# verses

text:
<pb/>De cáhān ni jíín ndá nú jā suni súcuán cúsiī inī ndá ángel Yāā Dios sīquī iin nchivī jā íyó cuāchi de nácani inī ji jā sndóo ji cuāchi ji, ncachī yā. Tūhun yátá sūchí jā ní snáā cāhá xūhún 


text:
<pb/>De tēe suchí cā nī ncāhān ji jíín tatá ji: Tatá, tahví sáva ní ndatíñú ní, de taji ní sava cuu tāhvī sá, ncachī ji. De nī ntahví sáva dē tāhvī ndúū ji. 


text:
<pb/>De nī ncuu jacū-ni quīvī, de tēe suchí ñúcuán nī stútú ndihi ji ndatíñú ji, de nī nquee ji cuāhān ji iin ñuū jīcá. De ñúcuán nī snáā cāhá ji tāhvī ji chi nī jāxīn nāvāha ji. 


text:
<pb/>De tá nī ndihi nī jāxīn ji, de nī nquiji iin tāmā xéēn inī ñuū ñúcuán, de nī nquijéhé cúmanī jā cajī ji. 


text:
<pb/>De cuānducú tíñú ji nūū iin tēe ñuū ñúcuán. De nī ntají dē ji cuāhān ji rancho dē jā coto ji quinī dē. 


text:
<pb/>De cúnī ji cajī ji sōō ndūchí jā yájī quinī tácua ndahā chījin ji. De ni iin nchivī nduú ná jéhe nūū ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nacani inī ji, de nī ncāhān ji: Ndācá mozo jā sátíñú vehe tatá nī, íyó cuāhā stāā yájī ji. De nduhū jíhī ni sōco yáhá. 


text:
<pb/>Ná quínohōn ni nūū tatá nī, de cāhān ni jíín dē: Tatá, nī nsāhá sá cuāchi nūū Yāā Dios jíín nūū maá ní. 


text:
<pb/>Mitan de nsūú cā tēe vāha cúu sá jā cunaní sá sēhe ní. De cuāha ní tūhun cuu sá tá cúu iin mozo ní, cachī ni. 


text:
<pb/>Sá de nī naquehen ji ichi cuānohōn ji nūū tatá ji. De cáta jícá cā vāji ji, de nī jinī tatá ji nūū ji, de nī ncundáhví inī dē ji. De jínu dē cuātahān dē ji, de nī numi táhán dē jíín ji, de nī nchitū dē nūū ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān ji jíín dē: Tatá, nī nsāhá sá cuāchi nūū Yāā Dios jíín nūū maá ní. Mitan de nsūú cā tēe vāha cúu sá jā cunaní sá sēhe ní, ncachī ji. 


text:
<pb/>Sochi maá tatá ji nī ncāhān dē jíín ndá mozo dē: Cuáquēhen nú iin sahma váha cā de chuhun nú ji. De chuhun nú iin xehe ndahá ji, de chihi nú nījān jēhē ji. 


text:
<pb/>Chi sēhe yií nī yáhá, modo ja nī jīhī ji, de nī natecū ji. Chi nduú ní jínī ni ní ichi nī jēhēn ji, de nī nenda ji, ncachī dē. De nī nquijéhé ndá dē sáhá dē vico. 


text:
<pb/>De sūchí ñáhnú cā, ndéē ji jondē rancho, de vāndiji ji, de nī nduñatin ji vehe. De nī jini ji jā tívī música de jíta jéhé nchivī. 


text:
<pb/>De nī ncachī mozo nūū ji: Nī nenda ñanī nū, de tatá nú nī jahnī dē becerro jā ní neñu, chi nī nenda vāha ji nūū dē, ncachī mozo. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquītī inī sūchí ñáhnú, de nduú ní ncúnī ji ndīvi ji. De nī nquee tatá ji, de nī ncāhān ndāhví dē jíín ji jā ná ndívi ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ji jíín tatá ji: Níní sáhá sá tiñu ndácu ní, de nduú cúnīhin cuitī inī sá nūū ní. De nduú táji ní vísō iin lítú nūū sá jā sāhá sá vico jā cajī sá jíín ndá amigo sá. 


text:
<pb/>De nī nenda sēhe ní yáhá jā ní jāxīn cāhá ji xūhún ní jíín ndá ñahan ndiī. De nī jahnī ní becerro jā ní neñu jā cajī ji, ncachī ji jíín tatá ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān dē: Séhē, ndóhó chi níní ndéē nū jíín nī, de ndihi jā névāha nī chi suni cuenta maá nú cúu. 


text:
<pb/>De mitan de íyó vāha jā sāhá ó vico de cusiī inī ō. Chi ñanī nū yáhá, modo ja nī jīhī ji, de nī natecū ji. Chi nduú ní jínī ō ní ichi nī jēhēn ji, de nī nenda ji, ncachī dē, ncachī yā.<pb/>


text:
De suni nī ncāhān Jesús jíín ndá tēe scuáha jíín yā: Iin tēe cuícá nī īyo iin mozo dē jā ndíso tíñú nūū ndá cā mozo. De nī ncāhān ndá jíín patrón jā mozo ñúcuán snáā cāhá ndatíñú dē. 


text:
<pb/>De nī ncana dē mozo ñúcuán, de nī ncāhān dē jíín: ¿Nā tūhun cúu yáhá jā ní nīhīn ni sīquī nū? Nacuāha nú cuenta tiñu ndíso nú, chi mā cúndiso tíñú nú cā nūū ndá mozo ni, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jani inī mozo: ¿Nāsa sāhá nī mitan? Chi patrón ni candeē dē tiñu ndíso nī. Chi nduú ndacuī ni jā quete nī ñuhun, de jā cācān ni caridad chi cucanoō ni. 


text:
<pb/>Túsaá de jínī ni nāsa sāhá nī jíín ndá nchivī jā jéen nūū patrón ni, tácua taji ji vehe cundeē ni tá quenda quīvī candeē dē tiñu nī. Ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncana dē tá iin iin tēe jā ndíta nūū patrón dē. De nī ncāhān dē jíín iin: ¿Nāsaa ndíta nú nūū patrón ni? 


text:
<pb/>De nī ncachī tēe ñúcuán: Ciento barril aceite. De nī ncāhān mozo: Yáhá ná táji nī vale nū, de ñamā cundeē nū sāhá nú incā vale jā ūū xico ūxī-ni, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān dē jíín incā tēe: ¿De ndóhó, nāsaa ndíta nú? De nī ncāhān tēe ñúcuán: Ciento cajón trigo, ncachī dē. De nī ncāhān dē jíín: Yáhá ná táji nī vale nū, de sāhá nú incā vale jā cūmī xico-ni, ncachī dē. 


text:
<pb/>Sá de nī ncāhān maá patrón jā ndíchí ndasí nī nsāhá tēe nēhén ñúcuán jíín nchivī jā ndíta nūū patrón dē, tácua cuāha ji vehe cundeē dē. De cáhān ni jíín ndá nú jā nchivī ñayīví yáhá, ndito cā sáhá ji jā quendōo vāha ji nūū táhán ji, nsūú cā ndá nchivī jā cándíja Yāā Dios. 


text:
<pb/>Túsaá de cáhān ni jíín ndá nú jā ndíchí cā sāhá nú nsūú cā jā ní nsāhá mozo ndīchí ñúcuán. Chi inī ñayīví yáhá nūū íyó cuāchi, sāhá ndá nú tiñu váha jíín xūhún nú, chi cuāha nú nūū nchivī ndāhví, tácua vísō tú ndihi xūhún nú ñayīví yáhá, de quīvi nú andiví nūū coo vehe nú níí cání. 


text:
<pb/>Nchivī jā squíncuu vāha jíín iin tiñu lúlí-ni, suni squíncuu vāha ji jíín tiñu cáhnú. De nchivī jā stáhví jíín iin tiñu lúlí-ni, suni stáhví ji jíín tiñu cáhnú. 


text:
<pb/>Túsaá de tú nduú squíncuu vāha nú jíín xūhún jā íyó ñayīví yáhá nūū íyó cuāchi, de mā cuáha yā jā váha jā cuu nú níí cání andiví. 


text:
<pb/>De tú nduú squíncuu vāha nú jíín ndatíñú jā ní jēhe núú yā nūū nū ñayīví yáhá, de mā cuáha yā tāhvī jā cuu nú níí cání. 


text:
<pb/>Ni iin mozo mā cūú satíñú dē nūū ūū patrón. Chi quītī inī dē nūū iin de coo manī dē jíín incā, á squíncuu vāha dē nūū iin de sāhá jéhe inī dē nūū incā. De suni súcuán mā cūú satíñú nú nūū Yāā Dios de tú maá-ni sīquī xūhún ndíhvī inī nū, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndá tēe fariseo nī nsāhá catá dē nūū yā jā ní jini dē ndācá tūhun cáhān yā, chi tēe cútóó xūhún cúu ndá dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Ndá máá nú chi sáhá nú jā tēe ndāā cúu nú nūū nchivī. Sochi Yāā Dios chi jínī yā nāsa cáá ánō ndá nú. Chi tiñu jā jáni inī nchivī jā tiñu ñáhnú cúu, de nūū Yāā Dios chi tiñu néhén cúu. Sīquī ley Yāā Dios jíín sīquī jā tátúnī yā 


text:
<pb/>Jondē ncháha ca quiji Juan tēe scuénduté, de nī īyo ley jā ní jēhe Yāā Dios nūū Moisés, de suni nī stéhēn ndá tēe nī nacani tūhun yā. Ñúcuán de tá nī nquiji Juan, de nī nquijéhé jítē nuu tūhun vāha nāsa tátúnī Yāā Dios. De ndá nchivī chi ndúcú ndéé ji quívi ji ndahá yā. 


text:
<pb/>De víjín cā cúu jā naā iin letra nūū tutū ley yā nsūú cā jā naā andiví jíín ñayīví, chi quee ndaā ndihi tūhun jā cáhān. Tūhun jā má sndóo táhán tēe jíín ñahan (Mt. 5.31‑32; 19.3‑12; Mr. 10.2‑12) 


text:
<pb/>De tú nā-ni tēe sndóo dē ñasíhí dē de nacueca dē incā ñahan, túsaá de cásíquí ndéē dē ña. De tú iin tēe nacueca ñahan jā ní ndusíín, suni cásíquí ndéē dē ña, ncachī yā. Tūhun tēe cuícá jíín Lázaro 


text:
<pb/>De nī ncāhān cā yā: Nī īyo iin tēe cuícá, nī ñūhun dē sahma fino ndasí. De ndiquivī nī īyo vāha ndasí jā ní nchajī dē. 


text:
<pb/>De suni nī īyo iin tēe ndáhví, nání dē Lázaro, de ndéē dē viéhé tēe cuícá ñúcuán, de níí dē nī nquene ndīhyi. 


text:
<pb/>De cúnī dē jā ndahā chījin dē jíín pedazo stāā jā cóyo yuhú mesa tēe cuícá. De quénda ndá tinā de náyuu tī nūū ndíhyi dē. 


text:
<pb/>De nī jīhī tēe ndáhví ñúcuán, de ndá ángel Yāā Dios nī nacueca yā dē cuāhān yā jíín ánō dē jondē andiví nūū íyó Abraham. De suni nī jīhī tēe cuícá, de nī jīquiyuhū dē. 


text:
<pb/>De tēe cuícá ñúcuán ndóho ndasí dē íyó dē lugar nūū íyó ánō ndá ndīyi jāá nduú ní ncándíja. De nī nūcūndēhé dē, de jondē jícá nī jinī dē nūū Abraham, de ndéē iin ncáá Lázaro jíín dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncana cóhó dē: Tatá Abraham, cundáhví inī ní sāán, de tají ní Lázaro, ná quíchundaji dē xīnī ndāhá dē nūū ndūté, de ná quíji dē sndáji dē yáá sá. Chi xēēn ndóho sá nūū yáñuhūn yáhá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Abraham jíín dē: Lílū, nūcūhun inī nū jā ní nīhīn nū ndācá jā váha tá nī ntecū nū, de Lázaro chi sa tūndóhó nī nīhīn dē. De mitan de ja nī ndundeé inī dē yáhá, de ndóhó chi ndóho nú jīñā. 


text:
<pb/>De suni íyó iin jā cūnú ndasí íyó māhñú ó jíín ndá nú. De nchivī íyó yáhá, vísō cúnī ji jā yāha ji cuēē ji nūū nū, de mā cūú. De suni mā cūú yāha ndá máá nú quiji nú yáhá. Ncachī Abraham. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān tēe cuícá: Túsaá de cáhān ndāhví sá jíín ní, tatá Abraham, tají ní dē ná quíhīn dē vehe tatá sá. 


text:
<pb/>Chi íyó ūhūn cā ñanī sá, de ná quícachī dē nūū ndá ji jā ná nácani inī ji de sndóo ji cuāchi ji, tácua mā quívi ndá ji nūū ndóho sá yáhá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Abraham jíín dē: Ja névāha ji tutū jā ní ntee Moisés jíín ndá cā tēe nī nacani tūhun Yāā Dios janahán. Ñúcuán ná chúhun inī ji, ncachī Abraham. 


text:
<pb/>De nī ncāhān tucu tēe cuícá: Nduú, tatá Abraham, chi tú iin nchivī ja nī jīhī quīhīn nūū ndá ji, ñúcuán de nacani inī ji jā sndóo ji cuāchi ji, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Abraham jíín dē: Tú mā chūhún inī ji tūhun jā ní nacani Moisés jíín ndá cā tēe nī nacani tūhun Yāā Dios, de suni mā cándíja cuitī ji tú natecū iin ndīyi quīhīn nūū ji, ncachī dē, ncachī yā.<pb/>


text:
De nī ncāhān Jesús jíín ndá tēe scuáha jíín yā: Maá-ni íyó jā ndúcú squívi nchivī nūū cuāchi. De nācā xēēn cundoho nchivī jā squívi táhán nūū cuāchi. 


text:
<pb/>Vāha cā de tú ní núhnī iin yōsó cáhnú sūcūn ji, de quēe ji chījin ndute mar, nsūú cā jā squívi ji iin sūchí lúlí yáhá nūū cuáchi. 


text:
<pb/>Coto má sāhá ndá nú súcuán túsaá. De tú táhán nú sáhá dē cuāchi sīquī nū, de cāhān nū nūū dē. De tú nacani inī dē, de cune cáhnú inī nū nūū dē. 


text:
<pb/>De tú ūjā vuelta sáhá dē cuāchi sīquī nū jā iin quīvī, de tú ūjā vuelta nácani inī dē de cáhān dē jíín nú jā cune cáhnú inī nū chi mā sāhá cā dē, cáchī dē, de cánuú cune cáhnú inī nū nūū dē, ncachī yā. Jā cúñáhnú ndasí tūhun cándíja 


text:
<pb/>De ndá tēe cúu apóstol nī ncāhān dē jíín Jētohō ō: Sāhá ní jā ná cándíja nīhin cā ndá sá jā sāhá Yāā Dios jā jícān sá nūū yā, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jētohō ō jíín ndá dē: Tú candíja ndá nú vísō iin lulī-ni, tá cúu iin niquin yuvā mostaza jā lulí-ni, de cuu cachī nū jā tiūhndú yáhá ná quée de nūcūhun jondē nūū mar, de coo tá cúu nūū cáchī nū. Jā ná squíncuu vāha ó nūū yā 


text:
<pb/>Tú ní iin nú íyó mozo jā jítu dē á jā scájī dē ndá quiti nú, de tá nenda dē vehe nú jā ní jēhēn dē yucu, de nduú cáhān nū jíín dē jā cundeē dē cajī dē stāā. 


text:
<pb/>Chi sa cáhān nū: Sāhá nú ndeyu cuxíní nī, de cani nú cōhō ni. De tá nī ncuu nī nchajī ni nī jihi nī, sá de cajī maá nú coho nú, cáchī ndá nú. 


text:
<pb/>De cáchī ndá nú jāá nduú cánuú nacuetáhví nú nūū mozo tá nī nsāhá dē tiñu jā ní ndacu nú, chi jā cánuú sāhá dē cúu. 


text:
<pb/>De saá-ni ndá máá nú, cúu nú mozo Yāā Dios. De tú nī squíncuu nú ndācá tiñu jā ní ndacu yā nūū nū, de cachī nū: Nduú cánuú nacuetáhví yā nūū ni, chi súcuán cánuú jā squíncuu nī, cachī nū, ncachī yā. Jā ní nasāhá vāha yā ūxī tēe ndóho cuēhē stéhyū 


text:
<pb/>De ñúhún Jesús ichi cuāhān yā ciudad Jerusalén, de nī nchāha yā cuāhān yā māhñú región Samaria jíín Galilea. 


text:
<pb/>De tá nī jinī Jesús nūū ndá dē, de nī ncāhān yā: Cuáhán ndá nú de stéhēn nū maá nú nūū ndá sūtū jā ní nduvāha nú, ncachī yā. De juni cuāhān ndá dē de nī nduvāha dē-ni. 


text:
<pb/>Ñúcuán de iin dē nī ndicó cóo dē nūū Jesús, de nácana jee dē, nácuetáhví dē nūū Yāā Dios jā ní nduvāha dē. 


text:
<pb/>De nī jēcuīñī jītí dē nūū yā, de nī ntuu dē nūū dē nūū ñūhún, de nī nacuetáhví dē nūū yā. De tēe Samaria cúu dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús: ¿A nsūú ndihúxī dē nī nduvāha? De īīn cā dē, ¿nūcu nduú ní ndícó dē jā nacuetáhví dē? 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Nacuiñī de quīnohōn nū. Chi nī ncandíja nú jā cuu nasāhá vāha nī ndóhó, de jā suu cúu jā ní nduvāha nú, ncachī yā. Nāsa coo quīvī tá nenda yā jā tatúnī yā (Mt. 24.23‑28, 36‑41) 


text:
<pb/>De ndá tēe fariseo nī jīcā tūhún dē Jesús nā quīvī quijéhé jā tatúnī Yāā Dios inī ñayīví. De nī ncāhān yā jíín dē: Mā quījí nijīn jā tatúnī Yāā Dios. 


text:
<pb/>Ni mā cūú cachī nchivī: Cūndēhé chi yáhá ndéē yā jā tátúnī yā, á: Ñúcuán ndéē yā, cachī ji. Chi ja tátúnī Yāā Dios māhñú ndá nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín ndá tēe scuáha jíín yā: Quiji tiempo jā cuu ndasí inī nū cūndēhé nú nūū nduhū, Yāā nī nduu tēe, de mā cūní ndá nú. 


text:
<pb/>De cāhān nchivī jíín nú: Yáhá ndéē yā, á: Ñúcuán ndéē yā, cachī ji. De mā quíndēhé ndá nú, ni mā cúniquīn nū ji. 


text:
<pb/>Chi tá cúu nūū sáhá taja jā jéndūtē iin lado andiví de nátūu jondē incā lado, de suni súcuán coo quīvī jā nenda nduhū, Yāā nī nduu tēe, chi ndihi nchivī cunī. 


text:
<pb/>De tá cúu nūū ní ncuu ndá quīvī jā ní īyo Noé, suni súcuán coo quīvī nenda nduhū, Yāā nī nduu tēe. 


text:
<pb/>Chi quīvī ñúcuán nī nchajī ndá ji, nī jihi ji, nī ntandāhá ji, nī jēhe ji sēhe síhí ji jā tandāhá, jondē nī nquenda quīvī jā ní nquīvi Noé inī barco cāhnú jā nání arca. De nī ncuun sāvī xéēn, de nī ndaa ndute de nī jīhī ji. 


text:
<pb/>De suni súcuán nī ncuu quīvī tá nī īyo Lot. Nī nchajī ji, nī jihi ji, nī jeen ji, nī yīcó ji, nī jaquīn ji itū, nī nsāhá ji vehe. 


text:
<pb/>De quīvī jā ní nquee Lot inī ñuū Sodoma cuāhān dē, de nī ncuun ñuhūn jíín azufre ichi andiví, de nī snáā ndihi nchivī. 


text:
<pb/>De quīvī ñúcuán de nchivī ndéē yātā vēhé, de ndatíñú ji ñúhún inī vehe, cáhān ni jíín ji jā má ndívi ji naquehen ji, chi cánuú cunu ñamā ji jā cācu ji. De saá-ni nchivī satíñú nūū itū, mā quínohōn ji vehe ji jā naquehen ji ndatíñú ji. 


text:
<pb/>De tú ní nchivī cúnī ji cācu ji nūū tūndóhó jā quiji nūū ji jā síquī nduhū, túsaá de tānū tāhvī ji níí cání. De tú ní nchivī vísō ná cúū ji jā síquī nduhū, túsaá de cutecū ji níí cání. 


text:
<pb/>De cáhān ni jíín ndá nú jā quīvī nenda nī de cūsūn ūū tēe nūū iin jīto jacuáā, de iin dē naquehen nī, de incā dē ndōo, chi nduú ní ncándíja dē. 


text:
<pb/>De jā ní jini ndá dē tūhun yáhá, de nī jīcā tūhún dē yā: Señor, ¿ní cúu nūū coo súcuán ndācá jā ní ncāhān ní? ncachī dē. De nī ncāhān yā jíín dē: Tá cúu nūū cútútú ndá tiōcó ní-ni cúu nūū cáá quiti jā ní jīhī, suni súcuán coo ndācá jā ní ncāhān ni, ní-ni cúu nūū íyó nchivī.<pb/>


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Nī īyo iin juez inī iin ñuū. De ni nduú yúhú dē Yāā Dios, de ni nduú sáhá dē cuenta ni iin nchivī. 


text:
<pb/>De suni ñuū ñúcuán íyó iin ñahan jā ní nquendōo ndáhví. De jéhēn jéhēn ña nūū dē, jícān ña jā ná sáhá ndāā dē sīquī iin nchivī jā jínī ūhvī ji ña. 


text:
<pb/>De cuāhā quīvī nduú ní ncúnī dē sāhá ndāā dē, sá de nī jani inī dē: Vísō nduú yúhú nī Yāā Dios ni nduú sáhá nī cuenta ni iin nchivī, 


text:
<br/>sochi ñahan viuda yáhá, ndasí stáhān ña nduhū, de jā ñúcuán ná sáhá ndāā ni sīquī nchivī jā jínī ūhvī ji ña. Chi tú nduú de mā cúndéé cā inī ni sāhá ña jā quíji quíji ña, ncachī dē, ncachī maá Jētohō ō. 


text:
<pb/>De Yāā Dios chi nsūú súcuán sáhá yā, chi sáhá ndāā yā sīquī tiñu nchivī jā ní nacāji yā jā nduú ñuú cáhān ndāhví ji jíín yā. Chi scácu yā ji nūū ndācá jā jínī ūhvī nūū ji. ¿De á cuéé scácu yā ji, á naá cúu? 


text:
<pb/>Cáhān ni jíín ndá nú jā ñamā. De quīvī nenda nduhū, Yāā nī nduu tēe, ¿de á nīhīn cā ni nchivī cándíja nīhin inī ñayīví? ncachī yā. Tūhun yátá sīquī tēe fariseo jíín tēe stútú xūhún renta 


text:
<pb/>De suni nī ncāhān yā tūhun yátá yáhá jíín jacū nchivī jā jáni inī ji jā nchivī ndāā cúu ji, de jáni inī ji jā sava cā nchivī nduú íyó ndāā: 


text:
<pb/>Iin tēe fariseo cuāhān dē templo jā cācān táhvī dē. De iin tēe stútú xūhún renta suni cuāhān dē jā cācān táhvī dē templo. 


text:
<pb/>De íñí tēe fariseo, de nī jīcān táhvī dē tūhun yáhá: Tátā Yāā Dios, ná cútahvī sá nūū ní, chi nduú cúu sá tá cúu nūū cúu sava cā tēe, tēe cuíhná, tēe nēhén, tēe cásíquí ndéē tāhán cúu ndá dē. De ni nduú cúu sá tá cúu nūū cúu tēe stútú xūhún renta ñúcuán jā scáa cā dē jícān dē nūū nchivī. 


text:
<pb/>De ūū vuelta jā semana íyó nditē inī sá nūū ní, de suni jéhe sá nūū ní iin iin sīquī ndācá jā úxī ndatíñú jā níhīn sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>Sochi tēe stútú xūhún renta, nī jēcuīñī jīcá dē nūū templo, de ni nduú ní ncúndéé inī dē jā nane nuū dē, chi sa nī ncani dē ndahá dē ndīca dē jā cúcuécá inī dē. De nī ncāhān dē: Tátā Yāā Dios, cundáhví inī ní sāán, chi tēe íyó cuāchi cúu sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De cáhān ni jíín ndá nú jā tēe stútú xūhún renta, nī nee cáhnú inī yā nūū cuāchi dē, de cuānohōn dē vehe dē. Sochi tēe fariseo, chi nduú. Chi nchivī jā sáhá ñáhnú ji maá ji, sa nuu ji. De nchivī jā sáhá núu ji maá ji, sa nduñáhnú ji, ncachī yā. Jā ní jīcān táhvī Jesús jēhē ndá sūchí lúlí (Mt. 19.13‑15; Mr. 10.13‑16) 


text:
<pb/>De nī nquenda ndá nchivī jíín ndá sūchí lúlí nūū Jesús, jā tee yā ndahá yā xīnī ji. De tá nī jinī ndá tēe scuáha jíín yā, de nī ncāhān dē nūū nchivī jā váji jíín ndá ji. 


text:
<pb/>De nī ncana Jesús ndá dē, de nī ncāhān yā: Cuāha tūhun ná quíji ndá sūchí lúlí jīñā nūū ni, de mā cásī ndá nú jā quiji ji. Chi nchivī jā ndicó cóo inī ji jā cani inī ji modo ndá sūchí yáhá, suu ji cúu jā quīvi ndahá Yāā Dios jā tatúnī yā nūū ji. 


text:
<pb/>De ndāā cáhān ni jíín ndá nú, tú iin nchivī nduú jétáhví ji jā tatúnī Yāā Dios nūū ji, tá cúu nūū jétáhví iin sūchí lúlí, de mā quívi cuitī ji ndahá yā, ncachī yā. Tūhun tēe cuícá (Mt. 19.16‑30; Mr. 10.17‑31) 


text:
<pb/>De iin tēe cúñáhnú nī jīcā tūhún dē yā: Tēe vāha cúu ní Maestro. De cachī ní, ¿nā tiñu váha sāhá sá de nīhīn táhvī sá cutecū sá níí cání andiví? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: ¿A jáni inī nū jā iin tēe-ni cúu nī jā cáhān nū tēe vāha jíín nī? Chi nduú ni iin tēe vāha íyó, chi mátúhún-ni Yāā Dios. 


text:
<pb/>Ja jínī nū ndá tūhun jā ní ndacu yā: Mā cásíquí ndéē tāhán nú. Mā cáhnī nū ndīyi. Mā sácuíhná nú. Mā cáhān nū tūhun túhún. Cuetáhví nú nūū tatá nú nūū naná nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jini Jesús tūhun yáhá, de nī ncāhān yā jíín dē: Iin-ni cā tiñu cúmanī sāhá nú túsaá. Xīcó ndihi jā névāha nú, de cuāha nú nūū nchivī ndāhví. De jondē andiví cuāha yā jā váha ndasí nūū nū. Ñúcuán de quiji nú cuniquīn nū nduhū cōhōn, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jinī Jesús jā ní ncucuécá ndasí inī dē, de nī ncāhān yā: Nchivī cuīcá chi ūhvī ndasí quívi ji ndahá Yāā Dios jā tatúnī yā nūū ji. 


text:
<pb/>Ñamā cā yāha iin camello yavī yitícu nsūú cā jā quīvi iin nchivī cuīcá inī ndahá Yāā Dios jā tatúnī yā nūū ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Nchivī chi mā cūú squívi ji maá ji ndahá Yāā Dios, sochi maá yā chi cuu sāhá yā, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Pedro: Señor, de ndá sāán chi nī sndóo sá ndihi jā névāha sá, de níquīn sá níhín, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ndá dē: Ndāā cáhān ni jíín ndá nú, tú nā-ni nchivī sndóo ji vehe, á tatá, á naná, á ñanī, á ñasíhí, á sēhe, jā síquī jā scáca ji tūhun jā tátúnī Yāā Dios nūū nchivī, 


text:
<br/>túsaá de nanihīn cuāhā cā ji inī ñayīví yáhá, de tiempo jā quiji de cutecū ji níí cání, ncachī yā. Jā ní ncāhān tucu Jesús jā cuū yā (Mt. 20.17‑19; Mr. 10.32‑34) 


text:
<pb/>De nī ncana síín yā ndihúxī ūū tēe scuáha jíín yā, de nī ncāhān yā jíín ndá dē: Mitan de ja cuāhān ō Jerusalén. De ñúcuán quee ndaā ndihi tūhun nāsa ndoho nduhū, Yāā nī nduu tēe, tá cúu nūū ní ntee ndá tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán. 


text:
<pb/>Chi nastúu nchivī nduhū nūū ndá tēe nación Roma jā tátúnī jā ndéē Jerusalén. De sāhá catá ndá dē nūū ni, de sāhá nāvāha dē nduhū, de tivī sīí dē nūū ni. 


text:
<pb/>De nduú ní jícūhun cuitī inī ndá dē ndá tūhun yáhá. Chi tūhun víjín cúu, de nduú ní ncúu jīcūhun inī dē jā cáhān yā. Jā ní nasāhá vāha yā iin tēe cuáá ñuū Jericó (Mt. 20.29‑34; Mr. 10.46‑52) 


text:
<pb/>De nī jini dē jā yáha cuāhā nchivī cuāhān ji, de nī jīcā tūhún dē nā cuá cúu jā cuáhān ndá ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncana cóhó dē: Jesús, maá ní jā cúu ní tatā rey David, cundáhví inī ní sāán, ncachī dē. 


text:
<pb/>De ndá nchivī jā cuáhān ichi núū, nī ncāhān ji nūū dē jā ná cásī dē yuhú dē. Sochi víhí cā nī ncana jee dē: Maá ní jā cúu ní tatā rey David, cundáhví inī ní sāán viī, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jencuiñī Jesús, de nī ncachī yā jā ná quíji nchivī jíín dē. De tá nī nquenda dē, de nī jīcā tūhún yā dē: 


text:
<pb/>¿Nā cuá cúnī nū jā sāhá nī ndóhó? ncachī yā. De nī ncāhān dē: Jā ná ndúnijīn tīnūú sá cúnī sá, Señor, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: Ná ndúnijīn tīnūú nú túsaá. Chi nī ncandíja nú jā cuu nasāhá vāha nī ndóhó, de suu cúu jā ní nduvāha nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ndunijīn-ni tīnūú dē, de nī jēcuniquīn dē yā, de nácuetáhví dē nūū Yāā Dios. De ndihi nchivī jā ní jinī, suni nī ncāhān ji jā vāha ndasí Yāā cúu Yāā Dios.<pb/>


text:
<pb/>De cúnī dē cūndēhé dē ní iin cúu Jesús. Sochi nduú ní ncúu, chi cuāhā nchivī nī jasī ji nūū yā, de liquī dē-ni. 


