# verses

text:
Maá nī cúu Pablo, de nī ncana Yāā Dios nduhū jā cúu nī apóstol Jesucristo. Chi súcuán nī jētahān inī yā nī ntají yā nduhū jā nacani nī tūhun yā. De ndúū ni jíín hermano ō Sóstenes 


text:
<br/>tée nī carta yáhá cuēē nūū ndá ndóhó nchivī ñuū Corinto jā cándíja nú Yāā Dios. Chi cúu ndá nú nchivī maá yā, chi yíhí nú ndahá Cristo Jesús. Chi nī ncana Yāā Dios ndá nú jā coo ndoo coo iī nū nūū yā. De nī ncana yā ndá nú jondē jíín ndá cā nchivī jā nácunehen ji maá Jētohō ō Jesucristo, ní-ni cúu nūū íyó ndá ji. Chi Jētohō ndācá ó jíín ndá ji cúu yā. 


text:
<pb/>De ñúhún inī ni jā Tatá ó Yāā Dios jíín Jētohō ō Jesucristo ná sáhá cā yā jā váha ndá nú, de sāhá yā jā coo ndeé coo siī inī nū. Cristo cúu jā sáhá ndācá jā váha yóhó 


text:
<pb/>De níní nácuetáhví nī nūū Yāā Dios jā síquī ndá nú, chi jā jíín Cristo Jesús nī nsāhá yā jā váha ndá nú. 


text:
<pb/>Chi yíhí nú ndahá Cristo, de jā ñúcuán nī nsāhá Yāā Dios jā íyó cuícá ndá nú jíín ndācá tūhun yā, chi jícūhun vāha inī nū, de cúu nácani nú. 


text:
<pb/>De súcuán de nduú cúmanī ni iin tāhvī jā jéhe yā jā cuu ánō ndá nú juni ndétu nú quīvī jā nenda nijīn Jētohō ō Jesucristo. 


text:
<pb/>De maá yā chi sāhá yā jā cuiñi nīhin ndá nú jondē jīnu quīvī, tácua mā cōó cuāchi sīquī nū quīvī jā nenda Jētohō ō Jesucristo. 


text:
<pb/>Chi squíncuu Yāā Dios ndācá jā ní nquee yuhú yā, de nī ncana yā ndá nú tácua cunī tāhán nú jíín Sēhe yā, Yāā cúu Jētohō ō Jesucristo. Sīquī jā má cōó síín inī ji jíín táhán ji 


text:
<pb/>Hermano, jondē jíín síví Jētohō ō Jesucristo cáhān ndāhví nī jíín ndá nú jā inuú-ni natúhún ndá nú jíín táhán nú, de mā cōó síín inī nū, chi sa vāha inuú coo inī ndá nú jíín ndācá jā jáni inī nū. 


text:
<pb/>Súcuán cáhān ni, ñanī mánī, chi nī ncachī tūhun ndá nchivī vehe Cloé nūū ni jā tétáhán ndá nú. 


text:
<pb/>Chi tá iin iin nú síín síín cáhān nū: Nduhū chi jíín Pablo íñí nī, cáhān sava nú. De sava cā nū: Nduhū chi jíín Apolos. Nduhū chi jíín Pedro. Nduhū chi jíín Cristo. Cáhān ndá nú. 


text:
<pb/>De jā cáhān ndá nú súcuán, ¿de á jáni inī nū jā síín síín Cristo cúu jā nácani ndá nī tūhun? ¿De á nduhū jā cúu Pablo nī jīhī yīcā cruz jā jéhē ndá nú? ¿De á jíín síví nduhū nī jenduté ndá nú? 


text:
<pb/>Nduú cuitī. De cútahvī ni nūū Yāā Dios jāá nduú cuāhā ndá nú ní scuénduté nī, chi vāchi Crispo jíín Gayo-ni, 


text:
<pb/>De cáta núcūhun inī ni jā suni nī scuénduté nī Estéfanas jíín nchivī vehe dē. De sanaā de súcuán-ni cúu nchivī jā ní scuénduté nī, jáni inī ni. 


text:
<pb/>Chi nduú ní ntétíñú Cristo nduhū jā scuénduté nī, chi sa jā nacani nī tūhun jā scácu yā nchivī. De nduú ní ndúcú nī jā stéhēn ni nūū nū iin modo ndīchí jā má jícūhun inī nū, chi tú súcuán de mā cūú jīcūhun vāha inī nū tūhun jā ní jīhī Cristo yīcā cruz nícu. Jíín Cristo nī stéhēn Yāā Dios poder yā jíín tūhun ndíchí yā 


text:
<pb/>De tūhun jā ní jīhī yā yīcā cruz jā scácu yā nchivī, chi tūhun naā cuitī cúu nūū ndá nchivī jā cuáhān nūū tānū tāhvī. Sochi ndá máá ó jā cuáhān ō nūū cācu ó, chi jínī ō jā tūhun Yāā Dios jā ndíso poder cúu. 


text:
<pb/>Chi súcuán yósō nūū tutū īī jā ní ncāhān Yāā Dios:<pb/>Ná snáā ni tūhun ndíchí jā cáhān nchivī ndīchí cuenta ñayīví yáhá,<br/>de mā cuétáhví nī tūhun cáhān ndá nchivī jā jáni inī jā jínī vāha. Ncachī yā. 


text:
<pb/>¿Túsaá de ní cuetíñú ndá tēe ndíchí cuenta ñayīví yáhá, jíín ndá tēe stéhēn tutū, jíín ndá tēe jā nánducú vāha sīquī ndá jā stéhēn nchivī ñayīví? Chi ndācá tūhun ndíchí cuenta ñayīví yáhá, nī ncāhān Yāā Dios jā tūhun naā cuitī cúu. 


text:
<pb/>Chi ndíchí ndasí sáhá Yāā Dios. Chi ndá tūhun ndíchí jā jínī nchivī ñayīví, nī ncachī yā jāá nduú jétíñú jā cunī ji nāsa Yāā cúu yā. Ñúcuán de nī jētahān inī yā jā jíín tūhun yā jā nácani ndá nī de scácu yā nchivī cándíja, vísō jáni inī nchivī ñayīví jā tūhun naā cuitī cúu. 


text:
<pb/>Chi nchivī hebreo, maá-ni jā cúnī ji jā sāhá Yāā Dios cuāhā tiñu ñáhnú jā stéhēn poder yā. De nchivī griego chi maá-ni sīquī tūhun ndíchí cúu jā ndíhvī inī ji. 


text:
<pb/>Sochi ndá máá nī chi sa nácani nī tūhun jā ní jīhī Cristo yīcā cruz jā scácu yā nchivī. De tūhun yáhá sáhá jā cúyichī inī nchivī hebreo, de nchivī ndá cā nación chi jáni inī ji jā tūhun naā cuitī cúu. 


text:
<pb/>Sochi ndá nchivī jā ní ncana yā jā ní nquīvi ndahá yā, vísō nchivī hebreo á nchivī griego, chi jínī ji jā jíín Cristo nī stéhēn Yāā Dios poder yā jíín tūhun ndíchí yā. 


text:
<pb/>Chi tūhun Yāā Dios jā cáhān nchivī jā tūhun naā cuitī cúu, ndíchí ndasí cā nsūú cā tūhun ndíchí nchivī. De jáni inī nchivī jāá nduú nā poder yā tá nī jīhī Jesús jā scácu yā yóhó, de nduú chi téyíí ndasí cā poder yā ñúcuán nsūú cā poder nchivī. 


text:
<pb/>Hermano, ndá máá nú cúu jā ní ncana yā nī nquīvi nú ndahá yā. De cundēhé ndá nú jāá nduú íyó cuāhā nū jā ndíchí jíín tūhun ñayīví, de ni nduú íyó cuāhā nū jā tátúnī, de ni nduú íyó cuāhā nū jā cúu sēhe nchivī cúñáhnú. 


text:
<pb/>Chi sa nī nacāji Yāā Dios ndācá jā cáhān nchivī ñayīví jāá nduú ndíchí cuitī, tácua coo tūhun canoō nūū ndācá jā ndīchí. De nī nacāji yā nchivī jāá nduú téyíí inī ñayīví, tácua coo tūhun canoō nūū nchivī téyíí. 


text:
<pb/>De suni nī nacāji yā ndācá jāá nduú cúñáhnú inī ñayīví, jíín ndācá jā sáhá jéhe inī ji nūū, jondē jíín ndācá jā jáni inī ji jāá nduú tiñu, tácua snúu yā ndācá jā cúñáhnú inī ñayīví. 


text:
<pb/>Sochi ndá máá nú chi nī nsāhá Yāā Dios jā inuú-ni cúu nú jíín Cristo Jesús. Chi jondē nūū maá yā nī nīhīn ō tūhun ndíchí, de nī sndáhvā yā cuāchi ó, de nī nsāhá yā jā íyó ndoo íyó īī ō nūū yā, chi nī scácu yā yóhó. 


text:
<pb/>Túsaá de ná cóo tá cúu nūū cáhān tutū: Tú iin nchivī cúnī ji cutéyíí ji, de ná cútéyíí ji sīquī jā ní nsāhá maá Jētohō ō jēhē ji, cáchī.<pb/>


text:
De nduhū, hermano, tá nī jēē ni nūū ndá nú jā nacani nī tūhun ndāā Yāā Dios, de nduú ní nácani nī tūhun ndíchí jā má jícūhun inī nū. 


text:
<pb/>Chi tá nī īyo nī jíín nú de nduú nā incā tūhun ní ndúcú nī jā cachī tūhun nī nūū nū, chi maá-ni tūhun Jesucristo jā ní jīhī yā yīcā cruz jā scácu yā yóhó. 


text:
<pb/>De tá nī nacani nī tūhun nūū ndá nú, chi nsūú jíín tūhun ndíchí nchivī ñayīví ní scándíja nī ndá nú, chi sa jíín poder maá Espíritu Yāā Dios nī stéhēn ni nūū nū, 


text:
<br/>tácua mā cuīñí nú sīquī tūhun ndíchí jā cáhān nchivī, chi sa cuiñi nú sīquī poder Yāā Dios. Jíín Espíritu de stéhēn Yāā Dios nāsa Yāā cúu yā 


text:
<pb/>De ndāā chi ndíchí cáhān ndá nī jíín ndá nchivī ja nī jija jíín tūhun jā cándíja ji yā. Sochi nsūú tūhun ndíchí jā íyó inī ñayīví yáhá, de ni nsūú tūhun ndíchí jā cáhān ndá tēe cúñáhnú ñayīví yáhá, chi ndá tēe ñúcuán chi yáha-ni jā cúñáhnú dē. 


text:
<pb/>Chi tūhun jā cáhān ndá nī cúu tūhun ndíchí maá Yāā Dios jā ní nchiyuhū. Chi tūhun ndíchí ñúcuán jā ní īyo yuhū, chi nī jaquīn Yāā Dios jondē ncháha ca jēcōo ñayīví, tácua cācu ó jā cutecū ō níí cání sāhá tūhun ñúcuán. 


text:
<pb/>Chi ni iin tēe jā cúñáhnú inī ñayīví yáhá, nduú ní jícūhun inī dē tūhun ndíchí ñúcuán. Chi tú ní jícūhun inī dē nícu, de mā cáhnī cuitī dē maá Jētohō ō, Yāā jā viī cúñáhnú. 


text:
<pb/>Chi cúu tá cúu nūū cáhān tutū īī:<pb/>Ndācá jā ní nsāhá tūha Yāā Dios jā cuu nchivī jā mānī jíín yā,<br/>ni iin ñúcuán nduú ní jínī jínúū nchivī, de ni nduú ní jíni jíín sóho ji,<br/>de ni nduú ní nquíji jā súcuán cani inī ji. Cáchī tutū. 


text:
<pb/>Sochi ndá máá ó chi nī stéhēn Yāā Dios ndá ñúcuán nūū ō jíín Espíritu Santo yā. Chi maá Espíritu jínī vāha yā de stéhēn yā ndihi, chi jondē ndācá tūhun ndíchí cā maá Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi ni iin nchivī mā cūú cunī ji nāsa jáni inī incā nchivī, chi maá ji-ni jíín ánō ji cúu jā jínī. De suni súcuán ni iin nchivī nduú jínī ji nāsa jáni inī Yāā Dios, chi maá-ni Espíritu Yāā Dios cúu jā jínī. 


text:
<pb/>De maá ó chi nī nīhīn ō Espíritu ñúcuán jā váji nūū Yāā Dios, de nduú jáni inī ō tá jáni inī nchivī ñayīví. De jā ñúcuán cúu jā jícūhun inī ō nāsa nī nsāhá Yāā Dios jā váha yóhó sīquī jā vāha inī yā. 


text:
<pb/>De suu sīquī ndācá yáhá cúu jā cáhān ndá nī, de nsūú jíín tūhun jā stéhēn nchivī ndīchí, chi sa jíín tūhun jā stéhēn maá Espíritu. Chi stéhēn ndá nī tūhun Espíritu nūū ndá nchivī jā névāha Espíritu. 


text:
<pb/>Sochi nchivī jāá nduú névāha Espíritu Yāā Dios, nduú jétáhví ji ndá tūhun jā váji nūū Espíritu, chi jáni inī ji jā tūhun naā cuitī cúu. De mā cūú jīcūhun inī ji, chi nduú névāha ji maá Espíritu jā sāhá jā jīcūhun inī ji. 


text:
<pb/>De nchivī jā névāha Espíritu, chi jícūhun inī ji nāsa íyó ndihi-ni. De nchivī ñayīví mā cūú jīcūhun inī ji nāsa nchivī cúu nchivī ñúcuán. 


text:
<pb/>Chi cáhān tutū īī: ¿Ní iin cuu cunī nāsa jáni inī maá Jētohō ō? ¿De ní iin cuu stéhēn nūū yā? Ni iin mā cūú. Cáchī tutū. De vísō súcuán de maá ó chi jáni inī ō tá cúu nūū jáni inī Cristo.<pb/>


text:
De nduhū, hermano, nduú ní ncúu cāhān ni jíín ndá nú tá cúu nūū cáhān ni jíín nchivī jā jíca jíín Espíritu. Chi sa nī ncāhān ni tá cúu nūū cáhān ni jíín nchivī jā cáta jíca jíín modo maá. Chi cúu ndá nú tá cúu sūchí lúlí jāá ncháha ca cuja nú jíín tūhun Cristo. 


text:
<pb/>Nī stéhēn ni jāá nduú víjín nūū ndá nú, chi cúu nú tá cúu sūchí lúlí jā cáta jáxīn cā. De nduú ní ncáhān ni jíín nú tūhun víjín jā cúu tá cúu jā cājí jā yájī nchivī ja nī jija, chi ncháha ca quenda nú jíín jondē saá. De mitan suni ncháha ca quenda nú jíín. 


text:
<pb/>Chi cáta jíca cā ndá nú jíín modo nēhén maá nú. Chi cúcuásún inī ndá nú, de cánāá nú, de cúsíín inī nū. Túsaá de cúu ndá nú tá cúu nchivī ñayīví jā jíca jíín modo nēhén maá. 


text:
<pb/>Chi iin nú cáhān: Nduhū chi jíín Pablo íñí nī. De incā nū cáhān: Nduhū chi jíín Apolos. De súcuán cúu jā jíca ndá nú jíín modo nēhén maá nú. 


text:
<pb/>¿De ní iin cúu nduhū, de ní iin cúu Apolos túsaá? Vāchi mozo-ni cúu ndúū ni nūū Yāā Dios, de nī jetíñú yā nduhū tácua candíja ndá nú maá Jētohō ō. Chi tá iin iin nī nī nsāhá tiñu nāsa nī jēhe maá Jētohō ō nūū ni. 


text:
<pb/>Nduhū chi modo jā ní jaquīn ni tūhun yā inī ánō nū, de Apolos chi modo jā ní nchuhun dē ndute, cúu jā ní stéhēn cā dē nūū ndá nú. Sochi maá Yāā Dios cúu jā ní scuáhnu tūhun inī ánō nū. 


text:
<pb/>Túsaá de nduú ná cúu sáhá tēe jā jáquīn, de saá-ni tēe jā chúhun ndute, chi sa maá Yāā Dios cúu jā scuáhnu. 


text:
<pb/>De tēe jáquīn jíín tēe chúhun ndute, iin-ni cúu dē. De ndācá dē chi cuāha yā yāhvi dē nāsa tiñu nī nsāhá iin iin dē. 


text:
<pb/>Chi ndá nduhū chi cúu nī tēe chíndeé táhán jā sáhá nī tiñu Yāā Dios. De ndá ndóhó cúu tá cúu itū maá Yāā Dios jā sátíñú yā jíín. De suni tá cúu iin vehe jā sáhá Yāā Dios cúu ndá nú. 


text:
<pb/>De nduhū chi cúu nī tá cúu iin maestro albañil jā ní ntavā ni cimiento vehe ñúcuán, cúu jā ní scándíja nī ndá nú. De incā dē sámā dē sīquī, cúu jā stéhēn cā dē nūū nū. Túsaá de tá iin iin dē ná cóo cuidado dē nāsa sámā dē sīquī. 


text:
<pb/>De Jesucristo cúu cimiento vehe ñúcuán, de ni iin mā cūú tavā incā cimiento, chi maá yā cúu jā ní sndáhvā cuāchi ó. 


text:
<pb/>De ndācá nchivī cándíja, chi sáhá ji vehe sīquī cimiento ñúcuán, de á jíín ndatíñú váha tá cúu oro á plata á yūū luu, á jíín jā ñamā naā, tá cúu ñutun á itē á ndáyóho. 


text:
<pb/>De natūu tiñu jā ní nsāhá iin iin ji, tú nāsa nī ndihvī inī ji sīquī maá yā. Chi maá quīvī juicio jā sāhá ndāā yā tiñu nchivī, suu quīvī ñúcuán natūu cájí tiñu ji. Chi jíín ñuhūn quiji quīvī ñúcuán, de modo tá sáhá ñuhūn jā téñuhūn ndācá jā cúu cáyū, suni súcuán coto túnī yā tiñu iin iin ji. 


text:
<pb/>Sochi tú nduú ní ndíhvī inī ji jíín tiñu yā, de mā níhīn ji tāhvī ji, chi modo jā cāyū tiñu ji. Sochi maá ji chi cācu ánō ji, vísō modo ja ñatin cāyū ji nūū yáñuhūn. 


text:
<pb/>De tú iin nchivī stíví ji templo Yāā Dios, de stánū tāhvī yā nchivī ñúcuán. Chi ndoo ndasí íyó templo yā, de suu cúu ndá máá nú. 


text:
<pb/>Ni iin nú mā stáhví nú maá nú jíín jā jáni inī nū. Tú iin nchivī jáni inī ji jā ndíchí ji jíín ndá tūhun ñayīví yáhá, de vāha cā ná siáā ji, tácua coo ndíchí ndija ji jíín tūhun maá yā. 


text:
<pb/>Chi tūhun ndíchí jā íyó inī ñayīví yáhá, tūhun naā cuitī cúu nūū Yāā Dios. Chi cáhān nūū tutū īī: Nchivī ndīchí cuenta ñayīví chi nátiin yā ji sīquī ndācá tūhun ndíchí ji jā jásī ji nūū tūhun yā, cáchī. 


text:
<pb/>De cáhān tucu tutū: Maá Jētohō ō jínī yā ndācá jā jáni inī nchivī ndīchí, chi maá-ni jā jáni cāhá inī ji, cáchī. 


text:
<pb/>Túsaá de ni iin nú mā cútéyíí nú jā síquī ni iin tēe ndíchí. Chi cuenta ndá máá nú cúu ndihi-ni. 


text:
<pb/>Cúu Pablo, cúu Apolos, cúu Pedro jā stéhēn ndá dē nūū nū. Cúu ndihi jā íyó inī ñayīví, jā íyó mitan jíín jā coo. De vísō tú cutecū nū á cuū nū, de ndihi-ni cúu cuenta ndá nú. 


text:
Túsaá de cani inī ndá nú jā mozo-ni cúu ndá nī nūū Cristo, jā ní ntetíñú yā nduhū jā stéhēn ni tūhun Yāā Dios jā ní nchiyuhū jondē janahán. 


text:
<pb/>De nduhū chi nduú sáhá nī cuenta tú nánducú ndá nú sīquī ni nāsa sáhá nī, á tú nánducú nchivī jā cúñáhnú inī ñayīví. De juni maá nī chi nduú nánducú nī sīquī maá nī. 


text:
<pb/>Chi vísō jínī ni jíín ánō ni jāá nduú nā cuāchi nī, sochi nsūú ñúcuán cúu jā quéndōo ndāā ni, chi maá Jētohō ō cúu jā jíto túnī nduhū. 


text:
<pb/>Túsaá de mā nánducú ndá nú sīquī tiñu táhán nú, chi tá quenda maá quīvī sá de cunī nū. Chi jondē tá ndiji maá Jētohō ō, de nastúu nijīn yā ndācá tiñu jā yíyuhū nūū neē, de stéhēn nijīn yā ndācá jā jáni inī nchivī jíín ánō ji. Ñúcuán de maá Yāā Dios cuetúhún yā tá iin iin ji nāsa nī nsāhá ji. 


text:
<pb/>Hermano, ndācá tūhun yáhá nī ncāhān ni tácua quendōo vāha ndá nú. De nī ncachī ni jā maá nī jíín Apolos, chi mozo-ni cúu ndúū ni nūū yā, de súcuán cúu nī iin ejemplo nūū ndá nú. De cáhān ni jā súcuán cúu nī, tácua cutūha nú cani inī nū maá-ni tá cúu nūū cáhān tutū īī. Chi mā sāhá vīxī nū jā cuetúhún nú iin tēe jā stéhēn, de incā dē nduú. 


text:
<pb/>¿De nūcu cútéyíí ndá nú nūū táhán nú túsaá? ¿De nā cuá íyó nūū ndá nú jāá nduú ní ncútahvī nū nūū yā? De tú jā ní ncutahvī nū cúu, ¿de nūcu sátéyíí ndá nú maá nú jā modo jāá nsūú jā ní ncutahvī nū cúu? 


text:
<pb/>Va ja nī ncucuícá ndá nú, de ja névāha nú ndihi, jáni inī nū túsaá. De ja tátúnī ndá máá nú, de ni nduú cā jíni ñúhún nú nduhū, jáni inī nū. Nduú vāha jā súcuán cútéyíí ndá nú. De nācā vāha de tú jā tátúnī ndija ndá nú nícu, tácua va suni cuāha nú tūhun jā tatúnī ndá nī jíín nú túsaá. 


text:
<pb/>De íyó tá jáni inī ni jā ndá nduhū jā cúu apóstol, chi nī nsāhá Yāā Dios jā cúu ndá nī modo tēe núu cā nūū nchivī, modo tēe jā ní ncundaā jā cuū dē. Chi níí ñayīví jíín andiví ndéhé vāha nūū ni, cúu ndá ángel jíín nchivī. 


text:
<pb/>Chi jā síquī Cristo de cáhān ndá ji jā tēe naā cúu ndá nī. De ndá ndóhó chi va ndíchí nú jíín tūhun Cristo, jáni inī nū. De ndá nduhū chi nduú nā fuerza ni, de ndá ndóhó va íyó fuerza nū, jáni inī nū túsaá. De ndá ndóhó chi íyó yíñúhún nchivī nūū nū, sochi nūū ndá nduhū chi sáhá jéhe inī ji. 


text:
<pb/>Níí cání jā váji ndá nī de jíhī ni sōco jondē mitan. De yíchī ndá nī ndute, de cúmanī sahma nī, de nduú sáhá vāha nchivī jíín nī, de ni nduú nā vehe névāha ndá nī. 


text:
<pb/>De nīhin sátíñú ndá nī jíín ndahá nī. De cáhān nāvāha ji nūū ndá nī, sochi cáhān vāha nī jíín ndá ji. De jínī ūhvī ji ndá nī, sochi jéndeé inī ni. 


text:
<pb/>De cáhān nēhén ji sīquī ndá nī, sochi cáhān mānī ni jíín ji. De cúu ndá nī tá cúu yācá inī ñayīví, de squéne yichī ji nduhū jondē mitan. 


text:
<pb/>De nsūú jā tée nī yáhá jā cucanoō nū, chi sa jā sndíhvī inī ni ndá nú, chi cúu ndá nú modo sēhe nī jā mānī ni jíín. 


text:
<pb/>Chi vísō ná cóo ūxī mil tēe jā stéhēn tūhun Cristo nūū nū, sochi iin-ni tatá nú íyó. De nduhū cúu modo tatá ndá nú, chi nī scándíja nī ndá nú jā ní nacani nī tūhun vāha Cristo Jesús jā scácu yā yóhó. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán cúu jā ní ntají nī Timoteo cuēē dē nūū ndá nú. Chi cúu dē modo sēhe nī jā mānī ni jíín dē, de squíncuu vāha dē nūū maá Jētohō ō. De maá dē nachuhun inī ndá nú nāsa jíca nī jā cándíja nī Cristo, jíín nāsa stéhēn ni nūū ndá grupo nchivī cándíja ndācá lado. 


text:
<pb/>De nduú chi ñamā cuēē ni nūū ndá nú de tú súcuán cúnī maá Jētohō ō. Ñúcuán de nanducú nī sīquī ndá tēe jā cútéyíí, de mā sāhá nī cuenta tūhun jā cáhān dē-ni, chi sa coto túnī ni dē de tú cuu squíncuu dē. 


text:
<pb/>Chi jā tátúnī Yāā Dios nūū ō, chi nsūú jā cáhān ō-ni cúu, chi jíni ñúhún jā cundiso poder tūhun cáhān ō jíín tiñu sáhá ó. 


text:
<pb/>¿Túsaá de nāsa cúnī ndá nú? ¿A jā cuxeēn ni nūū nū tá cuēē ni, sīquī jāá nduú nácani inī nū, á jā nacani inī nū de cuēē ni jíín tūhun cúndáhví inī jíín tūhun vitá inī?<pb/>


text:
De nī nīhīn ni tūhun jā jíca ndiī iin tēe jā íyó māhñú ndá nú, chi ndéca dē naná úū dē. De xēēn ndasí sáhá tēe jīñā, chi juni nchivī jāá nduú jínī tūhun Yāā Dios, nduú sáhá ji súcuán. 


text:
<pb/>De vísō súcuán de sáhá téyíí ndá nú maá nú. Vāha cā jā cucuécá ndasí inī nū. De cánuú jā tavā nū tēe jā sáhá cuāchi ñúcuán ná quée dē māhñú ndá nú. 


text:
<pb/>De nduhū vísō nduú íyó nī jíín ndá nú, sochi modo jā íyó nī jíín nú cúu jā ñúhún inī ni ndá ndóhó. De ja nī nsāhá ndāā ni sīquī tēe jā ní nsāhá cuāchi ñúcuán, chi tá-ni cúu jā íyó nī jíín ndá nú cúu. 


text:
<pb/>Túsaá de ndutútú ndá nú, de maá Jētohō ō Jesucristo coo yā jíín nú. De nduhū chi modo jā coo nī jíín nú, chi ñúhún inī ni ndá nú. De poder maá Jētohō ō Jesús suni coo jíín nú. 


text:
<pb/>De ná chíhi ó tēe jīñā ndahá Satanás, tácua ná ndóho yiqui cúñu dē, de nacani inī dē de cācu ánō dē quīvī jā ndiji Jētohō ō Jesús. 


text:
<pb/>Nduú vāha jā sáhá téyíí ndá nú maá nú. ¿A nduú jínī nū tūhun jā cáhān suha? Vísō jacū-ni levadura de ndáā níí ñujan sáhá, cáchī. 


text:
<pb/>Túsaá de tavā ndá nú tēe jīñā tá cúu nūū squéne nú levadura jā ní ntīví. De súcuán de cuu ndá nú modo pan jā cúvāha jíín ñujan jéé jāá nduú nā levadura yíhí, jā yájī ndá ji vico pascua. De suu súcuán cúu ndija ndá nú. Chi ja nī jīhī Cristo jā ní nsōcō yā maá yā jēhē ō, chi cúu yā modo tīcāchí pascua jā ní jīhī jā jéhē ō. 


text:
<pb/>Túsaá de ná núcūhun inī ō nāsa nī ncuu vico ñúcuán, de ná cóo ndaā ndija ánō ō, de suu cúu tá cúu pan jāá nduú nā levadura yíhí. De mā sāhá ó tiñu néhén jíín tiñu téhén jā cúu tá cúu levadura jā ní ntīví. 


text:
<pb/>Nūū incā carta jā ní ntee nī nūū ndá nú nī ncāhān ni jā má quívi nduū nū jíín nchivī jíca ndiī. 


text:
<pb/>Sochi nduú ní ncáchī ni jā má quétáhán cuitī nū jíín ndá nchivī jāá nduú cándíja jā jíca ndiī, jā ndíyo inī, jā cuīhná, jā chíñúhún ídolo. Chi tú súcuán de jíni ñúhún quee nú inī ñayīví nícu, chi nduú nā incā modo jā cujiyo nú nūū ji chi ndéē ō ñayīví jíín ji. 


text:
<pb/>Chi sa nī ncachī ni jā má quívi nduū nū jíín ndá máá nchivī jā cáhān ji jā cúu ji hermano, de tú jíca ndiī ji, á ndíyo inī ji, á chíñúhún ji ídolo, á sátúhún ji, á jíni ji, á cuíhná ji. De ni mā cājí cuitī nū stāā jíín nchivī jā sáhá súcuán. 


text:
<pb/>Chi nsūú tiñu nī cúu jā sāhá ndāā ni sīquī nchivī jāá nduú íñí jíín ó. Yāā Dios cúu jā sāhá ndāā sīquī ji. 


text:
<pb/>Sochi nchivī jā íñí jíín ndá nú chi cánuú jā sāhá ndāā nū sīquī ji. Túsaá de cánuú jā tavā ndá nú tēe jā ní nsāhá cuāchi ñúcuán jā íyó dē māhñú ndá nú, ná quíhīn dē.<pb/>


text:
De tú táhán nú jā cándíja nī nsāhá cuāchi sīquī nū, ¿de nūcu jéhēn ndá nú jíín dē nūū justicia jāá nduú cándíja? ¿De nūcu nduú sáhá ndāā ndá nú nūū táhán nú jā cándíja Yāā Dios? 


text:
<pb/>¿A nduú jínī nū jā nchivī cándíja Yāā Dios chi iin quīvī de sāhá ndāā ji tiñu nchivī ñayīví? De tú iin quīvī sāhá ndāā ndá nú tiñu nchivī ñayīví, ¿de á mā cūú sāhá ndāā nū mitan sīquī iin cuāchi lulí jā sáhá ndá táhán nú? 


text:
<pb/>¿A nduú jínī nū jā iin quīvī de sāhá ndāā ō jondē tiñu ndá ángel andiví? De nā oncā cúu tiñu ñayīví yáhá jā má cūú sāhá ndāā ō. 


text:
<pb/>Túsaá de tú táhán nú sáhá dē iin cuāchi sīquī nū, ¿de nūcu jéhēn ndá nú sa nūū ndá tēe jāá nduú cúu dē táhán nchivī cándíja jā sāhá ndāā dē cuāchi nú? 


text:
<pb/>Súcuán cáhān ni tácua cucanoō ndá nú. ¿A nduú íyó ni iin tēe jícūhun inī māhñú ndá nú jā cuu sāhá ndāā dē sīquī nū? 


text:
<pb/>De jā jáquīn ndá nú cuāchi sīquī táhán nú, chi jā stíví ndasí nú cúu. ¿A nduú vāha cā jā cuandeé inī nū jā ná sáhá ji cuāchi sīquī nū á jā candeē ji ndatíñú nú? 


text:
<pb/>De nduú chi sa ndá máá nú cúu jā sáhá cuāchi de cándeē nū ndatíñú táhán nú, de nūū ndá hermano cúu jā sáhá nú súcuán. 


text:
<pb/>¿A nduú jínī ndá nú jā nchivī jāá nduú íyó ndāā, mā níhīn táhvī ji quīvi ji nūū tátúnī Yāā Dios? Mā stáhví nú maá nú jā cani inī nū jā nīhīn táhvī nū, chi ni nchivī jā jíca ndiī, ni nchivī jā chíñúhún ídolo, ni nchivī jā cásíquí ndéē táhán, ni tēe jā sáhá ndiī jíín táhán yíí, 


text:
<br/>ni nchivī cuīhná, ni nchivī ndíyo inī, ni nchivī jíni, ni nchivī sátúhún, ni nchivī jā stáhví táhán sīquī xūhún, mā níhīn táhvī ji quīvi ji nūū tátúnī Yāā Dios. 


text:
<pb/>De súcuán nī īyo sava ndá nú nícu, sochi mitan chi ja nī naquete yā ndá nú, de íyó ndoo íyó īī nū nūū yā. Chi ja nī sndáhvā yā cuāchi nú nī nsāhá yā jíín maá Jētohō ō Jesús jíín Espíritu Yāā Dios. Jā íyó ndoo íyó īī yiqui cúñu nchivī cándíja 


text:
<pb/>De ndāā cúu jā cáhān nchivī jā ndihi-ni tiñu íyó vāha jā sāhá ó tú nāsa cúnī ō. De vísō súcuán de nsūú ndihi sáhá jā quéndōo vāha ánō ō. Ndihi chi cuu sāhá ó, de vísō súcuán de nduú íyó vāha jā quívi ó nūū tiñu jā stíví ánō ō. 


text:
<pb/>De ndāā cúu jā cáhān nchivī jā ndeyu cúu jā cuhun chījin, de chījin cúu jā cuhun ndeyu. Sochi iin quīvī de mā cōó cā súcuán, chi naā ndúū ñúcuán sāhá Yāā Dios. De nsūú sīquī jā sāhá ó tiñu ndiī cúu jā íyó yiqui cúñu ó, chi sa jā sāhá ó jā cúnī maá Jētohō ō. De Jētohō ō chi jíto yā yiqui cúñu ó. 


text:
<pb/>¿A nduú jínī ndá nú jā yiqui cúñu tá iin iin ó cúu modo ndá parte yiqui cúñu Cristo? ¿Túsaá de á cuu candeē ō iin parte yiqui cúñu Cristo de squétáhán ó jíín iin ñahan ndiī? Mā cūú cuitī súcuán. 


text:
<pb/>¿A nduú jínī ndá nú jā tēe jā quétáhán jíín ñahan ndiī, de iin-ni cā yiqui cúñu nī nduu dē jíín ña? Chi cáhān tutū īī: Jā ndúū dē chi iin-ni cā yiqui cúñu cúu, cáchī. 


text:
<pb/>Sochi nchivī jā quétáhán jíín maá Jētohō ō, chi suni súcuán iin-ni cā cúu ji jíín yā sīquī jā cándíja ji yā. 


text:
<pb/>Túsaá de cunu ndá nú jā má quívi nú nūū tiñu ndiī. Chi ndá cā cuāchi jā sáhá nchivī, chi nsūú yiqui cúñu ji stíví ji. Sochi tú jíca ndiī ji, de sīquī yiqui cúñu ji cúu jā sáhá ji cuāchi. 


text:
<pb/>¿A nduú jínī ndá nú jā yiqui cúñu nú cúu templo Espíritu Santo jā ní jēhe Yāā Dios nūū nū, de ndéē yā inī nū? De nsūú cuenta maá nú cúu nú. 


text:
<pb/>Chi Yāā Dios chi yāhvi ndasí nī nacueen yā ndá nú. Jā ñúcuán cánuú jā caca yíñúhún nú nūū Yāā Dios jā sāhá nú tiñu váha jondē jíín yiqui cúñu nú jíín inī jíín ánō nū, chi cuenta Yāā Dios cúu.<pb/>


text:
Mitan de ná cáchī ni sīquī ndá tūhun jā ní jīcān tūhún ndá nú nduhū nūū carta. Jāndáā jā vāha cā quéndōo iin tēe de tú mā cúndeē dē jíín ñahan. 


text:
<pb/>Sochi sīquī jā íyó tiñu ndiī, de vāha cā jā ndācá tēe ná cóo ñasíhí maá dē, de saá-ni ndācá ñahan ná cóo yií ña. 


text:
<pb/>De yií ná squíncuu vāha dē nūū ñasíhí dē jā cúu dē yií ña. De saá-ni ñasíhí ná squíncuu vāha ña nūū yií ña. 


text:
<pb/>Chi ñasíhí nduú cúu sāhá ña jā cúnī ña jíín yiqui cúñu ña, chi suni jā cúnī yií ña. De saá-ni yií nduú cúu sāhá dē jā cúnī dē jíín yiqui cúñu dē, chi suni jā cúnī ñasíhí dē. 


text:
<pb/>De mā sásáhán ndá nú maá nú nūū táhán nú. Sochi tú cúnī ndúū nū jā víhí cā cācān táhvī nū jacū tiempo, de tú íyó conforme ndúū nū, de cuu sasáhán nú maá nú nūū táhán nú. De ñúcuán de vāha cā jā naquetáhán tucu nú, tácua mā cōtó túnī Satanás ndúū nū sīquī tiñu ndiī. 


text:
<pb/>Chi jétahān inī ni jā ndá tēe ná cóo mátúhún dē-ni, tá cúu nūū íyó maá nī. Sochi síín síín nī nsāhá Yāā Dios iin iin dē nāsa cúu maá dē, chi sava dē cuu coo mátúhún dē-ni, de sava cā dē chi nduú chi síín nī nsāhá yā jíín dē. 


text:
<pb/>Túsaá de cáhān ni jíín ndá nchivī jā íyó mátúhún-ni, jíín ndá ñahan jā ní nquendōo ndáhví, jā vāha cā de tú coo ji súcuán-ni, tá cúu nūū íyó maá nī. 


text:
<pb/>Sochi tú jínī ji jā má quēndá ji coo ji súcuán-ni, de ná cóo ūū táhān ji túsaá. Chi vāha cā jā coo ūū táhān ji nsūú cā jā jīhyó ji. 


text:
<pb/>Sochi nūū nchivī jā ní ncuu ūū táhān chi ndácu nī tiñu jā ñahan mā sndóo ña yií ña. De nsūú nduhū cúu jā ndácu tiñu, chi sa maá Jētohō ō. 


text:
<pb/>De tú sndóo iin ñahan yií ña, de ná quéndōo mátúhún ña-ni, de suni cuu naquetáhán ña jíín yií ña. De yií suni mā sndóo dē ñasíhí dē. 


text:
<pb/>De jíín sava cā nchivī chi cáhān ni yáhá jā jáni inī maá nī, de nsūú jā ní ncachī maá Jētohō ō cúu: Tú iin hermano ndéca dē ñahan jāá nduú cándíja, de tú jétahān inī ña jā cundeē ña jíín dē, de mā sndóo dē ña. 


text:
<pb/>De tú iin ñahan ndéca ña tēe jāá nduú cándíja, de tú jétahān inī dē cundeē dē jíín ña, de mā sndóo ña dē. 


text:
<pb/>Chi tēe jāá nduú cándíja, yíhí cuenta dē nūū Yāā Dios sīquī jā ní nquetáhán dē jíín ñahan cándíja. De ñahan jāá nduú cándíja, suni yíhí cuenta ña nūū Yāā Dios sīquī jā ní nquetáhán ña jíín hermano cándíja. Chi tú nsūú súcuán de sēhe ji mā quīhí cuenta ji nūū Yāā Dios, sochi mitan chi yíhí cuenta ji nūū yā. 


text:
<pb/>Sochi yií á ñasíhí jāá nduú cándíja, tú fuerza cúu jā cúnī ji sndóo ji táhán ji, de ná sndóo ji. Chi tú súcuán cúnī ji, de hermano á hermana cándíja nduú cánuú jā casī ji jā ndusíín táhán ji jāá nduú cándíja. Chi nī ncana Yāā Dios yóhó jā cundeē mānī ō jíín táhán ó. 


text:
<pb/>Chi ndóhó jā cúu nú ñasíhí, nduú jínī nū, sanaā de candíja yií nú sāhá nú, de cācu dē. De saá-ni ndóhó jā cúu yií, nduú jínī nū, sanaā de candíja ñasíhí nú sāhá nú, de cācu ña. 


text:
<pb/>Túsaá de tá iin iin nú ná quéndōo nú nāsa nī nsāhá Jētohō ō ndóhó, jíín nāsa-ni íyó nú tá nī ncana yā ndá nú jā ní ncandíja nú. De súcuán ndácu nī nūū ndācá grupo nchivī cándíja. 


text:
<pb/>Tú nī ncana yā iin tēe jā ní ncuu circuncidar, de súcuán ná quéndōo dē. De tú nī ncana yā iin tēe jāá nduú ní ncúu circuncidar, de mā cūú dē circuncidar. 


text:
<pb/>Chi nduú nā cuá sāhá á cuu ó circuncidar á nduú, chi jā cánuú cā cúu jā squíncuu vāha ó tiñu jā cúnī Yāā Dios. 


text:
<pb/>Tú mozo jā ní jeen nchivī cúu nú tá nī ncana yā ndóhó, de mā cúndihvī inī nū jā quee nú. Sochi tú íyó modo jā nduu libre nū, de íyó vāha jā sāhá nú. 


text:
<pb/>Chi tēe cúu mozo jā ní jeen nchivī, de tú nī ncana Jētohō ō dē, de mitan chi nī nduu libre dē nūū cuáchi dē, de jétíñú maá Jētohō ō dē. De saá-ni tēe sátíñú cuenta maá, de tú nī ncana yā dē, de mitan de nī nduu dē mozo nūū Cristo jā ní nacueen yā dē. 


text:
<pb/>Chi yāhvi nī ncuu jā ní nacueen Yāā Dios ndá ndóhó. Túsaá de mā sátíñú nú nūū tiñu cāhá jā ndácu nchivī ñayīví. 


text:
<pb/>De mitan de sīquī nchivī jā íyó mátúhún-ni, de nduú nā tūhun ní ndácu maá Jētohō ō nūū ni. Sochi ná cáhān ni jā jáni inī maá nī, chi nī ncundáhví inī Jētohō ō nduhū, de nī nsāhá yā jā cuu cāhān ndāā ni. 


text:
<pb/>Jáni inī ni jā vāha-ni quéndōo ndá tēe tú nāsa-ni íyó dē, jā síquī jā íyó tūndóhó ndá tiempo yáhá. 


text:
<pb/>Sochi tú coo ñasíhí nú, de nsūú cuāchi cúu. De tú quetáhán iin ñahan lúlí jíín tēe, de suni nsūú cuāchi cúu. Sochi nchivī jā íyó ūū táhān, chi nīhīn ji tūndóhó ñayīví yáhá, de cúnī ni jā má níhīn nū tūndóhó. 


text:
<pb/>Hermano, tūhun jā cáhān ni yáhá cúu jā yachī-ni ndihi tiempo jā sāhá ó tiñu yā. Túsaá de jondē mitan de tēe jā íyó ñasíhí, ná cúndihvī cā inī dē sīquī tiñu maá yā nsūú cā sīquī ña. 


text:
<pb/>De nchivī jā ní jīhī táhán vehe, ná sáhá ji modo jāá nduú cúcuécá inī ji. De nchivī jā cúsiī inī, ná sáhá ji modo jāá nduú-ni. De nchivī jéen, ná sáhá ji modo jāá nsūú ndatíñú ji cúu. Mā cuáha ji tūhun jā casī ndá ñúcuán jā má cúndihvī inī ji sīquī tiñu maá yā. 


text:
<pb/>De nchivī jā ní ndihvī inī sīquī ndatíñú ñayīví yáhá, mā cútéñú cā ji jíín. Chi ja ñatin naā ndācá jā íyó inī ñayīví yáhá. 


text:
<pb/>Cúnī ni jā má nácani ndasí inī ndá nú sīquī ndācá jā íyó inī ñayīví. Chi tēe cúu soltero, ndíhvī inī dē tiñu maá Jētohō ō, nāsa cusiī inī Jētohō ō sāhá dē. 


text:
<pb/>De suni súcuán síín síín jáni inī ñahan íyó yií jíín ñahan íyó maá. Chi ñahan íyó maá, ndíhvī inī ña tiñu maá Jētohō ō, chi cúnī ña jā coo ndoo coo iī ánō ña jíín yiqui cúñu ña jā sāhá ña tiñu maá yā. Sochi ñahan íyó yií chi ndíhvī inī ña jíín tiñu jā íyó ñayīví, nāsa cusiī inī yií ña sāhá ña. 


text:
<pb/>Jā váha ndá máá nú cúu jā cáhān ni súcuán. Chi nsūú jā ndúcú nī casī ni jā coo ūū táhān nū, chi sa cúnī ni jā caca yíñúhún nú de nune nú jā satíñú cutú nú nūū maá Jētohō ō jondē jíín inī jíín ánō nū. 


text:
<pb/>De tú iin tēe íyó sēhe síhí dē, de tú cuāyāha cuīyā ji, de tú jáni inī dē jā vāha cā jā coo yií ji, túsaá de ná sáhá dē jā jáni inī dē, de ná cuáha dē tūhun jā coo yií ji, chi nsūú cuāchi cúu. 


text:
<pb/>Sochi tú iin tēe nī ncundaā inī dē jā cundeē sēhe síhí dē súcuán-ni, jā má cuáha dē ji vísō jícān fuerza nchivī ji, túsaá de cuu quendōo ji tá cúu nūū cúnī dē, chi vāha-ni sáhá dē. 


text:
<pb/>Túsaá de tēe jā jéhe tūhun jā coo yií ji, vāha-ni sáhá dē. De tēe jāá nduú jéhe tūhun, chi vāha cā sáhá dē. 


text:
<pb/>De ñahan jā íyó yií, chi yíhí ña ndahá yií ña juni técū dē. Sochi tá ja nī jīhī yií ña, ñúcuán de ja nī ncuu libre ña jā quetáhán tucu ña jíín nā-ni tēe cúnī ña, de tú tēe cándíja nūū maá Jētohō ō cúu dē. 


text:
<pb/>Sochi jáni inī ni jā ndetū cā coo ña de tú quendōo ña súcuán-ni. De suni jáni inī ni jā jíín Espíritu Yāā Dios cúu jā cáhān ni.<pb/>


text:
De mitan de ná cáchī ni sīquī cūñu jā ní nsōcō nūū ídolo. Ndāā chi ndācá ó jáni inī ō jā jínī vāha ó nāsa cúu. De ndācá jā jínī ō ñúcuán, chi ndúcú sāhá vīxī yóhó. De sa jā cúndáhví inī ō táhán ó, ñúcuán sáhá jā jíja ó jíín tūhun yā. 


text:
<pb/>Tú nā-ni nchivī jáni inī ji jā jínī vāha ji, de nduú chi ncháha ca cunī cuitī ji tá cúu nūū cánuú cunī ji. 


text:
<pb/>Túsaá de ná cáchī tūhun nī sīquī cūñu jā ní nsōcō nchivī nūū ídolo. Ndāā chi jínī ō jā ndācá ídolo ñayīví, nduú ndāā cuitī. De nduú nā incā yāā íyó, chi mátúhún-ni Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nchivī chi jáni inī ji jā íyó ndācá yāā inī andiví jíín ñayīví, chi cáhān ji jā íyó cuāhā ndija ndá yāā ji jíín jētohō ji. 


text:
<pb/>Sochi nūū ndá máá ó chi mátúhún-ni Yāā íyó, jā cúu Tatá ó Yāā Dios. De maá yā nī nsāhá ndācá jā íyó, de cuenta maá yā cúu ndācá ó. De suni íyó iin-ni Jētohō ō Jesucristo, de jondē nūū maá yā vāji ndācá jā íyó, de suni maá yā nī nsāhá yóhó. 


text:
<pb/>De nchivī cándíja, chi nsūú ndihi ji jínī tūhun yáhá. Chi sava ji nī ncāan ji nī nchiñúhún ji ídolo jondē ncháha ca candíja ji. De jondē mitan de tú yájī ji cūñu ñúcuán de sáhá ji cuenta jā ní nsōcō nūū ídolo cúu. De sīquī jāá ncháha ca cuja ji jíín tūhun Yāā Dios, de jáni inī ji jā cutéhén ánō ji sāhá cūñu jā ní nsōcō nūū ídolo. 


text:
<pb/>De ndāā chi nsūú jā yájī ō cúu jā sáhá jā cuetáhví Yāā Dios yóhó. Chi tú yájī ō, de nsūú ñúcuán sáhá jā quendōo vāha cā ō nūū Yāā Dios. De tú nduú yájī ō, de suni nduú sáhá jā quendōo núu cā ō nūū yā. 


text:
<pb/>De vísō ni iin nduú jásī jā cajī nū cūñu ñúcuán, sochi coto nú táhán nú jāá ncháha ca cuja jíín tūhun yā, de mā sāhá nú jā suni cajī ji vísō jáni inī ji jā cuāchi cúu. 


text:
<pb/>Vāha cā mā cājí nú túsaá, chi sanaā de hermano nū jāá ncháha ca cuja jíín tūhun yā, cunī dē ndóhó jā yájī nū inī vehe nūū íyó ídolo, chi jínī vāha nú jāá nduú nā cuá sāhá. De súcuán de sāhá nú jā cuu inī dē jā suni cajī maá dē cūñu jā ní nsōcō nūū ídolo, vísō jáni inī dē jā cuāchi cúu. 


text:
<pb/>De súcuán de stíví nú ánō hermano nū jāá ncháha ca cuja jíín tūhun yā, vísō jínī vāha maá nú jāá nduú nā cuá sāhá jā cajī nū. De nduú vāha jā sáhá nú súcuán, chi suni jēhē maá dē nī jīhī Cristo. 


text:
<pb/>De tú súcuán stíví nú ánō hermano nū jāá ncháha ca cuja jíín tūhun yā, túsaá de sīquī maá Cristo cúu jā sáhá nú cuāchi. 


text:
<pb/>Túsaá de tú cūñu ñúcuán sáhá jā quīvi hermano ni cuāchi, de mā cājí cuitī cā ni cūñu ñúcuán, tácua mā sāhá nī jā quīvi dē cuāchi.<pb/>


text:
De maá nī chi jíca libre ni, de íyó derecho ni sīquī jā cúu nī apóstol, tēe jā ní ntají yā jā scáca tūhun yā. Chi nī jinī ni nūū maá Jētohō ō Jesús, de ndá máá nú cúu tiñu jā ní nsāhá nī jā ní squívi nī ndá nú ndahá Jētohō ō. 


text:
<pb/>De tú sava cā nchivī nduú jétáhví ji jā cúu nī apóstol, sochi nūū ndá máá nú chi suu cúu ndija nī. Chi sīquī jā ní scándíja nī ndá nú, de jā ñúcuán cúu nú prueba jā stéhēn jā ndíso tíñú nī jā cúu nī apóstol nūū maá Jētohō ō. 


text:
<pb/>De suni íyó derecho ni tú cúnī ni cundeca nī iin hermana cándíja cuu ñasíhí nī, de caca ndúū ni jíín ña, tá cúu nūū íyó ñasíhí Pedro jíín ndá cā apóstol jíín ndá tēe cúu ñanī maá Jētohō ō. 


text:
<pb/>¿A jáni inī ndá nú jā maá-ni nduhū jíín Bernabé cúu jāá nduú nā derecho jā sndóo nī tiñu sáhá nī jā cutecū ni, tácua nune cā ni jā nacani nī tūhun vāha yā, á naá cúu? 


text:
<pb/>¿A íyó soldado jā técū dē xūhún vehe dē? ¿A íyó tēe jā jítu yūcū uva de nduú yájī dē uva? ¿A íyó tēe jā scájī tīcāchí de nduú jíhi dē leche tī? Nduú cuitī. De saá-ni nduhū, ¿á nduú íyó derecho ni jā cutecū ni sīquī tūhun yā, á naá cúu? 


text:
<pb/>De mā cāní inī ndá nú jā ndācá jā cáhān ni yáhá, maá-ni tūhun jā cáhān nchivī ñayīví cúu. Chi jondē maá ley yā jā ní jēhe yā nūū Moisés, suni súcuán cáhān. 


text:
<pb/>Chi cáhān nūū tutū ley yā: Mā chūhún nú ñunu yuhú stíquī, quiti jáxīn trigo, cáchī. De ndāā chi nsūú maá-ni sīquī stīquī cúu jā ní ncāhān yā súcuán. 


text:
<pb/>Chi suni sīquī maá ó nī ncāhān yā. Chi ley ñúcuán nī jēhe yā jā váha yóhó, chi stéhēn jā tēe jítu jíín tēe jáxīn trigo, cánuú jā nīhīn dē sava ñúcuán quīvī jā ndutútú. 


text:
<pb/>De suni súcuán ndá nduhū jā ní jaquīn ni tūhun Espíritu inī ánō nū, ¿de á tiñu vēe cúu nūū ndá nú tú nastútú nī nūū nū jā cutecū ni? 


text:
<pb/>De tú sava cā tēe jā stéhēn nūū nū, íyó derecho dē jā cācān dē nūū nū, de nā oncā cúu ndá nduhū jā má cōó derecho ni jā cācān ni. Sochi nduú ní jícān ndá nī derecho ñúcuán, chi sa nī jendeé inī ni jā cajī ni cuenta maá nī, tácua mā cásī ni jā caca tūhun vāha Cristo. 


text:
<pb/>De jínī ndá nú jā ndá sūtū jā sátíñú inī templo, nī ntecū ndá dē sīquī ndācá jā ní nsōcō nchivī inī templo. Chi ndá sūtū jā ní nsatíñú nūū altar nūū ní nsōcō ji quiti, suni nī nchajī dē sava quiti ñúcuán. 


text:
<pb/>De suni súcuán nī ndacu maá Jētohō ō tiñu jā ndá tēe nácani tūhun jā scácu yā yóhó, sīquī tiñu ñúcuán nīhīn dē jā cutecū dē. 


text:
<pb/>Sochi nduhū chi nduú ní jícān cuitī ni derecho ni yáhá, de suni nsūú jā tée nī tūhun yáhá nūū ndá nú jā taji nú nūū ni. Chi jáni inī ni jā vāha cā ná cúū ni nsūú cā jā quehen nī jā taji ndá nú, chi casī jā cúsiī inī ni jā scáca nī tūhun yā súcuán-ni. 


text:
<pb/>De nduú vāha tú sāhá téyíí nī maá nī sīquī jā nácani nī tūhun jā scácu yā yóhó. Chi jā ní ntetíñú yā nduhū cúu, de cánuú jā squíncuu nī. Chi nācā ndáhví nī de tú mā nácani nī tūhun yā. 


text:
<pb/>De tú jā cúu inī maá nī cúu jā nácani nī, ñúcuán de cuu cācān ni yāhvi nī nícu. De nduú chi cánuú jā squíncuu nī, chi maá Yāā Dios nī ntee tiñu nduhū. 


text:
<pb/>Túsaá de yāhvi nī cúu jā cúsiī inī ni jā súcuán-ni nácani nī tūhun jā scácu yā yóhó, de nduú jícān ni derecho ni jā cutecū ni sīquī jā nácani nī tūhun yā. 


text:
<pb/>Chi vísō ni iin nchivī nduú tátúnī nūū ni, sochi nī nsāhá nī maá nī mozo nūū ndācá ji jā nácani nī tūhun nūū ji, tácua nīhīn ni cuāhā ji jā candíja ji Cristo. 


text:
<pb/>De tá íyó nī jíín ndá táhán nī hebreo, de sáhá nī tá cúu nūū sáhá maá ji, tácua cuu scándíja nī ji. Chi násāhá nī maá nī modo tēe jā yíhí chījin ley Moisés, tácua cuu scándíja nī ji jā yíhí ji chījin ley ñúcuán, vísō nduú cā yíhí maá nī chījin ley. 


text:
<pb/>De suni násāhá nī maá nī modo nchivī jāá nduú yíhí chījin ley Moisés, tácua cuu scándíja nī nchivī ñúcuán. De vísō súcuán de yíhí nī chījin ley Yāā Dios, chi suu cúu ley Cristo jā squíncuu nī. 


text:
<pb/>De tá íyó nī jíín nchivī jāá ncháha ca cuja jíín tūhun yā, de sáhá nī maá nī modo jā suni ncháha ca cuja nī, tácua cuu scándíja cā ni ji. Túsaá de násāhá nī maá nī tú nāsa íyó ndācá nchivī, tácua jíín ndācá-ni modo ñúcuán de cuu scándíja nī sava ji. 


text:
<pb/>Ndācá yáhá sáhá nī jā síquī tūhun jā scácu yā yóhó, tácua suni nīhīn ni tāhvī jā ndíso tūhun yā. 


text:
<pb/>De jínī ndá nú jā ndá tēe jā jínu carrera, de ndāā chi ndihi dē jínu, sochi iin dē-ni cúndeé jā níhīn premio. De suni súcuán nducú ndéé ndá máá nú squíncuu nú, tácua nīhīn nū premio nūū yā. 


text:
<pb/>De ndācá tēe jā cúnī cundeé sīquī iin deporte, chi scuáha dē de jíto dē maá dē. Súcuán sáhá ndá dē tácua nīhīn dē iin premio jā cúu corona ndahá yúcū ñutun jā ñamā naā. Sochi ndá máá ó sa ndúcú ndéé ó tácua nīhīn ō iin premio jā má náā cuitī. 


text:
<pb/>De saá-ni maá nī, suni ndúcú ndéé nī modo tá sáhá tēe jínu, de nduú ndúcú ndéé cāhá nī. De sáhá nī tá sáhá ndá tēe cánāá juego jāá nduú jéhe íyú dē, chi quée tiñu jā sáhá nī. 


text:
<pb/>Chi sa sndóho nī yiqui cúñu nī, de sndíhvī inī ni maá nī jā squíncuu nī. Chi vísō sndíhvī inī ni incā nchivī jā nducú ndéé ji, de tú nduú ndúcú ndéé maá nī, de snáā ni premio ni.<pb/>


text:
Hermano, cúnī ni jā ná jícūhun inī ndá nú nāsa nī jica ndá tatā ō jondē janahán. Chi ndihi ji nī jica chījin vīcō jā ní stéhēn ichi nūū ji, de ndihi ji nī nchāha māhñú ndute Mar Rojo jā ní ncusíín de nī nune ichi. 


text:
<pb/>De súcuán cúu jā ní nduu inuú ndá ji jíín Moisés, chi nī niquīn ji dē chījin vīcō jíín māhñú mar. 


text:
<pb/>De suni ndihi ji nī jihi ndute jā ní jēhe Espíritu. Chi nī jihi ji ndute jā ní nquene yīcā cava nūū ní jica nuu ji. De Cristo cúu tá cúu cava ñúcuán jā jéhe yā ndute jā cutecū ō níí cání. 


text:
<pb/>De vísō súcuán de cuāhā ji nī ncunīhin inī, de nduú ní ncúsiī inī Yāā Dios jíín ji, de jā ñúcuán cúu jā ní jīhī ji nūū ñuhun tíhá. 


text:
<pb/>De ndācá jā ní ncuu ñúcuán, chi iin ejemplo cúu nūū ō, tácua mā ndíyo inī ō ndācá jā nēhén, tá cúu nūū ní ndīyo inī ndá ji. 


text:
<pb/>De mā chíñúhún ndá nú ídolo, tá cúu nūū ní nsāhá sava ji. Chi súcuán cáhān nūū tutū īī: Nī jēcundeē ndá nchivī, nī nchajī ji nī jihi ji vico ídolo, de nī nacuiñī ji nī jita jéhé ji nūū, cáchī. 


text:
<pb/>De ni mā cācá ndiī ō tá cúu nūū ní nsāhá sava ndá ji, de nī jīhī ōcō ūnī mil ji jā iin-ni quīvī. 


text:
<pb/>De ni mā sāhá ó tiñu jā squítī inī ō Jētohō ō, tá cúu nūū ní nsāhá sava ji, de nī jīhī ji jā ní ntiin cōō ji nī nsāhá yā. 


text:
<pb/>De ni mā cáhān sōó nú sīquī Yāā Dios, tá cúu nūū ní ncāhān sōó sava ji, de nī jīhī ji jā ní jahnī ángel yā ji. 


text:
<pb/>De ndācá jā ní ncuu ñúcuán, chi iin ejemplo cúu nūū ō. De súcuán yósō nūū tutū tácua ná chúhun vāha inī maá ó. Chi ndá máá ó cúu nchivī técū quīvī jā cuándihi ñayīví. 


text:
<pb/>Túsaá de ndá ndóhó jā jáni inī nū jā íñí nīhin nú jāá nduú sáhá nú cuāchi, de coto má quīvi nú cuāchi. 


text:
<pb/>Chi íyó jā ndúcú squívi ndá ndóhó nūū cuáchi, de inuú-ni ndóho ndá nú súcuán jondē jíín ndá cā nchivī. Sochi cuu cundeé cucáhnú inī nū maá Yāā Dios, chi mā cuáha yā tūhun jā caa cā coto túnī Satanás ndóhó, chi maá medida-ni jā cuu cundeé nú jíín. Chi sa tú vāji jā ndúcú squívi ndóhó cuāchi, de chindeé yā ndóhó jā quee nú de cundeé nú sīquī. 


text:
<pb/>Cáhān ni jíín ndá nú jā cúu nú nchivī jā jícūhun inī, de sāhá nú cuenta de tú íyó ndāā tūhun jā cáhān ni. 


text:
<pb/>Maá vaso īī jā nácuetáhví ó jēhē, suu jíhi cáhnú ó jā stéhēn ō jā inuú-ni cúu ndihi ó chi nī jati nīñī Cristo jā síquī ō tá nī jīhī yā yīcā cruz. De stātílā jā scuáchi ó, jā yájī cāhnú ó, suu stéhēn jā inuú cúu ndihi ó sīquī jā ní jēhe Cristo yiqui cúñu yā nī jīhī yā jēhē ō. 


text:
<pb/>De vísō cuāhā ō íyó, de iin-ni nchivī cúu ó, chi iin-ni stātílā ñúcuán yájī cāhnú ó sīquī jā cándíja ó. 


text:
<pb/>Cūndēhé ndá nú nāsa sáhá nchivī Israel. Ndá nchivī jā yájī quiti jā ní nsōcō nūū yā, chi inuú-ni cúu ndihi ji sīquī jā yájī ji jā ní nsōcō ñúcuán. 


text:
<pb/>De cáhān ni jāá nduú ná jétíñú ídolo, de suni nduú ná jétíñú cūñu jā ní nsōcō nūū ídolo, chi inuú-ni cúu jíín ndācá cā cūñu. 


text:
<pb/>De suni cáhān ni jā nchivī jāá nduú jínī tūhun Yāā Dios, tá sócō ji, de nūū tāchī sócō ji, nsūú nūū Yāā Dios. De nduú cúnī ni jā quīvi nduū ndá nú jíín tāchī. 


text:
<pb/>Mā cūú coho ndá nú vaso maá Jētohō ō de tú jíhi nú jā ní nsōcō nūū tāchī. De mā cūú cajī nū nūū mesa Jētohō ō de tú yájī nū jā ní nsōcō nūū tāchī. 


text:
<pb/>Mā quívi nduū ō súcuán jíín tāchī, tácua mā sāhá ó jā cucuíñú Jētohō ō yóhó. ¿A jáni inī nū jā íyó téyíí cā maá ó nsūú cā maá yā jā má cūú cuāha yā castigo yóhó, á naá cúu? Ndihi-ni chi sāhá ó jíín tūhun cúndáhví inī 


text:
<pb/>De ndāā cúu jā cáhān nchivī jā ndihi-ni tiñu íyó vāha jā sāhá ó tú nāsa cúnī ō. De nduú chi nsūú ndihi sáhá jā quendōo vāha ánō ō. Ndihi chi cuu sāhá ó, de vísō súcuán de nsūú ndihi sáhá jā cuja táhán ó jíín tūhun yā. 


text:
<pb/>Cuu cajī ndá nú ndihi-ni cūñu jā cúyāhvi nūū yáhvi, de mā cátūhún nú de ni mā cāní inī nū á jā ní nsōcō nūū ídolo cúu. 


text:
<pb/>De tú iin tēe jāá nduú cándíja cana dē ndóhó jā cajī nū jíín dē, de tú cúnī nū quīhīn nū, túsaá de cajī nū ndācá jā cani dē nūū nū. De mā cátūhún nú de ni mā cāní inī nū á jā ní nsōcō nūū ídolo cúu. 


text:
<pb/>Sochi tú cachī iin-ji nūū nū jā cūñu jā ní nsōcō nūū ídolo cúu, ñúcuán de mā cājí nú, chi sīquī jā jáni inī ji jā cuāchi cúu, de sīquī jāá nduú cúnī nū jā quīvi ji cuāchi. 


text:
<pb/>De súcuán cáhān ni sīquī jā incā ji jáni inī jā cuāchi cúu, vísō nsūú súcuán jáni inī maá nú. De sanaā de cāhān iin nú: ¿A nduú íyó libre ni jā cajī ni jā cúnī maá nī, vísō jáni inī incā ji jā cuāchi cúu? 


text:
<pb/>De tú nácuetáhví nī nūū Yāā Dios de yájī ni, ¿de nājēhē cáhān ji sīquī ni jā yájī ni? cachī nū. 


text:
<pb/>Nduú chi ndihi jā sáhá nú, vísō jā cajī nū á jā coho nú, á nā-ni tiñu sáhá nú, de ndihi-ni sāhá yíñúhún nú jíín Yāā Dios, tácua cunī nchivī jā viī cúñáhnú yā. 


text:
<pb/>De mā sāhá nú tiñu jā squívi nú nchivī nūū cuāchi, cúu nchivī hebreo, cúu nchivī ndá nación jāá nduú jínī tūhun Yāā Dios, cúu nchivī cándíja Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nduhū chi ndúcú nī jā ná cúsiī inī ndācá nchivī jíín ndá tiñu jā sáhá nī. Nduú ndúcú nī jā váha maá nī-ni, chi sa ndúcú nī jā sāhá nī jā váha cuāhā nchivī, tácua cācu ndá ji.<pb/>


text:
De ndacu ndá nú nduhū, tá cúu nūū ní ndacu maá nī Cristo. Sīquī nāsa cánuú sāhá ndá ñahan jā ndútútú 


text:
<pb/>Vāha sáhá ndá nú, hermano, jā níní núcūhun inī nū nduhū, de ndíhvī inī nū jíín ndá tiñu jā ní stéhēn ni nūū nū. 


text:
<pb/>Sochi cúnī ni jā ná jícūhun inī ndá nú jā Cristo cúñáhnú nūū ndācá tēe. De tēe cúñáhnú dē nūū ñasíhí dē. De Yāā Dios cúñáhnú yā nūū Cristo. 


text:
<pb/>Tú iin tēe ñúhún dē xiní dē tá jícān táhvī dē á nácani dē tūhun nūū ndútútú nchivī cándíja, túsaá de jéhe dē tūhun canoō maá dē. 


text:
<pb/>Sochi iin ñahan, tú nduú ndásī xīnī ña tá jícān táhvī ña á nácani ña tūhun, túsaá de jéhe ña tūhun canoō maá ña, chi iin-ni cúu ñúcuán jíín jā sēté xīnī ña. 


text:
<pb/>Chi tú mā cásī ña xīnī ña, de vāha cā ná sété ndihi ña xīnī ña túsaá. De tú cúcanoō ña jā sēté ña xīnī ña á jā sēté ñií ña, de ná cásī ña túsaá. 


text:
<pb/>Sochi tēe chi mā cásī dē xīnī dē, chi maá dē cúu muestra jā stéhēn nāsa cúu Yāā Dios jā cúñáhnú yā. De ñahan chi sa stéhēn ña jā cúñáhnú tēe. 


text:
<pb/>Chi tá nī nsāhá yā tēe, de nsūú jíín yiqui ñahan ní nsáhá yā, chi sa jíín yiqui tēe nī nsāhá yā ñahan. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán cánuú jā cundasī xīnī ñahan, de suu stéhēn jā cúñáhnú tēe, chi suni ndéhé ndá ángel yā nāsa sáhá ña. 


text:
<pb/>De vísō súcuán de yóhó jā cándíja ó chi jínī ō jā má cōó tēe de tú nduú ñahan, de mā cōó ñahan de tú nduú tēe. 


text:
<pb/>Chi vísō nī nsāhá yā ñahan jíín yiqui tēe, de mitan chi cácu tēe chījin ñahan, de maá Yāā Dios cúu jā sáhá ndācá-ni. 


text:
<pb/>Sāhá ndá máá nú cuenta, ¿á íyó vāha de tú nduú ndásī xīnī ñahan tá jícān táhvī ña nūū Yāā Dios? 


text:
<pb/>De tú ní iin nchivī cúnī ji cāhān ji sīquī tūhun yáhá, de ndá nduhū jíín ndá grupo nchivī jā cándíja nūū Yāā Dios, nduú nā incā costumbre jétúhún nī sīquī tūhun yáhá. Jā stíví ndá ji sīquī Cena Jētohō ō 


text:
<pb/>De íyó incā tūhun jā cánuú jā cāhān ni jíín ndá nú, chi nduú cúu cāhān ni jā vāha sáhá nú. Chi tá ndútútú ndá nú de nduú sáhá jā quéndōo vāha cā nū, chi sa jā stíví ndá nú. 


text:
<pb/>Xihna cā tūhun yáhá cáhān ni, chi níhīn ni tūhun jā tá ndútútú ndá nú de cúsíín inī nū. De jáni inī ni jā ndáā cúu. 


text:
<pb/>Chi níní coo sava nú jā cusíín inī, tácua natūu ní-ni nchivī cúu jā cándíja vāha māhñú ndá nú. 


text:
<pb/>Chi tá yájī ndá nú, de tá iin iin nú cúnī jā cajī xihna cā nsūú cā ndá táhán nú. De súcuán de sava nú nduú níhīn, de jíhī sōco, de sava nú jíni jā jíhi cuāhā. 


text:
<pb/>¿A nduú névāha ndá nú vehe nūū cajī nū coho nú, á naá cúu? Chi jā sáhá ndá nú súcuán cúu jāá nduú íyó yíñúhún nú inī vehe nūū ndútútú nchivī jā cándíja Yāā Dios, chi sáhá nú jā cúcanoō nchivī jāá nduú ná névāha. ¿Nāsa cāhān ni jíín ndá nú túsaá? ¿A cāhān ni jā vāha sáhá nú? Nduú chi nsūú jā váha cúu jā sáhá ndá nú súcuán. Sīquī jā ní jaquīn Jētohō ō Cena yā (Mt. 26.26‑29; Mr. 14.22‑25; Lc. 22.14‑20) 


text:
<pb/>Chi tūhun yáhá jā ní nastéhēn ni nūū ndá nú, chi nūū maá Jētohō ō nī nīhīn ni: Jā maá jacuáā jā ní nastúu dē Jētohō ō Jesús, de nī nquehen yā stātílā. 


text:
<pb/>De xihna cā nī nacuetáhví yā nūū Tatá yā, de nī scuáchi yā, de nī ncāhān yā jíín ndá tēe scuáha jíín yā: Quehen de cajī ndá nú, chi yáhá cúu yiqui cúñu nī jā ní nsōcō ni jā síquī ndá nú. De níní cajī ndá nú súcuán jā nūcūhun inī nū nduhū jā ní jīhī ni jēhē nū. Ncachī yā. 


text:
<pb/>De suni súcuán nī nquehen yā vaso tá nī ncuu nī ncuxíní yā jíín ndá dē, de nī ncāhān yā: Jā ñúhún vaso yáhá cúu nīñī ni jā sáhá cutú trátū jeé jā scácu nī nchivī. De ndācá vuelta tá jíhi ndá nú, de nūcūhun inī nū nduhū. Ncachī yā. 


text:
<pb/>Chi ndācá vuelta jā yájī ndá nú stātílā ñúcuán de jíhi nú vaso ñúcuán, chi súcuán stéhēn nū jā ní jīhī Jētohō ō jēhē ō. De súcuán sāhá ndá nú jondē quīvī jā nenda yā. Sīquī nāsa cajī yíñúhún ji Cena yā 


text:
<pb/>De tú nā-ni nchivī cajī ji stātílā ñúcuán á coho ji vaso Jētohō ō ñúcuán, de tú nduú sáhá yíñúhún ji nūū Yāā Dios, túsaá de sáhá ji cuāchi jāá nduú íyó yíñúhún ji sīquī yiqui cúñu maá Jētohō ō jíín sīquī nīñī yā. 


text:
<pb/>Túsaá de coto túnī ndá nú maá nú tú íyó ndoo ánō nū jāá nduú nā cuāchi nú. De sá de cuu cajī nū stātílā ñúcuán de coho nú vaso ñúcuán. 


text:
<pb/>Chi tú iin nchivī nduú yájī nduú jíhi yíñúhún ji de nduú núcūhun inī ji jā yiqui cúñu yā cúu, de nchivī ñúcuán chi nīhīn ji castigo tú cajī ji coho ji. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán cúu jā íyó cuāhā nchivī cúhū jíín nchivī íyó xií māhñú ndá nú. De sava ji ja nī jīhī. 


text:
<pb/>De tú maá Jētohō ō jéhe yā castigo nūū ō, de súcuán sndóho yā yóhó tácua mā tánū tāhvī ō jíín nchivī ñayīví. 


text:
<pb/>Ñanī mánī, túsaá de tá ndútútú ndá nú jā cajī nū cena yā, de cundetu táhán nú tácua cajī inuú nú. 


text:
<pb/>De tú iin nchivī jíhī ji sōco, de xihna cā vehe ji ná cájī ji, tácua mā stíví ji nūū ndútútú ndá nú. De súcuán de mā cuáha yā castigo ji. De quīvī jā cuēē ni nūū ndá nú, de cachī ni nāsa coo sava cā tiñu.<pb/>


text:
Hermano, cúnī ni jā ná jícūhun inī ndá nú sīquī ndācá tāhvī jā jéhe Espíritu Santo nūū ō, suu ndācá modo jā sátíñú iin iin ó nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>De jínī ndá nú jā tá nī ncuu nú nchivī jāá nduú cándíja, de nī ndihvī inī nū nī nchiñúhún nú ndá ídolo ñīhín. 


text:
<pb/>De mitan de ná jícūhun inī nū jā tú ní nchivī cáhān nāvāha ji sīquī Jesús, de nsūú jíín poder Espíritu Yāā Dios cúu jā cáhān ji súcuán. De ni iin ji suni mā cūú cāhān ji jā Jētohō ji cúu Jesús, de tú nduú ndéē poder Espíritu Santo inī ji. 


text:
<pb/>De síín síín tāhvī jéhe yā jā sáhá iin iin ó tiñu yā, sochi iin-ni maá Espíritu Santo cúu jā jéhe. 


text:
<pb/>De nūū tá iin iin ó nī jēhe Yāā Dios tāhvī jā sáhá Espíritu yā jíín ó, tácua ná sáhá ó jā cuja ndá táhán ó jíín tūhun yā. 


text:
<pb/>Chi sava ó nī nīhīn ō tāhvī jā cáhān ndīchí ó tūhun yā, jā sáhá maá Espíritu. De sava cā ō nī nīhīn ō jā cúu jícūhun vāha inī ō de cáchī tūhun ó, de suni maá Espíritu sáhá. 


text:
<pb/>De nūū sava cā ō nī jēhe yā tāhvī jā cúu cándíja nīhin ó jā squíncuu yā jā jícān ō, de sava cā ō cúu sáhá ó jā ndúvāha nchivī cúhū, de suni maá Espíritu sáhá. 


text:
<pb/>De sava cā ō cúu sáhá tiñu ñáhnú jíín poder Yāā Dios. De sava cā ō cúu nácani tūhun yā. De sava cā ō nī nsāhá yā jā nácunī ō ndācá tūhun, tú vāji nūū Espíritu yā á nduú. De sava cā ō nī nīhīn tāhvī jā cáhān ō quéhén yuhú jāá nduú jícūhun inī ō. De sava cā ō cúu nácachī tūhun ó tūhun jā ní ncāhān táhán ó jíín incā yuhú. 


text:
<pb/>De ndācá tāhvī yáhá, chi iin-ni maá Espíritu cúu jā sájī, de síín síín jéhe yā nūū iin iin ó, nāsa jétahān inī maá yā. Ndihi ó cúu tá cúu iin-ni cā yiqui cúñu 


text:
<pb/>Chi tá cúu nūū cúu iin yiqui cúñu jā íyó cuāhā parte, súcuán cúu ó jíín Cristo jā cúu ó modo yiqui cúñu yā, chi iin-ni cā cúu ó jíín yā. De vísō cuāhā parte cúu ó, sochi iin-ni cúu ó, tá cúu iin yiqui cúñu jā íyó cuāhā parte. 


text:
<pb/>Chi iin-ni cā nī nduu ó jíín yā nī nsāhá iin-ni maá Espíritu Santo tá nī jenduté ndācá ó. Súcuán cúu vísō cúu ó nchivī hebreo á nchivī griego, vísō mozo jā ní jeen nchivī á tēe sátíñú cuenta maá. De ndihi ó chi iin-ni Espíritu nī nīhīn ō. 


text:
<pb/>De tú jēhē cāhān: Nsūú cuenta yiqui cúñu cúu nī, chi nsūú ndahá cúu nī, de nduú chi iin parte yiqui cúñu cúu ndija. 


text:
<pb/>De tú sōho cāhān: Nsūú cuenta yiqui cúñu cúu nī, chi nsūú tīnūú cúu nī, de nduú chi suni iin parte yiqui cúñu cúu ndija. 


