén, way yachi hen anchichay chà ammaan way impiyar Amay Apudyus way ammaà. Yag chichachi hen manot-owaan way hiya hen nannag an haén hen antoy lota. 


text:
Ah Amay Apudyus way nannag an haén, chana agé istiguwan haén. Ngém chàyu, maid chengchengngaryu hen alena ya maid agé innilayu hen itchurana. 


text:
Chayu acha-acharén hen anchi nesosorat way alen Apudyus te ekatyuwén yachi hen metapyanyu an hiya, ngém chichachiyat agé peet hen cha mangimfaga hen mepanggép an haén. 


text:
Haén, ummaliyà hen antoy lota way ah Amay Apudyus paat hen namiyar an haén. Ngém anà ammag achi chillu ifilang an chàyu. Ngém mag-ay ta wachay tagu way annag hemhemmà yag piniyarna hen acharna, ammag hiyachiyat agé hen chayu ifilang. 


text:
Yag nokay chillu hen én-énnényu way mangafurot an haén way anyug cha anapén hen mangammayan hen tatagu an chàyu yag achiyuwat anapén hen mangammayan Apudyus an chàyu. 


text:
Ngém achiyu ekatén haén hen mangempafasor an chàyu an Amay Apudyus, te ah Moses way chayu manchinlan, hiya hen mangempafasor an chàyu te anyug achi afuroton hen ensoratna. 


text:
Te non anyu an afuroton hen ensoratna, afurotonyu agé haén, te amin way ensoratna wat mepanggép chillu an haén. 


text:
yag ammag chuar way tatagu hen cha umunud gapon nangil-ancha hen kaskascha-aw way enammaana hen nanga-anana hen saket hen anchichay chan sasaket. 


text:
Hen hiyachiy tempo, anchag chuar hen tatagu te tég-angay hen anchi lagsak hen Judio way ekatchéén, Manmanma-an hen iggay napchitan hen a-anà hen anap-ocha ad Egipto. 


text:
Yachi yag nanlangranga ah Jesus yag innilana hen anchichay chuar way tatagu way naway yag annaat ekat an Felipe way ihay pasorotnéén, “Chuud ngata hen lomàwantaaw ah érégna ah anén hen annachay tatagu.” 


text:
Yag sommongfat ah Felipe way mangaliyén, “Uray ay gastoson hen labfu ah makatawénat achina ay chillu ummat ah uray lawa manemhemancha.” 


text:
“Wacha hen ihay cha fumafaru way nanhangat ah lemay tenapay ya chuway files, ngém ay ammoh ummat lawachi ah para hen annachay lonay way tatagu.” 


text:
<pb/>Yachi yag anat ekat Jesus an chichéén, “Ifagayu hen annachay tatagu ta tumùchucha.” Yachi yag tummùchucha amin hen anchichay tatagu hen anchi pachinaroh wat émméy ah lemanlifu hen filang hen anchichay lenarae yanggay. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag innaran Jesus hen anchi tenapay yag nanyaman an Apudyus yag annaat epiyàchang hen anchichay tatagu. Yag yachi agé hen enkamanna hen anchi files wat nanganangancha amin hen anchichay chuaray tatagu ingganah nagipohcha. 


text:
Angkay nagipohcha amin yag imfagan Jesus hen anchichay pasorotna way amongoncha amin hen nafay-anan ta maid maramram. 


text:
Angkay enamongcha hen anchi finay-anan hen tatagu, yag napnowat agé hen hemporo ya chuway awit way narpo hen anchi yanggay lemay tenapay. 


text:
<pb/>Hen nangil-an hen anchichay tatagu hen anchi kaskascha-aw way enammaan Jesus, ekatchéén, “Hiyato angkay hen anchi profeta way hahadchéntaaw way ekat Apudyusén epalena hen antoy lota.” 


text:
Yag yachi, gapo ta enlasin Jesus hen hamhamà hen anchichay tatagu way tég-angaycha i peletén hiya way man-are, wat tenaynanaat chicha way i ommanggay hen anchi tagéytéy way futaaw. Hen nanaranan Jesus hen uhun hen chanum 


text:
yag hinénggépcha hen anchi fangka way gumchang way éméy ad Capernaum te hommelang yag achi ihéh mamfangad ah Jesus. 


text:
Angkay hiyachi way nanlurugancha hen anchi fangka yag ammag inumchah hen séréchay fali, wat ammag chan hibhibyat hen anchi chanum. 


text:
Tàénchi yag chachaat ichuruchurun hen anchi fangka. Wat angkay ommag-agginawacha way émméy ah énémay lometor ménat, innilachaat agé ah Jesus way cha manaran hen uhun hen anchi chanum way cha homag-én an chicha, yag chachaat agé émégyat way térén. 


text:
Wat laylayadcha way nangempaghép an hiya, yag hen hiyachi agé, inumchahchaat peet hen anchi penget hen fabréy way ayancha. Hen nanganapan hen tatagu an Jesus 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way nafigat yag enlasin hen anchichay tatagu way nataynan ad chumang, way an ihà-an yanggay hen anchi fangka way wacha ad arubyan way yachi agé hen nanluganan hen anchichay pasorot Jesus, yag innilacha agé way iggay mìlugan ah Jesus. 


text:
Angkay hiyachi way inumchahcha hen tapen hen fangka way narpod Tiberias yag tommàchangcha hen hag-én hen anchi namanganan Jesus hen anchichay chuaray tatagu hen narpasan hen nanyamanana an Apudyus. 


text:
Yag yachi, gapo ta na-ammuwan hen anchichay nataynan way tatagu way maid peet ah Jesus ya umat agé hen anchichay pasorotna, wat anchag hinénggép hen anchichay fangka ta gumchangcha ad Capernaum way i manganap an Jesus. Hen anchi ma-an way iyatagu ah ing-inggana 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way ginumchang hen anchichay tatagu, inchahancha ah Jesus yag anchaat ekatén, “Apo, kamana peet hen ummaliyam ahto.” 


text:
Yag ekat Jesus an chichéén, “Tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way maid kasen manganapanyu an haén no faén yanggay hen anchi enammaà way mibhug way enanyu yag nabhug-ayu, yag faén ah gapo ta na-awatanyu hen pontos hen anchi enammaà. 


text:
Faén koma hen anchi ma-an way mibhug hen pa-amchanyu te mapéppég chilluchi. Ta hen pa-amchanyu koma, hen anchi ma-an way mannanayun way yachi hen mangchat hen mètaguwan an Apudyus way maid péppégna ah ing-inggana. Wat yaha hen anchi ma-an way idchat-on chàyu, haén way Pangorowan hen Tatagu, te yachi hen impiyar Amay Apudyus an haén ah ammaà.” 


text:
<pb/>Wat ekat hen anchichay tatagu an Jesusén, “Wat nokay hen ekamanni nò ta ammaanni hen laychén Apudyus.” 


text:
Yag sommongfat ah Jesus way mangaliyén, “Hen laychén Apudyus way ammaanyu wat masapor afurotonyu haén te haén hen anchi hennagna.” 


text:
“Oo a,” way chacha ekat, “ngém nokay hen ammaam way kaskascha-aw ta wachay manot-owaanni ah mangafurotanni an hea. Wacha koma hen epàilam, 


text:
te ilamat, hen anchichay anap-otaaw ad namenghan, wacha hen anchi manna way anchag cha anéanén hen ini-inggawancha hen anchi chanak. Te hen anchi nesosorat met, ekatnéén, ‘Hen anchi ma-an way narpod uchu, yachi hen inidchatna an chicha.’ ” 


text:
<pb/>Yachi yag sommongfat ah Jesus way mangaliyén, “Tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way hen anchi inidchat Moses, faén angkaychi hen anchi tot-oway ma-an way narpod uchu. Te hen anchi cha idchat Amay Apudyus ad uwan, yachi hen anchi tot-owa way ma-an way narpod uchu. 


text:
Ya hen hiyachiy ma-an way inidchatna way ad uchu paat hen narpowana, wat yachi hen managu hen tatagu ah ing-inggana.” 


text:
Yag anat agé ekat hen anchichay tataguwén, “Apo, umpayat adchan chàni hen annay ma-an ta mawawà-acha an chàni.” 


text:
<pb/>Yachi yag anat lawrawagén Jesus hen anchi enalena way mangaliyén, “Haén hen anchi ma-an way managu hen tatagu ah ing-inggana, wat hen miyaligana, heno way mangafurot an haén, achin henhenaang, ya achi agé màmàwaw. 


text:
Ngém tot-owa hen anchi imfafaggà an chàyu way tàén chayu ilailan hen chà ammaan, anyug achi chillu afuroton. 


text:
Ngém amin hen anchichay tatagu way penelen Ama way omafurot an haén, wat omafurotcha tot-owa. Ya aminay omafurot an haén, akseptarê chicha amin. 


text:
Te haén way narpo ad uchu, iggayà chillu ummale hen antoy lota way i mangamma yanggay hen laychê te ummaliyà way i mangamma hen laychén hen anchi nannag an haén. 


text:
Yag hen laychéna, ta amin hen anchichay penelena way omafurot an haén, ammag maid poros mayagyag an chicha, ya ta man-uchiyê agé chicha amin no umchah hen anchi anongoh chi ag-agaw. 


text:
Ta epegwà way mangale hen laychén Ama, te hen laychéna, ta amin hen anchichay mangafurot way haén hen anàna ya haén agé hen manokchuncha, mètagucha an haén ah ing-inggana, te man-uchiyê chicha hen anchi anongoh chi ag-agaw.” 


text:
<pb/>Hen nangngaran hen anchichay tatagu hen anchi enalen Jesus way hiya hen anchi ma-an way narpod uchu, anchag chan ngangayutongot. 


text:
Yag chachan ahepennoot way mangaliyén, “Ay ammoh faéntoh Jesus tà way anà cha Jose an Maria way innilataaw. Wat pakay annag cha ekatén hiyaat narpod uchu nò.” 


text:
te maid chillu omafurot no faén ah Ama way nannag an haén hen manorong hen hamhamàna ah omafurotana. Wat hen anchichay omafurot, chicha hen man-uchiyê hen anchi anongoh chi ag-agaw. 


text:
Wacha agé hen ensorat hen profeta ad namenghan way ekatnéén, ‘Tudtuchuwan Apudyus hen aminay tatagu.’ Wat hiyachi, heno way tagu way mangngar hen imfagan Ama yag enafurotna, kapeletan way omafurot agé an haén. 


text:
Ngém achì ekatén wacha hen nangila an Ama ad uchu, te haén yanggay hen nangila an hiya, te ahchi chillu hen narpowà. 


text:
Wat yachi, tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way heno way tagu way omafurot an haén, mètagu an Apudyus ah ing-inggana, 


text:
Hamham-ényu ngén te faén angkay kaman hen anchi manna way enan hen anchichay anap-otaaw ad namenghan hen ini-inggawancha hen anchi chanak, te uray enancha hen yachiy ma-an way ekatchéén narpod uchu, natéycha chillu. 


text:
Ngém heno way mangan hen anchi mannanayun way ma-an way yachin anchi tot-owa way narpod uchu, achi matmatéy ah ing-inggana. 


text:
Yag haén hen anchi mannanayun way ma-an way narpod uchu. Wat heno way mangan hen hiyachiy ma-an, mètagu an Apudyus ah ing-inggana. Yag hen anchi ma-an way idchat-o an hiyaat achar-o way yaha hen midchat ah managu hen aminay tatagu hen antoy lota.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way enalen Jesuschi, chachan sosongel hen anchichay tatagu way mangaliyén, “Heno ay paat hen én-énnén hen annay taguwanna way mangempangan hen acharna an chitaawa.” 


text:
Yachi yag ekat Jesusén, “Tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way no achiyu anén hen achar-o way Pangorowan hen Tatagu, ya no achiyu agé inumun hen charà, wat achi angkay mafalin way mètaguayu an Apudyus. 


text:
Waman hen anchi tagu way mangan hen achar-o ya manginum hen charà, yachi hen mètagu an Apudyus ah ing-inggana ya man-uchiyê agé hiya hen anchi anongoh chi ag-agaw. 


text:
Te hen achar-o, yachi hen tot-oway ma-an, ya hen charà, yachi hen tot-oway mainum way yachi hen managu hen tatagu ah ing-inggana. 


text:
Wat heno way mangan hen achar-o ya manginum hen charà, mì-i-iggaw an haén ya mì-i-iggawà agé an hiya. 


text:
Ah Ama way nannag an haén, sigud way natattagu. Yag gapon hiyaat, nisissigud agé hen natatagguwà. Wat kaman agéhchi, heno way mangan hen achar-o, matagu ah ing-inggana agé te haén hen managu an hiya. 


text:
Wat hiyachi, haén hen anchi ustoy ma-an way narpo ad uchu way faén kaman hen anchi ma-an way enan hen anchichay anap-otaaw yag natéycha chillu. Te heno way mangan an haén, mètagu an Apudyus ah ing-inggana.” 


text:
<pb/>Yachi hen intudtuchun Jesus hen nantudtuchuwana hen anchi sinagoga way cha ma-am-amongan hen Judio ad Capernaum. Hen anchi alen Jesus way managu hen tatagu ah ing-inggana 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way chengngar hen anchichay sommorot an Jesus hen anchi annaat intudtuchu, ammag chuar an chicha hen ngommaya hen hamhamàna yag ekatchéén, “Nokay lawa hen cha i mangngar hen annay chana aryénanna way ammag naligat ah hamham-én.” 


text:
Ngém ah Jesus, ammuna hen chacha ngayutongotan yag annaat ekatén, “Ay anggayha yag epangayana chàyu. 


text:
Wat nokay agé hen hamhamàyu non an umat yag ilanyu haén way Pangorowan hen Tatagu way ammag matarok ad uchu way mamfangad hen narpowà. 


text:
Te hen anchi narpowan hen mannanayun way ataguwan hen tatagu wat hen Espiritun Apudyus way ammag maid sérsérfin hen aminay ammaan hen tatagu. Ya hen anchichay chà imfaga an chàyu, yachi hen mangawatanyu hen Espiritun Apudyus ya yachi agé hen managu an chàyu ah ing-inggana. 


text:
Ngém wachacha hen tapena an chàyu way ammag achi chillu omafurot an haén.” Enalen Jesuschi te nanepod hen anchi laprapona, inni-ilana chillu no heno hen achi omafurot an hiya ya no heno agé hen anchi mangenlao an hiya. 


text:
Wat yachi yag anat ekat Jesus agéén, “Yachi hen nangimfag-à an chàyu way maid ihà-an ah omafurot an haén no faén ah Ama hen manorong hen hamhamàna way omafurot.” 


text:
Yag sommongfat ah Simon Pedro way mangaliyén, “Apo, nokay lawa hen kasenni i somorotan nò, te hea met yanggay hen cha mangintudtuchu hen mannanayun way mètaguwan an Apudyus. 


text:
Wat sigurachu hen antoy afurotni way hea hen anchi kapachong Apudyus way empalena hen antoy lota way mantoray.” 


text:
Yachi yag ekat Jesusén, “Haén, penelè chàyu way hemporo ya chuwa, ngém wacha chillu hen iha way ena-awwan Chumunyu.” 


text:
Enalen Jesuschi mepanggép an Judas way anà Simon Iscariote te tàén hiya hen iha an chicha way hemporo ya chuwa, annag enlao ah Jesus hen na-awni.<pb/>


text:
Nanepod hen hiyachi, achi i manggégga-ay ah Jesus hen provinsiyan hen Judea te innilana way cha anapén hen anchichay anap-apon hen Judio hen ekamancha way mamchit an hiya. Wat ammag hen provinsiyan hen Galilea hen chana i manggégga-ayan yanggay. 


text:
yag ekat hen anchichay e-enawchin Jesus an hiya way mangaliyén, “Pa-a achi lumigwat way i mèlagsak ad Jerusalem ta im epàila hen kaskascha-aw hen anchichay cha somorot an hea. 


text:
Te ay ammoh wachay tagu ah mangentàlilig hen chana ammaan no laychéna way mempaka-ammu hen acharna. Wat no kaskascha-aw hen cham ammaan, epàilam kagé hen katagutagu.” 