text:
<pb/>De jínu dē nī jēcōsō nūú dē. De nī ncaa dē xīnī iin tiūhndú tácua cunī dē nūū yā, chi ñúcuán yāha yā quīhīn yā. 


text:
<pb/>De tá nī nquenda yā ñúcuán, de nī nūcūndēhé yā nūū dē, de nī ncāhān yā: Zaqueo, ñamā nuu nú, chi cánuú jā quendōo nī vehe nú mitan, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ñamā-ni nī nuu dē, de nī ncusiī ndasí inī dē, de nī jeca dē yā cuāhān dē jíín yā vehe dē. 


text:
<pb/>De nī jinī ndá nchivī jā súcuán nī ncuu, de nī ncāhān ji sīquī yā jā cuáhān yā ndōo yā vehe iin tēe sáhá cuāchi. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nūcuīñī Zaqueo, de nī ncāhān dē jíín maá Jētohō ō: Señor, mitan de ndihi ndatíñú jā névāha sá, cuāha sá sava nūū nchivī ndāhví, de tú nī scáa cā sá nī jīcān sá xūhún nūū nchivī, de nacuāha sá cūmī jā súcuán nūū ji, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús: Mitan de vehe yáhá ja nī ncācu iin tēe jā má tánū tāhvī dē, chi nī ncandíja dē tá cúu nūū ní ncandíja tatā dē Abraham. 


text:
<pb/>Chi nduhū, Yāā nī nduu tēe, vāji nī nánducú nī nchivī jā ní ntānū tāhvī, de scácu nī ji, ncachī yā. Tūhun yátá sīquī ūxī mozo jíín xūhún 


text:
<pb/>De nūū ndá nchivī jā ní jini ndá tūhun yáhá nī ncāhān Jesús iin tūhun yátá jā stéhēn yā nāsa coo quīvī nenda yā. Chi ja nī ncuñatin yā Jerusalén, de jáni inī ndá ji jā mitan ñúhún quijéhé jā tatúnī yā sāhá Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Iin tēe cúñáhnú nī jēhēn jīcá dē incā nación, tácua nīhīn tīñú dē jā cuu dē rey, de nenda dē jā tatúnī dē. 


text:
<pb/>De jondē ncháha ca quīhīn dē, de nī ncana dē ūxī mozo dē, de nūū iin iin ji nī jēhe dē iin xūhún jā ndéē yāhvi ndasí. De nī ncāhān dē jíín ji: Satíñú ndá nú tácua nducuahā xūhún yáhá juni quīhīn ni de nenda nī, ncachī dē. 


text:
<pb/>De ndá nchivī nación dē, quítī inī ji jínī ji dē, de nī ntají ji sava tēe ndíso tíñú, cuāhān yātā dē jā cāhān: Nduú jétahān inī nchivī ñuū sá jā cuāha ní tiñu nūū tēe yáhá jā cuu dē rey ndá sá, ncachī. 


text:
<pb/>De vísō súcuán de nī nīhīn tīñú dē jā cuu dē rey, de nī nenda dē ñuū dē. De tá nī nenda dē de nī ndacu dē jā ná quíji ndá mozo jā ní jēhe dē xūhún nūū, tácua cunī dē nāsaa nī nīhīn iin iin ji sīquī. 


text:
<pb/>De nī nquenda iin mozo nūū dē, de nī ncāhān ji: Señor, iin xūhún jā ní ntaji ní nūū sá, nī nduu ūxī, ncachī ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān maá rey: Vāha mozo cúu nú, de vāha nī nsāhá nú. Chi nī squíncuu vāha nú jíín iin tiñu lúlí-ni, de mitan de sāhá nī jā cuñáhnú nú tatúnī nū nūū ūxī ñuū jā tíin nī, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī nquenda incā mozo, de nī ncāhān ji: Señor, iin xūhún jā ní ntaji ní nūū sá, nī nduu ūhūn, ncachī ji. 


text:
<pb/>De suni nī ncāhān dē jíín mozo ñúcuán: De ndóhó, suni cuñáhnú nú tatúnī nū nūū ūhūn ñuū jā tíin nī, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī nquenda incā mozo, de nī ncāhān ji: Señor, yáhá nataji sá xūhún ní, chi nī nchuvāha sá inī iin pañito. 


text:
<pb/>Chi nī nchūhú sá ní, chi tēe xēēn cúu ní. Chi cuāhā cā náquehen ní nsūú cā jā ní ntaji ní, de cuāhā cā cúnī ní nsūú cā jā cuu sāhá mozo ní, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān rey: Mozo nēhén cúu nú túsaá, de jíín tūhun jā ní ncachī nū yáhá de sāhá ndāā ni jā íyó cuāchi nú jāá nduú ní nsátíñú nú jíín xūhún nī. Chi jáni inī nū jā tēe xēēn cúu nī, de cuāhā cā náquehen nī nsūú cā jā ní ntaji nī, de cuāhā cā cúnī ni nsūú cā jā cuu sāhá mozo ni. 


text:
<pb/>¿Túsaá de nūcu nduú ní nchíhi nú xūhún nī vísō nūū banco? De tá nenda nī de nanihīn ni xūhún nī jondē jíín sēhe xūhún nícu, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān dē jíín ndá nchivī íñí ñúcuán: Candeē nū xūhún jīñā nūū ji, de cuāha nú nūū mozo ja névāha ūxī, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān tucu rey: Cáhān ni jíín ndá nú jā nchivī ja névāha, sa quiji cā nūū ji, de cuāhā cā cunevāha ji. Sochi nchivī jāá nduú névāha, sa cujiyo-ni jacū jā névāha ji. 


text:
<pb/>De ndá tēe jā jínī ūhvī nduhū, jāá nduú ní jétahān inī dē jā cuu nī rey dē, cuácuēca ndá nú dē quiji dē yáhá. De cahnī nū ndá dē cunī ni, ncachī dē, ncachī Jesús. Jā ní nquīvi Jesús Jerusalén (Mt. 21.1‑11; Mr. 11.1‑11; Jn. 12.12‑19) 


text:
<pb/>De tá nī ncuñatin yā ñuū Betfagé jíín ñuū Betania, ñatin nūū íyó yucu nání Olivos, de nī ntají yā ūū tēe scuáha jíín yā jā quíhīn dē. 


text:
<pb/>De nī ncachī yā nūū dē: Cuáhán ñuū lulí jā íyó ichi núū. De tá nī nquīvi nú de cunī nū iin burro núhnī tī, jā ni iin tēe ncháha ca cosō dē tī. De nandají nú tī quiji nú jíín tī. 


text:
<pb/>De tú ní iin cātūhún nūcu nándají nú tī, de cachī nū: Maá Jētohō ō jíni ñúhún yā tī, cachī nū, ncachī yā. 


text:
<pb/>De tá nándají dē tī, de nī ncāhān ndá jētohō tī jíín ndúū dē: ¿Nūcu nándají nú burro nī? ncachī ji. 


text:
<pb/>De nī nenda ndúū dē jíín tī nūū Jesús. De nī nchisó ndá dē sōō dē sīquī burro, de nī nchisó dē Jesús sīquī tī. 


text:
<pb/>De tá nī ncuñatin yā nūū cúun ichi yucu Olivos, de ndihi nchivī cándíja jā níquīn ji yā, nī nquijéhé ji cúsiī inī ji, de nácana jee ji Yāā Dios sīquī ndācá tiñu ñáhnú jā ní jinī ji nī nsāhá yā. 


text:
<pb/>De cáhān ndá ji: Vāha ndasí Yāā cúu Rey jā váji jíín tiñu maá Jētohō ō Yāā Dios. Chi sáhá yā jā ndúmanī ō jíín Yāā Dios jā ndéē andiví, de viī ndasí cúñáhnú Yāā Dios, ncachī ndá ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de sava tēe fariseo jā íyó māhñú nchivī cuāhā, nī ncāhān dē jíín yā: Maestro, cāhān ní nūū ndá nchivī jā níquīn ji níhín jā ná cásī ji yuhú ji, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús: Cáhān ni jíín ndá nú jā tú ndá nchivī yáhá casī ji yuhú ji, de ndācá yūū chi cana jee, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Ndá ndóhó nchivī Jerusalén, ndasí nī ncuu inī ni jā ná jícūhun inī nū jā cuu ndumanī nū jíín Yāā Dios sāhá nī. De sīquī jāá nduú cándíja ndá nú, de mitan chi mā cūú jīcūhun inī nū. 


text:
<pb/>Chi quiji quīvī jā coo tūndóhó, de ndá nchivī jā jínī ūhvī ndóhó, cuicó ndúū ji ñuū nū, de casī cutú ji jíín yūū, de ndācá lado nenda ji sīquī nū. 


text:
<pb/>De ndihi vehe scúnúu ji, de cahnī ji ndá nú. De mā sndóo ji ni iin vehe jā cosō tāhán cā yūū. Chi nī nquiji nī jondē nūū Yāā Dios jā scácu nī ndá nú, de nduú ní ncándíja nú, ncachī yā. Jā ní ntavā yā nchivī inī templo (Mt. 21.12‑17; Mr. 11.15‑19; Jn. 2.13‑22) 


text:
<pb/>De nī nquīvi yā inī patio templo cāhnú, de nī nquijéhé yā távā yā ndá nchivī jā jéen quiti de náxīcó nūū nchivī jā sōcō ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ji: Yósō nūū tutū īī jā cáhān Yāā Dios: Vehe nī chi vehe nūū jícān táhvī cúu, cáchī Yāā Dios. Sochi ndá ndóhó chi modo yavī cava jācuīhná nī nasāhá nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndiquivī nī stéhēn yā tūhun inī templo. De ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe stéhēn ley janahán jíín ndá tēe cúñáhnú nūū nchivī ciudad, ndúcú ndá dē modo nāsa cahnī dē yā. 


text:
<pb/>De nduú ní níhīn dē modo sāhá dē, chi ndiviī nchivī jétáhví ndasí ji níni ji tūhun cáhān yā.<pb/>


text:
De iin quīvī stéhēn yā tūhun nūū ndá nchivī inī templo, de nácani yā tūhun jā scácu Yāā Dios nchivī. De ndá sūtū cúñáhnú, jíín tēe stéhēn ley janahán, jíín tēe ñáhnú jā ndácu tiñu, nī nquenda ndá dē nūū yā. 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún dē yā: Cachī, ¿ní jondē nī nīhīn tīñú nú jā sáhá nú tiñu yáhá? ¿De ní iin nī ntee tiñu ndóhó jā sáhá nú súcuán? ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī natúhún ndá máá dē: ¿Nāsa cāhān ō? Tú cachī ō jā Yāā Dios nī ntee tiñu ñúcuán sīquī Juan, de cāhān dē jíín ó: ¿Túsaá de nājēhē cúu jāá nduú ní ncándíja ndá nú jā ní ncāhān dē? 


text:
<pb/>De tú cāhān ō jā nchivī nī ntee tiñu sīquī dē, de ndihi nchivī cahnī ji yóhó jíín yūū, chi cándíja ji jā tēe nī nacani tūhun Yāā Dios nī ncuu ndija Juan, ncachī ndá dē jíín táhán dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē jíín Jesús jāá nduú jínī dē ní iin nī ntee tiñu sīquī Juan jā ní scuénduté dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Jesús: De saá-ni nduhū, suni mā cāchí nī nūū nū ní iin nī ntee tiñu sīquī ni jā sáhá nī tiñu yáhá, ncachī yā. Tūhun yátá sīquī ndá tēe nēhén jā sátíñú nūū yūcū uva (Mt. 21.33‑44; Mr. 12.1‑11) 


text:
<pb/>De nī nquijéhé Jesús cáhān yā tūhun yátá yáhá jíín nchivī: Iin tēe nī nchuhun dē cuāhā yūcū uva nūū ñuhun dē. De nī sndóo dē nūū sava tēe jā satíñú nūū, de cuu sava dē ndīhā jíín. De nī nquehen dē ichi jā cuáhān nahán dē incā ñuū. 


text:
<pb/>De maá tiempo jā ndutútú uva, de nī ntají dē iin mozo cuāhān nūū ndá tēe sátíñú ñúcuán, tácua naquehen dē sava ndīhā uva. De ndá tēe ñúcuán nī ncani dē mozo, de nī natají uun dē ji cuānohōn ji. 


text:
<pb/>De tēe xíí uva nī ntají dē incā mozo cuāhān. De ndá tēe sátíñú, suni nī ncāhān nāvāha dē nūū ji, de nī ncani dē ji, de nī natají uun dē ji cuānohōn ji. 


text:
<pb/>De tēe xíí uva nī ntají tucu dē incā mozo cuāhān. De ndá tēe sátíñú suni nī stácuēhé dē mozo ñúcuán, de nī scúnu dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān tēe xíí uva: ¿Nāsa sāhá nī? Ná tájí nī sēhe nī, sūchí jā mānī ni jíín, chi sanaā de cuetáhví ndá dē ji, ncachī dē. 


text:
<pb/>Sochi ndá tēe sátíñú, tá nī jinī dē jā váji ji, de nī ncāhān ndá dē: Tēe xíí táhvī cúu jā váji ñúcuán. Ná cáhnī ō ji, de ndōo tāhvī ji coo ó, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De nī ntavā ndá dē ji yuhú ñúhún, de nī jahnī dē ji, ncachī yā. Ñúcuán de nī jīcā tūhún yā ndá dē: ¿Túsaá de nāsa sāhá tēe xíí uva jíín ndá tēe sátíñú? 


text:
<pb/>Nenda dē de cahnī dē ndá tēe ñúcuán, de cuāha dē ñuhun jā cáá uva nūū sava cā tēe satíñú nūū, ncachī yā. De tá nī jini ndá nchivī tūhun yáhá, de nī ncāhān ji: Aī, vāha de tú mā cōó cuitī súcuán viī, ncachī ji. 


text:
<pb/>De ndéhé maá yā nūū ji, de nī ncāhān yā: ¿Túsaá de á jícūhun inī ndá nú tūhun yáhá jā yósō nūū tutū īī, jā nduhū cúu tá cúu iin yūū? Chi cáchī tutū:<pb/>Yūū jā ní squéne yichī ndá tēe jā sáhá vehe,<br/>yūū yáhá nduu jā quituu squínā vehe. Cáchī tutū. 


text:
<pb/>De nchivī jāá nduú cándíja, ndoho ji tá cúu nūū ndóho nchivī jā jícó cáva sīquī yūū de táhnū ji. De quīvī jā sāhá ndāā Yāā Dios cuāchi, de nchivī jāá nduú ní ncándíja, cundoho ji tá cúu nūū ndóho nchivī jā níncava iin yūū sīquī ji de cúndihī ji sáhá, ncachī yā. Sīquī xūhún renta (Mt. 21.45‑46; 22.15‑22; Mr. 12.12‑17) 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe stéhēn ley janahán, cúnī dē tiin dē yā maá hora ñúcuán. Chi nī jīcūhun inī ndá dē jā sīquī ndá máá dē cúu jā ní ncāhān yā tūhun yátá sīquī ndá tēe jā sátíñú nūū uva jíín ndá tēe sáhá vehe. Sochi nduú ní ncúu tiin dē yā, chi yúhú dē jā quītī inī nchivī. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ntají ndá dē sava tēe cuāhān jā cūndēhé yuhū dē yā. De tēe ñúcuán chi sáhá-ni ndá dē jā tēe ndāā cúu dē. De ndúcú dē sāhá dē jā cāhān yā iin tūhun jā nīhīn dē cuāchi sīquī yā, de quīsiáha dē yā nūū tēe cúu gobernador. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá dē jíín yā: Maestro, jínī ndá sá jā cáhān vāha ní, de ndāā stéhēn ní. De nduú sáhá ní cuenta nāsa cúu iin iin nchivī, chi inuú-ni sáhá ní jíín ndá ji. De stéhēn ndāā ní nāsa squíncuu nchivī nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>Túsaá de cachī ní: ¿A íyó vāha jā chunáá ó xūhún renta nūū rey nación Roma jā tíin nación maá ó, á nduú? ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De nī jinī yā jā cúnī ndá dē stáhví dē yā, de nī ncāhān yā jíín dē: ¿Nājēhē cúu jā jíto túnī ndá nú nduhū? 


text:
<pb/>Stéhēn iin xūhún ná cúndēhé nī. ¿Nā tēe cúu jā ndéē nūū xūhún yáhá, de nā síví cúu jā ndéē yáhá? De nī ncāhān ndá dē: Rey ñúcuán cúu. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín ndá dē: Túsaá de nacuāha nú nūū rey ñúcuán jā cúu cuenta dē, de nacuāha nú nūū Yāā Dios ndācá jā cúu cuenta maá yā, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndá tēe ñúcuán nduú ní ncúu nīhīn dē cuāchi sīquī yā jíín ni iin tūhun jā cáhān yā, nī jinī ndá nchivī. De nī nsāhvi inī ndá dē jā ndíchí nī scócóo yā tūhun ñúcuán, de nduú cā ní ncáhān dē. Jā ní jīcā tūhún ndá dē sīquī jā natecū ndīyi (Mt. 22.23‑33; Mr. 12.18‑27) 


text:
<pb/>Ñúcuán de sava tēe grupo saduceo nī nquenda dē nūū yā. De ndá tēe ñúcuán cáchī dē jāá nduú nátecū cuitī ndīyi. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē jíín yā: Maestro, de Moisés nī ntee dē nūū tutū jā névāha ó: Tú iin tēe cuū dē, de ndōo ñasíhí dē, de tú nduú ní íyo sēhe dē jíín ña, túsaá de cánuú jā ñanī dē nacueca ñasíhí dē, de sēhe dē jā coo jíín ña nūcuīñī ji nūū ndīyi ñanī dē, cáchī tutū. 


text:
<pb/>Túsaá de nī īyo ūjā ñanī. De tēe xíhna ñúhún nī jeca dē iin ñahan. De nī jīhī dē, de nduú nā sēhe dē ní íyo. 


text:
<pb/>De saá-ni tēe unī nī nacueca dē ña, de jondē jíín ndihújā dē, de nī jīhī ndá dē, de ni iin dē nduú nā sēhe dē ní íyo. 


text:
<pb/>Túsaá de quīvī natecū ndīyi, ¿de ní iin dē cuu ña ñasíhí dē? Chi ndihújā dē nī ndeē jíín ña, ncachī ndá tēe saduceo. 


text:
<pb/>De ndá nchivī vāha jā natecū ji de quīvi ji andiví, mā cuēcá cā ji táhán ji ñúcuán, chi nduú cā nā tūhun jā quétáhán tēe jíín ñahan coo. 


text:
<pb/>De ni mā cúū cuitī cā ji, chi coo ji tá cúu ndá ángel Yāā Dios. De sēhe Yāā Dios cuu ji, chi ja nī natecū ji. 


text:
<pb/>De suni maá Moisés cáhān dē jā natecū ndīyi, chi nī ntee dē nūū tutū nāsa nī ncāhān yā jíín dē māhñú yūcū jā cáyū ñuhūn. Chi nī ncāhān dē jā cúu yā Yāā Dios ndīyi Abraham jíín Isaac jíín Jacob. De jā ní ncāhān dē súcuán cúu jā cáchī dē jā técū ndá ndīyi. 


text:
<pb/>Chi vísō ja nī jīhī ndá ji, sochi técū ji nūū íyó maá yā, chi cúu yā Yāā jā sáhá jā técū nchivī níí cání, ncachī yā jíín ndá dē. 


text:
<pb/>De nduú cā ní nchúndeé inī ndá dē jā cātūhún dē yā. Sīquī jā cúu Cristo tatā David (Mt. 22.41‑46; Mr. 12.35‑37) 


text:
<pb/>Chi maá David súcuán nī ncāhān dē tūhun yā nūū tutū Salmo:<pb/>Maá Jētohō ō Yāā Dios nī ncāhān yā jíín Jētohō ni, Yāā quiji:<pb/>Cundeē nū lado cuáhá nī nūū cuñáhnú nú,<pb/> 


text:
<pb/>Túsaá de vísō chījin tatā David cacu Cristo, de nī ncāhān dē Jētohō dē yā, chi jondē nūū Yāā Dios vāji yā, ncachī yā. Jā ní ncāhān yā jā íyó cuāchi ndá dē (Mt. 23.1‑36; Mr. 12.38‑40; Lc. 11.37‑54) 


text:
<pb/>Coto má cándíja ndá nú ndá tēe stéhēn ley janahán. Chi cúsiī inī ndá dē jíca nuu dē jíín sahma cání jā stéhēn jā cúñáhnú dē, jíín jā cáhān yíñúhún nchivī dē nūū yáhvi. De jétahān inī ndá dē cundeē dē nūū silla yíñúhún cā inī vehe īī sinagoga, jíín silla yíñúhún cā nūū íyó vico jā yájī nchivī. 


text:
<pb/>De cándeē dē vehe ndá ñahan quéndōo ndáhví. De nahán jícān táhvī dē tácua cani inī nchivī jāá nduú nā cuāchi dē. Ndá tēe yáhá chi sa víhí cā ndoho dē castigo, ncachī yā.<pb/>


text:
De íyó yā inī templo, de nī jinī yā nūū ndá nchivī cuīcá jā chúhun ji cuāhā xūhún inī ndá jātūn nūū sócō ji. 


text:
<pb/>De suni nī jinī yā nūū iin ñahan viuda jā ndóho ndáhví. De nī nchuhun ña ūū centavo lulí inī iin jātūn. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā cuāhā cā nī nsōcō ñahan viuda ndāhví yáhá nsūú cā jā ní nsōcō ndá cā nchivī. 


text:
<pb/>Chi ndá máá ji nī nsōcō ji jā ní ndōo nūū xūhún cuáhā ji. De ñahan yáhá, vísō ndáhví ndóho ña, de nī nchuhun ña ndihi jā cutecū ña, ncachī yā. Jā ní ncachī yā jā naā templo (Mt. 24.1‑2; Mr. 13.1‑2) 


text:
<pb/>De sava dē nī ncāhān dē jā viī cáá templo cāhnú, chi nī ncuvāha jíín ndācá yūū viī jíín ndācá jā ní nsōcō nchivī. Ñúcuán de nī ncāhān yā: 


text:
<pb/>Ndihi jā ndéhé ndá nú yáhá, quiji quīvī jā má cósō tāhán cā ni iin yūū, chi ndihi tānī, ncachī yā. Nā seña coo tá cuācuñatin jīnu ñayīví (Mt. 24.3‑28; Mr. 13.3‑23; Lc. 17.22‑25, 31) 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún ndá dē yā: Maestro, ¿nā quīvī coo ndācá jā ní ncachī ní jā coo? ¿De nā seña coo tá ja ñatin squíncuu ndá jā ní ncachī ní? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Coto má stáhví ndá nchivī ndóhó. Chi quiji cuāhā tēe jíín síví nī jā stáhví, de cāhān dē: Maá nī cúu Cristo. De suni cāhān dē: Ja nī nquenda quīvī ndihi ñayīví, cachī dē. De mā cándíja ndá nú dē. 


text:
<pb/>De tá nīhīn nū tūhun jā ndācá lado íyó guerra jíín jā nénda nchivī sīquī ndá tēe ndíso tíñú, de mā cúyūhú nú, chi cánuú jā xihna cā súcuán coo, de ni mā jínu ñamā quīvī jā ndihi ñayīví, ncachī yā. 


text:
<pb/>De cháhá chúcuán tāan ndasí, de coo tāmā jíín cuēhē xēēn. De coo ndá seña cāhnú ichi andiví jā cuyūhú ndasí nchivī cunī ji. 


text:
<pb/>De jondē ncháha ca coo ndá tiñu yáhá, de cunī ūhvī ji ndá nú, de tiin ji ndóhó. De quīsiáha ji sava nú ndācá vehe īī sinagoga jā cāhān ji cuāchi sīquī nū. De chihi ji sava nú vecāa. De quīsiáha ji sava nú nūū ndá rey jíín gobernador, de cāhān ji cuāchi sīquī nū sīquī jā cándíja nú nduhū. 


text:
<pb/>Túsaá de cuhun inī ndá nú jā má nácani tūha inī nū nāsa scócóo nú tūhun nūū ndá dē jā cācu nú. 


text:
<pb/>Chi maá nī taji nī tūhun ndíchí jā cāhān nū, tácua nchivī jā jínī ūhvī ndóhó, mā cúndéé ji jíín nú ni mā cūú cāhān ji sīquī nū. 


text:
<pb/>De jondē tatá ndá nú, naná nú, ñanī nū, táhán nú, jíín amigo nū, nastúu ji ndóhó nūū nchivī xēēn. De sava nú cahnī ji. 


text:
<pb/>De tá nī jinī nū jā ní jicó ndúū ndá soldado yúñúū Jerusalén, de jīcūhun inī nū jā ja ñatin naā ciudad ñúcuán. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nchivī ndéē Judea, ná cúnu ji caa ji yucu quīhīn ji. De nchivī ndéē Jerusalén, ná quée ji quīhīn ji. De nchivī ndéē jondē rancho, mā nándicó ji ciudad. 


text:
<pb/>Chi ndá quīvī ñúcuán cuāha Yāā Dios castigo nūū nchivī jā síquī cuāchi ji, tácua quee ndaā ndá tūhun jā yósō nūū tutū. 


text:
<pb/>De quīvī ñúcuán nācā ndáhví ndoho ndá ñahan ñúhún sēhe, jíín ñahan ndéca ñiquín, chi mā cūú cunu ñamā ña. Chi xēēn ndasí coo tūndóhó inī ñayīví, de quiji castigo xēēn sīquī nchivī yáhá. 


text:
<pb/>De sava ji cuū nūū guerra, de sava ji quīhīn preso jondē ndá cā nación. De nchivī ndá cā nación tatúnī nīhin ji nūū nchivī Jerusalén, jondē ndihi tiempo jā jéhe Yāā Dios tūhun jā tátúnī ji. Nāsa coo quīvī tá nenda Yāā nī nduu tēe (Mt. 24.29‑35, 42‑44; Mr. 13.24‑37) 


text:
<pb/>Ñúcuán de coo seña nūū ncandiī jíín nūū yōō jíín nūū tiūūn. De inī ñayīví de quiji tūndóhó xéēn sīquī nchivī ndācá nación. De cunēhén inī ji de cuyūhú ji jā nihin xeēn mar de scuísō ndasí ndute mar. 


text:
<pb/>De cuū sōó sava nchivī jā cuyūhú ji jā ndétu ji ndācá tūndóhó jā quiji sīquī ñayīví. De jondē ndācá jā jíca andiví chi quisi. 


text:
<pb/>Ñúcuán de cunī ndá nchivī nūū maá nī, Yāā nī nduu tēe, nenda nī jíín vīcō, de cundiso nī cuāhā poder, de viī ndasí cuñáhnú nī. 


text:
<pb/>De tá nī nquijéhé ndá tiñu yáhá, de ndeé coo inī ndá nú, de cunuū nū andiví, chi ja ñatin scácu yā ndá nú, ncachī yā jíín ndá dē. 


text:
<pb/>De suni súcuán tá cunī ndá nú jā ní nquijéhé ndá tiñu yáhá, ñúcuán de jīcūhun inī nū ja nī ncuñatin quīvī tatúnī Yāā Dios. 


text:
<pb/>De ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā má cúū ndihi nchivī jā cunī ndá tūndóhó yáhá, chi jondē quee ndaā ndihi tá ncachī ni. 


text:
<pb/>De coto má stíví ndá nú maá nú jā sāhá nú ndá cuāchi, jíín jā jīni nú, jíín jā cutéñú nú jíín ndācá jā cutecū nū, tácua mā quījí quīvī ñúcuán iin sanaā-ni sīquī nū. 


text:
<pb/>Tú súcuán de ndito coo nú, de níní cācān táhvī nū, tácua cuu cācu nú nūū ndācá tūndóhó jā quiji, de cuu cuiñi nú nūū maá nī, Yāā nī nduu tēe, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe stéhēn ley janahán, nī nducú yuhū dē modo nāsa cahnī dē Jesús, chi yúhú ndá dē jā quītī inī nchivī. 


text:
<pb/>De nī nquīvi Satanás inī ánō Judas jā nastúu dē yā. De suni nání dē Iscariote, de cúu dē iin táhán ndihúxī ūū tēe apóstol. 


text:
<pb/>De nī jēhēn dē nī natúhún dē jíín ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe ndíso tíñú inī templo jā nāsa nastúu dē yā nūū ndá tēe ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī jetáhví Judas, de nī nducú dē modo nāsa nastúu yuhū dē yā hora jāá nduú nā nchivī íyó. Jā ní jaquīn yā Cena yā (Mt. 26.17‑29; Mr. 14.12‑25; Jn. 13.21‑30; <a href='B:530 11:23'>1 Co. 11.23</a>‑26) 


text:
<pb/>De nī nquenda maá quīvī vico jā yájī nchivī stātílā jāá nduú nā levadura yíhí, de suni quīvī ñúcuán jáhnī ji tīcāchí lúlí tá cúu nūū ní ndacu Yāā Dios jā sāhá ji vico pascua. 


text:
<pb/>De Jesús nī ntají yā Pedro jíín Juan quīhīn dē, de nī ncāhān yā jíín dē: Cuáhán de sāhá tūha nú jā cuxíní ó vico pascua, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Cuáhán ndúū nū ñuū ñúcuán de tá nī nquīvi nú de jēcutáhán nú jíín iin tēe ndíso quīyi ndute. De cuniquīn nū dē quīhīn nū jíín dē vehe nūū ndīvi dē. 


text:
<pb/>De cāhān nū jíín tēe xívéhe ñúcuán: Vāji sá cáchī Maestro: ¿Ní iin cuarto vehe ní cuāha núú ní jā cuxíní yā vico pascua jíín ndá tēe scuáha jíín yā? cachī nū. 


text:
<pb/>Ñúcuán de stéhēn dē iin cuarto cāhnú jondē xīnī vēhé nūū ja íyó tūha, de ñúcuán sāhá tūha nú jā cuxíní ó, ncachī yā. 