text:
<pb/>De tú níí yiqui cúñu ó cúu tīnūú, ¿de nāsa cunini ó túsaá? De saá-ni tú níí yiqui cúñu ó cúu sōho, ¿de nāsa nīhīn xicō ō túsaá? 


text:
<pb/>De ni mā cūú cāhān tīnūú jíín ndahá: Nduú jíni ñúhún nī ndóhó. De saá-ni xīnī, mā cūú cāhān jíín jēhē: Nduú jíni ñúhún nī ndóhó. 


text:
<pb/>De ndācá parte jā jáni inī ō jāá nduú cáá vāha, sa suu ñuncúún cā chúhun ó sahma. De ndá parte jāá nduú cáá viī, sa vāha cā jásī ō. 


text:
<pb/>Chi ndá parte jā cáá viī, nduú cánuú jā cundasī. Chi súcuán nī nchutáhán Yāā Dios yiqui cúñu, jā ñuncúún cā jíto ó jāá nduú cáá viī. 


text:
<pb/>Súcuán nī nsāhá yā tácua mā cúsíín ndācá parte yiqui cúñu, chi sa chindeé táhán vāha jíín táhán. 


text:
<pb/>De tú játū iin parte yiqui cúñu, de suni níí cáhnú játū. De tú iin parte jíto ñuncúún ó, de suni ndihi-ni parte quéndōo vāha. 


text:
<pb/>De ndá ndóhó chi modo yiqui cúñu Cristo cúu nú, chi iin-ni cā cúu ó jíín yā. De tá iin iin nú cúu iin iin parte yā. 


text:
<pb/>Túsaá de síín síín tiñu nī jēhe Yāā Dios nūū ndācá nchivī cándíja jā cúu ji modo iin iin parte yā: Xihna cā ndācá apóstol jā ní jani yā jā scáca dē tūhun yā. Ñúcuán de jā úū, ndá tēe nácani tūhun yā, de jā únī, ndá tēe stéhēn. Ñúcuán de ndá nchivī jā sáhá tiñu ñáhnú jíín poder yā, jíín nchivī jā sáhá jā ndúvāha nchivī cúhū, jíín nchivī jā chíndeé táhán, jíín jā ndíso tíñú, jíín nchivī jā cáhān síín síín yuhú jāá nduú jícūhun inī. 


text:
<pb/>¿Túsaá de á ndihi ó cúu apóstol? ¿A ndihi ó nácani tūhun? ¿A ndihi ó stéhēn? ¿A ndihi ó cuu sāhá tiñu ñáhnú? 


text:
<pb/>¿A ndihi ó cuu sāhá jā nduvāha nchivī cúhū? ¿A ndihi ó cuu cāhān síín síín yuhú? ¿A ndihi ó cuu nacachī tūhun incā yuhú ñúcuán, á naá cúu? Nduú chi síín síín tāhvī nī nīhīn ndācá ó. 


text:
<pb/>Túsaá de cundihvī inī ndá nú jā cācān nū jā cuāha Yāā Dios tāhvī jā cánuú cā nūū nū. De mitan de ná stéhēn ni nūū ndá nú iin jā váha cā nūū ndācá cā tāhvī ñúcuán, suu tūhun cúndáhví inī táhán.<pb/>


text:
Vísō tú cuu cāhān ō quéhén yuhú jā cáhān ndá nchivī á jā cáhān ndá ángel Yāā Dios, de tú nduú cúndáhví inī ō táhán ó, de ndá tūhun jā cáhān ō cúu tá cúu iin tambor jā naxín cáxín á iin platillo jā naxín cáxín jā sáhá jā cúcúxí sōho nchivī. 


text:
<pb/>De vísō cuu nacani vāha ó tūhun yā, de cuu jīcūhun inī ō ndācá tūhun yuhū yā jíín ndācá tūhun ndíchí, de tú nduú cúndáhví inī ō táhán ó, de nduú nā tiñu cuitī ō túsaá. De vísō cuu candíja téyíí ó jā jondē cuu cāhān ō jā cujiyo yucu, sochi tú nduú cúndáhví inī ō táhán ó, de nduú nā tiñu cuitī cúu. 


text:
<pb/>De vísō ná sájī ō ndihi jā névāha ó cuu nchivī ndāhví, de vísō ná cuáha ó tūhun jā teñuhūn nchivī yóhó jā síquī tūhun yā, de tú nduú cúndáhví inī ō táhán ó, de nduú ná jétíñú cuitī túsaá. 


text:
<pb/>Nchivī jā cúndáhví inī chi íyó paciencia jíín táhán, de íyó mānī inī, de nduú cúcuásún inī. De nduú sáhá vīxī, de nduú sáhá téyíí maá. 


text:
<pb/>Nchivī jā cúndáhví inī táhán chi ndihi-ni jéhndē inī jā ndoho jēhē táhán, de nduú jéncuiñī jā cándíja táhán, jíín jā ñúhún inī jā squíncuu táhán, jíín jā jéndeé inī jíín táhán. 


text:
<pb/>Tūhun cúndáhví inī chi mā náā cuitī. De quiji quīvī jāá nduú cā nacani ji tūhun, de ni mā cáhān cā ji quéhén yuhú, de ni nduú cā jíni ñúhún tūhun ndíchí. 


text:
<pb/>Sochi tá quiji quīvī jā cunī ō ndihi, ñúcuán de mā cōó cā jā jínī ō jacū-ni, chi ndihi-ni cunī ō. 


text:
<pb/>Tá nī ncuu ó sūchí lúlí de nī ncāhān ō tá cáhān sūchí lúlí, de nī jani inī ō de nī jīcūhun inī ō modo sūchí lúlí. Sochi tá nī jahnu ó de nī sndóo ó modo sūchí lúlí. 


text:
<pb/>De suni súcuán, jacū-ni jícūhun inī ō mitan, modo jā ndéhé ó nūū iin espejo jāá nduú nijīn vāha. Sochi cúcuéé cā de jīcūhun cájí inī ō ndihi. De mitan chi jacū-ni jínī ō, sochi cúcuéé cā de cunī vāha ó nāsa Yāā cúu yā, tá cúu nūū jínī vāha yā yóhó nāsa nchivī cúu ó. 


text:
<pb/>Túsaá de íyó ūnī tūhun jā quéndōo cutú níí cání: jā candíja nīhin ó jā squíncuu yā jā ní nquee yuhú yā, jā cuhun inī ō ndācá jā váha jā coo, jíín jā cundáhví inī ō táhán ó. De tūhun cúndáhví inī chi ñáhnú ndasí cā cúu nūū ndācá cā yáhá.<pb/>


text:
Túsaá de cundihvī inī ndá nú jā cundáhví inī nū táhán nú, de suni cundihvī inī nū cācān nū ndá tāhvī jā jéhe Espíritu Santo. De tāhvī jā cánuú cā cúu jā nacani nú tūhun yā. 


text:
<pb/>Chi tēe jā névāha tāhvī jā cáhān dē quéhén yuhú jāá nduú jícūhun inī dē, chi maá-ni Yāā Dios jínī jā cáhān dē, de nchivī chi nduú. Chi ni iin ji mā jícūhun inī jā cáhān dē. Chi sáhá Espíritu Santo jā cáhān dē ndá tūhun yuhū. 


text:
<pb/>Sochi tēe jā nácani tūhun yā, chi jíín nchivī cáhān dē tácua cuja ji jíín tūhun yā, de sndíhvī inī dē ji, de cáhān dē tūhun ndeé inī jíín ji. 


text:
<pb/>De tēe jā cáhān incā yuhú jāá nduú jícūhun inī, chi maá dē-ni cúu jā jíja jíín tūhun yā. Sochi tēe jā nácani tūhun yā chi sa suha sáhá dē jā nchivī cándíja, jíja ji jíín tūhun yā. 


text:
<pb/>Jétahān inī ni jā ndihi nú cuu cāhān nū quéhén yuhú jāá nduú jícūhun inī nū, sochi jā cánuú ndasí cā cúu jā nacani nú tūhun yā. Chi ñáhnú cā tiñu sáhá tēe jā nácani tūhun yā nsūú cā tēe jā cáhān incā yuhú jāá nduú jícūhun inī. Chi tú nduú nā tēe jā cachī tūhun nā tūhun cúu jā cáhān dē, de mā cuétíñú jā cuja nchivī cándíja. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán hermano, tá cuēē ni nūū ndá nú de tú cāhān ni jíín yuhú jāá nduú jícūhun inī nū, ¿de nāsa cuetíñú ñúcuán túsaá? Sochi tú cāhān ni iin tūhun jā ní stéhēn yā, á iin jā cutūha nú tūhun ndāā, á iin jā nácani nī tūhun yā, á iin jā stéhēn ni nūū nū, suu ñúcuán cúu jā cuetíñú. 


text:
<pb/>Ná sáhá ó cuenta jā instrumento música, vísō nduú técū, de cuu cata, tá cúu flauta jíín arpa. De tú nduú jíta síín síín nota, ¿de nāsa cunī ō nā yaā jíta? 


text:
<pb/>De saá-ni ndá ndóhó, tú nduú cáhān cājí nú tūhun jā jícūhun inī nchivī, ¿de nāsa cunī ji nāá cúu jā cáhān nū? Chi tūhun jā cáhān nū chi vāchi tāchī-ni jíso cuāhān jíín. 


text:
<pb/>Sochi tú nduú jícūhun inī ō yuhú jā cáhān iin tēe, de cúu ó tá cúu tēe ñuū jīcá nūū tēe jā cáhān, de suni tá cúu tēe ñuū jīcá cúu dē nūū maá ó. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán ndá ndóhó jā cúnī ndasí nú nīhīn nū tāhvī jā jéhe Espíritu, cācān nū tāhvī jā sáhá jā cuja nchivī cándíja jíín tūhun yā. 


text:
<pb/>Túsaá de nchivī jā cáhān incā yuhú jāá nduú jícūhun inī ji, ná cácān táhvī ji jā cuu nacachī tūhun ji yuhú ñúcuán. 


text:
<pb/>Chi tú jícān táhvī ō jíín incā yuhú, de maá ánō ō-ni cúu jā jícān táhvī, sochi nduú ná jétíñú jíín jāá ntúnī ō. 


text:
<pb/>¿Nāsa sāhá ó túsaá? Ná cácān táhvī ō jíín ánō ō, de saá-ni jíín jāá ntúnī ō. De suni ná cáta ó yaā īī jíín ánō ō, de saá-ni jíín jāá ntúnī ō. 


text:
<pb/>Chi tú nácuetáhví nú maá-ni tūhun jā ní nquiji nūū ánō nū, de nduú jícūhun inī nū, túsaá de tēe níni jāá nduú jícūhun inī, mā cūú nacuetáhví dē jíín nú. Chi nduú jínī cuitī dē nā tūhun cáhān nū. 


text:
<pb/>Ná cútahvī ni nūū Yāā Dios jā cuāhā cā vuelta cáhān ni jíín yuhú jāá nduú jícūhun inī ō nsūú cā ndá ndóhó. 


text:
<pb/>De vísō súcuán de tá íyó tútú nī jíín nchivī cándíja, de jétahān cā inī ni cāhān ni ūhūn-ni tūhun jā jícūhun inī ji de stéhēn nūū ji, nsūú cā jā cāhān ni ūxī mil tūhun jíín incā yuhú jāá nduú jícūhun inī ji. 


text:
<pb/>Hermano, mā cāní inī ndá nú modo sūchí lúlí, chi sa cuja nú jā jīcūhun vāha inī nū. Sochi coo nú tá nūū cúu sūchí lúlí jāá nduú jínī ji tiñu néhén. 


text:
<pb/>De suha yósō nūū tutū ley yā janahán: Jíín tūhun jā cáhān tēe incā yuhú, jíín tūhun jā cáhān tēe ñuū jīcá, sāhá nī jā cunini ndá nchivī yáhá tūhun nī. Sochi ni jíín ñúcuán de mā sāhá ji cuenta tūhun jā cāhān ni, cáchī maá Jētohō ō. 


text:
<pb/>Túsaá de tú névāha ó tāhvī jā cáhān ō quéhén yuhú, ñúcuán cúu iin jā stéhēn poder Yāā Dios nūū nchivī jāá nduú cándíja, nsūú nūū nchivī cándíja. Sochi jā nácani ó tūhun yā, ñúcuán cúu jā stéhēn nūū nchivī cándíja, nsūú nūū nchivī jāá nduú cándíja. 


text:
<pb/>Túsaá de tú ndācá nú nchivī cándíja, íyó tútú nú de ndācá nú cáhān síín síín yuhú, de quívi ndá nchivī jāá nduú jícūhun inī jíín nchivī jāá nduú cándíja, ¿de á mā cáhān ji jā ní nduu loco ndá nú? 


text:
<pb/>Sochi tú ndācá nú nácani tūhun yā, de tú quīvi iin tēe jāá nduú cándíja á iin tēe jāá nduú jícūhun inī, ñúcuán de cunī dē jā tēe íyó cuāchi cúu dē, de coto túnī dē maá dē jíín tūhun jā nácani ndá nú. 


text:
<pb/>De nūcūhun inī dē ndācá jā ní jani yuhū inī dē jíín ánō dē. Ñúcuán de cuiñi jítí dē de chiñúhún dē Yāā Dios. De cāhān dē jā Yāā Dios íyó ndija yā jíín ndá nú. Sīquī jā coo ñuncúún de coo yíñúhún tá ndútútú ó 


text:
<pb/>Túsaá de tá ndútútú ndá nú, hermano, de ndācá nú coo iin yaā īī cata nú, á iin tūhun jā stéhēn nū, á iin tūhun jā ní nsāhá Yāā Dios jā jícūhun inī nū, á incā yuhú jā cāhān nū, á jā nacachī tūhun nú tūhun incā yuhú. De ndācá ñúcuán sāhá ndá nú tácua cuja nchivī cándíja jíín tūhun yā. 


text:
<pb/>De tú íyó tēe jā cáhān incā yuhú, de ná cáhān ūū á ūnī dē-ni, de tá iin tá iin dē ná cáhān. De suni jíni ñúhún jā nacachī tūhun iin tēe tūhun ñúcuán. 


text:
<pb/>De tú nduú nā tēe íyó jā cuu nacachī tūhun tūhun ñúcuán, de ndá tēe jā cáhān incā yuhú, vāha cā mā cáhān dē nūū ndútútú ndá nú, de ná cáhān maá dē-ni jíín Yāā Dios. 


text:
<pb/>De saá-ni ndá tēe nácani tūhun, ná cáhān ūū á ūnī dē-ni, de sava cā nū nacani inī nū tú íyó ndāā jā cáhān ndá tēe ñúcuán. 


text:
<pb/>De tú incā tēe jā ndéē nī nīhīn dē iin tūhun jā ní stéhēn yā nūū dē, túsaá de tēe cáhān ná jéncuiñī dē jā cáhān dē, tácua cāhān incā tēe ñúcuán. 


text:
<pb/>Túsaá de tá iin tá iin nú cuu nacani ndá nú tūhun jā stéhēn yā nūū nū, tácua cutūha ndá nú de coo ndeé inī nū. 


text:
<pb/>De ndá tēe nácani tūhun, cánuú jā cuetáhví dē jā nacani incā tēe tūhun de jencuiñī jā cáhān maá dē. 


text:
<pb/>Chi Yāā Dios cúnī yā jā ná cóo nañíí māhñú ndá nú, nsūú jā sācā nuu de cuvaā nū. De tá cúu nūū sáhá ndá grupo nchivī cándíja, 


text:
<br/>de saá-ni ndācá ñahan jā ndútútú jíín nchivī yā, ná cóo nañíí ña. Chi nduú vāha jā cāhān ña, chi sa cuetáhví ña, tá cúu nūū cáhān tutū ley yā. 


text:
<pb/>De tú cúnī ña cucáhnú inī ña iin tūhun, de jondē vehe ná cátūhún ña yií ña. Chi tūhun canoō cúu de tú cāhān iin ñahan māhñú nūū ndútútú nú. 


text:
<pb/>De sāhá ndá nú cuenta chi nsūú nūū ndá máá nú ní nquée tūhun Yāā Dios, de suni nsūú vāchi ndá ndóhó-ni ní níhīn tūhun yā. 


text:
<pb/>Tú iin tēe jáni inī dē jā tēe nácani tūhun jíín tēe névāha Espíritu cúu dē, túsaá de ná cuétúhún dē jā tiñu jā ní ndacu maá Jētohō ō cúu jā tée nī yáhá. 


text:
<pb/>Túsaá, ñanī mánī, cundihvī inī ndá nú nacani nú tūhun yā, de mā cásī nū nūū tēe jā cáhān síín síín yuhú. 


text:
Hermano, mitan de nūcūhun inī ndá nú tūhun jā scácu yā yóhó jā ní nacani nī nūū nū. De tūhun ñúcuán chi ja nī jetáhví ndá nú, de suni íñí nīhin nú jíín. 


text:
<pb/>De suni jíín tūhun ñúcuán cúu jā ní scácu yā ndá nú, de tú íñí nīhin nú jíín tūhun jā ní nacani nī nūū nū, de tú nduú ní ncándíja cāhá nú. 


text:
<pb/>Chi tūhun cánuú cā jā ní nīhīn maá nī nī nastéhēn ni nūū ndá nú: Jā ní jīhī Cristo sīquī cuāchi ó, tá cúu nūū ja cáhān tutū īī jondē janahán. 


text:
<pb/>De sá de nī nenda yā nūū víhí cā ūhūn ciento hermano jā íyó tútú. De sava ji técū cā mitan, de sava ji ja nī jīhī. 


text:
<pb/>De jā sándīhí de nī nenda yā nūū maá nī. De tá cúu iin jā ní ncacu yúté, súcuán cúu jā iin sanaā-ni de nī nduu nī apóstol. 


text:
<pb/>Chi tēe núu cā nūū ndá cā apóstol cúu nī, de ni nsūú tēe vāha cúu nī jā cunaní nī apóstol, chi nī nsāhá nāvāha nī nchivī cándíja nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>De sīquī jā ní nsāhá Yāā Dios jā váha nduhū, jā ñúcuán cúu jā cúu nī apóstol mitan. De jā ní nsāhá yā jā váha nduhū, chi nduú cāhá ní ncúu, chi sa nī scáca cā ni tūhun yā nsūú cā ndá cā tēe apóstol. Sochi nsūú maá nī ní nsáhá, chi sa Yāā Dios nī nsāhá yā jā váha ñúcuán jíín nī. 


text:
<pb/>Túsaá de vísō nduhū á ndá cā tēe ñúcuán, de súcuán nácani ndá nī tūhun, de suu cúu jā ní ncandíja ndá nú. Tūhun jā natecū ndīyi 


text:
<pb/>De tú nácani ndá nī tūhun Cristo jā ní natecū yā māhñú ndīyi, ¿de nājēhē cáhān sava ndá nú jā má nátecū ndīyi? 


text:
<pb/>De tú nduú ní nátecū Cristo, de nácani cāhá ndá nī tūhun yā nícu, de suni cándíja cāhá ndá nú nícu. 


text:
<pb/>Chi tú jā súcuán cúu, de cúu ndá nī tēe jāá nduú cáhān ndāā tūhun Yāā Dios, chi nī ncachī ni jā ní nastécū Yāā Dios Cristo. De tú mā nátecū ndija ndīyi, túsaá de nduú ndāā jā ní nastécū Yāā Dios Cristo. 


text:
<pb/>Chi tú mā nátecū ndīyi, de tú maá-ni sīquī iin-ni vida yáhá cúu jā ñúhún inī ō jā sāhá Cristo jā váha yóhó, túsaá de ndáhví ndasí cā cúu ó nsūú cā ndá cā nchivī, chi cándíja cāhá ó nícu. 


text:
<pb/>De nduú chi íyó ndāā jā ní natecū Cristo māhñú ndīyi. De maá yā cúu jā xihna cā nī natecū nsūú cā ndācá cā ndīyi jā natecū. 


text:
<pb/>Chi sīquī jā ní stíví iin-ni tēe Adán, de nī nquijéhé cuēhē jā jíhī nchivī. De suni súcuán sīquī jā ní nsāhá iin-ni tēe Cristo, de nátecū nchivī. 


text:
<pb/>Chi tá cúu nūū jíhī ndihi ó sīquī jā cúu ó tatā Adán, de suni súcuán natecū ndihi ó sīquī jā yíhí ó ndahá Cristo. 


text:
<pb/>Sochi tá iin iin nāsa ndíta táhán maá: Xihna cā Cristo nī natecū yā, de sá de quīvī ndiji yā de natecū ndá nchivī jā yíhí ndahá yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de jīnu tiempo, de snáā yā poder ndācá enemigo jā cúñáhnú, jíín jā ndácu tiñu, jíín jā íyó poder. De ndihi jā tátúnī yā nūū, nacuāha yā nūū Tatá yā Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi cánuú jā tatúnī Cristo jondē quiji quīvī jā candeē Yāā Dios poder ndācá jā jínī ūhvī nūū Cristo, de sndóho yā. 


text:
<pb/>Chi cáhān tutū īī jā ní nsāhá Yāā Dios jā cúñáhnú Cristo sīquī ndihi jā íyó, de cuetáhví nūū yā. De tá cáhān jā cúñáhnú yā sīquī ndihi-ni, de jínī vāha ó jā maá Yāā Dios mā quīhí yā ndahá Cristo, chi Yāā Dios cúu jā ní nchihi ndācá ñúcuán ndahá Cristo. 


text:
<pb/>De tá nī nquīvi ndihi ñúcuán ndahá Cristo, sá de suni maá Cristo jā cúu yā Sēhe, quīvi yā ndahá maá Tatá yā, Yāā jā ní nchihi ndācá ñúcuán ndahá yā. De súcuán cúu jā tiin maá Yāā Dios ndihi-ni. 


text:
<pb/>De íyó nchivī jā jénduté ji jā jéhē ndīyi. De tú mā nátecū cuitī ndīyi, ¿de nūcu jénduté ji jā jéhē ndīyi túsaá? 


text:
<pb/>De ndá máá nī, ¿nājēhē cúu jā ndiquivī jéndeé inī ni jā íyó peligro jā cuū ni, de tú mā nátecū ndīyi? 


text:
<pb/>Hermano, tá cúu nūū íyó ndāā jā cúsiī inī ni jā cándíja ndá nú Jētohō ō Jesucristo, suni súcuán íyó ndāā jā ndiquivī ndúcú nchivī cahnī nduhū sīquī tiñu yā. 


text:
<pb/>De jā ní ndoho nī nī nsāhá ndá tēe xēēn ñuū Efeso jā cúu dē tá cúu quiti xéēn, ¿de nā cuá nīhīn ni sīquī ñúcuán túsaá? Chi tú mā nátecū ndīyi, de cuu cāhān ō tá cúu nūū cáchī iin tūhun: Ná cúsiī inī ō de cajī ō coho ó, chi sanaā de teēn de cuū ō, cachī ō nícu. 


text:
<pb/>Mā cuáha ndá nú tūhun jā stáhví nchivī ndóhó. Chi cáchī iin tūhun: Tú jíca nú jíín ndá nchivī nēhén, de stíví ji ndóhó jā má cācá ndāā cā nū. 


text:
<pb/>Nachuhun inī ndá nú, de sāhá nú tiñu ndāā, de mā sāhá cā nū cuāchi. Chi sava nú nduú jínī cuitī nū nāsa Yāā cúu Yāā Dios. Súcuán cáhān ni tácua cucanoō ndá nú. Sīquī nāsa natecū ndīyi 


text:
<pb/>Nduú jícūhun cuitī inī nū túsaá. Chi cúu tá cúu jā chíhi ó ndācá tatā chījin ñuhun tácua quene yūcū ji. 


text:
<pb/>De cuéé cā de tāhvī, chi Yāā Dios nī jēhe yā yūcū ndá tatā ñúcuán, nāsa nī jētahān inī maá yā, de tá iin iin tatā chi síín síín cáá yūcū nī nsāhá yā. 


text:
<pb/>De suni súcuán cúu ndācá yiqui cúñu, chi nsūú inuú cáá. Chi síín cáá nchivī, de síín cáá quiti, de síín cáá saā, de síín cáá tiacá. 


text:
<pb/>De suni súcuán cúu ndācá jā íyó andiví jíín ndācá jā íyó ñayīví. De síín cáá viī jā íyó andiví, de síín cáá viī jā íyó ñayīví. 


text:
<pb/>De síín jéndūtē ncandiī, de síín ndíī yoō, de síín xíñū ndá tiūūn. De tá iin iin tiūūn chi suni síín síín xíñū. 


text:
<pb/>De suni súcuán coo ndá ndīyi jā natecū. Ndīyi jā chíyuhū ō chi téhyū, de tá nastécū yā chi mā cúū cā. 


text:
<pb/>Jā chíyuhū ō chi ndáhví cáá, de tá nastécū yā chi viī cuñáhnú. Jā chíyuhū ō chi nduú nā fuerza, de tá nastécū yā chi coo fuerza. 


text:
<pb/>Jā chíyuhū ō chi iin yiqui cúñu cuenta ñayīví cúu, de tá nastécū yā chi coo iin yiqui cúñu cuenta Espíritu. Chi íyó yiqui cúñu cuenta ñayīví, de suni íyó yiqui cúñu cuenta Espíritu. 


text:
<pb/>Chi súcuán yósō nūū tutū īī: Adán, tēe jā xíhna ñúhún, nī ncuvāha dē jíín vida cuenta ñayīví, cáchī. De Cristo cúu modo incā Adán ūū, de maá yā cúu Espíritu jā jéhe vida. 


text:
<pb/>De nsūú yiqui cúñu cuenta Espíritu cúu jā ní ncuvāha xihna cā, chi sa yiqui cúñu cuenta ñayīví, sá de nduu cuenta Espíritu. 


text:
<pb/>De cuenta ñayīví cúu tēe jā xíhna ñúhún, chi nī ncuvāha dē jíín tīcāchāā ñuhun. De Adán ūū jā cúu maá Jētohō ō, chi jondē andiví nī nquiji yā. 


text:
<pb/>De nchivī ñayīví yáhá, chi cúu ji táhán Adán jā ní ncuvāha jíín tīcāchāā ñuhun. De nchivī jā quívi andiví, chi ndúu ji tá cáá maá Yāā jā ní nquiji jondē andiví. 


text:
<pb/>Chi jā cáá ó tá nūū cáá tēe jā ní ncuvāha jíín tīcāchāā ñuhun, de suni súcuán coo ó tá nūū cáá Yāā jā ní nquiji jondē andiví. 


text:
<pb/>Tūhun yáhá cáchī tūhun nī nūū ndá nú hermano, jā yiqui cúñu ó cuenta ñayīví, mā cūú quīvi nūū tátúnī Yāā Dios. Chi jā jíhī cúu, de mā cūú quīvi nūū cutecū níí cání. 


text:
<pb/>De cúnī ni jā ná jícūhun inī ndá nú tūhun yáhá jā ní nchiyuhū: Nsūú ndihi ó cuū, sochi ndihi ó chi nasāma yiqui cúñu ó. 


text:
<pb/>Chi quīvī jā tivī trompeta jā sándīhí da, de iin núnúú-ni, modo iin jā nácueni ō-ni, de nasāma yā yóhó. Chi tivī trompeta, de natecū ndācá ndīyi jā má cúū cā ji. De ndācá ó jā técū ō quīvī ñúcuán, chi nasāma yā yiqui cúñu ó. 


text:
<pb/>Chi jā téhyū yáhá, cánuú nūcūhun jā má téhyū cā. De jā jíhī, cánuú nūcūhun jā má cúū cuitī cā. 


text:
<pb/>De jā jíhī jíín jā téhyū yáhá, chi quiji quīvī jā nūcūhun jā má cúū cā mā téhyū cā. Ñúcuán de quee ndaā tūhun jā yósō nūū tutū īī: Jíín poder yā nī snáā yā cuēhē jā jíhī nchivī. 


text:
<pb/>Túsaá de cuēhē jā cuū ō, ¿nāsa cā cuu sāhá xēēn jíín ó? Chi natecū ō. ¿De nāsa cā cundeé jíín ó? Chi snáā yā. Cáchī tutū. 


text:
<pb/>Chi maá cuāchi cúu jā sáhá jā cúndeé cuēhē jā jíhī nchivī. De ley yā janahán sáhá jā nénda cuāchi sīquī ō. 


text:
<pb/>De ná cútahvī ō nūū Yāā Dios, chi jíín maá Jētohō ō Jesucristo sáhá yā jā cúndeé ó sīquī cuāchi jíín sīquī cuēhē jā cuū ō. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán ñanī mánī, cuiñi nīhin ndá nú de mā cācá yátá nú. De níní satíñú vāha ndá nú jíín tiñu maá Jētohō ō. Chi ja jínī nū jāá nduú sátíñú cāhá nú jíín maá Jētohō ō.<pb/>


text:
De mitan de cāhān ni sīquī xūhún jā caquīn ndá nú jā cuu ndá hermano cándíja jā ndóho ndáhví. Suni sāhá ndá máá nú tá cúu nūū ní ndacu nī nūū ndá grupo nchivī cándíja jā íyó Galacia. 


text:
<pb/>Ndācá domingo de tá iin iin nú chuvāha síín nú jacū xūhún, tú nāsa nī nīhīn ndá nú, tácua tá cuēē ni nūū nū de ja íyó tūha. 


text:
<pb/>De tá cuēē ni, de cuāha nī carta nūū ndá tēe jā nacāji ndá nú, de tají nī dē quīhīn dē nūū ndá hermano jā íyó Jerusalén, quīsiáha dē xūhún jā ní jaquīn ndá nú. 


text:
<pb/>De tú íyó vāha jā quīhīn ni, de suni quīhīn ni jíín ndá dē. Jā cáhān Pablo jā quíndēhé dē ndá nchivī cándíja 


text:
<pb/>De jā cuéē ni nūū ndá nú, de cánuú jā xihna cā región Macedonia quenda nī coo nī ñúcuán, sá de cuēē ni ñuū ndá nú Corinto. 


text:
<pb/>De sanaā de coo nī jíín ndá nú jacū tiempo, á sanaā de coo ó níí tiempo vījin. Ñúcuán de cuu chindeé ndá nú nduhū, ní-ni cúu nūū quíhīn cā ni. 


text:
<pb/>Chi nduú cúnī ni cuēē ni nūū nū jā yāha ñamā ni quīhīn ni, chi ñúhún inī ni jā coo nī jíín ndá nú jacū tiempo, de tú cuāha maá Jētohō ō tūhun. 


text:
<pb/>Chi íyó cuāhā nchivī jā scándíja nī, chi vāha jíca tiñu Jētohō ō. De suni íyó cuāhā nchivī jā íyó contra. 


text:
<pb/>De tú cuēē Timoteo, de sāhá ndá nú jā coo siī inī dē māhñú nú, de ni iin mā cāní inī dē sīquī. Chi suni tiñu maá Jētohō ō sáhá dē, tá cúu nūū sáhá nī. 


text:
<pb/>Túsaá de ni iin ndá nú mā sájéhe inī nūū dē. Chi sa chindeé nú dē jā quíhīn cā dē, de coo ndeé coo siī inī dē, tácua ndiji dē jā nacunī tāhán nī jíín dē. Chi ndétu ndá nī dē jíín sava cā hermano. 


text:
<pb/>De hermano Apolos, chi nī ncāhān ndāhví nī jíín dē jā ná cuéē dē nūū nū jíín sava cā hermano, cuēndēhé dē ndá nú. De nī jani inī dē jā má cūú cuēē dē mitan. Sochi tá nune dē de cuēē dē. Saludo jā sándīhí 


text:
<pb/>Ndito coo inī ndá nú, de cuiñi nīhin nú jíín tūhun jā cándíja nú. De téyíí coo inī nū, de coo fuerza inī nū. 


text:
<pb/>Hermano, jínī ndá nú jā xihna cā nchivī vehe Estéfanas nī ncandíja ichi Acaya. De nī jēhe ji maá ji nūū tiñu jā chindeé ji ndá hermano cándíja. 


text:
<pb/>De cúnī ni jā suni ndá máá nú cuetáhví vāha nú nchivī jā sáhá súcuán, jíín ndá cā nchivī jā chíndeé táhán de sátíñú sīquī tiñu yā. 


text:
<pb/>Cúsiī inī ni jā ní nquenda Estéfanas jíín Fortunato jíín Acaico, chi ndá tēe yáhá nī nchindeé dē nduhū lugar ndá máá nú jāá nduú ní íyo nú jíín nī. 


text:
<pb/>Chi nī ndundeé inī ni nī nsāhá ndá dē, de saá-ni nī nsāhá dē ndá máá nú. De cánuú jā cuetúhún nú ndá tēe jā sáhá súcuán. 


text:
<pb/>Sāhá ndeé inī ndá nú, cáchī ndá grupo nchivī cándíja jā íyó Asia. Aquila jíín Priscila jíín nchivī cándíja jā ndútútú vehe dē, cáhān ndá ji jā sāhá ndeé ndasí inī ndá nú jíín tūhun maá Jētohō ō. 


text:
<pb/>De ndācá hermano cáchī ji jā sāhá ndeé inī nū. De tá cáhān jítáhán ndá nú, de yíñúhún techuhú nú ndahá ji. 


text:
<pb/>De tú ní iin nduú íyó mānī jíín Jētohō ō Jesucristo, de ná tánū tāhvī ji túsaá. De ná cáhān ō: Jētohō sá, cúnī sá jā ñamā nenda ní. 


text:
Tūhun jā tée ndá nī cuēē nūū ndá nú cúu tūhun maá Yāā ja íyó jondē ncháha ca jēcōo ndācá jā íyó. De nī jini ndá nī jā ní ncāhān yā, de nī jinī jínúū ni yā, chi nī ndēhé vāha nī nūū yā, de nī ntiin nī yā. De maá yā cúu Tūhun jā cutecū ō níí cání. 


text:
<pb/>Chi Yāā yáhá jā sáhá jā cutecū ō, nī nquenda nijīn yā. De cáhān ndá nī tūhun yā, chi nī jinī ni nūū yā. De cáchī tūhun ndá nī nūū ndá nú sīquī Yāā jā cúu Tūhun jā cutecū ō níí cání, suu Yāā jā ní ndeē jíín Tatá ó Yāā Dios, de nī nquenda nijīn yā nūū ndá nī. 


text:
<pb/>Jā ní jinī ndá nī jíín jā ní jini jíín sóho nī, ñúcuán cúu jā cáchī tūhun nī nūū nū, tácua coo inuú inī ndá nú jíín ndācá ó. De ndāā chi íyó inuú inī ndācá ó jíín maá Tatá ó Yāā Dios jíín Sēhe yā Jesucristo. 


text:
<pb/>De yáhá cúu tūhun jā ní stéhēn Jesucristo nūū ni, de mitan cáchī tūhun nī nūū ndá nú: Yāā Dios cúu luz, chi íyó ndāā ndasí yā, de nduú cuitī nā tiñu néhén íyó jíín yā. 


text:
<pb/>Tú cáhān ō jā íyó inuú inī ō jíín yā, de tú jíca ó modo nūū neē jā sáhá ó tiñu néhén, túsaá de jā stáhví ó cúu, chi nsūú tiñu ndāā sáhá ó. 


text:
<pb/>Sochi tú jíca ó jíín luz yā jā sáhá ó tiñu ndāā, tá cúu nūū íyó maá yā jíín luz yā jā sáhá yā tiñu ndāā, ñúcuán de íyó inuú inī ō jíín ndācá táhán ó. De nīñī maá Sēhe yā Jesucristo sáhá ndoo yóhó nūū ndihi cuāchi ó. 


text:
<pb/>Tú cáhān ō jāá nduú nā cuāchi ó, de stáhví ó maá ó jā jáni inī ō súcuán, de nduú ñúhún tūhun ndāā inī ánō ō. 


text:
<pb/>Sochi tú nacani ndaā ō cuāchi ó nūū yā, de cune cáhnú inī yā nūū cuāchi ó, de nasāhá ndoo yā yóhó ndācá jā nēhén jā ní nsāhá ó. Chi jínī ō jā Yāā vāha Yāā ndāā cúu yā. 


text:
<pb/>De tú cáhān ō jāá nduú nā cuāchi ó, túsaá de modo jā sáhá ó jā Yāā stáhví cúu yā, de nduú cándíja ndija ó tūhun yā.<pb/>


text:
Ndācá tūhun yáhá tée nī cuēē nūū ndá nú jā cúu nú tá cúu sēhe nī, tácua mā sāhá ndá nú cuāchi. De tú ní iin nú nī nsāhá cuāchi, de íyó maá Yāā jā cáhān jēhē ō nūū maá Tatá ó Yāā Dios. Suu Jesucristo Yāā ndāā cúu yā. 


text:
<pb/>De nī nsōcō yā maá yā jā sndáhvā yā cuāchi ó, de nsūú cuāchi ndá máá ó-ni, chi suni cuāchi nchivī níí ñayīví. 


text:
<pb/>Tú squíncuu ó tiñu jā ndácu Yāā Dios nūū ō, suu cúu jā cúcáhnú inī ō jā jínī ndija ó nāsa Yāā cúu yā. 


text:
<pb/>De tú cáhān iin nchivī: Nduhū chi jínī ni nāsa Yāā cúu yā, cáchī ji, de tú nduú squíncuu ji tiñu ndácu yā, túsaá de stáhví ji, de nduú cáhān ji tūhun ndāā. 


text:
<pb/>Sochi nchivī jā squíncuu tūhun yā, ja nī jija vāha inī ji jā mānī ji jíín yā. De súcuán de cunī ō tú íñí nīhin ó jíín yā á nduú. 


text:
<pb/>Tú cáhān iin nchivī jā íñí nīhin ji jíín yā, de cánuú caca ndaā ji tá cúu nūū ní jica maá Jesucristo. Tiñu jéé jā ndácu yā nūū ō 


text:
<pb/>Hermano, nsūú iin tiñu jéé ndácu nī nūū ndá nú jā cáhān ni jā cundáhví inī nū táhán nú. Chi tiñu ja jínī ndá nú jondē tá nī nquijéhé nú cándíja nú cúu. De tiñu yáhá jā ndácu yā, vāji jondē janahán, de suu cúu tūhun jā ní jini ndá nú jondē tá nī nquijéhé nú cándíja nú. 


text:
<pb/>De vísō súcuán de níní tiñu jéé cúu, de tiñu ndāā cúu nūū Cristo jíín nūū ndá máá nú. Chi ja cuāyāhá tiñu néhén jā íyó nūū neē, de ja stúu maá luz ndāā inī ánō ndācá ó mitan. 


text:
<pb/>Tú iin nchivī cáhān ji jā jíca ji jíín luz yā, de tú quítī inī ji jínī ji táhán ji, túsaá de jíca cā ji nūū neē jíín cuāchi ji. 


text:
<pb/>De nchivī jā cúndáhví inī táhán, chi jíca ji jíín luz yā, cúu jā sáhá ji tiñu váha. De ni iin mā cūú sāhá jā quīvi ji cuāchi. 


text:
<pb/>Sochi nchivī jā quítī inī jínī táhán, chi íyó ji nūū neē, de jíca ji nūū neē. De nduú jínī ji ní ichi quīhīn ji, chi jíín jā neē nī jasī jāá nduú cúu jīcūhun inī ji. 


text:
<pb/>Ndá ndóhó jā cúu sēhe, tée nī tūhun yáhá cuēē nūū nū, chi jā síquī Jesucristo de nī nee cáhnú inī Yāā Dios nūū cuáchi nú. 


text:
<pb/>Ndá ndóhó tēe cúu tatá, suni tée nī nūū nū, chi jínī ndá nú nāsa Yāā cúu Yāā jā íyó jondē jā xíhna ñúhún. De ndá ndóhó tēe suchí, suni tée nī nūū nū, chi nī ncundeé nú jāá nduú ní ncúu squívi tāchī cúñáhnú ndóhó nūū cuáchi. Ndá ndóhó jā cúu sēhe, tée nī tūhun yáhá cuēē nūū nū, chi jínī ndá nú nāsa Yāā cúu maá Tatá ó Yāā Dios. 


text:
<pb/>Ndá ndóhó tēe cúu tatá, suni tée nī nūū nū, chi jínī ndá nú maá Yāā jā íyó jondē jā xíhna ñúhún. Ndá ndóhó tēe suchí, suni tée nī nūū nū, chi íñí nīhin nú, de cándíja ndá nú tūhun Yāā Dios, de nī ncundeé nú sīquī tāchī cúñáhnú. 


text:
<pb/>Mā cútóó ndá nú sīquī ñayīví, de ni ndācá jā íyó inī ñayīví. Chi tú ní nchivī cútóó ji sīquī ñayīví, de nduú íyó mānī ji jíín Tatá ó Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi ndācá jā cúu cuenta ñayīví, nsūú jondē nūū Tatá ó Yāā Dios vāji, chi cuenta ñayīví cúu. De ñúcuán cúu ndācá jā cútíndí ó jā cúnī modo nēhén maá ó, jíín jā ndíyo inī ō jā jínī ō nūū, jíín jā sáhá vīxī ō maá ó sīquī ndatíñú névāha ó. 


text:
<pb/>De cuāndihi ñayīví jíín ndācá jā nēhén jā ndíyo inī ō. Sochi nchivī jā sáhá jā cúnī maá Yāā Dios, chi cutecū ji níí cání. Tūhun ndāā jíín tūhun stáhví 


text:
<pb/>Ndá ndóhó jā cúu tá cúu sēhe nī, cáchī ni nūū nū jā cuándihi quīvī. De ja nī jini ndá nú tūhun jā quiji maá tēe jā cuu contra sīquī Cristo. De mitan de ja nī nquenda cuāhā tēe jā cúu contra sīquī Cristo. De jā ñúcuán cúu jā jínī ō jā cuándihi quīvī. 


text:
<pb/>Māhñú maá ó nī nquee ndá dē, de nsūú táhán ó jā cándíja cúu dē. Chi tú táhán ó cúu ndá dē, de coo dē jíín ó nícu. De nī nquee ndá dē cuāhān dē, tácua cunī cājí ó jāá nsūú táhán ó cúu ndihi dē. 


text:
<pb/>Sochi ndá ndóhó chi Cristo nī jēhe yā Espíritu Santo, ndéē yā inī ánō nū, de jā ñúcuán cúu jā jínī nū tūhun ndāā. 


text:
<pb/>Túsaá de tée nī yáhá cuēē nūū ndá nú, jā síquī jā jínī nū tūhun ndāā, nsūú sīquī jāá nduú jínī nū. De jínī ndá nú jāá nduú nā tūhun stáhví íyó nūū tūhun ndāā. 


text:
<pb/>¿Ní iin cúu jā cáhān maá-ni tūhun stáhví? Suu tēe jā cáhān jā Jesús, nduú cúu ndija yā Cristo, Yāā jā ní ntají Yāā Dios. Ñúcuán cúu tēe jā cúu contra sīquī Cristo, chi nduú jétúhún dē maá Tatá ó Yāā Dios jíín Sēhe yā. 


text:
<pb/>Ndācá nchivī jāá nduú jétúhún ji Sēhe yā, suni nduú íyó maá Tatá jíín ji. De nchivī jā jétúhún ji Sēhe yā, suni íyó maá Tatá jíín ji. 


text:
<pb/>Túsaá de chuhun vāha inī ndá nú maá tūhun jā ní jini nú jondē jā xíhna ñúhún. De tú ñúhún vāha inī ndá nú tūhun jā ní jini nú jondē jā xíhna ñúhún, ñúcuán de suni cuiñi nīhin nú jíín maá Tatá ó jíín Sēhe yā. 


text:
<pb/>Sochi ndá ndóhó, chi nī jēhe Jesucristo Espíritu Santo, ndéē yā inī ánō nū. De jā ñúcuán nduú jíni ñúhún jā stéhēn ni iin nchivī nūū nū ní cúu jāndáā, chi maá Espíritu cúu jā stéhēn ndihi nūū nū, de stéhēn yā tūhun ndāā, chi nduú stáhví cuitī yā. Túsaá de cuiñi nīhin ndá nú cā tácua inuú-ni coo nú jíín Cristo, tá cúu nūū stéhēn Espíritu nūū nū. 


text:
<pb/>Séhē, mitan de cuiñi nīhin ndá nú jíín Cristo, tácua tá nenda nijīn yā, de mā cúyūhú ó, de ni mā cúcanoō ō nūū yā quīvī jā nenda yā. 


text:
<pb/>Chi ja jínī ndá nú jā Yāā ndāā cúu Jesucristo, de suni ná jícūhun inī nū jā ndācá nchivī jā sáhá tiñu ndāā, cúu ji sēhe Yāā Dios.<pb/>


text:
De nācā vāha ndasí nī ncundáhví inī Tatá ó Yāā Dios yóhó, chi nī nīhīn táhvī ō jā cúu ó sēhe yā, de suu cúu ndija ó. Jā ñúcuán nduú jínī nchivī ñayīví jā cúu ó sēhe yā, chi nduú jínī ji nāsa Yāā cúu maá yā. 


text:
<pb/>Ñanī mánī, mitan de cúu ó sēhe Yāā Dios, de ncháha ca cunī ō nāsa coo ó níí cání. De ja jínī ō jā tá nenda nijīn Jesucristo, de nduu ó tá cúu nūū íyó maá yā, chi cunī ō nūū yā nāsa íyó yā. 


text:
<pb/>De ndá nchivī jā sáhá cuāchi, chi stíví ji ley Yāā Dios. Chi tú sáhá ó cuāchi, de stíví ó ley yā. 


text:
<pb/>De ja jínī ndá nú jā ní nquiji Jesucristo inī ñayīví tácua candeē yā cuāchi ó. De maá yā chi nduú nā cuāchi yā. 


text:
<pb/>De ndá nchivī jā íñí nīhin jíín yā, nduú jíca ji jíín cuāchi. Sochi nchivī jā jíca jíín cuāchi, nduú jínī ji yā, de ni nduú jícūhun inī ji nāsa Yāā cúu yā. 


text:
<pb/>Séhē, coto nú maá nú jā má stáhví ni iin ji ndóhó. Chi cuhun inī nū jā ndá nchivī jā sáhá tiñu ndāā, maá ji cúu nchivī ndāā, tá cúu nūū íyó ndāā maá yā. 


text:
<pb/>Sochi nchivī jā jíca jíín cuāchi, ndá máá ji cúu sēhe tāchī cúñáhnú. Chi tāchī cúñáhnú cúu jā sáhá cuāchi vāji jondē jā xíhna ñúhún. Jā ñúcuán nī nquiji Sēhe Yāā Dios, jā snáā yā ndācá tiñu néhén jā sáhá tāchī cúñáhnú. 


text:
<pb/>Ni iin nchivī jā cúu sēhe Yāā Dios, nduú jíca ji jíín cuāchi, chi nī nsāhá Yāā Dios jā ní nduu ji tá cúu nūū íyó maá yā. De mā cūú cā caca ji jíín cuāchi, chi sēhe Yāā Dios cúu ji. 


text:
<pb/>Súcuán cúu jā cunī ō ní iin cúu sēhe Yāā Dios jíín sēhe tāchī cúñáhnú: Ndācá nchivī jāá nduú sáhá tiñu ndāā, jíín jāá nduú cúndáhví inī táhán, nsūú sēhe Yāā Dios cúu ji. Jā ná cúndáhví inī ō táhán ó 


text:
<pb/>De mā sāhá ó tá nī nsāhá Caín, jā ní ncuu dē sēhe tāchī cúñáhnú, de nī jahnī dē ñanī dē. ¿De nājēhē cúu jā ní jahnī dē ñanī dē? Sīquī jā ñanī dē nī nsāhá tiñu ndāā, de maá-ni tiñu néhén nī nsāhá maá dē. 


text:
<pb/>De maá ó chi sīquī jā cúndáhví inī ō táhán ó, súcuán jínī ō jā ní ncācu ó jā cutecū ō níí cání. De nchivī jāá nduú cúndáhví inī táhán, íyó ji jíín tūhun jā tānū tāhvī ji. 


text:
<pb/>Chi ndācá nchivī jā quítī inī jínī táhán, cúu ji tá cúu nchivī jáhnī ndīyi. De jínī ō jā nchivī jáhnī ndīyi, mā níhīn táhvī ji cutecū ji níí cání. 


text:
<pb/>Jā ní jīhī Cristo jā jéhē ō, ñúcuán cúu jā stéhēn cājí nāsa cúu tūhun cúndáhví inī. De maá ó chi suni súcuán cánuú jā cundáhví inī ō táhán ó vísō ná cúū ō jā jéhē ji. 


text:
<pb/>De tú névāha ó jā cutecū ō ñayīví, de tú jínī ō jā cúmanī nūū táhán ó, de tú nduú cúndáhví inī ō ji jā cuāha ó jā jíni ñúhún ji, ¿túsaá de á íyó mānī ō jíín Yāā Dios, á nduú? 


text:
<pb/>Séhē, mā cúndáhví inī ō jíín maá tūhun jā cáhān ō-ni, chi sa ná cúndáhví ndija inī ō jondē jíín jā sáhá ó jēhē ji. Nāsa cucáhnú inī ō de tú vāha sáhá ó nūū Yāā Dios 


text:
<pb/>Chi tú nátahúhvī inī ánō ō sīquī cuāchi ó, de Yāā Dios chi cúñáhnú cā yā nsūú cā ánō ō, de jínī ndihi yā ndācá-ni. 


text:
<pb/>Túsaá ñanī mánī, tú jínī ánō ō jāá nduú nā cuāchi ó, ñúcuán de cúcáhnú inī ō jā vāha sáhá ó nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>De ndācá jā cācān ō nūū yā, de squíncuu yā jā jícān ō, chi suni squíncuu ó ndācá tiñu ndácu yā, de sáhá ó tiñu jā cúsiī inī yā. 


text:
<pb/>De yáhá cúu tiñu ndácu yā: Jā ná cándíja ó jā ní nsāhá Sēhe yā Jesucristo jēhē ō, jíín jā ná cúndáhví inī ō táhán ó, tá cúu nūū ní ndacu yā tiñu nūū ō. 


text:
<pb/>De ndācá nchivī jā squíncuu tiñu ndácu Yāā Dios, íñí nīhin ji jíín yā, de ndéē yā inī ánō ji. De jíín maá Espíritu Santo jā ní jēhe yā jā ndéē inī ánō ō, jíín maá yā de jínī ō jā ndéē Yāā Dios inī ō.<pb/>


text:
Ñanī mánī, mā cándíja nú ndācá tēe jā cáhān dē jā jíín Espíritu Yāā Dios nácani dē tūhun. Chi sa coto túnī nū dē, tú jondē nūū Yāā Dios vāji tūhun cáhān ndá dē á nduú. Chi inī ñayīví ja nī nquenda cuāhā tēe nácani tūhun stáhví, de cáhān ndá dē jā jondē nūū Yāā Dios vāji. 


text:
<pb/>De suha de cunī ndá nú ní iin cúu jā cáhān jíín Espíritu Yāā Dios: Ndācá nchivī jā cáhān ndāā jā ní nquiji Jesucristo jā ní nduu ndija yā tēe, maá ji cúu jā cáhān jíín Espíritu Yāā Dios. 


text:
<pb/>De ndācá nchivī jāá nduú jétúhún jā súcuán nī nduu yā tēe, maá ji chi nsūú jíín Espíritu Yāā Dios cáhān ji. Chi sa cúu ji contra sīquī Cristo. De ja nī jini ndá nú tūhun jā quiji nchivī jā cāhān súcuán, de mitan ja íyó ji inī ñayīví. 


text:
<pb/>Séhē, ndá máá nú cúu sēhe Yāā Dios, de ja nī ncundeé nú sīquī ndá tēe stáhví ñúcuán. Chi ñáhnú cā cúu poder maá Yāā jā ndéē inī nū, nsūú cā poder maá jā ndéē inī nchivī ñayīví jā stáhví. 


text:
<pb/>Chi ndá máá ji cúu cuenta ñayīví, de suu cúu jā cáhān ji cuenta ñayīví. De nchivī jā cúu cuenta ñayīví, níni ji tūhun ñúcuán. 


text:
<pb/>Sochi maá ó chi sēhe Yāā Dios cúu ó. De nchivī jā jínī nāsa Yāā cúu Yāā Dios, maá ji níni ji tūhun jā cáhān ō. De nchivī jāá nsūú sēhe Yāā Dios cúu, chi nduú níni ji tūhun jā cáhān ō. De súcuán de cunī ō ní nchivī cúu jā cáhān tūhun ndāā, ní nchivī cúu jā cáhān tūhun stáhví. Maá-ni tūhun cúndáhví inī íyó jíín Yāā Dios 


text:
<pb/>Ñanī mánī, ná cúndáhví inī ō táhán ó, chi tūhun cúndáhví inī, jondē nūū Yāā Dios vāji. De ndācá nchivī jā cúndáhví inī táhán, chi sēhe Yāā Dios cúu ji, de jínī ji nāsa Yāā cúu Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nchivī jāá nduú cúndáhví inī táhán, nduú jínī ji nāsa Yāā cúu Yāā Dios, chi maá-ni tūhun cúndáhví inī íyó jíín Yāā Dios. 


text:
<pb/>Suha cúu jā ní stéhēn Yāā Dios nāsa cúndáhví inī yā yóhó, chi nī ntají yā Sēhe yā nī nquiji inī ñayīví yáhá, vísō mátúhún-ni yā íyó, tácua cutecū ō níí cání sāhá yā. 


text:
<pb/>De yáhá cúu tūhun cúndáhví inī: Nsūú jā xihna cā maá ó ní íyo mānī ō jíín Yāā Dios, chi sa maá yā cúu jā ní ncundáhví inī yóhó. De nī ntají yā Sēhe yā nī nquiji, tácua sōcō yā maá yā jā candeē yā cuāchi ó. 


text:
<pb/>Ñanī mánī, tú súcuán nī ncundáhví inī Yāā Dios yóhó, de suni súcuán cánuú jā cundáhví inī ō táhán ó. 


text:
<pb/>Ni iin nchivī nduú jínī cuitī ji nūū Yāā Dios. Sochi tú cúndáhví inī ō táhán ó, de ndéē Yāā Dios inī ánō ō, de ja nī jija vāha inī ō jíín tūhun cúndáhví inī. 


text:
<pb/>De maá Espíritu Santo jā ní jēhe yā jā ndéē inī ō, maá yā stéhēn jā íñí nīhin ó jíín Yāā Dios, de ndéē Yāā Dios inī ō. 


text:
<pb/>De nī jinī ndá nī de cáchī tūhun nī jā maá Tatá ó nī ntají yā Sēhe yā nī nquiji, tácua scácu yā nchivī ñayīví. 


text:
<pb/>De tú ní-ni nchivī jétúhún ji jā Sēhe Yāā Dios cúu Jesús, túsaá de íñí nīhin ji jíín Yāā Dios, de ndéē Yāā Dios inī ji. 


text:
<pb/>De maá ó chi ja nī jinī ō de nī ncandíja ó jā cúndáhví inī Yāā Dios yóhó. Chi maá-ni tūhun cúndáhví inī íyó jíín Yāā Dios. De nchivī jā cúndáhví inī táhán, íñí nīhin ji jíín Yāā Dios, de ndéē yā inī ánō ji. 


text:
<pb/>De súcuán cúu jā jíja vāha inī ō jíín tūhun cúndáhví inī, tácua mā cúyūhú ó quīvī juicio jā sāhá ndāā yā tiñu ó. Chi tá cúu nūū cúndáhví inī Cristo, suni súcuán sáhá maá ó inī ñayīví yáhá. 


text:
<pb/>De tú íyó mānī ō jíín yā, de nduú yúhú ó nūū yā. Chi tú nī jija ó jíín tūhun mānī ō jíín yā, de nduú nā sīquī cuyūhú ó nūū yā. Chi tūhun yúhú cúu jā yúhú ó cundoho ó castigo. Jā suu cúu jā nchivī jā yúhú, ncháha ca cuja vāha ji jā coo manī ji jíín yā. 


text:
<pb/>Sochi tú iin nchivī cáhān ji jā mānī ji jíín Yāā Dios, de tú quítī inī ji jínī ji táhán ji, túsaá de nchivī stáhví-ni cúu ji. Chi tú iin nchivī nduú íyó mānī ji jíín táhán ji jā jínī ji nūū, de mā cūú coo manī ji jíín Yāā Dios jāá nduú jínī ji nūū. 


text:
<pb/>Chi ja nī ndacu yā tiñu yáhá nūū ō: Nchivī jā íyó mānī jíín Yāā Dios, suni ná cóo manī ji jíín táhán ji.<pb/>


text:
Ndá nchivī jā cándíja jā Jesús cúu Cristo, Yāā jā ní ntají Yāā Dios, ndá máá ji cúu sēhe Yāā Dios. De nchivī jā mānī jíín Yāā cúu Tatá, suni cúndáhví inī ji ndá nchivī cúu sēhe yā. 


text:
<pb/>Chi tú íyó mānī ō jíín yā de squíncuu ó tiñu ndácu yā, de súcuán de jínī ō jā cúndáhví inī ō nchivī jā cúu sēhe yā. 


text:
<pb/>Chi ndācá nchivī jā cúu sēhe Yāā Dios, cúndeé ji sīquī jānēhén jā íyó inī ñayīví. De jā cándíja ó jā sáhá yā jēhē ō, ñúcuán cúu fuerza jā sáhá jā cúndeé ó. 


text:
<pb/>Maá-ni nchivī jā cándíja jā Jesús cúu Sēhe Yāā Dios, maá ji cúu jā cúndeé sīquī jānēhén jā íyó inī ñayīví. Tūhun jā cáhān ndāā sīquī Sēhe Yāā Dios 


text:
<pb/>De tá nī nquiji Jesucristo inī ñayīví, de nī jenduté yā jíín ndute, de nī jati nīñī yā jā ní jīhī yā jēhē ō. De nsūú maá-ni jā ní jenduté yā jíín ndute, chi suni nī jati nīñī yā. De maá Espíritu Yāā Dios cáhān ndāā tūhun yā, chi nūū maá Espíritu vāji tūhun ndāā. 


text:
<pb/>Chi inī andiví íyó ūnī jā cáhān ndāā sīquī tūhun yáhá: Maá Yāā cúu Tatá, jíín Yāā cúu Tūhun, jíín Espíritu Santo. De ndinúnī yā chi iin-ni cúu yā. 


text:
<pb/>De inī ñayīví suni íyó ūnī jā stéhēn ndāā: Maá Espíritu, jíín jā ní jenduté Jesús, jíín jā ní jati nīñī yā. De ndinúnī yáhá chi inuú-ni stéhēn tūhun yā. 


text:
<pb/>De jétáhví ó tūhun jā cáhān ndāā ndá tēe, sochi ñáhnú cā cúu tūhun jā cáhān maá Yāā Dios. De tūhun jā ní ncāhān yā cúu tūhun Sēhe yā. 


text:
<pb/>Nchivī jā cándíja jā Sēhe Yāā Dios cúu Jesús, ja nī ncundaā inī ji tūhun yáhá jā ní ncāhān Yāā Dios. De nchivī jāá nduú cándíja jā ní ncāhān Yāā Dios, modo jā sáhá ji jā Yāā stáhví cúu yā, chi nduú cándíja ji tūhun jā ní ncāhān ndāā yā sīquī Sēhe yā. 


text:
<pb/>De tūhun ndāā ñúcuán cúu jā ní nsāhá yā jā cutecū ō níí cání, de Sēhe yā ndíso tūhun cutecū ō. 


text:
<pb/>Nchivī jā íyó ji jíín Sēhe yā, ja nī nīhīn táhvī ji cutecū ji. Sochi nchivī jāá nduú íyó jíín Sēhe yā, mā níhīn táhvī ji cutecū ji. Tūhun consejo jā sándīhí 


text:
<pb/>Tūhun yáhá tée nī cuēē nūū ndá ndóhó jā cándíja Sēhe Yāā Dios, tácua cucáhnú inī nū jā ní nīhīn táhvī nū cutecū nū níí cání. 


text:
<pb/>De cúndeé cúcáhnú inī ō Yāā Dios, chi jínī ō jā tú nā-ni cúu jā jícān ō nūū yā de tú jā jétahān inī maá yā cúu, de níni yā jā jícān ō. 


text:
<pb/>Tú iin nchivī jínī ji jā sáhá táhán ji cuāchi, de tú nsūú cuāchi jā tānū tāhvī ji cúu, de ná cácān táhvī ji nūū Yāā Dios, de cuāha yā tūhun jā cutecū táhán ji, de tú nsūú cuāchi jā tānū tāhvī ji cúu. Iyó cuāchi jā tānū tāhvī ji sáhá, de nduú cáhān ni jā cācān táhvī nū jēhē nchivī jā sáhá cuāchi ñúcuán. 


text:
<pb/>De jínī ō jā ndācá nchivī jā cúu sēhe Yāā Dios, nduú jíca ji jíín cuāchi. Chi Yāā cúu Sēhe Yāā Dios, jíto vāha yā ji. De nduú ná cúu sāhá tāchī cúñáhnú jíín ji. 


text:
<pb/>De suni jínī ō jā ní nquiji Sēhe Yāā Dios, de nī nsāhá yā jā cuu jīcūhun inī ō, tácua cunī ō nāsa Yāā cúu maá Yāā ndāā. De íyó inuú inī ō jíín Yāā ndāā, suu jíín maá Sēhe yā Jesucristo. Maá yā cúu ndija Yāā ndāā, de maá yā sáhá jā cutecū ō níí cání. 


text:
Maá nī cúu Pedro, apóstol jā ní ntají Jesucristo, de tée nī carta yáhá cuēē nūū ndá ndóhó nchivī jā ní jītē nuu, de ndéē jīcá ndá nú níí Ponto, Galacia, Capadocia, Asia, jíín Bitinia. 


text:
<pb/>De maá Tatá ó Yāā Dios nī nacāji yā ndá nú, chi súcuán nī ncundaā inī yā jondē ncháha ca jēcōo ñayīví. De jíín Espíritu Santo nī nsāhá yā jā íyó ndoo íyó īī ndá nú de jétáhví nú nūū yā, de nī naquete yā ánō nū jíín nīñī Jesucristo. De ñúhún inī ni jā ná cáyā cā ndācá jā váha jā sáhá yā ndóhó, jíín jā coo ndeé coo siī inī ndá nú. Jā ñúhún inī ō ndācá jā váha jā coo andiví 


text:
<pb/>Ná cáhān ō jā cúñáhnú ndasí Yāā Dios, Yāā cúu Tatá maá Jētohō ō Jesucristo. Chi nī ncundáhví ndasí inī yā yóhó, de nī nsāhá yā jā ní nacacu jeé ó, sīquī jā ní natecū Jesucristo. De jā ñúcuán cúu jā níní ñúhún inī ō ndācá jā váha jā coo. 


text:
<pb/>Chi nīhīn nū tāhvī jā ñúhún vāha inī andiví jā cuu ndá nú. De tāhvī ñúcuán mā náā cuitī, ni mā tíví cuitī, de ni mā ndīhí cuitī. 


text:
<pb/>Chi cándíja ndá nú jā sáhá Yāā Dios jēhē nū, de jā ñúcuán jíto yā ndá nú jíín poder yā, tácua scácu yā ndá nú quīvī sándīhí, chi nī nsāhá ndāā yā jā súcuán coo. 


text:
<pb/>Chi tá cúu nūū sndúhā nchivī oro jíín ñuhūn, de jíto túnī ji tú jā váha cúu, suni súcuán cánuú coto túnī tūndóhó ndóhó tú cándíja nīhin nú á nduú. Chi jā cándíja nīhin nú, yāhvi ndasí cā cúu nsūú cā oro, ndatíñú jā náā. De ñúcuán cúu jā cuetúhún yā ndá ndóhó, de sāhá ñáhnú yā ndóhó, de sāhá yíñúhún yā ndóhó quīvī jā nenda nijīn Jesucristo. 


text:
<pb/>De vísō nduú ní jínī ndá nú nūū yā, de mānī ndasí nú jíín yā. De cándíja nīhin ndá nú yā vísō nduú jínī nū nūū yā mitan. De viī ndasí cúsiī inī nū, chi jondē nduú cā quénda cuitī tūhun jā cachī tūhun ó nāsa cúsiī inī ō. 


text:
<pb/>De ndá tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán, nī nanducú vāha dē nī jīcā tūhún vāha dē sīquī tūhun nāsa scácu yā yóhó. De nī ncachī dē nāsa sāhá Yāā Dios jā váha ndá nú. 


text:
<pb/>Chi jondē ncháha ca coo, de nī stéhēn Espíritu Cristo nūū ndá dē nāsa quiji tūndóhó sīquī Cristo, jíín nāsa viī nduñáhnú tucu yā tá yāha tūndóhó ñúcuán. De nī nanducú vāha dē jā ná jícūhun inī dē nā quīvī quiji Cristo de nāsa coo ndācá jā ní ncāhān maá Espíritu jā ndéē inī dē. 


text:
<pb/>De nī stéhēn Yāā Dios nūū dē jāá nsūú maá dē cunī ndá tiñu jā ní nacani dē ñúcuán, chi sa maá ó cúu jā cunī. De mitan ja nī jini ndá máá nú tūhun ñúcuán, chi ndācá tēe nácani tūhun jā scácu yā yóhó, nī nacani dē nūū nū, nī nsāhá poder Espíritu Santo jā ní nquiji ichi andiví. De tūhun ñúcuán chi jondē ndá máá ángel Yāā Dios nánducú tácua ná jícūhun inī. Jā cúnī yā jā coo ndoo ánō ō 


text:
<pb/>Jā ñúcuán ndito coo ndá nú, de cájí coo inī nū. De cuhun ndasí inī nū jā nīhīn nū ndācá jā váha jā sāhá Yāā Dios ndá ndóhó quīvī jā nenda nijīn Jesucristo. 


text:
<pb/>De cuu ndá nú sēhe jā jétáhví vāha. De mā sāhá cā nū ndācá tiñu jā ní ncusiī inī nū sāhá nú jondē ncháha ca jīcūhun inī nū tūhun Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi sa coo ndoo ánō ndá nú jíín ndācá tiñu sáhá nú, chi Yāā jā ní ncana ndóhó, Yāā ndoo cúu yā. 


text:
<pb/>De tú cáhān ndá nú Tatá nú Yāā Dios, túsaá de caca yíñúhún nú nūū yā ndācá quīvī jā jíca nú ñayīví yáhá. Chi maá yā sáhá ndāā yā sīquī nāsa sáhá iin iin ó, de nduú sáhá yā cuenta nāsa cúu iin iin ó, chi inuú sáhá ndāā yā sīquī ndihi ó. 


text:
<pb/>Chi nī scácu yā ndóhó nūū ndācá costumbre jā ní jaquīn ndá tatā nū jā ní jica cāhá nú jíín. De jínī vāha ndá nú jā yāhvi cúu jā ní scácu yā ndóhó. Chi nduú ní nchúnáá yā jíín ndatíñú jā náā, tá cúu oro jíín plata, 


text:
<br/>chi sa jíín nīñī Cristo jā yāhvi ndasí cā. Chi nī nsōcō yā maá yā tá cúu iin tīcāchí lúlí, quiti íyó vāha íyó ndoo. 


text:
<pb/>Chi jā ñúcuán nī jani Yāā Dios maá Cristo jondē ncháha ca jēcōo ñayīví, de nī nquenda nijīn Cristo maá tiempo jā cuándihi yáhá, tácua quendōo vāha ánō ndá nú. 


text:
<pb/>De jā jíín Cristo de cándíja ndá nú Yāā Dios. Chi nī nsāhá Yāā Dios jā ní natecū yā jíín jā ní nduñáhnú yā. De jā ñúcuán cándíja ndá nú Yāā Dios, de ñúhún inī nū jā cunī nū nūū yā. 


text:
<pb/>De mitan chi ja nī ndundoo ánō ndá nú, chi nī jetáhví nú tūhun ndāā jā ní nsāhá Espíritu Santo jíín nú, tácua cundáhví ndija inī nū ndá hermano cándíja. Túsaá de cundáhví ndasí inī nū táhán nú jondē jíín inī jíín ánō nū. 


text:
<pb/>Chi ja nī nacacu jeé ndá nú, de nsūú chījin tatā nchivī jā jíhī. Chi sa tūhun Yāā Dios jā técū de íyó níí cání nī nsāhá jā ní nacacu nú. 


text:
<pb/>Chi súcuán cáhān tutū īī:<pb/>Tá cúu yūcū cúu ndācá ndihi nchivī, chi jacū-ni quīvī técū ji.<pb/>De tá cúu itā yūcū cúu jā cúñáhnú ji.<pb/>Chi yíchī-ni yūcū, de ndáhvā-ni itā.<pb/> 


text:
Sochi tūhun Jētohō ō Yāā Dios, sa quéndōo níí cání. Cáchī tutū. De tūhun ñúcuán cúu maá tūhun jā scácu yā yóhó jā ní nacani ndá nī nūū nū.<pb/>


text:
Túsaá de siáā ndá nú ndācá tiñu néhén, jíín ndācá jā stáhví, de mā cáhān nīní nú de tú nduú jáni vāha inī nū, de mā cúcuásún inī nū, de mā sátúhún nú sīquī táhán nú. 


text:
<pb/>De tá cúu sūchí ñíquín jā cáta nī ncacu, jā jáxīn de jáhnu, suni súcuán cundihvī inī nū scuáha nú tūhun ndāā yā, tácua cuahnu nú jíín de cācu ánō nū. 


text:
<pb/>Túsaá de mānī cā coo ndá nú jíín Jētohō ō Cristo. Chi cúu yā tá cúu iin yūū jā cánuú cā jā yítuu squínā templo, jā coo níí cání. De vísō nī squéne yichī nchivī yā, sochi Yāā Dios chi ja nī nacāji yā Cristo chi cánuú ndasí yā, tá cúu nūū nácāji ó iin yūū váha jā quituu squínā vehe. 


text:
<pb/>De ndá máá nú chi cúu nú tá cúu iin iin yūū jā cúvāha templo Yāā Dios, de cutecū nū níí cání. De cuāha nú tūhun jā samā yā ndá ndóhó jā cuvāha templo yā, cúu jā ndéē Espíritu yā inī ánō iin iin nú tá cúu inī iin templo. De cúnī Yāā Dios jā suni cuu ndá nú tá cúu sūtū íyó ndoo jā sāhá nú tiñu jā cúnī maá yā. Chi sīquī jā cándíja nú Jesucristo, de sōcō nū maá nú jā sāhá nú ndācá tiñu váha jā jétahān inī Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi súcuán cáhān tutū īī:<pb/>Mitan de jondē ñuū ni Sión jáquīn ni iin yūū jā cánuú cā jā quituu squínā templo.<pb/>Chi nī nacāji nī yā tá cúu iin yūū váha jā cánuú ndasí.<pb/>De nchivī jā candíja ji yā, chi squíncuu yā jā ñúhún inī ji. Cáchī Yāā Dios, cáchī tutū. 


text:
<pb/>De ndá máá nú jā cándíja nú, chi yūū váha jā cánuú ndasí cúu yā nūū nū. De nūū nchivī jāá nduú cándíja chi nduú, chi sa quée ndaā jā cáhān tutū īī:<pb/>Maá yūū jā ní squéne yichī ndá tēe jā sámā vehe,<br/>suu cúu yūū cánuú cā jā yítuu squínā vehe. 


text:
De suni quée ndaā tūhun jā cáhān tutū sīquī nchivī jāá nduú cándíja:<pb/>Cúu yā tá cúu iin yūū jā scáchihi ji jēhē ji,<br/>tá cúu toto jā jícó cáva ji sáhá. Cáchī tutū. Chi jā scáchihi ji jēhē ji cúu jā sáhá nīhin inī ji nūū tūhun yā. De ja nī ncundaā jā ndoho ji sīquī jā súcuán sáhá ji. Tūhun nchivī maá Yāā Dios 


text:
<pb/>De ndá máá nú cúu nchivī jā ní nacāji Yāā Dios. De suni cúu ndá nú sūtū jā sáhá nú tiñu jā cúnī maá Yāā cúu Rey. De nchivī íyó ndoo cúu ndá nú, de nchivī maá yā cúu nú. Súcuán nī nsāhá Yāā Dios ndóhó tácua nacani nú tūhun nāsa ñáhnú ndasí tiñu sáhá yā, chi maá yā nī ncana ndá ndóhó tá nī ndeē nū modo nūū neē. De nī squívi yā ndá ndóhó nūū luz yā jā vāha ndasí stúu yā inī ánō nū. 


text:
<pb/>Chi jondē saá de nsūú nchivī Yāā Dios cúu nú, de mitan chi ja nī nduu nú nchivī maá yā. De jondē saá chi ncháha ca cundáhví inī yā ndóhó, de mitan chi ja cúndáhví inī yā ndá ndóhó. Jā ná sáhá ó tiñu cúnī Yāā Dios 


text:
<pb/>Ñanī mánī, inī ñayīví yáhá cúu ndá nú tá cúu nchivī ñuū jīcá jā jíca tátū. Túsaá de cáhān ndāhví nī jíín ndá nú jā má sāhá nú ndācá tiñu néhén jā ndíyo inī nū jíín modo maá nú. Chi ndācá ñúcuán cánāá jíín nú, ndúcú jā tānū tāhvī ánō nū. 


text:
<pb/>De ndāā caca ndá nú māhñú nchivī jāá nduú jínī tūhun Yāā Dios. Chi vísō cáhān ji sīquī nū, tá cúu nūū cáhān ji sīquī nchivī jā sáhá tiñu néhén, sochi tá cunī ji tiñu váha jā sáhá ndá nú, de quīvī jā sāhá ndāā Yāā Dios tiñu de cāhān ji jā cúñáhnú ndasí yā. 


text:
<pb/>Jā síquī maá Jētohō ō de cuetáhví nú nūū ndá tēe jā ndíso tíñú nūū nchivī. Cuetáhví nú nūū maá rey, chi tēe cúñáhnú cā cúu dē. 


text:
<pb/>De cuetáhví nú nūū ndācá gobernador jā ní jani rey tácua sndóho dē nchivī jā sáhá tiñu néhén de cuetúhún dē nchivī jā sáhá tiñu váha. 


text:
<pb/>Chi cúnī Yāā Dios jā sāhá nú tiñu váha, de súcuán sāhá nú jā ndá nchivī cánaā jāá nduú jícūhun inī, casī ji yuhú ji. 


text:
<pb/>De caca ndaā ndá nú jā cúu nú nchivī jā ní nduu libre ánō, de nsūú jā ní nduu libre nū jā sāhá nú tiñu néhén. Chi sa cúu ndá nú mozo Yāā Dios de sāhá nú tiñu váha jā cúnī maá yā. 


text:
<pb/>Coo respeto ndá nú nūū ndá nchivī. Cundáhví inī nū ndá hermano cándíja. Cundihvī inī nū jā má stíví nú nūū Yāā Dios. Coo yíñúhún nú nūū maá rey. Jā cánuú cundoho ó jēhē táhán ó tá cúu nūū ní ndoho Cristo 


text:
<pb/>Ndá ndóhó jā cúu mozo, cuetáhví nú nūū patrón nū, de coo respeto nū nūū dē. De nsūú mátúhún-ni nūū ndá tēe vāha inī jíín tēe vitá inī, chi saá-ni nūū ndá tēe xēēn inī. 


text:
<pb/>Chi iin jā váha cúu tú jéndeé inī iin tēe jā sndóho cāhá nchivī dē sīquī jā squíncuu dē nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi tú sndóho ndá ji ndóhó jā sáhá nú cuāchi, de ni iin mā cuétúhún ndóhó de tú jéndeé inī nū jíín jā ndóho nú. Sochi tú sndóho ji ndóhó jā sáhá nú tiñu váha, de tú jéndeé inī nū jíín, suu cúu jā váha jā jétahān inī Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi jā ñúcuán cúu jā ní ncana yā ndá ndóhó. Chi suni maá Cristo nī ndoho yā jā síquī nū, de súcuán nī ncuu yā iin ejemplo nūū nū jā cundoho nú jēhē ndá táhán nú, de súcuán cuniquīn nū ichi yā. 


text:
<pb/>Tá nī ncāhān nāvāha nchivī nūū yā, de nduú ní nácahān nāvāha yā. De tá nī sndóho ji yā, de nduú ní ntétáhán yā jíín ji, chi sa nī nchihi yā maá yā ndahá Yāā Dios, Yāā sándaā vāha sīquī ndihi ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī jiso maá Cristo cuāchi ó jíín yiqui cúñu yā tá nī jīhī yā yīcā cruz, tácua quee ó nūū cuáchi de caca ndaā ō. Chi nī ntacuēhé yā, de suu cúu jā ní nduvāha ndá nú jā ní nsāhá cuāchi nú. 


text:
<pb/>Chi nī nsana ndá nú tá cúu tīcāchí, de mitan de ja nī ndicó cóo nú nī ndīvi nú ndahá Cristo, Yāā cúu pastor nū de jíto vāha yā ánō nū.<pb/>


text:
Saá-ni ndá ndóhó jā cúu ñasíhí, cuetáhví nú nūū yií nú, tácua tú cúu dē tēe jāá nduú cándíja tūhun yā, de cuu scándíja nú dē, jāá nduú cā níní cāhān nū, chi maá jíín jā sáhá vāha nú-ni. 


text:
<pb/>De jā sáhá viī nū maá nú, chi nsūú maá-ni ichi chátā nū sāhá nú, jā sāhá viī ndasí nú xīnī nū, á jā cuhun nú siquī oro á sahma váha cā. 