text:
<pb/>Yachi yag ekat Jesus an chichéén, “Oo a, ngém cha-an met umchah hen anchi ustoy tempo way mampàil-à. Waman chàyu, mafalin way farangna hen mampàil-anyu, 


text:
te achi chàyu cha agorgoran hen tatagun antoy lota. Waman haén, anà ammag agorgoran an chicha te chà ifaga hen karaweng hen a-ammacha. 


text:
Yachi hen enalen Jesus yag anat mataynan hen provinsiyan hen Galilea. Hen émméyan Jesus way mèlagsak 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way lummigwat hen anchichay sosnod Jesus way i mèlagsak, entat-allingéb Jesus way umunud. 


text:
Angkay ahchi, hen anchichay anap-apon hen Judio, chacha anapén hiya way mangaliyén, “Chuud ngata ah Jesus aya.” 


text:
Ya ammag chuar agé hen cha manginyut-utiyam hen anchichay tatagu mepanggép an hiya, te hen tapena, ekatchéén, “Ammayay tagu ah Jesus.” Waman hen tapena, chachaat agé ekatén, “Faén angkay te chana lokopon hen tatagu.” 


text:
Yaha hen chacha aryén ngém chacha etat-allingéb way mangale te chacha émégyat ah mangngaran hen anchichay anap-apon hen Judio. 


text:
Yag anchag nahahaang hen anchichay anap-apon hen Judio yag ekatchéén, “Henoay hen nangacharan nahha hen kenaraengna way iggay met man-uswila.” 


text:
Yag anat ekat Jesus an chicha way mangaliyén, “Hen anchi chà itudtuchu, faén ammag hamhamào hen narpowana te narpon Apudyus way nannag an haén. 


text:
Yag heno way tagu way manlayad way mangamma hen laychén Apudyus, maelasinna way ah Apudyus tot-owa hen cha marpowan hen anchi chà itudtuchu ya faén fukod yanggay hen hamhamào. 


text:
Te kapeletan, hen anchi tagu way cha mintudtuchu hen anchi narpoh hamhamàna yanggay, anna an cha anapén hen kachayawana. Waman hen anchi cha manganap hen machayawan hen anchi nannag an hiya, hiya hen anchi nalimpiyu way maid kétkétémna. 


text:
Tot-owa way inidchat Moses hen anchi orchin Apudyus an chitaaw. Ngém ammag maid angkay cha mangafurot an chàyu hen hiyachiy orchin, te pakay chayu anapén hen mamchitanyu an haén nò.” 


text:
Yag sommongfat hen anchichay tatagu way mangaliyén, “Ay an-a cha mattagar te heno ay hen tagu way cha manmanmà way mamchit an hea.” 


text:
Yachi yag ekat Jesusén, “Anggay paat hen nanga-anà hen anchi saket hen tempon hen ngilin yag an-ayu paat ammag nah-ag. 


text:
Ngém chàyuwat, chayu met agé markaan hen a-anàyu no tempon hen ngilin no yachi hen miyaphorana te yahan imfagan Moses way mekaman, ngém faén chillu ah Moses hen nanginlugi te an natawid hen anchichay chanakkar. 


text:
Wat no mafalin way mepamarka hen anà hen tempon hen ngilin way Safachu ta achi marabseng hen anchi inyurchin Moses, pa-ayu kay omaningarngar gapo hen nanga-anà hen saket hen ihay tagu hen anchi tempon hen ngilin ah omammayan paat hen ataguwana. 


text:
Achiyu ammag cha tenétnéén way laweng hen enammaà ta anyuwat an anapén hen ka-ammayna.” Hen cha manganapan hen tapena no narpoh Jesus an Apudyus 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way chengngar hen anchichay tatagu ad Jerusalem hen cha aryén Jesus, ekat hen tapenéén, “Ay faénha ngén hen anchi tagu way cha anapén hen anchichay anap-apo ta pédténcha ano. 


text:
Yag pakay annayan nò way chan tudtuchu hen sangwanan hen tatagu yag maid met ammaancha an hiya. Ono napnekcha ngata way hiya tot-owa hen anchi Cristu way empopostan Apudyus way umale.” 


text:
“Oo a, ngém no umale hen anchi Cristu, maid ano mangammu hen marpowana, ngém hen yahay tagu, innilataaw met hen narpowana.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way chan tudtuchu ah Jesus ah Templo, chinakarna way mangaliyén, “Ay nanggila kay ta innilayu tot-owa hen narpowà ya hen kenatatagù. Te faén yanggay ah hamhamào hen ummaliyà hen antoy lota te anà an hennag hen anchi katot-owaan. Ngém chàyu, maid innilayu an hiya. 


text:
<pb/>Hen nangaryan Jesus an nadchi, ammag laychén paat hen anchichay anap-apo way manlapchù an hiya way manelew, ngém iggaycha chillu te cha-an umchah hen tempona. 


text:
Ngém uray chillu yaha hen hamhamà hen tapena, chuarcha chillu hen ommafurot an hiya wat ekatchéén, “Hiyaha man hen anchi Cristu way empopostan Apudyus, te ay ammoh wachay maka-amma ah wadwadcha way kaskascha-aw no hen chana ammaan.” Hen nannagancha hen i koma manelew an Jesus 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way cha alengahén hen anchichay Fariseo hen cha aryén hen tatagu mepanggép an Jesus, wat chicha ya hen anchichay anap-apon hen papachi, hennagcha hen anchichay guwarcha way i manelew koma an hiya. 


text:
Yachi yag ekat Jesusén, “An hen-aketan yanggay hen mì-iggawà an chàyu yag ana-at manfangad hen anchi nannag an haén. 


text:
Wat uray anà ammag cha ana-anapén an chàyu, achiayu chillu makachah an haén te achiayu maka-ale hen ayà.” 


text:
Yachi yag chachan ahepennoot hen anchichay anap-apon hen Judio way mangaliyén, “Chuud ngata hen ayana way achitaaw makachah an hiya. Ay an éméy hen iggaw hen anchichay kacharaantaaw way niwa-at ah kafabréfabréy ta ah awni yag tinudtuchuwana agé hen anchichay faén Judio. 


text:
Te pakay ekatnéén anapéntaaw hiya, ya nokay ngata hen laychénay aryén hen annay ekatnéén achitaaw makachah an hiya, ya achitaaw agé makaéy hen ayana.” Hen niyaligan hen Espiritun Apudyus ah chanum 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way anongoh hen ag-agaw hen anchi lagsak way yachin térénay lagsak, tommàchég ah Jesus yag chinakarna way mampani, ekatnéén, “Heno way nàwaw, umale an haén ta painumê hiya, 


text:
te hen anchi nesosorat way alen Apudyus, ekatnéén, ‘Heno way omafurot an haén, ammag fumufùnag an hiya hen anchi fufun way managu hen tatagu ah ing-inggana.’ ” 


text:
Hen anchi enalen Jesus way chanum way ammag fumufùnag hen tatagu, anna cha paniyén hen anchi Espiritu way epalen Apudyus way mìyachar hen anchichay omafurot an hiya. Ngém hen hiyachiy tempo, cha-an mepale hen anchi Espiritu te cha-an hen kachayawan Jesus way mamfangchana ad uchu. Achi mapapchong hen hamhamà hen tatagu mepanggép an Jesus 


text:
<pb/>Hen nangngaran hen anchichay tatagu hen anchi anat enalen Jesus, ekat hen tapenéén, “Hiyaha tot-owa hen anchi profeta way antaaw ammag hahadchén.” 


text:
Yag hen tapena agé, ekatchéén, “Hiyaha angkay tot-owa hen anchi Cristu way empopostan Apudyus way umale.” Waman hen tapena, ekatchéén, “Ay ammoh hen provinsiyan hen Galileaat agé hen marpowan hen anchi Cristu. 


text:
Te nesosorat met hen anchi alen Apudyus way hen Cristu, ganà David way ad Bethlehem hen miyana-ana, te yachi hen fabréy David.” 


text:
Yag ammag laychén paat hen tapena way manelew an hiya, ngém maid chillu iha ah nangempachah hen limana. Hen anchi achi omafurotan hen anap-apon hen Judio 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag namfangad hen anchichay guwarcha, yag henanhanan hen anchichay anap-apon hen pachi ya Fariseo way mangaliyén, “Payu iggay tenelew ta inyaleyuhto nò.” 


text:
Yag sommongfatcha way mangaliyén, “Oo a, ngém nanepod hen nataguwanni, maid chengchengngarni ah nantudtuchu ah kaman an hiya.” 


text:
Arwachanyu te ay wacha paat chi iha an chàniyanto way Fariseo ya anap-apo ah nangafurot hen annay taguwanna. 


text:
Ya hen annachay chuaray tatagu, maid ay innilacha mepanggép hen orchin Moses, wat yasa kaỳ ta etap-ar Apudyus chicha.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag wachan iha hen anchichay Fariseo way ah Nicodemo hen ngachanna way hiyan anchi émméy an Jesus hen anchi henlafiyan. Yag imfagana hen anchichay ifana way mangaliyén, 


text:
“Sosnod, ay ammoh parufusun hen orchintaaw way antaaw ammag epagchat way mempafasor hen ihay tagu no achitaaw unna fistigarén no heno hen enammaana.” 


text:
Yag senongfatan hen anchichay ifana way mangaliyén, “Ay iGalileaat agé. Acharém man hen anchi nesosoratat ichaham way manepod hen lugruginaat maid profeta ah narpod Galilea.” 


text:
<pb/>Angkay nawakas yag fummigatay térén ah Jesus way kasen émméy ah Templo, yag enamongan amin hen anchichay tatagu hiya, wat intùchuna way manudtuchu an chicha. 


text:
Yachi yag nawaycha hen tapen anchichay Fariseo ya siguchay cha mintudtuchu hen orchin way chacha iyale hen ihay fufae way na-aphoran way nì-isséy hen faénna ahawa. Yag empasangocha hen anchi fufae hen aminay tatagu, 


text:
yag anchaat ifaga an Jesus way mangaliyén, “Apo, antoyan hen ihay fufae way na-aphoran way nì-isséy hen faénna ahawa. 


text:
Wat inyurchin met Moses way mafuntò hen fummasor hen kaman hetoy fasor ingganah matéy. Wat hea kaỳ, nokay hen ekatno nò.” 


text:
Yachi hen enkamancha te laychéncha way sepotan ah Jesus ta wachay mangempafasorancha an hiya. Ngém ammag nanyongyong ah Jesus yag chana esorat hen gammatna hen anchi tapok. 


text:
Yag chachaat hanéhanétan way mananhan no henon esongfatna. Yachi yag nammuhwat ah Jesus way mangaliyén, “Oo, funto-onyu, ngém hen anchi tagu way maid fasfasorna, hiya hen pés-éy mamuntò.” 


text:
<pb/>Hen nangngarancha hen anchi enalen Jesus, anchag naéhhaéhha way lomayaw way inlugrugin hen anchi makmakorang an chicha ingganah lommayawcha amin. Wat ammag anggay ah Jesus ah nataynan ya hen anchi fufae way tommatàchég hen henagongna. 


text:
Yachi, yag tommàchég ah Jesus way mangalen anchi fufaeyén, “Chuudcha hen anchichay cha mangempafasor an hea way manusa an hea nò.” 


text:
“Maidcha Apo,” way ekat anchi fufae, “te lommayawcha amin.” Yag anat ekat Jesus agéén, “Uray haénat achì agé chuséén hea, wat in-a, ngém achim cha epegpegwa way fumasor.” Hen miyaligan Jesus ah helaw 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way kasen chan tudtuchu ah Jesus, ekatna way mampaniyén, “Haén hen anchi helaw way cha manelaw hen tatagu hen antoy lota. Wat heno way somorot an haén, achi inggaw hen helang te mahehellawan hen anchi helaw way tomagu, wat mètagu an Apudyus ah ing-inggana.” 


text:
Yag senongfatan hen anchichay Fariseo hiya way mangaliyén, “Ay an-ag mampachinar ta annog cha tàchégan hen acharno. Wat ay ammoh ma-afurot hen anchi manàchég hen acharna.” 


text:
“Faénha,” way ekat Jesus, “te uray no tàchégà hen achar-o, tot-owa chillu hen chà aryén, te haén, innilà hen narpowà ya innilà agé hen ayà. Waman chàyu, maid innilayu hen narpowà ya maid agé innilayu hen ayà. 


text:
Yag ammag hen patinggan yanggay hen hamhamàyu hen chayu manguwisan an haén. Waman haén, faén kaman hichi hen ekaman-o way manguwis hen tatagu. 


text:
Ngém non an umat yag uwisê hen tatagu, uwisê chicha ah katot-owaan, te faénà ihà-an way manguwis, te chuwa-ani an Ama way hiyan nannag an haén. 


text:
Yag nesosorat agé hen anchi orchin Moses way no mantemfuruy hen aryén hen chuway tatagu, wat tot-owa hen chacha aryén. 


text:
<pb/>Yachi yag anchaat agé ekat an hiyéén, “Chuud ay paat ah Amam hena.” Yag ekat Jesusén, “Maid tot-owa innilayu an Ama ya maid agé innilayu no henowà, te non anyu an innila no henowà, innilayu agé ah Ama.” 


text:
<pb/>Chichachi hen enalen Jesus hen anchi nantudtuchuwana hen anchi iggaw hen chacha mantentennagan ah pelak ah Templo. Yag tàén wachacha hen anchichay anap-apo, maid chillu namachas way manelew an hiya te cha-an umchah hen tempona. Hen achi makaéyan hen tapena hen ayan Jesus 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag wacha hen kasen imfagan Jesus an chicha way mangaliyén, “Umchah hen lomayawà yag wacha hen manganapanyu an haén, ngém looh nelooh te achiayu maka-ale hen ayà, wat an-ayug matéy way achi makàka-an hen fasoryu.” 


text:
Yachi yag nan-ahetennopà hen anchichay anap-apon hen Judio way mangaliyén, “Ay anna ngata pédtén hen acharna, te pakay ekatnéén achitaaw makaéy hen anchi ayana nò.” 


text:
Yag ekat agé Jesusén, “Chàyu, an yanggay hen antoy lota hen narpowanyu ya hen antoy lota agé hen patinggan hen innilayu. Waman haén, ad uchu hen narpowà wat faén yanggay antoy lota hen péppég hen innilà. 


text:
Wat yachi hen nangimfag-à way matéy-ayu way achi makàka-an hen fasoryu, te anchag metatàen ah ing-inggana, yag netap-ar-ayu no achiyu afuroton way haén hen anchi chà aryén.” 


text:
“Wat henoa kay paat agé nò,” way ekatcha. Yag sommongfat ah Jesus way mangaliyén, “Nanepod hen laprapona, chà met ifagafaga. 


text:
Ya chuar agé koma hen ifagà mepanggép an chàyu ya chuar agé hen mangempafasorà an chàyu, ngém an-o yanggay an cha ifaga hen tatagun antoy lota hen anchi chengngar-o way imfagan chillu hen anchi nannag an haén, yag hiya, tot-owa amin hen chana ifaga.” 


text:
Wat anat ekat Jesusén, “Haén way Pangorowan hen Tatagu, no etoochà hen anchi koros, yachi hen menlasinanyu no henowà way haén hen anchi nawawà-acha, ya yachi agé hen mangawatanyu way maid chà ammaan ah iggay mipiyar an haén, ya maid agé chà aryén no faén ah Ama hen nangintudtuchu. 


text:
Yag achiyà iyanggayan hen anchi nannag an haén, te hiya, mawawà-acha an haén, ya chà ammaan yanggay hen laychéna.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag ommafurotcha hen chuaray tatagu an Jesus hen nangngarancha hen anchichay enalena. Hen alepan Chumunyu ya hen faén 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag imfagan Jesus hen anchichay cha omafurot an hiya way mangaliyén, “No afurotonyu hen aminay intudtuchù an chàyu, wat chàyu hen tot-owa way pasorot-o, 


text:
yag ma-awatanyu no heno hen tot-owa. Ya hen yachiy katot-owaan, yachi hen mangemparufus an chàyu hen kena-alepanyu.” 


text:
<pb/>Yachi yag sommongfatcha hen anchichay Judio way mangaliyén, “Oo a, ngém ganà chàni an Abraham wat maid met nan-alepananni, wat nokay hen laychém way aryén hen annay ekatnowén eparufus chàni hen kena-alepanni, te faén-ani met alepan.” 


text:
<pb/>Yachi yag anat ekat Jesusén, “Tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way heno way tagu way fumasor, hiya angkay hen alepan Chumunyu way pongar hen fasor. 