text:
<pb/>De cuāhān ndúū dē, de nī nīhīn dē tá cúu nūū ní ncachī yā. De nī nsāhá tūha dē jā cuxíní yā vico pascua. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda hora jā cuxíní, de nī nquenda Jesús, de nī jēcundeē yā nūū mesa jíín ndá tēe cúu apóstol. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ndá dē: Nī ncuu ndasí inī ni jā cuxíní nī jíín ndá nú vico pascua yáhá, mitan ncháha ca cuū ni. 


text:
<pb/>Chi cáhān ni jíín nú jā má cājí cuitī cā ni vico pascua, chi jondē tá quenda quīvī jā tatúnī Yāā Dios níí ñayīví, sá de cajī tucu nī, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī nquehen yā iin vaso ndūxi uva, de xihna cā nī nacuetáhví yā nūū Tatá yā, de nī ncāhān yā: Quehen ndá nú vaso yáhá, de coho nú jíín táhán nú. 


text:
<pb/>Chi cáhān ni jíín ndá nú jā jondē mitan de mā cōhó cā ni ndūxi uva, chi jondē quenda quīvī jā tatúnī Yāā Dios níí ñayīví, sá de coho tucu nī, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī nquehen yā stātílā, de nī nacuetáhví yā, de nī scuáchi yā, de nī jēhe yā nūū ndá dē. De nī ncāhān yā: Yáhá cúu yiqui cúñu nī jā sōcō ni jā chunáá nī cuāchi ndá nú. De níní cajī ndá nú súcuán jā nūcūhun inī nū jā ní jīhī ni jā jéhē nū, ncachī yā. 


text:
<pb/>De suni súcuán nī nsāhá yā jíín vaso ndūxi uva, tá nī ncuu nī ncuxíní yā. De nī ncāhān yā: Yáhá cúu nīñī ni jā sōcō ni jā cúu trátū jeé, de cati jā ndundoo cuāchi ndá nú. 


text:
<pb/>Chi nduhū, Yāā nī nduu tēe, jāndáā cúu jā quíhīn ni cuū ni, tá cúu nūū ní nsāhá ndāā Yāā Dios jā súcuán coo. De nācā xēēn cundoho tēe jā nastúu nduhū, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquijéhé ndá dē jícā tūhún táhán dē ní iin dē cúu jā nastúu dē yā. Jā ní ncāhān ndá dē sīquī ní iin dē cúñáhnú cā 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín ndá dē: Rey ndācá nación chi ndácu nīhin ndá dē tiñu nūū nchivī jā tíin dē, de cáhān ndá ji jā tēe sáhá vāha cúu ndá tēe jā cúñáhnú nūū ji. 


text:
<pb/>Sochi ndá máá nú, chi mā cōó nú súcuán. Chi tú ní iin nú cúñáhnú cā, de sa nasāhá lulí nú maá nú. De tú ní iin nú ndácu tiñu, de sa nasāhá nú maá nú tēe jā jétíñú táhán. 


text:
<pb/>¿De ní iin cúu jā cúñáhnú cā, á tēe yájī nūū mesa, á tēe jáni cōhō? ¿A nsūú tēe jā yájī nūū mesa cúu jā cúñáhnú cā? Sochi nduhū, nsūú súcuán cúu nī, chi nī nasāhá nī maá nī tá cúu tēe jā jétíñú nchivī, chi vāji nī sáhá nī jā nīhīn táhvī ji. 


text:
<pb/>De cajī ndá nú coho nú jíín nī inī ñuū nūū tatúnī ni. De cundeē nū iin iin mesa jā sāhá ndāā nū tiñu ndihúxī ūū tatā Israel, ncachī yā. Jā ní ncachī yā jā yūhú Pedro cāhān dē jā jínī dē yā (Mt. 26.31‑35; Mr. 14.27‑31; Jn. 13.36‑38) 


text:
<pb/>De suni nī ncāhān maá Jētohō ō jíín Simón Pedro: Simón, cunini nú, chi nī jīcān Satanás ndá nú jā coto túnī ji ndóhó tá cúu nūū síjin trigo, de stúu ní iin nú cúu modo paja jā nayūhú nú, de ní iin nú cúu modo trigo jā cándíja nīhin nú. 


text:
<pb/>De nī jīcān táhvī ni jēhē nū, tácua mā náyūhú nú jā má cándíja cā nū. De tá nī nacani tucu inī nū, de scúja nú inī ndá táhán nú jíín tūhun nī, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē jíín yā: Señor, ja íyó tūha sá jā quīhīn sá jíín ní vecāa vísō ná cúū sá jíín ní, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Pedro, cáhān ni jíín nú jā jondē ncháha ca cana lohló mitan, de yūhú nú jā tiin nchivī ndóhó, de cachī nū ūnī vuelta jāá nduú jínī nū nduhū, ncachī yā. Jā ní ncuñatin cunī yā tūndóhó 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jīcā tūhún yā ndá dē: Tá nī ntají nī ndá nú nī jēhēn nū jāá nduú ní ndíso nú ñunu ni itīn xūhún ni nījān, ¿de á nī īyo iin jā ní ncumanī nūū nū? ncachī yā. De nī ncāhān ndá dē: Ni iin nduú ní ncúmanī. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Sochi mitan de sa cáhān ni jā cundiso nú ñunu nú, de saá-ni itīn xūhún. De tēe jāá nduú névāha espada jā coto dē maá dē, ná xícó dē sōō dē de quehen dē. 


text:
<pb/>Chi cáhān ni jíín ndá nú jā quiji quīvī jā cundoho ó tūndóhó, chi cánuú quee ndaā tūhun yáhá jā cáhān nūū tutū sīquī ni: Sāhá nchivī jíín yā tá cúu nūū sáhá ji jíín ndá tēe sáhá cuāchi xēēn, cáchī tutū. Chi ndācá tūhun yósō ñúcuán jā cáhān sīquī ni, quee ndaā ndihi, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān ndá dē: Señor, yáhá íyó ūū espada, ncachī dē. De nī ncāhān yā jíín ndá dē: Ja ndóo cā yáhá-ni, ncachī yā. Jā ní jīcān táhvī yā nūū huerto Getsemaní (Mt. 26.36‑46; Mr. 14.32‑42) 


text:
<pb/>De nī nquee yā cuāhān yā yucu Olivos, tá-ni sáhá yā. De ndá tēe scuáha jíín yā, nī jēcuniquīn dē yā cuāhān dē jíín yā. 


text:
<pb/>De tá nī nquenda yā ñúcuán, de nī ncāhān yā jíín dē: Cācān táhvī ndá nú jā chindeé yā ndóhó jā má sāhá nú cuāchi tá coto túnī jānēhén ndóhó, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jica yā jacū nūū ndá dē, tá iin medida jā quenda yūū jā squéne ó. De nī jēcuīñī jītí yā, de nī jīcān táhvī yā suha: 


text:
<pb/>Tatá, tú cúnī ní de sāhá jíyo ní tūndóhó yáhá jā má quījí sīquī sá. Sochi nsūú jā cúnī maá sá, chi jā cúnī maá ní ná cóo, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndóho yā chi cúcuécá ndasí inī yā jā quiji tūndóhó sīquī yā, de nī nducú ndéé cā yā nī jīcān táhvī yā. De nī jēhe tāān yā, de tóo nūū ñūhún modo yúyú náhnú nīñī. 


text:
<pb/>De tá nī nacuiñī yā jā ní jīcān táhvī yā, de nī nenda yā nūū ndá tēe scuáha jíín yā. De nī jinī yā jā quíxīn ndá dē, chi nduú cā íyó ndeé inī dē cācān táhvī dē sīquī jā cúcuécá ndasí inī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: ¿Nūcu quíxīn ndá nú? Nacōo de cācān táhvī nū jā chindeé yā ndóhó jā má sāhá nú cuāchi jā coto túnī jānēhén ndóhó, ncachī yā. Jā ní ntiin ndá dē Jesús (Mt. 26.47‑56; Mr. 14.43‑50; Jn. 18.2‑11) 


text:
<pb/>De juni cáhān cā yā súcuán, de nī nquenda cuāhā nchivī. De tēe nání Judas, iin táhán jā úxī ūū tēe scuáha jíín yá, yósō nūú dē nūū nchivī vāji dē. De nī nquenda dē jondē nūū Jesús, de nī ntechuhú dē yā, de súcuán nī nastúu dē yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: Judas, ¿á jíín jā téchuhú nú nduhū cúu jā nástúu nú nduhū, Yāā nī nduu tēe? ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndá tēe íyó jíín yā, nī jinī dē jā súcuán nī nquijéhé cúu, de nī ncāhān dē jíín yā: Señor, ¿á nenda ndá sá sīquī ndá dē jíín espada? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús: Siáā, ná jéncuiñī, ncachī yā. De nī ntee yā ndahá yā sōho mozo, de nī nasāhá vāha yā dē. 


text:
<pb/>Sá de nī ncāhān yā jíín ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe ndíso tíñú inī templo jíín ndá tēe ñáhnú jā ní nquenda ndá dē jā tiin dē yā: ¿De va tēe cuíhná cúu nī jā váji ndá nú sīquī ni jíín machete jíín ñutun, á naá cúu? 


text:
<pb/>Ndācá quīvī nī īyo nī jíín ndá nú inī templo cāhnú, de nduú ní ntíin ndá nú nduhū. De mitan de nī nquenda hora jā tiin nú nduhū jíín jā sāhá nú ndá tiñu jā ndácu jānēhén jā ndéē nūū neē, ncachī yā. Jā ní ncachī Pedro jāá nduú jínī dē yā (Mt. 26.57‑58, 69‑75; Mr. 14.53‑54, 66‑72; Jn. 18.12‑18, 25‑27) 


text:
<pb/>De nī ntiin ndá dē yā cuāhān dē jíín yā vehe sūtū cúñáhnú cā. De Pedro chi jícá-ni níquīn dē yā. 


text:
<pb/>De ndá policía nī stáhān dē ñuhūn inī patio, de nī jicó ndúū dē yúñúhūn ndéē dē. De suni nī jēcundeē Pedro jíín ndá dē. 


text:
<pb/>De iin ñahan sátíñú vehe ñúcuán, nī jinī ña nūū dē jā ndéē dē yúñúhūn. De nī ndēhé vāha ña nūū dē, de nī ncāhān ña: Tēe yáhá chi suni nī jica dē jíín tēe ñúcuán, ncachī ña. 


text:
<pb/>De nī ncunúú jacū cā, de nī jinī tucu incā dē nūū Pedro, de nī ncāhān dē: Ndóhó chi suni táhán ndá tēe ñúcuán cúu nú, ncachī dē. De nī ncāhān Pedro: Nsūú cúu nī lílū, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncuu tá iin hora cā, de nī ncāhān nīhin incā dē: Jāndáā ndija jā tēe yáhá nī jica dē jíín tēe ñúcuán, chi suni tēe región Galilea cúu dē, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pedro: Nduú jínī cuitī ni nā tūhun cáhān nū lílū, ncachī dē. De juni súcuán cáhān cā dē, de nī ncana-ni lohló. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ndicó cóto maá Jētohō ō, de nī ndēhé yā nūū Pedro. De nī nūcūhun inī dē tūhun jā ní ncāhān yā jíín dē: Jondē tá ncháha ca cana lohló, de yūhú nú de cachī nū ūnī vuelta jāá nduú jínī nū nduhū. 


text:
<pb/>De nī nquee dē cuāhān dē, de nī jacu ndasí dē jā ní ncachī dē jāá nduú jínī dē yā. Jā ní nsāhá catá ndá dē nūū yā (Mt. 26.67‑68; Mr. 14.65) 


text:
<pb/>De nī jasī ndá dē nūū yā, de nī ncani dē nūū yā, de nī ncāhān dē: Cachī, ní iin cúu jā ní ncani ndóhó, ncachī dē. 


text:
<pb/>De cuāhā cā tūhun súcuán nī ncāhān nāvāha ndá dē nūū yā. Jā ní īñi Jesús nūū junta ndá tēe cúñáhnú cā (Mt. 26.59‑66; Mr. 14.55‑64; Jn. 18.19‑24) 


text:
<pb/>De tá nī ncunijīn, de nī ncutútú ndá tēe ñáhnú jā ndácu nūū nchivī hebreo, jíín ndá sūtū cúñáhnú, jíín ndá tēe stéhēn ley janahán. De cuāhān ndá dē jíín yā nūū junta, de ñúcuán de nī jīcā tūhún dē yā: 


text:
<pb/>Cachī, ¿á maá nú cúu Cristo jā ní ntají Yāā Dios? ncachī dē. De nī ncāhān yā jíín dē: Vísō ná cáchī ni jā suu nī cúu, de mā cándíja cuitī ndá nú. 


text:
<pb/>De nduhū, Yāā nī nduu tēe, ndācá quīvī jā quiji de cundeē ni lado cuáhá maá Yāā íyó poder, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndihi dē nī jīcā tūhún dē yā: ¿De á maá nú cúu Sēhe Yāā Dios túsaá? ncachī dē. De nī ncāhān yā jíín dē: Suu cúu nī, tá cúu nūū cáhān ndá nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān ndá dē: ¿Nā testigo cā jíni ñúhún ó túsaá? Chi nī jini ndācá ó jíín yuhú maá dē jā cáhān nāvāha dē jā cúu dē Sēhe Yāā Dios, ncachī ndá dē.<pb/>


text:
<pb/>De ñúcuán nī nquijéhé ndá dē cáhān tūhún dē cuāchi sīquī yā: Nī nīhīn ndá sá tēe yáhá jā snénda dē nchivī sīquī ndá tēe cúñáhnú. De cáhān dē jāá nduú vāha jā cuāha ndá sá xūhún renta nūū rey nación Roma jā tátúnī nūū nación sá. De suni cáhān dē jā maá dē cúu Cristo, Rey jā ní ntají Yāā Dios, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de Pilato nī jīcā tūhún dē yā: ¿A maá nú cúu Rey nchivī hebreo? De nī ncāhān yā: Suu cúu nī, tá cúu nūū cáhān nū, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pilato jíín ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá nchivī cuāhā: Nduú ni iin tūhun stíví cáhān tēe yáhá jā nīhīn ni cuāchi sīquī dē, ncachī dē. 


text:
<pb/>De víhí cā nī ncāhān ndá dē: Tēe yáhá snénda ndasí dē nchivī sīquī ndá tēe cúñáhnú jíín tūhun jā stéhēn dē níí Judea. Chi nī nquijéhé dē stéhēn dē jondē Galilea de mitan de jondē yāhá, ncachī dē. Jā ní īñi Jesús nūū Herodes 


text:
<pb/>De tá nī jini Pilato jā Galilea cáhān ndá dē, de nī jīcā tūhún dē tú tēe región Galilea cúu yā. 


text:
<pb/>De tá nī ncachī ndá dē jā cúu yā tēe Galilea, de nī ndacu dē jā ná quíhīn ndá dē jíín yā nūū Herodes, tēe cúu gobernador Galilea. Chi quīvī ñúcuán suni íyó Herodes Jerusalén. 


text:
<pb/>De tá nī jinī Herodes nūū Jesús, de nī ncusiī ndasí inī dē, chi ja nī ncuu cuāhā tiempo jā cúnī dē cūndēhé dē yā. Chi nī nīhīn dē tūhun yā, de ñúhún inī dē jā sāhá yā iin tiñu ñáhnú cunī dē. 


text:
<pb/>De suni íñí ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe stéhēn ley janahán, de nīhin nī ncāhān ndá dē cuāchi sīquī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de Herodes jíín ndá soldado dē nī ncāhān nēhén dē jíín yā, de nī nsāhá catá dē nūū yā, chi nī nchuhun dē yā iin sahma fino jā cúu sahma rey. De Herodes nī ndacu dē jā ná quínasiáha dē yā nūū Pilato. 


text:
<pb/>De maá quīvī ñúcuán nī ndumanī tāhán Pilato jíín Herodes, chi quīvī yātā nī nquītī nūū tāhán inī ndúū dē. Jā ní nsāhá ndāā ndá dē jā cahnī dē yā (Mt. 27.15‑26; Mr. 15.6‑15; Jn. 18.38–19.16) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncana Pilato ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe ndíso tíñú jíín ndá cā nchivī, nī ndutútú ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē: Nī nquisiáha ndá nú tēe yáhá nūū ni, jā cáchī ndá nú jā snénda dē nchivī sīquī gobierno. De ja nī stíchī ni dē, nī jinī jínúū ndá nú. De nduú ní níhīn ni ni iin cuāchi sīquī dē tá cúu nūū cáhān ndá nú. 


text:
<pb/>De ni Herodes nduú ní níhīn dē, chi nī natají tucu dē tēe yáhá nūū ni. Chi nduú ní nsáhá cuitī dē ni iin cuāchi jā cuū dē. 


text:
<pb/>De ndá nchivī cuāhā, iin nuú nī ncana jee ji: Ná cúū tēe jīñā, de siáā ní Barrabás, ncachī ji. 


text:
<pb/>De Barrabás yíhí dē vecāa sīquī jā ní snénda dē nchivī sīquī gobierno nī ncanāá ji inī ciudad, de nī jahnī dē ndīyi. 


text:
<pb/>De nī ncāhān tucu dē jíín ji vuelta ūnī: ¿Nā cuāchi nī nsāhá dē túsaá? Nduú ní níhīn cuitī ni ni iin cuāchi sīquī dē jā cuū dē. Túsaá de ná cuáha nī castigo dē, de siáā ni dē quīhīn dē, ncachī Pilato. 


text:
<pb/>Sochi víhí cā nī ncana jee ndá nchivī, de nī ncāhān nīhin ji jā ná cúū yā yīcā cruz. De ndá máá ji jíín ndá sūtū cúñáhnú, nī ncana jee ndasí ji. De nī ncundeé ji nī scáhān ji Pilato jā ná cúū yā. 


text:
<pb/>De nī nsiáā dē tēe jā jícān ndá ji, tēe jā yíhí vecāa sīquī jā ní snénda dē nchivī sīquī gobierno, de nī jahnī dē ndīyi. De nī jēhe dē tūhun jā ná cúū Jesús tá cúu nūū cúnī ji. Jā ní jata caa dē yā yīcā cruz (Mt. 27.32‑44; Mr. 15.21‑32; Jn. 19.17‑27) 


text:
<pb/>De cuāhān ndá soldado jíín yā jā cahnī dē yā yīcā cruz. De nī nīhīn ndá dē iin tēe ñuū Cirene, nání dē Simón, vāndiji dē jā ní jēhēn dē rancho. De nī ntee ndá dē tiñu tēe ñúcuán jā cuiso dē cruz yā quīhīn dē yātā yā. 


text:
<pb/>De cuāhā ndasí nchivī níquīn ji yātā yā cuāhān ji. De suni cuāhā ñahan níquīn ña yā de jácu cóhó ña jā cúcuécá inī ña jēhē yā. 


text:
<pb/>De nī ndicó cóto Jesús nūū ndá ña, de nī ncāhān yā: Ndá ndóhó ñahan Jerusalén, mā cuācú nú jēhē nduhū, chi sa jēhē maá nú jíín ndá sēhe nú cuacu nú. 


text:
<pb/>Chi quiji quīvī jā coo tūndóhó xéēn sīquī nū, de cachī ndá nú: Nācā ndetū ndá ñahan númā, jíín jāá nduú ní scácu sēhe, jíín jāá nduú ní ndéca ñiquín, chi nduú sēhe ña jā tahúhvī inī ña jā ndoho ji, cachī ndá nú. 


text:
<pb/>De quīvī ñúcuán de quijéhé nchivī cāhān ji jíín ndá yucu: Ndicó cáva sīquī ndá nī tácua cuū ni. De saá-ni jíín ndá lómō: Casī sīquī ndá nī, cachī ji. 


text:
<pb/>Chi tú sáhá xēēn ndá ji nduhū jāá nduú nā cuāchi nī, de nā oncā cúu ndá nchivī ñúcuán jā má cōó xēēn sīquī ji, chi ndihi ji íyó cuāchi, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī nquenda ndá dē lugar jā nání Yiqui Xínī, de ñúcuán nī jata caa dē yā yīcā cruz. De suni nī jata caa dē ndúū tēe jā ní nsāhá cuāchi xeēn yīcā ūū cā cruz, iin dē lado cuáhá yā, de incā dē lado sátín yā. 


text:
<pb/>De juni játa caa ndá dē yā, de nī ncāhān Jesús: Tatá, cune cáhnú inī ní nūū ndá dē, chi nduú jínī dē nā cuá cúu jā sáhá dē, ncachī yā. De nī ntavā ndá soldado suerte sīquī sahma yā, nāsa nīhīn iin iin dē. 


text:
<pb/>De íñí ndá nchivī ñúcuán, ndéhé ji nūū yā. De ndá tēe ndíso tíñú suni nī ncāhān yīchī dē nī jinī dē yā: Tú incā nchivī nī scácu dē, de ná scácu dē maá dē mitan, de tú ndāā jā Cristo jā ní nacāji Yāā Dios cúu dē, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De saá-ni ndá soldado, nī nsāhá sácá dē yā, chi nī ntandeē dē nūū yā, de nī jēhe dē vinagre iyá jā coho yā. 


text:
<pb/>De suni nī īyo iin tūhun jā ndéē xīnī cruz yā jā cáhān nā sīquī nī jīhī yā, de suha yósō jíín letra griego jíín latín jíín hebreo: Yáhá cúu Rey nchivī hebreo, cáchī. 


text:
<pb/>De iin tēe jā ndíta caa jíín yā jā ní nsāhá cuāchi xeēn, nī ncāhān nāvāha dē nūū yā: Tú maá nú cúu Cristo, de scácu nú maá nú de suni scácu nú ndúū ni, ncachī dē. 


text:
<pb/>Sochi incā dē nī ncāhān dē nūū táhán dē: ¿A nduú yúhú nú Yāā Dios? Chi iin nuú-ni ndóho ó jíín Yāā yáhá. 


text:
<pb/>De maá ó chi vātu-ni ndóho ó, chi yáhá níhīn ō castigo sīquī tiñu néhén jā ní nsāhá ó. Sochi Yāā yáhá chi ni iin cuāchi nduú ní nsáhá yā, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Jesús jíín dē: Jāndáā cáhān ni jíín nú jā mitan de cundeē nū jíín nī andiví nūū viī ndasí cáá, ncachī yā. Jā ní jīhī Jesús (Mt. 27.45‑56; Mr. 15.33‑41; Jn. 19.28‑30) 


text:
<pb/>De nī ncutuún ncandiī. De sahma jā ndíta caa jā ndásī cuarto īī inī templo cāhnú, nī ndātā-ni sava sava. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncana jee Jesús: Tatá, naquehen ní ánō sá. De súcuán nī ncāhān yā, de nī jīhī yā-ni. 


text:
<pb/>De tēe nación Roma jā cúu capitán, nī jinī dē jā súcuán nī ncuu, de nī ncāhān dē jā cúñáhnú ndasí Yāā Dios, de ncachī dē: Jāndáā ndija jā tēe nduú nā cuāchi cúu tēe yáhá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De ndiviī nchivī jā íñí ñúcuán nī jinī ji ndācá jā ní ncuu, de nī ncani ji ndahá ji ndīca ji jā táhúhvī inī ji, de nī ndicó cóo ndá ji cuānohōn ji. 


text:
<pb/>De ndá nchivī jā jínī tāhán jíín yā, jíín ndá ñahan Galilea jā ní jica jíín yā, íñí jícá ña ndéhé ña ndācá jā ní ncuu. Jā ní nchiyuhū dē Jesús (Mt. 27.57‑61; Mr. 15.42‑47; Jn. 19.38‑42) 


text:
<pb/>De nī īyo iin tēe vāha tēe ndāā, nání dē José. De tēe ñuū Arimatea ndáñúū Judea cúu dē. De cúu dē iin táhán ndá tēe hebreo jā sáhá junta cúñáhnú cā. 


text:
<pb/>De suni ñúhún inī dē jā quiji quīvī jā tatúnī Yāā Dios, de nduú ní jétahān inī dē jā ní nsāhá ndāā junta jā cuū Jesús. 


text:
<pb/>De nī snúu dē yā yīcā cruz, de nī nchusúcún dē yā iin sahma cuijín. De nī nchiyuhū dē yā inī iin yavī jā ní ncaān yīcā iin cava, nūū ncháha ca quihi ndīyi. 


text:
<pb/>De ndá ñahan jā ní nquiji jíín yā jondē Galilea, nī jēhēn ña jíín José, de nī jinī ña yavī cava ñúcuán, jíín nāsa nī nchiyuhū ndá dē yā. 


text:
<pb/>De cuānohōn ndá ña vehe ña, de nī nsāhá tūha ña ndá perfume jíín aceite yūcū jéhēn āsīn. De nī natātú ña quīvī nátātú, tá cúu nūū ndácu ley Yāā Dios.<pb/>


text:
De nehēn ndasí quīvī domingo de nī jēhēn ndá ñahan ñúcuán nūū yíyuhū Jesús, de née ña ndá perfume jíín aceite jā ní nsāhá tūha ña. De suni cuāhān sava cā ñahan jíín ña. 


text:
<pb/>De nī ncunēhén inī ña ndéhé ña jāá nduú cā ndīyi. Sá de nī jinī ña ūū ángel Yāā Dios jā cáá tá cáá tēe, nī jēcuīñī yā xiín ña, de ñúhún yā sahma jā jéndūtē. 


text:
<pb/>De nī nchūhú ndasí ndá ña, de nī jīquindeyi ña nūū ñūhún. De nī ncāhān ndúū ángel ñúcuán jíín ña: ¿Nūcu sa nūū yíyuhū ndīyi nánducú ndá nú Yāā técū? 


text:
<pb/>Nduú cā yā yáhá, chi ja nī natecū yā. De nūcūhun inī ndá nú nāsa nī ncāhān yā jíín nú tá nī īyo cā yā jíín nú región Galilea. 


text:
<pb/>Chi nī ncachī yā jā maá yā, Yāā nī nduu tēe, cánuú natūu yā nūū ndá tēe íyó cuāchi, jā tiin dē yā cahnī dē yā yīcā cruz, de nūū únī quīvī de natecū yā, ncachī ndúū ángel. 


text:
<pb/>De nī nquee ndá ña nūū ní nchiyuhū yā, de cuānohōn ña. De nī nacani ña ndācá tūhun yáhá nūū ndihúxī iin apóstol jíín nūū ndá cā dē. 


text:
<pb/>De ndá ñahan jā ní nacani tūhun yáhá nūū ndá tēe apóstol, cúu ña María ñuū Magdala, jíín Juana, jíín María naná Jacobo, jíín sava cā ña. 


text:
<pb/>De vísō súcuán de nī nquee Pedro, de jínu dē cuāndēhé dē nūū ní nchiyuhū yā. De nī jito nihni dē inī yavī, de nī jinī dē jā maá-ni cā sahma cuijín cáá. De cuānohōn dē vehe dē, de sáhvi inī dē nī jinī dē jāá nduú cā yā. Jā ní natúhún yā jíín ūū dē ichi cuáhān Emaús (Mr. 16.12‑13) 


text:
<pb/>De suu quīvī ñúcuán cuāhān ūū táhān dē iin ñuū nání Emaús, jā née tá ūxī iin kilómetro jíín ciudad Jerusalén. 


text:
<pb/>De juni nátúhún dē de jícā tūhún táhán de, de maá Jesús nī ncuñatin yā yātā dē, de jíca yā cuāhān yā jíín dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: ¿Nā tūhun cúu jā nátúhún ndúū nū juni jíca nú? ¿De nājēhē cúu jā cúcuécá inī nū? ncachī yā. 


text:
<pb/>De iin dē jā nání Cleofas nī ncāhān jíín yā: Ndihi cuitī nchivī jínī ji ndācá tiñu jā ní ncuu inī Jerusalén ndá quīvī yáhá. ¿De á mátúhún-ni ní cúu jā ní nquenda ní yáhá jāá nduú jínī ní nā cuá cúu jā ní ncuu? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún yā dē: ¿De nā cuá cúu jā ní ncuu? ncachī yā. De nī ncāhān ndúū dē jíín yā: Jesús tēe ñuū Nazaret, nī nacani yā tūhun Yāā Dios, de jíín poder Yāā Dios nī nsāhá yā ndá tiñu ñáhnú de nī nacani yā tūhun, nī jinī Yāā Dios jíín ndá nchivī. 


text:
<pb/>De ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe cúñáhnú nūū sá, nī nastúu ndá dē yā nūū ndá tēe Roma, de nī nsāhá ndāā ndá tēe ñúcuán jā cuū yā yīcā cruz. 


text:
<pb/>De ndá máá sá chi nī ñūhun inī sá jā maá yā scácu nchivī nación maá sá Israel nūū nchivī Roma nícu. De sīquī ndá tiñu yáhá, de íyó incā tūhun. Chi mitan ja íyó ūnī quīvī jā ní jīhī yā. 


text:
<pb/>De sava ñahan jā jínī tāhán sá jíín, nī nacani ña iin tūhun jā sáhvi ndasí inī sá, chi nī ncachī ña jā ní natecū yā. Chi nehēn ndasí nī jēhēn ndá ña yavī ndīyi ñúcuán. 


text:
<pb/>De nduú cā ní jínī ña yiqui cúñu yā. De nī nenda ndá ña nūū ndá sá, de nī ncachī ña jā ní jinī ña ūū ángel Yāā Dios nī nquenda nūū ña, de nī ncachī ángel jā ní natecū Jesús. 


text:
<pb/>Sá de nī jēhēn sava táhán sá yavī ndīyi, de nī jinī dē jā súcuán íyó tá cúu nūū ní ncāhān ndá ña, sochi nduú ní jínī cuitī ndá dē nūū yā, ncachī ndúū dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān maá yā jíín dē: Tēe jāá nduú jícūhun cuitī inī cúu ndúū nū. Nācā ūhvī cándíja nú ndācá tūhun Cristo jā ní ncāhān ndá tēe nī nacani tūhun Yāā Dios janahán. 


text:
<pb/>¿A nduú cánuú jā súcuán ndoho Cristo ndācá tūndóhó yáhá, de sá de quīnohōn yā nūū viī ndasí nduñáhnú yā? ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī nacani cájí yā ndá tūhun jā yósō nūū tutū īī jā cáhān sīquī maá yā. De nī nquijéhé yā jíín tūhun jā ní ntee Moisés, de nī ncāhān cā yā tūhun jā ní ntee ndá cā tēe nī nacani tūhun yā janahán. 