text:
<pb/>Chi sa nducú nú jā quendōo viī ánō nū. De coo viī nū iin modo jā má náā cuitī, suu jā coo vitá inī nū de coo nañíí inī nū. Chi suu cúu jā yāhvi ndasí cā nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi ndá ñahan jā ní īyo ndoo ánō jondē janahán, suni súcuán nī nsāhá viī ña ánō ña. Chi nī ñūhun inī ña Yāā Dios, de nī jetáhví ña nūū yií ña. 


text:
<pb/>De súcuán nī nsāhá Sara, chi nī jetáhví ña nūū yií ña Abraham, de nī ncāhān yíñúhún ña jíín dē. De ndá ndóhó, tú sáhá vāha nú de ni mā cúyūhú nú ni iin, ñúcuán de cuu nú tá cúu nūū ní īyo Sara. 


text:
<pb/>De saá-ni ndá ndóhó jā cúu yií, coo vitá inī nū jíín ñasíhí nú. De yíñúhún coo nú jíín ña, sīquī jā núu cā fuerza ña nsūú cā ndóhó, de suni sīquī jā inuú nīhīn táhvī ndúū nū cutecū nū níí cání sīquī jā vāha inī Yāā Dios. De súcuán sāhá nú tácua mā cúndasī nūū tūhun jā jícān táhvī nū. Tūhun nchivī jā ndóho sīquī jā jíca ndaā 


text:
<pb/>Túsaá de inuú-ni cani inī ndá nú, de cucuécá inī nū jā ndóho táhán nú, de cundáhví inī nū ji tá nūū cúu ñanī nū. De coo manī inī nū, de sāhá suchí nú maá nú. 


text:
<pb/>Tú sáhá nāvāha nchivī ndóhó, de mā násāhá nāvāha nú ji. Tú cáhān nāvāha ji nūū nū, de mā nácahān nāvāha nú nūū ji. Chi sa cācān táhvī nū jā quendōo vāha ji. Chi Yāā Dios nī ncana yā ndá ndóhó jā suni súcuán quendōo vāha nú. 


text:
<pb/>Chi súcuán cáhān tutū īī:<pb/>Nchivī jā cúnī cutecū vāha de cusiī inī ndācá quīvī,<br/>ná cóto ji yuhú ji jā má cáhān nāvāha ji,<br/>de ni mā cáhān ji tūhun stáhví.<pb/> 


text:
Ná cújiyo ji nūū tiñu néhén, de sāhá ji tiñu váha.<pb/>De ná cúndihvī inī ji jā cundeē mānī ji.<pb/> 


text:
Chi maá Jētohō ō jíto yā ndá nchivī ndāā,<br/>de níni yā jā jícān táhvī ji.<pb/>Sochi nchivī jā sáhá tiñu néhén, chi nduú jétáhví yā ji. Cáchī tutū. 


text:
<pb/>De vísō tú ndoho ndá nú sīquī jā jíca ndāā nū, de ndetū ndasí cúu nú. Túsaá de mā cúyūhú nú ni iin nchivī, ni mā cúnēhén inī nū. 


text:
<pb/>Chi sa jíín inī jíín ánō nū chiñúhún nú maá Jētohō ō Cristo. De níní coo tūha ndá nú jā nascócóo vitá nú de cāhān yíñúhún nú jíín ndá nchivī jā stíchī ndóhó sīquī ndācá jā ñúhún inī nū jā coo. 


text:
<pb/>De caca ndaā nū tácua nduú nā cuāchi cundeē ánō nū, tácua nchivī jā cáhān nēhén sīquī nū, cucanoō ji jā ní stáyáhvi ji ndóhó jā jíca ndaā nū chi cándíja nú Cristo. 


text:
<pb/>Chi tú cúnī Yāā Dios de vāha cā jā ndoho ndá nú sīquī jā sáhá nú tiñu váha nsūú cā tiñu néhén. 


text:
<pb/>Chi maá Cristo suni nī ndoho yā, de iin vuelta-ni nī jīhī yā jā síquī cuāchi ndihi ó. Yāā vāha cúu yā, de nī ndoho yā jā jéhē yóhó nchivī nēhén, tácua quīvi ndācá ó nūū Yāā Dios sāhá yā. Chi nī jīhī yiqui cúñu yā, sochi ánō yā chi técū-ni níí cání. 


text:
<pb/>Chi jondē janahán nduú ní jétáhví ndá ji, tá nī īyo paciencia inī Yāā Dios, de nī ndetu yā juni sáhá Noé barco jā nání arca. De jíín arca ñúcuán nī ncācu jacū-ni nchivī, chi ūnā ji-ni nī ncācu nūū ndūté. 


text:
<pb/>De tá cúu jā ní ncācu ji nūū ndūté, súcuán cúu jā jénduté ó mitan de cácu ánō ō. De jā jénduté ó, nsūú jā ndúndoo yiqui cúñu ó, chi sa jā jícān ō nūū Yāā Dios jā ndundoo ánō ō. De súcuán de cācu ó, sīquī jā ní natecū Jesucristo. 


text:
<pb/>De nī ndaa yā cuānohōn yā andiví, de ndéē yā ndahá cuáhá Yāā Dios nūū cúñáhnú yā. De ndācá ángel andiví, jíín ndá jā ndácu tiñu, jíín jā tíin poder, jétáhví ndá nūū yā.<pb/>


text:
Túsaá de tá cúu nūū ní ndoho Cristo jēhē ō jíín yiqui cúñu yā, suni súcuán quehndē inī ndá nú jā ndoho nú. Chi nchivī jā ní ndoho jíín yiqui cúñu, nduú cā sáhá ji cuāchi. 


text:
<pb/>Túsaá de níí vida cā nū, de sāhá ndá nú tiñu jā cúnī Yāā Dios, de mā sāhá nú cā tiñu néhén jā ndíyo inī nū jíín modo maá nú. 


text:
<pb/>Chi jondē níí cání jā váji ndá nú, de nī nsāhá nú cuāhā cuāchi jā jétahān inī nū sīquī jāá nduú ní jínī nū tūhun Yāā Dios. De tiempo ñúcuán chi maá-ni jā nēhén nī nsāhá ndá nú, de nī ndīyo inī nū ndācá jā nēhén, de nī jīni nú, de nī nsāhá nú vico néhén, de nī jihi ndasí nú vico nú, de nī nchiñúhún nú ídolo jā ní ncāhān Yāā Dios jā má chíñúhún nú. 


text:
<pb/>De cúnēhén inī ndá ji jāá nduú cā jíca ndá nú jíín ji jā sāhá nú ndācá cuāchi xeēn jíín ji. De jā ñúcuán cúu jā cáhān nēhén ji sīquī nū. 


text:
<pb/>Sochi ndá máá ji chi iin quīvī de nacuāha ji cuenta nūū maá Yāā jā íyó tūha jā sāhá ndāā yā tiñu nchivī jā técū jíín nchivī jā ní jīhī. 


text:
<pb/>Chi jā ñúcuán cúu jā suni nī nquiji tūhun vāha yā nūū ndācá ndīyi tá nī ntecū ji. De nī ncundaā sīquī cuāchi jā ní nsāhá ji ñayīví yáhá, tá cúu nūū cúndaā sīquī ndihi nchivī, tácua nacani inī ji de cutecū ánō ji níí cání tá cúu nūū técū Yāā Dios. 


text:
<pb/>De ja cuācuñatin quīvī jā naā ndācá jā íyó. Túsaá de ndito coo inī ndá nú, de cundihvī inī nū cācān táhvī nū. 


text:
<pb/>De jā cánuú cā cúu jā cundáhví ndasí inī nū táhán nú. Chi tú cúndáhví inī ō táhán ó, de íyó tūhun cáhnú inī nūū cuāhā cuāchi. 


text:
<pb/>Ndācá ndá nú chindeé nú táhán nú, tú nāsa íyó maá tāhvī jā ní jēhe Yāā Dios nūū nū jā sáhá nú tiñu yā. De squíncuu vāha nú jíín tāhvī jā síín síín nī jēhe yā nūū iin iin nú. 


text:
<pb/>Tú tāhvī jā nácani nú tūhun cúu, de cāhān nū tá nūū cáhān maá Yāā Dios. De tú tāhvī jā chíndeé nú táhán nú cúu, de sāhá nú jíín fuerza jā ní jēhe yā nūū nū, tácua jíín ndihi jā sáhá ndá nú de cāhān nchivī jā cúñáhnú ndasí Yāā Dios sīquī jā ní nsāhá yā jíín Jesucristo. De ná cáhān ō jā viī cúñáhnú Cristo de tíin yā poder níí cání. Amén. Jā ndóho ó sīquī jā cándíja ó Cristo 


text:
<pb/>Ñanī mánī, tú vāji tūndóhó xéēn jā coto túnī ndóhó, de mā cúnēhén inī ndá nú cani inī nū jā maá nú-ni níhīn tūndóhó xéēn cā. 


text:
<pb/>Chi sa cusiī inī nū jā ndóho nú jacū tūndóhó tá cúu nūū ní ndoho Cristo, tácua suni cusiī ndasí inī nū quīvī jā nenda nijīn yā jā viī cuñáhnú yā. 


text:
<pb/>De nācā ndetū ndá nú tú cáhān nāvāha nchivī nūū nū sīquī jā cándíja nú Cristo. Chi maá Espíritu Yāā Dios jā cúñáhnú ndasí, ndéē yā inī nū. Ndá máá ji chi cáhān nēhén ji sīquī yā, sochi ndá máá nú chi chíñúhún nú yā. 


text:
<pb/>De tú ndoho nú, de ná ndóho nú sīquī jā cándíja nú Cristo, nsūú sīquī jā sāhá nú ndācá cuāchi tá cúu nūū ndóho nchivī jáhnī ndīyi, á nchivī sácuíhná, á nchivī sáhá tiñu néhén, á nchivī jā quívi nduū nūū tiñu táhán jāá nduú cánuú quīvi nduū. 


text:
<pb/>De sa tú ní iin nú ndoho sīquī jā cándíja nú Cristo, de mā cúcanoō nū, chi sa nacuetáhví nú nūū Yāā Dios sīquī jā cúu nú cristiano. 


text:
<pb/>Chi ja nī nquenda quīvī jā quijéhé jā sāhá ndāā Yāā Dios cuāchi, de xihna cā nchivī cúu sēhe yā sāhá ndāā yā cuāchi. De tú xihna cā cuāchi maá ó quijéhé yā sāhá ndāā yā, de nā oncā sāhá yā sīquī nchivī jāá nduú ní jétáhví tūhun vāha yā. 


text:
<pb/>Tú súcuán de ndá ndóhó jā ndóho sīquī jā cúnī Yāā Dios, mā jéncuiñī nū sāhá nú tiñu váha, de chihi nú ánō nū inī ndahá maá Yāā jā ní nsāhá ndóhó, chi squíncuu yā jā ní nquee yuhú yā.<pb/>


text:
Mitan de ná cáhān ni jíín ndá ndóhó tēe ñáhnú jā jíto nchivī cándíja, chi suni tēe ñáhnú jā jíto nchivī cándíja cúu maá nī. De cúu nī testigo sīquī jā ní jinī ni nāsa nī ndoho Cristo. De suni nduñáhnú nī jíín ndá nú sāhá Cristo quīvī jā nenda nijīn yā. 


text:
<pb/>Coto ñuncúún nú ndá nchivī jā ndéē tīñú nú jā jíto nú, jā cúu ji tá cúu tīcāchí Yāā Dios. De cusiī inī nū jā coto nú ji, chi súcuán cúnī Yāā Dios. De nsūú sīquī jā sāhá fuerza yā ndóhó, de ni nsūú sīquī jā nīhīn nū xūhún, chi sa cusiī inī nū sāhá nú tiñu ñúcuán. 


text:
<pb/>De mā ndācú nīhin ndá nú nūū nchivī jā jíto nú, chi sa nducú nú cuu nú iin ejemplo nūū ji jā cúu ji tīcāchí yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de quīvī jā nenda nijīn maá Yāā cúu Pastor cúñáhnú nūū ndá ndóhó tēe cúu pastor nūū nchivī cúu tīcāchí yā, de cuāha yā premio nūū ndá nú jā viī ndasí de mā náā cuitī. 


text:
<pb/>De saá-ni ndá ndóhó tēe suchí, cuetáhví nú nūū ndá tēe ñáhnú jīñā. De ndihi ndá nú nchivī cándíja, cuetáhví nú nūū táhán nú, de sāhá suchí nú maá nú. Chi suha cáhān tutū:<pb/>Yāā Dios jásī yā nūū nchivī jā sáhá vīxī maá,<br/>de vāha inī yā chíndeé yā nchivī jā sáhá suchí maá. Cáchī tutū. 


text:
<pb/>Túsaá de sāhá suchí nú maá nú, chi yíhí nú ndahá Yāā Dios jā tíin poder. De sāhá ñáhnú yā ndá nú tá quenda maá quīvī. 


text:
<pb/>Ndācá jā nácani ndasí inī nū sīquī, de chihi nú ndahá maá yā de maá yā coto, chi jíto yā ndá nú. 


text:
<pb/>De cájí ná cóo xīnī ndá nú de ndito coo inī nū. Chi tāchī cúñáhnú jā jínī ūhvī ndá ndóhó, jíca nuu ndúcú squívi ndóhó nūū cuáchi. De xēēn cā sáhá nsūú cā ndicaha jā xēēn ndáhyū. 


text:
<pb/>De cuiñi nīhin ndá nú jā má cúndéé tāchī jíín nú, de candíja nīhin nú tūhun jā cúndáhví inī Yāā Dios ndóhó. Chi jínī ndá nú jā suni súcuán ndóho ndá hermano nū jā ndéē níí cáhnú ñayīví. 


text:
<pb/>De tá nī nchāha nī ndoho ndá nú tūndóhó jacū-ni tiempo, de Yāā Dios chi sāhá yā jā cuja vāha inī nū jíín tūhun yā, jíín jā cuiñi nīhin nú, de cuāha yā fuerza inī nū, de quendōo cutú nú níí cání. Chi maá yā cúu jā sáhá ndācá jā váha yóhó, de nī ncana yā yóhó jā viī cuñáhnú ó jíín yā níí cání sīquī jā inuú cúu ó jíín Jesucristo. 


text:
<pb/>Jínī ni jā Silvano cúu iin hermano jā squíncuu vāha. De maá dē cuēē nūū ndá nú jíín carta yáhá jā ní ntee nī jacū tūhun. De jíín yáhá sndíhvī inī ni ndá nú, de cáhān ni jíín nú jā ndáā cúu jā ndācá jā váha jā ní nsāhá Yāā Dios ndóhó, suu stéhēn nūū nū jā cúndáhví ndija inī yā ndóhó. De cuiñi nīhin nú jíín tūhun yáhá. 


text:
<pb/>Nchivī cándíja jā ndéē ñuū Babilonia, jā ní nacāji yā tá cúu nūū ní nacāji yā ndá nú, cáhān ndá ji jā sāhá ndeé inī ndá nú. De Marcos, tēe cúu tá cúu sēhe nī, suni súcuán cáhān dē. 


text:
<pb/>De tá cáhān jítáhán ndá nú, de techuhú yíñúhún nú ndahá ji. De ná cóo ndeé coo siī inī ndihi nú jā yíhí nú ndahá Jesucristo. Súcuán ná cóo. Amén.<pb/>


text:
Ndá nduhū cúu Pablo jíín Silvano jíín Timoteo, de tée nī carta yáhá cuēē nūū ndá ndóhó nchivī cándíja ñuū Tesalónica, jā yíhí nú ndahá Tatá ó Yāā Dios jíín Jētohō ō Jesucristo. De ñúhún inī ndá nī jā Tatá ó Yāā Dios jíín Jētohō ō Jesucristo ná sáhá cā yā jā váha ndá nú, de sāhá yā jā coo ndeé coo siī inī nū. Nchivī Tesalónica cúu ji iin ejemplo vāha 


text:
<pb/>Níní nácuetáhví ndá nī nūū Yāā Dios jā síquī ndá ndóhó, de nduú náā inī ni jā cācān táhvī ni jēhē nū tá jícān táhvī ni. 


text:
<pb/>De níní nácunehen nī ndá nú nūū Tatá ó Yāā Dios, nāsa vāha sáhá nú ndācá tiñu chi cándíja ndá nú, jíín nāsa vāha sátíñú nú nūū yā chi mānī nū jíín yā, jíín nāsa jéndeé inī ndá nú chi ñúhún inī nū jā coo jā váha sāhá Jētohō ō Jesucristo. 


text:
<pb/>Chi tá nī nacani ndá nī tūhun nūū nū jā scácu yā ndá nú, de nsūú jā ní ncāhān ni súcuán-ni, chi nī nacani nī jíín poder Espíritu Santo, de nī ncucáhnú vāha inī ni jā tūhun ndāā cúu. De jínī ndá nú nāsa nī nsāhá vāha ndá nī tá nī īyo nī jíín nú, chi nī nducú nī jā quendōo vāha nú. 


text:
<pb/>De ndá ndóhó chi nī ndacu nú ndá nduhū, de suni nī ndacu nú maá Jētohō ō. Chi nī jetáhví ndá nú tūhun yā, de nī ncusiī inī nū nī nsāhá Espíritu Santo, vísō nī jinī ndá nú cuāhā tūndóhó sīquī tūhun yā. 


text:
<pb/>De súcuán cúu ndá nú iin ejemplo nūū ndihi nchivī cándíja jā íyó región Macedonia jíín Acaya jīñā. 


text:
<pb/>Chi jā síquī ndá nú cúu jā ní jītē nuu tūhun Jētohō ō, de nsūú maá-ni Macedonia jíín Acaya, chi suni níí cáhnú-ni nī jītē nuu tūhun nāsa cándíja ndá nú Yāā Dios. De jā ñúcuán nduú cā jíni ñúhún jā nacani maá nī tūhun nūū ji. 


text:
<pb/>Chi sa ndá máá ji nácani nāsa nī jetáhví vāha ndá nú nduhū tá nī jēē ndá nī nūū nū, jíín nāsa nī sndóo nú ídolo de nī nquīvi nú ndahá Yāā Dios, Yāā ndāā Yāā técū, tácua satíñú nú nūū yā. 


text:
<pb/>De nácani ndá ji jā ndétu ndá nú jā ichi andiví nenda Sēhe yā Jesús jā ní nastécū yā. De maá Jesús scácu yā yóhó nūū castigo xēēn jā quiji.<pb/>


text:
<pb/>De jínī nū jā ní sndóho ndá ji ndá nduhū, de nī ncāhān nāvāha ji nūū ni inī ñuū Filipos. De vísō súcuán sochi maá Yāā Dios nī nchindeé yā ndá nduhū, nī nsāhá yā jā ní īyo ndeé inī ni, de nī jēē ni ñuū nū nī nacani nī tūhun jā scácu yā ndá nú. Súcuán nī nsāhá ndá nī vísō xēēn nī īyo tūndóhó. 


text:
<pb/>De tūhun jā ní nacani ndá nī, nsūú tūhun jā ní stíví nī cúu, ni nsūú jā níhīn ni sīquī nū, ni nsūú jā ní stáhví nī ndá ndóhó. 


text:
<pb/>Chi maá Yāā Dios nī jito túnī yā ndá nduhū, de nī ntee yā tiñu nduhū jā nacani nī tūhun jā scácu yā ndóhó. De jā ñúcuán cúu jā cáhān ndá nī. De nduú cáhān ni tūhun jā jétahān inī nchivī, chi sa jā jétahān inī Yāā Dios, chi maá yā jíto túnī ánō ni. 


text:
<pb/>De jínī ndá nú jāá nduú ní ndúcú nī cuetúhún nī ndá ndóhó iin modo stáhví, de ni nduú ní ncáhān ni jā cúsiī inī ni jíín nú tácua nīhīn ni xūhún nūū nū. De jínī Yāā Dios jā súcuán cúu. 


text:
<pb/>De ni nduú ní ndúcú nī jā cuetúhún ndá nú nduhū, ni jā cuetúhún incā nchivī nduhū, vísō súcuán cánuú nícu, chi apóstol Cristo cúu ndá nī. 


text:
<pb/>Chi sa nī ncāhān vitá nī jíín ndá nú, tá cúu nūū sáhá ñahan ndéca ñiquín jā ñuncúún jíto ña sēhe ña. 


text:
<pb/>De sīquī jā ní ncundáhví ndasí inī ndá nī ndá ndóhó, jā ñúcuán nī ndihvī inī ni nacani nī tūhun vāha Yāā Dios nūū nū. De nsūú maá-ni ñúcuán, chi suni jondē vida ni cuāha nī jā síquī ndá nú nícu, chi mānī ndasí nī jíín nú. 


text:
<pb/>De náhán ndá nú hermano, jāá nduú ni iin nú ní stáhān ndá nī jā cācān ni nūū nū tá nī nacani nī tūhun vāha Yāā Dios nūū nū. Chi nī nducú ndéé nī nī nsatíñú ndasí nī sīquī jā cutecū ni. De nduú ñuú nī nsatíñú ndá nī. 


text:
<pb/>Ndá máá nú jínī nū, de suni Yāā Dios jínī yā nāsa ndāā ndoo nī jica ndá nī nūū ndá ndóhó nchivī cándíja. De ni iin nduú cúu cāhān cuāchi sīquī ni. 


text:
<pb/>De suni jínī ndá nú nāsa nī sndíhvī inī ndá nī tá iin iin nú, de nī ncāhān ni tūhun ndeé inī jíín nú, tá cúu nūū sáhá iin tatá jíín sēhe dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān nīhin nī jíín ndá nú jā caca ndaā nū nūū Yāā Dios tá cúu nūū cánuú caca nú. Chi nī ncana yā ndá nú jā quíhīn nū nūū tátúnī yā, nūū viī cuñáhnú nú jíín yā. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán cúu jā níní nácuetáhví nī nūū Yāā Dios, chi nī jetáhví ndá nú tūhun yā jā ní nacani ndá nī. Chi nī jinī ndá nú jāá nsūú tūhun iin tēe cúu, chi tūhun Yāā Dios cúu. De maá jāndáā jā tūhun ñúcuán sátíñú inī ánō ndá ndóhó nchivī cándíja jondē ndacu nú yā. 


text:
<pb/>Hermano, nchivī ñuū nū nī jinī xēēn ji ndá nú, de súcuán nī ndoho nú tá cúu nūū ní ndoho nchivī cándíja jā íyó región Judea jā yíhí ndahá Yāā Dios jíín Cristo Jesús. Chi tá cúu nūū ní ndoho ji nī nsāhá táhán ji nchivī hebreo, suni súcuán nī ndoho ndá nú. 


text:
<pb/>Chi suu nchivī hebreo cúu jā ní jahnī dē maá Jētohō ō Jesús, tá cúu nūū ní jahnī dē ndācá tēe nación dē jā ní nacani tūhun yā jondē janahán. De suni jondē ndá nduhū nī scúnu dē. De sáhá ndá dē tiñu jāá nduú jétahān inī Yāā Dios, de cúu dē contra sīquī ndá nchivī. 


text:
<pb/>Chi ndúcú dē casī dē jā má nácani nī tūhun nūū nchivī ndācá nación jāá nduú jínī, tácua mā cácu ji. De súcuán sáhá dē jā nducuahā cā cuāchi sīquī dē. De mitan de ñamā quiji quīvī jā cuāha Yāā Dios castigo xēēn nūū dē. Jā cúnī Pablo quīndēhé tucu dē nchivī Tesalónica 


text:
<pb/>Hermano, nī ncujiyo ndá nī iin núnúú-ni nūū ndá nú. De vísō nduú jínī ō nūū táhán ó, de níní ñúhún inī ndá nī ndá nú. De ndasí nī ncuu inī ni jā nacunī tucu nī nūū ndá nú. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán nī jani inī ndá nī jā cuēē ni nūū nū nícu. De nduhū Pablo, quéhén vuelta nī nducú nī modo jā cuéē ni, sochi Satanás nī jasī ichi ndá nī. 


text:
<pb/>Chi nduú cā nā incā ñúhún inī ndá nī, de nduú cā nā incā cúsiī inī ni, chi suu ndá máá nú. De jā síquī ndá máá nú cúu jā nīhīn ni premio ni de cusiī ndasí inī ni tá cuiñi ó nūū maá Jētohō ō Jesucristo quīvī jā nenda yā. 


text:
De jā ñúcuán nduú cā ní ncúndeé inī ndá nī cundetu nī jondē nīhīn ni tūhun nāsa íyó ndá nú. De nī nsāhá ndāā ndá nī jā quendōo maá nī-ni ñuū Atenas. 


text:
<pb/>De nī ntají nī hermano ō Timoteo, tēe jā sátíñú jíín ndá nī nūū Yāā Dios sīquī tūhun jā scácu Cristo yóhó. De nī jēndēhé dē ndá nú tácua sāhá dē jā cuiñi nīhin nú de coo ndeé inī nū jíín tūhun cándíja nú. 


text:
<pb/>De nī jēē dē tácua mā náyūhú ni iin nú sīquī ndācá tūndóhó jā sáhá nchivī. Chi ja jínī ndá nú jā súcuán cánuú ndoho ó. 


text:
<pb/>Chi jondē tá nī īyo ndá nī jíín ndá nú, de nī ncachī tūhun nī nūū nū jā nīhīn nahñí ó tūndóhó. De ja jínī ndá nú jā súcuán nī ncuu, tá cúu nūū ní ncāhān ndá nī. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán, tá nduú cā ní ncúndeé inī ni cundetu nī jā nīhīn ni tūhun nāsa íyó ndá nú, de nī ntají nī dē nī jēē dē, tácua cunī ni tú cándíja ndija nú. Chi nī jani inī ni á sanaā de tāchī cúñáhnú jā jíto túnī yóhó nī ncundeé jíín nú, de naā cāhá-ni tiñu jā ní nsāhá ndá nī jíín nú. 


text:
<pb/>Sochi mitan chi ja nī nenda Timoteo nūū ndá nī jā ní jēē dē ñuū nū Tesalónica. De nī nacani dē jā cándíja vāha ndá nú, de cúndáhví inī nū táhán nú. De nī ncachī dē jā ñúhún inī nū ndá nduhū, chi íyó mānī nū jíín nī. De cúnī ndasí nú jā nacunī nū nūū ni, tá cúu nūū cúnī ndá nī jā suni nacunī ni nūū ndá nú. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán nī ndusiī inī ndá nī sīquī jā cándíja nīhin ndá nú, hermano, vísō xēēn íyó tūndóhó sīquī ni. 


text:
<pb/>Túsaá de nduú jínu cuitī jā nácuetáhví nī nūū Yāā Dios jā síquī ndá ndóhó. Chi jínī yā jā cúsiī ndasí inī ndá nī jā súcuán íyó ndá nú. 


text:
<pb/>De nduú ñuú jícān táhvī ndasí ndá nī jā nacunī tucu nī nūū ndá nú, de stéhēn cā ni nā-ni tūhun cúmanī jā jīcūhun inī nū sīquī tūhun jā cándíja ó. 


text:
<pb/>De cúnī ndá nī jā maá Tatá ó Yāā Dios jíín Jētohō ō Jesucristo, ná nácune yā ichi jā cuu cuēē tucu nī nūū nū. 


text:
<pb/>De ná sáhá maá Jētohō ō jā cuāhā ndasí cā cundáhví inī nū táhán nú jíín ndá cā nchivī, tá cúu nūū cúndáhví inī ndá nī ndá ndóhó. 


text:
<pb/>De ná sáhá yā jā cuja ánō nū jā cuiñi nīhin nú, tácua coo ndoo nú jā má cōó cuāchi nú nūū maá Tatá ó Yāā Dios, quīvī jā nenda Jētohō ō Jesucristo jíín ndācá nchivī jā yíhí ndahá yā.<pb/>


text:
De mitan hermano, íyó incā tūhun jā cáhān ndāhví ndá nī jíín nú de cáhān nīhin nī jíín nú, chi súcuán cúnī maá Jētohō ō Jesús. Ja nī stéhēn ndá nī nūū nū nāsa cánuú caca ndaā nū tácua cusiī inī Yāā Dios. De cáhān ndāhví nī jíín nú jā sa víhí cā caca ndá nú súcuán. 


text:
<pb/>De mā sāhá nú tiñu néhén jā ndīyo inī nū ñahan, tá cúu nūū sáhá nchivī ndá nación jāá nduú jínī ji tūhun Yāā Dios. 


text:
<pb/>Ni iin nú mā sāhá nú cuāchi jā candeē nū ñasíhí táhán nú. Chi maá Jētohō ō cuāha yā castigo xēēn nūū nchivī jā sáhá ndācá tiñu ñúcuán, tá cúu nūū ja nī ncāhān nīhin nī jā ní ncachī tūhun nī nūū nū. 


text:
<pb/>Túsaá de nchivī jā squéne yichī tūhun yáhá, nsūú tūhun iin tēe squéne yichī ji, chi sa tūhun Yāā Dios, Yāā jā ní jēhe Espíritu Santo nūū ō. 


text:
<pb/>De nduú jíni ñúhún jā tee nī nūū carta yáhá jā coo manī nū jíín ndá hermano, chi ja nī stéhēn Yāā Dios nūū nū jā coo manī nū jíín táhán nú. 


text:
<pb/>De ja íyó mānī ndá nú súcuán jíín ndācá hermano jā íyó níí cáhnú Macedonia jīñā. Sochi cáhān ndāhví nī jíín ndá nú hermano, jā sa víhí cā coo manī nū jíín ji. 


text:
<pb/>De cundihvī inī nū jā cundeē nañíí nú, chi mā cúndihvī inī nū sīquī nāsa sáhá táhán nú, de cundihvī inī nū sāhá nú tiñu máá nú, tá cúu nūū ní ndacu ndá nī nūū nū. 


text:
<pb/>Súcuán sāhá ndá nú tácua ndá nchivī jāá nduú cándíja, cuetáhví ji ndóhó, de suni mā cúmanī jā cutecū nū. Sīquī jā nenda Jētohō ō 


text:
<pb/>Suni cúnī ndá nī, hermano, jā ná jícūhun inī ndá nú sīquī nchivī jā jíhī, tácua mā cúcuécá inī nū tá cúu nūū sáhá sava cā nchivī jāá nduú ñúhún inī ji jā natecū ndīyi. 


text:
<pb/>Chi tá cúu nūū cándíja ó jā ní jīhī Jesús de nī natecū yā, suni súcuán cándíja ó jā nastécū Yāā Dios ndá nchivī jā ní ncandíja nūū Jesús de nī jīhī. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán cáchī tūhun ndá nī iin tūhun jā ní stéhēn maá Jētohō ō nūū ni: Jā yóhó jā técū cā quīvī jā nenda maá Jētohō ō, nsūú maá ó cosō nūú ó jā ndaa ó cōhōn. Chi xihna cā nchivī ja nī jīhī ndaa ji quīhīn ji. 


text:
<pb/>Chi maá Jētohō ō nuu yā quiji yā ichi andiví, de cana jee yā jā maá yā ndácu tiñu, de suni cana jee maá ángel cúñáhnú cā, de tivī trompeta Yāā Dios. De xihna cā ndācá ndīyi jā ní ncandíja Cristo natecū. 


text:
<pb/>De sá de yóhó jā técū cā ō quīvī jā nenda yā, suni sndáa yā yóhó jíín ndá ji, cōhōn māhñú vīcō. De naquetáhán ó jíín maá Jētohō ō sava andiví. De súcuán cundeē ō níí cání jíín maá Jētohō ō. 


text:
<pb/>Chi ja jínī vāha ndá nú jā iin sanaā-ni de quenda quīvī jā nenda maá Jētohō ō, tá cúu nūū iin sanaā-ni de quénda jācuīhná jacuáā. 


text:
<pb/>Chi juni cáhān nchivī jā nañíí-ni íyó de nduú nā tūndóhó coo, de juni cáhān ji súcuán de iin sanaā-ni de quiji tūndóhó sīquī ji jā naā ji, de mā cácu cuitī ji. Chi quiji quīvī ñúcuán tá cúu nūū iin sanaā-ni de quíjéhé téhndē chījin iin ñahan jā scácu ña sēhe. 


text:
<pb/>Sochi ndá ndóhó hermano, nduú cúu nú nchivī jā jíca modo nūū neē jā iin sanaā-ni de quiji quīvī ñúcuán sīquī nū tá cúu nūū quíji jācuīhná. 


text:
<pb/>Chi ndihi nú cúu nchivī jā jíca modo nduú, chi stúu luz yā inī ánō nū. Chi nduú cúu ó tá cúu nchivī jāá nduú jícūhun inī sīquī Yāā Dios, jā jíca ji modo nūū neē. 


text:
<pb/>Sochi ndá máá ó chi modo jā jíca ó nduú, de ná cóo cájí xīnī ō. De ná cúcutú ó jíín tūhun jā cándíja nīhin ó jíín tūhun jā cúndáhví inī ō táhán ó, tá cúu nūū cúcutú soldado jíín sahma cāa. De ná cúcutú ó jíín tūhun jā ñúhún inī ō jā cācu ó, tá cúu nūū cúcutú soldado jā ñúhún dē xiní cāa. 


text:
<pb/>Chi Yāā Dios nduú ní jáni yā yóhó jā cuāha yā castigo, chi sa jā scácu yā yóhó sāhá maá Jētohō ō Jesucristo. 


text:
<pb/>De maá yā nī jīhī yā jēhē ō, tácua cutecū inuú ó jíín yā, vísō tú cutecū cā ō ñayīví yáhá á cuū ō. 


text:
<pb/>Túsaá de cāhān nū tūhun ndeé inī jíín táhán nú, de scúja táhán nú jíín tūhun yā, tá cúu nūū ja sáhá ndá nú. Jā jáni ichí Pablo ndācá hermano 


text:
<pb/>De cáhān ndāhví ndá nī jíín ndá nú hermano, jā cuetáhví nú ndá tēe jā sátíñú jā jíto ndóhó, jā cúñáhnú dē nūū nū jíín tiñu maá Jētohō ō, de jáni ichí dē ndá ndóhó. 


text:
<pb/>De coo yíñúhún ndasí nú nūū dē, de coo manī nū jíín dē sīquī tiñu yā jā sáhá dē. De cundeē mānī nū jíín ndá táhán nú. 


text:
<pb/>De suni cáhān nīhin ndá nī jíín nú hermano, jā sndíhvī inī nū ndá nchivī jā jíca cúxí. De cāhān nū tūhun ndeé inī jíín nchivī jā ñamā núu inī. De chindeé nú nchivī jāá nduú fuerza inī. De cuandeé inī nū jíín ndihi nchivī. 


text:
<pb/>De coto má nasāhá nāvāha nú jíín ni iin nchivī de tú sāhá nāvāha ji ndóhó. Chi sa níní nducú nú nāsa sāhá nú jā váha ndá táhán nú jíín ndihi-ni nchivī. 


text:
<pb/>De nacuetáhví nú jā síquī ndācá-ni. Chi súcuán cúnī Yāā Dios jā sāhá nú jā cándíja nú Cristo Jesús. 


text:
<pb/>De maá Yāā Dios jā jéhe tūhun ndeé tūhun sīī inī, ñúhún inī ni jā ná sáhá ndihi yā jā coo ndoo coo iī nū nūū yā. De ná cóto vāha yā ánō ndá nú jíín jāá ntúnī nū jíín yiqui cúñu nú, tácua nduú nā cuāchi coo sīquī nū quīvī nenda maá Jētohō ō Jesucristo. 


text:
<pb/>Chi Yāā jā ní ncana ndá ndóhó, sāhá yā ndihi ñúcuán jíín nú, chi squíncuu yā jā ní nquee yuhú yā. Saludo jíín bendición jā sándīhí 


text:
<pb/>De cáhān nīhin nī jíín ndá nú, chi súcuán cúnī maá Jētohō ō, jā cahvi ndá nú carta yáhá nūū ndācá hermano. 


text:
<pb/>De ñúhún inī ni jā maá Jētohō ō Jesucristo ná sáhá cā yā jā váha ndá nú. Súcuán ná cóo. Amén.<pb/>


text:
Maá nī cúu Pablo, apóstol Jesucristo, chi Yāā Dios jā scácu yóhó, jíín Jētohō ō Jesucristo jā ñúhún inī ō jā cunī ō nūū, nī ntají yā nduhū jā nacani nī tūhun yā. 


text:
<pb/>De tée nī carta yáhá cuēē nūū nū Timoteo, chi cúu ndija nú tá cúu sēhe nī sīquī jā ní scándíja nī ndóhó. De ñúhún inī ni jā Tatá ó Yāā Dios jíín Jētohō ō Jesucristo ná sáhá cā yā jā váha ndóhó, de cundáhví inī yā ndóhó, de sāhá yā jā coo ndeé coo siī inī nū. Jā má cándíja ji ndācá tūhun stáhví 


text:
<pb/>Tá nī nquehen nī ichi jā quíhīn ni Macedonia, de nī ncāhān ndāhví nī jíín nú jā quendōo nú ñuū Efeso. De suni súcuán cáhān ni jíín nú mitan, tácua cāhān nīhin nú jíín sava nchivī ñúcuán jā má stéhēn ji incā tūhun jāá nduú ndāā. 


text:
<pb/>De mā cuétáhví ji ndācá tūhun jā cúu maá cuento-ni, jíín tūhun jā cáhān sīquī nāsa vāji ndācá tatā ō janahán. Chi ndá ñúcuán sáhá jā nahán nátúhún ji sīquī, de nduú jétíñú, de nduú sáhá jā cuja ji squíncuu ji nūū Yāā Dios sīquī tūhun jā cándíja ó. 


text:
<pb/>De ndácu nī tiñu yáhá chi cúnī ni jā ná cúndáhví inī ji táhán ji sīquī jā íyó ndoo íyó ndāā ánō ji de cándíja ndija ji yā. 


text:
<pb/>Sochi sava nchivī chi nī jica yátá ji, de nī scuíta ji tūhun yā, chi nī nquīvi ndá ji nūū ndācá tūhun jāá nduú jétíñú. 


text:
<pb/>Chi cúnī ji cuu ji maestro ley yā, de juni nduú jícūhun inī ji nā tūhun cúu jā cáhān ji, jíín nā cuá cúu jā stéhēn nīhin ji. 


text:
<pb/>Chi cánuú jā sāhá ó cuenta jāá nduú ní jécōo ni iin ley jā síquī nchivī ndāā, chi sa sīquī nchivī jāá nduú jétáhví, jā nīhin inī, jā sáhá tiñu néhén, jā sáhá cuāchi, jāá nduú chíñúhún Yāā Dios de ni nduú cándíja ley yā, jā jáhnī tatá jíín naná, jíín jā jáhnī ndīyi. 


text:
<pb/>De suni nī jēcōo sīquī nchivī jā jíca ndiī, jíín sīquī tēe jā sáhá ndiī jíín táhán yíí, jíín nchivī jā sácuíhná incā nchivī, jíín nchivī stáhví, jíín nchivī jā cáhān nīhin tūhun túhún. De nī jēcōo sīquī ndācá cā nchivī jā sáhá tiñu jāá nduú quétáhán jíín tūhun yā jā stéhēn ndāā vāha. 


text:
<pb/>De tūhun yā ñúcuán cúu tūhun ñáhnú ndasí jā scácu Yāā Dios yóhó, de maá yā cúu Yāā ndetū ndasí. De nī ntetíñú yā nduhū jā nácani nī tūhun yā. Jā nácuetáhví Pablo sīquī jā ní ncundáhví inī yā dē 


text:
<pb/>De nácuetáhví nī nūū Jētohō ō Jesucristo, Yāā jā ní jēhe fuerza inī ni, chi nī nacāji yā nduhū nī nsāhá yā jā cuu squíncuu nī, de nī ntee yā tiñu nduhū jā nácani nī tūhun yā. 


text:
<pb/>De súcuán nī nsāhá yā jíín nī vísō nī ncāhān nāvāha nī sīquī yā jondē saá, de nī nsāhá nāvāha nī nchivī cándíja, de xēēn nī nsāhá nī. De vísō súcuán de nī ncundáhví inī yā nduhū, chi ncháha ca candíja nī yā jondē saá, de nduú ní jícūhun inī ni nā cuá cúu jā sáhá nī. 


text:
<pb/>Súcuán nī nsāhá Jētohō ō jā váha ndasí jíín nī. De nī nsāhá yā jā candíja nī jíín jā cundáhví inī ni táhán nī sīquī jā ní nquīvi nī ndahá Cristo Jesús. 


text:
<pb/>De ndāā ndija cúu tūhun yáhá, de cánuú jā candíja ndihi nchivī: Jā ní nquiji Cristo Jesús inī ñayīví tácua scácu yā nchivī íyó cuāchi. De nduhū cúu tēe jā víhí cā nī nsāhá cuāchi. 


text:
<pb/>Sochi nī ncundáhví inī Yāā Dios nduhū, tácua jíín nduhū jā víhí cā nī nsāhá cuāchi de stéhēn Jesucristo nāsa née cáhnú ndasí inī yā. De súcuán nī nsāhá yā jā cúu nī iin ejemplo nūū ndācá nchivī cándíja níí jā cuáhān ō, tácua nīhīn táhvī ji cutecū ji níí cání. 


text:
<pb/>Tú súcuán de níí cání ná cáhān yíñúhún ó jā viī ndasí cúñáhnú maá Yāā jā cúu Rey sīquī ndihi, jā técū níí cání, jāá nduú náā cuitī. De nduú cúu cunī ō nūū yā mitan, de mátúhún-ni yā íyó, de ndíchí yā. Amén. 


text:
<pb/>Tá cúu sēhe nī cúu nú Timoteo, de tiñu yáhá ndácu nī nūū nū, jā nducú ndéé nú sīquī tiñu váha. De candíja nīhin nú, de coo ndaā ánō nū. Chi jondē saá ja nī ncāhān ndá hermano jíín tūhun Yāā Dios jā súcuán cundiso nú tiñu. 


text:
<pb/>De Himeneo jíín Alejandro cúu ūū tēe jā ní nsāhá súcuán. De ja nī nsiáā ni dē jā quīvi dē ndahá Satanás, jā sndóho ji dē, tácua jíín tūndóhó ñúcuán de cutūha dē jā má cáhān nāvāha cā dē sīquī Yāā Dios.<pb/>


text:
Túsaá de xihna cā ndácu nī jā cācān táhvī nū jēhē ndiviī nchivī. De cāhān ndāhví nú jēhē ji, de cācān nū nā cuá cúu jā jíni ñúhún ji, de nacuetáhví nú nūū yā jā síquī ndá ji. 


text:
<pb/>De cācān táhvī nū jēhē ndá tēe cúñáhnú jíín jā ndácu tiñu, tácua sāhá dē jā cuu cundeē vāha ó de nduú nā tūndóhó coo sīquī ō, de cuu chiñúhún vāha ó Yāā Dios de sāhá yíñúhún ó jíín ndācá-ni. 


text:
<pb/>Chi íyó iin-ni Yāā Dios, de suni íyó iin-ni Yāā jā cáhān jíín Yāā Dios jēhē nchivī. De Yāā ñúcuán cúu maá Jesucristo jā ní nduu tēe. 


text:
<pb/>De nī nsōcō yā maá yā nī jīhī yā jā ní nchunáá yā cuāchi ndihi ó. De tá nī nquenda maá quīvī ñúcuán, de nī nquijéhé nchivī nácani ji tūhun ñúcuán. 


text:
<pb/>De jā síquī ñúcuán nī jani yā nduhū jā cúu nī apóstol jā nácani nī tūhun yā, tácua stéhēn ni nūū nchivī ndācá nación jāá nduú jínī tūhun yā, jā ná cándíja ji tūhun ñúcuán de sāhá ji tiñu ndāā. De sīquī jā cándíja nī Cristo de íyó ndāā jā cáhān ni. 


text:
<pb/>Túsaá de cúnī ni jā ndācá-ni lugar ná cácān táhvī ndācá tēe, de nanee dē ndahá dē. De ná cóo ndoo ánō dē jā má quítī inī dē de ni mā tétáhán dē. 


text:
<pb/>De saá-ni ndācá ñahan, ná cásī vāha ña maá ña tá cúu nūū cánuú, tácua mā cōó tūhun canoō. De mā cúndihvī inī ña jā sāhá viī ndasí ña xīnī ña, á jā cuhun ña siquī oro á perla á sahma váha cā. 


text:
<pb/>Chi sa jíín tiñu váha jā sáhá ña ná quéndōo viī ánō ña, tá cúu nūū cánuú sāhá ñahan ndoo ánō jā sáhá ña tiñu Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi nduú jéhe nī tūhun jā stéhēn ñahan nūū nchivī ndútútú, ni jā ndacu ña tiñu nūū tēe. Chi vāchi jā cunini ña-ni. 


text:
<pb/>De jā scácu ndá ña sēhe de coo vāha ña, de tú quendōo ña jíín tūhun cándíja ña yā, jíín jā cundáhví inī ña táhán ña, jíín jā coo ndoo ánō ña, jíín jā sāhá yíñúhún ña.<pb/>


text:
Ndāā cúu tūhun yáhá: Tú iin tēe cúnī dē cundiso tíñú dē coto dē nchivī cándíja, de vāha tiñu ndúcú dē sāhá dē. 


text:
<pb/>Túsaá de tēe jā ndíso tíñú nūū nchivī cándíja, cánuú jā má cōó ni iin jā nīhīn nchivī cuāchi sīquī dē. De ná cóo iin-ni ñasíhí dē, de cájí coo inī dē, de ndito coo xīnī dē, de sāhá yíñúhún dē. De cánuú jā níní cuāha núú dē vehe nūū nchivī jīcá, de níní stéhēn vāha dē tūhun yā. 


text:
<pb/>De mā cūú dē tēe jíni, de mā tétáhán dē, de mā ndíyo inī dē xūhún. Chi sa coo vāha inī dē, de coo vitá inī dē, de mā cútóó dē xūhún. 


text:
<pb/>De cánuú jā ndacu vāha dē tiñu inī vehe dē, de sāhá dē jā ná squíncuu vāha sēhe dē de coo yíñúhún ji nūū dē. 


text:
<pb/>Chi tú iin tēe nduú jínī dē ndacu vāha dē tiñu inī vehe dē, ¿de nāsa cuu cundiso tíñú dē nūū nchivī cándíja nūū Yāā Dios? 


text:
<pb/>Túsaá de tēe jā cundiso tíñú nūū nchivī cándíja, mā cūú cuu iin tēe jā cáta nī ncandíja, chi sanaā de sāhá vīxī dē maá dē, de iin-ni cuāchi cundeē sīquī dē jíín tāchī cúñáhnú. 


text:
<pb/>De cánuú jā cuu dē tēe jā suni jondē nchivī jāá nduú cándíja, cuetúhún ji dē, tácua mā níhīn ji cuāchi sīquī dē, de mā cúndéé tāchī cúñáhnú jíín dē. Nāsa cánuú coo ndá tēe jā chíndeé nchivī cándíja 


text:
<pb/>De saá-ni ndá tēe jā cuiñi dē chindeé dē nchivī cándíja, cánuú jā coo yíñúhún dē, de squíncuu dē jíín tūhun cáhān dē. De mā cūú dē tēe jíni, de ni mā ndíyo inī dē xūhún. 


text:
<pb/>De ná cuíñi nīhin dē jíín tūhun cándíja ó jā ní nchiyuhū jondē janahán, de ná cóo ndoo ánō dē. 


text:
<pb/>De cánuú jā xihna cā coto túnī nū dē, de tú nī jinī nū jāá nduú nā cuāchi dē, ñúcuán de cuu cuiñi dē jā chindeé dē nchivī cándíja. 


text:
<pb/>De saá-ni ñasíhí ndá dē, cánuú coo yíñúhún ña, de mā sátúhún ña, de cájí coo inī ña, de squíncuu vāha ña ndācá-ni tiñu. 


text:
<pb/>De ndá tēe jā chíndeé nchivī cándíja, ná cóo iin-ni ñasíhí dē, de ná ndácu vāha dē tiñu nūū sēhe dē jíín ndá nchivī vehe dē. 


text:
<pb/>Chi ndācá tēe jā chíndeé vāha nchivī cándíja, quéndōo yíñúhún dē nūū nchivī, de níhīn dē modo jā cájí cā nácani dē tūhun Cristo Jesús jā cándíja ó. Tūhun yuhū yā jā cándíja ó 


text:
<br/>tácua tú cucuéé nī, de ja jínī nū nāsa cánuú sāhá vāha nchivī jā cúu sēhe Yāā Dios. Chi ndá máá ji cúu nchivī cándíja nūū Yāā Dios, Yāā técū. De maá ji sáhá jā íyó cutú tūhun ndāā, chi íñí nīhin ji jíín. 


text:
<pb/>De jāndáā ndija chi ñáhnú ndasí cúu tūhun yáhá jā cándíja ó jā ní nchiyuhū jondē janahán:<pb/>Yāā Dios nī stéhēn yā maá yā jā ní nduu yā tēe,<br/>de Espíritu Santo nī stéhēn jā íyó ndāā tiñu jā ní nsāhá yā,<br/>de ndá ángel andiví nī jinī tiñu jā ní nsāhá yā.<pb/>De nī jītē nuu tūhun yā nūū nchivī ndācá nación,<br/>de nī ncandíja nchivī níí ñayīví nūū yā,<br/>de nī ndaa yā cuānohōn yā andiví.<pb/>


text:
De cájí stéhēn Espíritu Yāā Dios jā ndá quīvī jā cuándihi de coo sava nchivī jā caca yátá ji nūū tūhun cándíja ó. De cuetáhví ji ndācá jā cáhān tūhun stáhví jíín tūhun jā ní stéhēn tāchī. 


text:
<pb/>Chi cunini ji tūhun jā stéhēn ndá tēe stáhví-ni, jāá nduú cáhān ndāā ndá dē. Chi tēe ñúcuán nī jija ndasí inī dē jíín tūhun stáhví, de nduú cā sáhá jíín ánō dē jā nacani inī dē. 


text:
<pb/>De cāhān ndá dē jā cuāchi cúu jā coo ñasíhí tēe, de saá-ni tú cajī nchivī sava ndeyu. De ndeyu ñúcuán chi nī nsāhá Yāā Dios jā cuu nchivī cándíja jā jínī tūhun ndāā, tácua cajī ji de nacuetáhví ji nūū yā. 


text:
<pb/>Chi ndihi jā ní nsāhá Yāā Dios, chi íyó vāha, de mā squéne yichī ō ni iin, chi sa nacuetáhví ó de cajī ō. 


text:
<pb/>Chi jíín jā cáhvi ó tūhun Yāā Dios jíín jā nácuetáhví ó nūū yā, de íyó ndoo ndihi-ni. Tēe jā sátíñú vāha nūū Jesucristo 


text:
<pb/>De tú stéhēn nū tūhun yáhá nūū ndá hermano, túsaá de cuu nú tēe jā sátíñú vāha nūū Jesucristo, de cuja nú jíín tūhun vāha yā jā cándíja nú, chi nī ncutūha nú de níquīn nū. 


text:
<pb/>Sochi mā quívi nduū nū jíín ndá tūhun jā cúu cuento-ni jā jáni cāhá inī nchivī. Chi níní scuáha nú nāsa chiñúhún vāha nú Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi jā scuáha ó ejercicio jā coo ndacuī yiqui cúñu ó, jacū-ni níhīn tīñú. Sochi jā scuáha ó nāsa cánuú jā sāhá vāha ó nūū yā, ñúcuán cúu jā vāha níhīn tīñú sīquī ndācá-ni, jā cúu vida yáhá jíín vida jā quiji. 


text:
<pb/>De jā síquī yáhá cúu jā sátíñú nīhin ó sīquī tūhun yā, de ndóho ó jā cáhān nāvāha ji nūū ō. Chi ñúhún inī ō jā cunī ō nūū maá Yāā Dios, Yāā técū. De maá yā cúu jā scácu ndācá nchivī, de nchivī cándíja tūhun jā cúndáhví inī yā ji, maá ji cúu jā scácu yā. 


text:
<pb/>Mā cuáha nú tūhun jā cujéhe inī ni iin ji nūū nū sīquī jā suchí nú. Chi sa cuu nú iin ejemplo nūū nchivī cándíja, jā cunī ji nāsa vāha cáhān nū, nāsa vāha sáhá nú, nāsa cúndáhví inī nū táhán nú, nāsa cándíja nú, nāsa íyó ndoo ánō nū. 


text:
<pb/>De juni cúcuéé nī jā cuéē ni, de cundihvī inī nū jā cahvi nú tutū īī nūū ndá hermano jā ndútútú, jíín jā sndíhvī inī nū ji, jíín jā stéhēn nū nūū ji. 


text:
<pb/>Mā cúhuun inī nū jíín tāhvī jā ní jēhe Yāā Dios nūū nū jā nácani nú tūhun yā. Chi ndá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú nūū nchivī cándíja, nī ntee dē ndahá dē xīnī nū, de nī nsāhá Yāā Dios jā ní ncāhān dē jā súcuán cundiso tíñú nú. 


text:
<pb/>Túsaá de cucuu nú jíín ndá tiñu yáhá, de cundihvī inī nū jíín, tácua cunī ndá nchivī jā vāha jíja nú cuāhān nū jíín. 


text:
<pb/>Coto nú maá nú jā caca ndaā nū jíín jā stéhēn vāha nú tūhun yā, de cuiñi nīhin nú jíín ndihi. Chi tú súcuán sāhá nú de quendōo vāha ánō maá nú jíín nchivī jā chuhun inī tūhun jā cáhān nū.<pb/>


text:
Mā cáhān xēēn nū nūū ndá tēe ñáhnú, chi sa cāhān vāha nú jíín dē jā má stíví dē, tá cúu nūū cáhān nū jíín tatá nú. De ndācá tēe suchí, suni cāhān vāha nú jíín dē tá cúu nūū cáhān nū jíín ñanī nū. 


text:
<pb/>De saá-ni cāhān nū jíín ndá ñahan ñáhnú, tá cúu naná nú. De saá-ni jíín ndá ñahan súchí, suni cāhān nū jíín ña tá cúu cuāha nú, de yíñúhún natúhún nú jíín ña. 


text:
<pb/>De nchivī cándíja ná cuáha ji jā jíni ñúhún ndá ñahan jā ní nquendōo ndáhví, de tú nī nquendōo ndáhví ndija ña jāá nduú nā nchivī jíto ña. 


text:
<pb/>Chi iin ñahan jā ní nquendōo ndáhví, tú íyó sēhe ña á sēhe ñání ña jā jávāha, de ná cóto maá ji ña. Chi cánuú cutūha ji jā xihna cā nūū nchivī vehe ji squíncuu ji coto ji. De ná nácoto ji naná ji tatá ji sīquī jā ní jito ndá ña ji. Chi yáhá cúu tiñu váha jā jétahān inī Yāā Dios. 


text:
<pb/>Sochi iin ñahan jā ní nquendōo ndáhví ndija jā mátúhún-ni cā ña, ñúhún inī ña jā maá Yāā Dios coto yā ña, de nduú jéncuiñī ña jā jícān táhvī ña nduú ñuú. 


text:
<pb/>Sochi tú ndíhvī inī ña sīquī jā cúsiī inī maá ña-ni, ñúcuán de vísō técū ña, de modo ja nī jīhī ña. 


text:
<pb/>De tú iin nchivī nduú jíto ji táhán vehe ji, de víhí cā nchivī inī vehe ji, túsaá de sáhá ji tiñu jāá nduú quétáhán jíín tūhun cándíja ó, de cúu ji nchivī nēhén cā nsūú cā nchivī jāá nduú cándíja. 


text:
<pb/>De ñahan viuda cuu quīvi síví ña nūū lista nchivī jā chíndeé ndá nú jíín xūhún, de tú ja nī nquenda ña ūnī xico cuīyā, de tú nī īyo iin-ni yií ña. 


text:
<pb/>De suni cánuú jā cuu ña ñahan jā jétúhún nchivī ña jā vāha tiñu nī nsāhá ña, á jā ní scuáhnu vāha ña sēhe ña, jíín jā ní jēhe núú ña vehe nūū nchivī jīcá, jíín jā ní nsāhá ña ndá tiñu lúlí cā nūū ndá hermano cándíja, jíín jā ní nchindeé ña nchivī jā ndóho tūndóhó, jíín jā ní nsāhá ña ndá cā tiñu váha. 


text:
<pb/>Sochi ndá ñahan viuda suchí cā, mā squívi nú síví ña nūū lista. Chi sanaā de nducú ña jā cusiī inī maá ña-ni, de mā cúndihvī cā inī ña sīquī Cristo, chi cuu inī ña cundeca tucu ña tēe. 


text:
<pb/>De súcuán coo cuāchi sīquī ña, chi nduú ní squíncuu ña jā ní nquee yuhú ña nūū yā tá nī jēcōso síví ña nūū lista. 


text:
<pb/>De suni caca nuu ña ndācá-ni vehe de quee cúxí ña. De nsūú maá-ni jā caca cúxí ña, chi suni jā sāhá túhún ña, de quīvi nduū ña cāhān ña tūhun jāá nduú íyó vāha jā cāhān ña. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán cúnī ni jā ndācá ñahan viuda suchí, ná núcundeē ña jíín tēe, de scuáhnu ña sēhe, de coto vāha ña vehe ña, tácua ndá nchivī cúu contra tūhun yā, mā cūú cāhān ji sīquī ña. 


text:
<pb/>De tú iin tēe á iin ñahan cándíja, de tú íyó iin ñahan viuda vehe ji, de ná cóto maá ji ña. De mā cúndeē gasto ña sīquī grupo nchivī cándíja, tácua cuu cuāha vāha ji nūū ndá ñahan viuda jāá nduú nā nchivī coto ji ña. 


text:
<pb/>De ndá tēe ñáhnú jā jíto nchivī cándíja, ná jícunáá doble yāhvi dē, de tēe jā ndíhvī cā inī jā stéhēn dē de nácani vāha dē tūhun yā, maá dē cánuú cā jā nīhīn dē doble. 


text:
<pb/>Chi cúu tá cúu nūū cáhān tutū īī: Stīquī jā jáxīn trigo, cánuú jā cuāha nú jā cajī tī. De suni cáhān: Tēe jā sátíñú tátū, cánuú jā quehen dē yāhvi dē, cáchī. 


text:
<pb/>Mā cuétúhún nú de tú cāhān nchivī cuāchi sīquī iin tēe ñáhnú jā jíto nchivī cándíja, de tú nduú íyó ūū á ūnī testigo. 


text:
<pb/>Sochi tú sáhá nchivī cuāchi, de cánuú cuxeēn nū nūū ji, cunī jíín núū ndihi nchivī, tácua cuyūhú sava cā ji. 


text:
<pb/>De cáhān nīhin nī jíín nú, jínī maá Yāā Dios jíín Jētohō ō Jesucristo jíín ndá ángel yā jā ní nacāji yā: Squíncuu vāha nú tiñu yáhá, de mā sāhá nú cuenta nāsa cúu iin iin ji, chi inuú-ni sāhá ndāā nū sīquī ndihi ji-ni. 


text:
<pb/>De mā cāní ñamā nū iin tēe jā cundiso tíñú dē nūū nchivī cándíja, chi xihna cā coto túnī nū dē. Chi sanaā de stíví dē, de cuāchi dē suni cundeē sīquī maá nú jíín dē. De coto má quīvi nú tiñu néhén. 


text:
<pb/>De sīquī jā sanúú sanúú-ni cúhū chījin nú, de mā cōhó cā nū maá-ni ndute, chi suni coho nú jacū vino. 


text:
<pb/>Cuāchi sava nchivī chi ja íyó nijīn jondē ncháha ca quīvi ji nūū cundaā cuāchi ji. Sochi cuāchi sava cā ji chi cúcuéé cā de natūu nahñí. 


text:
<pb/>De saá-ni ndācá tiñu váha, chi íyó nijīn. De vísō ncháha ca natūu tiñu váha ñúcuán, de mā cūú coo yuhū níí cání, chi natūu.<pb/>


text:
Ndācá nchivī jā cúu mozo, ná cóo yíñúhún vāha ji nūū patrón ji, tácua mā cáhān nēhén nchivī sīquī Yāā Dios jíín sīquī tūhun yā jā stéhēn ō. 


text:
<pb/>De mozo jā yíhí nūū patrón cándíja, mā cāní inī ji jā jacū-ni sāhá yíñúhún ji nūū dē sīquī jā hermano cándíja cúu dē. Chi sa satíñú vāha cā ji nūū dē, chi tēe cándíja tēe mānī ji jíín cúu ndá tēe ñúcuán jā sátíñú ji nūū. Tūhun yáhá stéhēn nū de sndíhvī inī nū ji. Sīquī jā chiñúhún vāha ó yā de cusiī inī ō jíín jā névāha ó-ni 


text:
<pb/>De tú ní tēe stéhēn tūhun jāá nduú ndāā jāá nduú quétáhán jíín tūhun vāha ndāā maá Jētohō ō Jesucristo, jíín tūhun jā ní stéhēn Yāā Dios jā cándíja ó, 


text:
<br/>túsaá de maá-ni tēe vīxī tēe jāá nduú jícūhun cuitī inī cúu dē. Chi tēe naā xīnī cúu dē, chi maá-ni jā cúnī dē tetáhán dē sīquī ndācá tūhun jā stéhēn ō. De ndācá ñúcuán sáhá jā cúcuásún inī, jíín jā tétáhán, jíín jā cáhān nāvāha, jíín jā jáni nēhén inī sīquī táhán, 


text:
<br/>jíín jā maá-ni jā stáhān tāhán. Súcuán sáhá ndá tēe jā ní ndunaā xīnī, jāá nduú jínī tūhun ndāā. De jáni inī ndá dē jā nīhīn dē cuāhā xūhún sīquī tūhun cándíja ó de jā ñúcuán stéhēn dē. De cujiyo nú nūū nchivī jā íyó súcuán. 


text:
<pb/>De jāndáā chi vāha ndasí quéndōo ó de tú chíñúhún vāha ó yā, de tú cúsiī inī ō jíín jā névāha ó-ni. 


text:
<pb/>Chi ni iin ndatíñú nduú ní ncácu ó jíín ñayīví yáhá, de suni mā cūú cuitī cōhōn jíín ni iin tá cuū ō. 


text:
<pb/>Chi nchivī jā cúnī cucuícá, ñamā quívi ji cuāchi jā jíto túnī tāchī ji. De quívi ji jíín cuāhā tiñu néhén tiñu stíví jā ndíyo inī ji. De ndācá ñúcuán sáhá jā tíví nchivī de tánū tāhvī ji. 


text:
<pb/>Chi jā ndíyo inī ō xūhún, ñúcuán sáhá jā quíjéhé ndācá tiñu néhén. De sava nchivī jā ndíyo inī xūhún, nī sndóo ji tūhun cándíja ji, de nī nīhīn ji cuāhā ndasí tūndóhó. Jā ná ndúcú ndéé ó sīquī tūhun cándíja ó 


text:
<pb/>Sochi ndóhó chi tēe sátíñú nūū Yāā Dios cúu nú, de cunu nú nūū ndācá cuāchi yáhá. De cuniquīn nū tiñu ndāā, de chiñúhún vāha nú Yāā Dios, de candíja vāha nú, de cundáhví inī nū táhán nú, de cuandeé inī nū, de coo vitá inī nū. 


text:
<pb/>De nducú ndéé nú sīquī tūhun jā cándíja ó yā. De cuiñi nīhin nú jíín tūhun jā ní nīhīn táhvī ō cutecū ō níí cání. Chi jā ñúcuán cúu jā ní ncana yā ndóhó, de cájí nī ncāhān nū jā vāha cándíja nú yā, nī jinī jínúū cuāhā nchivī. 


text:
<pb/>De cáhān nīhin nī jíín nú, jínī maá Yāā Dios, Yāā jā sáhá jā técū ndācá-ni, jíín Jesucristo, Yāā jā cájí nī ncāhān yā nī nacani yā tūhun vāha nūū Poncio Pilato. 


text:
<pb/>Squíncuu vāha nú tiñu jā ndácu yā nūū nū, de mā stíví nú jā sáhá nú, tácua mā cáhān nchivī cuāchi sīquī nū. De súcuán sāhá nú níí jondē nenda Jētohō ō Jesucristo. 


text:
<pb/>Chi nenda yā maá quīvī jā ní jani Yāā Dios. De Yāā Dios chi mátúhún-ni yā cúu Yāā ndetū ndasí, de tíin yā ndihi poder. De cúu yā Rey nūū ndācá rey, jíín Jētohō nūū ndācá jētohō. 


text:
<pb/>De mátúhún-ni yā cúu jā íyó níí cání. De ndéē yā iin lugar nūū jéndūtē ndasí, nūū má cūú quīvi ó. De ni iin nchivī ñayīví yáhá nduú ní jínī cuitī ji nūū yā, de ni mā cūú cunī ji nūū yā. De níí cání ná cóo yíñúhún ó nūū yā, chi tíin maá yā poder níí cání. Amén. 


text:
<pb/>De cāhān nū jíín nchivī jā cuícá ndatíñú ñayīví yáhá, jā má cúvixī ji. De mā cútóó ji xūhún ji, chi ñamā naā. Chi sa ná cándíja ji jā coo vāha ji sāhá Yāā Dios, Yāā técū, chi maá yā jéhe cuāhā yā ndācá-ni jā cúsiī inī ō jíín. 


text:
<pb/>De ndacu nú tiñu nūū ji jā ná sáhá vāha ji, chi jā sáhá ji ndācá tiñu váha, ñúcuán cúu jā sáhá cuícá ndija ji maá ji. De ná cúu ji nchivī vāha inī jā cuāha ji jā cuu táhán ji. 


text:
<pb/>De súcuán de scáyā ji cuāhā tiñu váha jā coo cuícá ji nūū yā níí tiempo jā quiji. De nīhīn táhvī ji jā cutecū ji níí cání. Tiñu sándīhí jā ndácu Pablo nūū Timoteo 


text:
<pb/>De ndóhó Timoteo, coto nú ndācá tiñu jā ní nchihi yā ndahá nú. De mā quívi nduū nū jíín ndācá tūhun cāhá-ni, cuenta ñayīví yáhá, jíín ndācá tūhun stáhví jā cáhān ndá ji jā tūhun ndíchí tūhun ndāā cúu. 


text:
<pb/>Chi sava nchivī jā níquīn ndācá tūhun yáhá, nī jica yátá ji nī sndóo ji tūhun cándíja ji yā. De ñúhún inī ni jā Yāā Dios ná sáhá cā yā jā váha ndóhó. Súcuán ná cóo. Amén.<pb/>


text:
Maá nī cúu Pablo, apóstol Jesucristo, chi súcuán nī jētahān inī Yāā Dios nī ntají yā nduhū jā nacani nī tūhun yā. De ndúū ni jíín hermano ō Timoteo tée nī carta yáhá cuēē nūū ndá nú hermano ñuū Corinto jā cándíja nú Yāā Dios, jíín nūū ndihi ndá nú jā yíhí ndahá Yāā Dios jā íyó nú níí cáhnú Acaya. 


text:
<pb/>De ñúhún inī ni jā Tatá ó Yāā Dios jíín Jētohō ō Jesucristo ná sáhá cā yā jā váha ndá nú de sāhá yā jā coo ndeé coo siī inī nū. Sīquī jā ní ndoho Pablo tūndóhó 


text:
<pb/>Ná cáhān ō jā cúñáhnú ndasí Yāā Dios, Yāā cúu Tatá maá Jētohō ō Jesucristo. Chi maá yā cúu Tatá ó jā cúndáhví inī yóhó, de níní sáhá yā jā ndúsiī inī ō. 


text:
<pb/>Chi sáhá yā jā ndúsiī inī ō sīquī ndācá tūndóhó jā ndóho ó, tácua suni cuu sāhá maá ó jā ndusiī inī táhán ó jā ndóho tūndóhó. Chi tá cúu nūū ní nsāhá yā jā ní ndusiī inī maá ó, suni súcuán sáhá ó jā ndúsiī inī ji. 


text:
<pb/>Chi jā ndóho ó cuāhā tūndóhó tá cúu nūū ní ndoho Cristo, suni súcuán níhīn ō cuāhā tūhun ndusiī inī, sáhá Cristo. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán, tú ndóho ndá nī tūndóhó, de súcuán de cúu sáhá nī jā ndusiī inī ndá nú de quendōo vāha cā ánō nū. De jā sáhá Yāā Dios jā ndúsiī inī ni, suu sáhá tucu jā ndusiī inī ndá nú, de quendōo vāha cā ánō nū. De súcuán de nīhīn nū fuerza jā cuandeé inī nū jíín ndācá tūndóhó tá cúu nūū ndóho ndá nī. 


text:
<pb/>De ñúhún ndasí inī ni jā cúu ndá nú, chi jínī ni jā tá cúu nūū ndóho ndá nú tūndóhó jíín nī, suni súcuán ndusiī inī nū jíín nī sāhá maá Yāā Dios. 


text:
<pb/>Hermano, cúnī ndá nī jā ná cúnī ndá nú nāsa nī ndoho ndá nī ichi Asia. Chi nī nīhīn ndá nī tūndóhó xéēn ndasí, jondē ja ñatin nduú cā quénda nī jíín, de nī jani inī ni jā cuū ni nícu. 


text:
<pb/>De sīquī jā ní jehndē inī ndá nī jā cuū ndá nī, de ñúcuán nī nsāhá jā ní jīcūhun inī ni jā má cándíja nī maá nī chi nduú tiñu nī, chi sa Yāā Dios jā nástécū ndīyi candíja nī. 


text:
<pb/>Chi maá yā nī scácu ndá nduhū nūū tūndóhó xéēn jā ja ñatin cuū ni nícu, de suni súcuán scácu yā nduhū mitan. De ñúhún inī ni jā suni scácu tucu yā nduhū ichi núū cā. 


text:
<pb/>De suni chindeé ndá nú ndá nduhū jā cācān táhvī nū jēhē ni. Chi tú cuāhā nchivī cācān táhvī jēhē ni, de suni cuāhā ji cuu nacuetáhví jēhē ni jā ní nsāhá yā jā váha nduhū. Jā ní ncucuéé Pablo jā quíhīn dē Corinto 


text:
<pb/>Iyó iin jā sáhá jā cúsiī inī ndá nī: Chi nijīn cúu inī ánō ni jā vāha ndoo de ndāā nī jica ndá nī nūū nchivī ñayīví, de víhí cā nūū ndá máá nú. Chi sīquī jā váha inī Yāā Dios, de nī nchindeé yā ndá nduhū, de nsūú sīquī jā ndíchí ndá máá nī cúu jā ní jica nī súcuán. 


text:
<pb/>De tūhun jā tée ndá nī nūū ndācá carta ni, chi maá-ni jā cuu cahvi ndá nú de jīcūhun inī nū cúu. De ñúhún inī ni jā jīcūhun vāha cā inī nū, 


text:
<br/>tá cúu nūū ja jícūhun inī nū jacū. De súcuán de cuu cusiī inī ndá nú sīquī ndá nī quīvī jā ndiji Jētohō ō Jesús, tá cúu nūū cúsiī inī ni sīquī ndá máá nú. 


text:
<pb/>De sīquī jā súcuán nī ncucáhnú inī ni, de jā ñúcuán nī jani inī ni jā tá quīhīn ni Macedonia de xihna cā nūū ndá máá nú cuēē ni, tácua cusiī inī nū jā cuéndēhé nī ndá nú ūū vuelta nícu. 


text:
<pb/>Chi nī jani inī ni jā cuéndēhé nī ndá nú, sá de yāha nī quīhīn ni Macedonia, de jā ndicó nī Macedonia de nenda tucu nī nūū nū. Ñúcuán de cuu chindeé ndá nú nduhū jā quíhīn ni ichi Judea nícu. 


text:
<pb/>De jā súcuán nī jani inī ni, ¿de á tēe jāá nduú nácani vāha inī cúu nī jāá nduú ní jéē ni nūū ndá nú? ¿A jáni inī nū jā cúu nī tá cúu nchivī ñayīví jā ñamā cáhān jā cuu, ñúcuán de nduú? 


text:
<pb/>Nduú chi maá Yāā Dios jínī yā jāá nduú cáhān ni jíín nú jā cuu, de yachī nácahān ni jā má cūú. 


text:
<pb/>Chi nduhū jíín Silvano jíín Timoteo nī nacani nī tūhun Jesucristo Sēhe Yāā Dios nūū ndá nú. De maá yā nduú cáhān yā jā cuu de nacahān tucu yā jā má cūú. Chi sa squíncuu yā jā cáhān yā. 


text:
<pb/>Chi ndihi jā ní nquee yuhú Yāā Dios, squíncuu maá Cristo. De jā suu cúu jā cáhān ō jā viī cúñáhnú Yāā Dios, de cáhān ō Amén, chi ndihi squíncuu Cristo Jesús. 


text:
<pb/>De Yāā Dios cúu jā sáhá jā íñí nīhin ndācá ó jíín Cristo, de nī nsāhá ndoo yā yóhó jā sāhá ó tiñu jā cúnī yā. 


text:
<pb/>De suni nī jēhe yā Espíritu yā jā cundeē inī ánō ō, de cúu yā modo iin sello jā stéhēn jā cúu ó sēhe Yāā Dios. De sáhá Espíritu jā íyó seguro inī ō jā cuāha Yāā Dios tāhvī ō. 


text:
<pb/>De jāá ncháha ca cuēē ni nūū ndá nú nchivī Corinto, tá cúu nūū ní jani inī ni, suu cúu sīquī jāá nduú ní ncúu inī ni jā cuxeēn ni nūū ndá nú jāá nduú sáhá vāha nú. De maá Yāā Dios cúu jā jínī jā cáhān ndāā ni. De tú nduú cáhān ndāā ni, de íyó vāha jā cuū ni. 


text:
<pb/>De nsūú jā cúnī ndá nī jā ndacu nīhin nī nūū nū sīquī tūhun jā cándíja nú yā, chi ja íñí nīhin nú jíín tūhun yā. Chi sa cúnī ni chindeé nī ndá ndóhó jā ná cúsiī cā inī nū.<pb/>


text:
Túsaá de nī jani inī ni jā má cuéē ni incā vuelta nūū ndá nú jíín tūhun jā cuxeēn ni de cucuécá inī nū sāhá nī. 


text:
<pb/>Chi tú cucuécá inī nū sāhá nī, ¿de ní nchivī sāhá jā cusiī inī maá nī? Nduú cā nā incā nchivī, chi maá-ni ndá máá nú, de nāsa cúu de tú sāhá nī jā cucuécá inī nū. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán cúu jā ní ntee nī carta ñúcuán nūū nū, tácua tá cuēē ni de ja nī nacani inī nū sīquī cuāchi nú sāhá, de mā cucuécá inī ni sāhá cuāchi nú quīvī jā cuéē ni nūū nū. Chi sa sāhá ndá nú jā cusiī inī ni. De jínī vāha ni jā tú cusiī inī ni, de suni ndihi ndá nú cusiī inī nū. 


text:
<pb/>De jā ní ntee nī carta ñúcuán nūū nū, de ndasí nī nacani inī ni sīquī nū, de nī ntahúhvī inī ni, de jondē jácu nī nī ntee nī. De nduú ní ntée nī jā sāhá nī jā cucuécá inī ndá nú, chi sa jā cunī nū nāsa mānī ndasí nī jíín nú. Jā née cáhnú inī Pablo nūū tēe jā ní nsāhá cuāchi 


text:
<pb/>De jā ní ncucuécá inī ni nī nsāhá tēe jā ní nsāhá cuāchi ñúcuán, de nsūú maá nī-ni, chi saá-ni ndá máá nú nī ncucuécá inī nū jacū nī nsāhá dē. De cáhān ni jā jacū-ni, chi nduú cúnī ni jā cuxeēn ndasí nī. 


text:
<pb/>De mitan chi cúnī jā cune cáhnú inī ndá nú nūū dē, de sāhá nú jā ndusiī inī dē, chi sanaā de caa cā cucuécá inī dē, de mā ndúsiī cā inī dē. 


text:
<pb/>Chi jā síquī tiñu yáhá cúu jā ní ntee nī carta ñúcuán nūū nū, tácua coto túnī ni ndá nú tú cuetáhví vāha nú tiñu ndácu nī nūū nū. 


text:
<pb/>Túsaá de jā née cáhnú inī ndá nú nūū nchivī, de saá-ni nduhū. Chi jā née cáhnú inī ni nūū nchivī tú nī nsāhá ji cuāchi, de sáhá nī súcuán sīquī jā mānī ni jíín nú, jínī jínúū Cristo. 


text:
<pb/>Chi cánuú jā cune cáhnú inī ō, chi nduú cúnī ō jā nīhīn Satanás cuāchi sīquī ō, chi ja jínī vāha ó nāsa ndúcú stáhví yóhó jā sāhá ó cuāchi. Jāá nduú ní íyo nañíí inī Pablo inī ñuū Troas 


text:
<pb/>Tá nī jēhēn ni ñuū Troas jā nacani nī tūhun Jētohō ō Cristo, de vāha nī nsāhá yā jā ní īyo modo jā nacani nī tūhun yā. 