text:
Ya hen alepan, gapo ta faén ahimfafaryan, wat mafalin meparyaw no ekat hen anchi nangen-alepanén eparyawna. Waman hen anchi tot-oway anà, achi met meparyaw te hiya hen anà ah ing-inggana. 


text:
Wat no hen anchi anà paat Apudyus hen mangemparufus an chàyu hen anchi kena-alepanyu wat meparufus-ayu tot-owa. 


text:
Innilà way ganà Abraham chàyu, ngém gapo ta ammag achi éméy ah hamhamàyu hen anchi chà itudtuchu chayuwat agé iyanap hen ekamanyu way mamchit an haén. 


text:
Haén, chà ifaga an chàyu hen anchichay chengngar-o an Ama ad uchu, ya pachongna agé an chàyu, te chayu agé ammaan hen chengngaryu an Amayu.” 


text:
<pb/>Yag ekatat agé hen anchichay Judiowén, “Maid ay kasen amani no faén yanggay ah Abrahama.” Yag ekat Jesusén, “No ganà chàyu tot-owa an Abrahamat torachényu koma hen enammaana. 


text:
Te ilanyu ngén, maid kasen chà ifaga an chàyu no faén yanggay hen anchi tot-owa way chengngar-o an Apudyus yag yachiyat agé hen gapona ah manlaychanyu way mamchit an haén. Wat ay ammoh yachiyat agé hen enammaan Abraham tà. 


text:
Ngém ah katot-owana, chayu torachén hen a-amman hen amayu.” Yag anchaat agég ekatén, “Ay ammoh an-ani ipos, te an ihà-an met hen amani te ah Apudyus yanggay.” 


text:
Yag ekat Jesus an chichéén, “Non an ah Apudyus tot-owa hen amayu, lenyadyu koma haén te hiya hen narpowà yag ana-at umale hen antoy lota. Te faén yanggay haén hen namiyar hen achar-o te anà hennag an hiya. 


text:
Te an-ayug kaman an amayu way Chumunyu way hen laychéna, yachiyat agé hen laychényu. Yag hiya, nanepod hen lapraponaat ammag pattéyan ya maid paat manhagongana hen tot-owa te pahig silib hen wachan hiya. Wat mag-ay ta mankétém, anna cha ammaan hen anchi nisissigud an hiya te hiya hen sigud way pongar chi kétém. 


text:
Waman haén, pahig tot-owa hen chà ifaga an chàyu, yag yachiyat agé hen achiyu mangafurotan an haén. 


text:
Yag heno chillu an chàyu hen mafalin mangentot-owa way wachay fasor-o. Maid a, te maid met chillu fasor-o. Ngém pakay tàén chà ifaga hen tot-owéén achiyu chillu afuroton nò. 


text:
Oo a, te chàyu, faén-ayu tatagun Apudyus, te hen anchichay tot-oway tatagun Apudyusat, afurotoncha met hen alena.” Cha Jesus an Abraham 


text:
<pb/>Yachi yag senongfatan hen anchichay anap-apon hen Judio ah Jesus way mangaliyén, “Ay faén tot-owa hen anchi ekatniyén eSamaria-a way kafusorni way Judio. An cha-a peet tenagar hen ongtan.” 


text:
Yag anat ekat Jesusén, “Achiyà cha mattagar te chà yanggay pachayawén ah Amay Apudyus. Ngém chàyu, anyu an cha pelohon haén. 


text:
Ya haén, faén agé hen kachayawà hen chà gamgaman, ngém wacha chillu hen cha mangamgam hen kachayawà way hiya ah Apudyus, ya hiya, tàchégana agé haén. 


text:
Tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way heno way mangafurot hen antoy chà itudtuchu, ammag achi matmatéy ah ing-inggana.” 


text:
<pb/>Yachi yag ekat hen anchichay Judiowén, “Ilamat, cha-a tot-owa mattagar, te uray ah Abrahamat natéy ya umat agé hen anchichay profetaat natéycha amin, yag heaat agé yag ekatnowén, ‘Heno way mangafurot hen cham itudtuchu wat achicha matmatéy.’ 


text:
Ay ammoh ekatnowén wadwadcha-a paat no ah Apotaaw way Abraham ya hen anchichay profeta way nan-atéy ad namenghan. Henoa kay paat ah mangalem, aya.” 


text:
Yachi yag sommongfat ah Jesus way mangaliyén, “Non an umat yag haén hen cha mangempachayaw hen achar-o, maid met sérfin nadchi way chayaw. Ngém ah katot-owana, ah Ama hen cha mangempachayaw an haén, yag hiya agé hen ekatyuwén Apudyusyu. 


text:
Maid paat innilayu an hiya. Waman haén, innilà hiya. Yag non an-og ekatén maid innilà an hiya, anà ammag nangéttém way kaman agé an chàyu. Ngém ah katot-owana, innilà tot-owa hiya, ya chà agé afuroton hen ifagana. 


text:
Yah apoyu agé way Abraham, pararo way térén hen layadna ad namenghan hen nangammuwana way ilana hen umaliyà hen antoy lota. Yag ad uwan way innilana tot-owa hen ummaliyà, wat kaskasen hen laylayadna.” 


text:
Yachi yag ekat hen anchichay Judiowén, “Ammag cha-an malemanporo hen tawénno yag annog ekatat agéén innilam ah Abraham.” 


text:
Yag ekat Jesusén, “Tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way cha-an angkay marmu ah Abrahamat, nawawà-achaà.” 


text:
Yag anchaat agég ommalekam ah fato ta funto-oncha hiya. Ngém ah Jesus, entat-allingébna way lomayaw ah Templo.<pb/>


text:
Angkay hiyachi way cha manaran cha Jesus, innilacha hen ihay am-ama way nisissigud hen finuragna nanepod hen natatagguwana. 


text:
Yag anat hanhanan hen anchichay pasorotna way mangaliyén, “Apo, heno ngata hen fummasor ah gapoh nabfuragan nahhay tagu, ay hiya ono hen chinàcha-arna.” 


text:
Yag anat ekat Jesusén, “Faén chillu gapoh fasorna ono fasor hen chinàcha-arna hen nabfuragana, te nabfurag ah mepàil-an hen kafaelan Apudyus an hiya.” 


text:
Yachi yag nampani ah Jesus mepanggép hen antoy natatagguwan ya hen matéyan, ekatnéén, “Hen kawad-an hen ag-agaw, yachi hen wayataaw way mangamma hen laychén hen anchi nannag an haén, te no umchah hen lafi, maid kasen wayataaw way mangamman cha nadchi. 


text:
Wat hen kawad-à hen antoy lota, haén hen helaw way manelaw hen hamhamà hen katagutagu hen antoy lota.” 


text:
<pb/>Angkay enalen Jesuschi, yag annaat toppaan hen anchi lota yag penelotna yag empalidna hen yachiy petà hen matan hen anchi nabfurag, 


text:
yag annaat ifaga way mangaliyén, “In-a ta in-an char-op hen anchi po-ong way Siloe.” (Hen laychén hen anchi ngachan way Siloe way aryénat Nahnag.) Angkay hiyachi way émméy hen anchi nabfurag way i nanchar-op, yag namfangad way naka-anat hen finuragna. 


text:
Yachi yag hen anchichay atògongna ya hen anchichay nangila an hiya hen kenapalemmosna, chachan ahepennoot way mangaliyén, “Ay ammoh faénto tà hen anchi tagu way ammag tumutùchu way chan pap-alemmos.” 


text:
Yag ekat hen tapenéén, “Hiyan sa met.” Waman hen tapena, ekatchéén, “Faén aya, te an yanggay kapadpachongna.” Yachi yag anat man-ale hen anchi nabfurag way mangaliyén, “Haén kayyà.” 


text:
Yag annaat haphapetén way mangaliyén, “Wachan ihay tagu way ah Jesus ano hen ngachanna way annag pen-ar hen petà yag empalidna hen matà ya annaat ifaga ta iyà manchar-op ad Siloe. Yag yachi way émméyà way nanchar-op, ammag naka-anat agé hen finurag-o.” 


text:
Yag ekat hen anchichay tataguwén, “Wat chuud kay hen anchi taguwanchi nò.” “Tawwan, te maid innilà,” way ekat agé hen anchi nabfurag. Hen namistigaran hen anchichay Fariseo hen anchi nabfurag 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag inyéy hen anchichay tatagu hen anchi anat naka-an hen finuragna hen iggaw hen anchichay Fariseo, 


text:
Yachi yag anat hanhanan hen anchichay Fariseo no heno hen enkaman hen finuragna way naka-an. Yag annaat ekasen way manaphapet way mangaliyén, “Annag empalid hen petà hen antoy matà, yag angkay inurahà, nakailaa-at agé.” 


text:
Yag anat ekat hen tapen anchichay Fariseowén, “Oo a, ngém faén angkay ah Apudyus hen narpowan nahhay tagu, te pakay achina tongparén hen ngilintaaw way Safachu nò.” Yag cha agé ekat hen tapenéén, “Oo a, ngém ay ammoh maka-amma hen menangfasor ah kaskascha-aw way kaman hichi.” Wat ammag nanchuwa hen hamhamàcha. 


text:
Yachi yag anchaat ekasen agé way mananhan hen anchi nabfurag way mangaliyén, “Nokay hen manmàno hen yachiy tagu, te annay kena-anna hen finuragno.” Yag ekatnéén, “Profeta manchi.” 


text:
<pb/>Ngém hen anchichay anap-apon hen Judio, anchag achi afuroton way sigud hen finurag hen anchi taguwanchi yag anat makaila ad uwan wat empa-ayagcha hen anchi chinàcha-arna, 


text:
yag henanhahanhanancha an chicha way mangaliyén, “Ay tot-owa way yaton anàyu, yag ay tot-owa way nisissigud hen finuragna. Yag pakay makaila ad uwan nò.” 


text:
Yachi yag sommongfat hen anchichay chàcha-arna way mangaliyén, “Oo, tot-owa way anànito, ya tot-owa agé way nisissigud hen finuragna. 


text:
Ngém hen enkaman hen finuragna way naka-an, yachi hen maid innilani. Ya maid agé innilani no henoh nadchi hen nanga-an. Ngém mafalin kay way sarudsuchunyu an hiya te ommam-ama met, wat érégna way manongfat hen ifagayu.” 


text:
Yaha hen enalen hen anchichay chàcha-arna te émégyatcha hen anchichay anap-apon hen Judio, te chicha, loohcha imfafagga way heno way mangaliyén ah Jesus hen anchi Cristu way empopostan Apudyusat meparyaw way meparyaw hen anchi chacha ma-am-amongan. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag kasencha agé enayagan hen anchi nabfurag, yag kasencha inimoh an hiya way mangaliyén, “Ah Apudyusat man hen manyamanam, te innilani way ammag menangfasor hen annay taguwanna.” 


text:
Yag sommongfat hen anchi nabfurag way mangaliyén, “Maid tot-owa innilà no menangfasorha way tagu ono faén, te hen innilà yanggayat hen pés-éyna, nabfuragà, yag ad uwan, makailaà.” 


text:
Yag annaat agé ekatén, “An-og inyam-amma kay way nangimfaga an chàyu yà, yag anyug achi chillu changrén. Yag pakay laychényu agéy kasen mangngar, ono anyu an laychén agé way somorot an hiya.” 


text:
Yachi yag ammag ininsorton hen anchichay Fariseo hiya way mangaliyén, “Ammag heaat hen pasorotna yà, te chàniyat ah Moses paat hen chani soroton, 


text:
te innilani way tenagépfar paat Apudyus ah Moses. Ngém hen annay taguwannaat, maid ay nailah narpowana.” 


text:
Yachi yag sommongfat hen anchi nabfurag way mangaliyén, “Anà ammag nascha-aw a, te tàén chàyuwén maid peet innilayu ah narpowan hen anchi mannakafael way manga-an hen finurag. 


text:
Te innilataaw amin met way achi changrén Apudyus hen laweng way tatagu, te hen anchi yanggay manayaw an hiya ya cha mangamma hen laychéna hen changréna. 


text:
Yag nanepod hen na-ammaan hen antoy lota inggana ad uwan, maid chengchengngartaaw ah makaka-an hen nisissigud way finurag. 


text:
Yag anchaat agég cha ichaggat way manongfat way mangaliyén, “Ay anno cha tudtuchuwan chàni, hea way menangfasor nanepod hen nataguwam.” Yag chachaat eparyaw hiya way maméppég hen hénggépana hen anchi chacha ma-am-amongan. Hen anchi finurag way faén mata hen nabfurag 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way chengngar Jesus hen anchi na-ammaan hen anchi nabfurag, enanapna yag annaat ekatén, “Ay afurotom hen anchi Pangorowan hen Tatagu.” 


text:
<pb/>Yachi yag entoroy Jesus way mangaliyén, “Hen ummaliyà hen antoy lota, ta uwisê hen tatagu ta hen anchichay kaman nabfurag way manlayad way mangila wat maka-an hen finuragcha yag makailacha. Waman hen anchichay mangaliyén makailacha ano te cha-ancha mabfurag, wat chicha angkay hen nanabfurag.” 


text:
Yachi yag hen anchichay tapen hen Fariseo way nehahag-én, hen nangngarancha an nadchi, anchaat ekatén, “Ay ammoh anno ekatén nabfurag-ani.” 


text:
Yag sommongfat ah Jesus way mangaliyén, “Non anyu an afunan koma way nabfurag-ayu, achì pafasoron chàyu, te achiayu makaila hen tot-owa ya mafalin way maka-an hen finuragyu. Ngém gapo ta ekatyuwén makaila-ayu, wat é-éttég hen fasoryu way yachi hen namufurag an chàyu.”<pb/>


text:
Angkay hiyachi yag nampani ah Jesus way mangaliyén, “Tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way hen anchi tagu way ammag mangayat hen arad way hénggép hen anchi korongan hen karnero way faén hen anchi ustoy hawang hen ayéna, an i mangakawchi ya chumachael. 


text:
Wat hen anchi chan guwarcha hen hawang, fùtana agé hen anchi hawang no hen anchi ustoy pastor hen hénggép. Yag hiya, éh-éhhééna way mamaga hen ngangachan hen anchichay karnero way mangighad an chicha, ya chicha, féfênéncha hen alena. 


text:
Yag no ighad hen anchi pastor chicha agé, hiya hen mangempango hen ayancha, wat umunudcha hen anchichay karnero te féfênéncha hen alena. 


text:
<pb/>Yato hen penanin Jesus hen anchichay tatagu, ngém iggaycha ma-awatan no heno hen laychénay aryén. Hen anchi ammay way pastor 


text:
<pb/>Wat hiyachi, kasen nampani ah Jesus way mangaliyén, “Tot-owa hen antoy chà ifaga an chàyu way haén hen anchi hawang hen korongan hen karnero. 


text:
Wat amin hen anchichay namangpango no haén way nat-én hen chacha intudtuchu, chichachi hen cha chumachael ya manga-akaw. Ngém chicha, iggay enafurot hen anchichay karnerò. 


text:
Haén hen anchi hawang, wat heno way mangéy an haén, hahalla-à hiya, ya awway agé way hénggép ya gumhad way i mangan. 


text:
Ngém hen anchi manga-akaw, maid kasen ganchatna no achi an i umarah laychéna ya an i pomatéy ya an i chumachael. Waman haén, hen ummaliyà, ta taguwê hen tatagu way idchat-o hen amma-ammay way ataguwancha ingganah kapnekancha.” 


text:
<pb/>“Haén hen anchi ammayay pastor, yag hen anchi ammayay pastor, annag iyanggayan hen ataguwana ah manalimunana hen karnerona. 


text:
Faénà kaman hen anchi an marabfuwan way guwarcha way faén ustoy nangen-awa hen karnero. Te hiya, no umale hen aggaégyatay atap way aho, annag iyanggayan hen chana pastoron yag ommawid. Wat issan hen anchi aho hen issana yag anchag mahiyà hen anchichay tapena. 


text:
Ammag omawid chillu hen anchi an marabfuwan te hen labfuna yanggay hen chana gamgaman te achina tot-owa patigén hen karnero. 


text:
Waman haén, haén hen anchi ammay way pastor, ya kaman hen nangammuwà an Ama ya hen nangammuwana an haén, wat kaman agéhchi hen nangammuwà hen anchichay karnerò ya hen nangammuwancha agé an haén. Ya haén, an-og iyanggayan hen ataguwà ah manalimunà hen karnerò. 