text:
<pb/>De nī ndeē tuu ndúū dē yā, nī ncāhān dē jíín yā: Ndōo ní vehe sá, chi ja nī ñini de ja ñatin cuaā, ncachī dē. Ñúcuán de nī nquīvi yā jā quendōo yā jíín dē. 


text:
<pb/>De tá nī jēcundeē yā nūū mesa jā cajī yā jíín dē, de nī nquehen yā stāā, de nī nacuetáhví yā, de nī scuáchi yā, de nī jēhe yā nūū ndúū dē. 


text:
<pb/>De jā sáhá yā súcuán, de modo jā ní nune tīnūú dē, de nī nacunī dē yā. De nī ndoñúhún yā-ni nūū dē cuāhān yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndúū maá dē: Jāndáā jā ní ncusiī ndasí inī ō tá nī nacani yā tūhun nūū ō ichi, de nī ncachī tūhun cájí yā nāsa cáhān tutū īī, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ñamā nī naquehen ndúū dē ichi cuānohōn dē Jerusalén. De nī naquetáhán dē jíín ndihúxī iin apóstol, íyó tútú dē jíín sava cā táhán dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá tēe íyó tútú: Jāndáā ndija jā ní natecū Jētohō ō, de nī nenda nijīn yā nūū Simón, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>Sá de ndúū tēe ñúcuán nī nacani dē tūhun nāsa nī nquetáhán dē jíín yā ichi, jíín nāsa nī nacunī dē yā tá nī scuáchi yā stāā. Jā ní nenda yā nūū ndá tēe scuáha jíín yā (Mt. 28.16‑20; Mr. 16.14‑18; Jn. 20.19‑23) 


text:
<pb/>De juni súcuán cáhān cā dē ndá tūhun yáhá, de nī jēcuīñī ndeē-ni maá Jesús māhñú ndá dē. De nī ncāhān yā jíín dē: Coo ndeé coo siī inī ndá nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>Cūndēhé ndahá nī jíín jēhē ni, de cunī nū jā maá nī cúu. Tiin nduhū de cunī nū, chi iin ánō nduú névāha cūñu ni yiqui tá cúu nūū ndéhé nú jā névāha maá nī, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndasí nī ncusiī inī ndá dē, de sáhvi inī dē. Sochi ncháha ca candíja vāha dē jā maá yā cúu. De nī ncāhān yā jíín ndá dē: ¿A névāha nú jacū jā cajī ni yáhá? ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Ndācá jā ní ndoho nī cúu jā ní ncāhān ni tá nī īyo nī jíín ndá nú saá, jā cánuú quee ndaā ndācá tūhun nī jā yósō nūū tutū ley Moisés, jíín nūū tutū ndá cā tēe nī nacani tūhun Yāā Dios, jíín nūū tutū salmo, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Súcuán yósō nūū tutū jā súcuán cánuú cundoho nduhū jā cúu nī Cristo, de nūū únī quīvī de natecū ni. 


text:
<pb/>De cūtē nuu tūhun nī jā cánuú nacani inī nchivī jā sndóo ji cuāchi ji, tácua cune cáhnú inī Yāā Dios nūū cuáchi ji. De Jerusalén quijéhé cūtē nuu tūhun yáhá, de quīhīn nūū nchivī ndācá nación. 


text:
<pb/>De tetíñú nī Espíritu Santo quiji yā nūū ndá nú, tá cúu nūū ní nquee yuhú Tatá nī. De quendōo ndá nú Jerusalén cundetu nú jondē nīhīn nū poder Espíritu Santo jā quiji jondē andiví, ncachī yā. Jā ní ndaa yā cuānohōn yā andiví (Mr. 16.19‑20; <a href='B:510 01:9'>Hch. 1.9</a>‑<a href='B:510 11:1'>11</a>) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquee yā Jerusalén cuāhān yā jíín ndá dē jondē ñuū Betania. De nī nanee yā ndúū ndahá yā, de nī jīcān táhvī yā jēhē ndá dē. 


text:
<pb/>De juni jícān táhvī yā jēhē dē, de nī ncujiyo yā-ni nūū ndá dē, nī ndaa yā cuānohōn yā andiví. 


text:
<pb/>De níní íyó ndá dē inī templo, jícān táhvī dē de nácuetáhví dē nūū Yāā Dios. De nī ncuu. Amén.<pb/>


text:
Yáhá cúu lista nāsa nī nquiji tatā Jesucristo. De maá yā cúu tatā rey David, de David nī nquiji nūū tatā Abraham. 


text:
<pb/>Abraham nī ncuu dē tatá Isaac, de Isaac nī ncuu dē tatá Jacob, de Jacob nī ncuu dē tatá Judá jíín ndá ñanī dē. 


text:
<pb/>De Judá nī ncuu dē tatá Fares jíín Zara, de naná ndúū dē nī ncuu Tamar. De Fares nī ncuu dē tatá Esrom, de Esrom nī ncuu dē tatá Aram. 


text:
<pb/>De Aram nī ncuu dē tatá Aminadab, de Aminadab nī ncuu dē tatá Naasón, de Naasón nī ncuu dē tatá Salmón. 


text:
<pb/>De Salmón nī ncuu dē tatá Booz, de naná dē nī ncuu Rahab. De Booz nī ncuu dē tatá Obed, de naná dē nī ncuu Rut. De Obed nī ncuu dē tatá Isaí. 


text:
<pb/>De Isaí nī ncuu dē tatá David, tēe nī ncuu rey. De rey David nī ncuu dē tatá Salomón, de naná dē, xihna cā nī ncuu ña ñasíhí Urías. 


text:
<pb/>De Salomón nī ncuu dē tatá Roboam, de Roboam nī ncuu dē tatá Abías, de Abías nī ncuu dē tatá Asa. 


text:
<pb/>De Asa nī ncuu dē tatá Josafat, de Josafat nī ncuu dē tatá Joram, de Joram nī ncuu dē tatá Uzías. 


text:
<pb/>De Uzías nī ncuu dē tatá Jotam, de Jotam nī ncuu dē tatá Acaz, de Acaz nī ncuu dē tatá Ezequías. 


text:
<pb/>De Ezequías nī ncuu dē tatá Manasés, de Manasés nī ncuu dē tatá Amón, de Amón nī ncuu dē tatá Josías. 


text:
<pb/>De Josías nī ncuu dē tatá Jeconías jíín ndá ñanī dē, maá tiempo jā cuáhān ndá nchivī Israel preso jondē nación Babilonia. 


text:
<pb/>De tá nī īyo ndá ji ñúcuán, de Jeconías nī ncuu dē tatá Salatiel. De Salatiel nī ncuu dē tatá Zorobabel. 


text:
<pb/>De Zorobabel nī ncuu dē tatá Abiud, de Abiud nī ncuu dē tatá Eliaquim, de Eliaquim nī ncuu dē tatá Azor. 


text:
<pb/>De Azor nī ncuu dē tatá Sadoc, de Sadoc nī ncuu dē tatá Aquim, de Aquim nī ncuu dē tatá Eliud. 


text:
<pb/>De Eliud nī ncuu dē tatá Eleazar, de Eleazar nī ncuu dē tatá Matán, de Matán nī ncuu dē tatá Jacob. 


text:
<pb/>De Jacob nī ncuu dē tatá José, tēe nī ncuu yií María. De María nī ncuu ña naná Jesús, Yāā nání Cristo. 


text:
<pb/>De jondē Abraham de jondē David de nī ncuu ūxī cūmī tatā. De jondē David de jondē tá cuāhān ndá nchivī Israel preso nación Babilonia de nī ncuu tucu ūxī cūmī tatā. De jondē tá nī jēhēn ndá ji preso de jondē nī ncacu Cristo, suni nī ncuu ūxī cūmī cā tatā. Jā ní ncacu Jesucristo (Lc. 2.1‑7) 


text:
<pb/>De jā ní ncacu Jesucristo de súcuán nī ncuu: Naná yā María, ja nī ncundaā jā cundeē ña jíín José. De jondē tá ncháha ca cundeē ña jíín dē, de nī jīcūhun sēhe ña nī nsāhá Espíritu Santo. 


text:
<pb/>De José, tēe jā cundeē ña jíín, chi tēe ndāā cúu dē. De nduú cúnī dē cuāha dē tūhun canoō ña, chi sa cúnī dē jā ná jéncuiñī yuhū-ni jā má cúndeē dē jíín ña. 


text:
<pb/>De juni súcuán nácani inī dē, de nī stéhēn jāni nūū dē jā ní nquenda-ni iin ángel maá Jētohō ō Yāā Dios nūū dē, de nī ncāhān yā jíín dē: José, sēhe tatā David, mā cúyūhú nú cueca nú ñasíhí nú María, chi sēhe ña jā cacu, vāji ji jondē nūū maá Espíritu Santo. 


text:
<pb/>De cacu iin sēhe yií ña. De scúnaní nú ji Jesús, chi maá ji cúu Yāā jā scácu ndá nchivī nūū cuáchi ji, ncachī ángel. 


text:
<pb/>Súcuán nī ncuu ndācá tiñu yáhá, tácua quee ndaā tūhun Jētohō ō Yāā Dios jā ní ncāhān tēe nī nacani tūhun yā jondē janahán. De súcuán nī ncāhān dē:<pb/> 


text:
Coo iin ñahan lúlí, de nīhīn séhe ji,<br/>de scácu ji iin sēhe yií,<br/>de cunaní sūchí ñúcuán Emanuel. Cáchī tutū. De síví yáhá cáchī: Yāā Dios ndéē yā jíín ó. 


text:
<pb/>De nī ndoto José, de nī nsāhá dē tá nī ncachī ángel Jētohō ō Yāā Dios nūū dē. De nī jeca dē María nī ncuu ña ñasíhí dē. 


text:
<pb/>De nduú ní nquíxīn dē jíín ña, chi jondē nī scácu ña sēhe yií xíhna ñúhún ña. De nī scúnaní dē ji Jesús.<pb/>


text:
De tá nī ncacu Jesús inī ñuū Belén ndáñúū Judea, de tiempo ñúcuán tátúnī rey Herodes. Ñúcuán de jacū tēe ndíchí jā scuáha sīquī tiūūn, nī nquiji jícá ndá dē ichi nūū quénda ncandiī, de nī nquenda dē ciudad Jerusalén. 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún ndá dē nchivī: ¿Ní cúu nūū íyó sūchí jā ní ncacu jā cuu rey nchivī hebreo? Chi ichi nūū quénda ncandiī nī jinī ndá sá iin tiūūn cāhnú jā cúu seña jā ní ncacu ji. De vāji ndá sá jā chiñúhún sá ji, ncachī dē. 


text:
<pb/>De rey Herodes, tá nī jini dē tūhun ñúcuán, de nī ncunēhén inī dē, jondē jíín ndācá nchivī Jerusalén. 


text:
<pb/>De nī nastútú dē ndācá sūtū cúñáhnú jíín ndācá tēe stéhēn ley janahán nūū nchivī. De nī jīcā tūhún dē ndá tēe ñúcuán ní cúu nūū cacu Cristo, cáchī tutū. 


text:
<pb/>De nī ncachī ndá dē nūū rey: Inī ñuū Belén ndáñúū Judea. Chi súcuán cáchī nūū tútū jā ní ntee tēe nī nacani tūhun yā jondē janahán:<pb/> 


text:
Ndá ndóhó nchivī ñuū Belén ndáñúū Judá,<br/>cúñáhnú cā ñuū nū nsūú cā ndá cā ñuū jā cúñáhnú inī Judá.<pb/>Chi suu inī ñuū nū quee iin Yāā jā tatúnī,<br/>de coto yā nchivī maá nī Israel, ncachī Yāā Dios. Cáchī tutū. 


text:
<pb/>Ñúcuán de Herodes nī ncana yuhū dē ndá tēe ndíchí jā nání mago. De nī jīcā tūhún vāha dē nā quīvī cúu jā ní nquenda tiūūn ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī ntají dē ndá tēe ñúcuán jā quíhīn dē ñuū Belén. De nī ncāhān dē: Cuáhán ndá ní de cātūhún vāha ní ní cúu nūū íyó sūchí lúlí. De tá nī nanihīn ndá ní ji, de quiji ní cachī tūhun ní nūū sá, tácua suni quīchiñúhún maá sá ji, ncachī rey. 


text:
<pb/>De tá nī jini ndá dē tūhun jā ní ncāhān rey, de cuāhān ndá dē. De maá tiūūn cāhnú jā ní jinī dē ichi nūū quénda ncandiī, nī jēcōsō nūú cuāhān nūū ndá dē jondē nī nquenda nūū íyó sūchí lúlí, de ñúcuán nī jencuiñī. 


text:
<pb/>De nī jīnū ndá dē nī nquīvi dē inī vehe, de nī jinī dē nūū sūchí lúlí jíín naná ji María. De nī jēcuīñī jītí ndá dē nūū ji, de nī nchiñúhún dē ji. De nī nacune ndá dē jātūn dē, de nī nsōcō dē oro jíín incienso jíín sūja ūguā nūū ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī stéhēn jāni nūū ndá dē, de nī ncachī nūū dē jā má quínohōn dē nūū Herodes. De incā ichi cuānohōn dē ñuū dē. Jā ní jinu José cuāhān ndá dē Egipto 


text:
<pb/>De tá cuānohōn ndá tēe mago, de nī stéhēn jāni nūū José jā iin ángel maá Jētohō ō Yāā Dios nī ncāhān yā jíín dē: Nacōo de cunu nú quīhīn nū jíín sūchí lúlí jíín naná ji jondē nación Egipto. De ñúcuán cundeē nū jondē cachī tūhun nī nūū nū. Chi Herodes ja ñatin nanducú dē sūchí lúlí jīñā jā cahnī dē ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ndoto José. De cuāhān dē jíín sūchí lúlí jíín naná ji, de nī jica ñuú ndá dē cuāhān dē Egipto. 


text:
<pb/>De ñúcuán nī ndeē dē jondē nī jīhī Herodes. De súcuán nī ncuu tácua quee ndaā tūhun Jētohō ō Yāā Dios jā ní ncāhān tēe nī nacani tūhun yā janahán: Jondē nación Egipto nī ncana nī Sēhe nī vāji ji, ncachī Yāā Dios, cáchī tutū. Jā ní ntatúnī Herodes jā ná cúū ndá tēe ñiquín 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jinī Herodes jā súcuán nī stáhví ndá tēe mago dē, de nī nquītī ndasí inī dē. De nī ntají dē ndá soldado cuāhān, de nī jahnī ndācá tēe ñiquín jā úū cuīyā jíín jā lūlí cā jā íyó inī ñuū Belén jíín ndācá ñuū ñatin. Chi ja nī jīcā tūhún vāha dē ndá tēe mago nāsaa tiempo nī ncuu jā ní ncacu Jesús. 


text:
<pb/>De súcuán nī nquee ndaā tūhun jā ní ncāhān Jeremías, tēe nī nacani tūhun yā jondē janahán, chi nī ncāhān dē:<pb/> 


text:
Inī región Ramá nī jini nī<br/>jā jácu de jácu cóhó.<pb/>Chi ndá ñahan cúu tatā Raquel, jácu ña jēhē sēhe ña,<br/>de nduú cúnī ndusiī inī ndá ña, chi nī jīhī ndá ji. Cáchī tutū. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jīhī Herodes. De nī stéhēn jāni nūū José jā iin ángel Jētohō ō Yāā Dios nī ncāhān yā jíín dē jondē nūū ndéē dē Egipto: 


text:
<pb/>Nacōo de quīnohōn nū nación nū Israel jíín sūchí lúlí jíín naná ji. Chi ja nī jīhī ndá tēe jā ndúcú cahnī sūchí lúlí jīñā nícu, ncachī ángel. 


text:
<pb/>De nī nīhīn dē tūhun jā Arquelao nī nūcuīñī dē nūū ndīyi tatá dē Herodes, de maá dē tátúnī inī región Judea. De yúhú dē jā quínohōn dē ñúcuán. De nī stéhēn jāni nūū dē jā ná quíhīn dē región Galilea, de cuāhān dē. 


text:
<pb/>De nī nquenda ndá dē ñúcuán, de nī ndeē dē ñuū nání Nazaret. Súcuán nī ncuu tácua quee ndaā tūhun jā ní ncāhān ndá tēe nī nacani tūhun Yāā Dios janahán. Chi nī ncachī dē jā cāhān nchivī jā tēe ñuū Nazaret cúu Jesús.<pb/>


text:
De nī jica tiempo, de nī nquenda Juan tēe scuénduté jondē nūū ñuhun tíhá ndáñúū Judea, de suha nácani dē tūhun: 


text:
<pb/>Nacani inī ndá nú jā sndóo nú cuāchi nú, chi ja nī ncuñatin maá Yāā ndéē andiví jā tatúnī yā nūū nū, ncachī dē. 


text:
<pb/>De Isaías, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán, suha nī ntee dē tūhun Juan nūū tutū:<pb/>Coo iin tēe jā cana jee jondē nūū ñuhun tíhá:<pb/>Sāhá tūha ndá nú maá nú, chi quenda maá Jētohō ō.<pb/>De sāhá ndá nú tiñu ndāā, chi vāji yā, cachī dē. Ncachī Isaías. 


text:
<pb/>De sahma ñúhún Juan cúu ixi camello, de núhnī iin cinturón ñii chījin dē. De jā técū dē cúu tīca langosta jíín ndūxi yōcō. 


text:
<pb/>De nchivī ciudad Jerusalén jíín ndācá nchivī región Judea jíín nchivī ndéē ñatin yuhú yūte Jordán, nī nquenda ndá ji nūū dē. 


text:
<pb/>De tá nī jinī dē jā váji cuāhā tēe grupo fariseo jíín tēe grupo saduceo nūū scuénduté dē, de nī ncāhān dē: Va sēhe cōō cúu ndá nú, chi xēēn nū tá cúu cōō. ¿A jáni inī ndá nú jā cuu cunu nú cācu nú nūū castigo xēēn jā quiji? 


text:
<pb/>Túsaá de sāhá ndá nú tiñu váha, de súcuán stéhēn nū jā ní nacani ndija inī nū jā sndóo nú cuāchi nú. 


text:
<pb/>De mā cāní inī ndá nú cāhān nū jā cuu cācu nú sīquī jā cúu nú tatā Abraham. Chi cáhān ni jíín ndá nú jā cuu sāhá Yāā Dios jā ndācá yūū yáhá nduu sēhe Abraham jā candíja vāha, de tú cúnī yā. 


text:
<pb/>De cúu ndá nú tá cúu tūndīhá jāá nduú jéhe jāvíxī vāha. De mitan de ja íyó tūha Yāā Dios jā cuāha yā castigo xēēn, tá cúu nūū íyó tūha iin cāa jā quehndē jondē yoho ñutun. Túsaá de sāhá yā jíín ndá nú tá cúu nūū sáhá yā jíín ndācá ñutun jāá nduú jéhe jāvíxī vāha, jā tēhndē de cāyū nūū ñúhūn. 


text:
<pb/>De nduhū chi jíín ndute scuénduté nī ndá nú, de ñúcuán cúu jā stéhēn nū jā ní nacani inī nū jā sndóo nú cuāchi nú. De Yāā jā quiji, chi modo jā scuénduté yā ndá nú cúu jā cuāha yā Espíritu Santo cundeē inī ánō ndá nú, de poder yā cúu tá cúu ñuhūn. De Yāā jā quiji chi cúñáhnú ndasí cā yā nsūú nduhū. Chi nduú cúñáhnú cuitī ni nūū yā, ni jā cuetíñú yā nduhū vísō iin tiñu lúlí cā jā cuiso nī nījān yā. 


text:
<pb/>De sāhá yā tá sáhá tēe stéchí trigo, chi sāhá síín yā nchivī vāha jíín nchivī nēhén, tá cúu nūū cúndoo trigo jā quée síín paja. De nastútú yā trigo yā ndīvi inī yacā yā. Sochi paja chi teñuhūn yā nūū ñúhūn jā má ndáhvā cuitī, ncachī Juan. Jā ní jenduté Jesús (Mr. 1.9‑11; Lc. 3.21‑22) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquee Jesús región Galilea, de nī nquenda yā yūte Jordán nūū íyó Juan, tácua scuénduté dē yā. 


text:
<pb/>Sochi nduú cúnī Juan scuénduté dē yā, chi nī ncāhān dē jíín yā: Sa cánuú jā scuénduté maá ní sāán, ¿de nāsa cúu jā sa nūū sá vāji ní? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: Nduú chi sāhá nú, chi súcuán cánuú jā squíncuu ó ndācá jā tátúnī Yāā Dios, ncachī yā. Ñúcuán de nī scuénduté dē yā. 


text:
<pb/>De tá nī ncuu nī jenduté yā, de nī nquee yā ndute. De nī nune-ni nūū ndéē Yāā Dios andiví, de nī jinī yā jā cúun Espíritu Yāā Dios vāji, de cáá tá cáá iin paloma, de nī jīnū xīnī yā. 


text:
<pb/>De ichi andiví nī ncāhān iin tūhun: Yáhá cúu Sēhe nī jā mānī ndasí nī jíín, de cúsiī ndasí inī ni jíín, ncachī.<pb/>


text:
Ñúcuán de nī jīnū Jesús jondē nūū ñuhun tíhá nī nsāhá Espíritu Santo. Chi ñúcuán coto túnī tāchī cúñáhnú yā, chi cúnī jā sāhá yā cuāchi. 


text:
<pb/>De nī nquenda maá tāchī cúñáhnú jā coto túnī ji yā, de nī ncāhān jíín yā: Tú maá nú cúu Sehe Yāā Dios de cāhān nū jā ndá yūū yáhá ná ndúu stāā cajī nū, ncachī. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín: Nduú chi yósō nūū tutū īī: Nsūú mátúhún-ni stāā cúu jā técū nchivī, chi suni jíín ndācá tūhun jā cáhān Yāā Dios, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de cuāhān tāchī cúñáhnú jíín yā jondē Jerusalén jā cúu ciudad īī. De nī jani ji yā xīnī torre templo. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ji jíín yā: De tú Sēhe Yāā Dios cúu nú, de squíncava nú maá nú jondē nūū ñūhún, chi scácu yā ndóhó. Chi súcuán yósō nūū tutū:<pb/>Tetíñú yā ndá ángel yā jā coto ndóhó.<pb/>De canee ndá yā ndóhó,<br/>tácua mā scáchihi nú jēhē nū nūū yúū. Cáchī tutū, ncachī tāchī. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús: Nduú chi suni yósō cā nūū tutū jā má cōtó túnī nchivī Jētohō ji Yāā Dios, á scácu yā ji á nduú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De tāchī cúñáhnú nī jeca tucu ji yā cuāhān ji jíín yā xīnī iin yucu súcún ndasí. De nī stéhēn ji ndācá nación níí cáhnú ñayīví nūū yā, de viī ndasí cáá ndihi. 


text:
<pb/>De nī ncāhān jíín yā: Ndācá yáhá taji nī nūū nū, de tú cuiñi jítí nú chiñúhún nú nduhū, ncachī. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Jesús nūū tāchī: Satanás, cujiyo cuáhán, chi yósō nūū tutū jā ná chíñúhún nchivī maá Jētohō ji Yāā Dios, de nūū mátúhún-ni yā satíñú ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncujiyo-ni tāchī cúñáhnú cuāhān. De nī nquenda ndá ángel Yāā Dios nī nchindeé ndá yā. Jā ní nquijéhé Jesús nácani yā tūhun región Galilea (Mr. 1.14‑15; Lc. 4.14‑15) 


text:
<pb/>De nduú ní ndéē yā ñuū Nazaret, chi nī jēhēn yā nī ndeē yā ñuū Capernaum. De ñuū ñúcuán cáá yuhú mar, maá región Zabulón jíín Neftalí. 


text:
<pb/>De súcuán nī ncuu tácua quee ndaā tūhun nī ntee Isaías, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios janahán:<pb/> 


text:
Región Zabulón jíín Neftalí,<br/>ichi jā cuáhān yuhú mar, lado yūte Jordán nūū quénda ncandiī,<br/>jíín región Galilea nūū ndéē nchivī ndá cā nación jāá nduú jínī tūhun yā.<pb/> 


text:
Nchivī ñúcuán chi modo nūū neē ndéē ji,<br/>de stúu yā luz yā nūū ji.<pb/>De nchivī ja ñatin naā, nīhīn ji tūhun vāha ndasí,<br/>suu tūhun jā scácu yā ánō ji. Ncachī Isaías. 


text:
<pb/>De jondē quīvī ñúcuán nī nquijéhé Jesús nácani yā tūhun, de súcuán nī ncāhān yā: Nacani inī ndá nú jā sndóo nú cuāchi nú, chi ja nī ncuñatin Yāā ndéē andiví jā tatúnī yā nūū nū, ncachī yā. Jā ní ncana yā cūmī tēe tíin tiacá (Mr. 1.16‑20; Lc. 5.1‑11) 


text:
<pb/>De jíca Jesús yuhú mar Galilea cuāhān yā. De nī jinī yā nūū ūū tēe, de ñanī ndúū dē. De iin dē cúu Simón jā suni nání Pedro, de incā dē cúu Andrés. De tēe tíin tiacá cúu ndúū dē, de chúhun dē ñunu dē inī mar. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ndúū dē: Cuniquīn nduhū ná cóhōn, de nasāhá nī ndóhó tēe jā nīhīn cuāhā nchivī jā candíja nduhū, tá cúu nūū níhīn nū tiacá, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jica yā jacū cā, de nī jinī yā nūū ūū cā tēe, de suni ñanī ndúū dē. De cúu dē Jacobo jíín Juan, ndúū sēhe Zebedeo. De ndéē dē inī barco jíín tatá dē Zebedeo, náchicatún dē ñunu dē. De suni nī ncana yā ndúū dē jā cuniquīn dē yā. 


text:
<pb/>De nī sndóo dē-ni tatá dē jíín barco, de nī jēcuniquīn dē yā cuāhān dē. Jā ní stéhēn yā nūū cuāhā nchivī (Lc. 6.17‑19) 


text:
<pb/>De nī jica nuu Jesús níí región Galilea, nī stéhēn yā tūhun inī ndá vehe īī jā cúu sinagoga. De nī nacani yā tūhun vāha nāsa tátúnī Yāā Dios. De nī nasāhá vāha yā nchivī cúhū ndācá-ni cuēhē. 


text:
<pb/>De nī jītē nuu tūhun yā cuāhān níí región Siria. De nūū yā nī nquisiáha ji ndācá nchivī cúhū, nchivī jā ndóho quéhén nūū cuēhē, jíín jā játū, jíín jā ñúhún tāchī inī, jíín jā jíhī yīhí, jíín jā ní nduvehlé. De nī nasāhá vāha yā ndá ji. 


text:
<pb/>De cuāhā nchivī región Galilea jíín Decápolis, jíín nchivī ciudad Jerusalén jíín región Judea, jíín ndá ñuū jā íyó incā lado yūte Jordán ichi nūū quénda ncandiī, nī jēcuniquīn ndá ji yā.<pb/>


text:
De nī jinī Jesús nūū ndá nchivī cuāhā ñúcuán. De nī ncaa yā yucu cuāhān yā, de nī jēcundeē yā. De ndá tēe scuáha jíín yā, nī nquenda dē nūū yā ñúcuán. 


text:
<pb/>Nācā ndetū ndá nchivī jā jínī ji jāá nduú íyó vāha ánō ji sīquī cuáchi ji, chi ja nī nquīvi ji ndahá Yāā andiví jā tatúnī yā nūū ji. 


text:
<pb/>Nācā ndetū ndá nchivī jā tá-ni cúu jā cócon ji yíchī ji, suni súcuán cúu jā cúnī ndasí ji squíncuu ji tiñu ndāā, chi maá yā chindeé yā jā cuu squíncuu ji. 


text:
<pb/>Nācā ndetū ndá nchivī jā jínī ūhvī incā nchivī ji sīquī jā sáhá ji tiñu ndāā, chi ja nī nquīvi ji ndahá Yāā andiví jā tatúnī yā nūū ji. 


text:
<pb/>Nācā ndetū ndá nú tú cáhān nāvāha ji nūū nū jā síquī nduhū, de sáhá nāvāha ji ndóhó, de stáyáhvi ji ndóhó, vísō nduú nā cuāchi nú. 


text:
<pb/>De sāhá sīī ndá nú inī nū túsaá, de sa víhí cā cusiī inī nū, chi cáhnú ndasí coo tāhvī nū jondē andiví. Chi suni súcuán nī jinī ūhvī ji ndá tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jā ní nquiji xihna cā nsūú cā ndá ndóhó. Tūhun yátá sīquī ñīī jíín sīquī luz (Mr. 9.50; Lc. 14.34‑35; 11.33) 


text:
<pb/>Ndá máá nú chi cúu nú inī ñayīví tá cúu ñīī jā yíhí nūū cūñu tácua mā téhyū. De tú ñīī ná náā jā úhguā, ¿de nāsa nduu uhguā tucu? Nduú cā tiñu cuitī cā, chi sa cutē nchivī de cuāñū ji sīquī. 


text:
<pb/>Ndá tiñu váha jā sáhá nú cúu tá cúu luz inī ñayīví. De cúu nú tá cúu iin ñuū jā yósō xīnī yūcú, de mā cūú coo yuhū. 


text:
<pb/>De ni nduú scuíquīn nchivī iin lámpara de chihi ji chījin cajón, chi sa jáni ji nūū sūcún tácua stúu nūū ndá jā ndéē inī vehe. 


text:
<pb/>De suni súcuán stéhēn nū luz maá nú nūū ndá nchivī, de suu cúu jā cunī ji ndá tiñu váha sáhá ndá nú, de cāhān ji jā vāha ndasí Yāā cúu Tatá nú jā ndéē yā andiví. Jā ní stéhēn yā sīquī ley Yāā Dios 


text:
<pb/>Mā cāní inī ndá nú jā váji nī jā snáā ni ley jā ní jēhe Yāā Dios nūū Moisés, jíín jā snáā ni ndá tūhun jā ní ncāhān ndá tēe nī nacani tūhun yā janahán. Nduú vāji nī jā snáā ni, chi sa jā stéhēn cājí nī tūhun ndíso. 


text:
<pb/>Chi ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā juni íyó andiví jíín ñayīví, de mā náā cuitī ni iin punto ni iin letra nūū tutū ley yā, chi jondē quee ndaā ndihi tūhun jā cáhān. 