text:
<pb/>De vísō súcuán de nduú ní íyo nañíí inī ánō ni, chi nduú ní nánihīn tāhán nī jíín hermano ō Tito. Ñúcuán de nī nacuetáhví nī nūū nchivī ñúcuán, de cuānanducú nī dē ichi Macedonia. Jā sáhá Cristo jā cúndeé ó 


text:
<pb/>De ná cútahvī ō nūū Yāā Dios, chi níní ndéca vāha yā yóhó jā cuáhān ō jíín Cristo Jesús, de íyó inuú ó jíín yā jā cúñáhnú ndasí yā jā snáā yā poder ndihi enemigo. De jétíñú yā yóhó jā scútē nuu ó tūhun yā ndācá-ni lugar, tá cúu nūū jítē nuu iin xicō āsīn. 


text:
<pb/>De cúu ó tá cúu iin sūja jā jéhēn āsīn nūū Yāā Dios sáhá Cristo. De modo jā quénda xicō ñúcuán nūū nchivī jā cācu ánō jíín nūū nchivī jā tānū tāhvī. 


text:
<pb/>Nūū nchivī jā tānū tāhvī, chi cúu ó tá cúu iin xicō jā cuū ji sáhá, de nūū nchivī jā cācu ánō chi cúu ó tá cúu iin xicō vāha jā cutecū ji sáhá. De ni iin ó mā quēndá ó sāhá ó tiñu yáhá de tú mā chíndeé yā yóhó. 


text:
<pb/>De ndá nduhū chi nduú sáhá nī tá cúu nūū sáhá cuāhā tēe jā ndúcú dē nīhīn dē xūhún sīquī tūhun Yāā Dios. Chi sa nácani ndaā ndá nī tūhun yā, chi maá Yāā Dios nī ntají nduhū, de maá yā jínī jā nácani ndaā ndá nī sīquī jā cándíja nī Cristo.<pb/>


text:
De jā cáhān ndá nī súcuán, ¿de á jáni inī ndá nú jā ndúcú tucu ndá nī cāhān ni jā vāha cā tēe cúu nī, á naá cúu? ¿De á jíni ñúhún jā stéhēn ni carta recomendación nūū ndá nú, á jā cācān ni jā taji nú nūū ndá nī, tá cúu nūū sáhá sava ji? 


text:
<pb/>Nduú chi ndá máá nú cúu modo iin carta recomendación ni. De suu cúu jā ñúhún inī ni jā ní ncandíja vāha ndá nú nī nsāhá nī, de cúu modo jā yósō tūhun carta ñúcuán inī ánō ni. De ndihi nchivī chi modo jā cáhvi ji cúu jā jínī ji nāsa nī nasāma nú. 


text:
<pb/>Chi ndá máá nú cúu tá cúu iin carta jā ní ntee Cristo de scáca ndá nī. De nsūú jíín tinta ní ntée yā, chi sa jíín Espíritu Yāā Dios, Yāā técū. De nsūú nūū tabla yūū tá cúu nūū ní ntee yā ley yā, chi sa nūū ánō nchivī nī ntee yā. 


text:
<pb/>De nsūú jā jáni inī ndá nī jā cuu quenda maá nī jā sāhá nī tiñu ñúcuán. Chi sa maá Yāā Dios sáhá jā cuu squíncuu nī. 


text:
<pb/>De maá yā nī nsāhá jā cuu satíñú vāha nī sīquī contrato jeé yā. De contrato yáhá chi nduú cáhān jā squíncuu ó ley jā ní ntee jíín letra, chi sa jā caca ó jíín vida jeé, suu jā ní jēhe Espíritu Santo. Chi contrato ley jā yósō jíín letra, tánū tāhvī nchivī sáhá. Sochi jā sáhá maá Espíritu cúu jā cutecū ō níí cání. 


text:
<pb/>De tá nī jēhe yā ley nūū Moisés janahán, de nī nchosō letra nūū tabla yūū. De nī jēndūtē ndasí nūū íyó Moisés nī nsāhá yā, de jondē nī jēndūtē ndasí nūū dē. De nduú ní ncúu cūndēhé vāha ndá nchivī Israel nūū dē nī nsāhá. De vísō súcuán de cuéé-ni cuéé-ni nī ndāhvā jā jéndūtē nūū dē. De tú súcuán nī ncuñáhnú ndasí ley jā sáhá jā cuū nchivī de tānū tāhvī ji, 


text:
<pb/>Chi tú nī ncuñáhnú ndasí ley ñúcuán jā tánū tāhvī nchivī sáhá, de sa víhí cā cúñáhnú tūhun jā sndáhvā Yāā Dios cuāchi ó. 


text:
<pb/>Chi ley ñúcuán jā ní ncuñáhnú jondē saá, nduú cā cúñáhnú cuitī, sīquī jā cúñáhnú ndasí cā tūhun Espíritu jā íyó mitan. 


text:
<pb/>Chi tú súcuán nī ncuñáhnú ley jā ní īyo jacū-ni tiempo, de sa tūhun jā coo níí cání chi cúñáhnú ndasí cā. 


text:
<pb/>Chi nduú sáhá ndá nī tá cúu nūū ní nsāhá Moisés jā ní jasī dē iin sahma nūū dē, tácua mā cūní ndá nchivī Israel nāsa cuāndahvā jā jéndūtē nūū dē. 


text:
<pb/>De nchivī ñúcuán nduú ní jícūhun inī ji. De jondē mitan de tá cáhvi ji tutū contrato ley janahán, suni nduú jícūhun inī ji, chi modo jā ndásī sahma ñúcuán nūū jāá ntúnī ji, de nduú cújiyo cuitī. Chi jondē tá candíja ji Cristo, sá de cujiyo. 


text:
<pb/>De suni súcuán jondē mitan tá cáhvi ji tutū ley Moisés, de modo jā ndásī iin sahma nūū jāá ntúnī ji. 


text:
<pb/>Sochi jā nácani inī iin nchivī de quīvi ji nūū maá Jētohō ō Cristo, sá de cujiyo-ni jā ndásī ñúcuán. 


text:
<pb/>Chi Jētohō ō cúu maá Espíritu. De nūū íyó Espíritu maá Jētohō ō, ñúcuán cúu nūū íyó libre nchivī jāá nduú cā yíhí ji chījin ley janahán. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán de ndá máá ó chi nduú cā jásī nūū jāá ntúnī ō. Chi cúu ó tá cúu espejo jā jéndūtē, cúu jā stéhēn ō nāsa viī ndasí cúñáhnú maá Jētohō ō, chi jíca ndaā ō. De maá ó ndācá quīvī cuānasāma ó cuānduu viī cā ánō ō tá cúu nūū cáá maá yā. Chi maá Jētohō ō jā cúu yā Espíritu, súcuán sáhá yā jíín ó.<pb/>


text:
Túsaá de nduú núu inī ndá nī jā nácani nī tūhun yā. Chi sīquī jā ní ncundáhví inī yā ndá nduhū de nī jēhe yā tiñu yáhá nūū ni. 


text:
<pb/>Chi nduú ndúcú ndá nī ndá modo yuhū jā cúcanoō ō sáhá, de ni nduú jíca nuu nī jíín tūhun ndíchí jā stáhví, de ni nduú násāma nī tūhun Yāā Dios. Chi sa cáhān ndá nī maá-ni tūhun ndāā. De súcuán de cuu cunī ndācá nchivī inī ánō ji jā cáhān ndāā ndá nī, jínī jínúū Yāā Dios. 


text:
<pb/>De tú íyó nchivī jāá nduú jícūhun inī tūhun jā scácu yā yóhó jā nácani ndá nī, de súcuán cúu nūū maá-ni nchivī jā tānū tāhvī. 


text:
<pb/>De jāá nduú cándíja ji, chi maá jānēhén jā ndácu tiñu inī ñayīví yáhá, nī jasī nūū jāá ntúnī ji, tácua mā jéndūtē tūhun Cristo inī ánō ji, de mā cūní ji jā viī ndasí cúñáhnú Cristo, Yāā jā inuú cáá jíín Yāā Dios. 


text:
<pb/>De jā nácani ndá nī tūhun, de nsūú tūhun maá nī, chi sa tūhun Jētohō ō Jesucristo nácani nī. De ndá máá nī chi mozo-ni cúu nī nūū ndá nú jā síquī jā mānī ni jíín Jesús. 


text:
<pb/>Chi tá nī nsāhá Yāā Dios ñayīví de nī ncāhān yā jā ná túu luz nūū neē. De suni súcuán nī nsāhá yā jā ní ntūu luz inī ánō ndācá ó, cúu jā jícūhun inī ō sīquī Jesucristo, nāsa jéndūtē nūū yā jā viī ndasí cúñáhnú yā tá cúu nūū íyó maá Yāā Dios. Jā jíca ó jíín tūhun jā cándíja ó yā 


text:
<pb/>De ndācá tūhun yáhá jā viī ndasí cúñáhnú, chi modo jā ñúhún inī iin quīsi ñuhun. Chi cúu ó tá cúu quīsi ñuhun, chi nduú nā fuerza ō. De jā ñúcuán jínī vāha ndá nī jā maá Yāā Dios cúu jā jéhe poder sīquī tūhun yáhá jā viī ndasí cúñáhnú, de nsūú fuerza maá nī cúu. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán, vísō ndācá lado jínī ndá nī tūndóhó, sochi nduú sáhá jā má ndúsiī cā inī ni. De vísō cúcuécá inī ndá nī sīquī tūndóhó, sochi ñúhún inī ni jā quee vāha tiñu nī. 


text:
<pb/>De vísō jínī ūhvī nchivī ndá nduhū, de maá yā chi nduú sndóo yā ndá nī. De vísō ndúcú ji snáā ji ndá nduhū jíín tiñu sáhá nī, de mā cūú. 


text:
<pb/>De ní-ni cúu nūū cuáhān ni, de tá cúu nūū ní ndoho Jesús jā ní jīhī yā, suni súcuán ndóho ndá nī jā ja ñatin cuū ni, tácua suni cuu stéhēn ni fuerza Jesús jā técū yā inī yiqui cúñu nī. 


text:
<pb/>Chi juni técū ndá nī, de ndācá quīvī ja ñatin cahnī nchivī nduhū jā síquī Jesús. De súcuán de jínī nchivī jā técū Jesús inī yiqui cúñu nī jā cuū. 


text:
<pb/>Túsaá de ndá nduhū, níní cúu jā ja ñatin cuū ni sīquī tūhun yā, de ñúcuán sáhá jā cutecū ndá máá nú níí cání. 


text:
<pb/>De yósō nūū tutū īī: Nī ncandíja nī, de jā ñúcuán nī ncāhān ni, cáchī. De saá-ni ndá nduhū, suni cándíja nī de suu cúu jā nácani nī tūhun yā. 


text:
<pb/>Chi jínī ndá nī jā maá Yāā jā ní nastécū Jētohō ō Jesús, suni súcuán nastécū yā ndá nduhū, de sāhá yā jā iin cáhnú-ni cuiñi ndihi ó nūū yā. 


text:
<pb/>Chi ndācá tūndóhó yáhá ndóho ndá nī tácua quendōo vāha ndá nú. De súcuán de cāyā cuāhā cā nchivī jā sāhá yā jā váha ji. Ñúcuán de suni cuāhā ndasí ji nacuetáhví ji nūū Yāā Dios, de cuñáhnú cā yā sāhá. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán cúu jāá nduú núu inī ndá nī, de vísō cuāndihi fuerza yiqui cúñu nī, de ánō ni chi sa cuānduu fuerza cā ndācá quīvī. 


text:
<pb/>Chi tūndóhó jā ndóho ó ñayīví yáhá, nduú-ni xēēn cúu, de ñamā yāha. De sáhá jā nīhīn ō iin tāhvī jā cuñáhnú ó níí cání jā cáa ndasí cā nsūú cā tūndóhó ñúcuán. 


text:
<pb/>De nduú sáhá ó cuenta nūū ndācá tūndóhó jā jínī ō nūū mitan, chi sa sáhá ó cuenta nūū ndācá jā váha jāá nduú jínī ō nūū mitan. Chi ndācá jā jínī ō nūū mitan, chi ñamā ndihi, sochi ndācá jāá nduú jínī ō nūū, chi coo níí cání.<pb/>


text:
Chi yiqui cúñu ó jā ndéē ō ñayīví yáhá, cúu tá cúu iin vehe jā naā. De jínī ō jā tá naā, de cuāha Yāā Dios iin yiqui cúñu jeé, de suu cúu tá cúu iin vehe jā coo níí cání jondē andiví. De nsūú iin vehe jā sáhá nchivī cúu, chi jā sáhá Yāā Dios cúu. 


text:
<pb/>De juni ndéē ō vehe yáhá jā cúu yiqui cúñu ó, chi jéca inī ō sáhá, chi ndasí cúnī ō jā nūcūhun ó yiqui cúñu jeé ó jondē andiví. 


text:
<pb/>Chi juni íyó cā ō inī vehe yiqui cúñu ó yáhá, de jéca inī ō de cúcuécá inī ō. De nsūú jā cúnī ō jā sndóo ó yiqui cúñu ó de coo maá-ni ánō ō. Chi sa cúnī ō jā nūcūhun ó jā jeé, tácua ndāhvā yiqui cúñu ó jā naā, de coo maá jā cutecū níí cání. 


text:
<pb/>De Yāā Dios cúu jā ní nsāhá jā súcuán coo ó. De nī jēhe yā Espíritu Santo jā ndéē inī ánō ō, de sáhá maá Espíritu jā íyó seguro inī ō jā cuāha Yāā Dios tāhvī ō. 


text:
<pb/>Túsaá de níní cúu jā cúndeé cúcáhnú inī ndá nī. Chi jínī ni jā juni ndéē ni chījin yiqui cúñu nī yáhá, de jícá íyó nī jíín maá Jētohō ō. 


text:
<pb/>De cúndeé cúcáhnú inī ndá nī, chi sáhá nī cuenta jā vāha cā tú ná quée nī chījin yiqui cúñu nī yáhá de quīhīn ni cundeē ni jíín maá Jētohō ō. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán cúu jā ndúcú ndéé nī sáhá nī jā cusiī inī yā jíín nī, vísō tú íyó cā ni chījin yiqui cúñu nī á vísō tú cundeē ni jíín yā. 


text:
<pb/>Chi cánuú jā ndihi ó cuiñi yuhú mesa Cristo jā sāhá ndāā yā tiñu ó. De tá iin iin ó nīhīn ō sīquī nāsa nī nsāhá ó, á jā váha á jā nēhén, tá nī īyo ó chījin yiqui cúñu ó. Sīquī jā ndīvi ó nūū tūhun jā mānī Yāā Dios jíín ó 


text:
<pb/>Túsaá de ndíhvī inī ni jā má stíví nī nūū maá Jētohō ō, de jā ñúcuán ndúcú ndéé nī scándíja nī nchivī. Sochi jínī Yāā Dios jā íyó ndāā ndá nī, de ñúhún inī ni jā suni súcuán jínī ndá nú. 


text:
<pb/>De nsūú jā ndúcú tucu nī cāhān ni jā vāha cā tēe cúu ndá nī. Sochi cáchī tūhun nī jā cuu cusiī inī ndá nú jā síquī ni. De súcuán de cuu scócóo nú nūū nchivī jā cútéyíí ji sīquī nāsa cáá nchivī, de nduú sáhá ji cuenta nāsa cáá ánō nchivī. 


text:
<pb/>De va sanaā de jáni inī ndá nú jā tēe loco cúu ndá nī jā cáhān ni súcuán. De sīquī jā ndíhvī inī ni jēhē Yāā Dios cúu. De nduú chi íyó vāha xīnī ni, de jā ñúcuán jétíñú yā ndá nī jā quendōo vāha ndá nú. 


text:
<pb/>Chi sīquī jā cúndáhví inī Cristo ndá nduhū, jā ñúcuán cúu jā cánuú nacani nī tūhun yā. Chi jínī vāha ndá nī jā ní jīhī mátúhún-ni yā jā síquī ndihi ó, de jā ñúcuán cúu modo jā ní jīhī ndihi ó jíín yā. 


text:
<pb/>Chi nī jīhī yā jā síquī ndihi ó tácua ndācá ó jā técū, mā cútecū cā ō jā sāhá ó jā cúnī maá ó, chi sa jā cúnī maá yā jā ní jīhī yā de nī natecū yā jā síquī ō. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán nduú cā sáhá ndá nī cuenta nāsa-ni cáá nchivī, tá cúu nūū sáhá nchivī ñayīví. De vísō súcuán nī nsāhá nī cuenta Cristo jondē saá, jā iin tēe-ni cúu yā, de mitan chi nduú cā jáni inī ni súcuán. 


text:
<pb/>Chi tú iin nchivī yíhí ji ndahá Cristo, de ja nī ndujeé ji. De ndācá modo nēhén ji, ja nī nchāha cuāhān, de mitan de ja nī ndujeé ndihi. 


text:
<pb/>De Yāā Dios cúu jā sáhá ndihi yáhá, chi jíín Cristo nī nsāhá yā jā ní ndīvi ndācá ó nūū tūhun jā mānī yā jíín ó. De nī ntetíñú yā ndá nī jā nácani nī tūhun jā ndīvi nchivī nūū tūhun jā mānī yā jíín ji. 


text:
<pb/>Chi jíín Cristo de nī nsāhá Yāā Dios jā nchivī ñayīví ndīvi ji nūū tūhun jā mānī yā jíín ji. De nduú nácunehen yā cuāchi jā ní nsāhá nchivī. De nī ntetíñú yā ndá nī jā nácani nī tūhun yáhá nāsa ndīvi ji nūū tūhun jā mānī yā jíín ji. 


text:
<pb/>Túsaá de cúu ndá nī tēe jā jíca tiñu maá Cristo. De jā cáhān ni, chi modo jā maá Yāā Dios cáhān ndāhví yā jíín ndá nú. Túsaá de cáhān ndāhví nī jíín ndá nú jā cáhān Cristo, jā ná ndívi ndá nú nūū tūhun jā mānī Yāā Dios jíín nú. 


text:
<pb/>De Cristo, vísō nduú ni iin cuāchi yā, de nī nsāhá Yāā Dios jā ní nūcundeē cuāchi ó sīquī yā. De súcuán de yóhó jā yíhí ndahá Cristo, nī nūcundeē sīquī ō jā íyó ndāā ō tá cúu nūū íyó ndāā Yāā Dios.<pb/>


text:
Túsaá de sīquī jā cúu ndá nī tēe jā sátíñú jíín yā, de cáhān ndāhví nī jíín ndá nú jā má sndóo uun nú tūhun jā ní nsāhá Yāā Dios jā váha ndá nú. 


text:
<pb/>Chi cáchī yā nūū tutū īī:<pb/>Maá tiempo jā cúnī maá nī de cunini nī tūhun jā cáhān ndāhví nú jíín nī.<pb/>De maá tiempo jā scácu nī nchivī, de scácu nī ndóhó. Cáchī yā. De mitan-ni cúu maá tiempo jā cúnī yā, de mitan-ni cúu tiempo jā ní nquiji Yāā jā scácu yóhó. 


text:
<pb/>De ndúcú ndá nī jā má sāhá nī ni iin tiñu jā casī jā candíja nchivī, tácua mā cáhān ji sīquī tiñu ndíso nī. 


text:
<pb/>Chi sa ndúcú nī jā ndihi jā sáhá nī stéhēn jā cúu nī tēe jā sátíñú nūū Yāā Dios. Jā ñúcuán jéndeé inī ndá nī jā ndóho nī tūndóhó, jíín jā cúmanī nūū ni, jíín jā víjín sáhá jíín nī. 


text:
<pb/>Chi nī īyo quéhén vuelta jā ní ncani nchivī ndá nī, de nī nenda ji sīquī ndá nī, de nī nchihi ji ndá nī vecāa, de nī nsatíñú nīhin nī, de nī jahnī ni maá nī māhná, de nī īyo nditē inī ni. 


text:
<pb/>De suni ndúcú ndá nī jā cuetúhún ji nduhū sīquī jā ndāā jíca nī, de jícūhun vāha inī ni tūhun ndāā, de íyó paciencia inī ni, de vāha inī ni, de ndéē Espíritu Santo inī ndá nī, de cúndáhví ndija inī ni táhán nī. 


text:
<pb/>De nácani ndaā ndá nī tūhun, de poder Yāā Dios íyó jíín nī. De jíín tūhun ndāā sndáhvā ni ndācá tiñu néhén, chi modo jā cánāá nī sīquī. De modo jā nénda ñúcuán sīquī ndá nī, de nénda ndá nī sīquī. 


text:
<pb/>Iyó vuelta jā íyó yíñúhún nchivī jíín nī, de íyó vuelta jāá nduú. Iyó vuelta jā jétúhún ji ndá nī, de íyó vuelta jā cáhān ji sīquī ni. De íyó vuelta jā cáhān ji jā tēe stáhví cúu ndá nī, de íyó vuelta jā cáhān ji jā tēe ndāā cúu nī. 


text:
<pb/>De íyó vuelta jā sáhá ji jāá nduú jínī ji ndá nī, de íyó vuelta jā sáhá ji jā jínī vāha ji ndá nī. De íyó vuelta jā cúnī nchivī jā cahnī ji ndá nī, sochi técū cā ni. De vísō sndóho ji ndá nī, sochi nduú jíhī ndá nī. 


text:
<pb/>De vísō íyó jā cúcuécá inī ni, sochi níní cúsiī inī ni. De vísō tēe ndáhví cúu ndá nī, sochi sáhá cuícá nī cuāhā nchivī jíín tūhun yā. De vísō nduú nā cuá névāha nī, sochi jíín maá yā de ndihi-ni névāha nī. 


text:
<pb/>Hermano ñuū Corinto, súcuán cúu jā cáhān cājí nī jíín ndá nú, chi sīquī jā mānī ni jíín nú, jā ñúcuán cúu jā cáchī ndihi nī nāsa ndóho nī. 


text:
<pb/>Ndá máá nī cáchī cājí nī sīquī jā mānī ndasí nī jíín ndá nú, de ndá máá nú sanaā de nduú mānī nū jíín nī súcuán. 


text:
<pb/>De modo jā cáhān tatá jíín sēhe, suni súcuán cáhān ndāhví nī jíín ndá nú jā coo manī nū jíín nī, tá cúu nūū íyó mānī ni jíín nú. Sīquī jā cúu ó templo Yāā Dios 


text:
<pb/>Mā quívi nduū ndá nú jíín tiñu néhén jā sáhá nchivī jāá nduú cándíja, chi mā cūú coo inuú nú jíín ji. ¿Chi nāsa cúu quetáhán tiñu jā sáhá nchivī ndāā jíín jā sáhá nchivī nēhén? ¿De nāsa cuu cundeē inuú nchivī jíca jíín luz yā jíín nchivī jíca nūū neē? 


text:
<pb/>¿Nāsa cuu coo inuú Cristo jíín Satanás? ¿De nāsa cuu cuiñi cáhnú nchivī cándíja jíín nchivī jāá nduú cándíja? 


text:
<pb/>¿De nāsa cuu cani táhán templo Yāā Dios jíín ídolo? Chi ndá máá nú cúu templo Yāā Dios, Yāā técū, chi ndéē yā inī ánō nū, tá cúu nūū ní ncāhān yā:<pb/>Cundeē ni inī ndá ji de caca nuu nī māhñú ji,<br/>de cuu nī Yāā Dios maá ji,<br/>de cuu ji nchivī maá nī. Ncachī yā. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán nī ncāhān cā yā:<pb/>Mā quívi nduū ndá nú jíín tiñu néhén jā sáhá ndá ji,<br/>chi sāhá síín nú maá nú, cáchī Jētohō ō.<pb/>De mā tīín nú ndācá jāá nduú ndāā.<pb/>Ñúcuán de naquehen nī ndá nú,<pb/> 


text:
de cuu nī Tatá ndá nú,<br/>de cuu nú sēhe yií nī jíín sēhe síhí nī,<br/>cáchī Jētohō ō, Yāā jā tíin ndihi poder. Cáchī tutū.<pb/>


text:
Ñanī mánī, túsaá de névāha ó ndācá tūhun yáhá jā ní nquee yuhú yā jā sāhá yā. Jā ñúcuán ná sáhá ndoo ó maá ó ndācá jā sátéhén yiqui cúñu ó jíín ánō ō. De ná cúndihvī inī ō jā má stíví ó nūū Yāā Dios, de ná cóo ndoo coo iī ō nūū yā jíín ndihi tiñu jā cúnī yā. Jā ní nacani inī nchivī Corinto sīquī cuáchi ji 


text:
<pb/>Coo manī ndá nú jíín ndá nī viī. Chi nduú ní nsáhá nī falta nūū ni iin nú, de nduú ní stíví nī ánō ni iin nú, de ni iin nú nduú ní stáhví nī. 


text:
<pb/>De nsūú jā ndúcú nī cāhān ni nūū nū cúu jā cáhān ni súcuán, chi ja nī ncāhān ni jā mānī ndasí nī jíín nú. De níní ñúhún inī ni ndá nú, vísō cuū ō á cutecū ō. 


text:
<pb/>De cúcáhnú ndasí inī ni ndá nú, de cúsiī ndasí inī ni jā jíca ndaā nū. De vísō jínī ndá nī ndācá tūndóhó yáhá, de íyó ndeé inī ni de cúsiī ndasí inī ni jā síquī ndá nú. 


text:
<pb/>Tá nī jēē ndá nī Macedonia, de nduú ní íyo nañíí inī ni, chi sa víjín nī īyo tūndóhó jíín nī ndācá lado. Chi nī īyo jā ní stáhān tāhán jíín nī, de nī nchūhú nī jā sanaā de caca yátá nchivī cándíja. 


text:
<pb/>De Yāā Dios jā sáhá jā ndúndeé inī nchivī jā cúcuécá inī, nī nsāhá yā jā ní ndundeé inī ndá nī, chi nī nquiji Tito nī nsāhá yā. 


text:
<pb/>De nī ndusiī inī ndá nī, de nsūú maá-ni sīquī jā ní nquiji dē, chi suni jā ní ndundeé inī dē nī nsāhá ndá nú. Chi nī ncachī tūhun dē jā ñúhún inī ndá nú jā cunī tucu nú nūū ni, jíín jā cúcuécá inī nū sīquī cuáchi nú, jíín jā nácani inī nū jēhē ni. De jā ñúcuán víhí cā nī ncusiī inī ni. 


text:
<pb/>De carta jā ní ntají nī nūū ndá nú, vísō nī nsāhá jā ní ncucuécá inī ndá nú, sochi nduú cā nácani cuécá inī maá nī jā ní nsāhá súcuán. Chi vísō nī ncucuécá inī ni saá, de mitan de nduú cā, chi jínī ni jā jacū-ni quīvī nī ncucuécá inī ndá nú nī nsāhá. 


text:
<pb/>De mitan de cúsiī inī ni, de nsūú sīquī jā ní ncucuécá inī ndá nú, chi sa sīquī jā ní jetíñú jā ní ncucuécá inī nū, chi nī nsāhá jā ní nacani inī nū sīquī cuáchi nú. Chi nī ncucuécá inī nū tá cúu nūū cúnī maá Yāā Dios, de nsūú jā ní nsāhá ūhvī ni ndá nú. 


text:
<pb/>Chi tú cúcuécá inī ō tá cúu nūū cúnī Yāā Dios, de suu sáhá jā nácani inī ō sīquī cuáchi ó de scácu yā yóhó, de sá de nduú cā nácani cuécá inī ō. Sochi tú cúcuécá inī nchivī jāá nduú cándíja, de nduú jétíñú jā nacani inī ji, chi sa tānū tāhvī ji. 


text:
<pb/>Sochi nī ncucuécá inī ndá nú tá cúu nūū cúnī Yāā Dios, de mitan de jínī ndá nú nāsa vāha nī jetíñú. Chi nī nacani ndasí inī nū nī nsāhá, de nī nducú ndá nú jā quendōo ndāā nū, de nī ncuxeēn nū nūū tēe jā ní nsāhá cuāchi, chi nī nchūhú nú jā ní stíví nú nūū yā. Ñúcuán de ndasí nī ncuu inī ndá nú jā cunī tucu nú nūū ni, de nī ndihvī ndasí inī nū nī ncuxeēn nū nūū tēe jā ní nsāhá cuāchi ñúcuán. De súcuán nī stéhēn ndá nú jāá nduú cuāchi nú, chi nduú ní jétúhún ndá nú cuāchi jā ní nsāhá tēe ñúcuán. 


text:
<pb/>De jā ní ntee nī carta ñúcuán, de nsūú maá-ni sīquī tēe jā ní nsāhá cuāchi, de ni nsūú maá-ni jēhē tēe jā ní ndoho nī nsāhá dē. Chi sa nī ntee nī tácua sāhá ndá nú cuenta nāsa nī nacani ndasí inī nū jā mānī nū jíín nī, jínī jínúū Yāā Dios. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán nī ndusiī inī ndá nī jā síquī ndá nú. De víhí cā nī ncusiī inī ni jā ní jinī ni jā cúsiī inī Tito, chi nī nduu nañíí inī dē nī nsāhá ndá nú. 


text:
<pb/>Chi ja nī ncāhān ni jíín dē jā cúsiī inī ni jā vāha nchivī cúu ndá nú, de mitan de nduú ní nquéndōo nī tūhun canoō jā síquī nū. Chi tá cúu nūū ní jinī ndá nú jā íyó ndāā ndācá tūhun jā ní ncāhān ni jíín nú, suni súcuán nī nquee ndaā jā ní ncāhān ni jíín Tito jā cúsiī inī ni sīquī nū jā vāha squíncuu nú. 


text:
<pb/>De víhí cā mānī dē jíín ndá nú mitan jā ñúhún inī dē jā vāha nī jetáhví nú jā cáhān dē, de nī īyo yíñúhún nú chi nī ndihvī inī nū jā má stíví nú nūū dē. 


text:
Hermano, mitan de suni cúnī ndá nī cachī tūhun nī nūū ndá nú nāsa cuāhā jā váha nī nsāhá Yāā Dios jíín nchivī cándíja jā íyó región Macedonia. 


text:
<pb/>Chi vísō nī jito túnī ndasí tūndóhó ji, de suni nī ncusiī ndasí inī ji jíín tūhun yā. De vísō ndóho ndáhví ndasí ji, de vāha ndasí nī jaquīn ji cuāhā xūhún jā cuu nchivī cándíja. 


text:
<pb/>Chi cúu nī testigo jā ní ncusiī inī maá ji nī jēhe ji nāsaa nī nquenda ji, de jondē víhí cā nī jēhe ji. 


text:
<pb/>Chi nī ncāhān ndāhví ndasí ji jíín nī jā cuāha nī tūhun jā chindeé táhán ji jíín ó cuāha ji xūhún cuu ndá hermano jā ndóho ndáhví. 


text:
<pb/>De víhí cā nī nsāhá ji nsūú cā tá nī jani inī ndá nī, chi xihna cā nī nsōcō ji maá ji nūū Jētohō ō, de sá de nī jēhe ji maá ji jā sāhá ji ndācá jā cúnī ndá nī, ndihi nāsa jétahān inī Yāā Dios. 


text:
<pb/>De jā súcuán nī nsāhá ndá nchivī Macedonia, de nī sndíhvī inī ndá nī Tito jā ná cuéē tucu dē nūū ndá máá nú, de sāhá dē jā jīnu tiñu jā ní squíjéhé dē jíín nú jā suni caquīn nū cuāhā xūhún cuu nchivī ndāhví. 


text:
<pb/>Chi ndá ndóhó vāha ndasí sáhá nú ndācá-ni, chi vāha cándíja nú, vāha nácani nú tūhun, vāha jícūhun inī nū, vāha ndíhvī inī nū, vāha mānī nū jíín ndá nī. Túsaá de suni cánuú jā vāha sāhá nú tiñu yáhá jā cuāha nú jā cuu nchivī ndāhví. 


text:
<pb/>De nsūú jā cúnī ni ndacu nī nūū nū, chi sa cáchī tūhun nī nūū nū nāsa cúsiī ndasí inī sava cā nchivī jéhe ji xūhún, de súcuán de cunī ni jā suni cúndáhví ndija inī ndá máá nú nchivī ndāhví. 


text:
<pb/>Chi ja jínī ndá nú nāsa vāha ndasí inī Jētohō ō Jesucristo jíín ó. Chi sīquī jā ní ncundáhví inī yā ndóhó de nī nasāhá ndáhví yā maá yā, vísō cuícá ndasí yā jondē andiví nícu. De súcuán nī nsāhá yā jā cúcuícá ndá nú ndihi jā ndíso tūhun yā, sīquī jā ní nasāhá ndáhví yā maá yā. 


text:
<pb/>De jā váha ndá máá nú cúu jā ná cáchī ni nāsa jáni inī ni sīquī tiñu yáhá. Vāha nī nquijéhé ndá nú cuīyā ava, chi nsūú maá-ni jā ní jaquīn nū xūhún, chi suni nī ncusiī ndasí inī nū nī nsāhá nú. 


text:
<pb/>Túsaá de mitan de sínu ndá nú da. De tá cúu nūū ní ncusiī inī nū jā ní nquijéhé nú jíín, suni súcuán cusiī inī nū sínu nú, chi cuāha ndá nú tú nāsa névāha nú. 


text:
<pb/>Chi tú cúsiī inī ō cuāha ó, de jétáhví yā tú nāsa névāha ó, chi nduú jícān yā jā cuāha ó jāá nduú névāha ó. 


text:
<pb/>De nsūú jā cáhān ni jā cahnī ndāhví nú maá nú jā caa cā nīhīn ji nsūú cā jā ndōo nūū ndá máá nú. 


text:
<pb/>Chi sa jā inuú-ni cunevāha ndá nú jíín ji. Chi névāha cuāhā nū mitan, de cuu cuāha nú jā cúmanī nūū ndá ji. Ñúcuán de tú ní iin quīvī cunevāha ndá ji, de suni cuu taji ji de tú cúmanī nūū nū. De súcuán de inuú-ni cunevāha ndá nú, 


text:
<br/>tá cúu nūū cáhān tutū īī sīquī nchivī jā ní nastútú maná jondē janahán: Tēe jā ní nastútú cuāhā, chi nduú ní ndóo cā. De tēe jā ní nastútú jacū-ni, suni nduú ní ncúmanī nūū dē. Cáchī tutū. Tūhun Tito jíín ūū cā táhán dē 


text:
<pb/>De ná cútahvī ni nūū Yāā Dios jā ní nsāhá yā jā ndíhvī inī Tito jēhē ndá nú tá cúu nūū ndíhvī inī ndá máá nī. 


text:
<pb/>Chi nī jetáhví dē jā ní ncāhān ni jíín dē jā cuéē dē nūū nū. De sīquī jā ndíhvī inī dē jēhē ndá nú, jā ñúcuán cúu jā cuéē dē, chi súcuán cúu inī maá dē. 


text:
<pb/>De suni tají ndá nī iin hermano cuēē jíín Tito nūū nū. De ndācá grupo nchivī cándíja jétúhún ji tēe ñúcuán jā vāha sátíñú dē sīquī tūhun jā scácu yā yóhó. 


text:
<pb/>De ndācá grupo nchivī cándíja suni nī ntee ji tiñu dē jā quíhīn dē jíín ndá nī chindeé dē jā quísiáha ndá nī xūhún jā ní jēhe nchivī. De tiñu yáhá sáhá ndá nī tácua cāhān nchivī jā vāha ndasí Yāā cúu maá Jētohō ō, chi cunī ji nāsa cúsiī ndasí inī nū jā sócō nū xūhún. 


text:
<pb/>De quīhīn ni jíín ndá tēe ñúcuán tácua ni iin nchivī mā tēé ji cuāchi sīquī ni sīquī xūhún jā ní nsōcō nchivī. 


text:
<pb/>Chi ndúcú nī jā ndāā squíncuu nī ndācá tiñu, de nsūú maá-ni nūū Yāā Dios, chi saá-ni nūū nchivī. 


text:
<pb/>De suni tají ndá nī incā hermano ō cuēē dē jíín ndúū tēe yáhá. De ja ncuu quéhén vuelta nī stéhēn dē jā cúsiī ndasí inī dē jā ndíhvī inī dē ndācá tiñu. De mitan chi ndíhvī cā inī dē jēhē ndá nú, chi cúcáhnú ndasí inī dē jā squíncuu nú. 


text:
<pb/>De tú jícān tūhún nchivī sīquī Tito, de cachī nū jā cúu dē tēe chíndeé nduhū jā sátíñú dē jíín nī nūū nū jā síquī tūhun yā. De ndúū cā hermano ō yáhá, cachī nū jā cúu dē tēe jā ní ntetíñú nchivī cándíja, de íyó yíñúhún dē nūū Cristo. 


text:
<pb/>Túsaá de stéhēn nū nūū dē jā íyó mānī ndija ndá nú jíín dē, tácua cunī ndācá grupo nchivī cándíja. De súcuán de cunī ji jāá nduú ní ncúsiī cāhá inī ni jā síquī ndá nú.<pb/>


text:
De mitan de nduú cā jíni ñúhún jā tee nī nūū ndá nú sīquī xūhún jā jáquīn nū jā cuu ndá hermano jā ndóho ndáhví. 


text:
<pb/>Chi ja jínī ni jā jétahān inī ndá nú cuāha nú. De jā ñúcuán maá-ni jā cúsiī inī ni cáhān ni jíín nchivī Macedonia jā ndá ndóhó nchivī Acaya, ja nī nsāhá tūha nú xūhún cuīyā ava. De jā súcuán nī ncusiī inī ndá máá nú, de jā ñúcuán cuāhā nchivī Macedonia suni nī ndihvī inī ji nī jēhe maá ji. 


text:
<pb/>De tají nī ndinúnī hermano yáhá, cuēē ndá dē nūū nū xihna cā, tácua tá cuēē maá nī de mā cáhān nchivī jā ní stáhví nī jā ní ncāhān ni jā squíncuu vāha nú jíín tiñu ñúcuán. Chi coo tūha ndija nú jíín xūhún tá cúu nūū ní ncāhān ni jíín ji. 


text:
<pb/>Chi sanaā de cuēē ni jíín jacū tēe Macedonia, de tú cunī dē jāá nduú íyó tūha ndá nú, de nīhīn ni tūhun canoō, de saá-ni ndá máá nú, chi nī ncāhān téyíí nī jā íyó tūha ndija nú. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán nī jani inī ni jā cánuú jā cāhān ni jíín ndācá hermano yáhá jā cuēē ndá dē xihna cā, de sá de cuēē ni, tácua sndíhvī inī dē ndá nú jā ñamā ná cóo tūha xūhún jā ní ncāhān nū jā cuāha nú. De súcuán de coo tūha sīquī jā váha inī ndá nú, de nsūú jā ní nsáhá fuerza ni ndóhó. 


text:
<pb/>De nūcūhun inī ndá nú tūhun yáhá jā tú jacū-ni cuāha nú de suni jacū-ni nanihīn nū: Chi tēe jā jáquīn tāmá, suni támá-ni nástútú dē. De tēe jā jáquīn cuāhā, chi suni cuāhā nástútú dē. Cáchī tutū. 


text:
<pb/>Tá iin iin nú cuāha nú nāsaa nī nchuhun inī maá nú. Mā cúxīi inī nū cuāha nú, chi nsūú fuerza cúu. Chi Yāā Dios mānī yā jíín nchivī jā cúsiī inī cuāha. 


text:
<pb/>De maá Yāā Dios cuu sāhá yā jā nducuahā ndācá nūū jā váha jā cuu ndá nú, tácua níní cunevāha nú ndācá ndihi jā jíni ñúhún nú, de coo sobra cā jā cuāha nú cuu ndācá tiñu váha. 


text:
<pb/>Chi súcuán cáhān tutū īī sīquī ndá nchivī jā jéhe:<pb/>Nī scáa ji nī jēhe ji nūū nchivī ndāhví.<pb/>De ndācá tiñu váha jā sáhá ji chi quendōo níí cání. Cáchī tutū. 


text:
<pb/>De Yāā Dios jéhe yā tatā nūū tēe jáquīn, de níhīn dē stāā yájī dē. De suni súcuán cuāha yā ndinuū nūū jā váha cuu ndá nú, de sāhá yā jā cāyā de nducuahā tiñu váha jā sáhá ndá nú. 


text:
<pb/>Súcuán de coo cuícá nú jíín ndācá-ni, tácua cuu cuāha cuāhā nū. De xūhún jā cuāha nú jā quīhīn nūū ndá hermano jā ndóho ndáhví, suu sāhá jā nacuetáhví ji nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi xūhún jā cuāha ndá nú nūū ji, nsūú mátúhún-ni jā nīhīn ji jā cúmanī nūū ji, chi suni sāhá jā nacuetáhví ndasí ji nūū yā. 


text:
<pb/>De cāhān ji jā vāha ndasí Yāā cúu Yāā Dios, chi xūhún jā jéhe ndá nú stéhēn jā vāha cándíja nú tūhun Cristo. De suni sāhá jā cāhān ji jā cúñáhnú ndasí Yāā Dios sīquī jā vāha nī jēhe ndá nú nūū ji jíín nūū ndá cā nchivī. 


text:
<pb/>De suni cācān táhvī ji jēhē nū, chi coo manī ndasí ji jíín nú sīquī jā vāha ndasí nī nsāhá Yāā Dios jíín nú. 


text:
<pb/>De ná cútahvī ō nūū Yāā Dios, chi nī jēhe yā Sēhe yā nūū ō, jā cúu iin tāhvī cāhnú ndasí jā má quēndá cuitī ō cachī tūhun ó ndihi.<pb/>


text:
De nduhū Pablo, cáhān ndāhví nī jíín ndá nú jíín modo jā cáhān maá Cristo jā vitá inī yā de vāha inī yā. Nduhū, chi cáhān ndá nú jā tá íyó nī jíín nú de íyó suchí inī ni nūū nū, sochi tá íyó jícá nī de nduú yúhú cuitī ni cāhān nīhin nī jíín nú. Cáchī ndá nú. 


text:
<pb/>Túsaá de cáhān ndāhví nī jíín ndá nú jā tá cuēē ni de mā cáhān nū tūhun jā sāhá jā cuxeēn ni nūū nū. Chi sava ndá nú cáhān jā sáhá ndá nī tiñu yā jā maá-ni jā níhīn ni sīquī ñúcuán. Túsaá de íyó tūha nī jā cuxeēn ni nūū nchivī jā cáhān súcuán. 


text:
<pb/>Chi vísō cúu ndá nī nchivī jā ndéē inī ñayīví, de nduú cánāá nī tá cúu nūū cánāá nchivī ñayīví. Chi modo jā cánāá nī cúu jā cánāá nī sīquī ndācá tiñu néhén. 


text:
<pb/>Chi nsūú ndatíñú ñayīví jétíñú nī jā cánāá nī, chi jíín poder Yāā Dios cúu jā cánāá nī jā snáā ni ndācá fuerza jā cúu contra sīquī yā. 


text:
<pb/>Súcuán snáā ndá nī ndācá tūhun nduxí jíín tūhun téyíí jā ndúcú casī jā má cūní nchivī nāsa Yāā cúu Yāā Dios. De jásī ni nūū ndihi jāá nduú vāha jā jáni cāhá inī nchivī, tácua candíja ji nūū Cristo. 


text:
<pb/>De tá jīnu jā candíja vāha ndá máá nú, sá de coo tūha nī jā cuāha nī castigo nūū ndá cā nchivī jāá nduú cúnī candíja. 


text:
<pb/>Ndá máá nú chi maá-ni jā jáni inī nū modo nchivī jāá nduú jícūhun inī. Chi tú nā-ni tēe jáni inī dē jā Cristo nī ntetíñú yā dē, de ná sáhá dē cuenta jā suni súcuán nī ntetíñú yā ndá nduhū. 


text:
<pb/>De tú nī ncāhān téyíí nī jíín nú jā ndíso tíñú nī, sochi nduú cúcanoō ni sáhá. Chi maá Jētohō ō nī ntetíñú yā ndá nī, tácua sāhá nī jā cuja ánō ndá nú jíín tūhun yā, de nsūú jā snáā ni. 


text:
<pb/>Chi cáhān sava nú jā ndācá carta ni chi sndíhvī ndasí inī, de nīhin ndácu tiñu, sochi tá íyó nī jíín ndá nú de nduú cúndeé inī ni jā ndacu nīhin nī, de suni nduú cúu cāhān viī ni, cáchī ndá nú. 


text:
<pb/>De nchivī jā cáhān súcuán ná sáhá ji cuenta jā tá cúu nūū nīhin cáhān carta ni tá íyó jícá nī, suni súcuán nīhin ndacu nī tiñu nūū nū tá coo nī jíín nú. 


text:
<pb/>De va mā chúndeé cuitī inī ni jā sāhá ñáhnú nī maá nī tá cúu nūū sáhá sava tēe ñúcuán jā jétúhún dē maá dē. Ndá tēe ñúcuán chi íyó naā xīnī dē jā jáni inī dē jā cúñáhnú cā dē nsūú cā ndá táhán dē, de nduú sáhá dē cuenta nāsa íyó dē nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>Sochi ndá nduhū chi nduú cútéyíí nī, chi maá-ni medida tiñu jā ní jēhe Yāā Dios nūū ni, de mā scáa cā ni. Maá Yāā Dios nī jēhe medida nāsaa cúu jā sāhá nī, de maá yā nī jēhe tūhun jā ní jīnū ni nūū ndá ndóhó nchivī Corinto. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán, tá nī jīnū ndá nī nūū nū jā xíhna ñúhún de nsūú jā ní nchāha nī nūū medida tiñu jā ní jēhe yā nūū ni. Chi xihna cā ndá máá nī nī jīnū nūū ndá nú jā ní nacani nī tūhun vāha Cristo. 


text:
<pb/>De nduú cútéyíí nī sīquī tiñu jā ní nsāhá incā tēe, chi vāchi sīquī tiñu jā ní nsāhá maá nī-ni. De sa ñúhún inī ndá nī jā cuāhā cā candíja nú, de súcuán de cuu sāhá nī cuāhā cā tiñu yā māhñú ndá nú, sochi maá-ni medida jā ní jēhe yā. 


text:
<pb/>De sá de quīhīn ni nūū ndá cā ñuū jā íyó ichi núū cā ñuū nū, jā scútē nuu cā ni tūhun jā scácu yā yóhó cúnī ni. Sochi mā quívi nduū ni jā cutéyíí nī nūū ja nī nacani incā tēe tūhun. 


text:
<pb/>De tú ní tēe cúnī dē cutéyíí dē, ná cútéyíí dē sīquī jā sáhá maá Jētohō ō, nsūú sīquī jā sáhá maá dē. 


text:
Cune cáhnú inī ndá nú de ná cáhān ni jacū tūhun modo tá cáhān nchivī naā. Túsaá de cáhnú coo inī ndá nú viī. 


text:
<pb/>Chi cúcuíñú nī jā jéhē ndá nú, tá cúu nūū cúcuíñú Yāā Dios. Chi cúu ndá nú tá cúu iin ñahan lúlí jā íyó ndoo, de nī nsāhá nī jā quetáhán ndá nú jíín Cristo, tá cúu nūū quétáhán iin ñahan lúlí jíín mátúhún-ni yií ji. 


text:
<pb/>Sochi yúhú nī jā sanaā de cuāha ndá nú tūhun jā ndá tēe nácani incā tūhun, stáhví dē ndá nú, de siáā nū tūhun jā chíñúhún ndāā nū Cristo jondē jíín inī jíín ánō nū. Chi suni súcuán nī nsāhá Satanás jíín Eva, chi nī nquīvi inī iin cōō, de nī stáhví ji ña jíín tūhun ndíchí jā stáhví. 


text:
<pb/>Chi tá quíji ndá tēe nūū nū de tú nduú nácani ndaā dē tūhun Jesús tá cúu nūū ní nacani ndá nī, de va vāha ndasí jétáhví ndá nú dē. De suni súcuán vāha jétáhví nú nūū incā espíritu jíín nūū incā tūhun jāá nduú quétáhán jíín Espíritu Santo jíín tūhun jā ní ncandíja nú jā scácu yā ndá nú. 


text:
<pb/>De ndá tēe ñúcuán jā cándíja ndá nú jā cáhān dē jā cúu dē apóstol cúñáhnú, sochi nduú cúñáhnú cuitī dē nūū ni. 


text:
<pb/>Chi vísō sanaā de nduú níhīn vāha nī modo jā cāhān ni, sochi jícūhun vāha inī ni. Chi jíín ndihi tiñu jā ní nsāhá nī māhñú ndá nú nī stéhēn cājí nī jā súcuán cúu. 


text:
<pb/>Nduú ní jícān ni xūhún nūū ndá nú jā ní nacani nī tūhun jā scácu yā yóhó. De súcuán nī ntecū ndāhví nī tácua quendōo vāha cā ndá nú jíín tūhun yā. ¿De va cuāchi nī nsāhá nī jā ní nsāhá nī súcuán, á naá cúu? 


text:
<pb/>Chi sava cā grupo nchivī cándíja nī nquehen nī xūhún jā ní jēhe ji nūū ni, tácua súcuán-ni nacani nī tūhun yā nūū ndá nú. 


text:
<pb/>De tá nī īyo nī jíín nú de nī ndihi xūhún nī, de nduú ní jícān cuitī ni nūū ni iin nú. Chi ndá hermano jā ní nquiji ichi Macedonia nī jēhe dē nūū ni jā cúmanī. De jíín súcuán de nduú ní stáhān ni ndá ndóhó, de ni mā sāhá cuitī ni. 


text:
<pb/>De tá cúu nūū cúcáhnú vāha inī ni jā jínī ni tūhun ndāā Cristo, suni súcuán jínī ni jā má quēhén nī xūhún nūū ni iin nchivī níí región Acaya, tácua mā cásī ji jā cúsiī inī ni jā súcuán-ni nácani nī tūhun yā. 


text:
<pb/>¿De á sīquī jāá nduú mānī ni jíín ndá nú cúu jā cáhān ni súcuán, jáni inī nū? Nduú chi maá Yāā Dios jínī yā jā mānī ni jíín ndá nú. 


text:
<pb/>De sāhá cā ni tá-ni sáhá nī, chi mā quēhén nī xūhún nú, tácua casī ni jā sáhá téyíí ndá tēe ñúcuán maá dē jā cáhān dē jā inuú-ni sáhá dē tiñu yā jíín nī. 


text:
<pb/>De ndá tēe ñúcuán chi nsūú apóstol ndāā cúu dē, chi cúsá maá tūhun stáhví-ni cáhān dē, de sáhá dē maá dē jā cúu dē apóstol Cristo. 


text:
<pb/>De nduú sáhvi inī ō jínī ō jā sáhá ndá dē súcuán, chi ja jínī ō jā suni Satanás násāma maá, de stáhví jā sáhá maá modo iin ángel Yāā Dios jā jíca jíín luz yā. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán suni nduú sáhvi inī ō jínī ō ndá tēe jā jétíñú Satanás, tú sáhá dē maá dē jā tēe sáhá ndāā cúu dē. De iin quīvī de nanihīn dē sīquī tiñu néhén jā sáhá dē. Tūndóhó jā ní ndoho Pablo sīquī jā cúu dē apóstol 


text:
<pb/>Incā vuelta cáhān ni jíín ndá nú jā ni iin nú mā cāní inī nū jā tēe naā cúu nī. Sochi tú súcuán jáni inī ndá nú, de va cuetáhví nú jā cáhān ni modo tēe naā túsaá, de súcuán de va suni maá nī cuu cutéyíí nī jacū tá cúu nūū sáhá ndá tēe ñúcuán túsaá. 


text:
<pb/>Jā cáhān ni súcuán chi nsūú jā ní ncachī maá Jētohō ō jā cāhān ni, chi sa modo tēe naā cáhān ni jā cútéyíí nī. 


text:
<pb/>Chi cuāhā dē sáhá téyíí dē maá dē jā cúu cuenta ñayīví, de va suni súcuán ná sáhá téyíí nī maá nī túsaá. 


text:
<pb/>De va tēe íyó cájí xīnī cúu ndá nú, jáni inī nū, de jā ñúcuán vāha jéndeé inī nū ndá tēe naā xīnī túsaá. 


text:
<pb/>Chi va vāha-ni jéndeé inī ndá nú nūū ndá tēe ñúcuán jā sáhá fuerza dē ndá nú jā satíñú cāhá nú nūū dē, á sáhá ndáhví dē ndá nú, á cándeē dē ndatíñú nú, á sáhá ñáhnú dē maá dē nūū nū, á jondē cátū dē nūū nū. 


text:
<pb/>De va vísō cúcanoō ni jā cachī ni, de ná cáchī ni jā maá nī va nduú nā valor ni jā sāhá téyíí nī maá nī tá cúu nūū sáhá ndá tēe ñúcuán. Sochi mitan de tú íyó sava tēe jā chúndeé inī dē sáhá téyíí dē maá dē, de va suni chundeé inī maá nī túsaá. De va cáhān ni tá cúu nūū cáhān iin tēe naā. 


text:
<pb/>Tú cútéyíí ndá dē jā tēe hebreo cúu dē, de saá-ni nduhū. Tú tēe Israel cúu dē, de saá-ni nduhū. Tú tatā Abraham cúu dē, de saá-ni nduhū. 


text:
<pb/>De va cáhān ni tá cúu nūū cáhān tēe naā jā cútéyíí nī súcuán túsaá. Tú tēe sátíñú nūū Cristo cúu dē, de víhí cā nduhū. Chi cuāhā cā tiñu sáhá nī nsūú cā ndá máá dē, de cuāhā cā vuelta nī ncani nchivī nduhū, de cuāhā cā vuelta nī nchīhi nī vecāa, de suni cuāhā vuelta ja ñatin cuū ni. 


text:
<pb/>Chi ndá táhán nī tēe hebreo ūhūn vuelta nī ncani ndasí dē nduhū jíín cuarta ñii, iin medida jā ja ñatin cuū ni sáhá. 


text:
<pb/>Unī vuelta nī ncani ndá dē nduhū ntuxíi, de iin vuelta nī ncuun ndá dē yūū xīnī ni. Unī vuelta nī nquēe barco jā ní jica nī sīquī tūhun yā. Iin ñuú jíín iin nduú nī nchosō teni nī nūū cūnú ndute mar. 


text:
<pb/>Cuāhā vuelta nī ndoho nī jā jíca nī ichi, de nī ncācu nī nūū ndācá yūte, de nī ncācu nī nūū ndācá jācuīhná. Nī ncācu nī nūū nchivī nación ni jíín nūū nchivī ñuū jīcá. Nī ncācu nī cháhá chúcuán tá nī īyo nī ñuū jíín rancho jíín mar. Nī ncācu nī nūū ndá táhán nī jāá nduú íyó ndāā. 


text:
<pb/>Nī nsatíñú nīhin nī de víjín nī ndoho nī. Cuāhā vuelta nī jahnī ni maá nī māhná. Nī jīhī ni sōco, nī nchīchī ni ndute. Cuāhā vuelta nī īyo nditē inī ni, nī ncuitūn ni, nī ncumanī sahma nī. 


text:
<pb/>De sīquī ndācá jā yáhá chi íyó cā. Chi ndiquivī ndóho nī jā nácani ndasí inī ni jēhē ndá grupo nchivī cándíja. 


text:
<pb/>Tú iin nchivī nduú fuerza inī ji, de suni súcuán ndóho nī jíín ji. De tú iin nchivī quívi ji cuāchi sáhá táhán ji, de ndóho nī tūhun canoō jíín tūhun quítī inī. 


text:
<pb/>Tú súcuán de tú cánuú jā cutéyíí nī, de va cutéyíí nī sīquī ndācá jā stéhēn jāá nduú nā fuerza inī ni. 


text:
<pb/>De Yāā Dios, Yāā cúu Tatá maá Jētohō ō Jesucristo, jínī yā jā cáhān ndāā ni. De níí cání ná cáhān nchivī jā vāha ndasí Yāā cúu yā. 


text:
<pb/>Tá nī īyo nī ñuū Damasco, de gobernador jā ndácu tiñu inī región jā tíin rey Aretas, nī jani dē ndá soldado nī jito vāha dē ndá viéhé pared jā ní jicó ndúū ñuū ñúcuán, chi tiin dē nduhū jā quíhīn ni vecāa nícu. 


text:
<pb/>De nī nquīvi nī inī iin tīcá, de nchivī cándíja nī ntavā ji nduhū ventana iin vehe jā íyó yīcā pared, chi nī snúu ji nduhū inī tīcá. De súcuán nī ncācu nī nūū tēe ñúcuán.<pb/>


text:
De nduú níhīn tīñú jā cútéyíí nī. De vāha cā ná cáchī tūhun nī nūū nū sīquī iin jā ní stéhēn maá Jētohō ō chi nī stúu yā nūū ni. 


text:
<pb/>Jínī ni iin tēe jā cándíja Cristo, de ja nī ncuu ūxī cūmī cuīyā jā ní nsāhá yā jā ní ncaa tēe ñúcuán nī jēhēn dē jondē andiví ūnī. De nduú jínī ni á nī jēhēn ni jíín yiqui cúñu nī, á nī jēhēn ánō ni-ni. Maá Yāā Dios cúu jā jínī. 


text:
<pb/>Sochi jínī ni jā ní ncanee yā nduhū. De á nī jēhēn ni jíín yiqui cúñu nī, á nī ndōo, nduú jínī ni, chi maá-ni Yāā Dios cúu jā jínī. 


text:
<pb/>Chi nī nsāhá yā jā ní ncaa nī nī jēhēn ni jondē andiví nūū viī ndasí cáá. De ichi ñúcuán nī jini nī ndācá tūhun yuhū ndasí jā má cūú cachī tūhun yóhó nchivī. 


text:
<pb/>De sīquī jā ní nsāhá yā súcuán jíín nī cúu jā cutéyíí nī, sochi sīquī maá nī chi mā cútéyíí nī. Chi cutéyíí nī maá-ni sīquī jāá nduú nā fuerza inī ni. 


text:
<pb/>De tú cúnī ni cutéyíí nī sīquī maá nī nícu, de nsūú jā naā xīnī ni de tú sāhá nī súcuán nícu, chi ndāā jā íyó iin jā cuu cutéyíí nī. Sochi mā sāhá nī, chi nduú cúnī ni jā cani inī nchivī jā cúñáhnú cā ni nsūú cā jā ní jinī ji á jā ní jini ji jā cáhān ni. 


text:
<pb/>De nduú cúnī yā jā yāha jā cutéyíí nī sīquī jā ní stéhēn nijīn yā tiñu ñáhnú ndasí ñúcuán nūū ni, de jā ñúcuán nī nquiji iin tūndóhó jā níquīn nduhū de sndóho nduhū. De iin jā ní jēhe yā tūhun jā tetíñú Satanás cúu, iin jā sndóho nduhū, tácua mā yáha jā cutéyíí nī. 


text:
<pb/>Sochi nī ncāhān yā jíín nī: Nduú chi nduú cúmanī jā cúndáhví inī ni ndóhó. Chi tá nduú fuerza vāha iin nchivī, de sáhá nī jā ndúcuahā cā fuerza maá nī inī ji, ncachī yā. Túsaá de cúsiī inī ni jāá nduú fuerza vāha nī, chi súcuán ndúcuahā cā fuerza Cristo inī ni. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán cúu jā cúsiī inī ni jāá nduú fuerza vāha nī, jíín jā cáhān nāvāha nchivī nūū ni, jíín jā cúmanī nūū ni, jíín jā jínī ūhvī ji nduhū, jíín jā ndóho nī tūndóhó jā síquī Cristo. Chi jāá nduú fuerza vāha maá nī, ñúcuán sáhá jā níhīn ni fuerza maá yā. Jā nácani inī Pablo sīquī nchivī cándíja ñuū Corinto 


text:
<pb/>De va tēe naā cúu nī jā ní nsāhá téyíí nī maá nī túsaá. De sīquī jāá nduú cándíja ndá nú nduhū, jā ñúcuán cúu jā sáhá nī súcuán. Chi sa cánuú jā cuetúhún ndá nú nduhū nícu. Chi vísō nduú tiñu cuitī ni jā maá nī, sochi va nduú núu cuitī ni nūū ndācá tēe ñúcuán jā cáhān ndá nú jā apóstol cúñáhnú cúu dē. 


text:
<pb/>Chi māhñú ndá nú nī nsāhá nī ndācá tiñu jā stéhēn jā cúu ndija nī apóstol. Chi jíín cuāhā paciencia nī nsāhá nī ndācá tiñu ñáhnú jā stéhēn poder Yāā Dios, jíín ndācá tiñu jā ní nsāhvi inī nū nī jinī nū. 


text:
<pb/>De nduú ní nsáhá nī ndá ndóhó jā coo núu nú nūū ndá cā grupo nchivī cándíja, chi mátúhún-ni jāá nduú ní jéhe nī tūhun jā taji nú jā jíni ñúhún nī, ñúcuán-ni cúu jā ní nsāhá nī. Túsaá de cune cáhnú inī ndá nú tú súcuán nī nsāhá nī falta nūū nū. 


text:
<pb/>De mitan de ja íyó tūha nī jā cuéndēhé nī ndá nú vuelta ūnī. De suni nduú nā cuá cācān ni nūū nū, chi nsūú ndatíñú nú cúu jā cúnī ni, chi sa jā ná quéndōo vāha nú jíín tūhun yā. Chi cúu ndá nú tá cúu sēhe nī, de sēhe chi nduú cánuú scáyā ji jā cuu tatá ji, chi sa tatá cánuú jā cuāha dē jā jíni ñúhún sēhe dē. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán cúsiī inī ni jā cāxīn ni jā névāha nī, de jondē sndíhi nī fuerza maá nī, tácua sāhá nī jā quendōo vāha ánō ndá nú. De mānī cā coo nī jíín nú, vísō sanaā de jacū-ni íyó mānī ndá nú jíín nī. 


text:
<pb/>De íyó jacū nū jā cáhān jā vísō nduú nā cuá ní jícān ni nūū nū, sochi tēe stáhví cúu nī, chi nī nducú nī modo ndīchí jā nīhīn ni xūhún nú, cáhān ndá nú. De nduú. 


text:
<pb/>¿A ndá tēe jā ní ntají nī nūū nū, á íyó iin dē jā ní stáhví dē ndá ndóhó jā nīhīn dē xūhún nú cuu maá nī? Nduú cuitī. 


text:
<pb/>Nī ncāhān ndāhví nī jíín Tito jā cuéndēhé dē ndá nú, de nī ntají nī incā hermano nī jēē jíín dē. ¿De á nī stáhví Tito nī nquehen dē xūhún nūū nū jā cuu maá dē, á naá cúu? Nduú, chi inuú-ni sáhá ndúū ni, chi iin-ni ánō ndúū ni. 


text:
<pb/>A sanaā de jáni inī ndá nú jā cáhān ni tūhun yáhá tácua cani inī nū jā vāha tēe cúu nī. Nsūú súcuán cúu, chi Yāā Dios jínī yā jā cáhān ni maá-ni tūhun jā cúnī Cristo. De ndihi jā cáhān ni chi ndúcú nī jā cuja nú jíín tūhun yā, ñanī mánī. 


text:
<pb/>Chi yúhú nī jā tá cuēē ni nūū nū, de sanaā de cunī ni jāá nduú sáhá ndá nú tiñu jā jétahān inī ni. De ndá máá nú suni mā quétahān inī nū nduhū. Chi sanaā de cánāá ndá nú, cúcuásún inī nū, quítī inī nū, cúnduxí nú, sátúhún nú, cáhān nū sīquī táhán nú, cútéyíí nú, jíca nēhén nú. 


text:
<pb/>De yúhú nī jā tá cuēē tucu nī de cuāha Yāā Dios tūhun canoō nūū ni jā súcuán sáhá ndá nú. De sanaā de cucuécá inī ni tú íyó cuāhā nū jā ní nsāhá cuāchi ichi chátā, de nduú nácani inī nū jā sndóo nú tiñu téhén, jíín tiñu jíca ndiī, jíín tiñu néhén ndasí jā ní nsāhá ndá nú.<pb/>


text:
Yáhá cúu vuelta ūnī jā cuéndēhé nī ndá nú. De sāhá ndāā ō tiñu tá cúu nūū cáhān tutū: Jíín tūhun jā cáhān ūū á ūnī testigo de cundaā ndācá tiñu, cáchī. 


text:
<pb/>De mitan jā íyó jícá nī de cáhān tucu nī tá cúu nūū ní ncāhān ni tá nī īyo nī jíín nú. Cáhān ni nūū ndá nchivī jā ní nsāhá cuāchi ichi chátā, jíín nūū ndihi nú, jā tá cuēē tucu nī de mā cōó vitá inī ni jíín ndá nú. 


text:
<pb/>De ñúcuán cuu prueba jā ndúcú ndá nú tú jāndáā jā cáhān ni jíín fuerza Cristo. Chi Cristo nduú cúmanī fuerza yā jā sāhá ndāā yā jíín ndá nú, chi stéhēn yā poder yā māhñú nú. 


text:
<pb/>Chi vísō nduú ní stéhēn yā fuerza yā tá nī jīhī yā yīcā cruz, sochi mitan chi técū yā jíín poder Yāā Dios. De tá cúu nūū ní ndoho maá yā, suni súcuán ndóho ndá nī mitan jāá nduú fuerza ni. De vísō súcuán de jíín poder Yāā Dios de técū ndá nī jíín yā jā sátíñú nī nūū nū jā síquī tūhun yā. 


text:
<pb/>Coto túnī ndá nú maá nú tú íñí nīhin nú jíín tūhun cándíja nú yā. Sāhá vāha nú cuenta. ¿De á nduú jínī ndá nú jā ndéē Jesucristo inī ánō nū, de tú ndāā jā ní ncandíja ndija nú? 


text:
<pb/>De jícān táhvī ndá nī nūū Yāā Dios jā má sāhá ndá nú ni iin tiñu néhén. De vísō cuetúhún ndá nú jā vāha ndácu nī nūū nū, á vísō mā cuétúhún nú, de nduú nā cuá sāhá, chi maá-ni jā sāhá nú tiñu ndāā cúu jā ndúcú nī. 


text:
<pb/>Túsaá de cúsiī inī ndá nī de tú nduú nā fuerza maá nī, de tú íyó fuerza maá nú. De níní jícān táhvī ni jā ná cúja cā inī ndá nú jíín tūhun yā. 


text:
<pb/>De tée nī carta yáhá nūū nū jondē ncháha ca cuēē ni, tácua tá cuēē ni de nduú cā jíni ñúhún jā cuxeēn ni nūū nū. Chi nī jēhe Jētohō ō tiñu yáhá jā ndíso nī tácua sāhá nī jā cuja ánō ndá nú jíín tūhun yā, nsūú jā snáā ni. 


text:
<pb/>Ja nī ncāhān ō túsaá hermano, de ná cóo jā váha jíín ndá nú. De cundihvī inī nū jā cuja nú jíín tūhun yā, de coo ndeé inī nū. De coo inuú inī nū de cundeē mānī nū jíín táhán nú. De Yāā jā ndíso tūhun ndeé tūhun sīī inī jíín tūhun cúndáhví inī, coo yā jíín ndá nú. 


text:
<pb/>De ñúhún inī ni jā Jētohō ō Jesucristo ná sáhá cā yā jā váha ndá nú, de Yāā Dios cundáhví inī yā ndá nú, de Espíritu Santo coo cáhnú yā jíín nú. Súcuán ná cóo. Amén.<pb/>


text:
Maá sá cúu tēe ñáhnú jā ndíso tíñú, de tée sá carta yáhá cuēē nūū ní jā cúu ní hermana jā ní nacāji Yāā Dios, jíín nūū ndá sēhe ní. De mānī sá jíín ndá ní sáhá tūhun ndāā yā, de nsūú mátúhún-ni sāán, chi saá-ni ndācá nchivī jínī tūhun ndāā. 


text:
<pb/>De mānī sá jíín ndá ní sīquī jā cándíja ó tūhun ndāā yā jā íyó inī ánō ō, de coo jíín ó níí cání. 


text:
<pb/>De ñúhún inī sá jā Tatá ó Yāā Dios jíín Sēhe yā Jētohō ō Jesucristo, ná sáhá cā yā jā váha níhín, de cundáhví inī yā níhín, de sāhá yā jā coo ndeé coo siī inī ní, jíín tūhun ndāā jíín tūhun cúndáhví inī. 


text:
<pb/>Nī ncusiī ndasí inī sá, chi nī jinī sá jā sava sēhe ní jíca ji jíín tūhun ndāā, tá cúu nūū ní ndacu maá Tatá ó Yāā Dios nūū ō. 


text:
<pb/>Hermana, cáhān ndāhví sá jíín ní jā ná cúndáhví inī ō táhán ó. De tūhun yáhá jā tée sá cuēē nūū ní, nsūú iin tiñu jéé jā cáta ndácu yā cúu, chi tiñu jā ní ndacu yā nūū ō jondē tá nī nquijéhé ó cándíja ó cúu. 


text:
<pb/>De jā cúndáhví inī ō táhán ó cúu jā caca ó tá cúu nūū ní ndacu yā nūū ō. De tiñu jā ní ndacu yā cúu jā caca ní jíín tūhun cúndáhví inī, tá cúu nūū ní jini ndá ní jondē tá nī nquijéhé ní cándíja ní. Sīquī ndá tēe stáhví 


text:
<pb/>Chi cuāhā tēe stáhví nī nquee dē níí ñayīví, de nduú jétúhún ndá dē jā ní nquiji Jesucristo nī nduu yā tēe. De tēe jāá nduú jétúhún súcuán, cúu ndá dē tēe stáhví, de cúu dē contra sīquī Cristo. 


text:
<pb/>Coto ndá ní jā má snáā ní tāhvī sīquī tiñu váha jā ní nsāhá ní, chi sa jā ná níhīn ní ndihi tāhvī ní. 


text:
<pb/>De tú nā-ni nchivī tiin ji incā tūhun, de chisó cā ji nūū tūhun jā ní stéhēn Cristo, túsaá de nduú íyó Yāā Dios jíín ji. Sochi nchivī jā quéndōo jíín tūhun jā ní stéhēn Cristo, túsaá de íyó Tatá ó jíín ji, de suni íyó Sēhe yā jíín ji. 


text:
<pb/>De tú quenda iin nchivī vehe ní, de tú nduú quétáhán tūhun stéhēn ji jíín tūhun yáhá, de mā cuáha ní tūhun cundeē ji vehe ní, de ni mā cáhān ní tūhun ndeé inī jíín ji. 


text:
<pb/>Chi nchivī jā cáhān tūhun ndeé inī jíín ji, chíndeé táhán jíín ji sīquī tiñu néhén jā sáhá ji. Tūhun jā sándīhí 


text:
<pb/>Iyó cuāhā tūhun jā cāhān cā sá jíín ndá ní, sochi nduú cúnī sá tee sá nūū tútū jíín tinta. Chi ñúhún inī sá jā cuēē sá de nacunī tāhán ó, de natúhún ó, tácua cusiī ndasí inī ō. 


text:
<pb/>Ndācá sēhe cūhū ní, ñahan jā suni nī nacāji yā, cáhān ndá ji jā sāhá ndeé inī ní. Súcuán ná cóo. Amén.<pb/>


text:
Maá nī cúu Simón Pedro, de cúu nī mozo Jesucristo, de cúu nī apóstol jā ní ntají yā. De tée nī carta yáhá cuēē nūū ndá nú jā ní nsāhá Yāā Dios jā inuú-ni nī nīhīn ndá nú jíín ndá nī tūhun viī tūhun vāha jā cándíja ó yā. Chi Yāā ndāā cúu Yāā Dios jíín Jesucristo jā scácu yóhó. 


text:
<pb/>De ñúhún inī ni jā ná sáhá cā yā jā váha ndasí ndá nú, jíín jā coo ndeé coo siī inī nū sīquī jā jícūhun vāha inī nū nāsa Yāā cúu Yāā Dios jíín Jētohō ō Jesús. Sīquī nāsa cánuú coo nchivī cándíja 


text:
<pb/>De Yāā Dios jíín poder yā nī jēhe yā nūū ō ndācá jā sáhá jā cuu caca ndaā ō nūū yā jíín jā chiñúhún vāha ó yā. Chi nī stéhēn yā maá yā nūū ō, chi maá yā cúu jā ní ncana yóhó, sīquī jā ndasí cúñáhnú yā jíín ndācá tiñu ñáhnú jā sáhá yā. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán nī nquee yuhú yā ndācá jā ñáhnú ndasí de vāha ndasí jā sáhá yā yóhó, tácua jíín ndācá ñúcuán de nduu ndá nú tá cúu nūū íyó maá yā, de cācu nú nūū ndá tiñu néhén jā ndíyo inī nchivī jā sáhá ji inī ñayīví yáhá. 


text:
<pb/>Túsaá de nducú ndéé ndá nú jíín tūhun yáhá. De jā cándíja ndá nú, de sīquī ñúcuán chisó nú jā caca ndaā nū. De jā jíca ndaā ndá nú, de sīquī ñúcuán chisó nú jā cundihvī inī nū jīcūhun vāha inī nū sīquī maá yā. 


text:
<pb/>De sīquī ñúcuán chisó nú jā casī nū jā cúnī modo maá nú. De sīquī ñúcuán chisó nú jā cuandeé inī nū, de sīquī ñúcuán chisó nú jā chiñúhún vāha nú Yāā Dios. 


text:
<pb/>De sīquī ñúcuán chisó nú jā coo manī nū jíín táhán nú, de sīquī ñúcuán chisó nú jā cundáhví inī nū táhán nú. 


text:
<pb/>Chi tú cāyā ndá tiñu yáhá jíín ndá nú, de suu sāhá jā má cútecū cāhá nú, chi sa quee vāha tiñu sáhá nú, sīquī jā jícūhun inī nū nāsa Yāā cúu Jētohō ō Jesucristo. 


text:
<pb/>De nchivī jāá nduú sáhá tiñu yáhá, cúu ji modo nchivī cuāá, chi nduú jícūhun inī ji tūhun yā, de ja nī naā inī ji jā ní nsāhá ndoo yā ji ndācá cuāchi jā ní nsāhá ji ichi chátā. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán nducú ndéé ndá nú hermano, tácua coo seguro jā ní ncana yā ndá nú jíín jā ní nacāji yā ndá nú. Chi tú sáhá nú ndācá tiñu yáhá, de mā cācá yátá cuitī nū. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nune vāha ichi jā quīvi nú inī ñuū maá Jētohō ō Jesucristo, Yāā scácu yóhó, nūū tátúnī yā níí cání. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán mā jéncuiñī ni jā nándacu nī ndá tūhun yáhá nūū ndá nú, vísō ja jínī nū de íñí nīhin nú jíín tūhun ndāā jā cándíja nú. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán cúu jā ndúcú ndéé cā ni sndíhvī inī ni ndá nú, tácua tá ja nī jīhī ni, de níní nūcūhun inī nū ndācá tūhun yáhá. Jā ní jinī ndá dē jā cúñáhnú Cristo 


text:
<pb/>Tá nī stéhēn ndá nī tūhun maá Jētohō ō Jesucristo nūū ndá nú, nāsa nenda yā jíín poder yā, de nduú ní ncáhān ndá nī iin cuento-ni jā ní ntavā ndīchí nchivī. Chi tá nī īyo ndá nī jíín yā xīnī yūcú, de nī jinī jínúū ndá nī jā ñáhnú nī nduu yā. 


text:
<pb/>Chi nī jinī ndá nī jā Tatá ó Yāā Dios nī ncāhān yíñúhún yā jíín Jesús, de nī nsāhá ñáhnú yā Jesús. Chi ichi andiví nī nquiji tūhun viī, nī ncāhān Yāā Dios: Yáhá cúu Sēhe nī jā mānī ndasí nī jíín, de cúsiī inī ni jíín, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jini ndá nī tūhun ñúcuán jā ní ncāhān ichi andiví, chi nī īyo ndá nī jíín maá Jētohō ō xīnī yucu īī ñúcuán. 


text:
<pb/>De súcuán jínī ō jā íyó ndāā ndija ndācá tūhun jā ní ntee ndá tēe nī nacani tūhun yā jondē janahán. De vāha jā chuhun inī ndá nú ndá tūhun ñúcuán, chi suu cúu tá cúu iin luz jā stúu nūū neē, jondē tūu maá quīvī jā nenda yā, de stúu yā inī ánō nū tá cúu nūū jéndūtē lucero. 


text:
<pb/>De xihna cā ná jícūhun inī ndá nú jā ni iin tūhun jā cáhān tutū īī, nsūú jā ní jani inī iin tēe súcuán-ni cúu. 


text:
<pb/>Chi ndācá tēe ndoo jā ní nacani tūhun yā jondē janahán, nduú ní nácani cuitī dē tūhun jā cúu inī maá dē. Chi sa nī nacani dē tūhun Yāā Dios jā ní stéhēn Espíritu Santo nūū dē.<pb/>


text:
De māhñú nchivī Israel suni nī īyo ndá tēe jā ní nacani tūhun stáhví. De suni súcuán coo sava tēe stéhēn tūhun stáhví māhñú ndá nú. De squívi ndá dē tūhun stáhví jā tīví nchivī sāhá. De mā cuétúhún dē maá Jētohō ō jā scácu yā dē, de súcuán sāhá dē jā ñamā tānū tāhvī dē. 


text:
<pb/>De cuāhā nchivī cuniquīn ji modo nēhén jā stéhēn ndá dē. De sāhá dē jā cāhān nēhén nchivī sīquī tūhun vāha yā jā cúu ichi ndāā. 


text:
<pb/>De sīquī jā ndíyo inī ndá dē xūhún, de candeē dē xūhún ndá nú sīquī tūhun stáhví jā stéhēn dē nūū nū. De nduú quíxīn tūndóhó jā tānū tāhvī dē, chi jondē janahán ja íyó tūhun jā nenda yā sīquī cuāchi dē. 