text:
Wachacha chillu agé hen tapen hen karnerò way cha-ancha melamong hen antochay karnerò ah korongan. Wat masapor ayagà chicha agé, yag no changréncha hen alè, wat umalecha ta éméhà-an hen mateponancha amin ya ta an ihà-an agé hen mamastor an chicha.” 


text:
<pb/>“Pararo hen layad Amay Apudyus an haén te idchat-o hen achar-o way matéy ah gapoh mataguwan hen anchichay karnero yag uray matéyà, mataguwà chillu. 


text:
Maid makapréh hen ataguwà no achì afunan, te haén hen mangemparufus hen katéyà. Wacha hen kafaelà way mangemparufus hen matéyà, ya wacha agé hen kafaelà way mamangad hen ataguwà te yachi hen impiyar Ama an haén.” 


text:
te chuarcha hen cha mangaliyén nattagar ano ya an nahurugan, wat pakay lawa chachangrén hen anchi chana aryén. 


text:
Waman hen tapena, chacha agé ekatén, “Ay ammoh wachay alen chi nahurugan ah umat hena. Ya ay ammoh kafaelan hen ongtan way manga-an hen finurag.” Ammag achi mangiggéén hen anchichay okom ah Jesus 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way agiléd way tempon hen anchi lagsak way manmanma-an hen niyam-ammaan hen anchi Templo ad Jerusalem, 


text:
Yachi yag enamongan hen anchichay Judio hiya way mangaliyén, “An-anig nahédchan ya pasagchi ya achim ihéh lawrawagén an chàni no hea tot-owa hen anchi Cristu way empopostan Apudyus way hahadchénni.” 


text:
Yag ekat Jesusén, “An-og cha ifagafaga an chàyu yà, ngém anyu chillug achi afuroton. Yag amin way chà ammaan gapon namiyaranà an Ama, chichachi koma hen manot-owaanyu way hiya hen narpowà. 


text:
wat idchat-on chicha hen mannanayun way ataguwancha an Apudyus way achicha metap-ar ah ing-inggana. Ya maid poros agé makapréh an chicha, te é-égnanà chicha ah ing-inggana. 


text:
Ya ah Ama way hiya hen nangidchat an chicha an haén, maid nangatngato no hiya, wat maid makapréh an chicha an Ama, te a-ayyuwanana chicha. 


text:
<pb/>Hen nangaryan Jesus an nadchi, anchag nangalekam hen anchichay anap-apon hen Judio ah fato ta funto-oncha yanggay hiya. 


text:
Yag nan-aleyat ah Jesus way mangaliyén, “Chuar hen enammaà way anammay way kaskascha-aw an chàyu way empa-amman Ama wat henon cha nadchi hen gapoh mamuntoanyu an haén nò.” 


text:
Yag sommongfat hen anchichay anap-apo way mangaliyén, “Faén hen ammay way enammaam hen mamuntoanni an hea, te hen mamuntoanni an hea, hen cham mamréhan hen kena-apudyus Apudyus way an-a met lawa ammag tagu yag chamat agé mamfalinén hen acharno ah Apudyus.” 


text:
Yag anat agé somongfat ah Jesus way mangaliyén, “Oo a, ngém pakay nesosorat hen anchi orchintaaw way ekat Apudyusén, ‘Chàyuwat, apudyus-ayu agé.’ 


text:
Yag inni-ilataaw met way tot-oway tot-owa amin hen anchi nesosorat. Wat hen anchichay anap-otaaw ad namenghan way nangimfag-an Apudyus hen alena an chicha, ngenadnana chicha ah Apudyus. 


text:
Wat yachi, haén way penepelen Apudyus ya hennagna hen antoy lota, pakay ekatyuwén chà pérhén hen kena-apudyusna hen nangaryaén haén hen anàna. 


text:
Wat non an umat yag maid enammaà ah kaskascha-aw way anggay yanggay ah Apudyus hen maka-amma, uray ud-ay achiyà afuroton. 


text:
Ngém gapo ta yachi agé hen chà ammaan, uray no achiyu laychén way mangafurot hen aryê, afurotonyu koma hen chà ammaan, te yachi hen manot-owaanyu way wacha ah Ama an haén ya wachaà agé an hiya.” 


text:
Yachi yag chacha agé kasen pachasén way manlapchù an Jesus, ngém annag inlisiyan chicha yag lommayaw. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag kasen ginumchang ah Jesus hen anchi wangwang way Jordan yag émméy hen anchi lugar way pés-éy namfunyagan Juan hen tatagu, wat ahchi hen ininggawana. 


text:
Yag chuarcha agé chillu hen tatagu way ummunud an hiya, te ekatchéén, “Ah Juan way chan funfunyag, maid empàilana ah kaskascha-aw, ngém amin way imfagana mepanggép hen yahay tagu, tommot-owacha amin.” 


text:
Angkay ad Betania, wachacha hen toroy masosnod way cha Maria an Marta ya ah Lazaro. Ah Mariaanchi, hiya hen anchi nanginhiyat hen lana hen he-en Jesus yag emponahna hen fuùna. Yachi yag nansaket ah Lazaro 


text:
wat imfilin cha Maria an Marta ah Jesus way mangaliyén, “Apo, chan saket ah Lazaro way ifam way laylaychém.” 


text:
Angkay chengngar Jesuschi yag ekatnéén, “Faén matéy hen kahalenonotan hen anchi saket Lazaro, te an kachayawan Apudyus way yachi agé hen machayawà way anàna.” 


text:
ngém hen nangngarana hen nansaketan Lazaro, iggay chillu lumigwat hen hiyachi te egad nanlooh hen chuway ag-agaw 


text:
yag annaat ifaga hen anchichay pasorotna way mangaliyén, “Intaaw ta kasentaaw éméy hen sakopon Judea.” 


text:
“Oo Apo,” way chacha ekat, “ngém tég-angay cha-a funto-on hen anchichay Judio ahchi ad chin-argaw wat ay ammoh kasentaaw agé éméy.” 


text:
Yachi, yag nampani ah Jesus agé way mangaliyén, “Hemporo ya chuway uras hen umi-innitan hen init hen ihay ag-agaw, wat no manaran hen tatagu hen ag-agaw, achi mehagaw te hehellawan hen init hen charanéna. 


text:
Enalen Jesuschi yag annaat ekat agéén, “Nanasséy hen anchi ifataaw way Lazaro, wat intaaw ta iyà fangonon hiya.” 


text:
Yag sommongfat hen anchichay pasorotna way mangaliyén, “Oo a Apo, ngém no an nasséy, kapeletan way cha umun-unnina hen saketna.” 


text:
Ngém hen laychén peet Jesus way aryénat, an peet nanattéy ah Lazaro, yag hen na-awatanchaat an nasséy. 


text:
ngém ah pagsaya-atanyu, ammay te maichà hen natéyana ta wachay mangafurotanyu an haén. Wat intaaw ta intaaw ilan hiya.” 


text:
Yachi yag nan-ale hen ihay ifacha way ah Tomas way kapel, yag ekatnan chichéén, “Antaaw ammag màyéy amin an Apotaaw ta no pédténcha, yag nìyatéytaaw kagé amin an hiya.” Ah Jesus hen anchi managu hen tatagu ya hen mempauchi hen natéy 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way inumchah cha Jesus ad Betania, chengngarcha way looh nilurufù ah Lazaro hen opatay ag-agaw. 


text:
wat chuarcha hen anchichay iJerusalem way émméy way i mangay-ayu an cha Marta an Maria gapon natéyan hen sonodcha. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way chengngar Marta way naway cha Jesus, ina hinib-at chicha. Waman ah Maria, iggay gumhad. 


text:
Angkay inumchah ah Marta an cha Jesus yag ekatnéén, “Apo, non an-a koma wacha wat iggay matéy hen sonodtaaw. 


text:
“Oo, innilà way man-uchi,” way ekat Marta, “te afurotò way man-uchicha chillu hen aminay natéy ah pegwana.” 


text:
Yag anat ekat Jesus agéén, “Haén hen mangempauchi hen tatagu te haén hen managu an chicha. Wat heno way mangafurot an haén, tàén matéyat taguwê hiya chillu. 


text:
<pb/>“Oo Apo, afurotòha,” way ekat Marta, “ya afurotò agé way hea hen Cristu way anà Apudyus way empopostana way umale hen antoy lota.” Hen nankelaan Jesus 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way enalen Martachi, yag ommanamot ah faréycha way i nanget-én an Maria way mangaliyén, “Inumchah ah Apotaaw yag chana imohon hea.” 


text:
Yachi yag hen anchichay tatagu way inu-umfun ah faréy, innilacha hen ginumhachan Maria wat ummunudcha, te ekatcha ah hamhamàchéén an ménat éméy ah lufù way i mankela. 


text:
<pb/>Angkay inumchah ah Maria hen anchi iggawcha, ammag nampalentomang hen henagong Jesus way mangaliyén, “Apo cha-an angkay matéy hen anchi sonodtaaw non an-a wachahto.” 


text:
Yachi way innilan Jesus hen chana mankelaan ya hen anchichay netnod way tatagu way ahekekela agé, yag naség-angan way térén yag ammag ommaghéy ah hamhamàna, 


text:
yag annaat ekatén, “Chuud hen nanginlufuanyu an hiya.” Yag ekatchéén, “Ahchi Apo, wat intaaw ta intaaw ilan.” 


text:
Ngém ekat agé hen tapenéén, “Oo a, ngém no makaka-an hen finurag hen tatagu, wat pakay emparufusna hen natéyan hen annay ifana nò.” Hen nan-uchiyan Lazaro 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way chengngar Jesus hen anchi enalecha, ammag kaskasen way nahéphép hen hamhamàna. Yag hiyachi way inumchahcha hen anchi lufù way liyang way natangfan ah tépà, 


text:
yag anat ifagan Jesus way mangaliyén, “Ka-anényu hen annay tangéb hen lufù.” Ngém ommamhew ah Marta way mangaliyén, “Apo, man-agub angkay ad uwan te apatna way ag-agaw hen natéyana.” 


text:
Yag ekat agé Jesus an hiyéén, “Oo a, ngém imfafaggà met an hea way no afurotona-at ilam hen machayawan Apudyus.” 


text:
Yachi yag kena-ancha hen anchi tangébna yag nantangad ah Jesus way mangaliyén, “Ama, manyamanà an hea te cham changrén haén. 


text:
Inni-ilà chillu way chachangrénà, ngém aryêto ah mangngaran hen antochay tatagu ta afurotoncha koma agé way hea hen nannag an haén.” 


text:
Yag ammag fummùnagat agé hen anchi natéy way napopottepotan hen limana ingganah he-ena way naoppeopan amin hen uruna. Yag anat ekat Jesus hen anchichay tataguwén, “Ùfachényu ta wachay én-énnéna way omanamot.” Hen nantetennopa-ancha ah mamchitancha an Jesus 


text:
<pb/>Angkay hen anchichay Judio way i nì-ib-ifun an Maria, chuar an chicha hen ommafurot an Jesus hen nangil-ancha hen anchi enammaana. 


text:
Yag hen anchichay Fariseo ya hen anap-apon hen papachi, empa-ayagcha hen anchichay toray way konsel, yag nan-a-atopàpàcha way mangaliyén, “Nokay lawa hen én-énnéntaaw hen ihay taguwanna way ammag lonay hen chana ammaan way kaskascha-aw. 


text:
Te no antaaw ammag igiginnang ta chana payépayéén, ah awni yag hiyaat agé hen somorotan hen katagutagu. Yag no hiyachi hen mekaman, omaningarngarcha hen anchichay toray ad Roma wat awni yag anchag chachaelén hen anchi Templotaaw yag kena-ancha agé hen aminay mantorayantaaw.” 


text:
Yachi yag nan-ale hen iha an chicha way ah Caifas hen ngachanna way hiya hen anchi kangatowan way pachi hen hiyachiy tawén, ekatnéén, “Aẁ ay ammoh ammag maid pèot chi hamhamàyu, 


text:
te ay ammoh achiyu peet elasin way un-unnina hen ihà-an ah matéy ah sobfot hen kachuaran no hen machachaelantaaw amin way Judio.” 


text:
Hen hiyachiy enalen Caifas, faén ah hamhamàna hen narpowana te gapo ta hiya hen kangatowanay pachi wat an empahmà Apudyus an hiya way masapor matéy ah Jesus ah sokat hen aminay Judio. 


text:
Ya faén agé yanggay hen anchichay Judio hen masobfot hen matéyan Jesus, te aminay tatagu way niwaras hen antoy lota way anaén Apudyusat masobfotcha ah kateponancha amin. 


text:
<pb/>Nanepod hen hiyachi, inlugin hen anchichay anap-apon hen Judio way mantatagépfar ah ekamancha way mamchit an Jesus. 


text:
<pb/>Wat yachi, ammag maid én-énnén Jesus way manggégga-ay hen kawad-an hen chuaray Judio, wat inyapetna ad Efraim way fabréy way nehag-én hen anchi chanak, wat ahchi hen ini-inggawancha. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way tég-angay umchah hen anchi lagsak hen Judio way Manmanma-an, wat chacha ma-amoamong ad Jerusalem hen chuaray tatagu way narpoh kafabréfabréy, ta incha mampacharos ah Templo ya anchaat mèlagsak. 


text:
Yachi way nahibhib-atcha ah Templo chacha langrangéén ah Jesus way manganap ya chachan ahepennoot way mangaliyén, “Nokay ngata hen manmanmàyu, ay umale ngén ah Jesus way i mèlagsak ono achi.” 


text:
Hen anchichay Fariseo ya anap-apon hen papachi, imfilincha hen anchichay tatagu ta no wacha hen mangila an Jesus, masapor ifagacha ta mepatelew.<pb/>


text:
Angkay hiyachi way énémay ag-agaw ya anat umchah hen anchi lagsak way Manmanma-an, yag kasen émméy cha Jesus ad Betania way fabréy Lazaro way hiya hen anchi nan-uchiyéna. 


text:
Yag ah layadcha, senaganacha cha Jesus hen yachiy nadhém way ah Marta hen nan-alekatto yag wacha agé ah Lazaro way cha mèan an chicha. 


text:
Yag yachi, wacha an Maria hen ihay futilya way natatarwan hen anchi kanginginaan way fangfangru way lanan chi nardo. Wat innarana yag inhiyatna hen he-en Jesus yag annaat eponah hen fuùna. Yag ammag cha homonohon hen anchi fangona ah faréy. 


text:
Yachi yag ammag nanlili hen ihay pasorot Jesus way ah Judas Iscariote way hiya agé hen anchi mangenlao an Jesus hen ma-awni, ekatnéén, 


text:
“Pakay achi an elao hen annay lanaanna ta wacha laway midchat hen anchichay maid mafalinna, te awniyat éméy ah toronggasot hen laona.” 


text:
Hen nangaryan Judas an nadchi, faén gapoh hamhamàna hen anchichay maid mafalinna te gapo ta anchu hen limana yag hiya hen mamangchén hen pelak ah chana mangak-akawan. 


text:
Ya mepanggép hen anchichay maid mafalinna, sigud way mawawà-achacha an chàyu ah tomoronganyu, ngém haén, achiyà mafayag an chàyu.” Hen nantetennopa-ancha way mamchit an Lazaro agé 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way chengngar hen anchichay chuar way tatagu way wachah Jesus ad Betania, wat anchaat éméy way i mangila an hiya. Ya faén agé yanggay ah Jesus hen incha ilan, te ah Lazaro agé way nan-uchiyéna. 


text:
Yachi yag hen anchichay anap-apon hen papachi, nan-ahetennopàcha ah ekamancha way mamchit an Lazaro agé, 


text:
te gapon hiya, anchag chuar hen anchichay Judio way cha omafurot an Jesus way anchag nanchùgan chicha. Hen anongoh way ayan Jesus ad Jerusalem 


text:
<pb/>Angkay nawakas, chengngar hen anchichay chuar way tatagu way i mèlagsak ad Jerusalem way naway ah Jesus. 


text:
Wat anchag nan-échén amin ah arumfanga yag incha hinib-at hiya way chacha èngaw way mangaliyén, “Ta machayaw ah Apudyus ya ta chayawéntaaw agé hen antoy ummale way narpon Apudyus way hiya hen aretaaw way ganà Israel.” 