text:
<pb/>Túsaá de tú iin nchivī nduú squíncuu ji iin tūhun yáhá jā ndácu ley yā, vísō iin tūhun lulí cā cúu, de tú stéhēn ji jā suni súcuán sāhá sava cā nchivī, túsaá de cuu ji nchivī núu cā inī andiví nūū tátúnī Yāā Dios. Sochi tú iin nchivī squíncuu ji de stéhēn ji jā squíncuu nchivī, túsaá de cuñáhnú ji inī andiví nūū tátúnī Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi cáhān ni jíín ndá nú, tú mā cōó ndāā cā tiñu sáhá nú nsūú cā tiñu sáhá ndá tēe stéhēn ley janahán jíín ndá tēe grupo fariseo, de mā quívi cuitī nū ndahá Yāā andiví jā tatúnī yā nūū nū. Jā ní stéhēn yā jā má quítī inī ō (Lc. 12.57‑59) 


text:
<pb/>Ja nī jini ndá nú tūhun jā ní ncāhān jíín nchivī janahán jā má cáhnī ji ndīyi, de nā-ni nchivī tú cahnī ji ndīyi, de quīhīn ji nūū justicia, cáchī. 


text:
<pb/>Sochi nduhū chi cáhān ni jíín ndá nú, vísō vāchi jā quītī inī iin nchivī cunī ji táhán ji, de suni quīhīn ji nūū justicia. De tú iin nchivī cāhān nāvāha ji nūū táhán ji, túsaá de quīhīn ji nūū justicia cúñáhnú cā. De tú iin nchivī cāhān ji nūū táhán ji: Ndóhó tēe naā ndasí, cachī ji, túsaá de quīvi ji nūū ñúhūn infierno de tú mā nácani inī ji. 


text:
<pb/>Túsaá de tá quenda ndá nú nūū altar jíín jā sōcō nū nūū Yāā Dios, de tú nūcūhun inī nū jā ní nsāhá nú cuāchi sīquī táhán nú, 


text:
<br/>túsaá de squéndōo nú jā sōcō nū xiín altar, de xihna cā quīhīn nū jā ndumanī nū jíín táhán nú. De sá de ndicó cóo tucu nú jā sōcō nū. 


text:
<pb/>De tú iin nchivī quīhīn ji jíín nú nūū justicia jā cāhān ji cuāchi sīquī nū, túsaá de juni cuāhān nū jíín ji ichi de sāhá ndāā maá nú jíín ji, tácua mā squívi ji ndóhó nūū juez. Chi juez siáha dē ndóhó nūū policía, de policía chihi dē ndóhó vecāa. 


text:
<pb/>De ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā má quēé cuitī nū ñúcuán chi jondē chunáá nú ndihi cuitī xūhún jā jícān ndá dē. Jā ní stéhēn yā jā má cásíquí ndéē tāhán 


text:
<pb/>Sochi nduhū chi cáhān ni jíín ndá nú jā tú iin tēe ndéhé dē nūū iin ñahan jā ndíyo inī dē ña, ñúcuán de ja nī ncasíquí ndéē dē ñahan ñúcuán inī ánō dē. 


text:
<pb/>Túsaá de tú tīnūú lado cuáhá nú sáhá jā quīvi nú cuāchi, de vāha cā tavā nū de squéne nú, tácua mā sāhá cā nū cuāchi. Chi vāha cā jā naā iin tīnūú nú nsūú cā jā coo ndihi yiqui cúñu nú de quīhīn nū infierno. 


text:
<pb/>De tú ndahá cuáhá nú sáhá jā quīvi nú cuāchi, de vāha cā quehndē nū de squéne nú, tácua mā sāhá cā nū cuāchi. Chi vāha cā jā naā iin ndahá nú nsūú cā jā coo ndihi yiqui cúñu nú de quīhīn nū infierno. Jā ní stéhēn yā jā má ndúsíín táhán (Mt. 19.3‑9; Mr. 10.11‑12; Lc. 16.18) 


text:
<pb/>De suni nī ncāhān jondē janahán: Tú ní iin cúnī jā sndóo ñasíhí, de ná cuáha acta nūū ña jā ndusíín jíín ña. 


text:
<pb/>Sochi nduhū chi cáhān ni jíín ndá nú, tú iin tēe sndóo dē ñasíhí dē, de tú nsūú jā ndiī ña, túsaá de sáhá dē jā casíquí ndéē ña jā cundeē ña jíín incā tēe. De tú iin tēe cueca dē ñahan jā ní nquendōo, suni cásíquí ndéē dē ña. Jā ní stéhēn yā sīquī tūhun jā cáhān téyíí 


text:
<pb/>De suni nī jini ndá nú tūhun jā ní ncāhān jíín nchivī janahán: Tú nī ncāhān téyíí nú jā squíncuu nú, jínī jínúū Yāā Dios, túsaá de cánuú jā squíncuu nú jā ní ncāhān nū. 


text:
<pb/>Sochi nduhū chi cáhān ni jíín ndá nú jā ni iin sīquī tiñu mā cáhān téyíí nú jondē jíín síví Yāā Dios. De tú cāhān téyíí nú de nduú vāha jā nacunehen nú andiví, chi suu cúu nūū íyó mesa nūū tátúnī Yāā Dios. 


text:
<pb/>De juni mā nácunehen nú ñayīví, chi suu cúu modo teyū nūū yósō jēhē yā. De juni mā nácunehen nú Jerusalén, chi suu cúu ciudad maá Yāā jā cúu Rey cúñáhnú. 


text:
<pb/>De juni mā cáhān téyíí nú jā ná cúndeē cuāchi sīquī nū de tú nduú cáhān ndāā nū. Mā cáhān nū súcuán, chi mā cūú cuitī sāhá nú jā ni iin ixi xínī nū nducuíjín á ndutuún. 


text:
<pb/>Chi súcuán-ni cāhān nū: Cuu, cachī nū. Nduú, cachī nū. Chi tú chisó nú cā tūhun cāhān nū, de nūū tāchī vāji. Jā ní stéhēn yā jā má nácuāha ó jā ndutahvī nchivī (Lc. 6.29‑30) 


text:
<pb/>Nī jini ndá nú tūhun jā ní ncāhān jíín nchivī janahán: Tú iin tēe sndáhvā dē tīnūú táhán dē, de suni súcuán ná ndáhvā tīnūú maá dē. De tú iin tēe sndáva dē nūhun táhán dē, de suni súcuán ná ndáva nūhun maá dē. 


text:
<pb/>Sochi nduhū chi cáhān ni jíín ndá nú: Mā nácuāha nú jā ndutahvī tēe jā sáhá nāvāha ndóhó. Chi tú ní tēe cani dē cūñu nuū lado cuáhá nú, de vāha cā suni cuāha nú incā lado cani dē, nsūú cā jā nacuāha nú jā ndutahvī dē. 


text:
<pb/>De tú ní tēe stáyáhvi dē ndóhó de candeē dē camisa nū, de suni cuāha nú tūhun jā quīhīn dē jíín jondē sōō nū. 


text:
<pb/>De tú ní tēe scáca dē ndóhó jā cuiso nú ndatíñú dē iin kilómetro, de caca nú ūū kilómetro jíín dē. 


text:
<pb/>De nā-ni nchivī tú jícān ji ndatíñú nú, de cuāha nú nūū ji. De nchivī jícān nūú ndatíñú nú, de mā sásáhán nú jā cuāha nú nūū ji. Tūhun jā cundáhví inī ō nchivī jā jínī ūhvī yóhó (Lc. 6.27‑28, 32‑36) 


text:
<pb/>De suni nī jini ndá nú tūhun jā ní ncāhān jondē janahán: Cundáhví inī nū nchivī jā íyó mānī jíín nú, de quītī inī nū nūū nchivī jā jínī ūhvī ndóhó. 


text:
<pb/>Sochi nduhū chi cáhān ni jíín ndá nú: Cundáhví inī nū nchivī jā jínī ūhvī ndóhó. De cācān táhvī nū jā váha cuu nchivī jā cáhān nāvāha sīquī nū. De sāhá vāha nú jíín nchivī jā quítī inī jínī ndóhó. De cācān táhvī nū jēhē nchivī jā cáhān nēhén nūū nū de sáhá xēēn ji ndóhó. 


text:
<pb/>De súcuán stéhēn nū jā cúu nú sēhe maá Tatá nú, Yāā ndéē andiví, chi maá yā jéhe ncandiī jā cutūu nūū nchivī nēhén jíín nūū nchivī vāha. De jéhe yā sāvī nūū nchivī sáhá tiñu ndāā jíín nūū nchivī sáhá tiñu néhén. 


text:
<pb/>Chi tú íyó mānī nū jíín maá-ni nchivī jā mānī jíín nú, de nduú nā tāhvī nīhīn nū nūū yā. Chi jondē ndá tēe stáhví jā stútú xūhún ñúū, suni súcuán sáhá ndá dē. 


text:
<pb/>De tú maá-ni táhán nú cáhān vāha nú jíín, ¿de nā tiñu váha sáhá nú túsaá? Chi jondē nchivī jāá nduú cándíja Yāā Dios, suni súcuán sáhá ndá ji. 


text:
<pb/>Túsaá de ndāā ná cóo ndihi jā sáhá nú, tá cúu nūū íyó ndāā ndihi jā sáhá Tatá nú, Yāā ndéē andiví.<pb/>


text:
De jā sáhá nú ndācá tiñu váha nūū Yāā Dios, de coto nú jā má sāhá nijīn nū jā cunī nchivī de cuetúhún ji ndóhó. Chi tú súcuán sāhá nú, de nduú nā tāhvī nū cuāha maá Tatá nú, Yāā ndéē andiví. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán tá sáhá nú caridad, de mā sāhá nú jā cunī ndá nchivī, tá cúu nūū sáhá ndá tēe stáhví-ni, íñí dē nūū cúchitú nchivī inī ndá vehe īī sinagoga jíín nūū yáhvi. Chi súcuán sáhá ndá dē tácua cuetúhún nchivī dē. De ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā ñúcuán-ni cúu tāhvī dē, suu jā jétúhún nchivī dē. 


text:
<pb/>Sochi ndá ndóhó, tá sáhá nú caridad, de sāhá yuhū nū, tácua jondē amigo vāha nú mā cūní jā sáhá nú. 


text:
<pb/>Súcuán sāhá yuhū nū caridad. De maá Tatá nú jā ndéhé jā sáhá yuhū nū, iin quīvī de cuāha yā tāhvī cuu nú. Jā ní stéhēn yā nāsa cācān táhvī ō (Lc. 11.2‑4) 


text:
<pb/>De tá jícān táhvī ndá nú, de mā sāhá nú tá sáhá ndá tēe stáhví-ni. Chi jétahān inī ndá dē cuiñi dē cācān táhvī dē nūū íyó chitú nchivī inī ndá vehe īī sinagoga jíín squínā calle, tácua cunī nchivī de cuetúhún ji dē. De ndāā cáhān ni jíín nú jā ñúcuán-ni cúu tāhvī dē, suu jā jétúhún nchivī dē. 


text:
<pb/>Sochi ndá ndóhó, de tá jícān táhvī nū, de ndīvi nú inī vehe nú de nacasī nū viéhé. De cācān táhvī nū nūū maá Tatá nú, Yāā jā íyó yuhū jíín nú. Ñúcuán de maá Tatá nú jā jínī yā jā súcuán sáhá yuhū nū, cuāha yā jā jícān nū. 


text:
<pb/>De jā jícān táhvī nū, de mā cáhān nū cuāhā vuelta ndá tūhun jāá nduú nácani inī nū de cáhān nū-ni, tá cúu nūū sáhá ndá nchivī jāá nduú jínī tūhun Yāā Dios. Chi jáni inī ji jā tú nahán súcuán cáhān ji, de cunini yā, de nduú. 


text:
<pb/>Túsaá de mā sāhá nú tá cúu nūū sáhá ndá ji. Chi maá Tatá nú ja jínī yā naá cúu jā jíni ñúhún nú jondē ncháha ca cācān nū nūū yā. 


text:
<pb/>Túsaá de suha cācān táhvī ndá nú:<pb/>Tatá ndá sá jā ndéē ní andiví,<br/>níní ná cóo yíñúhún sá nūū ní, chi Yāā īī cúu ní.<pb/> 


text:
De ñúhún inī sá jā ñamā ná quíji quīvī tatúnī ní níí ñayīví yáhá.<pb/>De ná cóo ndācá tiñu jā jétahān inī maá ní,<br/>tá cúu nūū íyó inī andiví, suni súcuán ná cóo inī ñayīví.<pb/> 


text:
De cune cáhnú inī ní nūū cuāchi jā sáhá ndá sá nūū ní,<br/>tá cúu nūū née cáhnú inī ndá sá nūū nchivī jā sáhá cuāchi nūū sá.<pb/> 


text:
De mā cuáha ní tūhun jā coto túnī tāchī sāán,<br/>chi sa scácu ní sāán nūū ndācá jānēhén.<pb/>Chi maá ní cúu Yāā tátúnī, de tíin ní poder,<br/>de viī ndasí cúñáhnú ní níí cání. Súcuán ná cóo. Amén. Cachī ndá nú. 


text:
<pb/>Chi tú cune cáhnú inī ndá nú nūū nchivī jā sáhá cuāchi nūū nū, de suni súcuán cune cáhnú inī maá Tatá nú andiví nūū cuāchi nú. 


text:
<pb/>Sochi tú mā cúne cáhnú inī nū nūū nchivī jā sáhá cuāchi nūū nū, de suni súcuán mā cúne cáhnú inī maá Tatá nú nūū cuáchi nú. Jā ní stéhēn yā sīquī tūhun conditē inī 


text:
<pb/>De tá íyó nditē inī ndá nú jā chíñúhún nú Yāā Dios, de mā sāhá nú tá sáhá ndá tēe stáhví-ni. Chi sáhá ndá dē jā cáá xií nūū dē, de súcuán de stéhēn dē nūū nchivī jā íyó nditē inī dē, tácua cuetúhún ji dē. De ndāā cáhān ni jíín nú jā ñúcuán-ni cúu tāhvī dē, suu jā jétúhún nchivī dē. 


text:
<br/>tácua mā cūní nchivī jā íyó nditē inī nū. Chi maá-ni Tatá nú jā ndéē yuhū yā jíín nú, cunī yā, de iin quīvī de cuāha yā tāhvī cuu nú. Nāsa coo cuícá ó jondē andiví (Lc. 12.33‑34) 


text:
<pb/>Mā cúndihvī inī ndá nú jā scáyā nū ndatíñú jā cucuícá nú inī ñayīví yáhá, chi quívi tīquixīn, de néne xaha, de tíví. De suni quívi jācuīhná de sácuíhná. 


text:
<pb/>Chi sa sāhá nú ndācá tiñu váha tácua cāyā tāhvī nū jondē andiví. Chi ñúcuán mā quívi tīquixīn ni mā nēné xaha jā tīví, de ni mā cūú quīvi jācuīhná jā sacuíhná. 


text:
<pb/>Chi jondē nūū nīhīn nū tāhvī váha nú, ñúcuán cúu nūū ndíhvī inī nū sīquī. Tīnūú cúu lámpara yiqui cúñu (Lc. 11.34‑36) 


text:
<pb/>Tīnūú nú cúu tá cúu lámpara nūū yiqui cúñu nú. Túsaá de tú tīnūú nú íyó nijīn, de níí-ni yiqui cúñu nú cunijīn. 


text:
<pb/>Sochi tú nduú íyó nijīn tīnūú nú, de níí-ni yiqui cúñu nú íyó neē. De suni súcuán cúu ánō nū, chi tú maá-ni jā jáni nēhén inī nū, de nācā neē cā íyó inī ánō nū túsaá. Jā má cúndihvī inī ō sīquī xūhún (Lc. 16.13) 


text:
<pb/>Ni iin mozo mā cūú satíñú dē nūū ūū patrón. Chi quītī inī dē cunī dē iin de coo manī dē jíín incā, á squíncuu vāha dē nūū iin de sāhá jéhe inī dē nūū incā. De suni súcuán mā cūú satíñú nú nūū Yāā Dios de tú maá-ni sīquī xūhún ndíhvī inī nū. Yāā Dios jíto yā yóhó (Lc. 12.22‑31) 


text:
<pb/>Túsaá de cáhān ni jíín ndá nú: Mā nácani ndasí inī nū sīquī jā cutecū nū, tú nāsa cajī nū coho nú, ni sīquī sahma, tú nāsa cuhun nú. Chi Yāā Dios nī nsāhá yā jā técū nū jíín yiqui cúñu nú, de nā oncā cúu jā má cuáha yā jā cajī nū jíín jā cuhun nú. 


text:
<pb/>Cūndēhé ndá nú nāsa técū ndá saā, chi nduú jáquīn tī, de nduú nástútú tī jā chuvāha tī, de ni nduú yacā tī. De vísō súcuán de maá Tatá nú andiví scájī yā tī. ¿De á nduú cánuú ndasí cā ndá ndóhó nsūú cā ndá saā ñúcuán? 


text:
<pb/>¿De nūcu nácani ndasí inī ndá nú jā má níhīn nū sahma? Cūndēhé ndá nú nāsa jée ndá itā yucú. Chi nduú sátíñú, de ni nduú quéhen. 


text:
<pb/>De cáhān ni jíín ndá nú jā juni rey Salomón, quīvī jā ní ñūhun dē sahma váha ndasí, de ni nduú ní ñúhún dē sahma viī súcuán tá cúu nūū íyó ndá itā. 


text:
<pb/>De tú súcuán jéhe Yāā Dios sahma viī nūū itā yucú jā íyó nūū ñūhún mitan de teēn de cayū nūū ñúhūn, de nā oncā cúu ndá ndóhó jā má cuáha yā sahma. ¿De nūcu nduú cándíja nīhin ndá nú jā jíto yā ndóhó? 


text:
<pb/>Chi maá-ni sīquī yáhá cúu jā ndíhvī inī nchivī ñayīví jāá nduú cándíja. Sochi ndá máá nú, chi íyó Tatá nú andiví, de jínī yā jā jíni ñúhún nú ndācá yáhá. 


text:
<pb/>De sa cánuú cā jā cundihvī inī nū sīquī tiñu jā ndácu Yāā Dios nūū nū, jíín sīquī jā sāhá nú tiñu ndāā jā jétahān inī yā. Ñúcuán de sāhá yā jā nīhīn nū ndācá yáhá. 


text:
<pb/>Túsaá de mā nácani inī nū tú quiji tūndóhó teēn, chi mitan cúu mitan de teēn cúu teēn. Chi cani inī nū sīquī tūndóhó jā íyó tá iin iin-ni quīvī.<pb/>


text:
Mā cáhān ndá nú sīquī cuāchi nchivī nāsa sáhá ji, tácua suni mā cáhān Yāā Dios cuāchi sīquī maá nú jā sáhá nú súcuán. 


text:
<pb/>Chi tá cúu nūū cáhān ndá nú sīquī cuāchi nchivī, suni súcuán cāhān yā sīquī cuāchi maá nú. De tá-ni ndíhvī inī nū sīquī cuāchi ji, saá-ni cundihvī inī yā sīquī cuāchi nú. 


text:
<pb/>Chi cuāchi táhán nú cúu modo jā ñúhún iin yācá lúlí tīnūú ji. ¿De nūcu sáhá nú cuenta jā súcuán, de nduú sáhá nú cuenta cuāchi maá nú jā cúu modo jā ñúhún iin vītū tīnūú máá nú? 


text:
<pb/>¿De nūcu cáhān ndá nú jíín táhán nú: Ná távā ni yācá jā ñúhún tīnūú nú? De nduú nácani inī nū jā ñúhún iin vītū tīnūú máá nú. 


text:
<pb/>Vāchi tēe stáhví-ni cúu ndá nú túsaá. Xihna tīnūú maá nú tavā nū vītū, sá de cuu cūndēhé vāha nú jā tavā nū yācá tīnūú táhán nú. 


text:
<pb/>Mā sāhá fuerza nū nchivī nēhén jā quīvi ji nūū tūhun īī yā de tú nduú cúnī ji. Chi nenda ji sīquī nū tá cúu tinā jā tíin tī ndóhó. De mā nácani nú tūhun yā nūū nchivī jāá nduú cúnī cuitī cuetáhví. Chi cúu ji tá cúu quinī jā jáñū tī sīquī perla jā ndéē yāhvi cā. Cācān ō nūū yā de nīhīn ō (Lc. 11.9‑13; 6.31) 


text:
<pb/>Cācān nūū Yāā Dios, de taji yā nūū nū. De nducú nú ndācá jā váha jā íyó nūū yā, de nīhīn nū. De cācān táhvī nū jondē nīhīn nū, tá cúu nūū sáhá nchivī jā scáján viéhé jondē nune quīvi ji. 


text:
<pb/>Túsaá de ndá máá nú vísō nchivī íyó cuāchi cúu nú, de jínī nū cuāha nú jā váha nūū sēhe nú. De nā oncā cúu maá Tatá nú andiví jā má cuáha yā jā váha nūū nchivī jā jícān nūū yā. 


text:
<pb/>De tá-ni cúu jā cúnī ndá nú jā sāhá vāha nchivī jíín nú, saá-ni sāhá vāha nú jíín ji. Chi súcuán tátúnī tutū ley Moisés jíín tutū ndá tēe nī nacani tūhun Yāā Dios. Sīquī jā quīvi ó viéhé túū (Lc. 13.24) 


text:
<pb/>Cundihvī inī ndá nú quīvi nú ndahá Yāā Dios. Chi cúu tá cúu iin viéhé túū. Chi viéhé jíín ichi jā cuáhān nūū tānū tāhvī nchivī, jítē de cáhnú, de cuāhā ji quívi ñúcuán. 


text:
<pb/>De viéhé jíín ichi jā cuáhān nūū nīhīn táhvī ji cutecū ji, chi tūū viéhé de cuíñí ichi, de jacū ji-ni níhīn. Jíín tiñu jā sáhá nchivī de cunī ō nāsa nchivī cúu ji (Mt. 12.33‑37; Lc. 6.43‑44) 


text:
<pb/>De mā cándíja cuitī nū ndá tēe stáhví jā cáhān dē jā tūhun Yāā Dios nácani dē. Chi modo tīcāchí, quiti jāá nduú xēēn, súcuán sáhá ndá dē vāji dē nūū nū. Sochi inī ánō dē chi cúu dē tá cúu yīhī, quiti xéēn. 


text:
<pb/>Jíín tiñu sáhá ndá dē de cunī ndá nú nāsa tēe cúu dē. Chi cúu tá cúu ñutun jā jíín jāvíxī jā cúun de jínī ō tú ñutun váha cúu. De nduú níhīn ō uva xīnī ñutun íñú, de ni nduú níhīn ō higo xīnī iñu quími. 


text:
<pb/>De saá-ni cúu ndá tēe ñúcuán, chi jíín tiñu sáhá dē de cunī nū nāsa tēe cúu dē. Nsūú ndihi nchivī quīvi andiví (Lc. 13.25‑27) 


text:
<pb/>Nsūú ndihi nchivī jā cáhān ji Jētohō ji nduhū cúu jā quīvi nūū tátúnī Tatá nī jondē andiví. Chi jā quīvi cúu maá-ni nchivī jā squíncuu tiñu jā cúnī Tatá nī andiví. 


text:
<pb/>De quīvī jā sāhá ndāā ni tiñu nchivī, de cuāhā ji cāhān jíín nī: Jētohō ndá sá, jíín síví ní nī nacani ndá sá tūhun ní, de jíín síví ní nī ntavā sá tāchī, de jíín síví ní nī nsāhá sá cuāhā tiñu ñáhnú jā sáhvi inī nchivī sáhá. Cachī ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de cāhān ni jíín ji: Nduú jínī cuitī ni ndá nú. Cujiyo quīhīn nū, chi nchivī sáhá tiñu néhén cúu nú, cachī ni. Tūhun sīquī ūū vehe (Lc. 6.47‑49; Mr. 1.22) 


text:
<pb/>Túsaá de ndācá nchivī jā jíni tūhun cáhān ni de squíncuu ji, cúu ji tá cúu iin tēe jā ní nacani vāha inī, de nī jaquīn dē vehe dē sīquī toto. 


text:
<pb/>De nī ncuun sāvī, de nī ndaa ndute yúte, de nī nquene tāchī xéēn, de nī nchindahá vehe ñúcuán. Sochi nduú ní jícó cáva, chi sīquī toto yósō. 


text:
<pb/>De ndá nchivī jā jíni tūhun cáhān ni de nduú squíncuu ji, cúu ji tá cúu iin tēe naā jā ní jaquīn dē vehe dē nūū ñūtín. 


text:
<pb/>De nī ncuun sāvī, de nī ndaa ndute yúte, de nī nquene tāchī xéēn, de nī nchindahá vehe ñúcuán. De nī jicó cáva-ni, de nī naā īī-ni, ncachī Jesús jíín ndá ji. 


text:
<pb/>De tá nī jīnu nī ncāhān yā ndācá tūhun yáhá, de nchivī cuāhā ñúcuán nī nsāhvi inī ji nī jini ji tūhun jā ní stéhēn yā. 


text:
<pb/>Chi nī stéhēn vāha yā nūū ji, chi maá yā cúu jā ndíso tíñú sīquī ndihi. De ndá tēe jā stéhēn ley janahán, nsūú súcuán stéhēn ndá dē.<pb/>


text:
<pb/>De iin tēe ndóho cuēhē stéhyū, nī nquenda dē nūū yā. De nī jēcuīñī jītí dē nūū yā, de nī ncāhān dē jíín yā: Señor, jínī sá jā cuu sāhá ní jā nduvāha sá, de tú cúnī ní, ncachī dē. 


text:
<pb/>De Jesús nī ntee yā ndahá yā dē, de nī ncāhān yā: Cúnī ni nasāhá vāha nī ndóhó. De ná ndúvāha nú, ncachī yā. De tá nī ncāhān yā súcuán, de nī nduvāha-ni tēe ndóho cuēhē stéhyū. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín dē: Mā cāchí cuitī nū nūū ni iin. Chi quīhīn nū stéhēn nū maá nú nūū sūtū, de cundahá nú jā sōcō nū nūū Yāā Dios, tá cúu nūū ní ntatúnī Moisés janahán, tácua cunī nchivī jā ní nduvāha nú, ncachī yā. Jā ní nasāhá vāha yā mozo capitán (Lc. 7.1‑10) 


text:
<pb/>De nī nquīvi Jesús ñuū Capernaum. De iin tēe nación Roma jā cúu capitán, nī nquenda dē nūū yā, de nī ncāhān ndāhví dē jíín yā: 


text:
<pb/>De nī ncāhān capitán jíín yā: Señor, nduú cúñáhnú sá jā quíhīn ní quīvi ní vehe sá. Chi maá jā cāhān ní-ni, de ná ndúvāha-ni mozo sá. 


text:
<pb/>Chi maá sá suni ndíso tíñú sá jā ní nsāhá ndá tēe cúñáhnú cā. De cúñáhnú sá nūū ndācá soldado sá. De tú cāhān sá jíín iin dē jā quíhīn dē, de cuāhān dē. De tú cāhān sá jíín incā dē jā quiji dē, de quíji dē. De tú ndacu sá iin tiñu nūū mozo sá, de sáhá ji, ncachī dē. 


text:
<pb/>De tá nī jini Jesús tūhun yáhá, de nī nsāhvi inī yā. De nī ncāhān yā jíín ndá nchivī jā níquīn ji yā: Ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā juni nación maá ó Israel nduú ní níhīn ni ni iin nchivī jā cándíja nīhin súcuán, tá cúu nūū cándíja tēe yáhá, vísō tēe incā nación jāá nduú jínī tūhun Yāā Dios cúu dē. 


text:
<pb/>De cáhān ni jíín ndá nú jā quiji cuāhā nchivī ichi nūū quénda ncandiī jíín ichi nūū quée ncandiī. De cundeē ji cajī ji stāā jíín Abraham jíín Isaac jíín Jacob nūū tátúnī Yāā Dios jondē andiví. 


text:
<pb/>Sochi sava nchivī nación Israel jā maá ji quīvi nícu, sa tavā yā ji quīhīn ji nūū neē, chi nduú ní ncándíja ji. De ñúcuán cuacu ji de nacayīhí ji ñii yúhú ji jā ndoho ndasí ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín tēe cúu capitán: Cuánohōn vehe nú, chi sāhá nī tá cúu nūū cándíja nú jā sāhá nī. De mozo dē nī nduvāha ji-ni maá hora ñúcuán. Jā ní nasāhá vāha yā naná chíso Pedro (Mr. 1.29‑31; Lc. 4.38‑39) 


text:
<pb/>De nī ntiin yā ndahá ña, de nī nquee-ni quīji ña. De nī nacōo ña-ni, de nī nsāhá ña jā ní nchajī yā jíín ndá dē. Jā ní nasāhá vāha yā cuāhā nchivī (Mr. 1.32‑34; Lc. 4.40‑41) 


text:
<pb/>De tá nī ncuaā de nī nquenda ndá nchivī jíín cuāhā nchivī jā ñúhún tāchī inī. De nī ntavā yā ndá tāchī cuāhān jíín tūhun jā cáhān yā-ni. De suni nī nasāhá vāha yā ndācá nchivī cúhū. 


text:
<pb/>De súcuán nī ncuu tácua quee ndaā tūhun jā ní ncāhān Isaías, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios janahán: Maá yā nī ncandeē ndācá nūū cuēhē jā ndóho ó, ncachī Isaías. Tūhun nchivī jā cúnī ji cuniquīn ji yā (Lc. 9.57‑62) 


text:
<pb/>De nī jinī Jesús jā ní jicó ndúū cuāhā nchivī yā. De nī ncāhān yā jíín ndá tēe scuáha jíín yā jā ná yáha ndá dē jíín yā incā lado mar. 


text:
<pb/>De iin tēe stéhēn ley janahán nī nquenda dē nūū yā, de nī ncāhān dē: Maestro, cuniquīn sá ní cōhōn ní-ni cúu nūū quíhīn ní, ncachī dē. 


text:
<pb/>De incā tēe nī ncāhān dē jíín yā, de tēe scuáha jíín yā cúu dē: Señor, cundetū ní de ná quíchiyuhū sá tatá sá xihna cā. Sá de cuniquīn sá níhín, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: Cuniquīn nduhū ná cóhōn. De sndóo ndá ndīyi ná chúhū ndá cā ndīyi, chi ndīyi cúu ndá nchivī jāá nduú cándíja, ncachī yā. Jā ní jencuiñī tāchī níhin jíín mar nī nsāhá yā (Mr. 4.35‑41; Lc. 8.22‑25) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquīvi Jesús inī barco, de ndá tēe scuáha jíín yā nī nquīvi dē cuāhān dē jíín yā. 