text:
<pb/>Chi nduú ní née cáhnú inī Yāā Dios nūū ndācá ángel yā jā ní nsāhá cuāchi, chi sa nī ntaān yā infierno nūū yíndasī nūū neē, de núhnī jíín cadena. De nī nchindasī yā jondē quīvī jā sāhá ndāā yā sīquī. 


text:
<pb/>De suni nduú ní née cáhnú inī yā nūū nchivī janahán, chi sa nī scúun yā sāvī xéēn sīquī nchivī nēhén ñúcuán. Chi maá-ni Noé, tēe nī nacani tūhun ndāā, nī scácu yā dē jíín ūjā cā nchivī. 


text:
<pb/>De suni nī nenda yā sīquī cuāchi nchivī ñuū Sodoma jíín ñuū Gomorra, de nī ncāyū ñuū ji nī nduu maá yāā-ni cā. De súcuán cúu ji iin ejemplo nūū ndá cā nchivī nēhén jā quiji cā. 


text:
<pb/>De nī scácu yā Lot, chi tēe ndāā nī ncuu dē, de nī ncucuécá ndasí inī dē nī jinī dē tiñu néhén jā ní nsāhá nchivī nēhén ñúcuán. 


text:
<pb/>Chi tēe vāha ñúcuán nī ndeē dē māhñú ndá ji, de ndiquivī nī ncucuécá inī dē jā ní jinī dē de nī jini dē ndācá tiñu néhén jā ní nsāhá ndá ji. 


text:
<pb/>Túsaá de maá Jētohō ō chi scácu yā nchivī jā chíñúhún nūū yā, de tú quiji tūndóhó sīquī ji. De chíndasī yā nchivī nēhén, tácua ndoho ji castigo quīvī juicio jā sāhá ndāā yā cuāchi ji. 


text:
<pb/>De víhí cā sndóho yā ndá tēe sáhá tiñu téhén jā ndíyo nēhén inī dē, de cújéhe inī dē sīquī tiñu ndácu maá Jētohō ō. Nīhin ndasí inī ndá dē, de chúndeé inī dē sáhá dē jā cúnī ndá máá dē, de nduú yúhú dē cāhān nāvāha dē sīquī ndācá jā cúñáhnú nūū sūcún. 


text:
<pb/>De juni ndá ángel jā íñí nūū maá Jētohō ō, vísō cúñáhnú cā yā jíín fuerza jíín tiñu ndíso yā, de nduú cáhān nāvāha yā sīquī ndācá jā cúñáhnú ñúcuán. 


text:
<pb/>De ndá tēe ñúcuán chi cúu dē tá cúu quiti yúcú jā ní jēcōo tī jíín modo maá tī, de táhvī ndá tī tácua nīhīn nchivī tī jā cahnī ji tī. Chi cáhān nēhén ndá dē sīquī ndācá jāá nduú jícūhun inī dē. De tá cúu nūū jíhī ndācá quiti ñúcuán, suni súcuán cuū dē. 


text:
<pb/>De jā ní sndóho ndá dē nchivī, suni súcuán nanihīn dē ndoho dē. De cúsiī inī ndá dē jíín ndācá jā cútíndí inī dē jā ndíyo nēhén inī dē. De cúu ndá dē tēe quini jā sáhá tiñu jā cúcanoō nchivī. De jā ndútútú ndá dē jíín nú vico nú, de níní cúsiī inī dē jíín tiñu néhén tiñu stáhví. 


text:
<pb/>De ndíyo inī ndá dē jínī dē ñahan, de nduú jéncuiñī dē jā sáhá dē cuāchi. De stáhví ndá dē nchivī tayā inī. Chi nī ncāan ndá dē jíín tūhun ndíyo inī dē ndācá ndatíñú. De tēe jā tānū tāhvī cúu ndá dē. 


text:
<pb/>Chi nī nsana ndá dē, chi nī sndóo dē tūhun jā cúu ichi ndāā. De nī niquīn ndá dē modo Balaam, tēe nī nacani tūhun jondē janahán, sēhe Beor. Chi tēe ñúcuán nī ncusiī inī dē jā nīhīn dē xūhún sīquī tūhun néhén jā cāhān dē nícu. 


text:
<pb/>De iin burro nī ncāhān tī tá nūū cáhān iin nchivī, vísō nduú cúu cāhān tī. De nī ncāhān tī nūū tēe ñúcuán, de súcuán nī jasī tī jā má quíhīn dē cāhān dē ndācá tūhun néhén stáhví. 


text:
<pb/>De ndá tēe jā stíví ndasí súcuán, chi cúu dē tá cúu ntesócó jā ní nchīchī, jíín vīcō jā stéchí tāchī. De ja íyó tūha nūū neē ndasí nūū cundeē dē níí cání. 


text:
<pb/>Chi ndasí sáhá vīxī ndá dē maá dē jíín tūhun jā cáhān cāhá dē. De ndúcú ndá dē squívi tucu dē sava nchivī nūū tiñu néhén tiñu ndíyo inī. De súcuán stáhví dē nchivī jā cáta nī nquee ji nī ncācu ji nūū nchivī sáhá tiñu néhén. 


text:
<pb/>De cáhān ndá dē jā íyó libre ji jā cuu sāhá ji nāsa-ni cúnī maá ji, de juni maá dē chi nduú íyó libre dē, chi cúu dē mozo nūū cuāchi, chi cúsá maá tiñu téhén sáhá dē. Chi ndācá tiñu jā cúndeé jíín iin tēe jā sāhá dē, suu ñúcuán ndúu dē mozo nūū. 


text:
<pb/>Chi tú ja nī jinī ndá dē nāsa Yāā cúu maá Jētohō ō Jesucristo, Yāā jā scácu yóhó, de tú súcuán nī nquee dē nī ncācu dē nūū tiñu téhén jā íyó inī ñayīví, de tú ndīvi tucu ndá dē nūū tiñu ñúcuán jā cundeé tucu jíín dē, túsaá de nēhén cā quendōo dē jā sándīhí nsūú cā jā xíhna ñúhún. 


text:
<pb/>Chi vāha cā tú nduú ní jínī dē ichi ndáā nícu, nsūú cā jā ní jinī dē, de sndóo tucu dē tiñu ndoo jā ní ndacu yā nūū dē. 


text:
<pb/>Chi nī ncundaā sīquī dē tá cúu nūū cáhān iin tūhun janahán: Tinā nī nacajī tī jā ní nujan tī. De quinī jā ní ndundoo, nī nacuchi tucu tī ndēhyū, cáchī.<pb/>


text:
Ñanī mánī, yáhá cúu carta ūū jā tée nī nūū ndá nú. De jíín ndúū carta yáhá cúnī ni jā nacani inī nū sīquī ndihi jā váha jā ndáā jā jáni ichí nī ndóhó. 


text:
<pb/>De nūcūhun inī nū ndācá tūhun jā ní nacani ndá tēe ndoo jondē janahán, jíín tiñu jā ní ndacu maá Jētohō ō, Yāā jā scácu yóhó. De suu cúu jā ní stéhēn ndá tēe apóstol nūū nū. 


text:
<pb/>De xihna cā tūhun yáhá ná jícūhun inī ndá nú: Jā tá cuāndihi quīvī de quiji ndá tēe jā sāhá catá sīquī tūhun ndāā yā, chi sāhá dē ndá tiñu néhén jā ndíyo inī maá dē. 


text:
<pb/>De cāhān ndá dē: ¿Nājēhē cúu jāá nduú ndíji Cristo tá cúu nūū ní nquee yuhú yā? Chi jondē quīvī jā ní jīhī ndá ndīyi tatā ō de jondē mitan, de nduú sáma cuitī ndihi jā íyó tá nī jēcōo ñayīví, cachī ndá dē. 


text:
<pb/>Chi nduú cúnī ndá dē jīcūhun inī dē jā jondē janahán nī ncuvāha andiví jíín tūhun jā ní ncāhān-ni Yāā Dios. De nī ndacu yā tiñu jā ná cúvāha ñayīví jíín ndute, de māhñú ndute nī nquenda ñuhun yíchí. 


text:
<pb/>De suni súcuán jíín tūhun jā ní ncāhān Yāā Dios de nī nsāhá tūha yā jā cāyū andiví jíín ñayīví jā íyó mitan. Chi maá quīvī juicio de cāyū ndihi, de tānū tāhvī nchivī nēhén. 


text:
<pb/>De suni mā náā inī ndá nú tūhun yáhá, ñanī mánī: Jā nūū maá Jētohō ō chi iin-ni quīvī cúu tá cúu mil cuīyā, de mil cuīyā cúu tá cúu iin-ni quīvī. 


text:
<pb/>De nsūú jā cúcuéé inī maá Jētohō ō sīquī tūhun jā ní nquee yuhú yā jā nenda yā, tá cúu nūū jáni inī sava nchivī. Chi sa íyó paciencia inī yā nūū ō, chi nduú cúnī yā jā tānū tāhvī ni iin ó, chi sa cúnī yā jā ndihi ó nacani inī ō jā sndóo ó cuāchi ó. 


text:
<pb/>De quīvī jā nenda maá Jētohō ō, iin sanaā-ni quenda, tá nūū cúu jā iin sanaā-ni quénda jācuīhná jacuáā. De quīvī ñúcuán chi nihin ndasí andiví, de naā-ni. De ndihi jā íyó andiví chi naā sāhá ñuhūn. De ñayīví jíín ndācá jā íyó inī, ndihi cāyū. 


text:
<pb/>De cundetu nú de cundihvī inī nū jā ná quíji ñamā quīvī nenda Yāā Dios. De quīvī ñúcuán cāyū andiví de naā-ni. De ndācá jā íyó chi ndute sāhá ñuhūn. 


text:
<pb/>De maá ó chi ndétu ó andiví jéé jíín ñayīví jéé, chi súcuán nī nquee yuhú Yāā Dios jā coo. De ñúcuán chi maá-ni tiñu ndāā jíín tiñu váha coo. 


text:
<pb/>Túsaá ñanī mánī, juni ndétu ndá nú jā quee ndaā ndācá tiñu yáhá, de nducú ndéé nú tácua tá nenda yā de nīhīn yā ndá nú jā ndéē mānī nū jíín táhán nú, de coo ndoo nú jāá nduú nā cuāchi nú. 


text:
<pb/>De ná jícūhun inī ndá nú jā síquī jā íyó paciencia maá Jētohō ō, jā ñúcuán cúu jā cācu ó. Chi hermano ō Pablo jā mānī ō jíín, suni súcuán nī ntee dē nūū nū, chi súcuán nī stéhēn Yāā Dios tūhun ndíchí yā nūū dē. 


text:
<pb/>De cáhān dē sīquī tūhun yáhá nūū ndācá carta jā ní ntee dē. De nūū ndá carta dē ñúcuán chi íyó jacū tūhun jā víjín jícūhun inī ō. De ndá nchivī jāá nduú jícūhun inī jíín nchivī jāá nduú jíja jíín tūhun cándíja, chi násāma ji modo jā cáhān ndá tūhun víjín ñúcuán, tá cúu nūū násāma ji jā cáhān sava cā tutū īī. De súcuán sáhá ji jā tānū tāhvī maá ji. 


text:
<pb/>De ndá ndóhó ñanī mánī, mitan de ja nī jinī nū nāsa coo ndācá tiñu yáhá. Túsaá de coto nú maá nú jā má cúniquīn nū tūhun stáhví jā stéhēn ndá tēe nēhén ñúcuán jāá nduú jétáhví dē yā. Chi tú nduú de snáā nū tūhun jā íñí nīhin nú jíín. 


text:
<pb/>Chi sa cundihvī cā inī nū jā jīcūhun inī nū nāsa Yāā cúu maá Jētohō ō Jesucristo, Yāā scácu yóhó. De ná cúja cā inī nū jíín tūhun cúndáhví inī yā ndóhó. De ná cáhān ō jā viī ndasí cúñáhnú yā jondē mitan jíín níí cání. Súcuán ná cóo. Amén.<pb/>


text:
Ndá nduhū cúu Pablo jíín Silvano jíín Timoteo, de tée nī carta yáhá cuēē nūū ndá ndóhó nchivī cándíja ñuū Tesalónica, jā yíhí nú ndahá Tatá ó Yāā Dios jíín Jētohō ō Jesucristo. 


text:
<pb/>De ñúhún inī ndá nī jā Tatá ó Yāā Dios jíín Jētohō ō Jesucristo, ná sáhá cā yā jā váha ndá nú, de sāhá yā jā coo ndeé coo siī inī nū. Jā sāhá ndāā yā cuāchi tá nenda Cristo 


text:
<pb/>Cánuú jā níní nacuetáhví nī nūū Yāā Dios jā síquī ndá ndóhó hermano. Chi íyó vāha súcuán, chi vāha ndasí cuācuja ndá nú jíín tūhun jā cándíja nú yā, de cuānducuahā ndasí jā cúndáhví inī nū ndá táhán nú. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán cúu jā cúsiī ndasí inī ndá nī nácani nī tūhun nú nūū ndācá grupo nchivī cándíja nūū Yāā Dios. Chi vāha cándíja ndá nú, de vāha jéndeé inī nū jā jínī ūhvī nchivī ndóhó jíín jā ndóho nú ndācá cā tūndóhó. 


text:
<pb/>De jíín ndācá yáhá cúu jā chíhi yā cuenta jā cúu ndá nú nchivī vāha jā quīvi nú ñuū nūū tátúnī yā. Chi jā síquī ñuū ñúcuán cúu jā ndóho ndá nú. De jā súcuán chíhi yā cuenta sīquī nū, yáhá stéhēn nūū ō jā vāha Yāā cúu yā. 


text:
<pb/>De quīvī jā nenda Jētohō ō Jesús, quīvī ñúcuán sāhá Yāā Dios jā natātú ndá ndóhó jā ndóho, de saá-ni ndá nduhū. Chi jíín ñuhūn quiji Jesús ichi andiví jíín ndá ángel yā jā ndíso poder. 


text:
<pb/>De cuāha yā castigo nūū ndá nchivī jāá nduú ní jéhe ji tūhun cunī ji nāsa Yāā cúu Yāā Dios, de nduú ní jétáhví ji tūhun maá Jētohō ō Jesucristo jā scácu yā ji. 


text:
<pb/>De nchivī ñúcuán chi ndoho ji níí cání, chi cujiyo ji nūū maá Jētohō ō, de mā cūú quīvi ji nūū viī ndasí cúñáhnú yā jíín poder yā. 


text:
<pb/>Súcuán sāhá yā quīvī jā nenda yā jā viī cuñáhnú yā sāhá nchivī cándíja jā yíhí ndahá yā. De sāhvi ndasí inī ji jā cunī ji nūū yā. De suni súcuán ndá ndóhó, chi nī ncandíja nú tūhun jā ní nacani ndá nī nūū nū. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán cúu jā níní jícān táhvī ni jēhē ndá nú, jā ná cúu nú nchivī vāha jā ní ncana yā ndóhó. De jíín fuerza yā ná sáhá yā jíín ndá nú jā squíncuu nú ndācá tiñu váha jā ní nchuhun inī nū jā sāhá nú sīquī jā cándíja nú. 


text:
<pb/>De súcuán de cuñáhnú maá Jētohō ō Jesucristo sāhá nú, de suni cuñáhnú ndá máá nú sāhá yā. Chi Yāā Dios maá ó jíín Jētohō ō Jesucristo, súcuán cúu jā sáhá yā jā váha yóhó.<pb/>


text:
Mitan de cāhān ni sīquī jā nenda maá Jētohō ō Jesucristo jíín jā ndutútú ó nūū yā. Cáhān ndāhví ndá nī jíín ndá nú hermano, 


text:
<br/>jā má cuáha nú tūhun jā sacā nuu cani inī nū, de ni mā cúnēhén inī nū tú cāhān nchivī jā ja nī nquenda quīvī jā nenda maá Jētohō ō. Mā cándíja cuitī ndá nú vísō tú cāhān ji jā ní nīhīn ji iin tūhun sīquī ñúcuán nūū Espíritu, á iin tūhun jā ní ncāhān incā, á tú cachī ji jā ndá nduhū nī ntají iin carta jā cáhān súcuán. 


text:
<pb/>Mā cuáha cuitī nū tūhun jā stáhví ni iin ji ndóhó. Chi jondē ncháha ca quenda quīvī ñúcuán de xihna cā ndunīhin inī cuāhā nchivī nūū yā, de quenda nijīn maá tēe jā sāhá xēēn cuāchi, de tēe jā tānū tāhvī cúu maá tēe ñúcuán. 


text:
<pb/>Chi tēe jā jínī ūhvī Yāā Dios cúu dē, de nenda dē contra sīquī ndācá jā scúnaní ji yāā ji jíín ndācá jā chíñúhún ji. De xēēn cā sāhá dē, chi jondē cundeē dē inī templo Yāā Dios jā íyó Jerusalén, de cāhān dē jā maá dē cúu Yāā Dios. 


text:
<pb/>De ja jínī ndá nú nā cuá cúu jā jásī jāá ncháha ca quenda nijīn tēe ñúcuán, chi jondē tá quenda quīvī maá dē. 


text:
<pb/>Chi ja cúu yuhū ndācá cuāchi xēēn inī ñayīví, sochi mitan chi íyó jā jásī nūū, tácua mā cāá ndasí cā cuāchi, chi jondē ná cújiyo maá jā jásī nūū. 


text:
<pb/>De sá de quenda nijīn maá tēe jā sāhá cuāchi xēēn. De maá Jētohō ō Jesús cahnī yā tēe ñúcuán jíín tāchī yūhú yā-ni, de jíín jā jéndūtē yā tá nenda yā de stánū tāhvī yā dē. 


text:
<pb/>De jā quiji tēe xēēn ñúcuán chi maá Satanás sāhá. De quiji dē jíín cuāhā poder, de sāhá dē ndācá tiñu ñáhnú jā stáhví dē, jā sāhvi inī nchivī cunī ji. 


text:
<pb/>De jíín ndācá tiñu néhén de stáhví ndasí dē nchivī jā tānū tāhvī, chi nduú ní ncúnī ji cuetáhví ji tūhun ndāā jā cācu ji nícu. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán cuāha Yāā Dios tūhun jā cuetáhví ji tūhun jāá nduú ndāā cuitī, de candíja ji tūhun stáhví ñúcuán. 


text:
<pb/>De súcuán de jēcundeē cuāchi sīquī ndihi ji jāá nduú ní ncándíja ji tūhun ndāā, chi sa tiñu néhén nī ncusiī inī ji jíín. Nchivī jā ní nacāji yā jā cācu ji 


text:
<pb/>Sochi cánuú jā níní nacuetáhví ndá nī nūū Yāā Dios jā síquī ndá ndóhó jā cúu nú hermano jā mānī Jētohō ō jíín. Chi jondē tá nī jēcōo ñayīví, de ja nī nacāji Yāā Dios ndá ndóhó jā scácu yā ndóhó. Chi sáhá Espíritu yā jā íyó ndoo íyó īī nū nūū yā, de cándíja nú tūhun ndāā. 


text:
<pb/>Chi jā ñúcuán nī ncana yā ndá nú jíín tūhun jā scácu yā yóhó jā ní nacani ndá nī, tácua quīvi ndá nú nūū viī cuñáhnú nú jíín maá Jētohō ō Jesucristo. 


text:
<pb/>Túsaá de cuiñi nīhin ndá nú hermano, de cunahán vāha nú tūhun jā ní ncutūha ndá nú nūū ndá nī, á jā ní ncāhān ni á jā ní ntee nī nūū carta cúu. 


text:
<pb/>Maá Jētohō ō Jesucristo jíín Tatá ó Yāā Dios nī ncundáhví inī yā yóhó, de nī nsāhá yā jā coo siī inī ō níí cání, jíín jā ñúhún inī ō ndācá jā váha jā coo sīquī jā vāha inī yā jíín ó. 


text:
<pb/>De ná sáhá cā yā jā coo ndeé inī ánō ndá nú, de ná sáhá yā jā cuja nú cāhān nū ndācá tūhun vāha yā, jíín jā sāhá nú ndācá tiñu váha.<pb/>


text:
De íyó incā tūhun cánuú, hermano. Cācān táhvī ndá nú jēhē ndá nī, tácua ñamā cūtē nuu tūhun maá Jētohō ō Yāā Dios, de cuetáhví vāha nchivī, tá cúu nūū ní jetáhví ndá máá nú. 


text:
<pb/>De suni cācān táhvī nū jā ná cácu nī nūū ndá tēe nēhén jā stáhān ndá nduhū. Chi nsūú ndihi nchivī cúu jā cándíja tūhun yā. 


text:
<pb/>Sochi maá Jētohō ō chi vāha squíncuu yā jā ní nquee yuhú yā, de sāhá yā jā cuja inī ndá nú jíín tūhun yā, de coto yā ndá nú nūū jānēhén. 


text:
<pb/>De cúcáhnú inī ndá nī sáhá maá Jētohō ō, jā cúu ndá nú jíín tiñu jā ní ndacu nī nūū nū, de suni cucuu cā nū jíín. 


text:
<pb/>De ñúhún inī ni jā maá Jētohō ō stéhēn cā yā nāsa coo manī cā nū jíín yā jondē jíín inī jíín ánō nū, jíín jā cuandeé inī nū tá cúu nūū ní nsāhá Cristo. Jā cánuú satíñú ó 


text:
<pb/>De ndácu ndá nī nūū ndá nú hermano, chi súcuán nī ndacu maá Jētohō ō Jesucristo, jā cujiyo nú nūū ndá hermano jā jíca cúxí de nduú jíca ndaā ji tá cúu nūū ní stéhēn ndá nī nūū nū. 


text:
<pb/>Chi ja jínī ndá nú nāsa cánuú ndacu nú ndá nduhū, chi nduú ní jíca cúxí ndá nī tá nī īyo nī jíín nú. 


text:
<pb/>De ni nduú ní nchájī ndá nī stāā nūū ni iin nú súcuán-ni, chi nī nchunáá nī. Chi sa nī nducú ndéé nī nī nsatíñú ndasí nī nduú ñuú, tácua mā stáhān ni ni iin nú. 


text:
<pb/>De vísō íyó derecho ni jā cācān ni nūū ndá nú nícu, sochi nduú ní jícān ni, chi súcuán nī nsāhá nī tácua cuu nī iin ejemplo nūū nū nāsa sāhá ndá nú. 


text:
<pb/>Chi tá nī īyo ndá nī jíín nú, de nī ndacu nī tiñu yáhá nūū nū: Tú ní iin nchivī nduú cúnī ji satíñú ji, de suni mā cājí ji túsaá. 


text:
<pb/>Chi nī nīhīn ndá nī tūhun jā jíca cúxí sava nú, de nduú sátíñú nú, chi sa sīquī tiñu táhán nú nánducú nú. 


text:
<pb/>De ndácu ndá nī tiñu nūū ndá ndóhó jā sáhá súcuán, de sndíhvī inī ni ndá nú jā coo nañíí nú de satíñú nú, tácua nīhīn nū jā cajī nū sīquī tiñu jā sáhá maá nú. Chi súcuán ndácu maá Jētohō ō Jesucristo tiñu. 


text:
<pb/>De tú ní iin ji nduú jétáhví ji tūhun jā cáhān ni nūū carta yáhá, de cundēhé vāha nú ní iin ji cúu, de mā quétáhán cā nū jíín ji, tácua cucanoō ji de nacani inī ji. 


text:
<pb/>Sochi nsūú jā cunī ūhvī nū ji, chi sa cāhān nū jíín ji tá cúu nūū cáhān nū jíín ñanī nū jā ná sátíñú vāha ji. Bendición jā sándīhí 


text:
<pb/>De ñúhún inī ni jā maá Jētohō ō, Yāā jā jéhe tūhun ndeé tūhun sīī inī, níní ná sáhá yā jā coo ndeé coo siī inī nū sīquī ndācá-ni, de coo yā jíín ndá nú. 


text:
<pb/>Nduhū Pablo, yáhá-ni cúu jā tée nī jíín ndahá maá nī jā cáhān ni jā sāhá ndeé inī ndá nú. De súcuán jéhe nī firma nūū ndācá carta ni, tácua cunī ndá nú jā carta maá nī cúu. Súcuán cáá letra ni. 


text:
<pb/>De ñúhún inī ni jā maá Jētohō ō Jesucristo, ná sáhá cā yā jā váha ndá nú. Súcuán ná cóo. Amén.<pb/>


text:
Maá nī cúu Pablo, apóstol Jesucristo, chi súcuán nī jētahān inī Yāā Dios nī ntají yā nduhū jā nácani nī tūhun jā ní nquee yuhú yā jā cutecū ō níí cání sīquī jā yíhí ó ndahá Cristo Jesús. 


text:
<pb/>De tée nī carta yáhá cuēē nūū nū Timoteo, chi cúu nú tá cúu sēhe nī jā mānī ni jíín. De ñúhún inī ni jā Tatá ó Yāā Dios jíín Jētohō ō Jesucristo ná sáhá cā yā jā váha ndóhó, de cundáhví inī yā ndóhó, de sāhá yā jā coo ndeé coo siī inī nū. Jā nácani dē tūhun Cristo 


text:
<pb/>Níní nduú náā inī ni cācān táhvī ni jēhē nū nūū Yāā Dios nduú ñuú, de nácuetáhví nī nūū yā jā síquī nū. Chi nūū maá yā sátíñú nī, tá cúu nūū ní nsāhá ndācá tatā ni, de íyó ndoo ánō ni nūū yā. 


text:
<pb/>De núcūhun inī ni jā ní jacu nú tá nī nquee nī cuāhān ni. De cúu inī ni jā nacunī tāhán ó, tácua cusiī ndasí inī ni. 


text:
<pb/>De núcūhun inī ni jā cándíja vāha ndija nú Cristo, tá cúu nūū xihna cā nī ncandíja naná ñáhnú nú Loida, jíín naná nú Eunice. De jáni ndija inī ni jā suni súcuán cándíja maá nú mitan. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán násndíhvī inī ni ndóhó jā cundihvī cā inī nū jíín tāhvī jā ní jēhe Yāā Dios nūū nū jā nácani nú tūhun yā. De tāhvī ñúcuán nī nīhīn nū tá nī ntee nī ndahá nī xīnī nū. 


text:
<pb/>Chi Espíritu jā ní jēhe Yāā Dios nūū ō, nduú sáhá jā cuyūhú ó, chi sa sáhá jā íyó fuerza inī ō, jíín jā cúndáhví inī ō táhán ó, jíín jā íyó ndito xīnī ō. 


text:
<pb/>Túsaá de mā cúcanoō nū nacani nú tūhun maá Jētohō ō. De suni mā cúcanoō nū sīquī maá nī jā yíhí nī vecāa jā síquī tūhun yā. Chi sa cuāha nú tūhun jā ndoho nú jíín nī sīquī jā nácani ó tūhun jā scácu yā yóhó, tú nāsa jéhe Yāā Dios fuerza inī ō. 


text:
<pb/>Chi nī scácu yā yóhó, de nī ncana yā yóhó jā coo ndoo ánō ō jā satíñú ó nūū yā. De nduú ní ncána yā yóhó sīquī jā ní nsāhá vāha ó, chi sīquī jā ní jani inī maá yā jā cundáhví inī yā yóhó sīquī jā yíhí ó ndahá Cristo Jesús. Chi jondē ncháha ca jēcōo ñayīví, de ja cúndáhví inī yā yóhó. 


text:
<pb/>De mitan jā ní nquiji Jesucristo, Yāā jā scácu yóhó, de nī stéhēn cājí Yāā Dios jā cúndáhví inī yā yóhó. Chi maá Cristo nī snáā yā poder cuēhē jáhnī yóhó, chi jíín tūhun jā scácu yā yóhó nī stéhēn cājí yā nūū ō jā cutecū ō níí cání chi mā tánū tāhvī ō. 


text:
<pb/>De nī jani Yāā Dios nduhū jā nácani nī tūhun ñúcuán, de nī ntají yā nduhū jā cúu nī apóstol jā stéhēn ni nūū nchivī ndācá nación jāá nduú jínī tūhun yā. 


text:
<pb/>De sīquī ñúcuán cúu jā ndóho nī ndācá tūndóhó yáhá jā yíhí nī vecāa. Sochi nduú cúcanoō ni, chi jínī ni nāsa Yāā cúu Yāā jā cándíja nī, de cúcáhnú inī ni jā cuu coto yā tiñu jā ní nchihi yā ndahá nī, jondē mitan de jondē quīvī jā nenda yā. 


text:
<pb/>De cuiñi nīhin nú jíín ndācá tūhun yā chi stéhēn ndāā, suu tūhun jā ní stéhēn ni nūū nū. De caca nú jíín tūhun cándíja ó, de cundáhví inī nū táhán nú sīquī jā yíhí nú ndahá Cristo Jesús. 


text:
<pb/>De coto nú ndācá tiñu váha jā ní nchihi yā ndahá nú, sāhá poder maá Espíritu Santo jā ndéē inī ō. 


text:
<pb/>Ja jínī nū jā ndācá nchivī jā íyó Asia nī sndóo ji nduhū. De ūū ji cúu Figelo jíín Hermógenes. 


text:
<pb/>De jícān táhvī ni jā cundáhví inī Jētohō ō nchivī vehe Onesíforo, chi cuāhā vuelta nī nanihīn inī ni nī nsāhá dē, de nduú ní ncúcanoō dē sīquī ni jā yíhí nī vecāa. 


text:
<pb/>De jícān táhvī ni jā maá Jētohō ō ná cúndáhví inī yā dē quīvī jā nenda yā. De suni ja jínī vāha nú nāsa nī nchindeé ndasí dē nduhū tá nī īyo nī ñuū Efeso.<pb/>


text:
Túsaá de ndóhó, sēhe mánī, coo fuerza inī nū sīquī jā yíhí nú ndahá Cristo Jesús de sáhá yā jā váha ndóhó. 


text:
<pb/>De ndācá tūhun jā ní jini nú nī ncāhān ni, nī jinī jínúū nchivī cuāhā, tūhun ñúcuán nastéhēn nū nūū ndá tēe jā squíncuu vāha, tácua suni cuu stéhēn tucu maá dē nūū sava cā ji. 


text:
<pb/>Ni iin soldado jā íñí nūū guerra, nduú sátéñú dē maá dē jíín tiñu maá dē, chi cánuú jā sāhá dē maá-ni tiñu jā ndácu tēe jā tátúnī nūū dē. 


text:
<pb/>De suni súcuán tēe cásíquí deporte, mā níhīn dē premio de tú mā cúndihvī inī dē jā casíquí vāha dē tá cúu nūū cánuú casíquí dē. 


text:
<pb/>De cuhun ndasí inī nū Jesucristo, Yāā jā ní nquiji chījin tatā rey David, de nī natecū yā māhñú ndīyi, tá cúu nūū cáhān tūhun yā jā nácani nī jā scácu yā yóhó. 


text:
<pb/>De jā síquī tūhun ñúcuán ndóho nī tūndóhó, de jondē nī juhnī ndá ji nduhū jā yíhí nī vecāa, modo iin tēe jā ní nsāhá cuāchi xēēn. Sochi tūhun Yāā Dios chi mā cūú cuhnī ji jā má cútē nuu. 


text:
<pb/>Túsaá de jéndeé inī ni jínī ni ndācá tūndóhó yáhá sīquī jā cúndáhví inī ni nchivī jā ní nacāji yā, tácua suni cācu maá ji jā quīvi ji ndahá Cristo Jesús, de quīhīn ji nūū cuñáhnú ji níí cání. 


text:
de tú cuandeé inī ō ndoho ó, de suni ndacu ó tiñu jíín yā.<pb/>De tú mā cuétúhún ó yā, de suni mā cuétúhún yā yóhó.<pb/> 


text:
De vísō nduú squíncuu vāha ó, de maá yā chi níní squíncuu yā,<br/>chi nduú cúu sāhá falta yā, chi squíncuu yā jā ní ncāhān yā. Tēe jā sátíñú vāha jā squíncuu jíín tūhun yā 


text:
<pb/>Tūhun yáhá nasndíhvī inī nū nchivī, de cāhān nīhin nú jíín ji, cunī maá Jētohō ō, jā má tétáhán ji sīquī ndācá tūhun jā cáhān cāhá-ni. Chi nduú jétíñú cuitī, chi sa stíví nchivī jā níni. 


text:
<pb/>De nducú ndéé nú jā cuetúhún Yāā Dios ndóhó, jā cúu nú tēe sátíñú vāha jā squíncuu jíín tūhun yā, tácua mā cúcanoō nū nūū yā sīquī ni iin, chi vāha nacani nú tūhun ndāā yā. 


text:
<pb/>De mā quívi nduū nū jíín ndācá tūhun cāhá-ni ñayīví yáhá, chi suu sáhá jā ndúcuahā cā tiñu néhén jā quívi ndá nchivī jā cáhān. 


text:
<pb/>De ndācá tūhun jā stéhēn ji chi cúu tá cúu iin ndīhyi xēēn jā ndúxeēn cā cuāhān. De Himeneo jíín Fileto cúu ūū tēe jā sáhá súcuán. 


text:
<pb/>Chi ndúū tēe ñúcuán nī jica yátá dē nūū tūhun ndāā, de cáhān dē jā ja nī natecū ndīyi. De súcuán sáca nuu dē xīnī sava nchivī cándíja. 


text:
<pb/>Sochi Yāā Dios nī jani yā nchivī maá yā, de íyó cutú íyó nīhin ji jā má cācá yátá ji, tá cúu nūū yósō nūū tutū īī: Ja jínī Jētohō ō Yāā Dios ndācá nchivī jā yíhí ndahá yā. De suni cáhān: Ndācá nchivī jā nácunehen síví Cristo, ná cújiyo ji nūū tiñu néhén, cáchī. 


text:
<pb/>De inī iin vehe cáhnú íyó cuāhā cōhō, de nsūú maá-ni cōhō oro jíín cōhō plata, chi suni cōhō ñutun jíín cōhō ñuhun. De íyó jā fino de íyó jā corriente. 


text:
<pb/>De tú iin nchivī sāhá ndoo ji maá ji jā quee ji nūū ndācá tiñu néhén, de cuu ji tá cúu iin cōhō fino. De coo ndoo coo iī ji nūū Jētohō ō, de nīhīn tīñú ji nāsa cúnī maá yā. De coo tūha ji jā sāhá ji ndācá tiñu váha. 


text:
<pb/>Túsaá de cunu nú nūū ndācá jāá nduú vāha jā ndíyo inī ndá tēe suchí. De cuniquīn nū tiñu ndāā, jíín tūhun jā cándíja nú yā, jíín tūhun cúndáhví inī, jíín tūhun jā ndéē mānī jíín táhán. De súcuán sāhá nú jondē jíín ndācá nchivī ndoo ánō jā nácunehen síví maá Jētohō ō. 


text:
<pb/>De mā quívi nduū nū jíín ndācá tūhun naā jāá nduú íyó cájí, chi ja jínī nū jā suu sáhá jā tétáhán nchivī. 


text:
<pb/>De iin mozo maá Jētohō ō, nduú vāha jā tetáhán dē, chi sa cánuú jā coo vāha inī dē jíín ndācá nchivī. De ná cóo vāha inī dē jā stéhēn dē, de ná cuándeé inī dē jíín ji. 


text:
<pb/>De jíín jā vitá inī dē de cani ichí dē nchivī nīhin inī. Chi sanaā de nacani inī ji sāhá Yāā Dios, de jīcūhun inī ji nāsa íyó tūhun ndāā. 


text:
<pb/>De nducájí inī ji de cācu ji nūū tāchī cúñáhnú jā ní ntiin ji, chi nī ncundeé jíín ji jā sáhá ji jā cúnī maá.<pb/>


text:
<pb/>Chi coo nchivī jā chiñúhún maá, de ndīyo inī ji xūhún, de sāhá téyíí ji maá ji, de sāhá vīxī ji maá ji. De cāhān nēhén ji sīquī Yāā Dios, de cunīhin inī ji nūū tatá ji nūū naná ji, de mā nácuetáhví ji, de mā chíñúhún ji Yāā Dios. 


text:
<pb/>De mā cōó mānī ji jíín táhán ji de ni mā cúndáhví inī ji. De sāhá túhún ji, de mā cūú casī ji ndācá jā ndíyo nēhén inī ji, de xēēn ndasí coo ji, de quītī inī ji cunī ji ndācá tiñu váha. 


text:
<pb/>De suni nastúu ji táhán ji, de mā cúyūhú ji sāhá ji cuāchi, de coo vīxī ndasí ji, de nducú ji jā cusiī inī maá ji-ni, de mā nducú ji jā quīvi ji nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>De sāhá ji-ni jā chiñúhún ji yā, de casī ji nūū poder yā jā má sáma ji modo ji. Mā quívi nduū nū jíín nchivī jā sáhá súcuán. 


text:
<pb/>Chi sava tēe ñúcuán quīvi dē vehe de stáhví dē ndācá ñahan naā jā íyó ndasí cuāchi. De ñamā quīvi ndá ña jíín ndācá tūhun jāá nduú íyó ndāā jā cúsiī inī ña jíín. 


text:
<pb/>De tá cúu nūū ní nsāhá ndúū tēe tásí Janes jíín Jambres jā ní īyo janahán, jā ní nducú dē jā casī dē nūū Moisés, suni súcuán sāhá ndá tēe ñúcuán, chi nducú dē jā casī dē nūū tūhun ndāā. Chi coo naā jāá ntúnī ndá dē, chi mā cándíja ndija dē tūhun cándíja ó. 


text:
<pb/>De mā quēé tiñu sāhá dē, chi cunī ndācá nchivī jā tēe naā cúu dē, tá cúu nūū ní jinī nchivī jā ní īyo naā ndúū tēe ñúcuán jā ní nducú casī nūū Moisés. Tiñu sándīhí jā ndácu Pablo nūū Timoteo 


text:
<pb/>Sochi ndóhó chi ja nī ncutūha vāha nú nāsa stéhēn ni, nāsa jíca ndaā ni, nāsa chúhun inī ni sāhá nī, nāsa cándíja nī yā, nāsa née nī paciencia, nāsa cúndáhví inī ni táhán nī, jíín nāsa jéndeé inī ni. 


text:
<pb/>Chi nī jinī ūhvī nchivī nduhū, de nī ndoho nī tūndóhó. De jínī nū ndācá jā ní ndoho nī ñuū Antioquía jíín Iconio jíín Listra. De jínī nū nāsa nī jinī ūhvī ji nduhū. Sochi maá Jētohō ō nī scácu yā nduhū nūū ndihi ñúcuán. 


text:
<pb/>Chi ndāā cúu jā ndācá nchivī jā ndíhvī inī ji jā sátíñú vāha ji nūū Cristo Jesús, ndoho ji jā cunī ūhvī nchivī ji. 


text:
<pb/>Sochi nchivī jā sáhá tiñu néhén jíín nchivī stáhví, chi sa víhí cā cucuu ji jíín tiñu néhén, chi stáhví ji nchivī de suni candíja maá ji tūhun stáhví. 


text:
<pb/>De ndóhó chi sa cuiñi nīhin nú jíín jā ní ncutūha nú jíín jā ní ncucáhnú vāha inī nū. Chi jínī nū nāsa nchivī cúu jā ní stéhēn nūū nū. 


text:
<pb/>Chi jondē tá lulí nú, de ja jínī nū nāsa cáhān tutū īī jā stéhēn nūū nū nāsa candíja nú jā ní jīhī Cristo Jesús jēhē nū tácua cācu nú. 


text:
<pb/>De níí tutū īī cúu tūhun jā ní ncāhān Yāā Dios, de vāha níhīn tīñú jā stéhēn nūū ō, jā cáhān nūū ō, jā náchuhun ichí yóhó, jíín jā scuáha yóhó jā caca ndaā ō, 


text:
<br/>tácua ndá tēe jā sátíñú nūū Yāā Dios, cuja inī dē de coo tūha vāha dē jā sāhá dē ndācá tiñu váha.<pb/>


text:
De cáhān ni jíín nú, jínī Yāā Dios jíín Jētohō ō Jesucristo, Yāā jā quiji de ndacu tiñu, de sāhá ndāā yā tiñu nchivī técū jíín nchivī jā ní jīhī. 


text:
<pb/>Cáhān nīhin nī jā nacani nú tūhun yā, de sndíhvī inī nū ji jā candíja ji. De níní sāhá nú súcuán á núne ji á vísō nduú núne ji. De sāhá nú jā ná jícūhun inī ji, de cāhān nū nūū ji, de cani ichí vāha nú ji, de jíín cuāhā paciencia stéhēn nū nūū ji. 


text:
<pb/>Chi quiji tiempo jā má cuétúhún cuitī nchivī tūhun yā jā stéhēn ndāā vāha, chi sa cuetúhún ji tūhun jā cúsiī inī maá ji, de nducú ji cuāhā maestro jā stéhēn nūū ji maá-ni tūhun jā jétahān inī ji cunini ji. 


text:
<pb/>Sochi ndóhó chi níní coo ndito inī nū, de cuandeé inī nū jíín tūndóhó, de cundihvī inī nū nacani nú tūhun jā scácu yā yóhó, de squíncuu vāha nú jíín tiñu yā jā sáhá nú. 


text:
<pb/>De ja nī ncundeé nī jā ní nducú ndéé nī sīquī tiñu váha, de ja nī jīnu nī jica nī ñayīví yáhá, de nduú ní nsiáā ni tūhun cándíja nī yā. 


text:
<pb/>De mitan ja íyó tūha premio jā nīhīn ni sīquī jā ní jica ndaā ni. Chi maá Jētohō ō taji yā ñúcuán nūū ni maá quīvī jā sāhá ndāā yā tiñu, chi maá yā cúu jā ndāā sándāā sīquī ndihi. De nsūú nūū maá-ni nduhū taji yā, chi suni cuāha yā nūū ndācá nchivī jā cúu inī ji jā ndiji yā chi mānī ji jíín yā. Jā cána Pablo jā quiji Timoteo nūū dē 


text:
<pb/>Chi Demas nī sndóo dē nduhū, chi ndíyo inī dē ndatíñú ñayīví yáhá, de cuāhān dē ñuū Tesalónica. De Crescente chi cuāhān de Galacia, de Tito cuāhān dē Dalmacia. 


text:
<pb/>De mátúhún-ni cā Lucas íyó jíín nī. De tá quiji nú, de cueca nú Marcos quiji nú jíín dē, chi vāha cuetíñú dē jā chindeé dē nduhū jíín tiñu yā. 


text:
<pb/>De tá quiji nú de cundahá nú cotón jā ní sndóo nī vehe Carpo ñuū Troas. De suni cundahá nú ndācá libro, de jā cánuú cā cúu ndācá tutū jā ní ntee maá nī. 


text:
<pb/>Alejandro, tēe cúu herrero, xēēn ndasí nī nsāhá dē jíín nī. De maá Jētohō ō nacuāha yā yāhvi dē jā súcuán nī nsāhá dē. 


text:
<pb/>De tá nī īñi nī jā xíhna ñúhún nūū justicia, de nduú ni iin tēe ní íñi jíín nī, chi ndihi dē nī sndóo dē nduhū. De ñúhún inī ni jā Yāā Dios cune cáhnú inī yā nūū ndá dē. 


text:
<pb/>De vísō súcuán de maá Jētohō ō nī nchindeé yā nduhū, de nī jēhe yā fuerza inī ni, de súcuán nī nsínu nī nī nacani ndihi nī tūhun jā scácu yā yóhó, nī jini nchivī ndá nación jāá nduú jínī tūhun yā. Súcuán nī scácu Jētohō ō nduhū nūū ndācá tēe xēēn. 


text:
<pb/>De scácu cā yā nduhū nūū ndācá tiñu néhén, de coto yā nduhū jondē tá quīvi nī andiví nūū tátúnī yā. De ná cáhān ō jā viī ndasí cúñáhnú yā níí cání. Amén. Saludo jíín bendición jā sándīhí 


text:
<pb/>De cundihvī inī nū quiji nú mitan ncháha ca quijéhé tiempo vījin. Sāhá ndeé inī nū, cáchī Eubulo jíín Pudente jíín Lino jíín Claudia jíín ndá cā hermano. 


text:
<pb/>De ñúhún inī ni jā maá Jētohō ō Jesucristo ná cóo yā jíín nú, de Yāā Dios sāhá cā yā jā váha ndá ndóhó. Súcuán ná cóo. Amén.<pb/>


text:
Maá nī cúu tēe ñáhnú jā ndíso tíñú, de tée nī carta yáhá cuēē nūū nū, amigo Gayo, chi mānī ni jíín nú sáhá tūhun ndāā. 


text:
<pb/>Ñanī mánī, jícān táhvī ni jā ná quíhīn vāha ndācá tiñu sáhá nú, jíín jā coo vāha nú, tá cúu nūū íyó vāha ánō nū jíín tūhun yā. 


text:
<pb/>Nī ncusiī ndasí inī ni tá nī nquenda sava hermano de nī ncachī tūhun ndá dē nūū ni nāsa vāha squíncuu nú ndācá tiñu ndāā, chi jíca ndaā nū. 


text:
<pb/>Nduú cā nā incā tūhun sáhá jā cúsiī cā inī ni, chi maá-ni jā níhīn ni tūhun jā jíca ndaā ndá nchivī jā cúu tá cúu sēhe nī sīquī jā ní scándíja nī ji. 


text:
<pb/>Chi ndá tēe ñúcuán nī nacani dē tūhun nūū nchivī cándíja yáhá, nāsa cúndáhví inī nū dē. De jícān ni favor jā chindeé cā nū ndá dē, tú nā cuá jíni ñúhún dē jā caca cā dē ichi nūū quíhīn dē, tá cúu nūū jétahān inī Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi ndá tēe ñúcuán nī nquee dē jíca dē sīquī tiñu Jesucristo. De nduú nā xūhún quéhen ndá dē nūū nchivī jāá nduú jínī tūhun Yāā Dios. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán cánuú jā coto ó dē, de chindeé ó dē jā nácani dē tūhun ndāā. Sīquī jāá nduú vāha sáhá Diótrefes 


text:
<pb/>Ja nī ntee nī iin carta nūū nchivī cándíja jīñā. Sochi Diótrefes nduú jétáhví dē tūhun cáhān ni, sīquī jā cúnī dē cuñáhnú maá dē nūū ji. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán de tá cuēē ni de cāhān ni nūū dē sīquī tiñu sáhá dē, chi ndasí sátúhún dē de cáhān dē tūhun stáhví sīquī ndá nī. De nsūú vāchi ñúcuán-ni sáhá dē, chi suni nduú jétáhví dē ndācá hermano jā quénda nūū dē, de jásī dē jā má cuétáhví nchivī nūū ndá hermano ñúcuán. De nchivī jā jétáhví nūū ndá hermano, távā dē ji nūū nátacā ndá nchivī cándíja. 


text:
<pb/>Ñanī mánī, mā ndācú nú nchivī jā sáhá tiñu néhén, chi sa nchivī jā sáhá tiñu váha. Chi sēhe Yāā Dios cúu ndá nchivī jā sáhá tiñu váha. Sochi nchivī jā sáhá tiñu néhén, nduú jínī ji nāsa Yāā cúu Yāā Dios. Jā cáhān ndá ji jā vāha sáhá Demetrio 


text:
<pb/>Ndācá nchivī chi cáhān ji jā vāha sáhá Demetrio. De jíín tiñu ndāā jā sáhá dē, de stéhēn jā tēe ndāā cúu dē. De suni súcuán cáhān ndá máá nī, de jínī ndá nú jā íyó ndāā tūhun cáhān ni. Tūhun jā sándīhí 


text:
<pb/>De ñúhún inī ni jā ná cóo ndeé coo siī inī nū. Ndācá amigo ō yáhá cáhān ji jā sāhá ndeé inī nū. De suni cāhān nū jíín ndācá amigo jīñā jā sāhá ndeé inī ji.<pb/>


text:
Señor Teófilo, nūū tútū jā ní ntee sá jā xíhna ñúhún, nī ntee sá ndācá tiñu jā ní nsāhá Jesús jíín ndācá tūhun jā ní stéhēn yā jondē quīvī jā ní nquijéhé yā sáhá yā 


text:
<br/>jíín jondē quīvī jā ní ndaa yā cuānohōn yā andiví. De tá ncháha ca ndaa yā quīhīn yā de quīvī ñúcuán de nī nsāhá Espíritu Santo jā ní ndacu Jesús nūū ndá apóstol jā ní nacāji yā. 


text:
<pb/>De tá nī jīnu nī ndoho yā nī jīhī yā, de sá de nī nenda yā técū yā nūū ndá tēe ñúcuán, de quéhén vuelta nī jinī ndá dē jā técū ndija yā. Chi ūū xico quīvī nī stéhēn nijīn yā maá yā nūū ndá dē, de nī ncāhān yā jíín ndá dē nāsa tátúnī Yāā Dios. 


text:
<pb/>De juni íyó tútú ndá dē de nī ncāhān yā: Mā quēé ndá nú ciudad Jerusalén, chi cundetu nú jondē quiji Espíritu Santo jā ní nquee yuhú maá Tatá nī Yāā Dios. De ja nī jini ndá nú jā súcuán nī ncāhān ni jíín nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De Juan chi jāndáā jā ndute-ni nī scuénduté dē nchivī. De ndá ndóhó chi jacū-ni cā quīvī de cuāha nī Espíritu Santo cundeē inī ndá nú, de ñúcuán cúu modo jā scuénduté nī ndá nú, ncachī yā. Jā ní ndaa Jesús cuānohōn yā andiví (Mr. 16.19‑20; Lc. 24.50‑53) 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá apóstol jā ní ndutútú dē nūū Jesús, nī jīcā tūhún dē yā: Señor, ¿á jondē mitan de nasāhá ñáhnú ní nchivī nación maá ó Israel jā tatúnī nūū nación maá ó, á naá cúu? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Mā cūú cunī nū quīvī á cuīyā jā ní jani maá Tatá nī, chi mátúhún maá yā-ni cúu Yāā jā cúñáhnú ndasí jā cuu sāhá ndāā vāha sīquī ndācá tiñu yáhá. 


text:
<pb/>Sochi tá ja nī nquīvi Espíritu Santo inī ánō nū, sá de nīhīn nū poder yā, de nacani nú tūhun nī nūū ndá nchivī ciudad Jerusalén jíín níí Judea jíín níí Samaria jíín jondē níí cáhnú ñayīví, ncachī yā jíín ndá dē. 


text:
<pb/>De tá nī ncuu nī ncāhān yā ndācá tūhun yáhá, de juni ndéhé ndá dē de nī ndaa yā-ni cuānohōn yā andiví. De nī nquiji-ni iin vīcō, de nī jasī-ni nūū cuáhān yā, de nduú cā ní jínī ndá dē yā. 


text:
<pb/>De juni ndéhé ndá dē andiví nūū ní ndaa yā cuāhān yā, de nī nquenda-ni ūū ángel yā jā ñúhún yā sahma cuijín de cáá yā tá cáá tēe. De nī jēcuīñī ndeē yā xiín ndá dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ndá dē: Ndá ndóhó tēe Galilea, ¿nūcu ndéhé ndá nú ichi andiví? Chi Yāā Dios nī nacueca yā maá Jesús cuānohōn yā andiví, de suni súcuán ndiji tucu yā tá cúu nūū ndéhé ndá nú mitan jā cuáhān yā, ncachī ndúū ángel. Jā ní nacāji ndá dē Matías jā nūcuīñī yúnúū Judas (Mt. 27.3‑10) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nuu ndá dē lómō jā nání Olivos cuānohōn ndá dē ciudad Jerusalén. De ñatin-ni íyó lómō ñúcuán jíín Jerusalén, chi née tá iin kilómetro, jā cúu medida jā cáhān ley tá cuu caca nchivī quīvī nátātú. 


text:
<pb/>De nī nenda ndá dē ciudad, de nī ndaa ndá dē cuarto xīnī vēhé nūū ndéē nūú dē. De cúu ndá dē Pedro jíín Jacobo jíín Juan jíín Andrés jíín Felipe jíín Tomás jíín Bartolomé jíín Mateo jíín Jacobo sēhe Alfeo, jíín Simón táhán grupo jā nání cananista, jíín Judas ñanī Jacobo. 


text:
<pb/>De níní ndútútú inuú ndá dē jíín ndá ñanī Jesús, jíín María jā cúu naná yā, jíín ndá cā ñahan, de inuú-ni jícān táhvī ndá dē. 


text:
<pb/>De iin quīvī de nī nacuiñī Pedro nūū ndá hermano cándíja. De íyó tá ciento ōcō nchivī jā ní ndutútú. De nī ncāhān dē: 


text:
<pb/>Mitan de cáchī tūhun nī, hermano, jā níní nī nquee ndaā tūhun jā yósō nūū tutū īī jā ní ncāhān David jondē janahán nī nsāhá Espíritu Santo. De tūhun ñúcuán cúu tūhun Judas, tēe jā ní nchosō nūú nūū ndá tēe jā ní ntiin Jesús. 


text:
<pb/>De Judas chi suni táhán ó nī ncuu dē nícu, de nī nchindeé táhán ó jíín dē sīquī tiñu jā ní jani yā yóhó. 


text:
<pb/>De nī jeen dē ñuhun jíín xūhún jā ní nīhīn dē sīquī tiñu néhén jā ní nsāhá dē. De nī nincava ndeyi dē, de nī ncahndī-ni chījin dē, de nī jītē-ni jitī dē. 


text:
<pb/>De nī jītē nuu-ni tūhun yáhá nūū ndācá nchivī Jerusalén. De jā suu cúu jā ní scúnaní ndá ji ñuhun ñúcuán Acéldama yuhú maá ji, jā cáhān: Ñuhun jā cúu Ñuhun Nīñī. 


text:
<pb/>Chi súcuán cáhān nūū tutū Salmo sīquī Judas:<pb/>Vehe dē, ná quéndōo súcuán-ni,<br/>de ni iin mā cúndeē cā vehe ñúcuán. De suni cáhān:<pb/>Tiñu jā ní ndiso dē ná nácuiso incā tēe. Cáchī. 


text:
<pb/>Túsaá de cúnī jā nacāji ó iin tēe māhñú ndá tēe jā ní jica ó jíín níí tiempo tá nī jica maá Jētohō ō Jesús jíín ó. 


text:
<pb/>De ná nácāji ó iin tēe jā ní jica jíín ó jondē quīvī jā ní scuénduté Juan yā, de jondē quīvī jā ní ndaa yā cuānohōn yā andiví. De ná núcuīñī dē cuu dē testigo jíín ndācá ó jā ní natecū yā, ncachī Pedro. 


text:
<pb/>De nī jīcān táhvī ndá nchivī cándíja: Tátā Yāā Dios, maá ní chi jínī ní nāsa íyó ánō ndá nchivī. Túsaá de jā ndúū tēe yáhá, stéhēn ní ní tēe cúu jā ní nacāji ní. 


text:
<pb/>De cuiso tíñú dē jā cuu dē apóstol. De nacuiso dē tiñu jā ní sndóo Judas, chi nī nsāhá dē cuāchi, de cuāhān dē maá lugar xēēn nūū cánuú quīhīn dē, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ntavā ndá dē suerte ndúū tēe ñúcuán. De nī nquee suerte Matías, de nī ncuu dē iin táhán ndihúxī iin cā apóstol.<pb/>


text:
<pb/>De sanaā-ni de nī nihin andiví modo jā yíhí ndasí tāchī. De ndá nchivī jā ndéē inī vehe, nī jini ndá ji jā níhin. 


text:
<pb/>De ndācá ji nī nchitú inī ji jíín Espíritu Santo. De nī nquijéhé ndá ji cáhān ji síín síín yuhú, nāsa nī stéhēn maá Espíritu Santo jā cāhān iin iin ji. 


text:
<pb/>De Jerusalén íyó ndá nchivī hebreo jā chíñúhún nūū Yāā Dios jā ní nquiji ndá ji ndācá nación níí cáhnú ñayīví. 


text:
<pb/>De jā ní nihin súcuán de nī ncutútú cuāhā nchivī ñúcuán. De nī ncunēhén inī ndá ji, chi iin iin ji nī jini ji jā ndá tēe jā ní nīhīn Espíritu Santo cáhān yuhú ñúū ndá nchivī jā váji jícá. 


text:
<pb/>De nī nsāhvi inī ndá ji nī jini ji, de nī ncāhān ji: ¿A nsūú tēe Galilea cúu ndācá tēe yáhá jā cáhān ndá dē yuhú ñúū ō, á naá cúu? 


text:
<pb/>Chi vāji sava ó jondē región Partia jíín Media jíín Elam. De sava ó vāji ó jondē región Mesopotamia jíín Judea jíín Capadocia jíín Ponto jíín Asia. 


text:
<pb/>De suni jondē región Frigia jíín Panfilia jíín Egipto jíín ndācá ndáñúū Africa jā íyó incā lado ñuū Cirene vāji sava ó. De sava cā ō vāji ó jondē ciudad Roma, de ndéē nūú ó yáhá mitan. De maá ó jā váji ó ciudad Roma, de sava ó cúu nchivī hebreo de sava ó cúu incā nchivī jā ní ncandíja ley nchivī hebreo. 


text:
<pb/>De suni sava cā ō vāji ó región Creta jíín Arabia. De níni ndācá ó jā yuhú ñúū ō nácani ndá tēe yáhá ndācá tiñu ñáhnú nāsa nī nsāhá Yāā Dios, ncachī ndá ji. 


text:
<pb/>De ndācá ji sáhvi ndasí inī ji de cúnēhén inī ji ndéhé ji. De nátúhún ndá ji jíín táhán ji: ¿De nāsa cúu cáhān ndá dē ndá ñúcuán túsaá? ncachī ji. 


text:
<pb/>De sava cā ji nī ncāhān yīchī ji jíín táhán ji: Nduú chi jā jíni ndá dē, ncachī ji. Tūhun jā ní nacani Pedro nūū nchivī 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nacuiñī Pedro jíín ndihúxī iin cā apóstol. De nī ncāhān jee dē jíín ndá nchivī: Ndá ní táhán maá ó hebreo jíín ndá ní nchivī Jerusalén, tūhun yáhá chuhun inī ndá ní de cunini vāha ndá ní tūhun jā cāhān sá. 


text:
<pb/>Chi ndá sāán, nsūú jā jíni ndá sá tá cúu nūū jáni inī ndá ní. Chi nsūú hora jā jīni nchivī cúu, chi cáta cahīīn jānehēn cúu. 


text:
<pb/>Chi sa tiñu yáhá cúu jā squíncuu tá cúu nūū ní ncāhān Joel, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán. Chi súcuán nī ncāhān dē:<pb/> 


text:
Cáchī Yāā Dios: Ndá quīvī sándīhí<br/>de tetíñú nī Espíritu ni cuēē nūū ndācá nchivī.<pb/>De sēhe yií nú jíín sēhe síhí nú, nacani ndá ji tūhun nī.<pb/>De ndá tēe suchí, chi sāhá nī jā scóto nūū ji,<br/>de ndá tēe ñáhnú, chi scóto jāni nūū dē.<pb/> 


text:
De jāndáā chi ndá quīvī ñúcuán de cuāha vāha nī Espíritu ni nūū ndá mozo ni, cúu tēe cúu ñahan,<br/>de nacani ndá ji tūhun nī.<pb/> 


text:
De sāhá nī tiñu ñáhnú ichi andiví jā sāhvi inī nchivī cunī ji,<br/>de suni sāhá nī seña inī ñayīví de cunī nchivī jā cúñáhnú nī,<br/>chi coo nīñī jíín ñuhūn jíín ñūhmā modo vīcō.<pb/> 


text:
De ncandiī chi cutuún de mā cútūu cā,<br/>de yōō cucuáhá modo nīñī.<pb/>De ñúcuán de quenda quīvī jā nenda maá Jētohō ndá nú Jesús.<pb/>De cunī ndācá nchivī jā quīvī cāhnú cuu quīvī ñúcuán.<pb/> 


text:
De ndācá nchivī jā cāhān ndāhví ji jíín yā, chi scácu yā ji, ncachī Yāā Dios. Ncachī Joel jondē janahán. 


text:
<pb/>De nī ncāhān cā Pedro: Mitan de ndá ní nchivī nación maá ó Israel, cunini ní jā cāhān sá tūhun Jesús, tēe ñuū Nazaret. Chi maá Yāā Dios nī jēhe yā poder yā nūū Jesús jā ní nsāhá yā ndá tiñu ñáhnú māhñú ndá ní jíín tiñu jā stéhēn jā íyó poder yā, jíín tiñu jā sáhvi inī nchivī sáhá, tá cúu nūū ní jinī ndá ní jā súcuán nī ncuu. Súcuán nī stéhēn Yāā Dios nūū ō jā maá yā nī ntetíñú Jesús. 


text:
<pb/>Sochi nī ntiin ndá ní yā, de nī nasiáha ndá ní yā ndahá ndá tēe nēhén. De nī jahnī ndá dē yā yīcā cruz nī nsāhá ndá ní. De ja nī jinī Yāā Dios jā súcuán sāhá ndá ní, chi ja nī nsāhá ndāā yā jā súcuán coo. 


text:
<pb/>Sochi nī nastécū Yāā Dios Jesús, de nduú ní ncúu cā yā ndīyi, chi tūndóhó xéēn jā jíhī nchivī, nduú cā ní ncúu sāhá jíín yā. 


text:
<pb/>Chi jondē janahán de nī ntee rey David tūhun nāsa cāhān Jesús jíín Yāā Dios:<pb/>Jētohō sá, jínī sá jā níí cání íyó ní jíín sá.<pb/>Chi íyó ní lado cuáhá sá jā chíndeé ní sāán, tácua mā cúyūhú sá.<pb/> 


text:
Jā ñúcuán cúu jā cúsiī inī sá, de cáhān sīī sá.<pb/>De suni ñúhún inī sá jā nastécū maá ní yiqui cúñu sá.<pb/> 


text:
Chi mā squéndōo ní ánō sá nūū íyó ánō ndá ndīyi,<br/>de ni mā cuáha ní tūhun jā tēhyū sá, chi sáhá sá tiñu jā cúnī maá ní de íyó mānī ní jíín sāán.<pb/> 


text:
Nī stéhēn ní nūū sá nāsa natecū sá<br/>de sāhá ní jā cusiī ndasí inī sá sīquī jā cundeē sá jíín ní níí cání. Cachī Jesús, ncachī David jondē janahán. 


text:
<pb/>Ndá ní amigo, ná cáchī cājí sá nūū ndá ní tūhun tatā ō David, tēe nī ncuñáhnú jondē janahán, chi nduú ní ncáhān dē ndá tūhun yáhá sīquī maá dē. Chi nī jīhī dē, de nī jīquiyuhū dē. De jínī ō nūū yíyuhū dē jondē mitan. 


text:
<pb/>Chi nī ncuu dē tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán. De nī jinī dē jā ní ncāhān téyíí yā jíín dē jā chījin tatā maá dē quiji Cristo, de cundeē yā tatúnī yā nūū mesa dē tá-ni nī ntatúnī maá dē jā ní ncuu dē rey. 


text:
<pb/>Jondē tá ncháha ca quiji Cristo, de ja nī jinī dē jā cuū yā de natecū yā. De nī ncachī dē jā má quéndōo ánō yā nūū íyó ánō ndá ndīyi, de juni yiqui cúñu yā mā téhyū. 


text:
<pb/>Chi Yāā Dios nī nastécū yā Jesús, de ndá máá sá cúu testigo jā súcuán nī ncuu jā ní natecū yā. 


text:
<pb/>De nī nduñáhnú tucu yā nī nsāhá Yāā Dios jíín poder yā. De nī jēhe Tatá yā Yāā Dios tūhun jā tetíñú Jesús Espíritu Santo, chi súcuán nī nquee yuhú yā jā sāhá yā. De suu Espíritu Santo ñúcuán cúu jā sáhá ndācá jā ndéhé ndá ní de níni ní mitan. 


text:
<pb/>De David nsūú tūhun maá dē cúu jā ní ncāhān dē, chi nduú ní ndáa yiqui cúñu dē andiví. Chi sa tūhun Jesús nī ncāhān dē jā cáhān súcuán:<pb/>Maá Jētohō ō Yāā Dios nī ncāhān yā jíín Jētohō ni, Yāā jā quiji:<pb/>Cundeē nū lado cuáhá nī nūū cuñáhnú nú,<pb/> 


text:
de ná sáhá nī jā candeē nū poder ndācá jā jínī ūhvī ndóhó, ncachī Yāā Dios jíín Cristo. Ncachī David. 


text:
<pb/>Túsaá de ndācá ní jā cúu ó tatā Israel, ná cúnī ndāā ní jā vísō nī jahnī ndá ní yā yīcā cruz, sochi Yāā Dios nī jani yā maá Jesús jā cúu yā Jētohō ō de suni cúu yā Cristo, Yāā jā scácu yóhó, ncachī Pedro jíín nchivī. 


text:
<pb/>De súcuán nī jini ndá ji tūhun yáhá, de nī ntahúhvī inī ndá ji. De nī ncāhān ndá ji jíín Pedro jíín ndá cā apóstol: Ndá ní amigo, cachī ní ¿nāsa sāhá ndá sá túsaá? ncachī ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pedro: Nacani inī ndá ní jā sndóo ní cuāchi ní, de cuenduté ndá ní jā ní ncandíja ní Jesucristo, tácua cune cáhnú inī Yāā Dios nūū cuáchi ní. De ñúcuán de taji yā Espíritu Santo yā cundeē inī ánō ndá ní. 


text:
<pb/>Chi súcuán nī nquee yuhú maá Tátā Yāā Dios nūū ndá máá ó jíín nūū séhe ó jíín nūū ndá nchivī ndá cā nación, nā-ni nchivī cana yā jā candíja ji. 


text:
<pb/>De cuāhā cā tūhun nī ncāhān cājí Pedro jā sndíhvī inī dē ndá ji: Nducú ndéé ndá ní jā ná cácu ní, chi ndá nchivī sáhá tiñu néhén chi tānū tāhvī ji, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de sava ji nī jetáhví ji tūhun jā ní ncāhān dē, de nī jenduté ndá ji. De quīvī ñúcuán nī ncucuahā cā nchivī cándíja, chi nī ncuu tá ūnī cā mil ji. 


text:
<pb/>De íñí nīhin ndá ji sīquī tūhun jā stéhēn ndá apóstol, de íyó ñuncúún ndá ji, de jícān táhvī ndá ji. De yájī cāhnú ndá ji stātílā tá cúu nūū ní stéhēn maá Jētohō ō jā nūcūhun inī ō yā. Nāsa nī īyo ndá nchivī jā ní ncandíja jā xíhna ñúhún 


text:
<pb/>De ndihi nchivī sáhvi inī ji de yúhú ji. Chi nī nsāhá ndá apóstol cuāhā tiñu ñáhnú jā stéhēn jā cúñáhnú yā. 


text:
<pb/>De nī yīcó ndá ji ñuhun ji jíín nā-ni ndatíñú névāha ji, de nī nsajī ji xūhún nūū ndá táhán ji, nāsaa jíni ñúhún iin iin ndá táhán ji. 


text:
<pb/>De ndiquivī ndútútú ndá ji inī templo. De sīī-ni yájī cāhnú ndá ji stātílā vehe táhán ji, tá cúu nūū ní stéhēn maá Jētohō ō jā nūcūhun inī ō yā. De íyó mānī ndá ji. 


text:
<pb/>De cáhān ji jā cúñáhnú ndasí Yāā Dios. De nī jetúhún ndihi ndá nchivī ciudad ñúcuán ndá nchivī cándíja. De ndiquivī nī scácu cā maá Jētohō ō ndá cā nchivī, de nī nduu inuú-ni ndá ji jíín nchivī cándíja.<pb/>


text:
De iin quīvī de cahūnī jañíni nī ncaa Pedro jíín Juan cuāhān ndúū dē templo, chi maá hora jā jícān táhvī ndá táhán dē hebreo cúu. 


text:
<pb/>De ñúcuán íyó iin tēe cojo jā súcuán íyó dē nī ncacu dē. Chi ndiquivī jíso nchivī dē jésiáha ji dē viéhé templo jā nání Viéhé Hermosa, de jícān dē caridad nūū ndá nchivī jā quívi templo. 


text:
<pb/>De nī jinī tēe ñúcuán jā váji Pedro jíín Juan jā quīvi dē templo. De nī jīcān dē caridad nūū Pedro jíín Juan. 


text:
<pb/>De nī ndēhé vāha Pedro jíín Juan nūū dē, de nī ncāhān Pedro: Cūndēhé vāha nú nūū ndúū ni, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pedro: Nduú nā xūhún plata ni oro nduú ná névāha nī. Sochi íyó iin jā váha cā jā sāhá nī jíín nú. Jíín poder maá Jesucristo ñuū Nazaret cáhān ni jíín nú, nacuiñī de caca nú, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ntiin dē ndahá cuáhá tēe cojo ñúcuán, de nī stácuiñī dē. De jēhē dē jíín sūcūn jéhē dē nī nduvāha-ni. 


text:
<pb/>De nīhin nī nacuiñī dē de íñí dē. De nī nquijéhé dē jíca dē-ni, de nī nquīvi dē inī templo jíín Pedro jíín Juan, jíca dē cuāhān dē, de cándava dē, de nácana jee dē Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nī nacunī ndá ji nūū dē jā suu dē cúu jā ní ndeē viéhé templo jā nání Viéhé Hermosa, nī jīcān dē caridad. De sáhvi inī ndá ji, de yúhú ji jā súcuán nī nduvāha tēe cojo. Jā ní nacani Pedro tūhun yā inī corredor jā nání Corredor Salomón 


text:
<pb/>De tēe jā ní īyo cojo jā ní nduvāha, chi nduú siáā dē ndahá Pedro jíín Juan, de ndihi nchivī nī jinu ji nī nquenda ji nūū ndá dē inī corredor templo jā nání Corredor Salomón. De sáhvi ndasí inī ndá ji ndéhé ji ndá dē. 


text:
<pb/>De nī jinī Pedro jā váji ndá nchivī ñúcuán, de nī ncāhān dē jíín ndá ji: Ndá ní táhán maá ó Israel, ¿nā sīquī cúu jā sáhvi inī ndá ní ndéhé ní tiñu yáhá? ¿Nā sīquī cúu jā ndéhé vāha ndá ní nūū ndúū sá? ¿A jáni inī ndá ní jā íyó poder ndúū sá á jā cúu sá tēe vāha, de suu cúu jā ní nacaca tēe yáhá nī nsāhá sá, á naá cúu? 


text:
<pb/>De nduú chi maá Yāā Dios jā ní nchiñúhún tatā ō Abraham, Isaac, Jacob jíín ndá cā tatā ō, maá yā nī nsāhá tiñu yáhá tácua cunī nchivī jā cúñáhnú ndasí Sēhe yā Jesús. De suu maá Jesús ñúcuán cúu jā ní nasiáha ndá ní yā nūū ndá tēe cúñáhnú. De nduú ní jétúhún ndá ní yā nūū Pilato vísō cúnī dē jā siáā dē yā nícu. 


text:
<pb/>Sochi ndá máá ní nī ncuyichī inī ndá ní Yāā īī, Yāā ndāā ñúcuán. De nī ncāhān ndá ní jā ná siáā Pilato iin tēe jā ní jahnī ndīyi lugar maá yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá ní jā ná cúū maá Yāā jā sáhá jā técū ndācá-ni. Sochi Yāā Dios nī nastécū yā Jesús jā ní ncuu yā ndīyi. De ndá máá sá cúu testigo jā ní natecū yā. 


text:
<pb/>De tēe yáhá jā ndéhé ndá ní de nácunī ndá ní dē, chi nī ncandíja ndá sá jā íyó poder Jesús jā nasāhá vāha yā dē, de jā suu cúu jā ní nduvāha dē-ni nī nsāhá yā tá cúu nūū ndéhé ndá ní mitan. 


text:
<pb/>De mitan amigo, ja jínī sá jā síquī jāá nduú ní jícūhun inī ndá ní cúu jā ní jahnī ní yā, de saá-ni nī nsāhá ndá tēe jā tátúnī nūū ō. 


text:
<pb/>De jondē tá ncháha ca cuu, de ja nī nsāhá Yāā Dios jā ní ncāhān ndá tēe jā ní nacani tūhun yā jondē janahán jā suu súcuán cundoho Cristo. De mitan chi ja nī nquee ndaā nī nsāhá yā. 


text:
<pb/>Túsaá de nacani inī ndá ní jā sndóo ní cuāchi ní mitan, de quīvi ndá ní ndahá Yāā Dios tácua ná sndáhvā yā cuāchi ndá ní, de quiji quīvī jā ndusiī inī ndá ní sāhá maá Jētohō ō. 


text:
<pb/>De suni tetíñú tucu Yāā Dios Jesús ndiji yā, chi cúu yā Cristo jā ní jani Yāā Dios jā scácu yā yóhó. 


text:
<pb/>Sochi cánuú jā cundeē Jesús andiví jondē quīvī jā nasāhá jeé Yāā Dios ndācá-ni tá cúu nūū ní nacani ndá tēe jondē janahán nī nsāhá Yāā Dios. De tēe nī īyo ndoo ánō nūū Yāā Dios nī ncuu ndá dē. 


text:
<pb/>De Moisés nī ncāhān dē jíín ndá tatā ō: Maá Jētohō ō Yāā Dios cani yā iin Yāā jā nacani tūhun Yāā Dios nūū ndācá ó tá cúu nūū ní jani yā nduhū. De cuu yā iin táhán ó. De ndācá tūhun jā cāhān yā, de chuhun inī ndá nú. 


text:
<pb/>De tú nā-ni nchivī mā chūhún inī ji tūhun jā cāhān maá Yāā jā nacani tūhun ñúcuán, de tānū tāhvī ji de mā cūú cā ji nchivī Israel, jā cúu nchivī maá yā, ncachī Moisés. 


text:
<pb/>De ndá cā tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē tiempo jā ní nquiji Samuel jíín jondē mitan, suni nī nacani ndá dē tūhun nāsa coo ndá quīvī yáhá. 


text:
<pb/>De ndá máá ó cúu tatā ndá tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán. De suni sīquī ndá máá ó nī nsāhá yā trátū jíín ndá tatā ō, chi nī ncāhān yā jíín Abraham: Chījin tatā nū quiji iin Yāā jā sāhá jā quendōo ndetū ndá nchivī níí cáhnú ñayīví, ncachī yā. 


text:
<pb/>De tá nī nastécū Yāā Dios Sēhe yā, de sá de xihna cā nūū ndá yóhó nī ntetíñú yā Jesús tácua quendōo ndetū ō. Chi sāhá yā jā nasāma inī ō de mā sāhá cā ō tiñu néhén, ncachī Pedro.<pb/>


text:
De Pedro jíín Juan juni cáhān cā ndúū dē jíín ndá nchivī, de ndá sūtū jíín ndá tēe grupo saduceo jíín tēe cúñáhnú nūū ndá tēe jā jíto templo, nī nquenda ndá dē. 


text:
<pb/>De nī nquītī ndasí inī ndá dē nī jinī dē jā súcuán stéhēn Pedro jíín Juan nūū ndá nchivī, jā nácani ndúū dē tūhun jā natecū ndīyi, chi Jesús de ja nī natecū yā jā ní jīhī yā. 


text:
<pb/>De nī ntiin ndá dē Pedro jíín Juan, de nī nchihi dē ndúū tēe ñúcuán vecāa jā quendōo dē jondē quīvī téēn, chi ja nī ñini. 


text:
<pb/>Sochi cuāhā nchivī jā ní jini tūhun nī ncāhān Pedro jíín Juan, nī ncandíja ndá ji. De nī jīnu tá ūhūn mil tēe jā ní ncandíja, de síín cā cúu ndá ñahan jíín sūchí lúlí. 


text:
<pb/>Ñúcuán de quīvī téēn de ndá tēe ndíso tíñú nūū nchivī hebreo, jíín ndá tēe cúñáhnú, jíín ndá tēe stéhēn ley Moisés, nī ndutútú ndá dē inī ciudad Jerusalén. 


text:
<pb/>De saá-ni Anás jā cúu sūtū cúñáhnú cā, jíín Caifás jíín Juan jíín Alejandro jíín ndá nchivī jā cúu táhán sūtū cúñáhnú cā ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī ncana ndá dē Pedro jíín Juan, de nī jani ndá ndúū dē māhñú ndá, de nī jīcā tūhún ndá: ¿Ní iin cúu jā ní ntetíñú ndóhó de ní jondē nī nīhīn tīñú ndúū nū tiñu yáhá? ncachī ndá. 


text:
<pb/>De Pedro nī nchitú inī dē jíín Espíritu Santo, de nī ncāhān dē jíín ndá tēe ñúcuán: Ndá níhín tēe ndíso tíñú jíín tēe ñáhnú jā ndíso tíñú nūū maá ó nchivī Israel, 


text:
<br/>mitan de ¿á stíchī ndá ní sāán sīquī iin tiñu váha jā ní nsāhá sá jā ní nduvāha tēe cúhū yáhá? 


text:
<pb/>Túsaá de ndá máá ní jíín ndá cā nchivī táhán maá ó Israel, jīcūhun inī ndá ní jā jíín poder maá Jesucristo ñuū Nazaret cúu jā ní nduvāha tēe íñí nūū ndá ní yáhá. De suu yā cúu jā ní jahnī ndá ní yīcā cruz, sochi maá Yāā Dios nī nastécū yā Jesucristo. 