text:
<pb/>Ah Jesus, nansasakkay hen ubfun hen kafayu way inchahancha te nesosorat chillu hen alen Apudyus way ekatnéén,<pb/> 


text:
“Chàyu way tatagu ad Jerusalem way manSion, achiayu cha émégyat te naway hen Areyu way nansasakkay hen ubfun hen kafayu.” 


text:
<pb/>Hen anchichay pasorot Jesus, iggaycha ma-awatan hen hiyachi hen anchichay cha mekaman. Ngém angkay namfangad ah Jesus ad uchu, hemhemmàcha hen anchichay na-ammaan an hiya, yag chichachiyat agé peet hen tommot-owaan hen anchichay nesosorat. 


text:
<pb/>Angkay hen anchichay tatagu way nangila hen nangempauchiyan Jesus an Lazaro way annag finagaan yag fummùnag, chacha hapehapeténchi. 


text:
Wat yachi hen i nanib-atan hen ammag chuar way tatagu an Jesus, te chengngarcha hen anchi kaskascha-aw way enammaana. 


text:
Waman hen anchichay Fariseo, chachan a-atopàpà way mangaliyén, “Nokay ngata hen ekamantaaw aya. Ammoh achitaaw peet makepaginang an hiya te ilangngén, amin hen tatagu hen antoy lotaat chacha amin peet somorot an hiya.” Hen nanganapan hen anchichay Griego an Jesus 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag wachacha agé hen anchichay faén Judio way narpod Grecia way i nèlagsak ad Jerusalem. 


text:
Yag émméycha an Felipe way iBetsaida way sakop hen Galilea yag ekatchéén, “Apo, ay achi mafalin ta ini ilan ah Jesus ta changrénni hiya.” 


text:
Yachi yag anat éméy ah Felipe an Andres way i nangimfaga hen anchi imfagacha, yag anchaat éméy way chuwa way i mangimfaga an Jesus. 


text:
Yachi yag anat ekat Jesus ah mangngarancha aminén, “Haén way Pangorowan hen Tatagu, inumchah ad uwan hen tempon hen machayawà. 


text:
Wat hamham-ényu ngén, te tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way no ma-ayyuaan hen inilì ta achi mehamar, émé-éttég way ihà-an yag achi chumuar. Waman no mehamar way éméy hen lota yag nilufù, chumuar. 


text:
Pachongna agé hen antoy ataguwantaaw, te heno way tagu way annag ayyuaan hen ataguwana hen antoy lota way ammag hen pagsaya-atan hen acharna hen chana yanggay patpatigén, maid sérfina te matéy chillu. Waman hen anchi tagu way faén hen ataguwana hen antoy lota hen patigéna, mètaguchi an Apudyus ah ing-inggana. 


text:
Wat heno way manlayad way mangamma hen laychê, masapor sorotona haén. Wat yachi hen umunuchana hen ayà. Ya amin agé hen anchichay cha mangamma hen laychê, wat pachayawén agé Ama chicha.” Hen nangimfag-an Jesus hen matéyana 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag ommaghéy ah Jesus way mangaliyén, “Ammag pararo hen antoy hamhamào, ngém nokay lawa hen ekat-o. Ay chawatê ngén, Ama, ta achi metoroy hen antoy mepachah an haén. Achi, te yato met chillu hen ganchat-o way ummale hen antoy lota.” 


text:
Yachi yag nanluwaru way mangaliyén, “Ama, ammaam hen ammaam ta maila hen kachayawam.” Yag wachaat agé hen nan-ale ad uchu way ekatnéén, “Oo, maila hen kachayawà gapon anchi enamma-ammaam, yag kasen agé mepàila gapon anchi tég-angay mepachah an hea.” 


text:
<pb/>Hen anchichay tatagu way tommatàchég an nadchi, chengngarcha hen anchi ale, ngém hen ekat hen tapena, an ommechor. Ya hen tapena agé, ekatchéén anghel way an nètagépfar an hiya. 


text:
Ngém sommongfat ah Jesus way mangaliyén, “Hen anchi ale way chengngaryu, faén angkay ah katorongà yanggay hen nepagngarana, te ah katoronganyu ta ma-awatanyu way chechengngarà an Apudyus. 


text:
Te cha milugi ad uwan hen kachusaan hen katagutagu hen antoy lota way achi omafurot, te ad uwan hen ma-afa-an Chumunyu way chan toray an chicha. 


text:
Yag haén, no metàépà hen anchi away yag tenoochà, yachi hen mangempa-anamotà hen tatagu hen karotarota an haén.” 


text:
Hen nangaryan Jesus way metàép hen anchi away yag natood, yachi hen chana mempaka-ammuwan hen ekamanna way matéy. 


text:
<pb/>Yachi yag sommongfat hen anchichay na-a-among way tatagu way mangaliyén, “Oo a, ngém hen ekat hen anchi nesosorat way orchintaaw, ekatnéén, ‘Ammag matattagu ah inggana hen anchi Cristu way epalen Apudyus.’ Wat pakay cham ekatén masapor metàép hen away hen anchi Pangorowan hen Tatagu nò. Yag heno ay agé chilluchi hen annay cham aryén way Pangorowan hen Tataguwa.” 


text:
<pb/>Yachi yag anat mampani ah Jesus way mangaliyén, “Haén hen anchi helaw way cha manelaw hen ayan hen tatagu ngém achi mafayag yag tenaynà chàyu. Wat u-unnuchunà koma ta achiayu kaman hen anchichay cha mahelngan, te chichachiy tatagu, maid pootoncha ah chacha ayan. 


text:
Ad uwan antoyanà way helaw, wat afurotonà koma ta mahehellawan-ayu way tatagu.” Naligat hen omafurotan an Jesus Angkay narpas way enalen Jesuschi yag anat lomayaw way i nantaro way iggay nampàila hen anchichay tatagu. 


text:
Te tàén ammag chuar hen kaskascha-aw way enammaan Jesus hen sangwanan hen anchichay tatagu, anchag achi chillu omafurot an hiya. 


text:
Wat yachi hen tommot-owaan hen anchi enalen Isaias way profeta ad namenghan way ekatnéén,<pb/>“Apo, ammag maid mangafurot hen chani ifaga, ya anchag achi agé pagan-ano hen anchichay kaskascha-aw way enammaam.” 


text:
Wat yachi, ammag achi chillu mafalin way omafurotcha, te hen anchi ihay ensorat Isaias agé, ekatnéén,<pb/> 


text:
“Wat finurag Apudyus hen matacha ya empaknégna agé hen hamhamàcha ta achicha elasin hen tot-owa, ya ta achicha agé ma-awatan hen mepanggép an hiya. Te non an umat yag nanhagongcha an hiyaat kena-anna koma hen fasorcha.” 


text:
<pb/>Tàén yachi, chuarcha chillu hen ommafurot way ponò hen anchichay Judio. Ngém anchag achi epadlaw hen ommafurotancha te émégyatcha ah mangemparyawan hen anchichay Fariseo an chicha hen anchichay chacha ma-am-amongan way Judio. 


text:
Te chacha pawadwad-én hen manayawan hen tatagu an chicha no hen manayawan Apudyus an chicha. Hen alen Jesus hen manusa hen tatagu 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag chinakar Jesus hen alena way mangaliyén, “Heno way mangafurot an haén, faén yanggay haén hen chana afuroton te chana agé afuroton hen anchi nannag an haén. 


text:
Haén, ummaliyà hen antoy lota way manelaw hen hamhamà hen tatagu wat heno way omafurot an haén, mahelawan hen hamhamàna ta achi i-inggaw hen helang. 


text:
Ya heno way mangngar hen chà itudtuchu yag achina chillu afuroton, faén haén hen manusa an hiya. Te iggayà umale hen antoy lota way manusa hen tatagu, te hen ummaliyà, an-o i hara-an hen tatagu. 


text:
Ngém hen anchi tagu way mangachi an haén ya achina agé afuroton hen anchi chà itudtuchu, wacha chillu hen manusa an hiya ah pegwana, te hen anchi ena-allè, yachi hen kail-an hen kachusaana. 


text:
Tot-owachi, te amin way enalè, faén ammag hamhamào hen narpowana te narpon Ama way nannag an haén, te hiya hen nangimfaga hen amin way aryê. 


text:
Wat hen chà yanggay aryénat hen anchi imfagan Ama way aryê, te innilà way yachi hen mangidchat hen mannanayun way mètaguwan an hiya.”<pb/>


text:
Angkay hiyachi way mafigat wat lagsak way Manmanma-an hen iggay mapchitan hen a-anà hen ganà Israel ad Egipto, yag innilan Jesus way inumchah hen tempon hen mamfangchana ad uchu an Amana. Yag ammag amchan hen layadna hen anchichay tatagu way sommorot an hiya hen antoy lota way ammag maid mepaniyan hen manlaychana an chicha, yag empàipàilana hen yachiy layadna ingganah natéyana. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way cha mangan cha Jesus ya hen anchichay pasorotna, loohat ena-awis Chumunyu hen hamhamà Judas Iscariote way anà Simon way mangenlao an Jesus. 


text:
Ah Jesus, a-ammuna way emporang Amana hen aminay egad an hiya, yag a-ammuna agé way ah Apudyus hen narpowana ya hiya agé chillu hen mamfangchana. 


text:
<pb/>Yachi way chacha mangan, yag tommàchég ah Jesus yag kena-anna hen anchi agwan hen lumfongna yag annaat elepat hen towarya hen awàna. 


text:
Yag tenarwana hen parangga ah chanum yag annaat ilugi way mangurah hen he-en hen anchichay pasorotna way chana eponah hen anchi towarya way enleleppatna ah awàna. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way empachahna an Simon Pedro, ekat Pedrowén, “Apo, ay ammoh heaat agé hen mangurah hen he-è.” 


text:
Yag ekat Jesusén, “Achim tot-owa ma-awatan ad uwan hen antoy chà ammaan, ngém ma-awatam chillu ah awni.” 


text:
Yag ekat agé chillu Pedrowén, “Achi angkay poros mafalin way hea hen mangurah hen he-è.” Yag anat ekat Jesusén, “No achì urahan hen he-em, achi mafalin way mampasorot-o hea.” 


text:
“Wat no yaha peet Apo,” way ekat Pedro, “faén yanggay hen he-è hen uraham ta uray agé hen limà ya hen urù.” 


text:
Ngém ekat Jesusén, “Hen anchi looh nan-améh, nachachallosan met, wat achi masapor kasen maurahan amin hen acharna te manongad yanggay hen he-ena. Yag chàyu, nau-ullahan-ayu amin, ngém wacha chillu hen anchi iha an chàyu way cha-an.” 


text:
Hen anchi nangaryan Jesusén wacha chillu hen iha way cha-an maurahan, enalenachi te a-ammuna way wacha hen mangenlao an hiya. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way narpas hen nangurahan Jesus hen he-echa, kasenna inigga hen anchi lumfongna yag i tummùchu, yag ekatna way mangaliyén, “Ay na-awatanyu hen anchi an-owat enammaan an chàyu. 


text:
Hamham-ényu ngén, te chayu ekatén haén hen mistoroyu ya Apoyu, yag usto met hen annay chayu aryén te tot-owa. 


text:
Wat haén way Apoyu ya mistoroyu, no haén hen mangurah hen he-eyu, masapor koma man-innurah-ayu agé ah he-e. 


text:
An-og enammaanchi ta wachay torachényu ta hen anchi enammaà an chàyu, yachi agé koma hen ammaanyu hen tapena. 


text:
Te tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way maid alepan ah nangatngato no hen apona, ya maid agé fafà-arén ah nangatngato no hen anchi cha mamabfaar an hiya. 


text:
<pb/>Entoroy Jesus way mangaliyén, “Achì aryén chaha an chàyu amin, te innilà chillu hen kenatataguyu way penepelè, ya innilà agé way wacha hen iha way achi metape hen antoy chà aryén. Ngém masapor chillu tomot-owa hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén, ‘Hen anchi iha way cha mèamèan an haén, hiyaat agé hen anchi mangempapchit an haén.’ 


text:
Ifagàto an chàyu ad uwan ta anat umchah, ta no umchah, yaha hen manot-owaanyu way haén tot-owa hen anchi empopostan Apudyus way umale. 


text:
Ya tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way heno way tagu way mangimfilang hen anchichay hénagê, chana agé ifilang haén. Yag no ifilangna agé haén, chana agé ifilang hen anchi nannag an haén.” Hen nangimfag-an Jesus no heno hen mangenlao an hiya 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way enalen Jesus amin chachi, ammag lommaweng way térén hen hamhamàna yag annaat elawag way mangaliyén, “Tot-owa hen antoy ifagà way wachan iha an chàyu way mangentochar an haén ah matéyà.” 


text:
Yachi yag anchaat man-aheinnila amin hen anchichay pasorotna te maid innilacha no henoh nadchi paat hen chana aryén. 


text:
Yag yachi, wachan ihay pasorot Jesus way laylaychéna way haénchi way Juan, yag nichachapatà an hiya way tummutùchu. 


text:
Wat nànàéyà way nehachag paat an Jesus yag an-owat imohon way mangaliyén, “Apo, heno paat ah nadchi hen cham aryén.” 


text:
Yag ekat Jesusén, “Hen anchi tagu way mangidchatà hen antoy tenapay way esabfang-o wat hiyachi.” Yachi yag ensabfangna hen anchi tenapay yag inidchatna an Judas way anà Simon Iscariote. 


text:
Yag yachi way innaran Judas hen anchi tenapay, yag ammag nihurugat ah Chumunyu an hiya. Yag anat ekat Jesusén, “In-a ta ammaamat hen annay cham hamham-én.” 


text:
Yag gapo ta ah Judas hen nanangchén hen pelak, ekat hen tapenéén an ménat cha hénagén Jesus hiya way i lomaoh masaporni hen hiyachiy lagsak, no achi an i umidchat ah pelak hen anchichay maid mafalinna. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way enawat Judas hen anchi tenapay, lommayawat. Yag lafi hen na-ammaan amin cha nadchi. Hen anchi kà-amma way orchin Jesus hen tatagu 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way lommayaw ah Judas, imfagan Jesus an chàni way tapena way mangaliyén, “Haén way Pangorowan hen Tatagu, inumchah ad uwan hen tempon hen kachayawà. Yag gapoh machayawà, machayaw agé ah Apudyus. 


text:
Wat no haén hen mangempàila hen kachayawan Apudyus, wat epàilan Apudyus agé hen kachayawà way Pangorowan hen Tatagu yag ad uwan hen ka-ammaana. 


text:
Chàyu way kaman a-anào, an hen-aketan yanggay hen mì-iggawà an chàyu yag no ah awni, anapénà an chàyu. Wat hen imfagà hen anchichay ponò hen Judio, hiya agé hen ifagà an chàyu way achiayu maka-ale hen ayà. 


text:
Wat ad uwan, wacha hen kà-amma way orchin way iyurchin-o an chàyu way hen hiyachiy orchin, masapor man-ahelennayad-ayu ta kaman hen enkaman-o way manlayad an chàyu, yachi agé hen ekamanyu way man-ahelennayad. 


text:
Te no man-ahelennayad-ayu, elasin amin hen tatagu way chàyu hen pasorot-o.” Hen nangimfag-an Jesus hen menhootan Pedro an hiya 


text:
<pb/>Yachi yag nan-ale ah Simon Pedro way mangaliyén, “Oo Apo, ngém chuud peet hen ayam nò.” Yag ekat Jesusén, “Achiayu maka-ale hen anchi ayà ad uwan ngém umunud-ayu chillu ah tapen chi ag-agaw.” 


text:
Yag chaat chillu ekat Pedrowén, “Apo, pakay achiyà makaunud an hea ad uwan, te nakasaganaà met way metnod an hea uray yachin iyatéy-o.” 


text:
Yachi yag anat ekat Jesusén, “Ay tot-owa way nansasaggana-a way mìyatéy an haén. Te tot-owa hen antoy ifagà an hea, Pedro, way achi manollaò hen manò ah awni yag penetlomat way mangenhoot an haén.”<pb/>


text:
Angkay hiyachi yag imfagan Jesus an chàni way pasorotna way mangaliyén, “Achiayu machanagan ah uray heno, ta anyu yanggay ammag manokchun ah Apudyus ya manokchunyu agé haén. 