text:
<pb/>De nūū mar nī jīquīhi iin tāchī níhin, de nī scáa ndute mar, de nī nquīvi inī barco. De maá Jesús chi quíxīn yā. 


text:
<pb/>De ndá tēe scuáha jíín yā nī sndóto dē yā, de nī ncāhān dē: Señor, scácu ní yóhó, chi quēe ó chījin ndute, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ndá dē: ¿Nūcu yúhú ndasí ndá nú? De nduú cándíja nīhin nú jā cācu nú sāhá nī, ncachī yā. Ñúcuán de nī nacuiñī yā, de nī ncāhān yā nūū tāchī níhin jíín nūū mar. De nī ncuu nañíí-ni. 


text:
<pb/>De nī nsāhvi inī ndá dē, de nī ncāhān dē: ¿Nā tēe cúu tēe yáhá, jā jondē tāchī níhin jíín mar jétáhví jā cáhān dē? ncachī ndá dē. Uū tēe Gadara jā ndóho tāchī (Mr. 5.1‑20; Lc. 8.26‑39) 


text:
<pb/>De nī nquenda yā incā lado mar, maá región nchivī Gadara. De ūū tēe nī nquee dē jondē nūū yíyuhū ndīyi, nī jēcutáhán dē jíín yā. De ñúhún tāchī inī dē, de sīquī jā xēēn ndasí ndá tāchī, de ni iin nchivī nduú cúu yāha ji ichi ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī ncana cóhó ndúū dē nī nsāhá tāchī: ¿Nūcu vāji ní nūū sá, Jesús Sēhe Yāā Dios? ¿A vāji ní yáhá jā sndóho ní sāán jondē ncháha ca quenda maá quīvī? ncachī. 


text:
<pb/>De ndá tāchī jā ñúhún inī ndúū tēe ñúcuán, nī ncāhān ndāhví jíín yā: Tú tavā ní ndá sá, de cuāha ní tūhun jā quīvi sá inī ndá quinī ñúcuán, ncachī. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín: Cuáhán túsaá, ncachī yā. De nī nquee ndá tāchī inī ndúū tēe ñúcuán, de nī nquīvi inī ndá quinī. De ndá quinī nī jinu tī de nī nincava tī iin yuhú cává, de nī nquēe tī ndute mar, de nī jīhī tī. 


text:
<pb/>De ndá tēe jíto tī nī jinu dē cuāhān dē jā ní nchūhú dē. De nī nquenda ndá dē ñuū, de nī ncachī tūhun dē ndá tiñu ñúcuán, nāsa nī ncuu jā ní nquee ndá tāchī inī ndúū tēe ñúcuán. 


text:
<pb/>Sá de ndihi nchivī ñuū nī nquee ji cuāndēhé ji nūū íyó Jesús. De tá nī nquenda ji nūū íyó yā, de nī ncāhān ndāhví ji jíín yā jā ná quée yā región ñúcuán quīhīn yā.<pb/>


text:
Ñúcuán de nī ndīvi Jesús inī barco. De nī nayāha yā cuāhān yā incā lado mar, de nī nenda yā ñuū maá yā. 


text:
<pb/>De nī nquisiáha nchivī iin tēe nī nduvehlé nūū yā, yósō dē nūū iin camilla. De nī jinī Jesús jā cándíja ndá ji jā cuu nasāhá vāha yā tēe nī nduvehlé. De nī ncāhān yā jíín dē: Ndundeé inī nū lílū, chi ja née cáhnú inī ni nūū ndá cuāchi nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de jacū tēe stéhēn ley janahán, nī jani inī ndá dē sīquī yā: Jā cáhān tēe yáhá súcuán, de cáhān dē tūhun nāvāha jā quītī inī Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nī jinī Jesús jā súcuán jáni inī ndá dē, de nī ncāhān yā jíín dē: ¿Nūcu jáni nēhén inī ndá nú jā cáhān ni tūhun nāvāha? 


text:
<pb/>Jā ndúū tūhun yáhá, ¿ní iin cúu jā víjín cā? ¿A jā cāhān ni jíín tēe cúhū: Ja née cáhnú inī ni nūū ndācá cuāchi nú? ¿A víjín cā jā cāhān ni: Nacōo de caca nú, chi ja nī nduvāha nú, cachī ni? 


text:
<pb/>De mitan de ná stéhēn ni jā maá nī, Yāā nī nduu tēe, ndíso tíñú nī inī ñayīví yáhá jā cune cáhnú inī ni nūū cuáchi. Sá de nī ncāhān yā jíín tēe nī nduvehlé: Nacōo de naquehen nú camilla nū de quīnohōn nū vehe nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De tá nī jinī ndá nchivī jā súcuán nī nsāhá yā, de nī nchūhú ji. De nī ncāhān ji jā vāha ndasí Yāā cúu Yāā Dios jā súcuán nī jēhe yā poder nūū iin tēe jā cuu nasāhá vāha dē nchivī, cáchī ji. Jā ní ncana yā Mateo (Mr. 2.13‑17; Lc. 5.27‑32) 


text:
<pb/>De nī nquee Jesús ñúcuán cuāhān yā. De nī jinī yā nūū iin tēe nání Mateo, ndéē dē nūū nástútú dē xūhún renta. De nī ncāhān yā jíín dē: Cuniquīn nduhū ná cóhōn. De nī nacuiñī dē, de cuāhān dē jíín yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jēhēn yā nī nchajī yā stāā vehe dē. De cuāhā tēe stútú xūhún renta jíín ndá cā tēe jā sáhá cuāchi, suni ndéē ndá dē yájī dē stāā jíín Jesús jíín ndá tēe scuáha jíín yā. 


text:
<pb/>De ndá tēe grupo fariseo nī jinī dē, de nī ncāhān dē jíín ndá tēe scuáha jíín yā: ¿Nūcu yájī maestro nū jíín ndá tēe stútú xūhún renta jíín ndá cā tēe sáhá cuāchi? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jini Jesús, de nī ncāhān yātá yā jíín ndá dē: Ndá nchivī íyó vāha, nduú jíni ñúhún ji tēe tátán, chi nchivī cúhū cúu jā jíni ñúhún. 


text:
<pb/>Cuáhán ndá nú túsaá, de nacani inī nū nā cuá cúu jā cáhān tūhun yáhá jā yósō nūū tutū īī: Cúnī ni jā cundáhví inī ndá nú táhán nú, nsūú jā sōcō nū ndá quiti nūū ni, ncachī Yāā Dios jondē janahán. De nduhū chi nduú vāji nī jā cana nī nchivī jāá nduú cuāchi, jā cúu tá cúu nchivī íyó vāha, chi sa vāji nī jā cána nī nchivī íyó cuāchi, jā ná nácani inī ji de sndóo ji cuāchi ji, ncachī yā. Jā ní jīcā tūhún ndá dē yā sīquī jā conditē inī (Mr. 2.18‑22; Lc. 5.33‑39) 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá tēe scuáha jíín Juan tēe scuénduté, nī nquenda dē nūū Jesús. De nī ncāhān ndá dē jíín yā: Sāán jíín ndá tēe fariseo, cuāhā vuelta íyó nditē inī ndá sá nūū Yāā Dios. De ndá tēe scuáha jíín maá ní, ¿nūcu nduú sáhá dē súcuán? 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: ¿A cuu conditē inī ndá dē juni íyó cā ni jíín dē? ¿A cuu cucuécá inī nchivī jā íyó vico tándāhá juni ndéē tēe tándāhá jíín ji? Sochi quiji quīvī jā cujiyo tēe tándāhá, de quīvī ñúcuán chi conditē inī ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā ūū tūhun yátá sīquī jāá nduú quétáhán tūhun jeé jā stéhēn yā jíín ndá tūhun janahán. Ncachī yā: Ni iin nduú náchuhun iin pedazo sahma jéé nūū iin sahma túhú. Chi tú súcuán de ndiyi pedazo jeé de tēhndē cā jā tūhú, de cundícā cā nūū tēhndé. 


text:
<pb/>De ni nduú chúhun vino jeé inī ñii túhú. Chi tú súcuán de ndātā ñii, de naā vino jíín ñii. Chi sa cánuú jā chuhun ji vino jeé inī ñii jéé, de súcuán de quendōo vāha ndúū, ncachī yā. Tūhun sēhe síhí Jairo jíín ñahan jā ní nquehé sahma yā (Mr. 5.21‑43; Lc. 8.40‑56) 


text:
<pb/>De juni cáhān Jesús ndācá tūhun yáhá, de iin tēe cúñáhnú nūū nchivī hebreo nī nquenda dē nūū yā. De nī jēcuīñī jītí dē nūū yā, de nī ncāhān dē: Sēhe síhí sá, cáta nī jīhī ji. De á mā cóhōn de tee ní ndahá ní ji, de natecū ji, ncachī dē. 


text:
<pb/>De māhñú ndá nchivī jā cuáhān jíín yā nī nquenda iin ñahan cúhū, de ja nī ncuu ūxī ūū cuīyā ndóho ña cuēhē játi nīñī ña. De nī nquenda ña ichi chátā yā, de nī nquehé ña yuhú sáhmá yā. 


text:
<pb/>De nī jicó cóto Jesús, de nī jinī yā nūū ña, de nī ncāhān yā: Ná ndúndeé inī nū tíhī. Chi nī ncandíja nú jā cuu nasāhá vāha nī ndóhó, de jā ñúcuán nī nduvāha nú, ncachī yā. De nī nduvāha ña maá hora ñúcuán-ni. 


text:
<pb/>De tá nī nquenda Jesús vehe tēe cúñáhnú, de nī jinī yā nūū ndá tēe cúu músico jā quíchuhū dē ndīyi, jíín nūū nchivī cuāhā, jácu cóhó ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ji: Cujiyo ndá nú, chi ñahan lúlí ñúcuán nduú ní jíhī ji, chi quíxīn ji-ni, ncachī yā. De nī jācū catá ndá ji jā ní ncāhān yā, chi jínī ji jā ní jīhī sūchí ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī ntavā yā ndá nchivī cuāhā, de nī nquīvi yā inī vehe. De nī ntiin yā ndahá ñahan lúlí ñúcuán, de nī natecū ji, de nī nacuiñī ji-ni. 


text:
<pb/>De níí región ñúcuán nī jītē nuu tūhun tiñu ñáhnú jā ní nsāhá yā. Jā ní nasāhá vāha yā ūū tēe cuáá 


text:
<pb/>De nī nquee Jesús ñúcuán cuāhān yā. De ūū tēe cuáá cuāhān dē yātā yā, de cána jee dē: Maá ní jā cúu ní Sēhe tatā David, cundáhví inī ní sāán viī, ncachī dē. 


text:
<pb/>De tá nī nquenda yā vehe, de nī nquenda ndúū tēe cuáá ñúcuán nūū yā. De nī ncāhān yā jíín dē: ¿A cándíja ndúū nū jā cuu nacune nī tīnūú nú? ncachī yā. De nī ncachī ndúū dē: Cándíja sá Señor, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ntee yā ndahá yā tīnūú ndúū dē, de nī ncāhān yā: Ná sáhá nī tá cúu nūū cándíja ndúū nū, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī nune-ni tīnūú ndúū dē. De Jesús nī ncāhān nīhin yā jíín dē: Mā cāchí cuitī nū nūū ni iin, ncachī yā. 


text:
<pb/>Sochi tá nī nquee ndúū dē, de nī scútē nuu dē tūhun níí región ñúcuán jā súcuán nī nsāhá yā ndúū dē. Jā ní nasāhá vāha yā iin tēe ñíhín 


text:
<pb/>De tá nī nquee ndúū tēe ñúcuán cuāhān dē, de nī nquenda ndá nchivī jíín iin tēe ñíhín jā ñúhún tāchī inī dē. 


text:
<pb/>De nī ntavā yā tāchī cuāhān. De tēe ñíhín nī nacahān dē. De nī nsāhvi inī nchivī nī jinī ji, de nī ncāhān ndá ji: Ncháha ca cunī cuitī ō ni iin tiñu súcuán inī nación Israel, ncachī ji. 


text:
<pb/>Sochi ndá tēe grupo fariseo chi nī ncāhān dē: Tēe yáhá chi távā dē tāchī jíín fuerza maá tāchī cúñáhnú cā, ncachī dē. Jā cúndáhví inī yā nchivī cuāhā 


text:
<pb/>De nī jica nuu Jesús ndācá ñuū jíín rancho, de nī stéhēn yā tūhun inī ndācá vehe īī sinagoga. De nī nacani yā tūhun vāha nāsa tátúnī Yāā Dios. De nī nasāhá vāha yā nchivī cúhū nā-ni cuēhē ndóho ji. 


text:
<pb/>De nī ncundáhví inī yā nī ndēhé yā ndá nchivī cuāhā ñúcuán. Chi ndóho ndá ji de cúcuécá inī ji, chi cúu ji tá cúu tīcāchí jāá nduú jētohō tī, chi nduú níquīn ji Yāā jā cúu Jētohō ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín ndá tēe scuáha jíín yā: Nchivī yáhá cúu ji tá cúu trigo jā tēhndē, de ndāā jā cuāhā cúu, de tēe quehndē chi jacū dē-ni cúu. 


text:
<pb/>Túsaá de cācān táhvī ndá nú nūū maá Jētohō nū Yāā Dios jā ná tétíñú yā cuāhā tēe quehndē dē trigo, de suu cúu jā nacani dē tūhun yā nūū nchivī, ncachī yā.<pb/>


text:
Ñúcuán de nī ncana yā ūxī ūū tēe jā scuáha dē jíín yā. De nī jēhe yā poder nūū ndá dē jā tavā dē ndá tāchī inī nchivī, jíín jā nasāhá vāha dē nchivī cúhū ndācá nūū cuēhē. 


text:
<pb/>De yáhá cúu síví ndihúxī ūū tēe apóstol: Tēe xíhna ñúhún cúu Simón jā suni nání Pedro, jíín ñanī dē Andrés. De ūū cā dē cúu sēhe Zebedeo, de nání dē Jacobo jíín Juan. 


text:
<pb/>Ñúcuán de Felipe, Bartolomé, Tomás, Mateo tēe nī stútú xūhún renta, Jacobo sēhe Alfeo, jíín Lebeo jā suni nání Tadeo, 


text:
<br/>jíín Simón tēe grupo cananista, jíín Judas Iscariote, tēe jā ní nastúu dē yā. Jā ní ntají yā ndihúxī ūū dē cuānacani dē tūhun (Mr. 6.7‑13; Lc. 9.1‑6) 


text:
<pb/>De nī ntají Jesús ndihúxī ūū tēe yáhá jā quíhīn dē. De nī ndacu yā tiñu nūū dē nāsa sāhá dē: Mā quíhīn ndá nú nūū nchivī jāá nsuú nchivī maá ó hebreo cúu, de ni mā quívi nú ndācá ñuū nchivī Samaria. 


text:
<pb/>Chi nūū maá-ni nchivī nación maá ó Israel quīhīn ndá nú, chi cúu ji tá cúu tīcāchí jā ní nsana. 


text:
<pb/>De jā quíhīn ndá nú de suha nacani nú tūhun: Ja nī ncuñatin Yāā ndéē andiví jā tatúnī yā nūū nū, cachī nū. 


text:
<pb/>De nasāhá vāha nú nchivī ndóho cuēhē stéhyū jíín jā ndóho ndá cā cuēhē, de nastécū nū ndīyi, de tavā nū tāchī inī nchivī. De súcuán-ni nī ntaji nī poder nūū ndá nú jā sāhá nú, de suni súcuán-ni nasāhá nú jíín ndá ji. 


text:
<pb/>De ni mā cuīsó nú ñunu stáā cajī nū ichi, ni incā camisa, ni nījān, ni garrote. Chi sīquī tiñu jā nácani ndá nú tūhun nūū nchivī, de cánuú jā coto ji ndóhó. 


text:
<pb/>De nā-ni ñuū á rancho tá quenda ndá nú, de ñúcuán nducú nú iin nchivī vāha, de cundeē nū vehe ji jondē quīhīn tucu nú. 


text:
<pb/>De tú nchivī vāha cúu ji, de tūhun ndeé jā ní ncāhān nū ná quéndōo sīquī ji. De tú nsūú nchivī vāha cúu ji, de tūhun ndeé jā ní ncāhān nū mā quéndōo sīquī ji. 


text:
<pb/>De tú íyó nchivī jāá nduú jétáhví ji ndóhó, de ni nduú cúnī ji cunini ji tūhun cáhān nū, túsaá de quee nú vehe ñúcuán á ñuū ñúcuán, de scóyo nú tīcāchāā jēhē nū, chi suu cúu jā stéhēn nū jā íyó cuāchi ji jāá nduú ní jétáhví ji. 


text:
<pb/>De ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā quīvī juicio de xēēn cā coo castigo sīquī ndá ñuū jā sáhá súcuán nsūú cā sīquī ñuū Sodoma jíín ñuū Gomorra nūū ní nsāhá ndasí nchivī cuāchi. Sīquī jā cunī ūhvī nchivī ndá dē (Lc. 12.11‑12) 


text:
<pb/>Cūndēhé ndá nú, chi tetíñú nī ndóhó quīhīn nū tá cúu tīcāchí māhñú yīhī. Túsaá de coo listo nū tá cúu cōō, de coo vitá inī nū tá cúu paloma. 


text:
<pb/>De coto ndá nú maá nú nūū nchivī, chi quenda quīvī jā quīsiáha ji ndá nú nūū junta, de inī ndá vehe īī sinagoga cani ji ndá nú. 


text:
<pb/>De suni jondē nūū ndá gobernador jíín ndá rey quīnasiáha ji ndóhó jā síquī nduhū. De súcuán de nune ichi jā nacani nú tūhun nī nūū ndá dē jíín nūū nchivī ndācá nación jāá nduú jínī tūhun Yāā Dios. 


text:
<pb/>De tá nī nsiáha ji ndóhó nūū ndá tēe ñúcuán, de mā nácani ndasí inī nū nāsa cāhān nū. Chi maá hora ñúcuán de maá yā stéhēn nūū nū nāsa cāhān nū. 


text:
<pb/>De sava nchivī jāá nduú cándíja, nastúu ji ñanī ji jā ná cúū. De tatá nastúu sēhe. De sēhe nenda sīquī tatá jíín naná jā ná cúū. 


text:
<pb/>De ndihi nchivī quītī inī ji nūū nū jā síquī nduhū. Sochi nchivī jā cuiñi nīhin jondē jīnu tūndóhó, nchivī ñúcuán chi cācu ánō ji. 


text:
<pb/>De tú iin ñuū jínī ūhvī ji ndóhó, de cunu nú quīhīn nū incā ñuū. Chi ndāā cáhān ni jíín nú jā jondē ncháha ca caca nuu nú ndihi ñuū nación maá ó Israel, de nenda-ni maá nī, Yāā nī nduu tēe. 


text:
<pb/>Iin tēe scuáha, nduú cúñáhnú cā dē nsūú maestro dē. De ni tēe cúu mozo, nduú cúñáhnú cā dē nsūú patrón dē. 


text:
<pb/>Chi tēe scuáha, tá cúu nūū ndóho maestro dē, suni súcuán cundoho nahñí dē, de tēe cúu mozo suni cundoho dē tá cúu nūū ndóho patrón dē. Túsaá de tú nduhū cáhān ndá ji jā Satanás cúu nī, de nā oncā cúu ndá ndóhó jā má cáhān ji jā cúu nú Satanás. Jā ní ncachī yā ní iin cúu jā cuyūhú ó (Lc. 12.2‑7) 


text:
<pb/>Túsaá de mā cúyūhú ndá nú jā sāhá nchivī ndóhó. Chi ndācá tūhun jā cáhān yuhū ji mā quéndōo yuhū cuitī, chi ndihi natūu nijīn, de cunī nchivī. 


text:
<pb/>Ndá tūhun jā ní ncāhān ni jíín nú jāá nduú ní jínī nchivī, nacachī tūhun cájí nú nūū ji. De tūhun jā ní nacani yuhū ni nūū nū, nacani jee nú yātā ndācá vehe. 


text:
<pb/>De mā cúyūhú ndá nú nchivī jā cahnī ji yiqui cúñu nú, chi mā cūú cahnī ji ánō nū. Chi sa jā cuyūhú nú cúu jā má stíví nú nūū Yāā Dios, chi cuu stánū tāhvī yā ndóhó jā quīvi ánō nū jíín yiqui cúñu nú infierno. 


text:
<pb/>De ndá saā chi nduú yāhvi ndéē tī, chi jondē ūū tī jā iin xūhún lúlí. De ni iin tī nduú níncava tī nūū ñūhún de tú nduú jéhe Tatá nú tūhun, chi jíto yā tī. 


text:
<pb/>Túsaá de mā cúyūhú ndá nú, chi cánuú ndasí cā ndá máá nú nūū yā nsūú cā cuāhā ndá saā. Nchivī jā jétúhún ji Jesucristo nūū incā nchivī (Lc. 12.8‑9) 


text:
<pb/>De ndācá nchivī jā cuetúhún nduhū nūū incā nchivī, suni súcuán cuetúhún nī ji nūū Tatá nī, Yāā ndéē andiví. 


text:
<pb/>De ndācá nchivī jā má cuétúhún nduhū nūū incā nchivī, suni súcuán mā cuétúhún nī ji nūū Tatá nī, Yāā ndéē andiví. Jā síquī Jesús de cusíín inī nchivī (Lc. 12.51‑53; 14.26‑27) 


text:
<pb/>Mā cāní inī ndá nú jā váji nī jā cundeē mānī nchivī ñayīví. Nduú vāji nī jā cundeē mānī nchivī, chi sa canāá ji jā síquī nduhū. 


text:
<pb/>Chi jā síquī nduhū de cusíín inī sēhe yií jíín tatá, de sēhe síhí jíín naná, de sēhe jānú jíín naná chíso. 


text:
<pb/>De tú ní iin nchivī mānī cā ji jíín tatá ji á naná ji nsūú cā nduhū, de nsūú nchivī vāha cúu ji jā cuniquīn ji nduhū. De tú ní iin nchivī mānī cā ji jíín sēhe yií ji á sēhe síhí ji nsūú cā nduhū, de suni nsūú nchivī vāha cúu ji jā cuniquīn ji nduhū. 


text:
<pb/>De nā-ni nchivī tú nduú jéhe ji tūhun jā cundoho ji tūndóhó vísō jondē cuū ji jā síquī jā cuniquīn ji nduhū, de nsūú nchivī vāha cúu ji jā cuniquīn ji nduhū. 


text:
<pb/>De tú ní nchivī cúnī ji cācu ji nūū tūndóhó jā quiji nūū ji jā síquī nduhū, túsaá de tānū tāhvī ji níí cání. De tú ní nchivī vísō ná cúū ji jā síquī nduhū, sochi cutecū ji níí cání. Jā íyó tāhvī ō nūū Yāā Dios (Mr. 9.41) 


text:
<pb/>De nchivī jā jétáhví ndá ndóhó, túsaá de nduhū jétáhví ji. De nchivī jā jétáhví nduhū, jétáhví ji Yāā jā ní ntají nduhū vāji nī. 


text:
<pb/>Tú nā-ni nchivī cuetáhví ji iin tēe nácani tūhun Yāā Dios, sīquī jā jíca dē tiñu Yāā Dios, túsaá de inuú-ni coo tāhvī ji nūū Yāā Dios jíín tēe nácani tūhun yā. De tú nā-ni nchivī cuetáhví ji iin tēe ndāā, sīquī jā tēe ndāā cúu dē, túsaá de inuú-ni coo tāhvī ji nūū Yāā Dios jíín tēe ndāā. 


text:
<pb/>De tú ní nchivī cuāha ji vísō iin ñajin ndute víjin coho iin sūchí yáhá, sīquī jā cúu ji sūchí cándíja nduhū, de jāndáā ndija cúu jā nīhīn ji tāhvī ji, ncachī yā.<pb/>


text:
De tá nī jīnu nī ndacu Jesús tiñu nūū ndihúxī ūū tēe scuáha jíín yā, de nī nquee yā ñúcuán cuāhān yā jā stéhēn yā de nácani yā tūhun ndá ñuū región ñúcuán. 


text:
<pb/>De yíhí Juan vecāa. De nī nīhīn dē tūhun ndācá tiñu jā sáhá Cristo. De nī ntají dē ūū tēe jā scuáha jíín dē, 


text:
<br/>cuācātūhún dē yā: ¿A maá ní cúu Cristo jā cáchī tutū jā quiji, á cundetu ó incā tēe jā quiji? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Cuáhán de cachī tūhun ndúū nū nūū Juan ndācá tiñu jínī nū jíín tūhun jíni nú. 


text:
<pb/>De cachī nū jā nchivī cuāá núne tīnūú ji, de nchivī cojo nácaca ji, de nchivī ndóho cuēhē stéhyū ndúvāha ji, de nchivī sōhó núne sōho ji, de nchivī jíhī nátecū ji sáhá nī. De suni nácani nī tūhun nūū nchivī ndāhví jā scácu Yāā Dios ánō ji. 


text:
<pb/>De tá cuāhān ndúū tēe ñúcuán, de nī nquijéhé Jesús cáhān yā tūhun Juan jíín nchivī: ¿Nā cuá cúu jā ní jēndēhé ndá nú jondē nūū ñuhun tíhá? ¿A iin tēe jáni iin jáni ūū inī jā cúu tá cúu itē jā cándā sáhá tāchī? 


text:
<pb/>De tú nduú, ¿de nā cuá cúu jā ní jēndēhé ndá nú túsaá? ¿A iin tēe jā cúnī cuñáhnú jā ñúhún sahma fino? Nduú, chi jínī ndá nú jā tēe ñúhún sahma fino, níí maá-ni inī vehe rey ndéē ndá dē. 


text:
<pb/>¿De nā cuá cúu jā ní jēndēhé ndá nú túsaá? ¿A iin tēe nácani tūhun Yāā Dios? Cáhān ni jíín ndá nú jā suu nī jēndēhé nú, de cúñáhnú cā Juan yáhá nsūú cā ndá cā tēe jā ní nacani tūhun Yāā Dios. 


text:
<pb/>De ndāā cáhān ni jíín nú jā inī ñayīví yáhá cúñáhnú cā Juan tēe scuénduté nsūú cā ndá cā tēe jā ní īyo inī ñayīví. De vísō súcuán de ndācá nchivī jā núu cā inī ñuū nūū tátúnī Yāā andiví, cúñáhnú cā ji nsūú cā Juan. 


text:
<pb/>De jondē quīvī jā ní nquenda Juan tēe scuénduté, de jondē mitan, chi ndúcú ndéé ndá nchivī jā quīvi ji ñuū nūū tátúnī Yāā andiví. De jondē nchivī xēēn ndúcú ndéé ji sīquī. 


text:
<pb/>Chi jondē ncháha ca quiji Juan, de nī īyo maá tutū ley Moisés, jíín ndá tēe nī nacani tūhun Yāā Dios. De nī ncachī tūhun ndá nāsa coo jā tatúnī Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá jā ndiji Elías. De tú cúnī ndá nú cuetáhví nú tūhun, de suu cúu jā váji Juan, chi suu dē cúu tá cúu Elías jā ní ncachī tutū jā ndiji. 


text:
<pb/>Yáhá cáchī ni iin tūhun yátá tácua cunī ndá nú nāsa cúu nchivī tiempo mitan. Cúu ji tá cúu ndá sūchí lúlí jā ndéē ji nūū yáhvi cásíquí ji. De cána jee ji nūū táhán ji: 


text:
<pb/>Nī ntivī ndá nī tūyōó nūū ndá nú, de nduú ní jíta jéhé nú. De nī jita ndá nī yāā jā cuécá jíta, de nduú ní jácu nú, cáchī ndá ji. De tá cúu ndá sūchí lúlí ñúcuán jāá nduú ní jétahān inī ji ni iin ni incā, súcuán cúu nchivī tiempo mitan. 


text:
<pb/>Chi nī nquiji Juan de cuāhā vuelta nī īyo nditē inī dē, nduú ní nchájī dē ni nduú ní jíhi dē. De nduú ní jétahān inī ndá nú, chi nī ncāhān nū jā ñúhún tāchī inī dē. 


text:
<pb/>De nī nquenda maá nī, Yāā nī nduu tēe, de yájī ni jíhi nī, de suni nduú jétahān inī ndá nú, de scáa nú cā chi cáhān nū jā maá-ni jā yájī ni jíhi nī vino. De quétáhán nī jíín ndá tēe stútú xūhún renta jíín ndá cā tēe sáhá cuāchi, cáchī nū. De tú cúndíchí iin tēe jíín tūhun Yāā Dios, de jíín tiñu sáhá dē de natūu jā tēe ndíchí cúu dē, ncachī yā. Jā ní ncāhān xēēn yā nūū sava ñuū nīhin inī (Lc. 10.13‑15) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquijéhé yā cáhān xēēn yā nūū ndācá ñuū nūū ní nsāhá yā cuāhā tiñu ñáhnú, chi nduú ní nácani inī ndá ji jā sndóo ji cuāchi ji. De nī ncāhān yā: 


text:
<pb/>Nācā xēēn cundoho ndá nú, nchivī ñuū Corazín. De nācā xēēn cundoho nú, nchivī ñuū Betsaida. Chi tú inī ñuū Tiro jíín ñuū Sidón ní nsáhá nī tiñu ñáhnú jā ní nsāhá nī inī ñuū maá nú, de ñamā nacani inī nchivī ñuū ñúcuán jā sndóo ji cuāchi ji nícu. De sāhá ji seña jā stéhēn jā nácani inī ji sīquī cuáchi ji, chi cuhun ji sahma túún de chihi ji yāā xīnī ji nícu. 


text:
<pb/>Túsaá de cáhān ni jíín ndá nú jā quīvī quiji juicio, de xēēn cā coo castigo sīquī ndá nú nsūú cā jā coo sīquī ñuū Tiro jíín ñuū Sidón. 


text:
<pb/>De ndá ndóhó nchivī ñuū Capernaum, ¿á jáni inī ndá nú jā cúñáhnú nú tá cúu iin jā cáa cuāhān ichi andiví? Nduú chi sa nuu nú jondē lugar nūū íyó ndá ánō ndīyi. Chi tú inī ñuū Sodoma ní nsáhá nī tiñu ñáhnú jā ní nsāhá nī nūū maá nú, de coo ñuū ñúcuán jondē mitan nícu. 