text:
<pb/>Sochi ndá máá ní chi nī squéne yichī ndá ní yā tá cúu nūū squéne yichī ndá ní iin yūū jā quituu iin squínā vehe, chi nduú ní ncándíja ndá ní yā. De yūū ñúcuán cúu maá yūū jā yítuu squínā vehe mitan. 


text:
<pb/>Chi ni iin cā nduú cā ná īyó jā cuu scácu yóhó, chi nduú cā ni iin cā síví jā cáhān nchivī inī ñayīví yáhá jā cuu scácu yóhó, ncachī Pedro. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jinī ndá tēe ñúcuán jā íyó ndeé inī Pedro jíín Juan jā cáhān ndúū dē. De ja jínī ndá jāá nduú tūha Pedro jíín Juan, chi tēe súcuán-ni cúu ndúū dē. De nī nsāhvi inī ndá, de nī nsāhá ndá cuenta jā ní jica ndúū dē jíín Jesús. 


text:
<pb/>De suni ndéhé ndá nūū tēe jā ní nduvāha ñúcuán, íñí dē jíín Pedro jíín Juan. De ni iin tūhun nduú ní ncúu cuitī cā nascócóo ndá nūū Pedro jíín Juan. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá: ¿Nāsa sāhá ó jíín ndúū tēe yáhá túsaá? Chi ja nī jītē nuu tūhun cuāhān nūū ndá nchivī níí cáhnú ciudad Jerusalén yáhá jā súcuán nī nsāhá ndúū dē iin tiñu ñáhnú. De mā cūú cāhān ō jāá nduú ndāā. 


text:
<pb/>Túsaá de cāhān xēēn ō nūū dē jā má cāchí cuitī cā dē tūhun Jesús nūū ni iin cā nchivī, tácua mā cútē nuu cā tūhun yáhá quīhīn nūū ndá cā nchivī, ncachī ndá. 


text:
<pb/>De nī nacana ndá dē Pedro jíín Juan. De nī ncāhān xēēn ndá nūū ndúū dē jā má cāchí cuitī cā dē de ni mā stéhēn cuitī cā dē tūhun Jesús nūū ni iin nchivī. 


text:
<pb/>Sochi nī ncāhān Pedro jíín Juan: Cani vāha inī ndá ní de tú jétahān inī Yāā Dios jā sndóo sá tiñu jā ní ndacu yā de sāhá sá tiñu jā ndácu ndá máá ní. 


text:
<pb/>Chi mā cūú sndóo ndá sá tiñu jā ní jinī sá jíín jā ní jini sá, chi cánuú jā nacani sá nūū ndá nchivī, ncachī ndúū dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān xēēn tucu ndá nūū ndúū dē, de nī nsiáā-ni ndá ndúū dē. Chi nduú ní níhīn cuitī ndá ni iin modo jā sndóho ndá Pedro jíín Juan, chi yúhú ndá ndéhé ndá ndá cā nchivī, chi ndihi ji-ni cáhān ji jā cúñáhnú ndasí Yāā Dios jā ní nsāhá yā tiñu ñáhnú ñúcuán. 


text:
<pb/>Chi tēe jā ní nduvāha jíín tiñu ñáhnú ñúcuán, íyó dē víhí cā ūū xico cuīyā. Jā ní jīcān táhvī ndá nchivī cándíja 


text:
<pb/>De tá nī nsiáā ndá Pedro jíín Juan cuāhān ndúū dē, de nī nenda dē nūū ndá táhán dē. De nī nacani dē ndācá tūhun jā ní ncāhān ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú. 


text:
<pb/>De jā súcuán nī jini ndá ji, de inuú-ni nī jīcān táhvī ndá ji nūū Yāā Dios: Tátā Yāā Dios, maá ní cúu Yāā Dios jā ní nsāhá andiví jíín ñayīví jíín mar jíín ndācá cā jā íyó. 


text:
<pb/>De jā jíín Espíritu Santo ní nī nsāhá ní jā ní ncāhān mozo ní David jondē janahán:<pb/>¿Nājēhē cúu jā quítī ndasí inī nchivī ndá cā nación?<pb/>¿De nājēhē cúu jā jáni cāhá inī ndá ji?<pb/> 


text:
Nī ncutútú ndá tēe jā cúu rey inī ñayīví,<br/>de nī natacā ndá tēe jā ndíso tíñú,<br/>de inuú-ni nī nenda ndá dē sīquī maá ní jā cúu ní Jētohō ndá sá,<br/>jíín sīquī Cristo, Yāā jā ní jani ní. Ncachī David. 


text:
<pb/>Chi jāndáā cúu jā Herodes jíín Poncio Pilato jíín ndá nchivī táhán maá sá Israel jíín ndá nchivī incā nación, nī ncutútú ndá ji inī ciudad Jerusalén yáhá, de nī nenda ji sīquī Sēhe īī ní Jesús, Yāā jā ní jani ní. 


text:
<pb/>De súcuán nī ncuu tácua ná quée ndaā ndācá tiñu jā ní nsāhá ndāā maá ní jondē janahán jā súcuán coo. 


text:
<pb/>De mitan, Tátā Yāā Dios, cūndēhé ní jā ní ncāhān xēēn ndá dē nūū ndá sá. De cuāha ní fuerza ní nūū ndá sá jā cúu sá mozo ní, tácua coo ndeé inī sá jā nacani sá tūhun ní. 


text:
<pb/>De jíín poder maá ní de sāhá ní jā nasāhá vāha ndá sá nchivī cúhū, de sāhá ndá sá tiñu jā stéhēn jā íyó poder ní, jíín tiñu jā sāhvi inī nchivī sāhá. De ndācá ñúcuán sāhá ní jíín poder Sēhe īī ní Jesús, ncachī ndá nchivī cándíja. 


text:
<pb/>De tá nī ncuu nī jīcān táhvī ndá ji de nī nsāhá yā jā ní ntāan nūū íyó tútú ndá ji. De nī nchitú ndá ji jíín Espíritu Santo, de víhí cā nī nchundeé inī ndá ji nī nacani ji tūhun Yāā Dios. Jā ní īyo cáhnú ndatíñú ndá ji 


text:
<pb/>De ndá nchivī cuāhā jā ní ncandíja, chi inuú-ni íyó inī ndá ji. De ni iin ji nduú ní nsáhá ji jā cúu ndatíñú máá ji ndācá ndatíñú jā névāha ndá ji, chi ndihi-ni ndatíñú névāha cáhnú ndá ji. 


text:
<pb/>De nīhin ndasí nácani ndá apóstol tūhun jā ní jinī dē jā ní natecū Jētohō ō Jesús. De vāha ndasí nī nchindeé yā ndá nchivī cándíja. 


text:
<pb/>Chi ni iin ji nduú ná cúmanī cuitī nūū ji, chi ndācá nchivī jā xíñúhun jā xívéhe chi nī yīcó ji. 


text:
<pb/>De jésiáha ndá ji xūhún ñúcuán nūū ndá apóstol. De sájī ndá apóstol xūhún nūū ndá cā nchivī cándíja nāsa jíni ñúhún iin iin ji. 


text:
<pb/>De súcuán nī nsāhá José jā cúu tatā Leví, nī ncacu dē Chipre jā cúu iin pedazo ñuhun jā ñúhún māhñú ndute. De ndá apóstol nī nascúnaní dē tēe ñúcuán Bernabé. De síví ñúcuán cáhān jā tēe cáhān tūhun ndeé inī cúu dē. 


text:
<pb/>De nī nacoo dē sava xūhún jā cuu ndúū dē jíín ña, de suni nī jinī ña jā súcuán nī nsāhá dē. De nī jēsiáha dē sava xūhún dē nūū ndá apóstol, sochi sáhá dē-ni jā ñúcuán cúu ndihi. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pedro: Ananías, ¿nājēhē cúu jā ní nquīvi Satanás ánō nū jā stáhví nú Espíritu Santo cúnī nū? Chi nī nacoo nú jacū xūhún ñuhun jā cuu maá nú, de stáhví nú chi sáhá nú-ni jā váji ndihi nú-ni jíín xūhún. 


text:
<pb/>De tá ncháha ca xīcó nú ¿de á nsūú cuenta maá nú ní ncúu ñuhun ñúcuán? De tá nī yīcó nú ¿de á nsūú xūhún maá nú cúu? ¿De nājēhē cúu jā ní jani inī nū jā stáhví nú? Chi nsūú maá-ni tēe ñayīví cúu jā ndúcú nú stáhví nú, chi suni jondē Yāā Dios, ncachī Pedro. 


text:
<pb/>De tá nī jini Ananías ndá tūhun yáhá de nī ndicó cáva dē, de nī jīhī dē-ni. De ndācá nchivī jā ní jini tūhun ñúcuán, nī nchūhú ndasí ndá ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nacuiñī ndá tēe suchí, de nī nchusúcún ndá dē sahma ndīyi ñúcuán, de cuāchuhū ndá dē. 


text:
<pb/>De nī ncuu tá ūnī cā hora, de nī nquenda ñasíhí ndīyi ñúcuán, nī nquīvi ña vehe nūū íyó Pedro. De nduú jínī ña jā súcuán nī ncuu. 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún Pedro ña: Cachī nūū ni, ¿á iin tanto suha nī nīhīn ndúū nū jā ní yīcó nú ñuhun, á naá cúu? ncachī dē. De nī ncāhān ña: Suu iin tanto súcuán nī yīcó ndúū sá, ncachī ña. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pedro jíín ña: ¿De nūcu nī squétáhán ndúū nū tūhun jā stáhví nú Espíritu maá Jētohō ō? ¿De á mā níhīn ndúū nū castigo jáni inī nū? De cunini de cunī nū chi ja cátīn tāvēhé jā ní nenda ndá tēe jā ní jēchuhū yií nú, de suni súcuán tavā dē ndóhó jā cuyuhū nū, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ndicó cáva ña-ni nūū jéhē Pedro, de nī jīhī ña-ni. De nī ndīvi-ni ndá tēe suchí ñúcuán. De nī jinī ndá dē ja nī jīhī tucu ñahan ñúcuán, de nī ntavā tucu dē ña tāvēhé, de nī nchiyuhū dē ña xiín yií ña. 


text:
<pb/>De nī nchūhú ndasí ndá nchivī cándíja jíín ndá cā nchivī jā ní jini tūhun nāsa nī ncuu. Jā ní nsāhá ndá apóstol cuāhā tiñu ñáhnú 


text:
<pb/>De nī nsāhá ndá apóstol cuāhā tiñu ñáhnú nūū ndá nchivī, jíín tiñu jā stéhēn jā íyó poder Yāā Dios. De ndútútú ndá nchivī cándíja inī corredor templo jā nání Corredor Salomón. 


text:
<pb/>De ndá nchivī jāá nduú cándíja chi nduú ní ncúndeé inī ni iin ji jā tandeē tāhán ji jíín ndá nchivī cándíja, vísō jétúhún ndasí ji. 


text:
<pb/>De nī nquiji ndá nchivī jíín ndá táhán ji nchivī cúhū, de nī jaquīn ji inī ndá calle, yósō ndá ji nūū yūú jíín nūū camilla tú sanaā de yāha Pedro de vísō cōndāhvī dē ná yáha sīquī ji de nduvāha ji. 


text:
<pb/>De saá-ni ndá nchivī ndá ñuū ñatin ñúcuán, suni nī nquenda cuāhā ji ciudad Jerusalén, nī nquisiáha ji ndá jā cúhū jíín jā ndóho tāchī. De ndihi-ni ndá ji nī nduvāha. Jā ní sndóho ndá ji ndá apóstol 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncucuásún inī maá sūtū cúñáhnú cā nī jinī dē ndá apóstol, de saá-ni ndá cā táhán dē jā scuáha sahān saduceo. De nī nenda ndá dē sīquī ndá apóstol. 


text:
<pb/>Sochi iin ángel maá Jētohō ō nī nacune yā viéhé cāa jacuáā. De nī ntavā yā ndá dē, de nī ncāhān yā: 


text:
<pb/>Cuáhán, de cuiñi nú inī templo. De ñúcuán nacani nú ndācá tūhun nūū ndá nchivī nāsa nīhīn táhvī ji jā cutecū ji níí cání, ncachī ángel. 


text:
<pb/>De nī jini ndá dē tūhun yáhá. De tá nī ncunijīn de nī nquīvi ndá dē inī templo, de nī stéhēn ndá dē tūhun yā nūū nchivī. De juni stéhēn ndá dē de sūtū cúñáhnú cā jíín ndá táhán dē nī nastútú dē ndá tēe sáhá junta cúñáhnú cā nūū nchivī Israel. De nī ntají dē ndá policía jā cuátavā dē ndá apóstol jā yíhí dē vecāa. 


text:
<pb/>Sochi tá nī nquenda ndá policía viéhé cāa de nduú cā ndá apóstol yíhí vecāa. De nī ndicó cóo ndá dē, de nī ncachī tūhun dē nūū ndá tēe sáhá junta: 


text:
<pb/>Maá jāndáā jā ní jinī ndá sá jā ndásī vāha viéhé cāa de íñí ndá tēe jā jíto, sochi tá nī nacune ndá sá de nduú ní jínī cuitī cā ndá sá nūū ni iin tēe ñúcuán, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De sūtū cúñáhnú cā jíín ndá cā sūtū cúñáhnú jíín tēe cúñáhnú nūū ndá tēe jā jíto templo, tá nī jini ndá dē tūhun yáhá de jáni inī ndá dē nāsa cā coo tiñu ndá apóstol. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda-ni iin tēe nī ncachī tūhun dē: Ndá tēe jā ní nchihi ndá ní vecāa, íyó ndá dē inī templo, de stéhēn ndá dē nūū nchivī, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de maá tēe cúñáhnú nūū ndá tēe jā jíto templo, nī jēhēn dē jíín ndá policía, de nī nacueca ñuncúún tucu ndá dē ndá apóstol, chi yúhú ndá dē ndéhé dē nchivī jā cuun ji yūū ndá dē de tú sāhá xēēn dē jíín ndá apóstol. 


text:
<pb/>De tá nī nenda ndá dē jíín ndá apóstol de nī jani dē nūū ndá tēe cúñáhnú jā sáhá junta. De nī ncāhān sūtū cúñáhnú cā nūū ndá apóstol: 


text:
<pb/>¿A nsūú ja nī ndacu nīhin nī nūū ndá nú jā má stéhēn cuitī nū cā tūhun tēe nání Jesús? De mitan chi ja nī scútē nuu nú cā tūhun Jesús níí ciudad Jerusalén yáhá. ¿A cúnī nū jā tee nú cuāchi nīñī tēe ñúcuán sīquī ndá nī? ncachī sūtū cúñáhnú cā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de Pedro jíín ndá cā apóstol nī ncāhān ndá dē: Cánuú cā jā squíncuu ndá sá jā cúnī maá Yāā Dios nsūú cā jā cúnī ndá tēe. 


text:
<pb/>Yāā Dios jā ní nchiñúhún ndá ndīyi tatā ō, nī nastécū yā Jesús, Yāā jā ní jahnī ndá máá ní, chi nī jata caa ndá ní yā yīcā cruz. 


text:
<pb/>De Yāā ñúcuán nī nduñáhnú tucu yā nī nsāhá Yāā Dios, chi ndéē yā ichi ndahá cuáhá Yāā Dios. De cúu yā Yāā jā tátúnī jíín Yāā jā scácu yóhó, tácua nacani inī ndācá ó jā cúu ó nchivī Israel sīquī cuáchi ó de cune cáhnú inī yā nūū ndācá cuāchi ó. 


text:
<pb/>De ndá máá sá cúu testigo sīquī ndācá tūhun yáhá. De saá-ni Espíritu Santo suni súcuán stéhēn cājí yā, chi jéhe Yāā Dios Espíritu Santo nūū ndācá nchivī jā jétáhví ji yā, ncachī Pedro jíín ndá cā apóstol. 


text:
<pb/>De tá nī jini ndá tēe cúñáhnú tūhun yáhá de nī nquītī ndasí inī ndá dē, de cúnī ndá dē jā cahnī dē ndá apóstol. 


text:
<pb/>Sochi íyó iin dē jā stéhēn ley yā jā nání Gamaliel jā cúu grupo fariseo, de ndācá nchivī jétáhví ji tēe ñúcuán. De nī nacuiñī dē nūū junta, de nī ncachī dē jā ná quíhīn ndá apóstol iin núú núú tāvēhé. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Gamaliel: Ndá níhín jā cúu ó nchivī nación Israel, cani vāha inī ní nāsa sāhá ndá ní jíín ndá tēe yáhá. 


text:
<pb/>De nūcūhun inī ndá ní nāsa nī ncuu quīvī yātā jā ní nenda Teudas contra sīquī gobierno, de nī ncachī dē jā tēe téyíí cúu dē. De nī ncutútú tá cūmī ciento tēe nūū dē. Sochi nī jahnī nchivī dē, de ndācá jā ní jetáhví tūhun jā ní ncāhān dē, nī nacutē nuu ndá dē cuāhān dē-ni, de nī jencuiñī-ni tiñu ñúcuán. 


text:
<pb/>Ñúcuán de quīvī jā ní īyo censo de Judas tēe Galilea, suni súcuán nī nenda dē contra sīquī gobierno, de cuāhā nchivī nī ncutútú ji nūū dē de nī jetáhví ji dē. De suni nī jahnī nchivī tēe ñúcuán, de ndācá nchivī jā ní jetáhví tēe ñúcuán, suni nī jītē nuu-ni ndá ji. 


text:
<pb/>De yáhá ná cáchī tūhun sá nūū ndá ní. Mā stáhān cā ní ndá tēe yáhá. Siáā ndá ní dē ná quíhīn dē. Chi tú iin tēe cúu jā ní squíjéhé tiñu yáhá de naā-ni. 


text:
<pb/>Sochi tú Yāā Dios nī squíjéhé, de mā cūú cuitī casī ndá ní, chi sanaā de cuéé cā de cunī ndá ní jā tiñu Yāā Dios cúu jā ndúcú ní casī ní, ncachī Gamaliel. 


text:
<pb/>De nī jetáhví ndá dē tūhun jā ní ncāhān Gamaliel. De nī nacana ndá dē ndá apóstol. De nī ncani ndá dē jíín cuarta ñii, de nī ncāhān xēēn ndá dē nūū ndá apóstol jā má cáhān cā dē tūhun Jesús, de nī nsiáā ndá dē-ni. 


text:
<pb/>De nī nquee ndá apóstol nūū junta cuāhān dē, de cúsiī inī ndá dē jā ní jēhe Yāā Dios tūhun jā ní ndoho ndá dē tūhun canoō jā síquī jā cándíja dē Jesús. 


text:
<pb/>De ndiquivī nácani ndá dē tūhun Jesucristo inī templo jíín inī ndācá vehe, chi nduú ní jéncuiñī ndá dē jā stéhēn dē.<pb/>


text:
De nī ncucuahā cā nchivī cándíja. De ndá quīvī ñúcuán de ndá tēe hebreo jā cáhān yuhú griego, nī ncāhān sōó dē sīquī táhán dē jā cáhān yuhú hebreo, chi cáchī dē jā ndá ñahan viuda jā cáhān yuhú griego nduú níhīn vāha ña tá sájī dē stāā ndiquivī jā yájī ndá ñahan viuda. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndihúxī ūū tēe cúu apóstol, nī nastútú dē ndācá nchivī cándíja, de nī ncāhān ndá dē: Nduú vāha jā jencuiñī ndá nī jā nácani nī tūhun Yāā Dios jā sajī ni stāā nūū nchivī. 


text:
<pb/>Túsaá de ndá ndóhó hermano, nacāji nú ūjā táhán ndá máá ó, tēe jā jétúhún nchivī dē, de ñúhún chitú Espíritu Santo inī dē, de tú tēe jínī vāha cā cúu dē. De ndá máá dē cuiso tíñú jā sajī dē stāā. 


text:
<pb/>De nī jētahān inī ndihi nchivī tūhun jā ní ncāhān ndá dē. De nī nacāji ndá ji Esteban, chi tēe cándíja nīhin cúu dē, de íyó chitú Espíritu Santo inī dē. De suni nī nacāji ji Felipe jíín Prócoro jíín Nicanor jíín Timón jíín Parmenas jíín Nicolás. De Nicolás cúu tēe ñuū Antioquía jā ní ntiin ley hebreo jondē ncháha ca candíja dē Cristo. 


text:
<pb/>De ndá tēe yáhá nī jani ndá nchivī dē nūū ndá apóstol, de nī jīcān táhvī ndá apóstol sīquī tiñu jā sāhá ndá dē. De nī ntee ndá dē ndahá dē xīnī tá iin iin dē. 


text:
<pb/>De tūhun Yāā Dios nī jītē nuu cā cuāhān níí cáhnú. De ndá nchivī cándíja nī ncucuahā ndasí ji inī ciudad Jerusalén. De suni cuāhā sūtū nī ncandíja dē yā. Jā ní ntiin ndá dē Esteban 


text:
<pb/>De nī nchindeé nī nchituu yā Esteban, de nī jēhe yā poder nūū dē de vāha nī nsāhá dē tiñu ñáhnú ndasí nūū ndá nchivī, jíín tiñu jā stéhēn jā íyó poder Yāā Dios. 


text:
<pb/>De íyó ndá tēe jā ní ncuyāhvi de nī nduu libre dē, de nī īyo vehe īī sinagoga ndá dē. De sava ndá dē jíín sava tēe ñuū Cirene jíín ñuū Alejandría jíín región Cilicia jíín Asia, nī nquijéhé ndá dē stíchī dē Esteban. 


text:
<pb/>Sochi nduú ní ncúndéé ndá dē jíín Esteban, chi ndíchí nī ncāhān dē nī nsāhá maá Espíritu Santo. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī scáhān ndá dē jacū tēe nī ncāhān tūhun stáhví sīquī Esteban, chi nī ncāhān dē jā ní jini dē jā ní ncāhān nāvāha Esteban sīquī Moisés jíín sīquī Yāā Dios. 


text:
<pb/>De jā súcuán nī ncāhān dē, de nī nquītī inī ndá nchivī jíín ndá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú jíín ndá tēe jā stéhēn ley janahán. De nī nenda ndá dē sīquī Esteban, de nī ntiin ndá dē, de cuāhān ndá dē jíín Esteban nūū junta cúñáhnú cā. 


text:
<pb/>De nī jani ndá dē testigo tūhún jā ní ncāhān súcuán: Tēe yáhá, ndiquivī cáhān nāvāha dē sīquī templo īī yáhá jíín sīquī ley Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi nī jini ndá sá jā ní ncāhān dē jā Jesús tēe ñuū Nazaret, canī dē templo yáhá, de nasāma dē ndá costumbre jā ní sndóo Moisés nūū ō jā sāhá ó, ncachī testigo tūhún. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndācá tēe jā ndéē nūū junta, nī ndēhé vāha ndá dē nūū Esteban, de nī jinī ndá dē jā cáá nūū dē tá cáá nūū iin ángel Yāā Dios.<pb/>


text:
De maá sūtū cúñáhnú cā nī ncāhān jíín Esteban: ¿A ndāā jā súcuán nī ncāhān nū tá cúu nūū cáhān tēe yáhá? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Esteban: Ndá ní tátā, señor, cunini ndá ní tūhun yáhá jā cāhān sá. Maá Yāā Dios, Yāā jā viī ndasí cúñáhnú, nī nquiji yā nūū ndīyi tatā ō Abraham tá nī ndeē dē inī región Mesopotamia de jondē tá ncháha ca quīhīn dē cundeē dē inī ñuū Harán. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Quee inī ñuū nū jíín māhñú táhán nú, de quīhīn nū iin ñuū jā stéhēn ni nūū nū cundeē nū, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquee dē inī región Caldea, de nī ndeē dē inī ñuū Harán. De tá nī jīhī tatá dē, sá de nī nsāhá Yāā Dios jā ní nquiji dē yáhá nūū ndéē ō mitan. 


text:
<pb/>De ni iin lulī ñuhun nduú ní jéhe cuitī yā jā cuu tāhvī dē, sochi nī nquee yuhú yā jā cuāha yā níí ñuhun yáhá nūū dē jondē jíín nūū ndācá tatā dē jā quiji, vísō ncháha ca coo sēhe dē jondē saá. 


text:
<pb/>De súcuán nī ncāhān Yāā Dios jíín dē: Cundeē jīcá tatā nū incā nación. De cūmī ciento cuīyā satíñú cāhá ji nūū nchivī de sndóho ndá nchivī ji. 


text:
<pb/>De sīquī jā súcuán sāhá ji jíín sēhe nú de nenda nī cuāchi sīquī ndá nchivī ñúcuán nūū satíñú cāhá ji, de sá de quee ji inī nación ñúcuán quiji ji ichi cháhá cundeē ji, de chiñúhún ji nduhū, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín Abraham jā ná cúu dē circuncidar, jā cúu iin tunī jā stéhēn jā ní nsāhá yā trátū jíín dē. De tá nī ncacu sēhe dē Isaac, de nī nsāhá dē circuncidar ji nūū únā quīvī ji. De suni súcuán nī nsāhá Isaac jíín sēhe dē Jacob, de saá-ni nī nsāhá Jacob jíín ndihúxī ūū sēhe yií dē. De ndá tēe ñúcuán nī ncuu ndihúxī ūū tatā xíhna ñúhún nación maá ó Israel. 


text:
<pb/>De ndācá sēhe tatā ō Jacob nī ncucuásún inī ndá dē nī jinī dē ñanī dē José. De nī yīcó ndá dē José nūū ndá tēe jā cuāhān jíín dē jondē nación Egipto jā satíñú cāhá dē nūū iin tēe ñúcuán. Sochi Yāā Dios nī jito yā dē. 


text:
<pb/>De nī scácu yā dē nūū ndācá tūndóhó jā ní nquiji sīquī dē. De nī ncundíchí dē nī nsāhá yā. De Faraón, tēe cúu rey inī nación Egipto, nī ncusiī inī dē jíín José nī nsāhá yā. De nī scuíso tíñú dē José jā cuu dē gobernador, de nī ntatúnī José inī nación Egipto jíín nūū ndá nchivī vehe Faraón. 


text:
<pb/>De nī nquiji quīvī jā ní īyo iin tāmā níí Egipto jíín níí jondē Canaán. Iin tūndóhó xéēn nī ncuu inī ndúū nación ñúcuán. De ndá ndīyi tatā ō, nduú cā ná cajī ndá dē ndá tiempo ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī nīhīn Jacob tūhun jā íyó trigo nación Egipto, de nī ntají dē ndá sēhe dē jā cúu tatā ō, nī jēhēn Egipto jā xíhna ñúhún nī jēcuēen ndá dē trigo. 


text:
<pb/>De jā cuáhān ndá dē vuelta ūū, sá de nī nastúu José jā maá dē cúu ñanī ndá dē. De sá de nī jinī vāha Faraón nā tatā cúu José. 


text:
<pb/>De nī ncachī José nūū ndá ñanī dē jā ná quícuēca ndá dē tatá dē jíín ndá nchivī vehe dē. De nī īyo ūnī xico xāhōn ji. 


text:
<pb/>Súcuán nī ncuu jā ní nquee Jacob cuāhān dē jondē Egipto. De nī ndeē dē ñúcuán jondē nī jīhī dē. De suni ñúcuán nī ndeē ndihúxī ūū sēhe dē jā cúu tatā ō de jondē nī jīhī ndihi ndá dē. 


text:
<pb/>De tá nī nquenda quīvī jā ní ntavā yā ndá tatā dē inī nación ñúcuán, de nī jiso ji yiqui ndá ndīyi tatā ō ñúcuán nī jēhēn ji jíín jondē ñuū Siquem. De nī nchiyuhū ndá ji inī iin yavī ndīyi jā ní jeen Abraham nūū ndá sēhe Hamor ñuū Siquem. 


text:
<pb/>De tá cáta ndéē cā ndá ji inī nación Egipto de nī ncuñatin quīvī jā quee ndá ji. Chi súcuán ja nī ncāhān téyíí Yāā Dios jíín tatā ō Abraham jā iin quīvī de quee ji inī Egipto. De ndá nchivī Israel ñúcuán chi nī ncāyā ndá ji de nī ncucuahā ji inī nación Egipto. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nūcuīñī incā rey inī Egipto, de nduú ní jínī dē jā vāha tiñu nī nsāhá José jondē janahán. 


text:
<pb/>De rey ñúcuán nī stáhví dē ndá ndīyi tatā ō, de suni nī nsāhá nāvāha dē ndá ji, chi nī nsāhá dē fuerza jā má cōtó cā ji ndá sēhe ñiquín ji tácua ná cúū ndá ji. 


text:
<pb/>De tiempo ñúcuán nī ncacu Moisés, de nī ncusiī inī Yāā Dios jíín ji. De ūnī yōō nī īyo yuhū ji inī vehe tatá ji. 


text:
<pb/>De tá nduú cā ní ncúu coo yuhū ji de nī jēsiáha dē ji iin lugar nūū ní nanihīn sēhe síhí rey jā tátúnī níí nación Egipto. De nī naquehen ña ji, de nī scuáhnu ña ji tá cúu nūū cúu sēhe maá ña. 


text:
<pb/>De nī ncutūha Moisés ndācá tūhun ndíchí inī nación Egipto. De vāha ndasí tūhun dē, de vāha sáhá dē ndācá tiñu. 


text:
<pb/>De ñúcuán nī jinī dē nūū iin tēe Egipto jā sáhá nāvāha jíín iin táhán dē Israel. De nī nchindeé Moisés táhán dē, chi nī jahnī dē tēe Egipto, de súcuán nī nacuāha dē jā ní ndutahvī tēe ñúcuán. 


text:
<pb/>De jáni inī Moisés jā jícūhun inī ndācá táhán dē jā ní ntetíñú Yāā Dios maá dē jā scácu dē ji jā ndóho ji, sochi nduú ní jícūhun cuitī inī ndá ji. 


text:
<pb/>De quīvī téēn nī nquenda dē nūū ūū táhán dē jā cánāá. De cúnī dē jā má cánāá ndúū tēe ñúcuán, de nī ncāhān dē jíín ndúū dē: ¿Nājēhē cúu jā sáhá nāvāha nú táhán nú? Chi modo ñanī ndúū nū, ncachī dē. 


text:
<pb/>Sochi maá tēe jā cáni táhán ñúcuán nī nchindahá dē Moisés, de nī ncāhān dē: ¿Ní iin nī jani ndóhó jā cúñáhnú nú jā sāhá ndāā nū tiñu ndá nī? 


text:
<pb/>¿De á suni cúnī nū jā cahnī nū nduhū tá cúu nūū ní jahnī nū tēe Egipto icu, á naá cúu? ncachī dē. 


text:
<pb/>De tá nī jini Moisés tūhun yáhá, de nī jinu dē cuāhān dē incā nación. De jondē Madián nī ndeē jīcá dē, de ñúcuán nī scácu ñasíhí dē ūū sēhe yií dē. 


text:
<pb/>De tá nī ncuu ūū xico cuīyā jā ndéē dē Madián, sá de nī nquenda iin ángel Yāā Dios nūū dē jondē nūū ñuhun tíhá ñatin nūū íyó yucu súcún Sinaí. De nī nquenda yā xīnī iin yūcū cāhnú jā cáyū jíín itā ñuhūn sochi nduú cáyū maá yūcū. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ndēhé Moisés, de nī nsāhvi inī dē ndéhé dē ñuhūn jā ní jinī dē. De nī ntandeē dē tácua cunī vāha dē nājēhē cúu jāá nduú cáyū. Ñúcuán de nī ncāhān maá Jētohō ō jíín dē: 


text:
<pb/>Maá nī cúu Yāā Dios jā ní nchiñúhún ndá ndīyi tatā nū Abraham jíín Isaac jíín Jacob, ncachī yā. Sochi Moisés chi quísi dē jā yúhú dē, de nduú cā ní ncúndeé inī dē cūndēhé dē nūū cáyū ñuhūn. 


text:
<pb/>De maá Jētohō ō nī ncāhān yā jíín Moisés: Tavā nījān nū, chi lugar nūū íñí nú jīñā, lugar īī cúu sīquī jā īī maá nī. 


text:
<pb/>Ja nī jinī vāha nī jā ndóho ndasí ndá nchivī maá nī jā íyó inī nación Egipto, de suni jíni nī jā jácu ndá ji sīquī jā ndóho ji tūndóhó, de nī nuu nī vāji nī jā scácu nī ndá ji. Túsaá de mitan de cunini nú, chi tají nī ndóhó quīnohōn nū jondē Egipto tácua scácu nú ndá táhán nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De jondē tá ncháha ca quee Moisés inī nación Egipto, de ja nī ncuyichī inī ndá táhán dē Israel, chi nī ncāhān ji: ¿Ní iin nī jani ndóhó jā cuñáhnú nú jā sāhá ndāā nū tiñu ndá nī? ncachī ji. De vísō súcuán sochi nūū maá dē nī nquiji ángel yā nūū yūcū jā cáyū jíín itā ñuhūn, de súcuán nī ntetíñú Yāā Dios dē jā quínohōn dē tatúnī dē nūū ndá ji, de scácu dē ji. 


text:
<pb/>De maá Moisés nī natavā dē ndá ji inī nación Egipto, de nī nchāha ndá dē Mar Rojo, de nī jica nuu ndá dē nūū ñuhun tíhá ūū xico cuīyā. De níí tiempo ñúcuán nī nsāhá Moisés cuāhā tiñu ñáhnú jíín tiñu jā stéhēn jā íyó poder yā. 


text:
<pb/>De maá Moisés cúu jā ní ncāhān tucu jíín ndá tatā ō Israel: Maá Yāā Dios sāhá yā jā māhñú tatā ndācá ó quiji iin Yāā jā nacani tūhun Yāā Dios nūū ndācá ó tá cúu nūū ní jani yā nduhū. De chuhun inī ndá nú tūhun jā cāhān Yāā ñúcuán, ncachī Moisés. 


text:
<pb/>De suni maá Moisés cúu jā ní ndeē cāhnú jíín ndá ndīyi tatā ō tá nī jica nuu ndá ji nūū ñuhun tíhá. De nī ncāhān iin ángel yā jíín maá dē xīnī yucu súcún Sinaí, de nī nacani dē nūū ndá tatā ō, chi ñúcuán nī nīhīn dē tūhun nāsa cutecū ō, de nī nquendōo ó jíín tūhun ñúcuán jondē mitan. 


text:
<pb/>Sochi ndá ndīyi tatā ō chi nduú ní ncúnī ndá ji cuetáhví ji Moisés, chi sa nī ncuyichī inī ndá ji dē, de cúnī ndá ji jā sa ndicó cóo ji quīnohōn ji nación Egipto nícu. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá ji jíín Aarón: Sāhá ní ndá yāā jā cosō nūú nūū ō. Chi Moisés jā ní natavā dē yóhó inī nación Egipto vāji ó, nduú jínī ō naá cúu jā ní ndoho dē mitan jāá nduú nénda dē jā cuáhān dē xīnī yucu súcún Sinaí, ncachī ndá ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nsāhá ji iin ídolo jā cáá tá cáá becerro. De nūū ídolo ñúcuán nī nsōcō ndá ji quiti, de nī ncusiī inī ji jíín ídolo jā ní nsāhá ndá ji. 


text:
<pb/>De nī ncujiyo-ni Yāā Dios nūū ndá ji cuāhān yā. De nī sndóo yā ji-ni jā ná chíñúhún ndá ji nūū ndācá jā jínī ō jā yíhí andiví tá cúu nūū cáhān tutū jā ní ntee ndá tēe jā ní nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán:<pb/>Nī ncāhān yā: Ndá ndóhó nchivī Israel,<pb/>¿á jáni inī ndá nú jā nūū nduhū nī nsōcō nū quiti<br/>tá nī jica nú nūū ñuhun tíhá ūū xico cuīyā, á naá cúu?<pb/> 


text:
Nduú, chi sa nī jicó núu ndá nú jíín nicho jā ñúhún yāā jā nání Moloc<br/>jíín figura tiūūn jā nání Renfán,<br/>ndá yāā jā ní nsāhá maá nú jā chiñúhún nú.<pb/>Túsaá de siáha nī ndá ndóhó quīhīn jīcá nú jondē yātā ñúū Babilonia, ncachī yā. Cáchī tutū. 


text:
<pb/>De nī ntatúnī Yāā Dios nūū Moisés jā sāhá dē vehe ñii nūū chiñúhún ndá dē yā, jā cáá tá cáá jā ní stéhēn yā nūū dē. De ndīyi tatā ō nī nevāha ndá dē vehe ñii ñúcuán jondē nūū ñuhun tíhá, de inī vehe ñúcuán nī nchuhun ndá dē tabla yūū nūū ní ntee yā ley yā. 


text:
<pb/>De cuéé cā de nī sndóo ndá dē vehe ñúcuán nūū ndá sēhe dē jā cúu tatā ō. De nī nquīvi Josué jíín ndá tatā ō inī nación Israel yáhá, de suni nī jetíñú ndá dē vehe ñii ñúcuán. De nī ncundeé ndá dē jíín ndá nchivī jā ní īyo nación yáhá, de nī scúnu dē ji nī nsāhá Yāā Dios. De yáhá nī īyo vehe ñii jondē tiempo jā ní ncuu David rey. 


text:
<pb/>De nī ncusiī inī Yāā Dios jíín David. De nī ncuu inī dē jā sāhá dē iin vehe īī maá yā nícu. De maá yā cúu Yāā Dios jā ní nchiñúhún tatā ō Jacob. 


text:
<pb/>De vísō súcuán de maá Yāā cúñáhnú ndasí, nsūú maá-ni vehe jā sáhá ndá tēe cúu nūū ndéē yā. De suni súcuán nī ncāhān tēe jā ní nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán:<pb/> 


text:
Chi nī ncāhān yā:<pb/>Andiví cúu modo mesa nūū tátúnī ni,<br/>de ñayīví cúu modo nūū yósō jēhē ni.<pb/>¿Nāsa cā coo vehe jā sāhá ndá nú jā cundeē ni túsaá?<pb/>¿A ní cúu nūū sāhá nú nūū natātú nī?<pb/> 


text:
¿A nsūú maá nī ní nsáhá ndihi jā íyó? ncachī Yāā Dios. Ncachī tēe jā ní nacani tūhun yā jondē janahán, ncachī Esteban. 


text:
<pb/>De cáhān cā Esteban: Nīhin ndasí inī ndá ní. De cúu ní tá cúu nchivī ndācá nación jāá nduú cándíja tūhun yā, chi sóhó ndasí ndá ní. Chi cúsá maá jā jásī ndija ndá ní nūū Espíritu Santo, de tá-ni nī nsāhá ndīyi tatā ō jondē janahán suni súcuán sáhá īī cā ndá ní jondē mitan. 


text:
<pb/>¿A nī īyo tēe jā ní nacani tūhun yā jondē janahán jāá nduú ní nsáhá nāvāha ndá tatā ō, á naá cúu? Nduú chi nī jahnī ndá dē ndá tēe jā ní nacani tūhun nāsa quiji maá Yāā ndāā. De tá nī nquiji Yāā ñúcuán de nī nastúu ndá ní yā nūū ndá tēe jā ní jahnī ndá dē yā. 


text:
<pb/>De vísō ndá ángel yā nī jēhe ley Yāā Dios nūū ndācá ó de nduú ní squíncuu ndá ní, ncachī Esteban. Jā ní jahnī ndá dē Esteban 


text:
<pb/>Ndācá tūhun yáhá nī jini ndá dē, de nī nquītī ndasí inī ndá dē, de nī nacayīhí ndá dē ñii yúhú dē nī jinī ndá dē Esteban. 


text:
<pb/>Sochi maá Esteban chi nī nchitú Espíritu Santo inī ánō dē. De nī ndēhé vāha dē andiví, de nī jinī dē jā jéndūtē ndasí nūū ndéē Yāā Dios, de Jesús íñí yā ichi lado cuáhá Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Esteban: Mitan de ndéhé sá jā núne andiví, de ndéhé sá nūū maá Yāā jā ní nduu tēe, de íñí yā ichi lado cuáhá Yāā Dios, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jasī ndá dē sōho dē, de nī ncana cóhó ndá dē, de ndíta-ni nī ntiin ndá dē Esteban. 


text:
<pb/>De nī ntavā ndá dē Esteban cuāhān ndá dē jíín dē yātā ñúū. De ndá tēe jā cúu testigo tūhún ñúcuán nī jaquīn ndá dē sōō dē nūū iin tēe suchí jā nání Saulo, de nī ncuun ndá dē yūū Esteban. 


text:
<pb/>De juni cúun ndá dē yūū Esteban de nī jīcān táhvī dē nūū maá Jētohō ō: Tátā Jesús, mitan de naquehen ní ánō sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jēcuīñī jītí dē, de nī ncāhān jee dē: Tátā Yāā Dios, mā tēé ní cuāchi yáhá sīquī ndá ji jā sáhá nāvāha ji sāán mitan, ncachī dē. Súcuán nī ncāhān dē, de nī jīhī dē-ni.<pb/>


text:
De nī jetúhún Saulo jā ní jahnī ndá dē Esteban. De quīvī ñúcuán nī nquijéhé ndá ji sáhá nāvāha ndasí ndá ji ndá nchivī cándíja inī ciudad Jerusalén. De jā suu cúu jā ní jītē nuu ndá nchivī ñúcuán cuāhān ji níí región Judea jíín níí región Samaria. Sochi ndá tēe cúu apóstol chi nduú ní nquée ndá dē. 


text:
<pb/>De ndá tēe jā íyó yíñúhún nūū Yāā Dios nī nchiyuhū ndá dē Esteban, de nī jacu ndasí ndá dē jā ní jīhī Esteban. 


text:
<pb/>De Saulo chi sáhá nāvāha dē ndá nchivī jā cándíja nūū Jesús. Chi quívi dē ndá vehe, de tíin dē nchivī cúu tēe cúu ñahan, chíhi dē vecāa. Jā ní jītē nuu tūhun Yāā Dios inī iin ndáñúū Samaria 


text:
<pb/>De ndācá nchivī ñúcuán jā ní jītē nuu, de ní-ni cuāhān ndá ji de nácani ndá ji tūhun Yāā Dios nāsa scácu yā nchivī. 


text:
<pb/>De nī nquenda Felipe iin ñuū jā íyó inī Samaria, de nūū nchivī ñúcuán nī nacani dē tūhun Cristo jā cúu Yāā jā ní jani Yāā Dios jā scácu ndá yóhó. 


text:
<pb/>De nī ndutútú ndá nchivī, de ndihi ndá ji nī nchuhun vāha inī ji ndācá tūhun jā ní ncāhān Felipe. Chi nī nini ji, de nī jinī ji ndācá tiñu ñáhnú jā ní nsāhá dē. 


text:
<pb/>Chi cuāhā nchivī jā ndóho tāchī nī nasāhá vāha dē ji, de tá quée tāchī inī ndá nchivī de cána cóhó de cuāhān. De cuāhā nchivī jā ní nduvehlé jíín nchivī cojo nī nduvāha nī nsāhá dē. 


text:
<pb/>De inī ñuū ñúcuán íyó iin tēe nání Simón, de scuáha dē mágica. De tá ncháha ca quīhīn Felipe inī ñuū ñúcuán, de sáhvi ndasí inī ndá nchivī región Samaria ndéhé ji jā sáhá Simón. De stáhví dē ndá ji chi cáchī dē jā iin tēe cúñáhnú ndasí cúu dē. 


text:
<pb/>De ndācá nchivī chúhun vāha inī ji tūhun jā cáhān dē, cúu nchivī cúñáhnú cúu nchivī jāá nduú. De nī ncāhān ndá ji: Tēe yáhá nī jēhe ndasí Yāā Dios poder nūū dē, ncachī ndá ji. 


text:
<pb/>De chúhun vāha inī ndá ji tūhun cáhān dē, chi cuāhā ndasí quīvī nī nsāhá dē ndá tiñu stáhví ñúcuán, de nī nsāhvi inī ndá ji nī ndēhé ji. 


text:
<pb/>De tá nī nquenda Felipe de nī nacani dē tūhun vāha nāsa tátúnī Yāā Dios, jíín tūhun maá Jesucristo nūū ndá ji. Ñúcuán de nī ncandíja ndá ji, de nī jenduté ndá ji, cúu tēe cúu ñahan. 


text:
<pb/>De suni nī ncandíja maá Simón, de nī jenduté dē. De nī jica dē jíín Felipe, de nī nsāhvi inī dē ndéhé dē jā ní nsāhá Felipe ndācá tiñu ñáhnú jíín tiñu jā stéhēn jā íyó poder Yāā Dios. 


text:
<pb/>De ndá apóstol jā íyó Jerusalén, nī nīhīn dē tūhun jā ní ncandíja ndá nchivī Samaria tūhun Yāā Dios. Ñúcuán de nī ntají ndá dē Pedro jíín Juan nī jēhēn ndúū dē Samaria. 


text:
<pb/>De nī nquenda ndúū dē ñúcuán. De nī jīcān táhvī ndúū dē jēhē ndá nchivī ñúcuán tácua ná níhīn ndá ji Espíritu Santo. 


text:
<pb/>Chi ncháha ca quīvi yā inī ánō ni iin ji, chi maá-ni jā ní jenduté ndá ji jā ní ncandíja ji Jētohō ō Jesús. 


text:
<pb/>De nī jinī Simón jā súcuán tée ndúū apóstol ndahá dē xīnī ndá nchivī ñúcuán de quívi Espíritu Santo inī ánō ji. De cúnī dē jā cuāha dē xūhún nūū apóstol nícu, tácua nīhīn dē poder jā sāhá dē súcuán. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē: Suni taji ní poder yáhá nūū sá tácua nā-ni nchivī tee sá ndahá sá xīnī ji de quīvi Espíritu Santo inī ánō ji, ncachī Simón. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Pedro jíín dē: De xūhún nú ná náā jíín nú sīquī jā jáni inī nū jā jíín xūhún de cuu cueen nú poder jā jínī mānī Yāā Dios nūū nchivī. 


text:
<pb/>Túsaá de jíni ñúhún jā nacani inī nū sīquī jā jáni nēhén inī nū yáhá. De nācān táhvī nū nūū Yāā Dios, cúndēhé ó á sanaā de cune cáhnú inī yā sīquī jā jáni nēhén inī nū jā ní ncāhān nū súcuán. 


text:
<pb/>Chi jínī ni jā cúcuásún inī nū sīquī jā sáhá nī tiñu yáhá. De ndācá jā nēhén jā jáni inī nū cúu jā tíin nīhin ndóhó, ncachī Pedro jíín Simón. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Simón jíín dē: Cācān táhvī ndúū ní jēhē sá nūū maá Jētohō ō tácua ni iin tūhun jā cáhān ní jīñā mā quījí sīquī sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī nacani Pedro jíín Juan tūhun Yāā Dios nūū ndá nchivī. De nī ndicó cóo ndúū dē cuānohōn dē ciudad Jerusalén, de juni cuāhān ndúū dē de nácani dē tūhun vāha Yāā Dios inī cuāhā cā ndáñúū Samaria. Felipe jíín tēe nación Etiopía 


text:
<pb/>Ñúcuán de iin ángel maá Jētohō ō nī ncāhān yā jíín Felipe: Quehen ichi de quīhīn nū ichi sur, ichi jā quée inī ciudad Jerusalén jā cúun cuāhān jondē ñuū Gaza, ncachī yā. De maá-ni ñuhun tíhá cúu ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī nquehen Felipe ichi cuāhān dē. De iin tēe eunuco nī nquee dē Jerusalén. De tēe nación Etiopía cúu dē, de ndíso tíñú dē jā cúu dē tesorero nūū ñahan cúu reina jā tátúnī nūū nación Etiopía, de nání ña Candace. De tēe ñúcuán nī jēhēn dē ciudad Jerusalén nī jēchiñúhún dē Yāā Dios. 


text:
<pb/>De ñúhún dē inī carreta dē cuānohōn dē, de cáhvi dē tutū jā ní ntee Isaías, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán. 


text:
<pb/>De maá Espíritu nī ncāhān yā jíín Felipe: Cuáhán, de quetáhán nú jíín tēe jā cuáhān jíín carreta ñúcuán, ncachī yā. 


text:
<pb/>Sá de cuāhān Felipe de nī nquetáhán dē jíín tēe jā ñúhún inī carreta. De nī jini dē jā cáhvi tēe ñúcuán tutū jā ní ntee Isaías, tēe nī nacani tūhun yā jondē janahán. De nī jīcā tūhún dē tēe ñúcuán: ¿A jícūhun inī ní ndá jā cáhvi ní jīñā, á nduú? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē jíín Felipe: ¿De nāsa jīcūhun inī sá de tú mā stéhēn iin tēe nūū sá? ncachī dē. De nī ncāhān dē jíín Felipe jā ná cáa dē nūū carreta quīhīn ndúū dē. 


text:
<pb/>De maá nūū tútū īī jā cáhvi dē yósō tūhun jā cáhān:<pb/>Tá cúu iin tīcāchí jā cuáhān nchivī jíín tī jā cuū tī, suni súcuán nī nsāhá ndá nchivī maá yā.<pb/>De tá cúu iin tīcāchí lúlí jā sété dē tī de nduú ndáhyū tī, suni súcuán nī nsāhá maá yā,<br/>chi nduú ní ncáhān cuitī yā tá nī nsāhá nāvāha ji yā.<pb/> 


text:
De hora jā ní jēhe ji tūhun canoō yā, de nduú ní nsáhá ndāā ji tiñu yā.<pb/>De ni iin nchivī mā cūú cāhān ji tūhun tatā yā<br/>chi nī jahnī ndá ji yā de nduú nā tatā yā. Cáchī tutū. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān tēe Etiopía: De sāhá ní favor cachī ní nūū sá, ¿ní sīquī cáhān tēe nī nacani tūhun yáhá? ¿A sīquī maá dē, á sīquī incā tēe? ncachī dē. 


text:
<pb/>De jíín tūhun jā ní ncahvi tēe Etiopía ñúcuán, nī nquijéhé Felipe cáchī tūhun dē ndācá tūhun vāha Jesús nūū dē. 


text:
<pb/>De juni ñúhún ndúū dē ichi cuāhān dē de nī nquenda dē nūū ñúhún ndute. De nī ncāhān tēe Etiopía: Yáhá ñúhún ndute, ¿de á cuu cuenduté sá? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Felipe: Cuu de tú cándíja ní jā ní nsāhá Jesús jēhē ō jondē jíín inī jíín ánō ní, ncachī dē. De nī ncāhān tēe Etiopía: Cándíja sá jā Jesucristo cúu maá Sēhe Yāā Dios, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jecani dē carreta dē. De nī nuu dē jíín Felipe, de nī nchunuu dē cuāhān dē nūū ñúhún ndute, de nī scuénduté Felipe tēe Etiopía. 


text:
<pb/>De tá nī nquee ndúū dē inī ndute de Espíritu maá Jētohō ō nī nsāhá jíyo yā-ni Felipe cuāhān dē, de tēe Etiopía nduú cā ní jínī dē nūū Felipe. De nī naquehen dē ichi cuānohōn dē ñuū dē, de cúsiī ndasí inī dē. 


text:
<pb/>Sochi Felipe nī nquenda dē jondē Azoto, de sá de cuāhān tucu dē, de ndācá ñuū nī nacani dē tūhun vāha yā. De sá de nī nquenda dē ciudad Cesarea.<pb/>


text:
De Saulo nduú jéncuiñī dē jā cáhān nīhin dē jā cahnī dē ndá nchivī jā cándíja ji maá Jētohō ō. De jā ñúcuán cúu jā ní jēhēn dē nūū sūtū cúñáhnú cā. 


text:
<pb/>De nī jīcān dē órden nūū tēe ñúcuán jā cuu quīhīn dē ndācá vehe īī sinagoga ñuū Damasco tácua cuu tiin dē cúu tēe cúu ñahan jā íñí sīquī tūhun yā, de quīnasiáha dē ji ciudad Jerusalén cúnī dē. 


text:
<pb/>De nī nquehen dē ichi cuāhān dē, de nī ncuñatin dē yuhú ñúū Damasco. De sanaā-ni de nī jēndūtē ndasí níí nūū dē jā váji jondē andiví. 


text:
<pb/>De nī ndicó cáva dē-ni nūū ñūhún. De nī jini dē jā cáhān iin tūhun jíín dē: Saulo, Saulo, ¿nājēhē cúu jā sáhá nāvāha nú nduhū? ncachī. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān dē: ¿Ní iin cúu ní, Señor? ncachī dē. De nī ncāhān yā: Maá nī cúu Jesús, de jā sáhá nāvāha nú ndá nchivī cándíja cúu jā sáhá nāvāha nú nduhū. De jā sáhá nú súcuán cúu jā sndóho nú maá nú modo stīquī jā jáñū yātá tī punta garrocha, de suu cúu jā sndóho tī maá tī, ncachī yā. 


text:
<pb/>De quísi dē chi yúhú dē, de nī ncāhān dē: Señor, ¿naá cúu jā sāhá sá cúnī ní túsaá? ncachī dē. De maá Jētohō ō nī ncāhān yā jíín dē: Nacōo, de quīvi nú inī ñuū, de ñúcuán íyó iin tēe jā cachī dē nūū nū naá cúu jā jíni ñúhún sāhá nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndá tēe jā cuáhān jíín Saulo, nī nsāhvi inī ndá dē níni dē jā cáhān, de nduú ní jínī dē nūū jā cáhān. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nacōo Saulo, de tá cúnī dē jā nūcūndēhé dē de nduú ní ncúu cuitī cā cūndēhé dē. De tíin ndá tēe ñúcuán-ni cā ndahá Saulo de cuāhān ndá dē ñuū Damasco. 


text:
<pb/>De ñúcuán nī ndeē Saulo ūnī quīvī. De nduú ní ncúu cuitī cūndēhé dē, ni nduú ná nchájī cuitī dē de ni nduú ná jíhi dē. 


text:
<pb/>De inī Damasco íyó iin tēe jā cándíja, de nání dē Ananías. De nī stéhēn maá Jētohō ō nūū dē, de nī ncāhān yā jíín dē: Ananías, ncachī yā. De nī ncāhān dē: Señor, ¿á jā cáhān ní? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān maá Jētohō ō jíín dē: Quehen ichi de quīhīn nū calle jā nání Calle Derecha. De vehe Judas cātūhún nú iin tēe nání Saulo, tēe ñuū Tarso, chi mitan de jícān táhvī dē. 


text:
<pb/>De nī stéhēn ni nūū dē jā ní nquīvi iin tēe nání Ananías, jā cúu maá nú, de nī ntee dē ndahá dē xīnī Saulo, de nī ndunijīn tīnūú dē. Súcuán nī stéhēn ni nūū Saulo, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Ananías: Señor, ja nī jini sá jā cuāhā nchivī cáchī jā tēe ñúcuán sáhá nāvāha dē ndá nchivī jā cándíja ji ní jā íyó Jerusalén. 


text:
<pb/>De mitan nī nquenda dē yáhá ndíso tíñú dē nūū ndá sūtū cúñáhnú jā tiin dē ndācá nchivī jā chíñúhún ji ní, ncachī Ananías. 


text:
<pb/>De nī ncāhān maá Jētohō ō: Cuáhán, chi tēe jā ní nacāji maá nī cúu Saulo, tácua ná quíhīn dē nacani dē tūhun nī nūū ndá táhán nú Israel jíín nūū nchivī ndá cā nación jíín nūū ndá rey. 


text:
<pb/>Ñúcuán de cuāhān Ananías, de tá nī nquenda dē vehe nūū íyó Saulo, de nī nquīvi dē de nī ntee dē ndahá dē xīnī Saulo, de nī ncāhān dē: Hermano Saulo, maá Jētohō ō Jesús, Yāā jā ní nquenda nijīn nūū nū ichi nūū váji nú, suu yā nī ntají nduhū vāji nī nūū nū tácua ndunijīn tīnūú nú, de chitú Espíritu Santo yā inī nū, ncachī dē. 


text:
<pb/>De ndañúhún-ni nī ndunijīn tīnūú Saulo, chi modo jā ní ncōyo-ni jā ní ndasī tīnūú dē. De nī nacuiñī dē, de nī jenduté dē-ni. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nacajī dē stāā, de nī nanihīn inī dē. De nī īyo dē jacū quīvī jíín ndá nchivī jā cándíja inī ñuū Damasco. Jā ní nacani Saulo tūhun inī ñuū Damasco 


text:
<pb/>De nī nquijéhé dē-ni nácani dē tūhun Jesús inī ndá vehe īī sinagoga, cáchī dē jā Jesús cúu Sēhe Yāā Dios. 


text:
<pb/>De ndācá nchivī jā ní jini tūhun jā cáhān dē, sáhvi inī ji níni ji. De nī ncāhān ndá ji: ¿A nsūú tēe yáhá cúu jā sáhá nāvāha dē ndá nchivī Jerusalén jā chíñúhún nūū Jesús? De suu cúu jā ní nquiji dē yáhá jā tiin dē ndá nchivī quīhīn dē jíín ji nūū ndá sūtū cúñáhnú cúnī dē, ncachī ji. 


text:
<pb/>Sochi Saulo chi sa víhí cā nácani dē tūhun jā Jesús cúu ndija Cristo, Yāā jā ní jani Yāā Dios jā scácu yóhó. De ndá táhán dē hebreo jā ndéē Damasco ni iin tūhun nduú ní ncúu scócóo ji jā cachī ji jāá nduú íyó ndāā tūhun jā cáhān Saulo. Jā ní ncācu Saulo nūū ndá táhán dē hebreo 


text:
<pb/>De nī nīhīn Saulo tūhun jā súcuán nī squétáhán ndá dē tūhun. De nduú ñuú jíto dē viéhé namā jā ndásī yuhú ñúū, chi cahnī dē Saulo cúnī ndá dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá tēe cándíja, nī nchuhun dē Saulo inī iin tīcá iin jacuáā, de nī snúu ndá dē yīcā namā jā ndásī yuhú ñúū, de súcuán nī ncācu Saulo. Jā ní nenda Saulo inī ciudad Jerusalén 


text:
<pb/>De tá nī nenda dē ciudad Jerusalén de cúnī dē jā naquetáhán dē jíín ndá nchivī cándíja. Sochi nī nchūhú ndá ji nī jinī ji Saulo, chi nduú ní ncándíja ndá ji jā ní nduu dē tēe cándíja. 


text:
<pb/>De Bernabé nī jeca dē Saulo cuāhān dē jíín nūū ndá apóstol. De nī nacani dē tūhun nūū ndá tēe ñúcuán nāsa nī jinī Saulo nūū maá Jētohō ō ichi nūū ní jēhēn dē, jíín nāsa nī ncāhān yā jíín dē, jíín nāsa nī īyo ndeé inī dē nī nacani dē tūhun Jesús inī ñuū Damasco. 


text:
<pb/>De vāha nī īyo ndeé inī dē nī nacani dē tūhun maá Jētohō ō. De jā síquī Jesús de nī stíchī tāhán dē jíín ndá tēe hebreo jā cáhān yuhú griego. Sochi ndá tēe ñúcuán cúnī dē jā cahnī dē Saulo nícu. 


text:
<pb/>De nī jinī ndá hermano cándíja jā súcuán cúnī dē sāhá dē, de nī jeca ndá dē Saulo cuāhān dē jíín jondē ciudad Cesarea. De ñúcuán de nī nachuhun ichí ndá dē Saulo cuānohōn dē jondē ñuū maá dē Tarso. 


text:
<pb/>De nduú cā ní nsáhá nāvāha ndá ji ndá nchivī cándíja níí inī región Judea jíín Galilea jíín Samaria. De nī jija cā ndá ji jíín tūhun yā, de nī īyo yíñúhún ndá ji nūū maá Jētohō ō. De nī ncucuahā cā ndá ji, chi nī nchindeé maá Espíritu Santo ndá ji. Jā ní nduvāha Eneas 


text:
<pb/>De Pedro jéndēhé dē ndá nchivī cándíja ndācá lado, de suni nī jēndēhé dē nchivī jā ndéē ñuū Lida. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pedro jíín dē: Eneas, ná ndúvāha ní sāhá Jesucristo. Nacōo ní de nastúū ní yuu ní, ncachī dē. De nī nacōo-ni tēe ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī jinī ndācá nchivī ñuū Lida jíín nchivī jā ndéē nduhvā Sarón, de nī nasāma inī ndá ji de nī ncandíja ndá ji maá Jētohō ō. Jā ní natecū Dorcas 


text:
<pb/>De suni nī īyo iin ñahan jā cándíja inī ñuū Jope, nání ña Tabita, de yuhú griego nání ña Dorcas. De sáhá ndasí ña tiñu váha, de sáhá ña caridad nchivī ndāhví. 


text:
<pb/>De tiempo ñúcuán nī ncuhū ña, de nī jīhī ña. De nī scúchi ndá ji ndīyi ñúcuán, de nī jaquīn ji ña iin cuarto xīnī vēhé. 


text:
<pb/>De ñuū Lida chi ñatin-ni íyó jíín Jope. De ndá nchivī cándíja jā ndéē ñuū Jope, nī nīhīn ji tūhun jā ndéē Pedro ñuū Lida. De nī ntají ndá ji ūū tēe jā cuácāna dē Pedro. De nī ncāhān ndúū dē: Mā cúcuéé ní, de cōhōn ñuū Jope, ncachī ndúū dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquehen Pedro ichi cuāhān dē jíín ndúū tēe ñúcuán. De tá nī nenda ndúū dē jíín Pedro de nī ncaa ndá dē cuarto nūū cáá ndīyi ñúcuán. De ndá ñahan viuda nī jicó ndúū ndá ña Pedro, de jácu ndá ña. De stéhēn ndá ña ndá xīquīn jíín ndá páñū jā ní nsāhá ndīyi Dorcas chi nī jinī mānī ña nūū ndá ñahan ñúcuán tá nī ntecū ña. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Pedro jíín ndá nchivī jā ná quée ndá ji tāvēhé. De nī jēcuīñī jītí dē, de nī jīcān táhvī dē. De nī ndicó cóto dē nūū cáá ndīyi ñúcuán, de nī ncāhān dē: Tabita, nacōo, ncachī dē. De nī nūcūndēhé ña-ni, de nī jinī ña nūū Pedro. De nī nacōo ña-ni nī nūcundeē ña. 


text:
<pb/>De nī ntiin dē ndahá ña, de nī stácuiñī dē ña. Ñúcuán de nī nacana dē ndācá nchivī cándíja jíín ndācá ñahan viuda, de nī stéhēn dē ña nūū ndá ji jā ní natecū ña. 


text:
De inī ciudad Cesarea íyó iin tēe nání Cornelio, de cúu dē iin capitán grupo soldado jā nání Italiano. 


text:
<pb/>Tēe chíñúhún vāha nūū Yāā Dios cúu dē, de saá-ni ndācá nchivī vehe dē. De sáhá ndasí dē caridad nchivī hebreo vísō nsūú tēe hebreo cúu dē, de níní jícān táhvī dē nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>De iin quīvī nī stéhēn iin ángel Yāā Dios nūū dē tá cahūnī jañíni, de cájí nī jinī dē jā ní nquīvi ángel ñúcuán nūū ndéē dē. De nī ncāhān yā jíín dē: Cornelio, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī nūcūndēhé vāha dē nūū yā, de yúhú dē. De nī ncāhān dē: ¿A jā cáhān ní, Señor? ncachī dē. De nī ncāhān yā jíín dē: Ja née Yāā Dios cuenta nāsa jícān táhvī nū nāsa sáhá nú caridad ndá nchivī hebreo. 


text:
<pb/>Chi ndéē nūú dē vehe iin tēe nání Simón, tēe sátíñú ñii. De ñatin-ni yuhú mar cáá vehe dē. De cachī maá Pedro nūū nū nā incā cúu jā cánuú sāhá nú, ncachī yā jíín Cornelio. 


text:
<pb/>De tá cuāhān ángel jā ní ncāhān jíín dē, de nī ncana dē ūū mozo dē jíín iin soldado jā squíncuu vāha nūū dē, de suni tēe chíñúhún vāha nūū Yāā Dios cúu dē. 


text:
<pb/>De nī nacani Cornelio ndācá tūhun ñúcuán nūū ndá dē, de nī ntají dē ndá cuāhān jondē ñuū Jope. 


text:
<pb/>De quīvī téēn de ñúhún ndá dē ichi cuāhān dē, de nī ncuñatin dē ñuū Jope. De ja ñatin cuu cahūxī ūū, de hora ñúcuán nī ncaa Pedro cuācācān táhvī dē xīnī vēhé. 


text:
<pb/>De cajī dē stāā cúnī dē, chi cócon ndasí dē. De juni sáhá ndá ña jā cajī dē de nī stéhēn nūū dē jā ní nune-ni andiví. 


text:
<pb/>De nī jinī dē iin jā cáá tá cáá manta cāhnú nī ncuun vāji ichi andiví jondē nūū ñūhún, de modo jā núhnī ndicúmī squínā, de nī ncuun. 


text:
<pb/>De nī jini dē jā ní ncāhān iin tūhun: Pedro, nacuiñī de cahnī nū quiti jīñā, de cajī nū tī, ncachī. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pedro: Mā cājí sá, Señor, chi nduú yájī cuitī sá ndá quiti jā cáhān ley Moisés jāá nduú vāha cajī sá tī chi modo jāá nduú íyó ndoo tī nūū ní, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān tucu: Jā cáchī ni cúu jā íyó vāha cajī nū ndá quiti jīñā, chi nī nsāhá ndoo maá nī, de mā cáhān nū jāá nduú íyó ndoo tī, ncachī. 


text:
<pb/>De juni jáni ndasí inī Pedro sīquī ndá jā ní stéhēn nūū dē de nī nquenda-ni ndá mozo jā ní ntetíñú Cornelio, chi jícā tūhún jícā tūhún ndá ji vehe Simón jondē nī nquenda ji viéhé nūū ndéē dē. 


text:
<pb/>De juni nácani inī Pedro sīquī ndá jā ní stéhēn nūū dē de nī ncāhān maá Espíritu Santo jíín dē: Nī nquenda ūnī tēe jā nánducú ndá dē ndóhó. 


text:
<pb/>Nacuiñī, de nuu nú, de mā cāní inī nū jāá nduú vāha quīhīn nū jíín ndá dē, vísō nsūú táhán nú hebreo cúu dē. Chi maá nī nī ntetíñú ndá dē vāji dē, ncachī yā. Jā suu cúu jā ní stéhēn yā nūū dē jā cuu cajī dē nā-ni quiti, de tūhun ñúcuán cáhān jā cuu quīhīn dē nūū nchivī incā nación. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nuu Pedro nī nquenda dē nūū mozo jā ní ntetíñú Cornelio, de nī ncāhān dē: Maá sá cúu tēe jā nánducú ndá ní. ¿Nā tiñu cúnī ndá ní jā váji ní nūū sá túsaá? ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān ndá mozo: Cornelio, tēe cúu capitán, nī ntají dē ndá sāán vāji ndá sá. Chi cúu dē tēe ndāā, de chíñúhún vāha dē nūū Yāā Dios. De saá-ni nchivī hebreo suni cáhān ndá ji jā tēe vāha cúu dē. De nī ncāhān iin ángel yā jíín dē jā cana dē ní quīhīn ní vehe dē, de cunini dē tūhun jā cāhān ní jíín dē, ncachī mozo. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī squívi Pedro ndá mozo inī vehe nī nquendōo ndá ji. De quīvī téēn de nī nquehen dē ichi jíín ndá mozo cuāhān dē. De suni cuāhān jacū hermano cándíja jā ndéē ñuū Jope jíín dē. 


text:
<pb/>De incā quīvī nī nquenda ndá dē ciudad Cesarea. De ndétu Cornelio ndá dē, chi nī nastútú dē ndá táhán dē jíín ndá amigo vāha dē. 


text:
<pb/>De tá nī nquenda Pedro de nī nquee Cornelio jā cāhān dē jíín Pedro. De nī jēcuīñī jītí dē jā chiñúhún dē Pedro nícu. 


text:
<pb/>De nī stácuiñī Pedro dē, de nī ncāhān dē: Nacuiñī ní, chi saá-ni sāán suni iin tēe-ni cúu sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De juni súcuán nátúhún ndúū dē de nī nquīvi-ni ndúū dē inī vehe. De nī jinī Pedro jā ní ncutútú cuāhā nchivī ndéē ji inī vehe. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pedro jíín ndá nchivī ñúcuán: Ja jínī ndá ní nāsa cúu ley ndá sāán nchivī hebreo jā má cūú quetáhán ndá sá jíín ndá ní jā cúu nchivī incā nación de ni mā cūú quīvi sá vehe ndá ní. Sochi nī stéhēn Yāā Dios nūū sá jā má cōó cā súcuán, chi mā cūú cujéhe inī sá nūū nchivī ndá cā nación. 


text:
<pb/>De jā suu cúu jā tá nī ncana ní sāán de vāji sá-ni, chi nduú ní nsáhá jéhe inī sá vísō cúu ndá ní nchivī incā nación. De mitan de jícā tūhún sá ní ¿nā sīquī cúu jā cána ní sāán? ncachī Pedro. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Cornelio: Ja nī ncuu cūmī quīvī jā ní īyo nditē inī sá maá hora yāhá jā cúu cahūnī jañíni, de jícān táhvī sá inī vehe sá. De nī nquenda iin ángel yā nūū sá jā cáá tá cáá tēe, de xíñū sahma ñúhún yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Cornelio, ja née Yāā Dios cuenta nāsa jícān táhvī nū nāsa sáhá nú caridad nchivī. 


text:
<pb/>Túsaá de tetíñú nú ndá mozo ná quíhīn ñuū Jope cana ji Simón, tēe nání Pedro, quiji dē nūū nū. De tēe ñúcuán ndéē dē vehe Simón, tēe sátíñú ñii, de ñatin yuhú mar cáá vehe dē. De quiji tēe ñúcuán de cachī tūhun dē nūū nū nāsa cánuú sāhá cā nū, ncachī yā jíín sá. 


text:
<pb/>Jā suu cúu jā ní ntetíñú sá-ni ndá mozo sá jā ní jēcāna ji ní. De ná cútahvī ō nūū ní jā váji ní, chi vāha nī nsāhá ní. De mitan íyó tútú ndācá sá nūū Yāā Dios tácua cunini ndá sá ndihi tūhun jā cāhān ní nāsa nī ntatúnī yā nūū ní, ncachī dē. Jā ní nacani Pedro tūhun yā vehe Cornelio 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Pedro: Mitan de nī jinī ndāā sá jā Yāā Dios inuú-ni sáhá yā cuenta ndācá-ni nchivī, cúu nchivī hebreo jíín nchivī ndá cā nación. 


text:
<pb/>De nā-ni nchivī ndācá-ni nación tú íyó yíñúhún ji nūū yā de sáhá vāha ji, de cúsiī inī yā jíín ji. 


text:
<pb/>Nī ncāhān yā jíín ndá sá nchivī Israel, chi nī ntetíñú yā tūhun vāha nī nquiji nūū sá jā ndumanī ō jíín yā sāhá maá Jesucristo. De maá yā cúu Jētohō ndācá ó. 


text:
<pb/>De ja jínī ndá ní nāsa nī ncuu. Chi nī nacani Juan tūhun yā de nī scuénduté dē nchivī, de ñúcuán de nī nquijéhé Jesús nácani yā tūhun jondē región Galilea, de nī jītē nuu tūhun yā níí nūū ndá sá nchivī hebreo. 


text:
<pb/>De jínī ndá ní jā ní jēhe Yāā Dios Espíritu Santo jíín poder nūū Jesús, Yāā jā ní jahnu Nazaret. De jínī ndá ní jā ní jica nuu yā nī nsāhá yā tiñu váha, de nī nasāhá vāha yā ndācá nchivī jā ndóho ji sáhá tāchī cúñáhnú. Chi Yāā Dios nī nchindeé nī nchituu yā Jesús. 


text:
<pb/>De ndá máá sá cúu jā ní jinī ndācá tiñu jā ní nsāhá Jesús inī ciudad Jerusalén jíín ndá cā ñuū jā íyó inī Judea, de nácani sá nūū nchivī. Ñúcuán de nī jahnī ndá ji yā chi nī jata caa ndá ji yā yīcā cruz. 


text:
<pb/>Sochi Yāā ñúcuán chi nī natecū yā nūū únī quīvī nī nsāhá Yāā Dios, de nī stéhēn nijīn yā maá yā nūū ndá sá nī nsāhá Yāā Dios. 


text:
<pb/>Sochi nduú ní stéhēn nijīn yā maá yā nūū ndá cā nchivī, chi nūū ndá máá sá-ni. De jondē tá ncháha ca coo ndá tiñu ñúcuán de nī nacāji Yāā Dios ndá sāán jā cuu ndá sá testigo yā, chi nī nchajī ndá sá nī jihi ndá sá jíín yā tá nī natecū yā. 


text:
<pb/>De nī ndacu yā nūū ndá sá jā ná nácani ndá sá tūhun yā nūū ndá nchivī, de ná cáhān ndāā sá jā ní jani Yāā Dios Jesús jā sāhá ndāā yā tiñu ndá nchivī técū jíín nchivī ja nī jīhī. 


text:
<pb/>Chi tūhun Jesús nī ncāhān ndācá tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán. Chi nī ncāhān ndá dē jā ndācá nchivī jā cándíja ji Jesús de cune cáhnú inī Yāā Dios nūū cuáchi ji, ncachī Pedro. Jā ní nquīvi Espíritu Santo inī ánō ndá nchivī incā nación 


text:
<pb/>De juni cáhān cā Pedro ndācá tūhun yáhá de nī nquīvi-ni Espíritu Santo inī ánō ndá nchivī níni tūhun jā cáhān dē. 


text:
<pb/>De ndá tēe hebreo jā cándíja jā ní jēhēn jíín Pedro, nī nsāhvi inī ndá dē nī jinī dē jā suni nī nquīvi Espíritu Santo inī ánō nchivī incā nación. 


text:
<pb/>Chi nī jini ndá dē jā cáhān ndá nchivī ñúcuán síín síín yuhú, de cáhān ndá ji jā cúñáhnú ndasí Yāā Dios. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Pedro: Ni iin mā cūú casī jā cuenduté ndá nchivī yáhá. Chi suni nī nquīvi Espíritu Santo inī ánō ndá ji tá-ni nī nquīvi yā inī ánō maá ó, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncachī dē jā ná cuénduté ndá ji sīquī jā ní ncandíja ji Jesucristo. Ñúcuán de nī ncāhān ndāhví ndá ji jíín Pedro jā ná quéndōo dē jíín ndá ji jacū quīvī.<pb/>


text:
De ndá tēe apóstol jíín ndá hermano cándíja jā ndéē región Judea, nī jini ndá dē tūhun jā suni nī ncandíja ndá nchivī incā nación tūhun Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi nī ncachī ndá dē: ¿De nūcu nī nquīvi nú inī vehe ndá tēe jāá nsūú nchivī nación maá ó cúu? De nī nchajī nū stāā jíín ndá dē, ncachī dē. 


text:
<pb/>De ndéē ni ñuū Jope de juni jícān táhvī ni de nī stéhēn yā iin jā ní jinī ni. De nī jinī ni iin jā cáá tá cáá manta cāhnú de núhnī ndicúmī squínā, de jondē ichi andiví nī ncuun vāji nūū ni. 


text:
<pb/>De nī ndēhé vāha nī inī sahma ñúcuán, de nī jinī ni jā ñúhún ndá quiti jíca ndicumī jíín quiti xéēn jíín cōō jíín quiti ndáva. 


text:
<pb/>De nī jini nī iin tūhun jā ní ncāhān: Pedro, nacuiñī de cahnī nū quiti jīñā, de cajī nū tī, ncachī. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ni: Mā cājí sá, Señor, chi nduú yájī cuitī sá ndá quiti jā cáhān ley Moisés jāá nduú vāha cajī sá tī chi modo jāá nduú íyó ndoo tī nūū ní, ncachī ni. 


text:
<pb/>Sochi tūhun ñúcuán nī ncāhān tucu jondē andiví: Jā cáchī ni cúu jā íyó vāha cajī nū ndá quiti jīñā, chi nī nsāhá ndoo maá nī, de mā cáhān nū jāá nduú íyó ndoo tī, ncachī. 


text:
<pb/>De hora ñúcuán nī nquenda-ni ūnī tēe vehe nūū ndéē ni jā nánducú ndá dē nduhū. De iin tēe jā ndéē ciudad Cesarea nī ntetíñú dē ndá tēe ñúcuán jēē dē nūū ni. 


text:
<pb/>De maá Espíritu nī ncāhān yā jíín nī jā quíhīn ni jíín ndá dē, chi mā cāní inī ni jāá nduú vāha quīhīn ni jíín dē vísō cúu dē nchivī incā nación. De suni nī jēhēn īñū hermano yáhá jíín nī, de nī nquīvi ndá nī inī vehe tēe ñúcuán jā nání Cornelio. 


text:
<pb/>De tēe ñúcuán nī nacani dē tūhun nūū ndá nī jā ní jinī dē iin ángel yā íñí yā inī vehe dē, de nī ncāhān yā jíín dē: Tetíñú nú mozo ná quíhīn ji ñuū Jope de cana ji Simón, tēe nání Pedro, quiji dē. 