text:
Te ammag nawaya hen iggawan ah faréy Ama, wat epangpangò ta iyà esagana hen iggawanyu. Yag achì agé ammag cha aryén chato no faén tot-owa. 


text:
Yag no éméyà way mangensagana hen iggawanyu, mamfangachà chillu agé way mangara an chàyu ta hen iggawà, yachi agé hen iggawanyu. 


text:
<pb/>Yachi yag nan-ale ah Tomas way mangaliyén, “Apo, maid angkay innilani hen ayam wat nokay lawa hen mangil-anni hen charan nò.” 


text:
Yag anat ekat Jesus an hiyéén, “Haén hen anchi charan way éméy an Apudyus, te maid makaéy an hiya no faén haén hen manginyéy. Ya haén agé hen pongar hen tot-owa way ma-afurot, ya haén agé hen marpowan hen mannanayun way ataguwan. 


text:
Wat no enlasinyu koma haén, elasinyu agé ah Ama. Yag manepod ad uwan, enlasinyu tot-owa hiya te innilayu hiya.” 


text:
<pb/>Yachi yag nan-ale agé ah Felipe way mangaliyén, “Apo, epàilam koma ah Amam an chàni ta mapnek-ani paat.” 


text:
Yag sommongfat ah Jesus way mangaliyén, “Felipe, ammag nafayag hen nì-i-iggawà an chàyu amin, yag ay cha-anno peet chillu elasin haén. Te ilamat, hen anchi nangila an haén, innilana agé ah Ama. Yag pakay paat ekatno agéén epàilà ah Ama an chàyu. 


text:
Te ay ammoh achiyu afuroton way nawawà-achaà an Ama ya nawawà-acha agé ah Ama an haén. Te amin hen antoy chà enale an chàyu, faén ah hamhamào hen narpowana te narpocha an Ama, ya amin hen chà enammaan, yachi hen chana man-ancharan an haén. 


text:
Afurotonyu koma hen chà ifaga way nampachong-anin Ama te nan-ahewacha-ani way chuwa. Yag no achi ummat hen antoy chà aryén ah mangafurotanyu, afurotonyu koma chillu gapo hen anchichay chà ammaan.” 


text:
<pb/>“Tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way heno way omafurot an haén, mafalin ammaana hen kaman hen chà enammaan. Ya chakchakkar agé hen halenonot hen ammaana no hen enammaà te mamfangachà an Ama ah katoronganyu. 


text:
Yag heno way chawatényu an Ama gapon afurotyu an haén, ammaàchi ah kachayawan Ama way hen machayawana, gapon haén way anàna. 


text:
Wat uray heno way ifagayu gapon ommafurotanyu an haén, ammaàchi way ammaan.” Hen nempostaan Jesus way wacha hen manokat an hiya 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag entoroy Jesus way mangaliyén, “No tot-owa way laychényu haén, kapeletan way ammaanyu hen ifagà. 


text:
Yag haén, ifagà agé an Ama ta epalena hen anchi manokat an haén ta hiya hen anchi Tomotorong an chàyu way yachi hen Espirituna. Ya ammag mìyachar an chàyu wat achi chàyu taytaynan ah ing-inggana. 


text:
Ya hiya agé hen anchi mangempaka-ammu hen katot-owaan mepanggép an Apudyus. Achi mafalin midchat hen Espiritun Apudyus hen anchichay tatagu way achi omafurot te achicha chillu elasin hiya ya achicha agé ma-awatan hen mepanggép an hiya. Waman chàyu, ma-awatanyu hen mepanggép an hiya wat mì-iggaw an chàyu te ammag mìyachar ah ing-inggana.” 


text:
Ngém achi mafayag wat achiyà kasen il-ilan hen anchichay tatagun antoy lota way achi omafurot. Waman chàyu, kasenà chillu ilan te man-uchiyà. Yag gapo ta mannanayun hen ataguwà, mannanayun agé hen ataguwanyu. 


text:
Yag no umchah hen ma-ammaan cha nadchi, yachi hen mangenlasinanyu way wà-achaà an Ama. Ya kaman agéhchi an chitaaw, te chàyu, wà-acha-ayu an haén ya wà-achaà agé an chàyu.” 


text:
<pb/>“Heno way tagu way mangngar hen antoy chà ifaga yag enafurotna, yachi hen anchi tot-owa way manlayad an haén. Yag hen anchi manlayad an haén, hiya hen laychén Ama. Ya haén, laylaychê agé hiya wat epaka-awat-o an hiya hen amin way mepanggép an haén.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag nan-ale ah Judas way faén Judas Iscariote yag ekatnéén, “Apo, pakay ta chàni yanggay hen mangempaka-awatam hen mepanggép an hea yag faén hen anchichay tatagu way cha-an omafurot.” 


text:
“Oo,” way ekat Jesus, “te hen anchichay tatagu way manlayad an haén, kapeletan way afurotoncha hen ifagà, wat laylaychén Ama chicha, yag chàni an Ama, an-anig mì-i-iggaw an chicha. 


text:
Waman hen anchichay tatagu way achi manlayad an haén, maelasin te anchag achi afuroton hen chà ifaga. Yag amin hen antoy chà agé ifaga, wat faén chillu ah hamhamào hen narpowana te narpon Ama way nannag an haén.” 


text:
Ya hen anchi Tomotorong way epalen Ama an chàyu way hiyan anchi Espiritu way manokat an haén, hiya hen mintudtuchu an chàyu hen aminay cha-an mepaka-awat, ya epahpahmàna agé hen amin way enalè.” 


text:
<pb/>“Wat yachi, tàén lomayawà ad uwan, mapapanoh chillu hen hamhamàyu te idchat-o an chàyu hen anchi kapanohan hen hamhamà way marpo paat an haén. Ya hen amin antoy lota, maid makaidchat ah kaman hena way kapanohan chi hamhamà. Wat achiayu machanagan ya achiayu amin émégyat. 


text:
Chengngaryu hen anchi imfagà way lomayawà yag mamfangachà agé chillu. Wat no tot-owa hen anchi layadyu an haén, an-ayu koma an lomaylayad gapon éméyà an Ama, wat achiayu koma an tomkar, te hiya ahchi, nangatngato no haén ahto. 


text:
Empapadcha-an-o amin chato an chàyu ya anat ma-ammaan ta no ma-ammaan, yachi hen manot-owaanyu hen afurotyu an haén. 


text:
Wat manepod ad uwan, faén chuar hen mètagépfarà an chàyu te ah Chumunyu way chan toray hen antoy lota, tég-angay hen mamachasana way mangafà an haén, ngém achi chillu makafael. 


text:
Ngém tàén, ma-ammaan hen ammaana te masapor ma-awatan hen katagutagu hen antoy lota way gapon layad-o an Ama wat an-og ammaan paat amin hen imfagana.” Yaha hen enalen Jesus yag annaat ifaga an chàni way pasorotna way mangaliyén, “Intaawat ta lomayawtaaw ahto.”<pb/>


text:
Angkay hiyachi yag nampani ah Jesus way mangaliyén, “Haén hen kaman pongar hen ihay mura yag ah Ama hen kaman cha manalimun hen hiyachiy mura. 


text:
Ya hen anchichay tatagu way cha omafurot an haén, chicha hen kaman pengen hen anchi mura. Yag mag-ay ta wachay pengena ah achi mamunga, porhan angkay Ama. Waman hen anchichay cha mamunga way pengena, charocharosana ta anchag mamullifug ah funga. 


text:
Wat anyug é-égnanan haén ah hamhamàyu ta ammay hen mì-i-iggawà an chàyu. Te kaman hen anchi penge way no achi mepopoyot hen anchi pongarna, achi mamunga te hen anchi pongarna hen marpowan hen ataguwana. Wat kaman agéhchi an chàyu, te no achiyu agé é-égnanan haén ah hamhamàyu, achiayu mamunga te achiayu maka-amma hen ammayê.” 


text:
<pb/>“Haén hen pongar hen mura ya chàyu hen anchichay pengena. Wat hen anchi tagu way é-égnanana haén ah hamhamàna ya i-inggawà an hiya, hiya hen mamullifug ah funga te ammaana hen chuar way ammayê. Ngém no maichà an chàyu, achiayu angkay poros maka-amma hen ammayê. 


text:
Hen anchi tagu way achina é-égnanan haén ah hamhamàna, hiya hen kaman hen anchi penge way metap-ar. Wat ammag marango yag na-among yag nahèlan. 


text:
Wat no é-égnananyu haén ah hamhamàyu ya mimura an chàyu hen anchi intudtuchù, wat mafalin chawatényu hen uray heno way chawatényu wat ma-ammaanchi an chàyu. 


text:
No mamullifug-ayu ah funga, wat yachi hen machayawan Ama yag yachi agé hen mangempàil-ana way chàyu hen tot-oway pasorot-o. 


text:
Haén, laylaychê chàyu way hen manlaychà an chàyu, kaman hen manlaychan Ama an haén. Wat ifiinyu koma hen anchi layad-on chàyu. 


text:
Yag no chayu afuroton hen intudtuchù, chayu tot-owa ifiin hen layad-on chàyu, way kaman an haén way chà agé ifiin hen layad Ama an haén te chà afuroton hen imfagana. 


text:
<pb/>“Yato hen iyurchin-on chàyu way masapor man-ahelennayad-ayu ta kaman hen manlaychà an chàyu wat kaman agéhchi hen manlaychanyu hen ifayu. 


text:
Maid kasen kachakkaran way layad no faén hen anchi layad hen ihay tagu way ammag mangidchat hen acharna ta matéy ah katorongan hen ifana. 


text:
Ad uwan, achì ekatén alepan-o chàyu, te hen alepan, maid innilana hen pontos hen cha epa-amman hen apona an hiya. Ngém iyalig-o chàyu ah ifà, te amin way imfagan Ama an haén, an-og imfaga amin agé an chàyu. 


text:
Yag faén agé chàyu hen namele an haén ah omapowanyu, te haén hen namele an chàyu way omafurot an haén, ya chinutokà chàyu ah i mamullifug ah funga. Ya ammag mannanayun agé hen hiyachiy fungayu. Wat no hiyachi, amin way ifagayun Ama gapon haén wat idchatna an chàyu. 


text:
Wat yato hen iyurchin-o an chàyu wat masapor man-ahelennayad-ayu amin.” Hen mangagorgoran hen anchichay achi omafurot hen ommafurot 


text:
<pb/>Yachi yag entoroy Jesus way mangaliyén, “Achiayu mahaang no agorgoran chàyu hen tatagu hen antoy lota way achi omafurot, te anà chillug enagorgoran an chicha. 


text:
Te non an nampachong hen hamhamàyu hen hamhamàcha, laylaychéncha chàyu. Ngém gapo ta penelè chàyu way omafurot yag nafalewan hen hamhamàyu, wat yachi hen achicha manlaychan an chàyu. 


text:
Ay cha-anyu aliw-an hen anchi imfagà an chàyu way maid alepan ah nangatngato no hen anchi apona. Wat yachi hen achi mafalin way ilisiyanyu hen anchi iggay-o ilisiyan. Wat gapo ta penaligatanà hen anchichay achi omafurot, kapeletan way paligatén chàyu agé. Ya hen utopna agé, gapo ta wachan nangafurot hen intudtuchù, kapeletan way wacha agé hen mangafurot hen itudtuchuyu. 


text:
Ngém amin way ammaancha an chàyu, ammaancha gapon ommafurotanyu an haén te maid chillu innilacha an Ama way nannag an haén.” 


text:
<pb/>“Non an umat yag anà an iggay ummale hen antoy lota way manudtuchu an chicha, maid matot-owaan hen fasorcha. Ngém gapo ta ummaliyà, maid manlasoncha hen fummasorancha. 


text:
Yag hen iha agé, non an umat way maid agé enammaà ah kaskascha-aw way achi maka-amma hen tatagu, maid agé matot-owaan hen fasorcha. Ngém ah katot-owana, innilacha met chachi ah manot-owaancha no henowà yag chachaat chillu agorgoran chànin Ama. 


text:
Ngém ma-ammaan amin chilluchi ah tomot-owaan hen anchi nesosorat way orchincha way ekatnéén, ‘Anà ammag agorgoran an chicha ah maid lapona.’ ” 


text:
<pb/>Yachi yag anat ekat Jesus agéén, “Epalè an chàyu hen anchi Tomotorong way marpon Ama way hiya hen Espiritun Apudyus ya hiya agé hen mangintudtuchu hen katot-owaan an chàyu. Yag no umale, tàchéganà an hiya. 


text:
Ya uray agé chàyu wat tàchéganà an chàyu te chàyu hen cha netnonetnod an haén nanepod hen lugrugin hen anchi chà nantudtuchuwan.”<pb/>


text:
“Empacha-an-o amin cha natto an chàyu ta uray heno way mepasamak, achi koma pomospos-aw hen afurotyu. 


text:
Te umchah angkay hen mangemparyawan chàyu hen anchichay chayu ma-am-amongan. Ya am-améd te umchah agé hen tempo way no pédtén chàyu, ekatchéén yachi paat ano hen chacha mangammaan hen laychén Apudyus. 


text:
Hen mangammaan hen tatagu an cha nadchi an chàyu, te maid innilacha an Ama ya maid agé innilacha an haén. 


text:
Ngém chà epacha-anchi an chàyu ad uwan ta no umchah hen mangammaancha, haham-ényu koma way nepapadcha-an chillu.” Hen a-amman hen Espiritun Apudyus Entoroy Jesus way mangaliyén, “Iggay-o ifaga cha natto an chàyu hen anchi pés-éyna te wawà-achaà an chàyu. 


text:
Ngém imfagà ad uwan te tég-angay hen mamfangchà hen anchi nannag an haén. Ngém ammag maid paat lawa mangempoot an chàyu no nokay hen ayà. 


text:
Ngém tot-owa angkay hen antoy chà ifaga an chàyu way an angkay pagsaya-atanyu hen antoy lomayawà, te no achiyà lomayaw, achi agé umale hen anchi Tomotorong way mìyachar an chàyu. Wat yachi hen masapor éméyà ta epalè hiya. 


text:
Yag no umale, epaka-awatna hen tatagun antoy lota way anchag enomfat, te enomfatcha mepanggép hen tot-oway cha fumasoran, ya hen iha, no heno agé hen tot-owa way maid fasfasorna, ya anat agé hen mepanggép hen chusan Apudyus. 


text:
Te ilanyu ngén, anchag enomfat hen anchichay achi omafurot mepanggép hen tot-oway fumasoran, te hen tot-oway fumasoran, wat hen anchi achicha mangafurotan an haén. 


text:
Yag ancha agég enomfat mepanggép no heno hen tot-oway maid fasfasorna, te hen anchi maid fasfasornaat haén way hen matot-owaana, te man-uchiyà yag ana-at manchakpos an Ama ad uchu way achiyà kasen ilan an chicha. 


text:
Yag enomfatcha agé mepanggép hen kachusaan hen tatagu te looh nifafagga hen kachusaan Chumunyu way hiyan anchi chan toray hen aminay achi omafurot.” 


text:
<pb/>Entoroy Jesus way mangaliyén, “Chuar koma hen ifagà an chàyu ngém innilà way achiayu maka-ara ad uwan. 


text:
Ngém no umale hen anchi Espiritun Apudyus way mangintudtuchu an chàyu hen katot-owaan mepanggép an Apudyus, wat itudtuchuna agé hen anchi tot-owa way ma-afurot. Ya faén agé hamhamàna hen marpowan hen itudtuchuna, te anna an aryén hen chengngarna. Yag epacha-anna agé hen ma-ammaan ah tapen chi ag-agaw. 


text:
Ya hen Espiritun Apudyus agé, epachayawna haén te aminay intudtuchù, nipiyarchachi an hiya way mangempaka-awat an chàyu. 


text:
Amin way wacha an Ama, yachi agé hen wacha an haén, wat yachi hen mangaryaén hen Espiritu, haén hen marpowan hen itudtuchuna an chàyu.” Hen layad ya hen tokar 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag entoroy Jesus way mangaliyén, “Achi mafayagat umchah hen achiyu mangil-an an haén, yag achi agé mafayagat kasenyu agé ilan haén.” 