text:
<pb/>Túsaá de cáhān ni jíín ndá nú jā quīvī juicio de xēēn cā coo castigo sīquī ndá nú nsūú cā jā coo sīquī nchivī ñuū Sodoma, ncachī yā. Nehēn nūū ni de natātú nú, ncachī yā (Lc. 10.21‑22) 


text:
<pb/>De suni quīvī ñúcuán nī ncāhān Jesús: Ná cútahvī sá nūū ní Tatá, jā cúu ní Jētohō andiví jíín ñayīví. Chi nī jasī ní ndācá tūhun ndíchí ní, jā má cūní nchivī ndīchí jíín nchivī tūha cuenta ñayīví yáhá. De nī stéhēn ní nūū ndá nchivī jā cúu tá cúu sūchí lúlí. 


text:
<pb/>De nī ncāhān cā yā: Ndiviī nī jēhe Tatá nī nūū ni. De nduú jínī ndá nchivī ní iin cúu nduhū, Sēhe Yāā Dios, chi maá-ni Tatá nī cúu jā jínī yā nduhū. De ni nduú jínī nchivī nāsa Yāā cúu maá Tatá, chi maá-ni Sēhe cúu jā jínī. De íyó nchivī jā cúnī maá Sēhe stéhēn yā nūū ji nāsa Yāā cúu Tatá yā, de maá ji suni cunī ji. 


text:
<pb/>Ndācá nú jā ní ncuitá nú jíín ndācá tiñu jíín ley jā víjín sáhá jíín nú, nehēn de quīvi nú ndahá nī, de natātú nú sāhá nī. 


text:
<pb/>Quīvi nú nūū tiñu jā ndácu maá nī, de scuáha nú cuu nú tá cúu nūū íyó maá nī. Chi vitá inī ni de nduú sáhá ñáhnú nī maá nī. De súcuán de natātú nú jíín ánō nū sāhá nī. 


text:
De iin quīvī nátātú nī nchāha Jesús cuāhān yā nūū cáá trigo. De tēe scuáha jíín yā, cócon ndá dē. De nī nquijéhé ndá dē jéhndē dē xīnī trigo yájī dē. 


text:
<pb/>De nī jinī ndá tēe fariseo, de nī ncāhān dē jíín yā: Cūndēhé chi ndá tēe scuáha jíín nú sáhá dē tiñu jāá nduú vāha jā sāhá ó quīvī nátātú, cáchī ley Moisés. 


text:
<pb/>De nī ncāhān maá yā jíín dē: ¿A nduú ní ncáhvi ndá nú tutū nāsa nī nsāhá David, iin quīvī jā ní jīhī dē sōco jíín ndá tēe jā ní īyo jíín dē? 


text:
<pb/>De nī nquīvi dē inī vehe Yāā Dios. De nī nchajī dē pan īī jā yósō nijīn nūū Yāā Dios. De nduú nā ley jā cajī dē, ni ndá tēe íyó jíín dē, chi maá-ni sūtū cúu jā yájī. De vísō súcuán de nduú nā cuāchi ní íyo sīquī dē. 


text:
<pb/>¿De á nduú ní ncáhvi ndá nú tutū ley Moisés, nāsa sátíñú ndá sūtū inī templo, vísō quīvī nátātú cúu? De nduú nā cuāchi íyó sīquī dē, vísō quīvī nátātú sátíñú ndá dē tiñu jā cúu dē sūtū. 


text:
<pb/>De nduú jícūhun inī ndá nú tūhun yáhá jā yósō nūū tutū īī jā ní ncāhān Yāā Dios: Jā cúnī cā ni cúu jā cundáhví inī nū táhán nú, nsūú cā jā sōcō nū quiti nūū ni, ncachī yā. De tú ní jícūhun inī ndá nú tūhun yáhá, de mā cáhān nū súcuán sīquī ndá tēe jāá nduú nā cuāchi nícu. 


text:
<pb/>Chi nduhū, Yāā nī nduu tēe, maá nī cúu jā tátúnī sīquī nāsa sāhá nchivī quīvī nátātú, ncachī yā. Jā ní nduvāha tēe nī nchīchī ndahá (Mr. 3.1‑6; Lc. 6.6‑11) 


text:
<pb/>De ñúcuán íyó iin tēe jā ní nchīchī iin ndahá dē. De cúnī ndá tēe grupo fariseo jā nīhīn dē cuāchi sīquī yā, de nī jīcā tūhún dē yā: ¿A íyó ley jā cuu nasāhá vāha ó nchivī cúhū quīvī nátātú? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: ¿Ní iin nú, de tú névāha nú iin tīcāchí, de tú nincava tī iin yavī quīvī nátātú, de á nduú jéhēn nū natavā nū tī, á naá cúu? 


text:
<pb/>¿De á nduú cánuú ndasí cā iin tēe nsūú cā iin tīcāchí? Túsaá de vātu-ni jā sāhá ó tiñu váha quīvī nátātú, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín tēe jā ní nchīchī ndahá: Scáā ndahá nú, ncachī yā. De nī scáā dē, de nī nduvāha-ni tá cúu nūū íyó incā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquee ndá tēe grupo fariseo, de nī natúhún ndá dē sīquī Jesús, nāsa cahnī dē yā. Tūhun Jesús jā ní ncāhān Isaías jondē janahán 


text:
<pb/>De nī jinī Jesús jā súcuán jáni inī ndá dē, de nī nquee yā ñúcuán cuāhān yā. De cuāhā nchivī níquīn ji yā. De nī nasāhá vāha yā ndihi nchivī cúhū. 


text:
<pb/>De súcuán nī ncuu tácua quee ndaā tūhun jā ní nacani Isaías jondē janahán, jā súcuán nī ncāhān Yāā Dios:<pb/> 


text:
Yáhá cúu mozo ni jā ní jani nī,<br/>de mānī ni jíín yā, de cúsiī inī ni jíín yā.<pb/>De cuāha nī Espíritu ni coo jíín yā.<pb/>De maá yā sāhá ndāā tiñu nchivī ndācá nación.<pb/> 


text:
Mā sāhá xēēn yā jíín nchivī jā ní ncunīhin tūndóhó sīquī,<br/>ni mā snáā yā nchivī jā iin lulī-ni cándíja.<pb/>Chi cuñáhnú yā sīquī ndihi, de ndāā tatúnī yā.<pb/> 


text:
De nchivī ndācá nación cuhun inī ji jā scácu yā ji. Ncachī Yāā Dios, ncachī Isaías jondē janahán. Jā ní ncāhān ndá dē jā sátíñú yā jíín fuerza Satanás (Mr. 3.19‑30; Lc. 11.14‑23; 12.10) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquisiáha ndá ji nūū yā iin tēe cuáá ñíhín, chi ñúhún tāchī inī dē. De nī nasāhá vāha yā dē. De nī ndunijīn tīnūú dē, de nī nacahān dē. 


text:
<pb/>De ndihi nchivī cuāhā nī nsāhvi inī ji ndéhé ji, de nī ncāhān ji: ¿A tēe yáhá cúu jā ní ncāhān Yāā Dios jā cacu nūū tatā David? ncachī ji. 


text:
<pb/>De ndá tēe grupo fariseo, nī jini dē jā súcuán cáhān ji. De nī ncāhān ndá dē: Tēe yáhá mā cūú tavā dē ndá tāchī de tú mā sāhá dē jíín fuerza Satanás jā cúñáhnú nūū ndá tāchī, ncachī dē. 


text:
<pb/>De Jesús nī jinī yā jā súcuán jáni inī ndá dē, de nī ncāhān yā jíín dē: Ndācá nación jā sáhá síín maá de cánāá maá, túsaá de snáā tāhán maá. De tú iin ñuū á iin vehe sáhá síín maá de cánāá maá, de mā cūú cā cundeē cāhnú. 


text:
<pb/>De saá-ni Satanás tú tavā táhán tāchī, túsaá de sáhá síín maá. ¿De nāsa cuiñi nīhin Satanás jā ndacu nūū táhán túsaá? 


text:
<pb/>Chi cáhān ndá nú jā jíín fuerza Satanás távā ni ndá tāchī. De tú súcuán cúu de ndá nchivī jā scuáha jíín ndá nú, ¿nā jīín fuerza távā maá ji tāchī, jáni inī nū? Túsaá de ndá máá ji cachī jā ní stíví ndasí nú jā ní ncāhān nū jā távā ni tāchī jíín fuerza Satanás. 


text:
<pb/>De nduú chi sa jíín Espíritu Yāā Dios cúu jā távā ni tāchī. Túsaá de ja ndéē Yāā Dios māhñú ndá nú jā tátúnī yā. 


text:
<pb/>¿Chi nāsa cuu quīvi iin tēe inī vehe tēe ndacuī jā sacuíhná dē ndatíñú? Chi cánuú jā xihna cā cuhnī dē tēe ndacuī, sá de cuu sacuíhná dē ndatíñú tēe ñúcuán. De suni súcuán cúu jā júhnī ni Satanás de távā ni tāchī. 


text:
<pb/>De nchivī jāá nduú íyó mānī jíín nī, túsaá de jínī ūhvī ji nduhū. De nchivī jāá nduú nástútú jíín nī, túsaá de sa scútē nuu ji nchivī jā váji nūū ni. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán cáhān ni jíín ndá nú: Iyó modo jā coo tūhun cáhnú inī nūū ndācá cuāchi jā sáhá nchivī, jíín nūū ndācá tūhun nēhén jā cáhān ji. Sochi tú cāhān nāvāha ji sīquī Espíritu Santo, de mā cúne cáhnú inī Yāā Dios nūū ji. 


text:
<pb/>De tú nā-ni nchivī cāhān ji sīquī nduhū, Yāā nī nduu tēe, cuu cune cáhnú inī Yāā Dios nūū ji. Sochi tú nā-ni nchivī cāhān nāvāha ji sīquī Espíritu Santo, mā cúne cáhnú inī Yāā Dios nūū ji, ni ñayīví yáhá, ni tiempo jā quiji. Tūhun ñutun váha jíín ñutun cánēhén (Mt. 7.17‑20; Lc. 6.43‑45) 


text:
<pb/>Tú iin ñutun váha, de vāha jāvíxī, de tú iin ñutun cánēhén, de suni cánēhén jāvíxī. Chi jíín jāvíxī de jínī ō nāsa ñutun cúu. De suni súcuán cúu nchivī. 


text:
<pb/>Va sēhe cōō cúu ndá nú, chi xēēn nū tá cúu cōō. ¿Nāsa cuu cāhān nū tūhun vāha, chi nchivī nēhén cúu ndá nú? Chi ndihi nāsa jáni inī ánō nchivī, de cúsá ñúcuán cáhān ji. 


text:
<pb/>Tēe vāha cáhān dē tūhun vāha, chi íyó ndāā ánō dē. De tēe nēhén cáhān dē tūhun nēhén, chi cánēhén ánō dē. 


text:
<pb/>De cáhān ni jíín ndá nú jā ndācá nā-ni tūhun jā cáhān nchivī, nacuāha ji cuenta ndá tūhun ñúcuán quīvī quiji juicio. 


text:
<pb/>Chi jíín tūhun jā ní ncāhān nū de sāhá ndāā yā sīquī nū, á jā quendōo ndāā nū á jā cundeē cuāchi sīquī nū, ncachī yā. Jā ní jīcān ndá nchivī jāá nduú cándíja iin tiñu ñáhnú (Mr. 8.12; Lc. 11.29‑32) 


text:
<pb/>Ñúcuán de jacū tēe grupo fariseo jíín tēe stéhēn ley janahán, nī ncāhān dē jíín yā: Maestro, cúnī ndá sá jā sāhá ní iin tiñu ñáhnú jā stéhēn tú maá ní cúu Yāā jā ní ntají Yāā Dios, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Nchivī nēhén yáhá nduú jétáhví cuitī ji Yāā Dios. De jícān ji iin tiñu ñáhnú jā stéhēn tú maá nī cúu Yāā jā ní ntají Yāā Dios. De nduú cā nā incā tiñu ñáhnú stéhēn ni nūū ji, chi maá-ni tiñu ñáhnú tá cúu nūū ní ncuu jíín Jonás, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios janahán. 


text:
<pb/>Chi tá cúu nūū ní ñūhun Jonás chījin tiacá cáhnú ūnī nduú ūnī ñuú, de saá-ni nduhū, Yāā nī nduu tēe, cuū ni de coo nī chījin ñuhun ūnī nduú ūnī ñuú, de sá de natecū ni. 


text:
<pb/>De ndá nchivī ñuū Nínive nūū ní nacani Jonás tūhun, natecū ji jíín nchivī tiempo yáhá, quīvī juicio jā sāhá ndāā yā cuāchi, de cāhān ji cuāchi sīquī nchivī yáhá. Chi ndá máá ji nī nacani inī ji nī sndóo ji cuāchi ji quīvī jā ní nacani Jonás tūhun nūū ji. De mitan chi cúñáhnú cā nduhū, Yāā íyó yáhá, nsūú cā Jonás, de nduú cándíja ndá nú nduhū. 


text:
<pb/>De reina jā ní ncuñáhnú nación ichi sur, natecū ña jíín nchivī tiempo yáhá, quīvī juicio jā sāhá ndāā yā cuāchi, de cāhān ña cuāchi sīquī ji. Chi jondē jícá ndasí nī nquiji ña nī nini ña ndá tūhun ndíchí jā ní ncāhān rey Salomón, de nī ncandíja ña. De mitan chi cúñáhnú cā nduhū, Yāā íyó yáhá, nsūú cā Salomón, de nduú cándíja ndá nú nduhū. Tāchī jā nástútú táhán ndívi inī nchivī (Lc. 11.24‑26) 


text:
<pb/>Tú nī nquee iin tāchī inī iin tēe jāá nduú cándíja, de jíca nuu nūū ñuhun tíhá, ndúcú nūū natātú, de nduú níhīn, sá de jáni inī maá: 


text:
<pb/>Ná quínohōn ni vehe nūū ní nquee nī. De tá nī nenda tucu, de jínī jā tēe jāá nduú cándíja, cúu dē tá cúu iin vehe jāá nduú nā ndéē de nī ndundoo. 


text:
<pb/>Ñúcuán de jéhēn jénacuēca ūjā cā tāchī nēhén cā nsūú cā maá. De quívi ndá inī tēe ñúcuán de jécundeē ndá. Túsaá de xēēn cā cundoho tēe ñúcuán jā sándīhí nsūú cā jā xíhna ñúhún. De suni súcuán cundoho nchivī nēhén tiempo yáhá, ncachī yā. Naná yā jíín ndá ñanī yā (Mr. 3.31‑35; Lc. 8.19‑21) 


text:
<pb/>De juni súcuán cáhān yā jíín ndá nchivī, de nī nquenda naná yā jíín ndá ñanī yā, íñí ña tāvēhé, de cúnī ña cāhān ña jíín yā. 


text:
<pb/>De nī ncachī iin tēe nūū yā: Naná ní jíín ndá ñanī ní íñí ña tāvēhé, de cúnī ña cāhān ña jíín ní, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín tēe jā ní ncāhān jíín yā súcuán: ¿Ní iin cúu naná nī, de ní iin cúu ndá ñanī ni? ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī stéhēn ndāhá yā nūū ndéē ndá tēe scuáha jíín yā. De nī ncāhān yā: Suni naná nī jíín ñanī ni cúu ndācá yáhá. 


text:
<pb/>Chi ndācá nchivī jā squíncuu tiñu jā cúnī maá Tatá nī, Yāā ndéē andiví, suu cúu ñanī ni, cuāha nī, naná nī, ncachī yā.<pb/>


text:
<pb/>De nī ncutútú cuāhā ndasí nchivī nūū yā. De nī nquīvi yā inī iin barco, de nī jēcundeē yā. De ndá nchivī ñúcuán ndéē ji yuhú mar. 


text:
<pb/>De jíín tūhun yátá nī stéhēn yā cuāhā tūhun nūū ji, de súcuán nī ncāhān yā: Iin tēe jítē tatā, nī nquee dē jā cutē dē. 


text:
<pb/>De tá nī nquijéhé dē jítē dē, de jacū tatā nī jītē yuhú íchí. De nī nquenda ndá saā, de nī nchajī tī. 


text:
<pb/>De jacū cā tatā nī jītē nūū ñuhun yúū, nūū nduú íyó cócón ñuhun. De ñamā-ni nī ntāhvī, chi nduú íyó cócón. 


text:
<pb/>De jacū cā nī jītē nūū ñuhun váha, de nī jēhe cuāhā nūnī. Sava nī jēhe ciento jā iin iin, de sava nī jēhe ūnī xico, de sava cā nī jēhe ōcō ūxī. 


text:
<pb/>De ndá ndóhó jā níni, tee sōho vāha nú, ncachī yā. Nājēhē cúu jā cáhān yā maá-ni tūhun yátá (Mr. 4.10‑12; Lc. 8.9‑10; 10.23‑24) 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá tēe scuáha jíín yā nī nquenda dē nūū yā, de nī jīcā tūhún dē yā: ¿Nājēhē cúu jā maá-ni tūhun yátá cáhān ní jíín nchivī? ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Ndá ndóhó chi sáhá yā jā cuu jīcūhun inī nū ndá tūhun yáhá jā ní nchiyuhū, nāsa quívi nchivī ndahá Yāā andiví jā tatúnī yā nūū ji. Sochi nchivī yáhá jāá nduú cándíja, chi mā jícūhun inī ji. 


text:
<pb/>Chi nchivī ja jícūhun inī, stéhēn cā yā nūū ji, de víhí cā cunī ji. Sochi nchivī jāá nduú cándíja, vísō ja jínī ji jacū, de sa naā. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán cúu jā cáhān ni tūhun yátá jíín ndá ji. Chi vísō ndéhé ndá ji, de modo jāá nduú jínī ji. De vísō jíni jíín sóho ji, de mā jícūhun inī ji, chi modo jāá nduú ní jíni ji-ni. 


text:
<pb/>Túsaá de sīquī nchivī yáhá nī nquee ndaā tūhun jā ní ncachī Yāā Dios de nī ntee Isaías, tēe nī nacani tūhun yā jondē janahán:<pb/>Vísō cunini ndá nú, de mā jícūhun inī nū,<br/>de vísō cūndēhé nú, de mā cūní nú.<pb/> 


text:
Chi ndá nchivī yáhá ndasí nī ncunīhin inī ji,<br/>de ūhvī ndasí tée sōho ji,<br/>de modo jā jásī ji tīnūú ji,<br/>tácua mā cúndēhé ji,<br/>de ni mā cúnini ji,<br/>de ni mā jícūhun inī ji,<br/>de ni mā ndīcó cóo inī ji nūū ni<br/>jā nasāhá vāha nī ánō ji nūū cuáchi ji. Cáchī Yāā Dios, cáchī tutū. 


text:
<pb/>Chi ndāā cáhān ni jíín nú jā cuāhā ndá tēe janahán jā ní nacani tūhun Yāā Dios, jíín cuāhā ndá tēe ndāā, nī ncuu inī dē jā cūndēhé dē jā ndéhé ndá nú, de nduú ní ndéhé dē. De nī ncuu inī dē cunini dē jā níni ndá nú, de nduú ní jíni dē, ncachī yā. Jā ní ncachī cājí yā tūhun yátá tēe jítē tatā (Mr. 4.13‑20; Lc. 8.11‑15) 


text:
<pb/>De nchivī jā jíni tūhun nāsa tátúnī Yāā Dios, de tú nduú jícūhun inī ji, de cúu ji tá cúu tatā jā ní jītē yuhú íchí. Sá de quénda tāchī cúñáhnú de cándeē-ni tūhun inī ánō ji. 


text:
<pb/>De tatā jā ní jītē nūū ñuhun yúū cúu tá cúu nchivī jíni tūhun, de ñamā-ni jétáhví ji de cúsiī inī ji jíín. 


text:
<pb/>Sochi nduú cúcutú tūhun inī ánō ji, de jacū-ni quīvī jétáhví ji. De tá quíji tūndóhó, á jā jínī ūhvī nchivī ji jā síquī tūhun ñúcuán, sá de quíjéhé nácani yátá inī ji. 


text:
<pb/>De jā ní jītē māhñú iñu cúu ndá nchivī jíni tūhun, sochi ndíhvī inī ji sīquī jā íyó inī ñayīví yáhá, de cúnī ji cucuícá ji, de stáhví ndá ñúcuán jā cútéñú ji jíín. De ndācá ñúcuán jásī nūū tūhun yā, de nduú jíja ji jíín tūhun yā. 


text:
<pb/>De tatā jā ní jītē nūū ñuhun váha cúu ndá nchivī jíni tūhun yā, de jícūhun inī ji, de jíja ji jíín. De sava ji cúu tá cúu tatā jā jéhe ciento jā iin iin, de sava cā ji jéhe ūnī xico, de sava cā ji jéhe ōcō ūxī, ncachī yā. Tūhun yátá sīquī itē lásū 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā incā tūhun yátá jíín ndá dē: Jā tátúnī Yāā andiví cúu tá cúu iin tēe jā ní jitē dē trigo vāha nūū ñūhún dē. 


text:
<pb/>De íyó iin tēe jínī ūhvī dē tēe xíí trigo. De juni quíxīn tēe xíí trigo jíín ndá táhán dē, de nī jēhēn tēe ñúcuán, de nī jitē niquin itē lásū nūū trigo, de cuāhān. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda ndá mozo, de nī ncāhān ji jíín patrón: Señor, ¿á nsūú trigo vāha ní jítē ní nūū ñūhún ní? ¿De nūcu nī nquene itē lásū nūū? 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē jíín ji: Iin tēe jínī ūhvī nduhū nī nsāhá yáhá, ncachī dē. De nī ncāhān ndá mozo jíín dē: ¿Túsaá de á cúnī ní jā quīhīn ndá sá de tuhun sā? 


text:
<pb/>Vāha cā ná cuáhnu maá jondē quīvī tēhndē. De quīvī ñúcuán de cachī ni nūū ndá tēe quehndē jā xihna cā itē lásū quehndē dē, de caquīn tūtú dē tácua cāyū. Ñúcuán de trigo chi quehndē dē ndīvi inī yacā ni, ncachī dē, ncachī yā. Tūhun yátá sīquī niquin mostaza (Mr. 4.30‑32; Lc. 13.18‑19) 


text:
<pb/>De suni nī ncāhān yā incā tūhun yátá yáhá: Nchivī jā tátúnī Yāā andiví nūū, ndúcuahā ji tá cúu nūū jáhnu iin niquin mostaza jā ní jaquīn iin tēe nūū ñuhun dē. 


text:
<pb/>De ndāā jā iin niquin lúlí cā cúu nsūú cā ndá cā niquin. Sochi tá nī jahnu, de cúu cáhnú cā nsūú cā ndá cā yūcū, chi ndúu iin ñutun. De quénda ndá saā, de sáhá tī tacā tī chījin ndahá yúcū, ncachī yā. Tūhun yátá sīquī levadura (Lc. 13.20‑21) 


text:
<pb/>De incā tūhun yátá nī ncāhān yā jíín ndá dē: Jā tátúnī Yāā andiví nūū nchivī cúu tá cúu levadura jā ní nquehen iin ñahan. De nī nsacā ña jíín ūnī kilo harina, de nī ndaa ndihi ñujan nī nsāhá, ncachī yā. Jā maá-ni tūhun yátá cáhān yā jíín ji (Mr. 4.33‑34) 


text:
<pb/>Ndācá tūhun yáhá nī ncāhān Jesús jíín ndá nchivī cuāhā. De ndācá jā ní stéhēn yā, de maá-ni tūhun yátá nī ncāhān yā jíín ji. 


text:
<pb/>Súcuán nī nsāhá yā tácua quee ndaā tūhun nī ncāhān tēe jā ní nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán:<pb/>Cāhān ni ndá tūhun yátá jíín nchivī,<br/>de cachī ni ndá tūhun yuhū jā íyó jondē tá nī jēcāva ñayīví. Cachī Jesús, ncachī tēe nī nacani tūhun. Jā ní ncachī cājí yā tūhun itē lásū 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nacuetáhví Jesús nūū nchivī. De nī ndīvi yā inī vehe. De ndá tēe scuáha nī nquenda dē nūū yā, de nī ncāhān dē jíín yā: Cachī cājí ní tūhun yátá itē lásū nūū sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De ñuhun ñúcuán cúu ñayīví. De tatā vāha cúu ndá nchivī yíhí ndahá Yāā Dios jā tátúnī yā nūū ji. De itē lásū cúu ndá nchivī yíhí ndahá tāchī cúñáhnú. 


text:
<pb/>De tēe jínī ūhvī jā ní jitē niquin itē lásū cúu maá tāchī cúñáhnú. De quīvī tēhndē cúu quīvī jīnu ñayīví. De ndá tēe quehndē cúu ndá ángel Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi nduhū, Yāā nī nduu tēe, tají nī ndá ángel ni quīhīn. De nastútú yā ndācá nchivī squívi táhán nūū cuáchi, jíín nchivī sáhá tiñu néhén, tavā yā ji māhñú nchivī jā tátúnī ni nūū. 


text:
<pb/>De taān yā ndá ji cāyū ji nūū ñúhūn. De ñúcuán cuacu ji de nacayīhí ji ñii yúhú ji jā ndoho ndasí ji. 


text:
<pb/>Sá de nchivī jā squíncuu nūū yā chi cuēndūtē ji modo ncandiī, de cundeē ji nūū tátúnī maá Tatá ji Yāā Dios. Ndá ndóhó jā níni, tee sōho vāha nú. Tūhun yátá sīquī jātūn xūhún jā yíyuhū 


text:
<pb/>De jā quívi nchivī ndahá Yāā Dios jā tatúnī yā nūū ji, suu cúu tá cúu iin jātūn xūhún jā yíyuhū chījin iin ñuhun. De nī nanihīn iin tēe, de nī nacasī tucu dē sīquī. De jā cúsiī inī dē jíín, de cuāhān dē cuāxīcó ndihi dē jā névāha dē, de nī jeen dē ñuhun ñúcuán. Tūhun yátá sīquī perla jā ndéē yāhvi 


text:
<pb/>De jā quívi nchivī ndahá Yāā Dios jā tatúnī yā nūū ji, suni cúu tá cúu iin tēe jéen de náxīcó, de ndúcú dē perla vāha. 


text:
<pb/>De nī jinī dē iin perla jā ndéē yāhvi ndasí, de nī jēhēn dē nī yīcó ndihi dē jā névāha dē, de nī jeen dē perla ñúcuán. Tūhun yátá sīquī ñunu tíin tiacá 


text:
<pb/>De jā tátúnī Yāā andiví nūū nchivī, suni cúu tá cúu iin ñunu jā chúndaji ndá dē nūū mar, de quívi ndācá nūū tiacá. 


text:
<pb/>De tá nī nchitú ñunu, de távā ndá dē yuhú ndúté. De jécundeē dē, de nácāji dē tiacá. De tiacá váha táān dē inī tīcá, de tiacá jāá nduú íyó vāha squéne dē. 


text:
<pb/>De suni súcuán coo quīvī jīnu ñayīví. Chi quenda ndá ángel yā, de sāhá síín yā ndá nchivī sáhá tiñu néhén māhñú nchivī vāha. 


text:
<pb/>De nchivī nēhén chi taān yā ji cāyū ji nūū ñúhūn. De ñúcuán cuacu ji de nacayīhí ji ñii yúhú ji jā ndoho ndasí ji, ncachī yā. Tūhun yátá sīquī ndatíñú ndéē yāhvi 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún yā ndá dē: ¿A nī jīcūhun inī ndá nú ndá tūhun yáhá, á nduú? ncachī yā. De nī ncāhān ndá dē jíín yā: Nī jīcūhun inī sá, Señor. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Iyó vāha túsaá. De iin tēe stéhēn ley janahán, tú ja nī ncutūha dē nāsa tátúnī Yāā andiví, de cuu stéhēn dē ndá tūhun sīquī ñúcuán. Chi cúu dē tá cúu iin tēe xívéhe. De inī jātūn dē távā dē ndatíñú ndéē yāhvi, sava jā jēé jíín sava jā ní ncunahán íyó, ncachī yā. Jā cuánohōn yā ñuū Nazaret (Mr. 6.1‑6; Lc. 4.16‑30) 


text:
<pb/>De nī nenda yā ñuū yā Nazaret. De nī stéhēn yā tūhun inī vehe īī sinagoga. De nī nsāhvi inī ndá nchivī nī jini ji, de nī ncāhān ji: ¿Ní cúu nūū ní ncutūha tēe yáhá ndá tūhun ndíchí yáhá? ¿De nāsa cúu sáhá dē ndá tiñu ñáhnú yáhá? 


text:
<pb/>Chi sēhe carpintero cúu tēe yáhá, de naná dē cúu María, de ndá ñanī dē cúu Jacobo, José, Simón, jíín Judas. 


text:
<pb/>De suni ndéē ndá cuāha dē jíín ó yáhá. ¿De nāsa jínī dē ndācá tūhun yáhá túsaá? ncachī ndá nchivī. 


text:
<pb/>De súcuán nī nsāhá jéhe inī ndá ji nūū Jesús. De nī ncāhān yā jíín ji: Ndācá tēe nácani tūhun Yāā Dios, íyó yíñúhún nchivī jíín dē, chi maá-ni nchivī ñuū dē jíín nchivī vehe dē cúu jāá nduú íyó yíñúhún jíín dē, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē jíín ndá nchivī íyó jíín dē: Tēe ñúcuán cúu Juan, tēe jā ní scuénduté, de nī natecū dē. Jā suu cúu jā íyó poder dē jā sáhá dē ndá tiñu ñáhnú, ncachī Herodes. 


text:
<pb/>Chi maá dē ja nī ndacu dē jā ná quívi Juan vecāa, jíín jā cunuhnī dē jíín cadena. Súcuán nī nsāhá dē jā síquī Herodías, ñasíhí ñanī dē Felipe. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán nī ncuu inī Herodes jā cahnī dē Juan. Sochi yúhú dē jā quītī inī nchivī, chi ndihi ji jáni ndija inī ji jā iin tēe nácani tūhun Yāā Dios cúu Juan. 


text:
<pb/>De iin quīvī nī nsāhá Herodes iin vico quīvī jā ní ncacu dē. De sēhe síhí Herodías nī nquīvi ji nī jita jéhé ji nūū ndá nchivī jā ní ncana dē. De nī ncusiī inī Herodes nī nsāhá ji. 