text:
<pb/>De tēe ñúcuán nacani dē tūhun nūū nū nāsa cācu nú jíín níí nchivī vehe nú, ncachī ángel jíín Cornelio. 


text:
<pb/>De tá nī nquijéhé nī cáhān ni de nī nquīvi Espíritu Santo inī ánō ndá ji tá cúu nūū ní nquīvi yā inī ánō maá ó jā xíhna ñúhún. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nūcūhun inī ni tūhun jā ní ncāhān maá Jētohō ō: Jāndáā jā jíín ndute-ni nī scuénduté Juan nchivī, sochi ndá ndóhó chi cuāha nī Espíritu Santo inī ánō ndá nú, de ñúcuán cúu jā cuenduté ndá nú sāhá nī, ncachī yā, ncachī Pedro. 


text:
<pb/>De cáhān cā Pedro: De sīquī jā ní jēhe Yāā Dios Espíritu Santo yā inī ánō ndá ji tá-ni nī jēhe yā inī ánō maá ó jā cándíja ó Jētohō ō Jesucristo ¿de nūcu casī ni jā sáhá maá yā túsaá? ncachī Pedro. 


text:
<pb/>Súcuán nī jini ndá dē tūhun yáhá, de nduú cā ní ncáhān ndá dē nūū Pedro, chi sa nī ncāhān dē jā cúñáhnú ndasí Yāā Dios. Chi nī ncāhān ndá dē: Suni nī jēhe Yāā Dios tūhun jā nacani inī nchivī incā nación jā sndóo ji cuāchi ji tácua cutecū ji níí cání túsaá, ncachī ndá dē. Ndá nchivī cándíja ñuū Antioquía 


text:
<pb/>De quīvī jā ní jahnī ndá dē Esteban inī ciudad Jerusalén de nī nquijéhé dē sáhá nāvāha dē nchivī cándíja. De jā ñúcuán cúu jā ní jītē nuu ndá ji cuāhān ji ndá cā ñuū de nī nquenda ji región Fenicia jíín isla Chipre jíín ñuū Antioquía. De nūū maá-ni táhán ji hebreo nī nacani ndá ji tūhun yā, chi nduú ní nácani ji nūū ndá cā nchivī. 


text:
<pb/>Sochi māhñú ndá nchivī jā ní jītē nuu nī īyo jacū tēe cándíja jā ní nquiji isla Chipre jíín jondē ñuū Cirene. De nī nquenda ndá dē Antioquía, de suni nī nacani ndá dē tūhun vāha maá Jētohō ō Jesús nūū nchivī jāá nsūú nchivī hebreo cúu. 


text:
<pb/>De maá Jētohō ō nī nchindeé nī nchituu yā ndá dē. De nī nasāma inī cuāhā nchivī nī ncandíja ji maá Jētohō ō Jesús. 


text:
<pb/>De ndá nchivī cándíja ciudad Jerusalén nī nīhīn ndá ji tūhun yáhá, de nī ntají ndá ji Bernabé cuāhān dē jondē Antioquía. 


text:
<pb/>De Bernabé tá nī nquenda dē ñuū ñúcuán de nī jinī dē jā vāha ndasí nī nsāhá Yāā Dios ji, de nī ncusiī ndasí inī dē. De nī ncāhān nīhin dē jíín ndá nchivī ñúcuán jā jondē jíín inī jíín ánō ji ná cuíñi nīhin ji jíín maá Jētohō ō, de mā náyūhú ji. 


text:
<pb/>Chi tēe vāha cúu Bernabé, de nī nchitú Espíritu Santo inī ánō dē, de cándíja nīhin dē yā. De nī ncandíja cuāhā nchivī nūū maá Jētohō ō nī nsāhá dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquee Bernabé cuāhān dē jondē ñuū Tarso cuānanducú dē Saulo. De nī nanihīn dē Saulo, de ndéca dē tēe ñúcuán nī nenda ndúū dē ñuū Antioquía. 


text:
<pb/>De níí iin cuīyā nī natacā ndúū dē jíín ndá nchivī jā cándíja ñuū ñúcuán, de nī stéhēn ndúū dē tūhun yā nūū cuāhā nchivī. De xihna ñúhún Antioquía nī jīcunaní ji cristiano sīquī jā ní ncandíja ji Cristo. 


text:
<pb/>De ndá quīvī ñúcuán nī nquee ndá tēe nácani tūhun Yāā Dios ciudad Jerusalén, nī nquenda dē jondē Antioquía. 


text:
<pb/>De iin táhán dē jā nání Agabo nī nacuiñī dē nūū ndá hermano cándíja. De nī stéhēn Espíritu Santo nūū dē, de nī ncachī tūhun dē jā quiji iin tāmā xéēn níí cáhnú ñayīví. De tāmā ñúcuán nī nquiji tiempo jā ní ntatúnī rey Claudio. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī natúhún ndá nchivī cándíja ñuū Antioquía jā tetíñú ji jā cutecū ndá hermano cándíja jā íyó ichi Judea, tú nāsaa quenda cuāha iin iin ji. 


text:
<pb/>De súcuán nī nsāhá ji, de nī ntetíñú ndá ji Bernabé jíín Saulo cuāhān ndúū dē región Judea cuāsiáha ndúū dē nūū ndá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú nūū nchivī cándíja.<pb/>


text:
<pb/>De tá nī jinī dē jā ní ncusiī inī ndá nchivī hebreo jā ní nsāhá dē súcuán de jā suu cúu jā ní ntiin dē Pedro. De ndá quīvī ñúcuán nī īyo vico jā yájī nchivī hebreo stātílā jāá nduú nā levadura yíhí. 


text:
<pb/>De tá nī ntiin dē Pedro, de nī nchihi dē tēe ñúcuán vecāa. De nī jani dē cūmī grupo soldado jā jíto Pedro, de iin iin grupo íñí cūmī cūmī soldado. De cúnī Herodes jā tavā dē Pedro vecāa nūū ndá nchivī tá nī nchāha vico pascua ñúcuán. 


text:
<pb/>Súcuán nī ncuu jā yíhí Pedro vecāa, de jíto vāha ji dē. Sochi ndá nchivī cándíja nī jīcān táhvī ndasí ji nūū Yāā Dios jēhē Pedro jā yíhí dē vecāa. Nāsa nī ntavā Yāā Dios Pedro vecāa 


text:
<pb/>De jáni inī Herodes jā incā quīvī de tavā dē Pedro vecāa nūū ndá nchivī cuāhā. De jacuáā ñúcuán quíxīn Pedro inī vecāa māhñú ūū soldado, núhnī dē ūū cadena. De suni íñí soldado viéhé cāa jíto ndá dē Pedro. 


text:
<pb/>De jacuáā ñúcuán de sanaā-ni de nī nquenda iin ángel maá Jētohō ō, de nī ndunihni ndasí inī vecāa. De nī scándā yā Pedro nī sndóto yā dē, de nī ncāhān yā: Ñamā nacōo nú, ncachī yā. De ndúū cadena jā núhnī ndahá dē ñúcuán, nī nandajī-ni de nī nincava-ni. 


text:
<pb/>De nī ncachī ángel yā jíín dē: Nachihi vāha chījin nú, de nūquīhi nú nījān nū, ncachī yā. De súcuán nī nsāhá dē, de nī ncāhān tucu ángel: Cunijin sōō nū, de cuniquīn nduhū ná cóhōn, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jēcuniquīn dē yā cuāhān dē jíín yā. De jáni inī dē jāá nsūú jāndáā cúu jā ní nsāhá ángel yā jíín dē, chi jáni inī dē jā iin jā stéhēn nūū dē cúu. 


text:
<pb/>De nī nchāha yā jíín dē ūū ñucūn soldado jā jíto viéhé cāa. De nī nquenda dē viéhé cāa sándīhí, de īī-ni nī nune, de nī nquee dē jíín yā. De nī nchāha yā jíín dē iin calle cuāhān dē. Ñúcuán de nī ndoñúhún-ni ángel yā nūū dē cuāhān yā. 


text:
<pb/>De nī nducájí vāha Pedro, de nī ncāhān maá nī ncāhān iin dē: Mitan de nī jinī ndāā ni jā ní ntají maá Jētohō ni ángel yā nī nquiji, de nī scácu yā nduhū nūū Herodes jíín nūū ndá táhán nī hebreo jā cúnī ndá ji jā sāhá nāvāha ji nduhū nícu, ncachī dē. 


text:
<pb/>De tá nī jinī dē jā ní ncācu ndija dē de nī nquehen dē ichi cuāhān dē vehe María naná Juan, tēe nání Marcos. De ñúcuán íyó tútú cuāhā nchivī jícān táhvī ji jēhē Pedro. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pedro viéhé tāvēhé, de cuāhān iin ñahan lúlí nání Rode jā cuácunini ji cúndēhé ó ní iin nchivī cúu jā cáhān. 


text:
<pb/>De nī nacunī ji tāchī Pedro. De jā cúsiī inī ji de nduú ní nácune ji viéhé, chi jínu ji nī ndicó cóo ji cuānohōn ji inī cuarto nūū ndéē ndá nchivī, de nī ncachī tūhun ji jā íñí Pedro viéhé tāvēhé. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá jíín ji: Jā cáhān naā nū, ncachī ndá nchivī. Sochi maá ji chi nīhin nī ncāhān ji jā maá dē cúu, ncachī ji. Ñúcuán de nī ncāhān tucu ndá ji: Anō Pedro cúu túsaá, ncachī ndá ji. 


text:
<pb/>Sochi Pedro víhí cā cáhān dē. De tá nī nacune ndá ji viéhé de nī nacunī ndá ji nūū dē, de nī nsāhvi inī ndá ji. 


text:
<pb/>De nī nsāhá maá dē seña jā má cáhān cā ji. De nī nacani dē nāsa nī nsāhá maá Jētohō ō jā ní ntavā ángel yā dē vecāa. De nī ncāhān dē: Cachī tūhun ndá nú ndá tūhun yáhá nūū Jacobo jíín nūū ndá cā hermano cándíja, ncachī dē. Sá de nī nquee dē cuāhān dē incā lugar. 


text:
<pb/>De Herodes nī ndacu dē nūū ndá soldado jā ná nánducú vāha ndá dē Pedro, sochi nduú ní nánihīn ndá dē Pedro. De sá de nī stíchī Herodes ndá soldado de nī ncachī dē jā ná cúū ndá soldado. Ñúcuán de nī nquee Herodes inī Judea cuānohōn dē ciudad Cesarea jā cundeē dē. Jā ní jīhī Herodes 


text:
<pb/>De nī nquītī ndasí inī rey Herodes nī jinī dē ndá nchivī ñuū Tiro jíín nchivī ñuū Sidón. De nī natúhún ndá nchivī ñúcuán jā quíhīn ji nūū Herodes, chi jondē ñuū maá Herodes jécuēen ndá ji jā yájī ji. De nī nsāhá ndá nchivī ñúcuán amigo ji jíín Blasto, tēe cúñáhnú jā sátíñú nūū Herodes, de nī ncāhān ndāhví ndá ji jíín dē jā ná cáhān dē jēhē ji jíín Herodes jā ná cóo vāha inī dē jíín ji. 


text:
<pb/>De nī jani Herodes iin quīvī jā natacā ndá ji nūū dē. De nī nūcūhun dē sahma jā ñúhun dē tá tátúnī dē, de nī jēcundeē dē nūū mesa nūū tátúnī dē, de nī ndacu dē tiñu tácua cunini ndá nchivī ñúcuán. 


text:
<pb/>Sá de nī ncāhān jee ndá ji: Nsūú iin tēe-ni cúu jā cáhān yáhá, chi iin yāā cúu, ncachī ndá ji. 


text:
<pb/>De maá hora ñúcuán jā cáhān ji, de nī nquehen-ni iin cuēhē xēēn Herodes nī nsāhá iin ángel Yāā Dios, de nī nchajī-ni tīndacú dē, de nī jīhī dē, chi nī nsāhá vīxī dē maá dē, chi nduú ní ncáchī dē jā cúñáhnú Yāā Dios, chi sa nī nsāhá dē jā maá dē cúu jā cúñáhnú. 


text:
<pb/>De Bernabé jíín Saulo nī squíncuu ndúū dē tiñu jā ní jēsiáha dē jā cutecū ndá hermano cándíja jā íyó ciudad Jerusalén. De nī ndicó cóo ndúū dē cuānohōn dē ñuū Antioquía, de nī jeca dē Juan, tēe nání Marcos, cuāhān dē jíín.<pb/>


text:
De māhñú grupo nchivī cándíja inī ñuū Antioquía nī īyo ndá tēe nácani tūhun Yāā Dios jíín ndá tēe stéhēn tūhun yā. De súcuán nání ndá dē: Bernabé, Simón tēe nání Negro, Lucio ñuū Cirene, Saulo, jíín Manaén tēe nī jahnu jíín incā Herodes jā ní ncuu gobernador Galilea. 


text:
<pb/>De iin quīvī de íyó nditē inī ndá dē, de chíñúhún ndá dē nūū maá Jētohō ō, de nī ncāhān maá Espíritu Santo: Cúnī ni jā sāhá síín nú Bernabé jíín Saulo jā ná quíhīn dē iin tiñu jā ní jani nī dē jā sāhá dē, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jīcān táhvī tucu-ni ndá dē juni íyó nditē inī dē. De nī ntee ndá dē ndahá dē xīnī Bernabé jíín Saulo. Sá de nī nacuetáhví ndá dē nūū ndúū tēe ñúcuán de cuāhān ndúū dē. Jā ní nacani Bernabé jíín Saulo tūhun yā inī isla Chipre 


text:
<pb/>De nī nsāhá maá Espíritu Santo jā cuáhān ndúū dē ichi ñuū Seleucia jā íyó yuhú mar. De ñúcuán nī nquīvi ndúū dē inī barco, de cuāhān dē jondē isla Chipre jā cúu iin pedazo ñuhun jā ñúhún māhñú ndute. 


text:
<pb/>De nī nquenda ndúū dē puerto Salamina. De nī nacani dē tūhun Yāā Dios inī ndá vehe īī sinagoga táhán dē hebreo. De suni cuāhān Juan, chi tēe jétíñú ndúū dē cúu dē. 


text:
<pb/>De nī nchāha ndá dē níí isla Chipre cuāhān dē nī nquenda dē jondē ñuū Pafos jā íyó yuhú isla Chipre. De ñúcuán nī jinī ndá dē nūū iin táhán dē hebreo jā nání dē Barjesús, de tēe scuáha mágica cúu dē. De cáhān dē tūhun stáhví jā cáchī dē jā tēe nácani tūhun Yāā Dios cúu dē. 


text:
<pb/>De tēe scuáha mágica ñúcuán sátíñú dē nūū gobernador Sergio Paulo. De gobernador ñúcuán chi ndíchí dē. De nī ncana dē Bernabé jíín Saulo chi cúnī dē cunini maá dē tūhun Yāā Dios. 


text:
<pb/>De tēe scuáha mágica ñúcuán suni nání dē Elimas. De ndúcú dē jā casī dē jā má cándíja gobernador tūhun jā nácani Saulo jíín Bernabé. 


text:
<pb/>De Saulo jā suni nání Pablo, nī nchitú Espíritu Santo inī ánō dē. De nī ndēhé vāha dē nūū tēe scuáha mágica ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē: Tēe sáhá tiñu néhén jā stáhví ndasí cúu nú, de sēhe tāchī cúñáhnú cúu nú, chi jásī nū nūū ndācá tiñu váha. De násāma nú tūhun ndāā maá Jētohō ni tácua mā cándíja nchivī. ¿De nājēhē cúu jāá nduú jéncuiñī cuitī nū jā sáhá nú súcuán? 


text:
<pb/>De mitan de maá Jētohō ni de sndóho yā ndóhó chi cucuáá nú, de mā cūní nú cā ncandiī jacū quīvī, ncachī Pablo. De nī jasī-ni nūū dē, de tíin íyú tíin suha dē-ni cā ndúcú dē iin nchivī jā tiin ndahá dē quīhīn dē jíín cúnī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jinī gobernador jā súcuán nī ncuu, de nī ncandíja dē tūhun maá Jētohō ō, de sáhvi inī dē níni dē. Jā ní īyo Pablo jíín Bernabé inī ñuū Antioquía ndáñúū Pisidia 


text:
<pb/>Ñúcuán de Pablo jíín ndá táhán dē nī nquee ndá dē ñuū Pafos. De nī nquīvi ndá dē inī barco de cuāhān ndá dē ñuū Perge jā cúu ndáñúū Panfilia. De ñúcuán nī ncusíín Juan cuānohōn dē ciudad Jerusalén. 


text:
<pb/>De ndá máá dē chi nī nquee tucu dē inī Perge cuāhān dē, de nī nquenda dē Antioquía jā cúu ndáñúū Pisidia. De iin quīvī nátātú nī nquīvi ndá dē inī vehe īī sinagoga, de nī jēcundeē ndá dē. 


text:
<pb/>De tá nī ncuu nī ncahvi nchivī ley Moisés jíín tutū jā ní ntee ndá tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán, sá de ndá tēe cúñáhnú inī vehe īī sinagoga nī ncāhān ndá dē jíín iin tēe jā cuácāhān jíín Pablo jíín ndá táhán dē: Cáhān sá jíín ndá ní, tátā, tú íyó jacū tūhun jā cāhān ní jā sndíhvī inī ní ndá nchivī yáhá, de cāhān ní, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nacuiñī Pablo nī nsāhá dē seña jā coo nañíí nchivī, de nī ncāhān dē: Ndá ní táhán ó Israel jíín ndá ní jā suni chíñúhún ní Yāā Dios, cunini ndá ní ná cáhān sá. 


text:
<pb/>Maá Yāā Dios jā chíñúhún ndācá ó jā cúu ó nchivī nación Israel, nī nacāji yā ndācá tatā ō jā ní ntecū janahán. De nī ndeē tátū ndá ji inī nación Egipto de nī ncāyā ji nī nsāhá yā. Ñúcuán de jíín poder yā nī ntavā yā ndá ji inī Egipto cuāhān ji. 


text:
<pb/>De nī nsāhá yā jā ní snáā ndá ji ūjā nación jā ní īyo inī Canaán, de ndá ñuhun ñúcuán nī jēhe yā nūū ndá ji cuu tāhvī ji. 


text:
<pb/>De nī jani yā ndá tēe jā ní ntatúnī nūū ji tá cūmī ciento ūū xico ūxī cuīyā jondē quīvī jā ní ntatúnī Samuel, tēe nī nacani tūhun yā jondē janahán. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jīcān ndá ji iin rey. De nī jani Yāā Dios Saúl jā ní ncuu dē rey nī ntatúnī dē nūū ndá ji ūū xico cuīyā. De sēhe Cis nī ncuu Saúl jā cúu tatā Benjamín. 


text:
<pb/>De nī ncandeē yā-ni tiñu ndíso Saúl, de nī jani yā David nī ncuu dē rey nūū ndá ji. De nī ncāhān yā tūhun David: Cúsiī inī ni jíín David sēhe Isaí, chi sāhá dē ndācá jā cúnī ni, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān cā Pablo: De chījin tatā David nī nquiji Jesús, Yāā jā ní jani Yāā Dios jā scácu ndá táhán ó Israel, chi súcuán nī nquee yuhú yā. 


text:
<pb/>De jondē tá ncháha ca quijéhé Jesús nacani yā tūhun de nī nacani Juan tūhun nūū ndācá táhán ó Israel jā ná nácani inī ndá ji jā sndóo ji cuāchi ji, de cuenduté ji. 


text:
<pb/>De tá cuācuñatin quīvī jā cuū Juan de nī ncāhān dē: ¿De á jáni inī ndá ní jā sāán cúu Cristo? Nduú chi nsūú sá cúu. Sochi cáta quiji yā, de cúñáhnú ndasí yā. Sochi sāán chi nduú cúñáhnú cuitī sá jā tavā sá vísō nījān yā, ncachī Juan, ncachī Pablo. 


text:
<pb/>De nī ncāhān cā Pablo: Tátā, ndācá ní jā cúu ó tatā Abraham jíín ndācá ní jā suni íyó yíñúhún nūū Yāā Dios, cúnī Yāā Dios jā ná cúnī maá ó tūhun yā jā cáhān nāsa scácu yā yóhó. 


text:
<pb/>Chi ndá nchivī Jerusalén jíín ndá tēe cúñáhnú nūū ji, nduú ní jícūhun inī ndá ji jā Jesús cúu Cristo, Yāā jā ní jani Yāā Dios jā scácu yóhó. De ndá quīvī nátātú nī nini ndá ji tūhun jā ní ntee ndá tēe nī nacani tūhun yā jondē janahán nāsa quiji Cristo. De vísō súcuán de nduú ní jícūhun inī ndá ji vísō ja nī nquiji yā, chi sa nī nenda ndá ji sīquī yā jā ní jīhī yā. De súcuán nī squíncuu ndá ji tūhun jā ní ncāhān ndá tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán. 


text:
<pb/>De vísō nduú ní níhīn ndá ji ni iin cuāchi sīquī yā jā cuū yā sochi nī ncāhān nīhin ndá ji jíín Pilato jā ná cúū yā. 


text:
<pb/>De tá nī nquee ndaā ndācá tūhun yā jā cáhān nūū tútū īī de nī snúu ndúū dē yā yīcā cruz, de nī nchiyuhū dē yā inī iin yavī jā ní jete yīcā iin cava. 


text:
<pb/>De tá técū cā yā de nī jēhēn ndá nchivī Galilea jíín yā jondē ciudad Jerusalén. De tá nī natecū yā de cuāhā quīvī nī nenda nijīn yā nūū ndá máá ji. De ndá nchivī ñúcuán cúu jā nácani ji tūhun yā nūū ndá cā táhán ó hebreo mitan. 


text:
<pb/>De suni súcuán nácani ndá sá tūhun vāha ñúcuán nūū ndá ní, de suu tūhun ñúcuán cúu jā ní nquee yuhú yā nūū ndá ndīyi tatā ō. 


text:
<pb/>De tūhun ñúcuán nī squíncuu Yāā Dios jā ní jinī jínúū maá ó jā cúu ó tatā dē, chi nī nastécū yā Jesús. Chi suni súcuán cáhān salmo ūū nūū cáhān yā jíín Sēhe yā Jesús: Maá nú cúu Sēhe nī, de mitan nī nsāhá ñáhnú nī ndóhó jā cúu nī Tatá nú, cáchī. 


text:
<pb/>De nī nastécū yā Jesús tácua mā téhyū cuitī yā, chi súcuán yósō nūū tutū jā ní ncāhān yā jíín Sēhe yā jondē janahán: Maá nú nīhīn ndija ndācá jā váha jā ní nquee yuhú nī jā cuāha nī nūū David, ncachī yā. 


text:
<pb/>Chi suni súcuán cáhān tucu incā salmo jā ní ntee David, jā cáhān Jesús jíín Yāā Dios: Mā cuáha ní tūhun jā tēhyū sá, chi sáhá sá tiñu ní de mānī ní jíín sá, cáchī. 


text:
<pb/>De ndāā chi David nī nsāhá dē tiñu jā ní īñi dē jēhē nchivī jā ní īyo tiempo dē, tá nūū cúnī maá yā. De sá de nī jīhī dē, de nī jīquiyuhū dē tá-ni nī jīquiyuhū ndācá tatā dē, de nī ntēhyū ndija yiqui cúñu dē. 


text:
<pb/>Tátā, túsaá de cánuú jā ná jícūhun inī ndá ní jā Jesús cúu Yāā jā cune cáhnú inī yā nūū ndá cuāchi ní. 


text:
<pb/>Chi nī jani inī ndá ní jā jíín ley cúu jā ndahvā cuāchi ndá ní nícu, sochi nduú ní ncúu. Sochi maá Jesús cúu jā sndáhvā ndija cuāchi ndá nchivī jā cándíja ji yā. 


text:
<pb/>Túsaá de coto vāha ndá ní maá ní jā má quījí ndá castigo sīquī ní jā ní ncāhān ndá tēe jā ní nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán. Chi súcuán nī ncāhān yā:<pb/> 


text:
Ndá ndóhó jā jácū catá sīquī tūhun yā, chi cūndēhé nú jā quiji castigo xēēn sīquī nū,<br/>de sāhvi inī nū cunī nū de cuū nū.<pb/>Chi tiempo maá nú sāhá nī iin tiñu ñáhnú<br/>de mā cándíja cuitī nū jā súcuán sāhá nī vísō ná nácani ndá nchivī tūhun nūū nū. Ncachī yā, ncachī Pablo. 


text:
<pb/>De Pablo jíín ndá tēe jíca jíín dē, tá nī nquee ndá dē inī vehe īī sinagoga táhán dē hebreo, de nchivī ndá cā nación nī ncāhān ndāhví ji jíín dē jā incā quīvī nátātú nacani tucu dē tūhun Jesús nūū ji. 


text:
<pb/>De nī nacutē nuu ndá nchivī ñúcuán cuānohōn ji. De nī īyo cuāhā nchivī hebreo, jíín nchivī ndá cā nación jā ní ntiin ley hebreo de chíñúhún ji Yāā Dios. De nī nchiniquīn ndá ji Pablo jíín Bernabé cuāhān ndá ji jíín ndúū dē. De nī ncāhān nīhin dē jíín ndá ji jā ná cuíñi nīhin ji jíín tūhun jā mānī Yāā Dios jíín ndá ji. 


text:
<pb/>De quīvī nátātú incā semana de ja ñatin ndiviī nchivī ñuū ñúcuán nī ncutútú ndá ji jā cunini ji tūhun Yāā Dios. 


text:
<pb/>De tá nī jinī ndá táhán dē hebreo jā ní ncutútú cuāhā ndá nchivī ñúcuán, de nī ncucuásún inī dē. De nī ncachī ndá jāá nsūú tūhun vāha cúu jā stéhēn Pablo, de nī ncāhān nāvāha ndá nūū Pablo. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nchundeé cā inī Pablo jíín Bernabé nī ncāhān dē: Cánuú jā xihna cā nūū ndá máá ní jā cúu ní táhán ó hebreo nacani sá tūhun Yāā Dios. Sochi nduú ní jétáhví ní, de cuāchi ndá máá ní cúu jā má quívi ní nūū cutecū ní níí cání túsaá. De mitan de quīnacani sá tūhun yā nūū ndá nchivī ndá cā nación. 


text:
<pb/>Chi súcuán nī ntatúnī maá Jētohō sá nūū ndá sá:<pb/>Nī jani nī ndóhó jā cuu nú modo iin luz jā stúu inī ánō nchivī ndá cā nación,<br/>chi nacani nú tūhun nī nūū nchivī níí ñayīví jā scácu nī ji. Ncachī yā, ncachī Pablo. 


text:
<pb/>De nchivī ndá cā nación, tá nī jini ji tūhun yáhá de nī ncusiī ndasí inī ji, de nī ncāhān ji jā tūhun vāha cúu tūhun maá Jētohō ō. De ndācá nchivī jā ní nacāji Yāā Dios jā cutecū ji níí cání, nī ncandíja ndá ji. 


text:
<pb/>De inī ñuū Antioquía íyó ndá ñahan cúñáhnú jā chíñúhún ña Yāā Dios. De ndá tēe hebreo nī scáhān dē ndá ñahan ñúcuán jíín suni ndá tēe cúñáhnú ñuū ñúcuán. De nī nquijéhé ndá dē sáhá nāvāha dē Pablo jíín Bernabé, de jondē nī scúnu ndá ndúū dē cuāhān dē. 


text:
<pb/>De nī scóyo ndúū dē tīcāchāā jēhē dē jā cúu seña jāá nduú ní jétáhví ji tūhun Yāā Dios, de cuāhān ndúū dē ñuū Iconio. 


text:
<pb/>De ndá nchivī cándíja jā íyó inī Antioquía, nī nchitú Espíritu Santo inī ánō ji, de cúsiī ndasí inī ndá ji.<pb/>


text:
De ñuū Iconio nī nquīvi ndúū dē inī vehe īī sinagoga táhán dē hebreo. De jíín tūhun jā ní nacani ndúū dē de nī ncandíja cuāhā táhán dē hebreo de saá-ni cuāhā nchivī ndá cā nación. 


text:
<pb/>Sochi ndá táhán dē hebreo jāá nduú ní ncándíja, nī scáhān ndá ji ndá cā nchivī jāá nsūú nchivī hebreo cúu, chi cáchī ji jāá nsūú nchivī vāha cúu ndá nchivī cándíja. 


text:
<pb/>De cuāhā cā quīvī nī īyo Pablo jíín Bernabé ñuū ñúcuán. De nī nchundeé inī ndúū dē nī ncāhān nīhin dē tūhun yā, chi cándíja vāha dē jā chindeé maá Jētohō ō dē. De maá yā chi nī stéhēn yā jā íyó ndāā tūhun jā vāha inī yā jíín nchivī jā nácani ndúū dē, chi nī jēhe yā fuerza jā sāhá dē tiñu ñáhnú jíín tiñu jā stéhēn jā íyó poder yā. 


text:
<pb/>De nchivī ñuū ñúcuán nī ncusíín-ni inī ndá ji, de sava ji nī īñi jíín ndá tēe hebreo jāá nduú cándíja, de sava cā ji nī īñi jíín ndá apóstol. 


text:
<pb/>De ndá nchivī hebreo jíín nchivī ndá cā nación jíín ndá tēe cúñáhnú ñuū ñúcuán, nī squétáhán ndá dē tūhun jā nenda ndá dē sīquī Pablo jíín Bernabé jā cuun ndá dē yūū ndúū tēe ñúcuán nícu. 


text:
<pb/>De nī nīhīn ndúū dē tūhun jā súcuán cúnī ndá tēe ñúcuán sāhá dē, de nī nsāhá jíyo-ni ndúū dē cuāhān dē ñuū Listra jíín ñuū Derbe jā cúu ndáñúū Licaonia, jíín ndá cā ñuū íyó ñatin ñúcuán. 


text:
<pb/>De níí ñúcuán nī nacani ndúū dē tūhun vāha maá yā nāsa scácu yā yóhó. Jā ní ncuun ndá ji yūū Pablo inī ñuū Listra 


text:
<pb/>De inī ñuū Listra ndéē iin tēe jāá nduú cúu caca dē, chi nduú jíca cuitī dē jondē quīvī jā ní ncacu dē. 


text:
<pb/>De tēe ñúcuán nī jini dē tūhun jā cáhān Pablo. De nī ndēhé vāha Pablo nūū tēe ñúcuán, de nī jinī dē jā cándíja vāha tēe ñúcuán jā nduvāha dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān jee Pablo jíín dē: Nacuiñī de cuiñi nú, ncachī dē. De nīhin nī nacuiñī tēe ñúcuán, de nī jica dē-ni. 


text:
<pb/>De nī jinī ndá nchivī tiñu ñáhnú jā ní nsāhá Pablo, de nī ncāhān jee ji jíín yuhú maá ji jā cúu tūhun Licaonia: De mitan de nī jinī nijīn ō jā ní ncuun ūū yāā vāji yā nūū ō, de tá cáá tēe cáá ndúū yā, ncachī ndá ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá ji jā Bernabé cúu yāā ndá ji nání Júpiter, de Pablo cúu yāā ndá ji nání Mercurio, chi Pablo cúu tēe nácani tūhun. 


text:
<pb/>De ñatin yuhú ñúū ñúcuán íyó veñūhun yāā nání Júpiter. De sūtū jā sátíñú veñūhun ñúcuán nī scútú dē itā ndá stīquī, de cahnī dē tī jíín ndá cā nchivī nūū Bernabé jíín Pablo jā chiñúhún dē cúnī dē nícu. 


text:
<pb/>De nī jinī ndúū tēe cúu apóstol ñúcuán jā súcuán cúnī ndá nchivī jā sāhá ji, de nī ndatá dē sahma dē, de ñúcuán cúu iin seña jāá nduú jétahān inī dē jā sāhá ndá ji súcuán. De nī ndava-ni ndúū dē nī nquīvi ndúū dē māhñú ndá nchivī cuāhā ñúcuán, de nīhin nī ncana ndúū dē: 


text:
<pb/>Tátā, mā sāhá ndá ní súcuán, chi suni tēe-ni cúu ndúū sá tá cúu nūū cúu ndá máá ní. De vāji ndúū sá jā cachī tūhun ndúū sá tūhun vāha Yāā Dios nūū ndá ní. De cáhān sá jā má sāhá ní cā tiñu jāá nduú tiñu yáhá, chi sa Yāā Dios chiñúhún ní, Yāā técū, Yāā jā ní nsāhá andiví jíín ñayīví jíín mar jíín ndācá cā jā íyó níí cáhnú. 


text:
<pb/>De vísō súcuán sochi nī stéhēn ndāā yā nūū ji nāsa Yāā cúu yā, chi ndācá-ni tiñu váha nī nsāhá yā jíín ndācá ó, de súcuán cúu jondē mitan. Chi scúun yā sāvī, de sáhá yā jā vāha cúu itū, de jéhe yā jā yájī ō de cúsiī inī ō, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de jacū tēe hebreo nī nquenda dē Listra jā váji dē ichi Antioquía jíín Iconio. De nī scáhān ndá dē ndá nchivī cuāhā ñúcuán. De nī ncuun ndá ji yūū Pablo, de nī ñuhun ndá ji Pablo nī ntavā ji dē yātā ñúū, chi nī jani inī ndá ji ja nī jīhī dē. 


text:
<pb/>Sochi ndá tēe cándíja ñuū ñúcuán nī jicó ndúū ndá dē Pablo, de nī nacōo dē-ni, de nī ndīvi dē inī ñuū. De quīvī téēn de nī nquehen dē ichi cuāhān dē jíín Bernabé ñuū Derbe. 


text:
<pb/>De inī ñuū ñúcuán nī nacani ndúū dē tūhun vāha maá Jētohō ō jā scácu yā nchivī, de cuāhā nchivī nī ncandíja nī nsāhá dē. Sá de nī nōhōn tucu ndúū dē Listra jíín Iconio jíín Antioquía. 


text:
<pb/>De nī jija cā inī ndá nchivī cándíja nī nsāhá ndúū dē níí nūū ní jēhēn dē. De nī sndíhvī inī ndúū dē ndá ji jā ná cuíñi nīhin ndá ji jíín tūhun yā jā cándíja ji. De nī ncāhān ndúū dē jā níní cúu jā quiji ndá tūndóhó sīquī ō, de sá de quīvi ó nūū tátúnī Yāā Dios. 


text:
<pb/>De ndācá ñuū nī jani ndúū dē sava tēe ñáhnú jā cundiso tíñú dē coto dē nchivī cándíja. De nī jīcān táhvī nditē ndúū dē nūū maá Jētohō ō jā ná cóto yā ndá nchivī ñúcuán, chi ndihi ji cándíja ji nūū yā. Jā ní nōhōn tucu Pablo jíín Bernabé ñuū Antioquía ndáñúū Siria 


text:
<pb/>De ñúcuán nī nquīvi ndúū dē barco de nī nenda tucu dē Antioquía. De ñuū ñúcuán cúu nūū ní jīcān táhvī ndá nchivī nūū Yāā Dios jēhē ndúū dē jā ná chíndeé ná chítuu yā dē jíín tiñu jā nacani dē tūhun yā. De nī nenda ndúū dē jā ní squíncuu dē tiñu ñúcuán. 


text:
<pb/>De tá nī nenda ndúū dē Antioquía de nī nastútú dē ndá nchivī cándíja. De nī nacani dē tá tiñu ñáhnú nī nsāhá Yāā Dios jíín ndúū dē, chi nī jēhe yā tūhun jā suni cándíja ndá cā nchivī vísō nsūú nchivī hebreo cúu. 


text:
Ñúcuán de jacū tēe región Judea nī nquenda dē ñuū Antioquía, de nī stéhēn ndá dē nūū ndá hermano jā tú mā sāhá ji circuncidar tá cúu nūū íyó costumbre jā ní jēhe Moisés nūū nchivī hebreo, de mā cácu cuitī ndá ji, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De Pablo jíín Bernabé nī ntetáhán ndasí ndúū dē jíín ndá tēe ñúcuán sīquī tūhun jā ní ncāhān ndá dē de nduú ní ncúndaā. De jā suu cúu jā ní nsāhá ndāā ndá dē jā quíhīn Pablo jíín Bernabé jíín sava cā dē jondē ciudad Jerusalén, de ñúcuán natúhún ndá dē sīquī tūhun yáhá jíín ndá cā apóstol jíín ndá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú nūū nchivī cándíja. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá nchivī cándíja nī nachuhun ichí ji ndá dē. De nī nchāha ndá dē cuāhān dē ichi Fenicia jíín Samaria, nácani dē tūhun nāsa nī nasāma inī nchivī jāá nsūú nchivī hebreo cúu, chi nī ncandíja ji tūhun yā. De nī ncusiī ndasí inī ndá hermano ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī nquenda ndá dē Jerusalén. De ndá nchivī cándíja ñúcuán jíín ndá tēe cúu apóstol jíín ndá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú nūū ji, nī ncusiī inī ndá dē jā ní nquenda Pablo jíín ndá cā dē. De nī nacani Pablo jíín Bernabé ndācá tūhun nāsa nī nsāhá Yāā Dios jíín ndúū dē tá nī jica nuu dē nī nacani dē tūhun yā. 


text:
<pb/>Sochi nī nacuiñī sava tēe grupo fariseo jā cándíja, de nī ncāhān ndá dē: Nchivī ndá cā nación jā cándíja ji Jesús, cánuú jā cuu ndá ji circuncidar, de ndacu ó nūū ji jā ná squíncuu ji ley Moisés, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De nī ndutútú ndācá tēe cúu apóstol jíín ndācá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú jā sāhá ndāā dē sīquī tiñu yáhá. 


text:
<pb/>De tá cuājīnu jā ní ncāhān ndihi ndá dē de nī nacuiñī Pedro nī ncāhān dē: Hermano, ja jínī vāha ndá ní jā ja cuācunahán nī nacāji Yāā Dios sāán jā ní nacani sá tūhun vāha yā nūū nchivī incā nación, de nī ncandíja ji. 


text:
<pb/>De Yāā Dios chi jínī yā nāsa íyó ánō ndá nchivī, de nī stéhēn yā jā ní jetáhví yā ji, chi suni nī jēhe yā Espíritu Santo nūū ndá ji tá-ni nī ntaji yā nūū maá ó. 


text:
<pb/>De nduú ní nsáhá síín yā yóhó jíín ndá ji, chi suni nī nsāhá ndoo yā ánō ji sīquī jā ní ncandíja ndá ji Jesús. 


text:
<pb/>De mitan ¿de nājēhē cúu jā cúnī ndá ní squívi ní ji chījin ley jā má cúndéé ji jíín? Chi nduú jétahān inī Yāā Dios jā súcuán. Chi cúnī ndá ní jā tee ní tiñu víjín yáhá sīquī ndá nchivī cándíja ñúcuán, de ni ndá tatā ō nduú ní ncúndéé dē squíncuu dē, de ni maá ó. 


text:
<pb/>Chi sa cándíja ndācá ó jā sīquī jā vāha inī Jētohō ō Jesús cúu jā ní scácu yā yóhó súcuán-ni, de suni súcuán-ni scácu yā ndá cā nchivī, de nsūú sīquī jā squíncuu ji ley, ncachī Pedro. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pablo jíín Bernabé, de nī ncunañíí ndá nchivī níni ji jā cáhān ndúū dē, chi nī nacani dē jā ní jēhe yā poder nūū ndúū dē jā ní nsāhá dē ndá tiñu ñáhnú jíín tiñu jā stéhēn jā íyó poder yā nūū nchivī ndá cā nación. 


text:
<pb/>Nī nacani Simón Pedro tūhun nāsa nī nquijéhé Yāā Dios cána yā nchivī ndá cā nación, chi nánducú maá yā ndá ji jā nduu ji nchivī maá yā. 


text:
<pb/>De inuú-ni cáhān ndá tūhun yáhá jíín tūhun jā ní nacani ndá tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán tá cúu nūū ní ntee dē nūū tutū īī:<pb/> 


text:
Cáchī Yāā Dios:<pb/>Vehe nūū ní nchiñúhún David nduhū chi nī ndicó cáva.<pb/>De iin quīvī de nenda nī de nasāhá nī vehe ñúcuán,<br/>jā chiñúhún tucu ndá nchivī hebreo nduhū.<pb/> 


text:
Súcuán sāhá nī tácua cuu nanducú ndá cā nchivī nduhū,<br/>jondē jíín nchivī ndá cā nación, ndācá ji jā cana nī ji jā candíja ji nduhū.<pb/> 


text:
Súcuán nī ncāhān maá Jētohō ō, de jondē janahán ndasí ja stéhēn yā nūū nchivī jā súcuán scácu yā ji. Cáchī tutū īī. 


text:
<pb/>De cáhān cā Jacobo: De jā ñúcuán cúu jā jáni inī sá jā má tēé ó ley vījín ñúcuán sīquī nchivī ndá cā nación jā nándicó cóo inī nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi sa carta tee-ó quīhīn nūū ji jā má quívi nduū cā ji jíín ídolo, de mā cācá ndiī ji, de mā cājí ji cūñu quiti jéhné chi nduú ní játi nīñī tī, de ni iin nīñī ndá cā quiti mā cājí ji. 


text:
<pb/>Tūhun yáhá-ni tee ó quīhīn nūū ji. Chi ja íyó ndá tēe nácani ley Moisés jondē janahán de jondē mitan. De ndācá quīvī nátātú cáhvi ndá dē ndá tūhun ñúcuán inī ndá vehe īī sinagoga ndācá ñuū, ncachī Jacobo. 


text:
<pb/>De súcuán nī ncucáhnú inī ndá apóstol jíín ndá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú jíín ndihi nchivī cándíja jā súcuán sāhá dē, de nī nacāji ndá dē sava tēe quīhīn jíín Pablo jíín Bernabé, chi quīnohōn ndúū dē Antioquía. De tēe nī nacāji dē ñúcuán cúu Silas jíín Judas, de incā síví dē cúu Barsabás. De iin tēe cúñáhnú cúu ndúū dē nūū ndá hermano. 


text:
<pb/>De ndá tēe ñúcuán née dē carta, de súcuán cáhān: Ndá máá sá cúu apóstol jíín ndá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú jíín ndá cā hermano, de tée ndá sá tūhun yáhá cuēē nūū ndá ní, hermano ndá cā nación jā ndéē ndá ní inī ñuū Antioquía jíín región Siria jíín Cilicia. Sāhá ndeé inī ndá ní. 


text:
<pb/>Nī nīhīn sá tūhun jā ní nquee sava táhán sá yáhá nī nquenda dē nūū ndá ní jā cúu ní nchivī cándíja Cristo. De nī ndacu dē jā cuu ndá ní circuncidar jíín jā cuetáhví ní ley Moisés. De jíín tūhun jā ní ncāhān ndá dē ñúcuán de jáni ndasí inī ndá ní de cúcuécá inī ní sáhá dē. Sochi nsūú ndá sāán ní ntétíñú ndá tēe ñúcuán jā cuéē dē nūū ní. 


text:
<pb/>De mitan nī nsāhá ndāā ndá sá, de inuú-ni jáni inī ndá sá. De nī nacāji sá tēe jā tetíñú sá cuēē nūū ní jíín hermano jā mānī ō jíín jā cúu Bernabé jíín Pablo. 


text:
<pb/>Túsaá de tetíñú ndá sá Judas jíín Silas cuēē dē nūū ní tácua suni inuú-ni cachī tūhun ndúū dē nūū ndá ní tá-ni cáhān carta yáhá. 


text:
<pb/>Chi súcuán jétahān inī Espíritu Santo, de saá-ni ndá máá sá suni mā tēé ndá sá ni iin tiñu víjín sīquī ndá ní, chi maá-ni tiñu jā cánuú cā yáhá: 


text:
<pb/>Mā cājí ní cā jā ní nsōcō nūū ídolo, ni mā cājí ní nīñī, ni quiti jéhné chi nduú ní játi nīñī tī, de mā cācá ndiī ndá ní. Tú sndóo ní ndācá yáhá de vāha squíncuu ní. Sāhá ndeé inī ndá ní túsaá, cáchī carta. 


text:
<pb/>De ndá tēe jā ní ntetíñú ndá dē ñúcuán, cuāhān ndá dē Antioquía. De nī nastútú ndá dē ndá nchivī cándíja, de nī jēhe dē carta ñúcuán nūū ji. 


text:
<pb/>De suni tēe nácani tūhun Yāā Dios cúu Judas jíín Silas, de jíín ndācá cā tūhun jā ní ncāhān ndúū dē de nī ndundeé inī ndá hermano ñúcuán, de nī jija cā inī ndá ji nī nsāhá ndúū dē. 


text:
<pb/>De nī īyo ndá dē ñúcuán jacū quīvī. Sá de nī nacuetáhví ndá hermano nūū ndá dē jā quínohōn dē nūū ndá tēe jā ní ntetíñú ndá dē. 


text:
<pb/>De suni nī nquendōo Pablo jíín Bernabé Antioquía, de stéhēn ndúū dē jíín cuāhā cā tēe ñuū ñúcuán, de nácani ndá dē tūhun vāha maá Jētohō ō. Jā quínacani tucu Pablo tūhun yā vuelta ūū 


text:
<pb/>De nī ncuu cā quīvī, de Pablo nī ncāhān dē jíín Bernabé: Mitan de quīndēhé ó ndācá hermano ō ndācá ñuū nūū ní nacani ó tūhun maá Jētohō ō nūū ji, cúndēhé ó nāsa íyó ndá ji, ncachī dē. 


text:
<pb/>Sochi nduú ní jétahān inī Pablo jā quíhīn tēe ñúcuán jíín dē, chi jondē Panfilia nī ncusíín Marcos nūū Pablo jíín Bernabé, de nduú ní ncúnī cā Marcos jā chindeé táhán dē jíín ndúū dē saá. 


text:
<pb/>De nahán nī natúhún Pablo jíín Bernabé, de nduú ní ncúndaā inī ndúū dē jā síquī Marcos. De nī ncusíín ndúū dē, de Bernabé nī jeca dē Marcos cuāhān ndúū dē jíín barco jondē isla Chipre. 


text:
<pb/>De Pablo nī nacāji dē Silas jā quíhīn dē jíín. De ndá cā hermano nī jīcān táhvī nūū maá Jētohō ō jā ná chíndeé chituu yā Pablo, chi vāha inī yā. De cuāhān ndúū dē. 


text:
<pb/>De nī jicó núu dē níí Siria jíín Cilicia. De nī jija cā inī ndá nchivī cándíja ñúcuán nī nsāhá dē.<pb/>


text:
Ñúcuán de nī nenda Pablo jíín Silas ñuū Derbe jíín Listra. De iin ñuū ñúcuán íyó iin tēe cándíja, nání dē Timoteo. De cúu dē sēhe yií iin ñahan hebrea jā cándíja Jesús. De tatá dē cúu tēe griego. 


text:
<pb/>De cúnī Pablo jā cueca dē Timoteo quīhīn dē jíín. De nī nsāhá Pablo jā cuu ji circuncidar, chi nduú cúnī dē jā cāhān ndá nchivī hebreo jāá nduú ní squíncuu Timoteo costumbre ñúcuán, chi ndihi ji jínī jāá nsūú tēe hebreo cúu tatá ji. 


text:
<pb/>De ndācá ñuū nī jēhēn ndá dē nī stéhēn ndá dē nūū ndá nchivī cándíja jā ná squíncuu ji tiñu jā ní ntatúnī ndá apóstol jíín ndá tēe ñáhnú Jerusalén jā ndíso tíñú nūū nchivī cándíja. 


text:
<pb/>De ndá nchivī cándíja nī jija cā inī ji. De ndiquivī nī ncāyā cā ndá ji. Jā ní stéhēn yā iin tēe región Macedonia nūū Pablo 


text:
<pb/>De nduú ní jéhe Espíritu Santo tūhun jā nacani dē tūhun yā inī región Asia, de jā ñúcuán cúu jā ní nchāha ndá dē cuāhān dē ichi región Frigia jíín Galacia. 


text:
<pb/>De nī nquenda dē nūū quétáhán región Misia jíín Bitinia. De cúnī dē jā quíhīn dē Bitinia nícu, sochi Espíritu Jesús nduú ní jéhe yā tūhun jā quíhīn dē. 


text:
<pb/>De iin jacuáā nī stéhēn yā nūū Pablo jā íñí iin tēe región Macedonia cáhān ndāhví jíín dē: Nehēn ní Macedonia yáhá, de chindeé ní ndá sāán, ncachī. 


text:
<pb/>Súcuán nī stéhēn nūū dē. Ñúcuán de sāán jā cúu Lucas, nī nquetáhán sá jíín Pablo. De nī nsāhá tūha ndá sá jā quíhīn ndá sá Macedonia, chi nī jinī cājí sá jā maá Yāā Dios cúnī yā jā nacani ndá sá tūhun vāha yā nūū ndá nchivī ñúcuán. Jā ní īyo Pablo jíín Silas inī ciudad Filipos 


text:
<pb/>De jíín barco nī nquee ndá sá ñuū Troas cuāhān ndāā sá isla Samotracia. De quīvī téēn nī nquenda sá ñuū Neápolis. 


text:
<pb/>De ñúcuán nī nquee tucu ndá sá de nī nquenda ndá sá Filipos jā cúu ñuū cúñáhnú cā inī Macedonia, chi nchivī ciudad Roma nī nsāhá ji ñuū ji ñúcuán. De nī īyo ndá sá ñúcuán jacū quīvī. 


text:
<pb/>De iin quīvī nátātú nī nquee ndá sá ñuū ñúcuán, de nī jēhēn ndá sá iin yuhú yúte. De ñúcuán cúu iin lugar nūū jícān táhvī ndá nchivī. De nī jēcundeē ndá sá, de nī nacani ndá sá tūhun yā nūū ndācá ñahan jā ní natacā ñúcuán. 


text:
<pb/>De iin ñahan nání Lidia jā váji jondē ñuū Tiatira, xícó ña sahma cuahá ndíhí jā yāhvi ndéē. De chíñúhún ndija ña Yāā Dios. De nī nini ña tūhun nácani ndá sá, de nī nsāhá maá Jētohō ō jā ní ncandíja ña tūhun yā jā cáhān Pablo. 


text:
<pb/>De tá nī jenduté ña jíín ndācá nchivī jā ndéē vehe ña de nī ncāhān ndāhví ña jíín sá: Tú jáni inī ndá ní jā cándíja ndija sá nūū maá Jētohō ō, de cuēē ndá ní vehe sá cundeē ní, ncachī ña. De nī ncana fuerza ña ndá sāán. 


text:
<pb/>Sá de iin quīvī cuāhān tucu ndá sá nūū jícān táhvī ndá ji ñúcuán. De nī nquetáhán sá jíín iin sūchí síhí jā ñúhún tāchī inī, de maá sáhá jā cúu cáhān ji tūhun nāsa coo ichi núū, de quée ndaā jā cáhān ji. De sūchí yáhá nī jeen ndá patrón ji tácua nīhīn dē cuāhā xūhún sīquī jā cáchī tūhun ji nūū ndá nchivī nāsa coo ichi núū. 


text:
<pb/>De sūchí ñúcuán níquīn ji vāji ji yātā ndá sá cána cóhó ji: Ndá tēe yáhá sátíñú dē nūū Yāā Dios, Yāā cúñáhnú ndasí, de cáchī tūhun ndá dē nūū ndá ní nāsa cācu ní nūū cuáchi ní, ncachī ji. 


text:
<pb/>De cuāhā quīvī nī nsāhá ji súcuán nūū ndá dē. De nī ntahúhvī inī Pablo, de nī ndicó cóto dē nūū ji, de nī ncāhān dē jíín tāchī ñúcuán: Tátúnī ni jíín poder Jesucristo jā quee nú inī sūchí yáhá quīhīn nū, ncachī dē. De maá hora ñúcuán de nī nquee-ni. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jinī ndá patrón ji jā má níhīn cā ndá xūhún sāhá ji. De jā suu cúu jā ní ntiin ndá Pablo jíín Silas cuāhān ndá jíín ndúū dē centro nūū íyó justicia. 


text:
<pb/>De nī jani ndá ndúū dē nūū ndá tēe sáhá ndāā tiñu, de nī ncachī ndá: Ndúū tēe yáhá cúu tēe hebreo, de sáhá ndúū dē jā cúvaā nchivī ñuū ō. 


text:
<pb/>De jáquīn ndúū dē incā costumbre jā má cūú cuetáhví ó ni mā cūú sāhá ó, chi contra sīquī ley nación maá ó cúu, chi nchivī nación Roma cúu ó, ncachī ndá. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nenda cuāhā cā nchivī sīquī ndúū dē. De nī ncachī ndá tēe cúñáhnú ñúcuán jā ná scúnuu ndá sahma ndúū dē, de ná cáni ndá ndúū dē jíín ñutun. 


text:
<pb/>De tá nī ncuu nī ncani ndasí ndá ndúū dē, de nī squívi ndá ndúū dē vecāa. De nī ncachī ndá nūū tēe jā jíto vecāa jā ná cóto vāha ndúū dē. 


text:
<pb/>De tēe jíto vecāa, tá nī ndacu ndá súcuán nūū dē de nī squívi dē Pablo jíín Silas vecāa ichi ínī cā. De nī nchihi dē sūcūn jéhē ndúū dē iin ñutun jā ndéē yāvī, de nī nasníhin dē jíín cadena. 


text:
<pb/>De tá nī ncuu sava ñuú de jícān táhvī Pablo jíín Silas de jíta ndúū dē yaā īī nūū Yāā Dios. De suni nī jini ndá nchivī jā yíhí jíín dē vecāa. 


text:
<pb/>De sanaā-ni de nīhin ndasí nī ntāan, de nī ncandā níí vecāa. De ndācá viéhé cāa ñúcuán nī nune-ni, de cadena jā núhnī ndá nchivī nī ndājī-ni. 


text:
<pb/>De nī ndoto tēe jíto vecāa. De nī jinī dē jā núne ndá viéhé cāa, de nī ntavā dē espada jā cahnī dē maá dē nícu, chi jáni inī dē jā ní jinu ndá nchivī yíhí vecāa cuāhān ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de tēe jā jíto vecāa nī ncana dē ñuhūn nī nquiji. De nī nquīvi dē-ni inī vecāa, de quísi dē jā yúhú dē. De nī jēcuīñī jītí dē nūū Pablo jíín Silas. 


text:
<pb/>De nī ntavā dē Pablo jíín Silas tāvēhé cāa, de nī ncāhān dē: Señor, ¿naá cúu jā sāhá sá tácua cācu ánō sá? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndúū dē jíín tēe ñúcuán: Candíja ní Jētohō ō Jesucristo de cācu ní, de saá-ni ndācá nchivī vehe ní, ncachī dē. 


text:
<pb/>De maá jacuáā ñúcuán nī naquete dē nūū ní ntacuēhé ndúū dē jā ní nsāhá ñutun. De ñúcuán de nī jenduté dē jíín ndācá nchivī jā ndéē vehe dē. 


text:
<pb/>De nī jeca dē Pablo jíín Silas cuāhān dē jíín vehe dē, de nī jēhe dē jā ní nchajī ndúū dē. De nī ncusiī ndasí inī dē jíín ndá cā nchivī jā ndéē vehe dē jā ní ncandíja ndá ji Yāā Dios. 


text:
<pb/>De tá nī ntūu de ndá tēe cúñáhnú nī ntetíñú dē ndá policía cuāhān nūū tēe jā jíto vecāa jā ná siáā dē Pablo jíín Silas. 


text:
<pb/>De tēe jā jíto vecāa nī ncachī tūhun dē tūhun yáhá nūū Pablo: Ndá tēe cúñáhnú nī ntetíñú dē tūhun vāji jā siáā sá ní. Túsaá de quee ndúū ní quīhīn ní, de sāhá ndeé inī ní, ncachī dē. 


text:
<pb/>Sochi nī ncāhān Pablo jíín policía: Cuāhā nchivī nī jinī jā ní ncani ndá dē ndúū sá. ¿De nūcu nduú ní nsáhá ndāā dē de tú jāndáā jā íyó cuāchi ndúū sá? De nī nchihi ndá dē ndúū sá vecāa vísō tēe Roma cúu ndúū sá, chi íyó ley jā má cūú sāhá dē súcuán jíín nchivī Roma. De mitan ¿á tavā yuhū dē ndúū sá cúnī ndá dē, á naá cúu? De jā súcuán mā cūú cuitī, chi ná quíji ndá máá dē tavā dē ndúū sá, ncachī Pablo. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ndicó cóo ndá policía nī nacani dē ndācá tūhun yáhá nūū ndá tēe cúñáhnú, de nī nchūhú ndasí ndá nī jini ndá jā tēe Roma cúu Pablo jíín Silas. 


text:
<pb/>De nī nquenda ndá, de nī ncāhān ndāhví ndá jíín ndúū dē jā ná cúne cáhnú inī ndúū dē. De nī ntavā ndá ndúū dē vecāa, de nī ncāhān ndāhví ndá jā ná quée dē quīhīn dē inī Filipos. 


text:
<pb/>De sá de nī nquee ndúū dē vecāa, de cuānohōn dē vehe Lidia. De nī ncāhān ndúū dē tūhun ndeé inī jíín ndá hermano, de nī nquehen tucu ndúū dē ichi cuāhān dē.<pb/>


text:
De nī nchāha Pablo jíín Silas ñuū Anfípolis jíín ñuū Apolonia cuāhān dē, de nī nquenda dē Tesalónica nūū íyó iin vehe īī sinagoga táhán dē hebreo. 


text:
<pb/>De nī ndeē ndúū dē ñúcuán ūnī semana. De ndá quīvī nátātú de sáhá Pablo tá-ni sáhá dē, chi nī jēhēn dē vehe īī sinagoga, de nī ncāhān dē jíín ndá tēe ñúcuán sīquī tutū īī. 


text:
<pb/>De jíín tūhun cáhān tutū īī nī stéhēn dē jā cánuú jā ndoho Cristo jā cuū yā de natecū yā, de nī ncāhān dē: Jesús, Yāā jā nácani sá tūhun nūū ndá ní, suu yā cúu Cristo, Yāā jā ní jani Yāā Dios jā scácu yóhó, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncandíja sava táhán dē hebreo jíín cuāhā nchivī griego jā suni chíñúhún Yāā Dios, jíín cuāhā ñahan cúñáhnú. De inuú-ni nī nduu ndá ji jíín Pablo jíín Silas. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncucuásún ndasí inī ndá táhán dē hebreo jāá nduú cándíja, de nī stútú ndá dē sava tēe nēhén jā jíca cúxí-ni. De nī ncuvaā ndasí ndá ji inī ñuū ñúcuán. De nī nquenda ndá vehe Jasón nánducú ndá Pablo jíín Silas jā cueca ndá de cani ndá nūū ndá nchivī cuāhā nícu. 


text:
<pb/>Sochi nduú ní nánihīn ndá ndúū dē. De nī jeca xeēn ndá Jasón jíín sava cā hermano nī nquenda ndá jíín ndá dē nūū ndá tēe tátúnī inī ñuū ñúcuán, de nī ncana jee ndá sīquī Pablo jíín Silas: Ndá tēe jā sáhá síín nchivī níí cáhnú ñayīví, suni nī nquenda ndá dē yáhá. 


text:
<pb/>De Jasón nī jēhe núú dē vehe dē ndéē ndá tēe ñúcuán. De ndācá ndá dē nduú jétáhví dē ley maá rey ndācá ó jā cúu ó nchivī Roma, chi sa cáhān ndá dē jā íyó incā rey jā jétáhví ndá dē jā nání Jesús, ncachī ndá. 


text:
<pb/>De Jasón jíín ndá cā hermano nī sndóo ndá dē xūhún dē jā cúu prenda jā tají dē Pablo jíín Silas quīhīn ndúū dē, de sá de nī nsiáā ndá Jasón jíín ndá cā hermano cuānohōn dē. Jā ní īyo Pablo jíín Silas inī ñuū Berea 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá hermano nī scáca ñuú-ni dē Pablo jíín Silas cuāhān ndúū dē Berea. De tá nī nquenda ndúū dē ñúcuán, de nī nquīvi dē inī vehe īī sinagoga táhán dē hebreo. 


text:
<pb/>De táhán dē hebreo ñúcuán vāha cā inī ndá ji nsūú cā táhán dē hebreo ñuū Tesalónica, chi vāha nī ncusiī inī ji jíín tūhun jā ní nacani ndúū dē. De ndācá quīvī nánducú viī ndá ji nūū tútū īī de tú súcuán cáhān, á nduú. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán nī ncandíja cuāhā ji, de suni nī ncandíja cuāhā nchivī griego, cúu tēe cúu ñahan cúñáhnú. 


text:
<pb/>Sochi ndá táhán dē hebreo ñuū Tesalónica nī nīhīn dē tūhun jā suni nácani Pablo tūhun Yāā Dios ñuū Berea. De nī jēhēn ndá dē Berea, de nī scáhān ndá dē ndá nchivī ñúcuán de nī nenda ji sīquī Pablo. 


text:
<pb/>De ndá hermano Berea nī ntetíñú dē-ni Pablo jā quíhīn dē yuhú mar. De nī nquendōo Silas jíín Timoteo ñúcuán. 


text:
<pb/>De sava hermano nī jēsiáha dē Pablo jondē Atenas. De nī ncachī Pablo nūū ndá tēe ñúcuán jā ñamā ná quíhīn Silas jíín Timoteo ñúcuán, de nī ndicó cóo ndá hermano cuānohōn dē. Jā ní īyo Pablo inī ñuū Atenas 


text:
<pb/>De juni ndétu Pablo ñuū Atenas jā quenda Silas jíín Timoteo de nī jinī dē jā ndá nchivī ñúcuán ndasí chíñúhún ji ndá ídolo, de nī ncucuécá ndasí inī dē. 


text:
<pb/>De inī vehe īī sinagoga nī nacani dē tūhun yā nūū ndá táhán dē hebreo jíín ndá cā nchivī jā suni chíñúhún Yāā Dios. De suni ndiquivī nácani dē tūhun yā nūū ndá nchivī jā íyó nūū yáhvi. 


text:
<pb/>De sava tēe jā scuáha tūhun epicúreo jíín jā scuáha tūhun estoico nī natúhún ndá dē jíín Pablo, de sava dē nī ncāhān: ¿Nā tūhun cúu jā cáhān tēe tíléhlé yáhá? ncachī ndá. De sava cā nī ncāhān: Tūhun yāā jeé jāá nduú jínī ō nácani dē, ncachī ndá. Súcuán nī ncāhān dē chi nī nacani Pablo tūhun vāha Jesús jíín tūhun jā ní natecū yā. 


text:
<pb/>De nī jeca ndá dē cuāhān ndá jíín dē nūū ndútútú ndá tēe cúñáhnú iin lugar nūū nání Areópago, de nī ncāhān ndá: Mitan de sāhá ní iin favor cachī ní ndá tūhun jeé jā nácani ní, chi cúnī ndá sá cunini sá. 


text:
<pb/>Chi tūhun jāá ncháha ca cunī ndá sá cúu, de cúnī ndá sá jā jīcūhun inī ndá sá sīquī tūhun ñúcuán, ncachī ndá. 


text:
<pb/>Chi ndācá nchivī Atenas jíín ndācá nchivī incā ñuū jā ndéē inī Atenas, nduú cā nā incā cúsiī cā inī ji jíín chi maá-ni jā cúnī ji jā cunini ji ndá tūhun jeé de suni cāhān ji cúnī ji. 


text:
<pb/>De íñí Pablo māhñú nchivī jā ní ndutútú inī Areópago de nī ncāhān dē: Ndá ní nchivī Atenas, nī jinī sá jā vāha chíñúhún ní ndá yāā maá ní. 


text:
<pb/>Chi nī jicó núu sá nī ndēhé sá ndá jā chíñúhún ndá ní, de nī jinī sá iin altar jā ndéē letra, de súcuán cáhān: Yáhá cúu altar maá yāā jāá ncháha ca cunī ō tūhun yā, cáchī. De maá Yāā ñúcuán jā chíñúhún ndá ní vísō ncháha ca cunī ní tūhun yā, suu tūhun Yāā ñúcuán cúu jā nácani sá nūū ní mitan. 


text:
<pb/>Chi Yāā ñúcuán cúu Yāā jā ní nsāhá ñayīví jíín ndācá cā jā íyó, de maá yā cúu Jētohō andiví jíín ñayīví. De nduú ndéē yā inī veñūhun jā sáhá nchivī. 


text:
<pb/>De maá yā chi nduú jíni ñúhún yā ni iin ndatíñú jā cuāha nchivī nūū yā, chi maá yā sáhá jā técū nchivī jíín jā stáá táchī ji jíín jā níhīn ji ndihi jā jíni ñúhún ji. 


text:
<pb/>De nī nsāhá yā jā chījin iin-ni tatā nī ntāhvī ndācá nchivī jā ní nduu ndācá nación tácua cundeē ji níí cáhnú ñayīví. De nī jani yā cuīyā jā cutecū ndá nchivī, jíín lugar nūū cundeē ndá ji. 


text:
<pb/>De súcuán nī nsāhá Yāā Dios, chi cúnī yā jā nanducú ó yā, chi tú nanducú ó yā de nanihīn ō yā, chi nduú íyó jícá yā jíín iin iin ó. 


text:
<pb/>Chi maá yā cúu jā sáhá jā íyó maá ó jíín jā técū ō jíín jā cándā ō. De suni súcuán nī ncāhān sava tēe jā távā yaā ní: De suni tatā maá yā cúu ndācá ó, cáchī 


text:
<pb/>De tú tatā Yāā Dios cúu ndācá ó, túsaá de mā cāní inī ō jā cúu Yāā Dios tá cúu nūū cúu ídolo oro á plata á yūū, chi ndá ñúcuán cúu jā ní jani inī nchivī jā súcuán cáá yā, de nī nasāhá ji-ni. 


text:
<pb/>De nī jendeé inī yā sīquī jā nduú ní jícūhun inī ndá ji jondē saá, de mitan chi ndácu yā jā ndācá nchivī níí cáhnú ñayīví ná nácani inī ji sīquī cuáchi ji. 


text:
<pb/>Chi Yāā Dios ja nī jani yā quīvī jā ndāā sāhá ndāā yā tiñu ndá nchivī ñayīví, de nī jani yā Jesús jā maá Jesús sāhá ndāā. De ja nī stéhēn nijīn Yāā Dios nūū ndācá nchivī jā maá yā nī jani Jesús, chi nī nastécū yā Jesús jā ní ncuu yā ndīyi, ncachī Pablo. 


text:
<pb/>De jā súcuán nī jini ndá ji tūhun jā nátecū ndīyi, de sava ji nī ncāhān yīchī ji. De sava cā ji nī ncāhān: Cúnī ndá sá jā cāhān tucu ní ndá tūhun jīñā incā quīvī cunini ndá sá, ncachī ndá ji. 


text:
<pb/>De cuāhān sava nchivī jíín Pablo, de nī ncandíja ndá ji. De iin ji cúu Dionisio, tēe jā ndútútú jíín ndá tēe cúñáhnú jā sáhá junta nūū nání Areópago, de incā ji cúu ñahan nání Dámaris, de íyó cā ji.<pb/>


text:
<pb/>De ñúcuán nī jinī dē nūū iin táhán dē hebreo nání Aquila. Tēe región Ponto cúu dē, de nī īyo dē nación Italia chi cáta jacū-ni quīvī nī nquenda ndúū dē jíín ñasíhí dē Priscila ñuū Corinto jā ní nquee ndúū dē inī Italia. Chi nī ntatúnī rey Claudio jā ná quée ndācá nchivī hebreo inī Roma jā cúu capital nación Italia. De nī nquenda Pablo vehe Aquila jíín Priscila. 


text:
<pb/>De iin-ni tiñu sáhá tēe ñúcuán jíín Pablo, chi tēe quícu manta jā cuu vehe cúu ndúū dē. De nī ndeē Pablo jíín tēe ñúcuán, de nī nsatíñú cáhnú ndúū dē. 


text:
<pb/>De ndācá quīvī nátātú nī jēhēn Pablo vehe īī sinagoga nī nacani dē tūhun yā, de nī nducú ndéé dē jā scándíja dē táhán dē hebreo jíín nchivī ndá cā nación. 


text:
<pb/>De nī nquenda Silas jíín Timoteo ñuū Corinto jā váji ndúū dē Macedonia. De tá nī nquenda ndúū dē Corinto, de Pablo chi cúsá maá tūhun yā nácani cájí dē nūū táhán dē hebreo jā Jesús cúu Cristo jā ñúhún inī ndá ji jā quiji. 


text:
<pb/>Sochi nī nquijéhé ndá ji cáhān ji sīquī tūhun ñúcuán jāá nsūú tūhun ndāā cúu, de nī ncāhān nāvāha ndá ji nūū dē. Ñúcuán de Pablo nī nquisi dē sahma dē jā cúu seña jā quíhīn dē de quendōo ndá ji jíín cuāchi ji. De nī ncāhān dē jíín ndá ji: Cuāchi ndá máá ní cúu jā tānū tāhvī ní túsaá, de nsūú cuāchi maá sá cúu. Mitan de sndóo sá ndá ní jā cúu ní táhán sá nchivī hebreo, de quīhīn sá nacani sá tūhun yā nūū nchivī ndá cā nación, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī nquee dē vehe īī sinagoga ñúcuán, de nī nquīvi dē vehe iin tēe nání Justo. De tēe ñúcuán suni chíñúhún dē Yāā Dios, de maá xiín vehe īī sinagoga cáá vehe dē. 


text:
<pb/>De Crispo, tēe cúñáhnú inī vehe īī sinagoga, nī ncandíja dē nūū maá Jētohō ō jondē jíín níí nchivī vehe dē. De cuāhā nchivī ñuū Corinto nī jini ndá ji tūhun jā nácani Pablo, de nī ncandíja ji, de nī jenduté ndá ji. 


text:
<pb/>De iin jacuáā nī stéhēn nijīn maá Jētohō ō nūū Pablo, de nī ncāhān yā: Mā cúyūhú nú, de ni mā cásī nū yuhú nú, chi nacani nú tūhun nī. 


text:
<pb/>Chi jíca maá nī jíín nú, de ni iin tēe mā cūú sāhá nāvāha dē ndóhó. Chi ñuū yáhá íyó cuāhā nchivī jā candíja ji tūhun nī, ncachī yā. 


text:
<pb/>De tá nī ncuu Galión gobernador inī región Acaya de inuú-ni nī nenda ndá nchivī hebreo sīquī Pablo, de nī jeca ndá ji dē cuāhān ji jíín dē vehe tíñú. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá jíín Galión: Tēe yáhá chi scáhān ndasí dē nchivī jā incā modo chiñúhún ji Yāā Dios, de jā chíñúhún ji chi contra ley cúu, ncachī ndá. 


text:
<pb/>De númī Pablo jā cāhān dē nícu, sochi nī ncāhān-ni Galión jíín ndá nchivī ñúcuán: Ndá ndóhó nchivī hebreo, tú iin cuāchi xeēn á iin cuāchi nīhin cúu jā cáhān nū sīquī dē de cunini vāha nī jā cáhān nū nícu. 


text:
<pb/>De nduú. Chi maá-ni sīquī nā-ni tūhun á sīquī nā-ni síví á sīquī ndá ley maá nú cúu, de ndá ñúcuán chi sāhá ndāā maá nú túsaá. Chi nduú sáhá ndāā ni iin tiñu súcuán, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá nchivī griego nī ntiin ji Sóstenes, tēe cúñáhnú inī vehe īī sinagoga, de nī ncani ndá ji dē viéhé tíñú, de Galión chi nduú ní nsáhá cuitī dē cuenta. Jā ní nōhōn tucu Pablo Antioquía, de nī nquee dē cuāhān dē jā nacani dē tūhun yā vuelta ūnī 


text:
<pb/>De cuāhā cā quīvī nī ndeē Pablo Corinto. Sá de nī nacuetáhví dē nūū ndācá hermano ñúcuán, de Aquila jíín ñasíhí dē Priscila nī nquee ndá dē cuāhān dē jíín Pablo ñuū Cencrea. De ñúcuán nī nsēté Pablo xīnī dē, chi ñúcuán cúu iin seña jā ní squíncuu dē jā ní nquee yuhú dē nūū yā. De nī nquīvi ndá dē barco jā quíhīn dē jondē región Siria. 


text:
<pb/>De nī nquenda ndá dē ñuū Efeso. De ñúcuán nī sndóo dē Aquila jíín Priscila, de maá dē-ni nī jēhēn vehe īī sinagoga, de nī nacani dē tūhun yā nūū ndá táhán dē hebreo jā ní ndutútú ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndāhví ndá ji jíín dē jā ná cúndeē dē jacū cā quīvī jíín ji, sochi nduú ní jéhe dē tūhun. 


text:
<pb/>Chi nī nacuetáhví dē nūū ji, chi nī ncāhān dē: Cánuú jā quínohōn sá ciudad Jerusalén jā coo sá vico, sochi tú cúnī Yāā Dios de nenda tucu sá nūū ní, ncachī dē. De nī nquee dē inī ñuū Efeso, de nī nquīvi dē barco cuāhān dē. 


text:
<pb/>De nī nquenda dē Cesarea, de sá de nī jēhēn dē Jerusalén jā sāhá dē saludar grupo nchivī cándíja ñúcuán, de sá de cuānohōn dē jondē Antioquía. 


text:
<pb/>De nī īyo dē ñúcuán jacū quīvī, de sá de nī nquee dē ñúcuán cuāhān tucu dē nī jicó núu dē níí ndáñúū Galacia jíín ndáñúū Frigia. De ndá nchivī cándíja nūū ní jēhēn dē nī jija cā inī ndá ji nī nsāhá dē. Jā ní nacani Apolos tūhun Jesús inī ñuū Efeso 


text:
<pb/>De Efeso nī nquenda iin tēe hebreo jā nání Apolos, de tēe ñuū Alejandría cúu dē. De vāha ndasí nácani dē tūhun yā, de jínī vāha dē tutū īī. 


text:
<pb/>De suni ja nī ncutūha dē tūhun jā ní stéhēn Juan nāsa quiji maá Jētohō ō Jesús. De ndíhvī inī dē stéhēn cājí dē tūhun yā vísō maá-ni tūhun jā ní stéhēn Juan tá nī scuénduté dē nchivī cúu. 


text:
<pb/>De nī nchundeé inī Apolos nī ncāhān dē tūhun yā inī vehe īī sinagoga. De nī jini Aquila jíín Priscila tūhun nácani dē, de nī jeca síín ndúū dē tēe ñúcuán, de nī stéhēn vāha cā ndúū dē tūhun Jesús jāá ncháha ca cunī Apolos. 


text:
<pb/>Ñúcuán de cúnī Apolos jā quíhīn dē región Acaya. De ndá hermano ñuū Efeso nī ntee ji carta jā quíhīn dē jíín nūū nchivī cándíja Acaya jā ná cuétáhví ji Apolos. Chi ja cándíja sava nchivī ñúcuán nī nsāhá Yāā Dios sīquī jā vāha inī yā. De tá nī nquenda dē ñúcuán, de vāha nī nchindeé dē ji jíín tūhun yā. 


text:
<pb/>Chi cájí ndasí nī ncachī dē nūū ndá táhán dē hebreo jondē nduú cā ní ncúu cāhān cā ndá dē sīquī tūhun Jesús. De súcuán nī ntūu nūū ndá cā nchivī jā nchivī hebreo chi stíví dē. Chi jíín tutū īī nī stéhēn Apolos jā maá Jesús cúu Cristo, jā ñúhún inī ndá nchivī hebreo jā quiji.<pb/>


text:
De juni ndéē Apolos inī ñuū Corinto de nī jica nuu Pablo ndá ñuū íyó ichi síquī ñuū Efeso, sá de nī nquenda dē Efeso. De ñúcuán nī nquetáhán dē jíín sava nchivī cándíja. 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún dē ji: ¿A nī nīhīn ndá ní Espíritu Santo tá nī ncandíja ní, á nduú? ncachī dē. De nī ncāhān ndá ji: Nduú chi juni nduú ní níhīn ndá sá tūhun de tú íyó Espíritu Santo, ncachī ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān dē: ¿De nāsa nī jenduté ndá ní túsaá? ncachī dē. De nī ncāhān ndá ji: Suu nī jenduté ndá sá modo jā ní stéhēn Juan, ncachī ndá ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pablo: De jā ní scuénduté Juan cúu jā ní stéhēn dē jā ná nácani inī nchivī jā sndóo ji cuāchi ji, de nī ncāhān dē jā ná cándíja ji Yāā jā quiji jā cúu Cristo Jesús, ncachī Pablo. 


text:
<pb/>De nī ntee Pablo ndahá dē xīnī ndá ji. De nī nquīvi-ni Espíritu Santo inī ánō ndá ji, de nī ncāhān ndá ji síín síín yuhú, de nī nacani ji tūhun yā. 


text:
<pb/>De ūnī yōō nī jica Pablo vehe īī sinagoga. De nī nchundeé inī dē nī ncāhān nīhin dē tūhun yā jā scándíja dē ji cúnī dē, chi nī ncachī dē nāsa tátúnī Yāā Dios. 