text:
Yachi yag wachan tapena an chàni way pasorotna way chan ahepennoot no nokay hen laychénay aryén hen anchi enalena way achi mafayagat maid ilanni an hiya, yag achi agé mafayagat kasenni ilan hiya, ya anat agé hen anchi enalena way “hen gapona, te éméy ano an Amana.” 


text:
Yag hen iha agé, no nokay hen laychénay aryén hen anchi ekatnéén “achi mafayag,” te iggayni ma-awatan no heno hen chana aryén. 


text:
<pb/>Angkay ah Jesus, a-ammuna way makaim-imoh-ani yag annaat ekatén, “Ay chayu anapén no heno hen laychén hen anchi enalè way aryén way ‘achi mafayagat maid ilanyu an haén ya achi agé mafayagat kasenyu agé ilan haén.’ 


text:
Tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way no umchahchi wat mankela-ayu ya an-ayug tomkar way térén. Waman hen anchichay tatagun antoy lota way achi omafurot, anchaat an lomaylayad. Ngém chàyu way tomkar, achi agé mafayagat masokatan hen tokaryu ah pararo way layad. 


text:
Hen miyaligana, kaman hen fufae way chan pànot way chan totokar gapon sigab hen potona, ngém no fùnag anchi onga, annag aliw-an hen anchi sigab gapoh layadna hen anchi onga. 


text:
Wat pachongna an chàyu te uray tomkar-ayu ad uwan, achi mahen-awniyanat lomaylayad-ayu chillu te kasentaaw man-aheinnila. Yag achi makàka-an hen hiyachiy layad way ichahanyu.” 


text:
<pb/>“Yag no umchahchi way tempo, faén haén hen manchawatanyu, te ah Ama. Ya tot-owa hen antoy ifagà an chàyu way heno way ifagayu an hiya gapon haén, idchatna an chàyu. 


text:
Ingganad uwan maid imfagfagayu an Ama ah nanginyusaranyu hen ngachan-o, ngém ad uwan, manchawat-ayu wat awatényu ta wachay sém-éman hen laylayadyu ah maid komok-orangana.” Hen na-afa-an hen anchi chan toray hen antoy lota 


text:
<pb/>Entoroy Jesus way mangaliyén, “Ammag panpani hen enkaman-o way nangimfaga amin an cha natto an chàyu, ngém umchah hen tempo way achiyà ammag mampanpani te an-og lawagén way mangimfaga hen mepanggép an Ama. 


text:
Yag no umchah hen hiyachiy tempo, manakchakposonyu way manchawat an Ama way mangusar hen ngachan-o, te achi masapor haén hen manginchawat para an chàyu, 


text:
te amchan hen layad Ama an chàyu gapo hen layadyu an haén ya gapon nangafurotanyu way hiya hen narpowà. 


text:
Te tot-owa way ummaliyà hen antoy lota way narpo an Ama, yag ad uwan, lomayawà hen antoy lota ta mamfangachà chillu an hiya.” 


text:
<pb/>Yachi yag nan-aleaniyat way pasorotna, ekatniyén, “Ilamat, ma-awatanni ad uwan hen annay cham aryén te faén pani. 


text:
Yag ad uwan, sigurachuani way innilam hen egad way uray peet hen hehemmàni, wat achi masapor manhanhan-ani. Wat yachin mangafurotanni way ah Apudyus tot-owa hen narpowam.” 


text:
te umchah angkay hen uras way an-ayug miwa-at way ammag wéhchiyén omanamot ah faréyna way ammag manaynan an haén. Ngém achiyà chillu mataynan te mawawà-acha ah Ama an haén. 


text:
Empapadcha-an-o hen antoy cha-an ma-ammaan ta mapapanoh hen hamhamàyu gapon afurotyu an haén, te paligatén angkay chàyu hen tatagu hen antoy lota. Ngém sém-ém koma hen hamhamàyu te ena-afào ah Chumunyu way chan toray hen antoy lota.”<pb/>


text:
Angkay hiyachi way imfagan Jesus cha nadchi, nantangad ad uchu yag nanluwaru way mangaliyén, “Ama inumchah tot-owa ad uwan hen tempona. Wat pachayawém haén way yachi chillu hen mangempachayawà an hea. 


text:
Impiyarno an haén hen lébféng-o way mangimfiyang hen egachay katagutagu, wat amin hen anchichay penelem way omafurot an haén, adchà agé chicha ah mannanayun way mètaguwancha an hea. 


text:
Yag hen mangawatancha hen yachiy mannanayun way ataguwan, te afurotoncha way hea yanggay hen tot-oway Apudyus, ya afurotoncha agé way haén hen Cristu way empopostam way umale hen antoy lota. 


text:
Empàilà hen kachayawam hen antoy lota Ama, te lempas-o way nangamma hen amin way empa-ammam an haén. 


text:
Wat ad uwan Ama, kasenno pachayawén haén hen sangwanam way kaman hen anchi pés-éy kachayawanta hen anchi cha-an ma-ammaan hen antoy lota.” 


text:
<pb/>Entoroy Jesus way manluwaru, ekatnéén, “Hen antochay pasorot-o, iggaycha omafurot hen pés-éyna, ngém gapo ta penelem chicha way mangafurot an haén, wat empaka-awat-o an chicha hen mepanggép an hea yag enafurotcha hen imfagam. Tatagum chillu chicha, ngém annog inchat an haén. 


text:
Yag intudtuchù an chicha hen amin way imfagam an haén yag enafurotcha amin. Wat tenot-owacha way hea hen narpowà ya hea hen nannag an haén.” 


text:
<pb/>“Wat hiyaha Ama, chawatê hen torongno an chicha. Achì cha iluwaruwan hen anchichay achi omafurot, te hen anchichay cha omafurot yanggay way inidchatno an haén hen iluwaruwà te tatagum chillu. 


text:
Te aminay tatagu way ommafurot an haén wat tatagum chicha amin, ya tatagù chicha agé. Ya chaà agé mepachayaw gapon chicha. 


text:
Yag ad uwan Ama, mamfangachà an hea way manaynan hen antoy lota, ngém mataynancha amin hen anchichay inidchatno an haén. Wat heay machayaw way Ama, usarém hen mannakafalinno way manalimun an chicha ta mantetempoyugcha way éméhà-an kaman hen nantempoyuganta. 


text:
Hen nì-iggawà an chicha, henahallimunà chicha way nangusar hen mannakafalinno way inidchatno an haén. Wat maid nayagyag an chicha way manongad yanggay hen anchi mayayagyag chillu ah tomot-owaan hen anchi looh nesosorat. 


text:
Yag ad uwan, ta anat umchah hen mamfangchà an hea, epapagngar-o an chicha hen antoy chà ifaga an hea ta mèlaylayadcha hen antoy laylayad-o way maid makorangana. 


text:
Intudtuchù an chicha hen aminay imfagam an haén, yag yachiyat agé hen mangagorgoran hen anchichay achi omafurot an chicha. Ya hen ma-agorgoraancha, te kamancha an haén way haén, an-og achi etempoyug hen hamhamào hen anchichay achi omafurot. 


text:
Ama, achì ekatén aram chicha ah omachawwéyancha hen anchichay achi omafurot hen antoy lota, te hen chawatê, ta anno komag hahallimunan chicha ta achicha marokop an Chumunyu. 


text:
Te chicha, kaman hen hamhamào hen hamhamàcha way achi kaman hen hamhamà hen anchichay achi omafurot. 


text:
Wat usarém hen inyalem way katot-owaan way mangempapegsa hen hamhamàcha an hea ta a-ammaancha yanggay hen imfagam. 


text:
Chà hénagén chicha way i mangintudtuchu hen alem hen tatagun antoy lota way kaman hen nannagam an haén. 


text:
<pb/>“Ama faén yanggay hen antochay cha omafurot ad uwan hen chà iluwaruwan, te uray hen aminay omafurot ah pegwana gapon itudtuchucha. 


text:
Ya hen chà chawatén, ta mantetempoyugcha way kaman chillu hen nantempoyuganta way wacha-a an haén ya wachaà agé an hea. Wat kaman agéhchi koma way wachacha agé an chita. Te hen mantetempoyugancha way éméhà-anat yachi hen mangafurotan hen katagutagu way hea tot-owa hen nannag an haén. 


text:
Hen nangempachayawam an haén wat kaman agéhchi hen mangempachayawà an chicha te éméhà-an hen hamhamàcha way kaman agé hen hamhamàta. 


text:
Mawawà-acha-a an haén ya wawà-achaà agé an chicha ta matorongancha way mantetempoyug, te yachi chillu hen mangil-an hen katagutagu hen antoy lota way hea hen nannag an haén. Ya elasincha agé way laylaychém hen antochay cha omafurot an haén way kaman hen manlaycham an haén.” 


text:
<pb/>Entoroy Jesus way manluwaru, ekatnéén, “Ama, hen laychê paatat hen anchichay penelem way omafurot an haén wat mì-i-iggawcha an haén ya ta i-illancha ah ing-inggana hen kachayawà. Ya hen kachayawà, yachin manachayyawam an haén gapon layadno an haén nanepod hen cha-an ma-ammaan hen antoy lota. 


text:
Ama way ka-ammayan, maid tot-owa innilan hen anchichay achi omafurot an hea, ngém haén, innilà hea, ya hen antochay cha omafurot an haén, innilacha way hea hen nannag an haén 


text:
te intudtuchù an chicha hen mepanggép an hea. Ya an-og etotoroy agé way mangempaka-awat an chicha amin hen mepanggép an hea ta hen ekamanno way manlayad an haén, yachi koma agé hen ekamancha way man-ahelennayad ta mawawà-achaà an chicha.”<pb/>


text:
Angkay hiyachi way narpas hen nanluwaruwan Jesus, netnod-ani way pasorotna an hiya yag ginchangni hen anchi arug-ug ad Kidron way émméy hen anchi napodchokan hen mura. 


text:
Yag ah Judas way nangenlao an Jesus, innilana agéchi way lugar te yachi chillu hen chani manibhib-atan an Jesus. 


text:
Wat enetnod Judas hen anchichay sorchachu ya hen anchichay guwarcha way hennag hen anap-apon hen papachi ya hen Fafariseo. Yag inna inhib-at chicha an cha Jesus way anchag nan-a-armas ya nanhehelaw amin. 


text:
Yachi yag gapo ta ena-ammun Jesus chillu hen aminay mepasamak an hiya, wat ammag i nihib-at an chicha way mangaliyén, “Heno hen chayu anapén.” 


text:
Yag ekatchéén, “Ah Jesus way eNazaret.” “Haén met,” way ekat Jesus. Yag ah Judas way nangentochar, netatappe an chicha. 


text:
Yag anat ekasen Jesus way mangaliyén, “Henoh nadchi hen chayu anapén.” Yag ekatcha agéén, “Ah Jesus man way eNazaret.” 


text:
“Imfagà met way haén,” way ekat Jesus. “Wat no haén hen chayu anapén, achiyu cha etape hen antochay tapena.” 


text:
Imfagan Jesuschi ah tomot-owaan hen anchi imfagana an Amana hen nangaryanéén, “Maid mayagyag ah uray ihà-an hen anchichay tatagu way inidchatno an haén.” 


text:
<pb/>Hen hiyachi, ah Simon Pedro way namfafangngid, nan-uhfùnaat yag fina-agna hen anchi alepan hen anchi ap-apon hen pachi way ah Malco hen ngachanna wat narongchan hen awan hen ingana. 


text:
Yag anat chégyayén Jesus ah Pedro way mangaliyén, “Ichùchùnowat hen annay fangidno. Te ay ammoh ekatnowén achì eparufus hen antoy hehemmà Ama chillu way ma-ammaan an haén.” Hen nepasangowan Jesus an Anas 


text:
<pb/>Angkay hen anchichay sorchachu ya hen anchi komandércha ya anat agé hen anchichay guwarcha way Judio, tenelewcha ah Jesus yag finarudcha. 


text:
Yag anchaat iyéy an Anas way atogangan Caifas way ah Caifasanchi, hiya hen anchi kangatowan way pachi hen hiyachiy tawén. 


text:
Ya hiya agé hen anchi nanugun hen anchichay ifana way Judio way un-unnina no ihà-an hen matéy ah masobfotan hen chuar no hen machachaelan hen amin. Hen nenhootan Pedro an Jesus 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag chàni an Simon Pedro way pasorot Jesus, inu-unnudni hiya. Yag gapo ta am-ammuwà hen anchi ap-apon hen pachi, emparufusà way mì-ighép an Jesus hen anchi fatawan hen faréy. 


text:
Waman ah Pedro, nehàfa ah lahin hen anchi arad. Yachi yag namfangachà way i mètagépfar hen anchi fufae way cha mammam-at hen anchi hawang ta paghépéna koma ah Pedro. 


text:
Yag yachi way hinénggép, ekat hen anchi fufae an hiyéén, “Hean samet hen ihay pasorot Jesus agé.” “Faén aya,” way ekat Pedro. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, gapo ta tongnin, nan-apoycha hen anchichay alepan ya guwarcha hen anchi fatawa yag naliubcha way man-anichu, wat i agé nèanichu ah Pedro. Hen namistigaran hen anchi ap-apon hen pachi an Jesus 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag ah Anas way kangatowan way pachi hen ar-argaw, finistigarna ah Jesus mepanggép an chàni way pasorotna ya anat hen chana intudtuchu. 


text:
Yag sommongfat ah Jesus way mangaliyén, “Aminay nantudtuchuwà, nantudtuchuwà met hen sangwanan hen katagutagu hen anchichay chataaw ma-am-amongan ya anat ah Templo way chataaw mahibhib-atan amin, wat maid entàtàlilig-o. 


text:
Wat pakay haén hen mansarudsucham yag faén hen anchichay cha nangngar, te chicha, chengngarcha met hen aminay intudtuchù an chicha.” 


text:
<pb/>Hen nangaryan Jesus an nadchi, ammag tenappet hen ihay guwarcha hiya yag ekatnéén, “Apay yaha hen ekamanno way manongfat hen anchi ap-apon hen pachi.” 


text:
Yag anat ekat Jesus agéén, “No wachay laweng ah enalè, eparawagno hen anchi karawengna, ngém no usto hen enalè, pakay tappeténà.” 


text:
Angkay hiyachi yag empééy Anas ah Jesus an Caifas way kangatowan way pachi hen hiyachiy tempo way é-éttégna way ammag nakakanselan. Hen kasen nenhootan Pedro an Jesus 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag ah Pedro agé, é-éttégna way nèa-annichu ah fatawa. Yag anat kasen agé hanhanan hen tapen hen anchichay tatagu way mangaliyén, “Ay ammoh faén hea tà hen ihay pasorot Jesusanna.” “Faén aya,” way ekat agé Pedro. 


text:
Yachi yag nan-ale hen ihay alepan hen anchi kangatowan way pachi way agin hen anchi fina-ag Pedro yag ekatnéén, “Ayong-ang, ay ammoh faén agé hea hen ihay innilà hen anchi papenodchok way nenetnod an Jesus.” 


text:
Yag ammag tenlén Pedro way mangenhoot chillu yag nanollaoat hen manò. Hen nepasangowan Jesus an Gubérnador Pilato 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way figfigatay térén, enlayawcha ah Jesus ah faréy Caifas way manginyéy hen anchi faréy hen anchi gubérnador way eRoma. Ngém hen anchichay anap-apon hen Judio, iggaycha mì-ighép te marémhacha no hénggépcha hen faréy hen faén Judio. Yag non an umat yag hénggépcha, achi agé mafalin way mèancha hen anchi lagsak way Manmanma-an way tég-angay umchah. 


text:
Yag hen hiyachi, ginumhad ah Gubérnador Pilato way i managépfar an chicha, yag ekatnéén, “Pakay anyug cha iyale hen taguwannahto, no nokay hen epafasoryu an hiya.” 


text:
Yag ammag nansongfatan hen anchichay Judio way mangaliyén, “Ay ammoh annig cha iyale hiyahto non an maid fasorna.” 


text:
Yag anat ekat agé Pilatowén, “Umpayat egad-ayu, yag innarayu ta chàyu hen manguwis ah manorotanyu paat hen orchinyu.” “Oo a,” way cha ekat hen anchichay Judio, “ngém chàyu way eRoma, achiyu met parufusun chàni way mamchit hen tatagu.” 


text:
<pb/>Yachi hen enkamancha an Jesus ah tomot-owaan hen anchi imfafaggana chillu mepanggép hen ekamannay matéy. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag kasen hinénggép ah Pilato ah faréy, yag annaat epa-ayag ah Jesus, yag senarudsudna way mangaliyén, “Ay hea ano hen Aren hen Judio.” 


text:
Yag sommongfat ah Jesus way mangaliyén, “Ay laychém tot-owa way ma-awatan no henowà ono annog an cha ar-aryénha te yahan chengngarno way cha aryén hen tatagu.” 


text:
Yag anat ekat Pilatowén, “Ammoh Judiowà ta innilà hen mepanggép an hea. Te hen annachay kacharaam paat way Judio ya hen anchichay anap-apon hen papachiyu hen nanginchérém an heahto, no henowat paat hen enammaam.” 


text:
Yachi yag anat ekat Jesusén, “Haén, faén kaman hen man-areyan hen tatagu hen antoy lota hen nan-areyà te non an umat yag anà an man-are hen antoy lota, kapeletan way nèpatéycha hen anchichay pasorot-o ta achiyà telewén hen anchichay anap-aponi way Judio. Ngém faén hen antoy lota hen iggaw hen kena-arè.” 


text:
“Wat area peet tot-owa no yaha,” way ekat Pilato. Yag ekat agé Jesusén, “Hea kagé ah mangalem. Te ah katot-owana, hen gagarà paat way ummale hen antoy lota way miyanà ah tatagu, ta epaka-ammù hen katot-owaan. Ya heno way manlayad hen katot-owaan, afurotona hen ifagà.” 


text:
Wat gapo ta wacha chillu hen gagangayyu way no umchah hen yatoy lagsak way Manmanma-an, wachay wacha chillu hen ihay farud way eparufus-o, wat ay achiyu laychén ta hen annay areyu way Judio hen eparufus-o.” 


text:
Yachi yag anchag an heo-ongaw way mangaliyén, “Faén hiya hen parufusum ta ah Bernabe.” Yag ah Bernabeyanchi, ammag futangelo.<pb/>


text:
Yag hen anchichay sorchachu, anchag finallengawngaw hen anchi pagat yag empahòrongcha an hiya way yachi ano hen koronana te are, ya anchaat agé lumfongan ah chittakan way kaman lumfong chi are. 


text:
Yag anchaat agé sénsén-én way mangaliyén, “Anhangén eman hen Aren hen Judio.” Aryén chachiyén chachaat agé tappetén hiya. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag kasen agé ginumhad ah Pilato way i mangimfaga hen anchichay tatagu way mangaliyén, “Epaghad-o hen annay taguwanna ah mangil-anyu way maid tot-owa inchahà ah fasorna.” 


text:
Yachi yag anchaat epaghad ah Jesus way étég hen pagat ah uruna ya narurumfongan agé ah chittakan. Yag anat ekat Pilatowén, “Ilanyuto no cha-an-ayu mapnek.” 


text:
<pb/>Ngém hen nangil-an hen anchichay anap-apon hen papachi ya hen anchichay guwarcha an Jesus, chachaat èngaw amin way mangaliyén, “Ekorosyuwat man hiya!” Yag anat ekat agé Pilatowén, “Chàyu kaỳ yag enkorosyu ta egad-ayu te maid angkay fasorna ah inchahà.” 


text:
Yag nansongfatan hen anchichay tatagu way mangaliyén, “Ah katongparan hen orchinni way Judiowat masapor matéyha way tagu way matéy te annag enammaan hen acharna ah anà ano Apudyus.” 


text:
Yag annaat kasen agé epaghép ah Jesus yag senarudsudna way mangaliyén, “No man paat tot-owa hen narpowam aya.” Ngém ammag achin ar-ale ah Jesus. 


text:
“Pakay achiyà songfatan,” way ekat Pilato. “Ay ammoh maid innilam way wachan kafaelà way mangemparufus an hea ya mangempakoros an hea.” 


text:
Yachi yag sommongfat ah Jesus way mangaliyén, “Hen karébféngam yanggay an haénat, hen patinggan yanggay hen inidchat Apudyus an hea. Wat hen anchichay nangemporang an haén an hea, chakchakkar hen fasorcha no hea.” 


text:
<pb/>Hen nangngaran Pilato agé an nadchi, annag cha iyanap hen ekamanna way mangemparufus koma an Jesus. Ngém ammag cha hanétanat agé hen anchichay tatagu way mangèngaw way mangaliyén, “No parufusum hiyaat, faén angkay ah Are Cesar hen cham tàchégan te hen annay kafusorna. Te heno way mangaliyén hiya hen Are, kaman paat taropa way anna an cha pérhén hen tùchun hen anchi Aretaaw ad Roma.” 


text:
Angkay hen nangngaran Pilato hen chacha agé èngaw, annag kasen empaghad agéh Jesus yag annaat iyéy hen anchi chana mangu-uwwisan hen tatagu way am-ammay chi archatna way hen ngachanna ah Henebreo wat Gabata, yag anat i tumùchu hen anchi tùchuna. 


text:
Hen hiyachiy uras, tég-angay manggawa way hen mafigat, milugi hen anchi lagsak way Manmanma-an. Yachi yag imfagan Pilato hen anchichay tatagu way mangaliyén, “Aya, egad-ayu hen antoy Areyu te areyu chillu.” 


text:
Yag anchaat ammag heo-ongaw way mangaliyén, “Ekorosyuwat hiya ta matéy.” Yag anat ekat Pilatowén, “Ay ammoh pédtê lawa hen Areyu.” Yag ekat hen anchichay anap-apon hen papachiyén, “Maid ay kasen Areni no faén yanggay ah Cesar ad Roma.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way innarachah Jesus yag anchaat epafu-ud hen anchi korosna way manginyéy hen anchi lugar way ekatchéén “alentutugun chi uru” way hen ekatchah Henebreo wat Golgota, 


text:
Yachi yag wacha agé hen anchi empasorat Pilato way empòatcha hen anchi koros Jesus way ekatnéén, “Yato ah Jesus way eNazaret way Aren hen Judio.” 


text:
Yag toroy karase way ale hen nesoratana te ah Henebreo ya ah Latin ya anat ah Griego. Wat chuarcha hen tatagu way namasa, kaskasen te nehahag-én ad Jerusalem hen anchi nekorosana. 


text:
Yachi yag émméycha hen anchichay anap-apon hen papachi an Pilato way manlili, ekatchéén, “Faén komachi hen ensoratno way ‘hiya hen Aren hen Judio,’ ta hen ensoratno koma wat ‘annag cha ekatén hiya ano hen Aren hen Judio.’ ” 


text:
Yag senongfatan Pilato chicha way mangaliyén, “Hen laychê way mesorat wat yachi yanggay hen mesorat.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way enlansan hen anchichay sorchachu ah Jesus, innaracha hen lumfongna yag nan-apaténcha ah màmàchangancha way opat. Yag anchaat agé aran hen anchi akrangna way ammag nanlarayyun way maid naogotana, 


text:
yag nantatagépfarcha way mangaliyén, “Achitaaw gissayénto way man-apatén ta antaaw an manfub-unnotan ta ilantaaw no heno hen mangen-awa.” Hen yachiy na-ammaan, na-ammaan ah tomot-owaan hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén,<pb/>“Inyà changcha hen lumfong-o ya anchaat mamfub-unnotan hen akrang-o.” Wat yachi tot-owa hen enammaan hen anchichay sorchachu. 


text:
<pb/>Angkay hiyachi, tommatàchég-ani hen anchi hag-én hen koros Jesus, way wachacha agé cha inana way hen-agi ya anat ah Maria way ahawan Cleofas, ya anat agé ah Maria way eMagdalena. 


text:
Yag yachi way innilan Jesus ah inana ya anat haén way laylaychéna way pasorotna way tommatàchég hen ê-éyna, ekatnéén, “Ina, ifilangno ah Juananna ah anàno.” 


text:
Yag annaat agé ekat an haénén, “Heay Juan, ah Inaanna wat Inam.” Yag nanepod hen hiyachi, nì-i-iggaw ah Inana an chàni. Hen natéyan Jesus 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way innilan Jesus way lempasna amin hen nipiyar an hiya, yag annaat ekatén, “Nàwawà,” way yachi agé hen enalena ah tomot-owaan hen anchi nesosorat way alen Apudyus. 


text:
Yachi yag ensawsawcha hen anchi penapa-atcha way lopot hen anchi elém yag inchawchawcha way mangempasosop an Jesus. 


text:
Angkay senosop Jesuschi yag annaat ekatén, “Narpas amin,” yag anat manyongyong yag étéynaatchi. Hen nanootancha an Jesus 


text:
<pb/>Angkay hiyachi yag hen anchichay anap-apon hen Judio, émméycha an Pilato way mangimfaga ta maptén koma hen he-en hen anchichay nekokollos ta ag-aggah yag natéycha ta mapahcha hen koros. Te hen kafigatana, yachi hen anchi lagsak way Manmanma-an way térénay ngilin, wat achi koma mafalin way é-éttég hen anchichay nekokollos. 


text:
Yachi yag émméy hen anchichay sorchachu way i mamtén hen he-en hen anchichay nekokollos. Yag yachi way penténcha hen he-en hen anchi chuwa, 


text:
yag ekatchéén eparégcha ah Jesus, yag innilachaat agé way looh peet natéy, wat iggaycha pétnén hen he-ena. 


text:
Ngém tàén, enchootat hen ihay sorchachu hen say-angna hen chinang-ilig Jesus, yag fummùnagat agé hen chara ya chanum. 


text:
Haén way nangensorat an cha natto, innilan paat hen matà amin cha nadchi way na-ammaan, wat tàchégà way tot-owa amin, ya tot-owa agé hen antoy chà ifaga. Yag hen chà manaphapetan ta omafurot-ayu koma agé. 


text:
<pb/>Na-ammaan amin cha nadchi ah tomot-owaan hen anchi nesosorat way alen Apudyus way ekatnéén, “Maid paat maptén ah uray ihay tongarna.” 


text:
Ya wacha agé hen ihay nesosorat way ekatnéén, “Fub-uyééncha agé hen anchi chinootcha.” Hen nilufuan Jesus 


text:
<pb/>Angkay narpaschi yag wachan ihay iyAremateo way ah Jose hen ngachanna way omma-abfurot an Jesus, ngém annag entataro hen afurotna gapoh égyatna hen anchichay anap-apon hen Judio. Yachi yag émméy ah Joseyanchi an Pilato way i mangimfaga ta arana hen achar Jesus. Angkay inyafun Pilato, émméycha 


text:
an Nicodemo way i mangpah. Ah Nicodemowanchi, hiyan anchi émméy an Jesus hen henlafiyan. Hen hiyachi, ina-aran agé Nicodemo hen lemanporo way kilo way fangfangru way mira ya aros ta wachay etapecha hen anchi natéy way manginlufù. 


text:
Angkay hiyachi way impahcha hen anchi achar Jesus, yag imfunifuncha hen anchi lopot way nasekparan ah fangfangru way yachi chillu hen gagangayni way Judio no wacha hen ini ilufù. 


text:
Yachi yag wacha agé hen ihay kà-amma way lufù way maid nilubrufù an nadchi way hen iggawna, hen gawan hen ihay podchok way nehahag-én agé hen anchi nekorosan Jesus. 


text:
Yag gapo ta tég-angay milugi hen anchi ngilin way Manmanma-an, yag gapo amin ta nehahag-én wat ammag yachi hen incha nanginlufuan an Jesus.<pb/>


text:
Angkay hiyachi way figfigat hen Chuminggu way chan penen-et, émméy ah Maria way eMagdalena ah lufù. Yag yachi way inumchah, innilana way ammag nafufùtanat agé hen anchi lufù. 


text:
Wat ammag nanagtag way ummaley mangimfaga an chàni an Pedro. Yag ekatna way mangaliyén, “Enlayawcha angkay hen achar Apotaaw ah lufù yag maid agé innilani no chuud hen nanginyéyancha.” 


text:
Cha-anà hénggép yag nawayat agé ah Simon Pedro way cha umunud, yag ammag nahanorò ad char-ém. Yag innilana agé hen anchi funifun way natotòrong, 


text:
Yachi yag hinénggépà agé way i mangila. Yag hen nangil-à hichi, yachi hen nangafurotà paat way nan-uchi ah Jesus. 


text:
Te hen hiyachiy tempo, cha-anni chillu ma-awatan hen laychén hen anchi nesosorat ad namenghan way aryén way masapor matéy ya anat man-uchi. 


text:
<pb/>Angkay ah Maria way eMagdalena, nantaynan hen anchi lufù way chan kelakela. Yag hen chanan kelaan, enteng-éyna way mangila ad char-ém, 


text:
yag innilanaat agé hen chuway anghel way nanlurumfongchah pokkawan way tummutùchu hen anchi nepabfégan hen achar Jesus way hen iha, tummutùchu ah ulluwan ya hen iha, tummutùchu ah hégnachén. 


text:
Yachi yag nan-alecha hen anchichay anghel way mangaliyén, “Pakay mankela-a, sonod.” Yag anat ekat Mariéén, “Okaỳ te enlayawcha hen achar hen anchi Aponi yag maid innilà hen nanginyéyancha.” 


text:
Yachi yag anat mantuwili yag innilanaat agé ah Jesus way tommatàchég, ngém iggayna elasin way ah Jesuschi. 


text:
Yachi yag ekat Jesus an hiyéén, “Pakay mankela-a, sonod, ya henokay ah nadchi hen cham anapén.” Hen ekat Maria ah hamhamàna, taguchi way cha mangil-ila hen anchichay mura hen nanagépfar an hiya, yag annaat ekatén, “Panga-asem paat no hea hen nangenlayaw, ta itudtuchum hen nangiggaam ta iyà koma aran.” 


text:
Yag anat fagaan Jesus hen ngachanna way mangaliyén, “Maria.” Yag ammag nanhagongat ah Maria yag ekatna way nan-aleh Henebreowén, “Raboni!” way hen laychénay aryén, Apo. 


text:
“Oo ngém achiyà cha égnanan,” way ekat Jesus, “te cha-anà éméy an Ama ad uchu. Ngém in-a ta im ifaga hen anchichay ifataaw way éméyà ad uchu an Amay Apudyus way hiya agé hen Amayu way chayu chayawén.” 


text:
Yachi yag ummale ah Maria way i nangimfaga an chàni amin way pasorot Jesus way innilana ano tot-owa ah Apo Jesus. Yag henaphapetna agé hen amin way imfagana an hiya. Hen nampàil-an Jesus hen anchichay pasorotna 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way nadhém hen yachi chillu way ag-agaw way Chuminggu, na-a-among-ani way pasorot Jesus ah faréy way nanchachaig te cha-ani émégyat hen anchichay anap-aponi way Judio. Yachi yag ammag niyahachat agé ah Jesus way nètatàchég an chàni, yag ekatna way mangaliyén, “Antoyanà, wat ta omammay hen hamhamàyu.” 


text:
Yachi way enalenachi yag annaat epàila hen limana ya hen chinang-iligna. Wat ammag pararo hen laylayadni hen nangil-anni an hiya. 


text:
Yachi yag anat kasen ifagan Jesus an chàni way mangaliyén, “Omammay paat hen hamhamàyu, yag hénagê chàyu way i mantudtuchu way kaman hen enkaman Ama way nannag an haén.” 


text:
Yag heno way fasor hen tatagu way pakawanényu, wat mapakawanchi tot-owa. Yag heno agé way achiyu pakawanén, achi chillu mapakawanchi.” Naligat hen ommafurotan Tomas 


text:
<pb/>Angkay ah Tomas way kapel way ihay ifani way pasorot Jesus agé, niyaphor way maid hiya hen anchi pés-éy nampàil-an Jesus an chàni. 


text:
Wat yachi way henaphapetni hen nangil-anni an Apo Jesus, annag ekatén, “Ay ammoh mafalinha tà. Achì angkay afurotonha ingganah ilà paat hen filat hen lansa hen limana way manchà yag inggana agéh epahrò-o hen limà hen chinang-iligna.” 


text:
<pb/>Angkay hiyachi way kasen Chuminggu yag kasen-ani agé nanchachaig ah faréy way na-a-among way pasorot Jesus, yag hen hiyachi, wacha tot-owa ah Tomas. Yachi yag ammag niyahachat agéh Jesus an chàni yag ekatnéén, “Antoyanà agé wat omammay koma hen hamhamàyu.” 