text:
<pb/>Sochi sava ji nī ncujéhe inī ji, de nduú ní ncándíja ji, de nī ncāhān nāvāha ji sīquī tūhun Yāā Dios nī jini ndá nchivī jā ndútútú. De jā ñúcuán cúu jā ní ncujiyo-ni Pablo nūū ndá ji, de cuāhān dē jíín ndá nchivī cándíja. De ndācá quīvī nī stéhēn dē nūū ndá nchivī ñúcuán inī escuela iin tēe nání Tiranno. 


text:
<pb/>De súcuán nī nsāhá Pablo ūū cuīyā. De ndācá nchivī jā íyó Asia, cúu nchivī hebreo jíín nchivī ndá cā nación, nī jini ji tūhun maá Jētohō ō Jesús. 


text:
<pb/>De jondē ndá pañito jíín ndá sahma jā jétíñú dē nī jēhēn ndá nchivī jíín nūū cáá ndá nchivī cúhū, de nī nduvāha ndá ji-ni cuēhē ndóho ji de nī nquee ndá tāchī inī ji. 


text:
<pb/>De jacū tēe hebreo jícó núu ndá dē jā tavā dē tāchī inī nchivī. De cúnī dē jā nacunehen dē síví maá Jētohō ō Jesús tácua quee ndá tāchī inī nchivī. De súcuán cáhān ndá dē nūū ndá tāchī: Jíín síví maá Jesús, Yāā jā nácani Pablo tūhun, cáhān nīhin nī jíín nú jā quee nú quīhīn nū, cáchī dē. 


text:
<pb/>De iin tēe hebreo, nání dē Esceva, cúu dē sūtū cúñáhnú, de íyó ūjā sēhe yií dē jā sáhá súcuán. 


text:
<pb/>Sochi tá nī ncāhān ndá dē súcuán de nī ncāhān-ni tāchī: Ja jínī ni maá Jesús, de suni jínī ni Pablo. Sochi ndá ndóhó, ¿nā tēe cúu ndá nú jā cuetáhví nī nūū nū? ncachī. 


text:
<pb/>De tēe ndóho tāchī ñúcuán nī ndava dē nī ntiin dē ndihújā tēe ñúcuán, de nī nsāhá xēēn dē chi jondē nī stácuēhé dē, de nī stávichí dē. De nī nquee ndá dē vehe nī jinu ñií dē cuāhān dē. 


text:
<pb/>De tūhun yáhá nī jinī ndá nchivī Efeso, cúu nchivī hebreo cúu nchivī ndá cā nación. De nī nchūhú ndasí ndá ji, de nī ncāhān ndá ji jā cúñáhnú ndasí maá Jētohō ō Jesús. 


text:
<pb/>De cuāhā ndá tēe jā névāha mágica nī nquenda ndá dē née dē tutū dē, de ndéhé jínúū ndācá nchivī de nī nteñuhūn ndá dē tutū dē. De nī ntavā ndá dē cuenta nāsaa ndéē ndá tutū jā ní ncāyū ñúcuán, de nī ncucáhnú inī ndá dē jā ūū xico ūxī mil xūhún plata cúu. 


text:
<pb/>De súcuán nī jītē nuu tūhun maá Jētohō ō cuāhān, de nī jinī ndihi nchivī jā cúñáhnú ndasí tūhun yā. 


text:
<pb/>De tá nī ncuu ndācá tiñu yáhá de nī jani téyíí inī Pablo jā quíhīn dē Macedonia jíín Acaya de sá de nenda dē ciudad Jerusalén. De nī ncāhān dē jā tá quenda dē Jerusalén de suni cánuú quīhīn dē ciudad Roma. 


text:
<pb/>De nī scáca Pablo Timoteo jíín Erasto, ūū tēe jā chíndeé táhán jíín dē, cuāhān ndúū dē Macedonia. De nī nquendōo Pablo Asia jacū cā quīvī. Jā ní ncuvaā nchivī ñuū Efeso 


text:
<pb/>Chi nī īyo iin tēe sátíñú plata nání dē Demetrio. De maá dē jíín ndá cā tēe jā sátíñú jíín dē, níhīn ndasí ndá dē xūhún, chi jíín plata sáhá ndá dē ndá veñūhun lulí jā cáá tá cáá veñūhun ídolo ji jā cúu yāā Diana. 


text:
<pb/>De nī nastútú Demetrio ndá táhán dē jā sátíñú jíín dē jíín ndá cā tēe jā iin-ni tiñu sáhá jíín dē, de nī ncāhān dē: Señor, ja jínī ndá ní jā vāha níhīn ō xūhún sīquī tiñu sáhá ó yáhá. 


text:
<pb/>De jínī ndá ní de suni jíni ndá ní tūhun jā tēe nání Pablo chi cáhān dē jāá nsūú Yāā ndāā cúu jā sáhá nchivī. De ja nī scáhān dē cuāhā nchivī, de nsūú maá iin-ni ñuū ō Efeso yáhá chi níí cáhnú región Asia. 


text:
<pb/>De yúhú sá jā cani inī nchivī jāá nduú tiñu jā sáhá ó. De nsūú maá-ni ñúcuán, chi suni cani inī ji jāá nduú tiñu veñūhun maá yāā Diana, de suni sāhá jéhe inī ndá ji nūū yāā Diana, de mā cúñáhnú cā yā vísō ndihi nchivī Asia jíín nchivī níí cáhnú ñayīví chíñúhún ji yā mitan, ncachī dē. 


text:
<pb/>Súcuán nī jini ndá tūhun yáhá, de nī nquītī ndasí inī, de nī ncana jee ndá: Cúñáhnú ndasí yāā Diana jā cúu patrona inī ñuū ō Efeso, ncachī ndá. 


text:
<pb/>De ndihi ndá nchivī ñuū ñúcuán nī ncuvaā ji. De iin cáhnú-ni nī nenda ndá ji nī jeca xeēn ji Gayo jíín Aristarco cuāhān ndá jíín ndúū dē inī vehe nūū ndútútú ndá nchivī sáhá junta. De tēe Macedonia cúu ndúū dē, de jíca ndúū dē jíín Pablo. 


text:
<pb/>De cúnī Pablo jā quīvi dē nūū íyó tútú ndá nchivī ñúcuán jā cāhān dē jíín ndá nchivī cúnī dē nícu, sochi ndá nchivī cándíja nduú ní jéhe ji tūhun jā quīvi dē. 


text:
<pb/>De saá-ni sava ndá tēe Asia jā cúñáhnú jā cúu amigo dē, nī ntetíñú tūhun cuāhān nūū dē cáhān ndāhví jíín dē jā má quívi dē nūū ní ndutútú nchivī ñúcuán. 


text:
<pb/>De ndá nchivī jā ní ndutútú nī ncana jee, sava ji iin tūhun, de sava cā ji incā tūhun, de súcuán nī ncuvaā ndasí. De cuāhā ji nduú jínī cuitī ji nā sīquī cúu jā ní ndutútú ji. 


text:
<pb/>De ndá tēe hebreo nī jani dē iin táhán dē tēe nání Alejandro nūū nchivī cuāhā, de nī ncachī tūhun ndá táhán dē nūū dē nā sīquī cúu jā cúvaā ndá. Ñúcuán de nī nsāhá Alejandro seña jā ná cóo nañíí nchivī, chi cúnī dē jā cachī dē nūū nchivī jāá nsūú cuāchi nchivī hebreo cúu jā cúvaā. 


text:
<pb/>Sochi nī nacunī ndá ji jā tēe hebreo cúu dē, de jā ñúcuán nī ncana jee ndasí cā ndá ji tá ūū hora: Cúñáhnú ndasí yāā Diana jā cúu patrona inī ñuū ō Efeso, ncachī ndá ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de secretario inī ñuū ñúcuán nī nsāhá dē jā ní jasī ndá ji yuhú ji, de nī ncāhān dē: Ndá ní tēe ñuū ō Efeso, ja jínī ndācá nchivī jā nchivī ñuū yáhá jíto ndācá ó veñūhun yāā Diana jā cúñáhnú, jíín imagen Diana jā ní nincava ichi andiví. 


text:
<pb/>De ni iin mā cūú cāhān jāá nduú ndāā tūhun yáhá. Túsaá de vāha cā casī ndá ní yuhú ní, de mā sāhá ñamā ní iin tiñu jāá ncháha ca cucáhnú vāha inī ní. 


text:
<pb/>Chi nī nquisiáha ndá ní ndúū tēe yáhá vísō nduú ní nsáhá dē ni iin cuāchi ni nduú ní ncáhān nāvāha dē sīquī yāā maá ó Diana. 


text:
<pb/>De Demetrio jíín ndá cā tēe jā iin-ni tiñu sáhá jíín dē, de tú cúnī dē cāhān dē cuāchi sīquī iin tēe de ná quíhīn dē juzgado nūū ndá tēe jā sáhá ndāā tiñu, de ñúcuán cundaā sīquī tiñu ndá dē. 


text:
<pb/>De tú íyó incā tiñu jā má cúndaā ñúcuán de sāhá ndāā ndá máá ní nūū junta cāhnú tá cúu nūū tátúnī ley. 


text:
<pb/>Chi yúhú sá jā coto cachī nchivī nación Roma jā sīquī gobierno nénda ó, chi mā cúcáhnú inī ō nāsa cachī ō jā ní ncutútú ó de nī ncuvaā ō mitan, ncachī dē. 


text:
De tá nī ncuu nī ncuvaā ndá ji, de incā quīvī de nī ncana Pablo ndá nchivī cándíja, de nī jani ichí dē ndá ji. De nī nacuetáhví nūū tāhán ndá ji jíín dē, de nī nanumi táhán ndá ji jíín Pablo. Sá de cuāhān Pablo Macedonia. 


text:
<pb/>De níí cáhnú Macedonia nī jicó núu dē, de nī sndíhvī inī dē ndá hermano. De sá de nī nquenda dē Grecia. 


text:
<pb/>De ñúcuán nī ndeē dē ūnī yōō. De ja númī dē quīhīn dē jíín barco jondē región Siria nícu, de nī nīhīn dē tūhun jā ní squétáhán ndá táhán dē hebreo tūhun jā nenda dē sīquī Pablo ichi nūū quíhīn dē. De jā ñúcuán cúu jā ní nacani inī dē, de nī ndicó cóo dē Macedonia. 


text:
<pb/>De nī īyo sava tēe jíca jíín Pablo, de súcuán nání ndá dē: Sópater tēe ñuū Berea, Aristarco jíín tēe nání Segundo de tēe ñuū Tesalónica cúu ndúū dē, Gayo tēe ñuū Derbe, Tíquico jíín Trófimo tēe región Asia, jíín Timoteo. 


text:
<pb/>De ndá tēe yáhá nī jehndē ndāā dē cuāhān dē ñuū Troas, de ñúcuán nī ndetu ndá dē ndúū sá jíín Pablo. De sāán cúu Lucas. 


text:
<pb/>De tá nī nchāha vico jā yájī ndá nchivī hebreo stātílā jāá nduú nā levadura yíhí, de jíín barco nī nquee ndúū sá Filipos, de nūū úhūn quīvī nī naquetáhán ndá sá jíín ndá dē jondē Troas. De ūjā quīvī nī īyo ndá sá ñuū ñúcuán. Jā ní īyo Pablo ñuū Troas 


text:
<pb/>De domingo nī ndutútú ndá nchivī cándíja jā cajī ji stātílā jā nūcūhun inī ji yā. De cání ndasí nī stéhēn Pablo tūhun yā nūū ndá ji chi jondē sava ñuú, chi incā quīvī de quīhīn dē. 


text:
<pb/>De iin tēe lulí nání Eutico ndéē ji viéhé ventana. De tá nī ncunúú nácani Pablo tūhun de jíhī ndasí ji māhná, de nī nquīxīn ji-ni. De nī nincava ji ventana jondē nūū ñūhún, de tá nī nanee ndá nchivī ji de ja nī jīhī ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nuu Pablo. De nī jīquindeyi dē de nī numi dē ji, de nī ncāhān dē: Mā cúyūhú ndá ní, chi nī natecū ji, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ndaa dē, de nī scuáchi dē stātílā, de nī nchajī dē jíín ndá ji jā núcūhun inī ndá ji yā. De nahán cā nī stéhēn dē tūhun chi jondē nī ntūu. Ñúcuán de nī nquee dē cuāhān dē. 


text:
<pb/>De cuānohōn ndá ji jíín Eutico, chi íyó vāha ji, de cúsiī ndasí inī ndá ji. Jā ní nquee Pablo ñuū Troas cuāhān dē ñuū Mileto 


text:
<pb/>De nī nquīvi ndá sá inī barco, de cuāhān sá ñuū Asón, de ñúcuán naquetáhán ndá sá jíín Pablo, chi súcuán nī ncachī dē jā caca jéhé dē de quenda dē ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī naquetáhán ndá sá jíín dē Asón. De nī nquīvi dē barco jíín ndá sá, de cuāhān ndá sá jíín dē ñuū Mitilene. 


text:
<pb/>De ñúcuán nī nquee tucu ndá sá jíín barco. De quīvī téēn nī nquenda sá xiín isla Quío, de quīvī únī de nī nquenda sá jíín barco isla Samos, de nī nquendōo ndá sá ñuū Trogilio. De quīvī cúmī de nī nquenda ndá sá Mileto. 


text:
<pb/>Chi jáni inī Pablo jā má jéncuiñī dē Efeso, tácua quee ñamā dē-ni inī Asia, chi númī dē jā quíhīn ñamā dē ciudad Jerusalén tácua coo dē maá quīvī Pentecostés tú ná cúñamā dē. Jā ní jani ichí Pablo ndá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú nūū nchivī cándíja inī ñuū Efeso 


text:
<pb/>De juni ndéē dē ñuū Mileto, de nī ntetíñú dē tūhun cuāhān Efeso jā ná quíji ndá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú nūū nchivī cándíja ñúcuán. 


text:
<pb/>De tá nī nquenda ndá tēe ñúcuán de nī ncāhān dē: Ja jínī vāha ndá máá ní nāsa sáhá sá jondē quīvī jā ní nquiji xíhna ñúhún sá región Asia de jondē mitan. 


text:
<pb/>De ja jínī ní nāsa nī nsatíñú vāha sá nūū maá Jētohō ō níí tiempo jā ní īyo sá jíín ndá ní de jondē mitan. De nduú ní nsáhá ñáhnú sá maá sá. De suni íyó vuelta jā ní jacu sá jā jéhē nchivī. De nī nquiji tūndóhó sīquī sá nī nsāhá ndá táhán sá hebreo, chi nī squétáhán ndá ji tūhun jā síquī sá. 


text:
<pb/>De ja jínī ní jāá nduú ní ncúmanī jā nacani sá ndācá tūhun yā nūū ní jā sáhá jā quendōo vāha ndá ní, chi nī stéhēn sá tūhun yā cúu nūū chītú cúu inī ndācá vehe. 


text:
<pb/>De suni inuú-ni nī nacani sá tūhun yā nūū ndá táhán sá hebreo jíín nūū nchivī ndá cā nación jā ná nácani inī ji sīquī cuáchi ji, de ná cándíja ji maá Jētohō ō Jesucristo. 


text:
<pb/>De mitan chi ja ñúhún ichí sá jā quíhīn sá Jerusalén, chi sndíhvī inī Espíritu Santo sāán jā quíhīn sá vísō nduú jínī sá nāsa cundoho sá ñúcuán. 


text:
<pb/>De íyó iin jā jínī sá, chi ndācá ñuū nūū jíca sá chi cáhān Espíritu Santo jíín sá jā quiji tūndóhó sīquī sá, de suni quīhīn sá vecāa. 


text:
<pb/>De ni nduú sáhá sá cuenta vísō ná cáhnī ji sāán, chi jā cúnī sá cúu jā ná sínu vāha sá tiñu jā ní ntee maá Jētohō ō Jesús sīquī sá de súcuán cusiī inī sá. De tiñu ñúcuán cúu jā nácani sá tūhun vāha yā nūū ndācá nchivī nāsa vāha inī Yāā Dios jíín ó. 


text:
<pb/>De māhñú ndá máá ní chi ja nī jica nuu sá nī nacani sá tūhun nāsa tátúnī Yāā Dios, de mitan chi ja nī jinī sá jā ni iin ní mā cūní cuitī cā nūū sá. 


text:
<pb/>Túsaá de coto vāha ndá ní maá ní, de suni coto vāha ndá ní ndá cā nchivī cándíja, chi Espíritu Santo nī jani yā ndá ní jā coto ní ndá nchivī jā ní ncandíja maá Jētohō ō. Chi jíín nīñī yā nī nacueen yā ndá ji. 


text:
<pb/>Chi jínī sá jā tá quee sá quīhīn sá de quīvi ndá tēe nēhén māhñú ndá ní jā stáhví dē ndá ní. Chi cuu dē tá cúu yīhī jā jáhnī tīcāchí de súcuán nducú ndá dē jā snáā dē ánō ndá nchivī cándíja. 


text:
<pb/>De saá-ni jondē māhñú grupo ndá máá ní, suni quijéhé sava dē cāhān dē tūhun stáhví tácua stáhví dē nchivī cándíja jā ná tíin ji tūhun stáhví jā stéhēn dē. 


text:
<pb/>Coo ndito inī ndá ní túsaá. De mā náā inī ní jā ūnī cuīyā nduú ñuú nduú ní jéncuiñī sá jā sndíhvī ndasí inī sá tá iin iin ní chi jondē nī jacu sá jēhē ndá ní. 


text:
<pb/>De mitan, hermano, jícān táhvī sá jēhē ndá ní jā maá Yāā Dios coto yā níhín, de coo ndá ní jíín tūhun yā jā sáhá yā jā váha ndá ní. Chi íyó poder tūhun yā ñúcuán jā scúja yā inī ndá ní, de suni sáhá jā nīhīn ní ndācá jā cúnī yā taji yā nūū ní jíín nūū ndá cā nchivī jā coo ndoo coo iī ji nūū yā. 


text:
<pb/>Chi jínī vāha ndá ní jā ní nsatíñú ndasí maá sá tácua nīhīn sá ndācá jā jíni ñúhún sá jíín ndá tēe jā ní jica jíín sá. 


text:
<pb/>De súcuán nī stéhēn sá nūū ní jā súcuán cánuú satíñú ó tácua nīhīn ō jā cuāha ó nūū ndá nchivī jā cúmanī nūū. De mā náā inī ní tūhun maá Jētohō ō Jesús, chi súcuán nī ncāhān yā: Ndetū cā quéndōo ó jā cunī mānī maá ó ndatíñú nūū nchivī nsūú cā jā cunī mānī ji nūū maá ó, ncachī yā, ncachī Pablo. 


text:
<pb/>De tá nī ndihi nī ncāhān dē ndācá tūhun yáhá de nī jēcuīñī jītí dē, de nī jīcān táhvī dē jíín ndá hermano ñúcuán. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndihi dē nī jacu ndasí. De nī nanumi táhán ndá dē jíín Pablo de nī nchitū ndá dē nūū Pablo. 


text:
<pb/>Chi cúcuécá ndasí inī ndá dē jā ní ncāhān Pablo jā má cūní cuitī cā ndá dē nūū dē. De cuāhān ndá dē jíín Pablo nūū íñí barco.<pb/>


text:
Ñúcuán de ndá hermano jā ní nquiji Efeso nī nquendōo ndá ji Mileto. De nī nquīvi ndá sá barco, de nī jehndē ndāā ndá sá cuāhān sá jondē isla Cos. De quīvī téēn nī nquenda sá ñuū Rodas. De nī nquee tucu ndá sá, de nī nquenda sá ñuū Pátara. 


text:
<pb/>De tá nī jinī sá isla Chipre de nī nquendōo-ni lado sátín sá, chi nī nchāha ndá sá cuāhān sá jíín barco jondē región Siria. De nī nquenda ndá sá ñuū Tiro, chi ñúcuán quendōo carga jā ndíso barco. 


text:
<pb/>De ñúcuán nī nanducú ndá sá nchivī cándíja, de nī īyo sá jíín ndá ji ūjā quīvī. De nī stéhēn Espíritu Santo nūū ndá ji jā quiji tūndóhó sīquī Pablo inī ciudad Jerusalén, de jā ñúcuán nī ncāhān ndá ji jíín dē jā má quíhīn dē nícu. 


text:
<pb/>Ñúcuán de tá nī jīnu ūjā quīvī de nī nquee ndá sá. De ndá tēe cándíja jíín ñasíhí dē jíín ndá sēhe dē, nī jēchūhun ichí ndá dē ndá sāán yuhú ñúū ñúcuán. De nī jēcuīñī jītí ndá sá yuhú mar, de nī jīcān táhvī ndá sá. 


text:
<pb/>De nī nanumi táhán ndá sá de nī nacuetáhví nūū tāhán ndá sá ñúcuán. De nī nquīvi ndá sá barco cuāhān sá, de nī ndicó cóo ndá ji cuānohōn ji vehe ji. 


text:
<pb/>De súcuán nī nquee ndá sá inī ñuū Tiro cuāhān sá jíín barco, de nī nquenda sá ñuū Tolemaida de sá de nī nquee sá barco. De ñúcuán nī nsāhá ndá sá saludar ndá hermano, de nī īyo ndá sá iin quīvī jíín ndá dē. 


text:
<pb/>De quīvī téēn nī nquee tucu ndá sá jíín Pablo, de nī nquenda ndá sá ciudad Cesarea. De nī nquīvi ndá sá inī vehe iin tēe nání Felipe. De tēe nácani tūhun vāha yā cúu dē, de cúu dē iin táhán jā újā tēe jā ní nsajī stāā nūū ndá ñahan ndahví tá nī nacāji nchivī cándíja. De nī ndeē ndá sá jíín dē. 


text:
<pb/>De juni ndéē ndá sá jíín dē jacū quīvī ñúcuán de ichi Judea nī nquiji iin tēe nácani tūhun Yāā Dios, nání dē Agabo. 


text:
<pb/>De nī nquindēhé dē ndá sá. De nī nquehen dē sachíjin Pablo, de nī juhnī dē ndahá maá dē jíín jēhē dē, de nī ncāhān dē: Cáchī Espíritu Santo jā súcuán cuhnī táhán ó hebreo tēe xíí sachíjin yáhá tá quīhīn dē Jerusalén. De cuāha ji dē nūū nchivī incā nación, ncachī dē. 


text:
<pb/>De jā súcuán nī jini ndá sá tūhun ñúcuán, de ndá sāán jíín ndá cā hermano Cesarea nī ncāhān ndāhví ndá sá jíín Pablo jā má quíhīn dē Jerusalén nícu. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Pablo: ¿Nājēhē cúu jā jácu ndá ní de cúcuécá ndasí inī sá sáhá ndá ní? Chi sāán chi nsūú vāchi jā cunuhnī sá-ni inī ciudad Jerusalén, chi ja íyó tūha sá jā vísō ná cúū sá ñúcuán jā síquī maá Jētohō ō Jesús, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nduú ní ncúu casī ndá sá jā má quíhīn dē. De nduú cā ní ncáhān fuerza sá jíín dē, chi nī ncāhān sá: Ná cóo nāsa cúnī maá Jētohō ō túsaá, ncachī ndá sá. 


text:
<pb/>De suni cuāhān ndá sá jíín jacū tēe Cesarea jā cándíja, de suni cuāhān iin tēe Chipre, nání dē Mnasón. De ja nī ncunahán cándíja dē. De tá nī nquenda ndá sá Jerusalén, de nī ndōo ndá sá vehe tēe ñúcuán. Jā ní jēndēhé Pablo Jacobo 


text:
<pb/>De tá nī nquenda ndá sá Jerusalén de nī ncusiī ndasí inī ndá hermano ñúcuán jā ní nquenda ndá sá. 


text:
<pb/>De quīvī téēn nī jēhēn ndá sá jíín Pablo vehe Jacobo. De ñúcuán nī ncutútú ndá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú nūū ndá nchivī cándíja. 


text:
<pb/>De nī nsāhá saludar Pablo ndá tēe ñúcuán. Sá de nī nacani dē tūhun ndācá tiñu jā ní nsāhá Yāā Dios jíín dē tá nī nacani dē tūhun yā nūū nchivī ndá cā nación. 


text:
<pb/>De nī jini ndá dē tūhun yáhá, de nī ncāhān ndá dē jā cúñáhnú ndasí Yāā Dios. De nī ncāhān ndá dē jíín Pablo: Hermano, mitan de ja jínī ní tá cuāhā mil táhán ó hebreo nī ncandíja ji Jesús. De cáhān nīhin ndá ji jā cánuú squíncuu ó ley Moisés. 


text:
<pb/>Sochi nī nīhīn ndá ji tūhun jā stéhēn ní nūū ndá táhán ó hebreo jā íyó ndá cā nación jā má cuétáhví cā ji ley Moisés de ni mā sāhá cā ji circuncidar ndá sēhe ji de ni mā cuétáhví cā ji ndá costumbre janahán. 


text:
<pb/>¿De nāsa sāhá ó túsaá? Chi nīhīn ndija ndá táhán ó hebreo tūhun jā ní nenda ní, de cutútú cuāhā ji. 


text:
<pb/>Túsaá de súcuán ná sáhá ó: Yáhá íyó cūmī táhán ó hebreo jā ní nquee yuhú ndá dē iin jā squíncuu dē nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>Cueca ní ndá tēe yáhá, de quīhīn ní jíín dē templo. De sāhá ndá ní tá cúu nūū cáhān ley jā ndúndoo nchivī nūū yā. De chunáá ní jā sōcō ndá dē nūū yā. De sá de cuu sēté ndá dē xīnī dē, de ñúcuán stéhēn jā ní squíncuu dē jā ní nquee yuhú dē nūū yā. Tú súcuán sāhá ní sá de jīcūhun inī ndá táhán ó hebreo jāá nsūú jāndáā cúu tūhun jā ní nīhīn ji sīquī ní, chi cunī ji jā sa vāha squíncuu ní ley Moisés. 


text:
<pb/>Sochi ndá nchivī ndá cā nación jā cándíja Jesús, chi ja nī ntetíñú ndá sá carta cuāhān nūū ji jāá nduú cánuú squíncuu ji ni iin tūhun ñúcuán. Chi jā squíncuu ji cúu jā má cājí ji cūñu jā ní nsōcō nūū ídolo ni nīñī ni quiti jéhné, de mā cācá ndiī ji, ncachī ndá dē. Jā ní ntiin ndá dē Pablo inī templo 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jeca Pablo ndicúmī tēe ñúcuán cuāhān ndá dē nūū quendōo dē. De quīvī téēn nī nasāhá ndoo ndá dē maá dē nūū yā. De nī nquīvi Pablo inī templo jā cachī tūhun dē nūū ndá sūtū nā quīvī jīnu jā násāhá ndoo ndá dē maá dē de quīsiáha dē quiti jā sōcō tá iin iin dē nūū yā. 


text:
<pb/>De tá ja ñatin sínu dē ndihújā quīvī jā ndúndoo ndá dē nūū yā, de sava táhán dē hebreo jā váji ichi Asia nī jinī nūū Pablo jā íyó dē inī templo. De nī scáhān ndá dē ndihi nchivī ñúcuán, de nī ntiin ndá Pablo. 


text:
<pb/>De nī ncana jee ndá: Ndá ní tēe nación maá ó Israel, cuāha núú ndá ní ndahá ní, chi tēe yáhá cúu jā jíca nuu níí cáhnú stéhēn dē nūū ndācá nchivī, de cáhān dē sīquī nación ndācá ó jíín sīquī ley Moisés jíín sīquī templo yáhá. De mitan ja nī squívi dē jacū tēe griego inī templo īī yáhá, de súcuán nī stíví dē templo chi cáhān ley jā má cūú quīvi nchivī incā nación jāá nsūú nchivī hebreo cúu, ncachī ndá. 


text:
<pb/>Chi jondē tá ndéē Pablo inī Jerusalén nī jinī ndá tēe hebreo jā jíca dē jíín Trófimo, tēe ñuū Efeso. Chi nī jani inī ndá jā ní squívi Pablo tēe ñúcuán inī templo, de nsūú tēe hebreo cúu dē. 


text:
<pb/>De ndihi nchivī ciudad ñúcuán nī ncuvaā. De nī ncutútú ji-ni, de nī ntiin ndá ji Pablo, de nī ntavā xēēn ji dē inī templo. De nī nacasī ji-ni viéhé. 


text:
<pb/>De cúnī ji jā cahnī ji Pablo nícu, sochi general, tēe cúñáhnú nūū ndá soldado, nī nīhīn dē tūhun jā ndihi nchivī Jerusalén nī nenda ndá ji cúvaā ji. 


text:
<pb/>De nī jeca general ndá soldado jíín capitán, de jínu ndá dē cuāhān dē nūū íyó ndá nchivī cuāhā ñúcuán. De nī jinī nchivī jā ní nquenda general jíín ndá soldado, de nī jencuiñī ndá ji jā cáni ji Pablo. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ntandeē-ni general, de nī ntiin dē Pablo. Ñúcuán de nī ncachī dē jā ná cúnuhnī Pablo jíín ūū cadena. De nī jīcā tūhún general ndá nchivī ñúcuán nā tēe cúu Pablo, de nā cuāchi nī nsāhá dē. 


text:
<pb/>Sá de ndá nchivī cuāhā ñúcuán nī ncana ji síín síín tūhun. De nduú ní ncúcáhnú inī dē nā cuāchi nī nsāhá Pablo sīquī jā cúvaā ndasí ndá ji, de nī ncachī dē jā ná quíhīn Pablo cuartel. 


text:
<pb/>De tá nī nquenda ndá dē jíín Pablo escalera cuartel de nī jiso-ni ndá soldado dē cuāhān dē, chi nī nenda ndasí nchivī sīquī dē. 


text:
<pb/>Chi ndihi nchivī níquīn ji soldado, de cána jee ndá ji: Ná cúū tēe jīñā, ncachī. Jā ní ncāhān Pablo jēhē maá dē nūū ndá nchivī 


text:
<pb/>De tá ja quívi ndá soldado jíín Pablo inī cuartel, de jíín tūhun griego nī ncāhān dē jíín general: ¿A cuāha ní tūhun jā cāhān sá iin tūhun jíín ní? ncachī dē. De nī ncāhān general: Jājáān, cúu cáhān nū yuhú griego túsaá. 


text:
<pb/>¿A nsūú maá nú cúu tēe nación Egipto jā ní nenda sīquī gobierno quīvī yātā túsaá? Chi tēe ñúcuán nī snénda dē cūmī mil tēe jā jáhnī ndīyi nī jēhēn dē jíín jondē nūū ñuhun tíhá, ncachī general. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Pablo: Nduú chi tēe hebreo cúu sá, chi nī ncacu sá Tarso jā cúu ñuū cúñáhnú ndáñúū Cilicia. De sāhá ní favor cuāha ní tūhun jā cāhān sá jíín ndá nchivī yáhá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jēhe general tūhun jā cāhān dē, de nī jēcuīñī ndeē Pablo nūū escalera. De nī nsāhá dē seña nūū nchivī ñúcuán jā ná cóo nañíí ji. De tá nī ncunañíí ji de nī ncāhān dē yuhú ndá máá dē jíín ndá ji jā cúu yuhú hebreo:<pb/>


text:
<pb/>De nī jini ndá ji jā cáhān Pablo yuhú hebreo, de víhí cā nī ncunañíí ndá ji. De nī ncāhān Pablo: 


text:
<pb/>Maá sá cúu ndija tēe ñuū ō hebreo, de nī ncacu sá ñuū Tarso ndáñúū Cilicia, sochi ciudad Jerusalén yáhá nī jahnu sá. De nī ncutūha sá escuela Gamaliel, de nī stéhēn dē ley jā ní jēhe yā nūū ndá ndīyi tatā ō. De nī ndihvī inī sá jā squíncuu vāha sá nūū Yāā Dios jondē jíín inī jíín ánō sá, tá cúu nūū sáhá ndá máá ní jíín ley mitan. 


text:
<pb/>De nī nsāhá nāvāha sá ndá nchivī cándíja tūhun Jesús, de jondē nī ncuu inī sá jā cuū ndihi ji nícu. De cúu tēe cúu ñahan nī ntiin sá ndá ji nī nchihi sá ji vecāa. 


text:
<pb/>De sūtū cúñáhnú cā jíín ndācá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú inī ñuū ō, ndá máá dē cúu testigo jā súcuán nī nsāhá sá. De suni nī ntaji dē orden nūū sá jā cuāha sá nūū ndá tēe ñuū ō hebreo jā íyó Damasco. De cuāhān sá ñúcuán jā tiin sá ndá nchivī cándíja nūū Jesús de quinasiáha sá ji ciudad Jerusalén yáhá de ndoho ji nícu. Jā ní ncachī Pablo nāsa nī ndico cóo inī dē nūū Jesús 


text:
<pb/>De nī nquehen sá ichi cuāhān sá, de nī ncuñatin sá yuhú ñúū Damasco cuāhān sá. De tá cahūxī ūū cúu de ichi andiví nī nquiji-ni iin luz jéndūtē ndasí nūū sá. 


text:
<pb/>De nī ndicó cáva sá-ni nūū ñūhún, de nī jini sá iin tūhun jā cáhān: Saulo, Saulo, ¿nājēhē cúu jā sáhá nāvāha nú nduhū? ncachī. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān sá: ¿Ní iin cúu ní, Señor? ncachī sá. De nī ncāhān yā jíín sá: Maá nī cúu Jesús ñuū Nazaret, de jā sáhá nāvāha nú ndá nchivī cándíja cúu jā sáhá nāvāha nú nduhū, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndá tēe jā cuáhān jíín sá nī jinī ndija dē luz ñúcuán, de nī nchūhú ndá dē, sochi nduú ní jíni dē nāsa nī ncāhān yā jíín sá. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān sá: Señor, ¿naá cúu jā cúnī ní jā sāhá sá túsaá? ncachī sá. Ñúcuán de nī ncāhān maá Jētohō sá: Nacōo, de quīhīn nū Damasco, de ñúcuán íyó iin tēe jā cachī nūū nū naá cúu jā cúnī ni jā sāhá nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De sīquī jā jéndūtē ndasí luz ñúcuán de nī ncucuáá sá-ni nī nsāhá. De ndá tēe jā cuáhān jíín sá tíin ndá dē-ni cā ndahá sá nī nquīvi sá Damasco. 


text:
<pb/>De ñúcuán ndéē iin tēe nání Ananías. De ndācá táhán ó hebreo jā ndéē ñúcuán cáhān jā tēe vāha cúu Ananías, chi vāha squíncuu dē ley Moisés. 


text:
<pb/>De nī nquenda tēe ñúcuán vehe nūū ndéē sá, de nī ncāhān dē jíín sá: Hermano Saulo, ná nátūu tīnūú ní, ncachī dē. De nī natūu-ni nūū sá, de nī jinī sá nūū dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Ananías: Maá Yāā Dios ndá ndīyi tatā ō, ja nī nacāji yā ní tácua cunī ní naá cúu jā cúnī yā jā sāhá ní, de cunī ní nūū maá Cristo Yāā ndāā, de cuni ní tūhun jā cāhān yā. 


text:
<pb/>De mitan de mā cúhuun inī ní túsaá. Nacuiñī ní, de cuenduté ní, de cāhān ndāhví ní jíín maá Jētohō ō tácua naquete yā ánō ní nūū cuáchi ní, ncachī dē jíín sá. Jā ní ncachī Pablo nāsa nī ntetíñú Yāā Dios dē nūū nchivī ndá cā nación 


text:
<pb/>De nī ndicó cóo sá nī nenda sá ciudad Jerusalén. De jícān táhvī sá inī templo de nī stéhēn yā iin jā ní jinī sá. 


text:
<pb/>Chi nī jinī sá nūū yā, de nī ncāhān yā jíín sá: Ndíta-ni quee ñamā nū inī Jerusalén yáhá, chi mā cuétúhún nchivī yáhá tūhun nī jā nacani nú nūū ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān sá jíín yā: Nduú, Señor, chi cuetáhví ndá ji sāán, chi ja jínī ndá ji nāsa tēe nī ncuu sá jā ní nquīvi sá ndihi vehe īī sinagoga nī ntiin sá ndācá nchivī cándíja ji ní, de nī ncani sá ndá ji, de nī nchihi sá ji vecāa. 


text:
<pb/>De suni jínī ndá ji jā quīvī jā ní jahnī ji Esteban, tēe nī nacani tūhun ní, de suni nī īñi sá quīvī ñúcuán, de nī jetúhún sá jā ní jīhī dē. Chi nī jito sá sahma ndá tēe jā ní jahnī Esteban, ncachī sá jíín yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Cuáhán, chi maá nī tétíñú ndóhó jā quīhīn jīcá nú jondē nūū nchivī ndá cā nación nacani nú tūhun nī nūū ji, ncachī yā jíín sá, ncachī Pablo. Jā ní īñi Pablo nūū general 


text:
<pb/>De xihna nī nini vāha ndá ji jā cáhān dē. De tá nī ncāhān dē tūhun yáhá jā ní ncāhān yā jíín dē jā tetíñú yā dē quīhīn dē nūū nchivī ndá cā nación nacani dē tūhun yā, sá de nī ncana jee ndá ji: Ná cúū tēe jīñā. Nsūú tēe vāha cúu dē jā cutecū cā dē, ncachī ndá ji. 


text:
<pb/>De súcuán cána cóhó ndá ji. De quísi ji sōō ji, de squénda ji tīcāchāā ñuhun, de súcuán sáhá ndá ji chi quítī ndasí inī ji. 


text:
<pb/>De nī ncachī general jā ná quívi Pablo inī cuartel. De nī ncachī dē jā ná stíchī ndá soldado Pablo jondē jíín cuarta ñii tácua cucáhnú inī general nā sīquī cúu jā ní nenda ndá nchivī ñúcuán sīquī dē. 


text:
<pb/>De nī juhnī ndá dē Pablo tácua cuu cani ndá dē. De nī ncāhān Pablo jíín tēe cúu capitán jā íñí ñúcuán: ¿A íyó ley jā cani ní jíín cuarta ñii iin tēe nación Roma de tú ncháha ca cunī ní nā cuāchi nī nsāhá dē? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jini capitán tūhun yáhá, de nī nquee dē cuācachī dē nūū general: Cūndēhé ní nāsa sāhá ní jíín tēe yáhá, chi tēe nación Roma cúu dē, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda general nūū Pablo, de nī jīcā tūhún dē: Cachī tú maá jāndáā jā tēe nación Roma cúu nú, ncachī dē. De nī ncāhān Pablo: Suu cúu ndija sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān tucu general: De nduhū chi cuāhā xūhún nī jēhe nī, de súcuán nī nduu nī sēhe nación Roma, ncachī dē. De nī ncāhān Pablo: Sochi sāán chi cúu sá maá tēe jā ní ncacu nación Roma, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá jā cúnī jā sndóho dē nī ncujiyo-ni cuāhān. De saá-ni jondē general suni nī nchūhú dē chi nī stíví dē ley jā ní juhnī dē Pablo, chi nduú íyó vāha jā sāhá súcuán jíín tēe nación Roma. Jā ní īñi Pablo nūū junta cúñáhnú cā táhán dē hebreo 


text:
<pb/>De quīvī téēn de cúnī general jā cucáhnú vāha inī dē nā sīquī cúu jā ní nenda ndá tēe hebreo sīquī Pablo. De nī ndají dē cadena jā núhnī Pablo. De nī ncachī dē jā cutútú ndācá sūtū cúñáhnú jíín ndācá tēe sáhá junta cúñáhnú cā. De nī ntavā dē Pablo, de nī jani dē nūū ndá tēe jā ní ncutútú.<pb/>


text:
Ñúcuán de nī nūcūndēhé vāha Pablo nūū ndá tēe jā ní ncutútú, de nī ncāhān dē: Ndá ní tátā, señor, sāán chi nijīn cúu ánō sá jā vāha ndāā jíca sá nūū Yāā Dios jondē mitan, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de Ananías, tēe cúu sūtū cúñáhnú cā, nī ncachī dē nūū tēe íñí ñatin nūū Pablo jā ná cátū maá yuhú dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pablo jíín sūtū cúñáhnú cā ñúcuán: Yāā Dios chi sndóho yā níhín chi tēe stáhví-ni cúu ní. Chi ndéē ní jā sāhá ndāā ní tiñu sá de tú nī stíví sá ley Moisés. ¿Túsaá de nā sīquī cúu jā cáchī ní jā cani dē sāán? Chi suu jīñā cúu jā stíví maá ní ley, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá tēe íñí nūū dē ñúcuán: ¿Nājēhē cúu jā cáhān nāvāha nú jíín sūtū cúñáhnú cā jā sátíñú nūū Yāā Dios? ncachī ndá. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pablo: Tátā, señor, nduú ní jínī sá jā sūtū cúñáhnú cā cúu dē. Chi tú ní jínī sá de mā cáhān sá súcuán nícu, chi cáchī nūū tútū īī jā má cáhān nāvāha ó nūū tēe cúñáhnú inī ñuū ō, cáchī, ncachī dē. 


text:
<pb/>De tá nī ncucáhnú inī Pablo jā sava dē cúu tēe grupo saduceo de sava cā dē cúu grupo fariseo, de nī ncāhān jee dē nūū junta: Ndá níhín tátā, maá sá cúu iin táhán grupo fariseo, chi cúu sá sēhe iin tēe fariseo. Chi ñúhún inī sá jā nastécū yā ndīyi, de jā suu cúu jā cáhān ndá ní cuāchi sīquī sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De tá nī ncāhān dē súcuán de nī ntetáhán ndá tēe fariseo jíín tēe saduceo jā sáhá junta. De nī ncusíín inī ndá. 


text:
<pb/>Chi cáhān ndá tēe saduceo jā má nátecū ndīyi de ni nduú nā ángel yā íyó de ni ánō. Sochi tēe fariseo chi jétúhún dē ndinúnī tūhun yáhá. 


text:
<pb/>De nī ncuvaā ndasí. De ñúcuán de nī nacuiñī sava tēe fariseo jā stéhēn ley Moisés, de nī ncāhān dē: Nduú ni iin cuāchi níhīn ndá sá sīquī tēe yáhá. Sanaā de nī ncāhān ndija iin ánō á iin ángel yā jíín dē, de mā sāhá nīhin inī ō nūū Yāā Dios túsaá, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De nī ntetáhán ndasí ndá. De yúhú general jā scuáchi ndá Pablo de nī ncachī dē jā ná quívi ndá soldado tavā dē Pablo māhñú ndá, de ná ndívi dē inī cuartel. 


text:
<pb/>De jacuáā ñúcuán nī nquenda-ni Jētohō ō nūū dē, de nī ncāhān yā jíín dē: Pablo, sāhá ndeé inī nū, chi tá-ni nī nacani nú tūhun nī inī Jerusalén yáhá, suni súcuán cánuú quīnacani nú tūhun nī jondē Roma, ncachī yā. Jā ní squétáhán ndá ji tūhun jā cahnī ji Pablo 


text:
<pb/>De tá nī ncunijīn de nī ncutútú cuāhā ndá tēe hebreo de nī squétáhán ndá tūhun. De nī ncāhān téyíí ndá jā má cājí cuitī ndá de ni mā cōhó cuitī ndá de tú mā cáhnī ndá Pablo xihna cā. 


text:
<pb/>De nī jēhēn ndá nūū ndá sūtū cúñáhnú jíín nūū ndá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú nūū nchivī hebreo, de nī ncāhān ndá jíín tēe ñúcuán: Nī ncāhān téyíí ndá sá jā má cājí cuitī ndá sá de tú mā cáhnī ndá sá Pablo xihna cā. 


text:
<pb/>Túsaá de ndá máá ní jíín ndá cā tēe sáhá junta cúñáhnú cā, cuácāhān ndá ní jíín general jā ná távā dē Pablo cuēē dē jíín nūū junta teēn, chi cachī ní jā cúnī ndá ní jā stíchī vāha cā ndá ní dē. De ná cóo tūha ndá sá jā cahnī sá dē ichi, ncachī ndá. 


text:
<pb/>Sochi sēhe yií cuāha Pablo nī jini ji jā súcuán nī squétáhán ndá tūhun. De nī jēhēn ji cuartel, de nī ncachī tūhun ji nūū Pablo. 


text:
<pb/>De nī ncana Pablo iin tēe cúu capitán, de nī ncāhān dē: Cueca ní sūchí yáhá quīhīn ní jíín ji nūū general, chi íyó iin tūhun cachī tūhun ji nūū dē, ncachī dē. 


text:
<pb/>De capitán nī jeca dē ji cuāhān ji jíín dē nūū general, de nī ncāhān dē: Pablo, tēe yíhí vecāa, nī ncana dē sāán nī ncāhān dē jíín sá jā quisiáha sá sūchí yáhá nūū ní, chi íyó iin tūhun cāhān ji jíín ní, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ntiin general ndahá ji de cuāhān dē jíín ji iin lado, de nī jīcā tūhún yuhú dē ji: ¿De nā tūhun cāhān nū jíín nī cúnī nū? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ji: Ndá tēe hebreo nī squétáhán ndá dē tūhun jā cāhān dē jíín ní jā teēn tavā ní Pablo quīhīn dē nūū ndá tēe sáhá junta cúñáhnú cā, chi cāhān ndá dē jíín ní jā cúnī dē jā stíchī vāha cā dē Pablo. 


text:
<pb/>Sochi mā cándíja ní, chi víhí cā ūū xico dē cundetu yuhū dē ichi. Chi nī ncāhān téyíí ndá dē jā má cājí cuitī dē de ni mā cōhó dē de tú mā cáhnī ndá dē Pablo, ncachī ndá dē. De mitan ja ndétu dē jā cuāha ní tūhun jā quíhīn Pablo nūū junta, ncachī ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān general jíín ji jā ni iin nūū mā cāchí ji jā súcuán nī ncachī tūhun ji nūū dē, de nī natají dē ji cuānohōn ji. Jā ní ntají general Pablo cuāhān dē nūū Félix, tēe cúu gobernador 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncana general ūū capitán, de nī ncachī dē jā sāhá tūha dē ūū ciento soldado jā jíca jéhé jíín ūnī xico ūxī soldado jā yósō caballo jíín ūū ciento soldado jā yíndahá lanza. Chi cahīīn jacuáā ñúcuán quee ndá dē quīhīn dē jíín Pablo jondē ciudad Cesarea. 


text:
<pb/>De nī ncachī dē jā suni sāhá tūha dē iin caballo jā cosō Pablo. De coto vāha ndá dē Pablo quīhīn ndá dē jíín dē jondē nūū Félix, tēe cúu gobernador. 


text:
<pb/>Maá sá cúu Claudio Lisias, de tée sá carta yáhá cuēē nūū ní, señor Félix, gobernador cúñáhnú. ¿Nā tāhvī ní cúu? 


text:
<pb/>De mitan de cáchī tūhun sá nūū ní jā nchivī hebreo nī ntiin ndá ji tēe yáhá. De ja ñatin cahnī ndá ji dē nícu, sochi nī scácu sá dē jíín ndá soldado, chi nī jinī sá jā tēe nación Roma cúu dē. 


text:
<pb/>De nī jani sá dē nūū junta ndá máá ji, chi cúnī sá cucáhnú inī sá nā cuāchi cáhān ndá ji sīquī dē. 


text:
<pb/>De nī jinī sá jā síquī ley ndá máá ji cúu jā cáhān ji cuāchi sīquī dē, sochi nduú ní níhīn sá ni iin cuāchi sīquī dē jā cuū dē á jā quihi dē vecāa. 


text:
<pb/>De nī nīhīn sá tūhun jā ní squétáhán sava tēe hebreo tūhun jā cahnī ji dē, de jā ñúcuán cúu jā ní ntetíñú ñamā sá dē cuēē dē nūū ní. De suni ja nī ncachī sá nūū ndá nchivī jā cáhān cuāchi sīquī dē jā ná cuéē ji nūū ní de jīñā cāhān ji cuāchi dē nūū ní de tú nā cuāchi dē. Ja nī ncuu nī ncāhān ō, tátā, ncachī carta. 


text:
<pb/>De ndá soldado nī jeca ñuú dē-ni Pablo cuāhān ndá dē jondē ñuū Antípatris tá cúu nūū ní ndacu general. 


text:
<pb/>De quīvī téēn nī ndicó cóo-ni ndá soldado jā jíca jéhé cuānohōn jondē cuartel, de maá-ni cā soldado jā yósō caballo cúu jā ní jēhēn jíín Pablo. 


text:
<pb/>De nī nquenda ndá Cesarea. De nī jēhe ndá carta nūū gobernador, de suni nī nsiáha ndá Pablo nūū dē. 


text:
<pb/>De nī ncahvi gobernador carta ñúcuán. De nī jīcā tūhún dē nā ñuū Pablo, de nī jinī dē jā tēe ndáñúū Cilicia cúu dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē: Ná quíji ndá tēe jā cáhān cuāchi sīquī nū. Ñúcuán de cunini vāha nī tūhun cāhān nū, ncachī dē. De nī ncachī dē jā ná quíndasī Pablo inī palacio ndīyi rey Herodes.<pb/>


text:
De nūū úhūn quīvī de nī nquenda maá sūtū cúñáhnú cā Ananías jíín sava tēe ñáhnú jā ndíso tíñú nūū táhán dē hebreo jíín iin tēe jā cúu abogado jā nání Tértulo. De nī nquīvi ndá nūū gobernador jā cāhān ndá cuāchi sīquī Pablo. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncana gobernador Pablo. De nī nquijéhé Tértulo cáhān dē cuāchi Pablo nūū gobernador: Señor gobernador, sīquī jā vāha tēe cúu ní cúu jā vāha nañíí-ni íyó ndá sá mitan, de sīquī jā ndíchí ní de vāha tátúnī ní cúu jā vāha íyó nación. 


text:
<pb/>De mitan chi nduú cúnī sá jā snáā sá tiempo ní, sochi cáhān ndāhví sá jíín ní jā sāhá ní tūhun mānī inī jā cunini ní iin tūhun lulí-ni jā cāhān sá jíín ní. 


text:
<pb/>Chi nī jinī ndá sá jā maá tēe ndúcuéhé cúu tēe yáhá, chi sáhá dē jā cánāá ndá táhán sá hebreo níí cáhnú ñayīví. Chi maá dē cúñáhnú nūū ndá nchivī jā scuáha tūhun tēe nání Jesús jā ní jahnu ñuū Nazaret. 


text:
<pb/>De suni ja ndúcú dē jā jondē templo stíví dē nícu, de nī ntiin ndá sá dē. De cúnī ndá sá jā sāhá ndāā sá jíín dē nícu tá cúu nūū cáhān ley ndá sá. 


text:
<pb/>De nī ncachī dē jā ná quíji ndá sāán jā cáhān cuāchi sīquī Pablo nūū ní. De mitan de cuu stíchī maá ní dē de jíín tūhun jā cāhān maá dē de cunī ní nāsa íyó ndá cuāchi dē jā cáhān sá sīquī dē, ncachī Tértulo. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nsāhá gobernador seña nūū Pablo jā ná cáhān dē, de nī ncāhān dē: Ja jínī sá ja nī ncuu cuāhā cuīyā cúu ní gobernador inī nación yáhá, de jā ñúcuán cúu jā cúsiī inī sá jā maá ní sāhá ndāā tiñu sá. 


text:
<pb/>De maá ní chi cuu nanducú vāha ní de cunī ní jā cáta ncáá úxī ūū-ni quīvī cúu mitan jondē jíín jā ní jēhēn sá Jerusalén jā ní jēchiñúhún sá Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nduú ní ntétáhán cuitī sá jíín ni iin nchivī, de ni nduú ní snénda sá nchivī ni inī templo ni inī ndá vehe īī sinagoga ni inī ciudad. 


text:
<pb/>Sochi yáhá cúu jā cáchī ndāā sá nūū ní jā Yāā Dios ndīyi tatā sá cúu jā chíñúhún sá, de suu cúu maá Jesucristo. De tūhun yáhá-ni cúu jā cáhān dē jā tūhun jeé cúu, sochi tiñu néhén cúu, cáchī dē. Sochi cándíja sá ndācá tūhun yósō nūū tutū ley Moisés jíín nūū tutū jā ní ntee ndá tēe jā ní nacani tūhun yā jondē janahán. 


text:
<pb/>De suni inuú-ni ñúhún inī sá jíín ndá dē jā sāhá Yāā Dios jā natecū ndá ndīyi, cúu nchivī jā sáhá vāha cúu nchivī jā sáhá nēhén. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán cúu jā níní ndíhvī inī sá sāhá sá ndācá tiñu váha tácua cusiī inī ánō sá jāá nduú nā cuāchi sá de mā cúcanoō sá nūū Yāā Dios jíín nūū nchivī. 


text:
<pb/>De nī jica nuu sá jacū cuīyā ndá cā nación, de sá de nī nenda sá ciudad Jerusalén nī jēnasiáha sá xūhún jā ní jinī mānī nchivī ndá cā nación jā cuu táhán sá ñúcuán. De suni nī nenda sá jā sōcō sá quiti nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>De juni íyó sá inī templo jā ní nsāhá sá tá cúu nūū cáhān ley jā ndundoo nchivī nūū yā de sócō sá quiti nūū yā, de jacū táhán sá hebreo jā váji jondē Asia nī jinī ndá dē nūū sá inī templo. Sochi nduú ní íyo cuāhā nchivī jíín sá, de juni nduú ní ncúvaā ji. 


text:
<pb/>¿De nūcu nduú ní nquíji ndá máá dē yáhá jā cāhān dē cuāchi sīquī sá de tú nī jinī dē jā íyó cuāchi sá? 


text:
<pb/>A ndá tēe yáhá ná cáchī dē de tú nā cuāchi nī nīhīn ndá dē sīquī sá tá nī īyo sá nūū junta cúñáhnú cā ndá táhán sá hebreo. 


text:
<pb/>A sanaā de yáhá-ni cúu cuāchi jā cuu nīhīn dē sīquī sá, chi tá nī īñi sá nūū junta ndá dē de nī ncāhān jee sá: Cándíja sá jā nastécū yā ndá ndīyi, de jā suu cúu jā cáhān ní cuāchi sīquī sá mitan, ncachī sá, ncachī Pablo. 


text:
<pb/>De ja jínī vāha Félix nāsa cándíja nchivī jā chíñúhún Cristo. De tá nī jini dē tūhun jā cáhān Pablo de nī nsínu dē-ni junta, de nī ncāhān dē: Jondē ná quíji general Lisias sá de cātūhún vāha cā ni sīquī tiñu yáhá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncachī dē nūū capitán jā ná cóto vāha dē Pablo, sochi ná cuáha dē tūhun jā caca nuu Pablo jacū, de mā cásī dē de tú vāji táhán Pablo jā cāhān ji jíín dē á jā chindeé ji dē. 


text:
<pb/>De nī ncuu jacū quīvī, de nī nenda Félix jíín ñasíhí dē Drusila, de ñahan hebrea cúu ña. De nī ncana dē Pablo tácua cunini dē nāsa cúu tūhun jā candíja ó Jesucristo. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pablo jíín dē jā cánuú jā sāhá ó tiñu ndāā de cāhnū vāha ó maá ó. De suni nī nacani dē jā quīvī sándīhí de sāhá ndāā Yāā Dios tiñu ndiviī nchivī nāsa nī nsāhá ndá ji. De nī nchūhú Félix de nī ncāhān dē: Mitan de cuáhán, de tá iin quīvī núne nī de cana tucu nī ndóhó quiji nú, ncachī dē. 


text:
<pb/>De cúnī dē jā cuāha Pablo xūhún cuu maá dē de siáā dē-ni Pablo nícu. Jā ñúcuán cúu jā quéhén vuelta nī ncana dē Pablo nī natúhún ndúū dē. 


text:
<pb/>De tá nī ncuu ūū cuīyā de sá de nī nsāma Félix de nī nūcuīñī Porcio Festo. De cúnī Félix jā ná cúsiī inī nchivī hebreo jíín dē, de jā ñúcuán cúu jā ní squéndōo dē Pablo vecāa.<pb/>


text:
De cáta ncáá únī-ni quīvī jā ní nquīvi Festo cúu dē gobernador de nī nquee dē inī ciudad Cesarea cuāhān dē ciudad Jerusalén. 


text:
<pb/>De ndācá sūtū cúñáhnú jíín ndācá tēe cúñáhnú nūū nchivī hebreo, nī nquenda ndá nūū Festo, de nī ncāhān ndá cuāchi sīquī Pablo. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndāhví ndá jíín Festo: Sāhá ní favor natetíñú ní Pablo ná ndíji dē yáhá, ncachī ndá. De súcuán nī ncāhān ndá, chi ja nī squétáhán ndá tūhun jā cahnī ndá Pablo ichi. 


text:
<pb/>Sochi nī ncāhān Festo: Pablo chi ja yíndasī vāha dē Cesarea, de nduhū chi ja ñatin quīnohōn ni. 


text:
<pb/>De ndá ndóhó jā cúñáhnú quīhīn iin ncáá ó, de ñúcuán cāhān nū cuāchi dē de tú íyó cuāchi dē, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī īyo dē ñúcuán tá ūnā á ūxī-ni quīvī, de nī nenda dē Cesarea. De quīvī téēn nī nūcundeē dē mesa nūū sáhá ndāā dē tiñu, de nī ndacu dē jā ná quíji Pablo. 


text:
<pb/>De ja íñí ndá tēe hebreo jā ní nquiji ciudad Jerusalén. De tá nī nquenda Pablo de nī jicó ndúū ndá Pablo, de nī nquijéhé ndá sáhá túhún nāvāha ndá sīquī dē. Sochi nduú ní ncúndéé ndá jíín tūhun túhún. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pablo jēhē maá dē: Nduú ní nsáhá sá ni iin cuāchi sīquī ley ndá táhán sá hebreo ni sīquī templo ni sīquī rey cúñáhnú cā nación Roma, ncachī dē. 


text:
<pb/>De sīquī jā cúnī Festo jā cusiī inī nchivī hebreo jíín dē de nī ncāhān dē jíín Pablo: ¿A nduú cúnī nū cōhōn jondē Jerusalén, de ñúcuán sāhá ndāā ni tiñu nú? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pablo: Mitan ja íñí sá inī vehe tíñú nūū tátúnī ley maá rey cúñáhnú cā, de yáhá cúu nūū cánuú jā cundaā tiñu sá. De maá ní chi ja jínī vāha ní jāá nduú ní nsáhá sá ni iin cuāchi sīquī táhán sá hebreo. 


text:
<pb/>Chi tú ní nsáhá sá iin cuāchi xeēn jā cánuú jā cuū sá de vātu-ni cuū sá túsaá. Sochi tú nduú íyó ndāā tūhun jā tée cuāchi ndá tēe yáhá sīquī sá de ni iin tēe mā cūú nasiáha dē sāán jā quínohōn sá nūū táhán sá Jerusalén. Túsaá de cúnī sá jā quīhīn sá nūū maá rey cúñáhnú cā jā íyó Roma de maá dē ná sáhá ndāā tiñu sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī natúhún Festo jíín ndá cā táhán ndíso tíñú jíín dē. De nī ncāhān dē jíín Pablo: Ja nī ncāhān nū jā quíhīn nū nūū maá rey cúñáhnú cā jā sāhá ndāā dē tiñu nú cúnī nū. De cuu de quīhīn nū túsaá, ncachī dē. Jā ní īñi Pablo nūū rey Agripa 


text:
<pb/>De nī ncuu jacū quīvī, de nī nquenda rey Agripa jíín Berenice jondē ciudad Cesarea jā cuándēhé dē Festo. 


text:
<pb/>De quéhén quīvī nī īyo ndúū dē ñúcuán. De nī nacani Festo tūhun Pablo nūū rey ñúcuán, chi nī ncāhān dē: Félix, tēe nī ncuu gobernador, nī sndóo dē iin tēe yíhí vecāa yáhá. 


text:
<pb/>De tá nī jēhēn sá Jerusalén de ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú nūū nchivī hebreo nī nquenda ndá dē nūū sá cáhān ndá dē cuāchi sīquī tēe yáhá, de cúnī ndá dē jā ná cúū tēe yáhá. 


text:
<pb/>De nī ncachī sá jíín ndá dē jāá nduú nā costumbre tēe Roma jā cahnī dē súcuán-ni iin tēe chi jondē cuiñi dē jíín ndá tēe jā cáhān cuāchi sīquī dē, tácua cāhān dē jēhē maá dē de cundaā á íyó cuāchi dē á nduú, ncachī sá. 


text:
<pb/>Ñúcuán de tútú nī nquenda ndá ji yáhá. De quīvī téēn de nduú ní ncúcuéé sá jā cundeē sá vehe tíñú jā sāhá ndāā sá tiñu ñúcuán, de nī ncachī sá jā ná quíji tēe jā yíhí vecāa. 


text:
<pb/>De íñí ndá nchivī jā cáhān cuāchi sīquī dē. De nī jani inī sá jā cāhān ji iin cuāchi xeēn sīquī tēe ñúcuán nícu, de nduú. 


text:
<pb/>Chi vāchi sīquī nāsa cándíja ndá máá ji-ni cúu, jíín sīquī iin tēe nání Jesús, sochi ja nī jīhī dē, de cáchī Pablo jā ní natecū ndija dē. 


text:
<pb/>De nduú ní ncúcáhnú cuitī inī sá nāsa sāhá ndāā sá tiñu ñúcuán. De nī jīcā tūhún sá Pablo de tú cúnī dē quīhīn dē Jerusalén de ñúcuán cundaā tiñu dē. 


text:
<pb/>Sochi Pablo nī ncachī dē jā cúnī dē quīhīn dē nūū rey Augusto jā cúu rey cúñáhnú cā nación Roma, de ñúcuán sāhá ndāā rey tiñu dē. De nī ncachī sá jā ná quíhi dē vecāa jondē tetíñú sá dē quīhīn dē nūū rey ñúcuán, ncachī Festo. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Agripa jíín Festo: De saá-ni sāán suni cúnī sá jā cunini sá tūhun cāhān tēe ñúcuán, ncachī dē. De nī ncāhān Festo: Teēn de cunini ní jā cāhān dē túsaá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De quīvī téēn de nī nquenda Agripa jíín Berenice. De yíñúhún nī nquīvi dē inī vehe tíñú jíín ndá general jíín ndá tēe cúñáhnú inī ciudad. De nī ncachī Festo jā ná quíji Pablo. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Festo: Cáhān sá jíín ní, señor rey Agripa, jíín ndihi ndá ní jā ní nquenda ní yáhá. Yáhá cúu tēe jā ní nenda ndācá táhán dē hebreo sīquī dē, cúu nchivī Jerusalén de saá-ni nchivī hebreo ciudad Cesarea yáhá, de cúsá maá jā cáhān ndá ji jāá nduú íyó vāha jā cutecū cā dē. 


text:
<pb/>Sochi jáni inī maá sá jā nduú ni iin cuāchi xeēn ní nsáhá dē jā cuū dē. De nī ncachī dē jā cúnī dē quīhīn dē nūū rey cúñáhnú Augusto, de ñúcuán cundaā tiñu dē. De ñúcuán cúu jā ní ncachī sá jā tetíñú sá dē quīhīn dē nūū rey ñúcuán. 


text:
<pb/>De nduú cúcáhnú inī sá nā cuāchi dē tee sá nūū tutū jā quíhīn jíín dē nūū rey cúñáhnú cā, chi nduú níhīn sá ni iin cuāchi dē. De jā ñúcuán cúu jā ní ntavā sá dē nūū ndá ní, de cánuú cā nūū maá ní, señor rey Agripa. De stíchī vāha maá ní dē tácua cucáhnú inī sá nāsa tee sá carta quīhīn. 


text:
<pb/>Chi cúcanōō sá jā tetíñú sá iin preso quīhīn de tú mā cāchí tūhun sá nā cuāchi nī nsāhá dē, ncachī dē.<pb/>


text:
De nī ncāhān rey Agripa jíín Pablo: Mitan de cuu cāhān nū tūhun maá nú, ncachī dē. De nī scáā Pablo ndahá dē, de súcuán nī ncāhān dē: 


text:
<pb/>Señor rey Agripa, cúsiī inī sá mitan jā cuu nacani sá nūū ní jāá nduú íyó ndāā ndācá cuāchi jā cáhān táhán ó hebreo sīquī sá. 


text:
<pb/>Chi ja jínī vāha maá ní ndācá costumbre táhán ó hebreo jíín ndācá tūhun jāá nduú quétáhán jā jáni inī ji. De jā ñúcuán cúu jā cáhān ndāhví sá jíín ní jā cune cáhnú inī ní cunini ní ndá tūhun yáhá jā cāhān sá jíín ní. Jā ní nacani Pablo nāsa nī nsāhá dē tá ncháha ca ndicó cóo inī dē nūū Jesús 


text:
<pb/>Ja jínī ndācá táhán ó hebreo nāsa nī nsāhá sá jondē tá lulí sá, tá nī ndeē sá māhñú ndá ji inī ñuū sá jíín inī Jerusalén. 


text:
<pb/>De tú cúnī ndá máá dē jā cachī ndāā dē, de ja jínī ndá dē jā jondē lulí sá nī īyo sá nūū grupo fariseo. De víjín cā cúu grupo ñúcuán nsūú cā ndá cā grupo táhán ó hebreo sīquī jā cáhān nīhin cā jā squíncuu ó ley. 


text:
<pb/>De ñúhún inī sá tūhun jā ní nquee yuhú Yāā Dios nūū ndīyi tatā ō jā nastécū yā ndīyi, de tūhun ñúcuán-ni cúu jā ní ntee dē cuāchi sīquī sá. 


text:
<pb/>Chi maá ó jā cúu ó tatā ndihúxī ūū sēhe Israel jā cúu ó nchivī hebreo, chi ñúhún inī ō tūhun jā ní nquee yuhú yā jā nastécū yā ndīyi. De jā ñúcuán cúu jā nduú ñuú chíñúhún ndasí ó Yāā Dios de sátíñú ó nūū yā. De sīquī jā inuú-ni ñúhún inī sá jíín ndá táhán ó hebreo cúu jā cáhān maá ji cuāchi sīquī sá, chi nácani sá tūhun jā natecū ndīyi, señor rey Agripa. 


text:
<pb/>¿De á mā cūú nastécū Yāā Dios ndīyi jáni inī ndá ní, á naá cúu? Jā ní nacani Pablo nāsa nī nsāhá nāvāha dē nchivī cándíja 


text:
<pb/>De maá sá chi nī jani inī sá jā cúnī jā nenda sá contra sīquī ndá nchivī cándíja Jesús, Yāā jā ní jahnu ñuū Nazaret. 


text:
<pb/>De suni súcuán nī nsāhá sá inī Jerusalén, chi nī nīhīn sá orden nūū ndācá sūtū cúñáhnú, de nī nchihi ndasí sá nchivī cándíja yā vecāa. De suni nī jetúhún sá tá nī jahnī nchivī ndá ji. 


text:
<pb/>De quéhén vuelta nī sndóho sá ndá ji inī ndá vehe īī sinagoga, de nī nsāhá sá fuerza jā ná sndóo ji tūhun Jesús. De nī nquītī ndasí inī sá nī jinī sá ndá ji, chi jondē ndá nchivī cándíja jā íyó ñuū jīcá nī nsāhá nāvāha sá ji. Jā ní nacani tucu Pablo nāsa nī ndicó cóo inī dē nūū Jesús 


text:
<pb/>De nī nīhīn sá orden nūū ndá máá sūtū cúñáhnú jā quíhīn sá Damasco jā sāhá nāvāha sá ndá nchivī cándíja nícu. 


text:
<pb/>De cahūxī ūū cúu de ñúhún sá ichi cuāhān sá, señor rey. De nī jinī sá iin jā jéndūtē nī nquiji ichi andiví. De nī jēndūtē-ni níí nūū sá jíín níí nūū ndá tēe jā cuáhān sá jíín, de jéndūtē cā nsūú cā ncandiī. 


text:
<pb/>De ndihi ndá sá nī ndicó cáva-ni nūū ñūhún. De nī jini sá iin tūhun jā ní ncāhān yuhú hebreo: Saulo, Saulo, ¿nājēhē cúu jā sáhá nāvāha nú nduhū? Chi jā sáhá nú súcuán cúu modo stīquī jā jáñū yātá tī punta garrocha, de suu cúu jā stácuēhé tī maá tī, ncachī. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān sá: ¿Ní iin cúu ní, Señor? ncachī sá. De ñúcuán de nī ncāhān maá Jētohō sá: Maá nī cúu Jesús, de jā sáhá nāvāha nú ndá nchivī cándíja cúu jā sáhá nāvāha nú nduhū. 


text:
<pb/>De mitan de nacōo de cuiñi nú, chi nī nquenda nī nūū nū tácua cani nī ndóhó jā sāhá nú tiñu cúnī ni de nacani nú jā ní jinī nū mitan jíín jā stéhēn cā ni nūū nū ndá quīvī quiji. 


text:
<pb/>De scácu nī ndóhó nūū ndācá táhán nú hebreo jíín nūū nchivī ndá cā nación. Chi tetíñú nī ndóhó jā quíhīn nū nacani nú tūhun nī nūū nchivī ndá cā nación. 


text:
<pb/>De tetíñú nī ndóhó quīhīn nū nūū ji, chi modo jā nacune nú tīnūú ji cúu jā stéhēn nū tūhun nī nūū ji de jīcūhun inī ji. De tú candíja ji nduhū de mā cācá cā ji nūū neē, chi sa caca ji jíín luz ni. De mā quīhí cā ji ndahá tāchī cúñáhnú jā cúu Satanás, chi sa nduhū cuniquīn ji. De tetíñú nī ndóhó quīhīn nū nūū ji tácua candíja ji nduhū de cune cáhnú inī ni nūū cuáchi ji. Ñúcuán de inuú-ni nīhīn ji tāhvī ji jíín ndá cā nchivī jā ní nacāji nī, ncachī yā jíín sá. Jā ní nacani Pablo nāsa nī jetáhví dē tūhun jā ní ncāhān yā jíín dē 


text:
<pb/>De jā ñúcuán cúu jāá nduú ní nsáhá nīhin inī sá tá nī nquiji yā ichi andiví nī ncāhān yā jíín sá, señor rey Agripa. 


text:
<pb/>Chi sa nī jetáhví sá, de nī nacani sá tūhun yā, xihna cā nūū nchivī ñuū Damasco de sá de nūū nchivī ciudad Jerusalén jíín níí región Judea de saá-ni nūū nchivī ndá cā nación. De nī nacani sá tūhun nūū ji jā ná nácani inī ji sīquī cuáchi ji, de ná nándicó cóo inī ji nūū Yāā Dios, de ná sáhá ji tiñu váha jā stéhēn ji jā ní nacani inī ji sīquī cuáchi ji. 


text:
<pb/>De jā síquī jā nácani sá tūhun yáhá nūū ndá ji cúu jā ní ntiin ndá táhán ó hebreo sāán inī templo, chi cahnī ji sāán cúnī ji nícu. 


text:
<pb/>Sochi nī nchindeé nī nchituu Yāā Dios sāán, de jā ñúcuán cúu jā íñí nīhin sá jondē mitan nácani cájí sá tūhun yā nūū ndá nchivī cúñáhnú jíín jāá nduú. Chi nduú chísó sá ni iin cā tūhun sīquī tūhun jā ní nacani Moisés jíín ndá cā tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán. 


text:
<pb/>Chi nácani sá tá-ni nī nacani ndá dē tūhun Cristo, Yāā jā ní jani Yāā Dios jā scácu yóhó. Chi nī nquee ndaā jā ní nacani ndá dē jā cánuú ndoho yā jondē cuū yā, de xihna cā maá yā nī natecū nsūú cā ndá cā ndīyi, sá de nī stéhēn cājí yā nūū nchivī jā scácu yā ji, cúu nchivī nación maá ó Israel jíín nchivī ndá cā nación, ncachī Pablo. Jā ní nducú ndéé Pablo jā scándíja dē tūhun yā Agripa 


text:
<pb/>De súcuán nī ncāhān Pablo jēhē maá dē, de nī ncāhān jee Festo: Cáhān naā nū, Pablo, chi sīquī jā ní scuáha ndasí nú de ndúcú nducuéhé nú, ncachī dē. 


text:
<pb/>Sochi nī ncāhān Pablo: Nduú ndúcuéhé sá, señor Festo, chi sa íyó cájí inī sá jā cáhān cājí sá ndācá tūhun yáhá. 


text:
<pb/>Chi maá rey Agripa ja jínī vāha dē ndācá tiñu jā ní ncuu jā ní nacani sá. De nduú yúhú sá cáhān sá ndá tūhun yáhá, chi jínī sá jā jínī vāha dē ndācá tūhun jā cáhān sá yáhá, chi nduú jíca yuhū ndá tūhun yáhá. 


text:
<pb/>Señor rey Agripa, ¿á cándíja ní ndācá tūhun jā ní ntee ndá tēe jā ní nacani tūhun yā jondē janahán? Nduú chi jáni inī sá jā cándíja ní, ncachī Pablo. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Agripa jíín Pablo: ¿A jáni inī nū jā jíín jacū-ni tūhun jā ní ncāhān nū de candíja nī nūū Cristo sāhá nú? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pablo: Vísō jacū-ni tūhun á cuāhā sochi jícān táhvī sá nūū Yāā Dios jā ná cándíja ndá ní jíín ndācá cā nchivī jā níni tūhun jā cáhān sá mitan de nduu ndá ní tá nūū cúu maá sá, sochi nduú cúnī sá jā cunuhnī ndá ní jíín cadena tá cúu nūū núhnī sá mitan, ncachī dē. 


text:
<pb/>De tá nī jīnu nī ncāhān Pablo ndācá tūhun yáhá de nī nacuiñī rey jíín gobernador jíín Berenice jíín ndá cā tēe cúñáhnú jā íyó jíín dē. 


text:
<pb/>De nī ncujiyo ndá dē iin lado, de nī natúhún síín ndá máá dē: Juni iin cuāchi nduú ní nsáhá tēe yáhá jā cuū dē á jā quihi cā dē vecāa, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Agripa jíín Festo: Cuu siáā ní tēe yáhá nícu de tú nduú ní ncáchī dē jā quíhīn dē nūū rey cúñáhnú cā nación Roma, ncachī dē.<pb/>


text:
De nī ncundaā jā quíhīn ndá sá jíín Pablo jíín barco jondē nación Italia. De Pablo jíín sava cā tēe jā yíhí vecāa nī nquīvi ndá dē ndahá iin capitán nání Julio jā quísiáha dē ndá tēe ñúcuán jondē Italia, de Julio cúu iin táhán grupo soldado jā nání Augusto. 


text:
<pb/>De nī nquīvi ndá sá inī iin barco jā váji puerto Adramitio, de barco ñúcuán quīhīn ndācá puerto jā íyó región Asia. De suni cuāhān Aristarco jíín sá, de tēe ñuū Tesalónica ndáñúū Macedonia cúu dē. 


text:
<pb/>De quīvī téēn nī nquenda ndá sá puerto Sidón. De Julio nī ncundáhví inī dē Pablo, de nī jēhe dē tūhun jā quíndēhé Pablo amigo dē tácua chindeé ji dē. 


text:
<pb/>De ñúcuán nī nquee tucu ndá sá jíín barco. De sīquī jā nīhin yíhí tāchī de nduú ní ncúu quīhīn ndāā barco, de nī ntee xíín ndá sá cuāhān sá jíín barco xiín isla Chipre jā ñúhún māhñú ndute. De nī ndōo lado ndahá sátín sá. 


text:
<pb/>De nī nchāha sá yuhú mar Cilicia jíín Panfilia cuāhān sá. Sá de nī nquenda ndá sá ñuū Mira jā cúu ndáñúū Licia. 


text:
<pb/>De ñuū ñúcuán nī nīhīn capitán incā barco jā váji ichi Alejandría jā quíhīn ichi Italia, de nī ncachī dē jā ná quívi ndá sá inī barco ñúcuán. 


text:
<pb/>De cuāhā quīvī nī ñūhun ndá sá ndute, chi cuéé nī jica barco sīquī jā cáni tāchī ichi núū. De jā fuerza-ni nī nquenda ndá sá yuhú ñúū Gnido. De nduú ní jéhe tāchī tūhun jā quíhīn ndāā barco, de nī nchāha ndá sá ñatin xiín ñuū Salmón jā íyó isla Creta, tácua quisāhvi ndá sá nūū tāchī. 


text:
<pb/>De nī nducú ndéé ndasí tēe scáca barco. De ñatin-ni yuhú ndúté nī nchāha ndá sá xiín Creta, de nī nquenda ndá sá iin lugar nūū nání Buenos Puertos. De ñatin-ni ñúcuán íyó ñuū Lasea. 


text:
<pb/>De sīquī jā cuéé ndasí nī jica barco de ja ñatin quijéhé tiempo vījin, de víjín jíca barco ndá tiempo ñúcuán de sanaā de coo tūndóhó nūū mar. De nī ncāhān nīhin Pablo jíín ndá dē: 


text:
<pb/>Tátā, jínī sá jā víjín ndasí coo viaje yáhá, de quiji iin tūndóhó sīquī barco. De nsūú maá-ni barco jíín jā ñúhún inī cúu jā naā, chi saá-ni jondē ndá máá ó sanaā de naā ō, ncachī dē. 


text:
<pb/>Sochi nduú ní nsáhá capitán cuenta jā ní ncāhān Pablo, chi sa jā ní ncāhān tēe scáca barco jíín tēe xíí barco cúu jā ní nsāhá dē cuenta. 