text:
<pb/>De nī jēhēn ji nī jīcā tūhún ji naná ji nā cuá cúu jā cācān ji. De nī ndīvi ji nūū Herodes, de nī ncāhān ji: Taji ní xīnī Juan tēe scuénduté, cuhun nūū iin cōhō, ncachī ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de rey Herodes nī ncucuécá inī dē. Sochi sīquī jā ní ncāhān téyíí dē, jíín jā ní jini ndá tēe yájī stāā jíín dē, jā ñúcuán nī ndacu dē jā ná cuáha ndá nūū ji. 


text:
<pb/>De nī nenda soldado jíín xīnī Juan, ñúhún nūū iin cōhō, de nī jēhe ndá nūū ñahan lúlí. De nī jēnasiáha ji nūū naná ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jēhēn ndá tēe nī scuáha jíín Juan, de nī nanee dē yiqui cúñu Juan, de nī nchiyuhū dē. Ñúcuán de nī jēhēn ndá dē, nī ncachī tūhún dē nūū Jesús. Jā ní scájī yā ūhūn mil tēe (Mr. 6.30‑44; Lc. 9.10‑17; Jn. 6.1‑14) 


text:
<pb/>De tá nī jini Jesús tūhun, de nī ncujiyo yā ñúcuán cuāhān yā jíín barco jā cundeē sīín yā iin lugar nūū nduú nchivī. De nī jinī ndá nchivī jā cuáhān yā. De ndācá ñuū nī nquee ji, jíca jéhé ji cuātahān ji yā. 


text:
<pb/>De tá nī nquee Jesús inī barco, de nī jinī yā nchivī cuāhā ñúcuán. De nī ncundáhví inī yā ji, de nī nasāhá vāha yā ndācá nchivī cúhū jā váji ndá ji jíín. 


text:
<pb/>De tá nī ñini, de ndá tēe scuáha jíín yā nī nquenda dē nūū yā, de nī ncāhān dē: Ja nī ñini, de nduú nā nchivī ndéē yáhá. Túsaá de tají ní nchivī ná quíhīn ndá ji ndācá ñuū, de cueen ji jā cajī ji, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín ndá dē: Nduú cánuú quīhīn ji, chi cuāha ndá máá nú jā cajī ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ndá nchivī jā cundeē ji nūū ítē. De nī nquehen yā ndihúhūn stāā jíín ndúū tiacá ñúcuán. De nī nūcūndēhé yā ichi andiví, de xihna cā nī nacuetáhví yā nūū Tatá yā. De nī scuáchi yā stāā, de nī jēhe yā nūū ndá tēe scuáha jíín yā. De ndá máá dē nī nsajī dē nūū ndá nchivī cuāhā. 


text:
<pb/>De ndiviī ji nī nchajī, de nī ndahā chījin ji. De nī nastútú ndá dē pedazo jā ní nquendōo, de nī nchitú ūxī ūū tīcá. 


text:
<pb/>De tēe jā ní nchajī cúu tá ūhūn mil, de síín cā cúu ndá ñahan jíín sūchí lúlí. Jā ní jica jéhé yā nūū mar (Mr. 6.45‑52; Jn. 6.16‑21) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Jesús jíín ndá tēe scuáha jíín yā jā ná quívi dē inī barco, de cosō nūú dē quīhīn dē incā lado mar, juni nátají yā ndá nchivī cuāhā jā quínohōn ji. 


text:
<pb/>De tá nī ncuu nī nacuetáhví yā nūū ji, de nī ncaa yā yucu cuāhān mátúhún yā, cuācācān táhvī yā. De nī ncuaā, de mátúhún yā-ni íyó ñúcuán. 


text:
<pb/>De barco ja ñúhún sava mar cuāhān. De ndute mar nátundahá nīhin barco, chi vāji tāchī ichi núū. 


text:
<pb/>De ndá tēe scuáha jíín yā, nī jinī dē jā jíca yā nūū mar. De nī nandava ndá dē, de nī ncana cóhó dē jā yúhú dē: Ñíhná cúu, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān-ni Jesús jíín dē: Ndeé coo inī ndá nú, de mā cúyūhú nú, chi maá nī cúu, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Pedro jíín yā: Señor, de tú maá ní cúu, de cachī ní jā suni ná cáca jéhé sá nūū mar de cuēē sá nūū ní, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Nehēn túsaá. De nī nuu Pedro inī barco, de jíca dē nūū ndūté cuāhān dē nūū Jesús. 


text:
<pb/>De tá nī jinī dē jā nīhin yíhí tāchī, de nī nchūhú dē. De nī nquijéhé dē quée dē chījin ndute. De nī ncana cóhó dē: Scácu ní sāán, Señor, ncachī dē. 


text:
<pb/>De Jesús nī ntiin yā ndahá dē. De nī ncāhān yā jíín dē: Tēe nduú cándíja nīhin cúu nú. ¿Nūcu nī nayūhú nú? ncachī yā. 


text:
<pb/>Sá de ndá tēe jā ñúhún inī barco, nī jēcuīñī jītí dē nūū yā. De nī ncāhān ndá dē: Maá jāndáā jā Sēhe Yāā Dios cúu ní, ncachī dē. Jā ní nasāhá vāha yā nchivī cúhū región Genesaret (Mr. 6.53‑56) 


text:
<pb/>De ndá nchivī ñúcuán nī nacunī ji nūū yā. De nī scáca ji tūhun ndācá ndáñúū ñúcuán jā ní nquenda yā. De ndá nchivī nī nquisiáha ji ndá jā cúhū nūū yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndāhví ndá ji jíín yā jā ná quéhé ji vísō yuhú sáhmá yā. De ndācá nchivī jā ní nquehé sahma yā, nī nduvāha ji.<pb/>


text:
Ñúcuán de jacū ndá tēe fariseo jíín tēe stéhēn ley janahán, vāji dē ciudad Jerusalén, de nī nquenda dē nūū yā. De nī ncāhān dē jíín yā: 


text:
<pb/>Ndá tēe scuáha jíín nú, ¿nūcu stíví ndá dē costumbre jā ní jaquīn nchivī janahán? Chi nduú squíncuu dē costumbre jā nandahá dē nūū yā de cajī dē stāā, ncachī dē. 


text:
<pb/>De Jesús nī jīcā tūhún yā dē: De saá-ni ndá máá nú, ¿nūcu stíví nú tiñu jā ní ndacu Yāā Dios nūū nū? Chi sa costumbre ndá máá nú cúu jā squíncuu nú. 


text:
<pb/>Chi nī ncāhān Yāā Dios: Coo yíñúhún nú nūū tatá nú nūū naná nú. De tú ní iin cāhān sīquī tatá á sīquī naná, de ná cúū, cáchī Yāā Dios. 


text:
<pb/>Sochi ndá máá nú chi cáchī nū jā cuu cāhān iin tēe jíín tatá dē á naná dē: Mā cūú chindeé sá ní jā taji sá jā cajī ní á jā cusúcún ní, chi ndihi jā névāha sá, ja nī nsōcō sá nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>De tēe jā cáhān súcuán, nduú cā cánuú jā chindeé dē tatá dē naná dē, cáchī ndá nú. De súcuán stíví nú tiñu jā ní ndacu Yāā Dios, jā síquī costumbre jā ní jaquīn ndá máá nú. 


text:
<pb/>Vāchi tēe stáhví-ni cúu ndá nú. Ndāā nī ncāhān Isaías sīquī ndá nú janahán, yósō nūū tutū īī jā ní ncāhān Yāā Dios:<pb/> 


text:
De chíñúhún cāhá ji nduhū,<br/>chi tūhun jā stéhēn ji cúu tiñu jā ní ndacu ndá tēe,<br/>de nsūú jā ní ndacu maá nī cúu. Ncachī Yāā Dios, ncachī yā. 


text:
<pb/>Nsūú jā quívi inī yuhú nchivī cúu jā cútéhén ji sáhá. Chi tūhun jā quée yuhú ji, ñúcuán cúu jā cútéhén ji sáhá, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá tēe scuáha jíín yā nī nquenda dē nūū yā, de nī ncāhān dē: ¿A jínī ní jā ní nquītī inī ndá tēe fariseo jā ní jini dē tūhun nī ncāhān ní? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān maá yā: Cúu ndá dē tá cúu ñutun jāá nduú ní nchúhun Tatá nī, Yāā ndéē andiví, de iin quīvī de tuhun yā. 


text:
<pb/>Ná quíhīn ndá máá dē, chi cúu ndá dē modo tēe cuáá jā stéhēn ichi nūū incā tēe cuáá. Chi tú iin tēe cuáá stéhēn dē ichi nūū incā tēe cuáá, de ndúū dē nincava xehvā, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pedro jíín yā: Cachī cājí ní tūhun yátá yáhá jā ní ncachī ní nūū ndá sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>Chi jondē inī ánō nchivī quée jā jáni nēhén inī, jā jáhnī ndīyi, jā cásíquí ndéē tāhán, jā sáhá ndiī, jā sácuíhná, jā cáhān tūhun stáhví, jā cáhān sīquī táhán. 


text:
<pb/>De ndācá yáhá cúu jā cútéhén nchivī sáhá. Sochi tú nduú squíncuu ji costumbre jā nandahá ji de cajī ji stāā, de nduú cútéhén ji sáhá, ncachī yā. Ñahan incā nación jā ní ncandíja nīhin (Mr. 7.24‑30) 


text:
<pb/>De iin ñahan ñuū Canaán ndéē ña región ñúcuán, de nī nquenda ña nūū Jesús. De nī ncana jee ña: Señor, maá ní jā cúu Sēhe tatā David, cundáhví inī ní sāán. Chi sēhe síhí sá, ñúhún tāchī inī ji, de xēēn ndasí ndóho ji, ncachī ña. 


text:
<pb/>Sochi nduú ní ncáhān cuitī yā jā ní ncāhān ña. Ñúcuán de nī nquenda ndá tēe scuáha jíín yā, de nī ncāhān dē: Cāhān ní jíín ña ná quíhīn ña, chi ndasí cána ña vāji ña yātā ō, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ña: Nūū mátúhún-ni nchivī nación Israel nī ntají Yāā Dios sāán vāji sá, chi cúu ji tá cúu tīcāchí, quiti jā ní nsana, ncachī yā. 


text:
<pb/>Sochi nī nquenda ña, de nī jēcuīñī jītí ña nūū yā, de nī ncāhān ña: Señor, chindeé chituu ní sāán viī, ncachī ña. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yātá yā jíín ña: Nduú íyó vāha jā candeē ō stāā sēhe ó de cuāha ó nūū tinā, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ña: Ndāā cáhān ní Señor, sochi chindeé ní sāán vísō cúu sá modo tinā. Chi suni ndá tī níhīn tī pedazo stāā jā cóyo chījin mesa jētohō tī yájī tī, ncachī ña jíín yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Jesús: Vāha ndasí cándíja ní, nánā. De ná sáhá sá jā cúnī ní, ncachī yā. De maá hora ñúcuán nī nduvāha-ni sēhe síhí ña. Jā ní nasāhá vāha yā cuāhā nchivī cúhū 


text:
<pb/>De nī nquee Jesús ñúcuán cuāhān yā, de nī nchāha yā yuhú mar Galilea. De nī ncaa yā iin yucu, de ñúcuán nī jēcundeē yā. 


text:
<pb/>De nī nquenda cuāhā nchivī nūū íyó yā, de nī nquisiáha ji ndá jā cojo, jā cuāá, jā ñīhín, jā cuhlu, jíín cuāhā cā nchivī cúhū. De nī jaquīn ji nūū jéhē Jesús. De nī nasāhá vāha yā ndá ji. 


text:
<pb/>De nī nsāhvi inī ndá nchivī ndéhé ji jā nácahān nchivī ñīhín, ndúvāha nchivī cuhlu, nácaca vāha nchivī cojo, de nánune tīnūú nchivī cuāá. De nī ncāhān ndá ji jā vāha ndasí Yāā cúu Yāā Dios nación maá ji Israel. Jā ní scájī yā cūmī mil nchivī (Mr. 8.1‑10) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncana Jesús ndá tēe scuáha jíín yā, de nī ncāhān yā jíín dē: Cúndáhví inī ni ndá nchivī cuāhā yáhá, chi ja nī ncuu ūnī quīvī íyó ji jíín nī, de nduú cā nā cuá cajī ji. De nduú cúnī ni natají nī ji jā quínohōn nditē ji, chi tú súcuán de sava ichi de cuītá ndasí ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá tēe scuáha jíín yā: ¿De ní nīhīn ō stāā jā cajī ndá nchivī cuāhā yáhá? Chi yáhá nduú nā nchivī ndéē, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún yā dē: ¿Nāsaa stāā névāha ndá nú? De nī ncāhān ndá dē: Ujā-ni, jíín jacū tiacá lúlí, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī nquehen yā ndihújā stāā jíín tiacá, de xihna cā nī nacuetáhví yā nūū Yāā Dios. De nī scuáchi yā, de nī jēhe yā nūū ndá tēe scuáha jíín yā, de ndá máá dē nī nsajī nūū nchivī. 


text:
<pb/>De ndihi ji nī nchajī, de nī ndahā chījin ji. Sá de nī nastútú ndá dē pedazo jā ní nquendōo, de nī nchitú ūjā tīcá. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nacuetáhví yā nūū nchivī, de cuānohōn ji. De nī ndīvi yā inī barco, de cuāhān yā región Magdala.<pb/>


text:
De nī nquenda ndá tēe grupo fariseo jíín tēe grupo saduceo nūū yā. Chi cúnī ndá dē coto túnī dē yā, de nī jīcān dē jā sāhá yā iin tiñu ñáhnú jā coo iin seña andiví. 


text:
<pb/>Sochi maá yā nī ncāhān yā jíín dē: Tá ñini, de cáhān ndá nú: Nandiī, chi nī jīchi cuáhá vīcō, cáchī nū. 


text:
<pb/>De jānehēn chi cáhān ndá nú: Mitan de cuun sāvī, chi nī jīchi cuáhá vīcō, cáchī nū. Vāchi tēe stáhví-ni cúu ndá nú. Chi jícūhun inī ndá nú nāsa stéhēn seña andiví, sochi nduú jícūhun inī nū nāsa stéhēn ndá tiñu ñáhnú jā sáhá nī tiempo yáhá. 


text:
<pb/>De nchivī nēhén yáhá, chi nduú jétáhví cuitī ji Yāā Dios. De jícān ji iin tiñu ñáhnú jā sāhá nī jā coo iin seña andiví. Sochi nduú cā nā incā tiñu ñáhnú stéhēn ni nūū ji, chi maá-ni tiñu ñáhnú tá cúu nūū ní ncuu jíín Jonás, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán, ncachī yā. De nī sndóo yā-ni ndá dē, de cuāhān yā. Tūhun levadura ndá tēe fariseo (Mr. 8.14‑21) 


text:
<pb/>De ndá tēe scuáha jíín yā nī naā inī dē cuiso dē stāā tá cuāhān ndá dē jíín yā jíín barco incā lado mar. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: Coto má candíja ndá nú levadura ndá tēe grupo fariseo jíín grupo saduceo, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndá tēe scuáha nī ncāhān ndá máá dē: Va sīquī jāá nduú nā stāā ndíso ó, jā ñúcuán cáhān yā súcuán, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jinī Jesús, de nī ncāhān yā: ¿Nūcu cáhān ndá nú jā ní ncāhān ni súcuán sīquī jāá nduú nā stāā ndíso nú? Tēe nduú cándíja nīhin cúu ndá nú. 


text:
<pb/>¿A ncháha ca jīcūhun inī ndá nú jāá nsūú sīquī ñúcuán ní ncáhān ni? ¿A nduú núcūhun inī nū jā ní scuáchi nī ūhūn stāā nī nchajī ūhūn mil tēe, de nāsaa tīcá nī nastútú ndá nú jā ní nquendōo? 


text:
<pb/>¿De á nduú núcūhun inī nū jā ní scuáchi nī ūjā stāā nī nchajī cūmī mil tēe, de nāsaa tīcá nī nastútú tucu nú? 


text:
<pb/>¿De nājēhē cúu jāá nduú jícūhun inī ndá nú jāá nsūú sīquī stāā ní ncáhān ni jíín nú jā ní ncāhān ni jā coto má candíja ndá nú levadura ndá tēe fariseo jíín tēe saduceo? ncachī yā jíín dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jīcūhun inī ndá dē jāá nduú ní ncáhān yā jíín dē jā má cājí dē stātílā jā yíhí levadura, chi sa nī ncāhān yātá yā jā má cándíja dē tūhun stáhví jā stéhēn ndá tēe fariseo jíín tēe saduceo. Jā ní ncachī Pedro jā Jesús cúu Cristo (Mr. 8.27‑30; Lc. 9.18‑21) 


text:
<pb/>De tá nī nquenda Jesús región Cesarea Filipo jíín ndá tēe scuáha jíín yā, de nī jīcā tūhún yā dē: Nduhū, Yāā nī nduu tēe, ¿ní iin cúu nī cáchī ndá nchivī? 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá dē: Sava ji cáhān jā cúu ní Juan, tēe jā ní scuénduté. De sava cā ji cáhān jā cúu ní Elías, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán. De sava cā ji cáhān jā cúu ní Jeremías á incā tēe nī nacani tūhun Yāā Dios, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Simón Pedro: Maá ní cúu Cristo, Yāā jā ní ntají Yāā Dios. De cúu ní Sēhe Yāā Dios, Yāā jā técū níí cání, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús: Nācā ndetū nū, Simón sēhe Jonás, chi nsūú iin nchivī ní stéhēn tūhun yáhá nūū nū, chi sa maá Tatá nī, Yāā ndéē andiví, nī stéhēn yā nūū nū. 


text:
<pb/>De nduhū suni cáhān ni jíín nú jā maá nú cúu Pedro, de tūhun yáhá cáchī: Yūū. De tūhun ndāā jā ní ncāhān nū jā maá nī cúu Cristo, suu cúu tá cúu iin yūū cāhnú. De sīquī yūū cāhnú yáhá sāhá nī jā quituu vehe, de vehe ñúcuán cúu ndá nchivī jā cándíja nduhū. De ni iin mā cúndéé sīquī ji, ni cuēhē jā jíhī ji, nduú cā nā cuá cuu sāhá jíín ánō ji. 


text:
<pb/>De maá nú cundiso tíñú nú jā quīvi nchivī ndahá Yāā andiví jā tatúnī yā nūū ji. De ndācá jā casī nū jā má sāhá nchivī inī ñayīví yáhá, suni casī Yāā Dios jā ndéē jondē andiví. De ndācá jā cuāha nú tūhun sāhá ji inī ñayīví yáhá, suni cuāha tūhun Yāā Dios jā ndéē jondē andiví, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ndacu yā nūū ndá tēe scuáha jíín yā jā má cāchí dē nūū ni iin nchivī jā cúu yā Cristo. Jā ní ncachī tūhun Jesús jā cuū yā (Mr. 8.31–9.1; Lc. 9.22‑27) 


text:
<pb/>De jondē saá nī nquijéhé Jesús cáchī tūhun cájí yā nūū ndá tēe scuáha jíín yā jā cánuú quīhīn yā Jerusalén. De ndá tēe ñáhnú jíín ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe stéhēn ley janahán, sndóho ndasí dē yā. De cahnī ndá dē yā, sochi nūū únī quīvī de natecū yā, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de Pedro nī ncana síín dē yā, de nī nquijéhé dē cáhān dē nūū yā: Señor, ¿nūcu cáhān ní súcuán? De mā cuáha cuitī Yāā Dios tūhun. Va mā cūú cuitī coo súcuán, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jicó cóto yā nūū Pedro, de nī ncāhān yā: Cujiyo quīhīn nū, chi cáhān nū tá cáhān Satanás. Chi tēe ndúcú stíví nduhū cúu nú. De nduú jáni inī nū tá cúu nūū jáni inī Yāā Dios, chi sa jáni inī nū tá cúu nūū jáni inī nchivī, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín ndá tēe scuáha jíín yā: Nā-ni nchivī tú cúnī ji cuniquīn ji nduhū jā scuáha nī ji, de ná cásī ji jā cúnī maá ji, de ná cúniquīn ji nduhū, de cuāha ji tūhun jā cundoho ji tūndóhó jā síquī ni, vísō ná cúū ji. 


text:
<pb/>¿Chi ní cuetíñú vísō ná cúndeé nchivī nīhīn ji níí ñayīví, de tú quīvi ji nūū tānū tāhvī ji? Chi nduú nā jīín cuitī chunáá nchivī jā cācu ánō ji. 


text:
<pb/>Chi nduhū, Yāā nī nduu tēe, ndiji nī jíín ndācá ángel ni, de viī ndasí cuñáhnú nī tá cúu nūū cúñáhnú Tatá nī. Ñúcuán de cuāha nī yāhvi nūū tá iin iin nchivī tú nāsa tiñu nī nsāhá ji. 


text:
<pb/>De ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā sava tēe íyó yáhá, mā cúū dē chi jondē cunī dē jā maá nī, Yāā nī nduu tēe, tatúnī ni jíín poder ni, ncachī yā.<pb/>


text:
Ñúcuán de nūū íñū quīvī de Jesús nī jeca yā Pedro jíín Jacobo jíín Juan ñanī Jacobo, cuāhān sīín yā jíín ndá dē iin yucu súcún. 


text:
<pb/>De ñúcuán, tucu nī nduu yā nūū dē. Chi nī jēndūtē nūū yā tá cúu ncandiī. De sahma yā nī nduyaa ndasí tá cúu nduva luz. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pedro jíín yā: Señor, nācā vāha jā íyó ndá sá yáhá. De tú cúnī ní de ná sáhá ndá sá ūnī vehe ramádā, iin cuu maá ní, incā cuu Moisés, de incā cuu Elías, ncachī dē. 


text:
<pb/>De juni cáhān cā dē, de nī nquiji iin vīcō nūhún jā yaa ndasí, de nī jasī-ni nūū ndá dē. De nūū vīcō ñúcuán nī ncāhān iin tūhun: Yáhá cúu Sēhe nī jā mānī ndasí nī jíín, de cúsiī inī ni jíín. De cunini ndá nú tūhun cáhān yā, ncachī. 


text:
<pb/>De jā súcuán nī jini ndá tēe scuáha, de nī jēcāva ndeyi dē nūū ñūhún, chi nī nchūhú ndasí ndá dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda Jesús, de nī ntee yā ndahá yā dē, de nī ncāhān yā: Nacōo ndá nú de mā cúyūhú nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī nuu ndá dē jíín yā yucu. De nī ndacu yā nūū dē: Mā cāchí ndá nú nūū ni iin jā súcuán nī jinī nū, chi jondē tá natecū maá nī, Yāā nī nduu tēe, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá tēe scuáha jíín yā, nī jīcā tūhún dē yā: Túsaá de ndá tēe stéhēn ley janahán, ¿nājēhē cáhān dē jā cánuú jā xihna cā Elías nenda, sá de quiji Yāā cúu Cristo? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: Jāndáā cúu jā xihna cā quiji iin tēe cuu tá ncuu Elías, de sāhá tūha dē ndihi, cáchī tutū. 


text:
<pb/>Sochi cáhān ni jíín nú, ja nī nquiji tēe jāá ncuu tá cúu nūū ní ncuu Elías, de nduú ní jínī nchivī jā suu dē cúu. De nī nsāhá nāvāha ji dē ndihi jā ní ncuu inī ji. De suni súcuán sndóho ji nduhū, Yāā nī nduu tēe, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá tēe scuáha jíín yā nī jīcūhun inī dē jā cáhān yā jā Juan, tēe nī scuénduté, nī ncuu dē tá ncuu Elías. Jā ní nasāhá vāha yā iin sūchí jíhī yīhí (Mr. 9.14‑29; Lc. 9.37‑43) 


text:
<pb/>De nī nenda yā jíín ndá dē nūū nchivī cuāhā. De nī nquenda iin tēe, nī jēcuīñī jītí dē nūū yā, de nī ncāhān dē: 


text:
<pb/>Señor, cundáhví inī ní sēhe yií sá, chi ndóho ndasí ji cuēhē jíhī yīhí. De ja ncuu cuāhā vuelta jícó cáva ji nūū ñúhūn jíín nūū ndūté. 


text:
<pb/>De nī nquisiáha sá ji nūū ndá tēe scuáha jíín ní, de nduú ní ncúu nasāhá vāha dē ji, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Jesús: Tēe nīhin ndasí inī cúu ndá nú chi nduú cándíja nú jā cuu nduvāha ji. ¿Nāsaa cā quīvī cundeē ni jā ndoho nī jíín nú? ¿De nāsaa cā quīvī cuandeé inī ni jíín nú? Cuáquēhen sūchí ñúcuán ná quíji ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā nūū tāchī, de nī nquee-ni inī sūchí ñúcuán. De nī nduvāha ji-ni maá hora ñúcuán. 


text:
<pb/>De tá nī ncunúú cā de ndá tēe scuáha nī jīcā tūhún síín dē yā: ¿Nājēhē cúu jāá nduú ní ncúu tavā ndá sá tāchī ñúcuán? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Sīquī jāá nduú cándíja nīhin ndá nú jā cuu sāhá nú. Chi ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā tú cándíja nú vísō iin lulī-ni tá cúu iin niquin mostaza, de cuu sāhá nú ndācá-ni tiñu víjín. Chi cuu cāhān nū jā ná cújiyo yucu yáhá quīhīn incā lado, de cujiyo-ni. De ndācá-ni tiñu chi cuu sāhá nú, de tú candíja nīhin nú jā cuu. 


text:
<pb/>Sochi iin tāchī súcuán, mā quēé cuitī quīhīn de tú mā cácān táhvī nū de tú mā cōó nditē inī nū, ncachī yā. Jā ní ncāhān tucu yā jā cuū yā (Mr. 9.30‑32; Lc. 9.43‑45) 


text:
<pb/>De jíca nuu Jesús jíín ndá dē región Galilea, de nī ncāhān yā jíín dē: Maá nī, Yāā nī nduu tēe, nastúu ji nduhū nūū ndá tēe xēēn. 


text:
<pb/>De cahnī dē nduhū, sochi nūū únī quīvī de natecū ni, ncachī yā. De nī ncucuécá ndasí inī ndá dē jā ní ncāhān yā tūhun yáhá. Sīquī xūhún jā cuetíñú inī templo 


text:
<pb/>De nī nquenda yā ñuū Capernaum jíín ndá tēe scuáha jíín yā. De ndá tēe stútú xūhún templo nī nquenda dē, de nī jīcā tūhún dē Pedro: De maestro ndá nú, ¿á mā tājí dē xūhún cuetíñú inī templo? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pedro: Cuu, ncachī dē. De tá nī ndīvi dē inī vehe, de xihna cā Jesús nī ncāhān yā jíín dē: ¿Nāsa jáni inī nū, Simón? Ndācá tēe cúu rey inī ñayīví yáhá, ¿ní nūū jícān dē xūhún renta jíín xūhún ñúū? ¿A nūū sēhe dē, á nūū nchivī incā vehe? ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pedro: Nūū tēe incā vehe jícān dē, ncachī dē. De nī ncāhān Jesús: Túsaá de nduú nā incā cúñáhnú nūū sēhe rey jā cācān xūhún nūū ji. Súcuán nī stéhēn yā jāá nduú cánuú chunáá yā jā cúu yā Sēhe Yāā Dios. De nī ncāhān yā: 


text:
<pb/>De ná chúnáá ó tácua mā squítī inī ō dē. Túsaá de cuáhán yuhú mar, de squívi nú gancho jā tíin tiacá, de tavā nū tiacá jā tíin xihna cā. De ndicā nū yuhú tī, de ñúcuán nīhīn nū iin xūhún jā quenda chunáá nú jā jícān ndá dē. De quīsiáha nú nūū ndá dē jā cuu nduhū jíín ndóhó, ncachī yā.<pb/>


text:
De suni quīvī ñúcuán nī nquenda ndá tēe scuáha jíín yā, de nī jīcā tūhún dē yā: ¿Ní iin cúñáhnú cā nūū nchivī jā tátúnī Yāā andiví nūū? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Ndāā cáhān ni jíín ndá nú, tú mā ndicó cóo inī nū cani inī nū tá cúu nūū cúu iin sūchí lúlí, de mā quívi cuitī nū ndahá Yāā andiví jā tatúnī yā nūū nū. 


text:
<pb/>Túsaá de nchivī jā jáni inī ji jāá nduú cúñáhnú ji, tá cúu nūū jáni inī sūchí lúlí yáhá, suu ji cúñáhnú cā nūū nchivī jā tátúnī Yāā andiví nūū. 


text:
<pb/>De nā-ni nchivī tú jā síquī nduhū jétáhví ji iin sūchí lúlí tá cúu nūū cúu sūchí yáhá, de nduhū jétáhví ji. Xēēn coo sīquī nchivī jā quívi nūū cuāchi (Mr. 9.42‑48; Lc. 17.1‑2) 


text:
<pb/>De tú iin sūchí lúlí yáhá cándíja ji nduhū, de tú quīvi ji cuāchi sāhá nā-ni nchivī, de vāha cā de tú ní núhnī iin yōsó cáhnú sūcūn nchivī ñúcuán, de quēe ji chījin ndute mar nícu. 


text:
<pb/>Nācā xēēn cúu jíín nchivī ñayīví, chi maá-ni jā ndúcú squívi nchivī nūū cuāchi íyó. De maá-ni súcuán coo inī ñayīví. De nācā xēēn cundoho nchivī jā squívi táhán nūū cuāchi. 


text:
<pb/>Túsaá de tú ndahá nú á jēhē nū sáhá jā quīvi nú cuāchi, vāha cā quehndē nū de squéne nú ná quíhīn, tácua nduú cā sāhá nú cuāchi. Chi vāha cā jā coo tícúhlu nú á coo cojo nū de quīvi nú nūū cutecū nū níí cání, nsūú cā jā coo ndúū ndahá nú de quīvi nú nūū ñúhūn jā cáyū níí cání. 


text:
<pb/>De tú tīnūú nú sáhá jā quīvi nú cuāchi, vāha cā tavā nū de squéne nú ná quíhīn, tácua nduú cā sāhá nú cuāchi. Chi vāha cā jā coo iin-ni tīnūú nú de quīvi nú nūū cutecū nū níí cání, nsūú cā jā coo ndúū tīnūú nú de quīvi nú nūū ñúhūn infierno. Tūhun yátá sīquī tīcāchí jā ní nsana (Lc. 15.3‑7) 


text:
<pb/>Coto má sāhá jéhe inī ndá nú nūū ni iin ndá sūchí lúlí yáhá. Chi cáhān ni jíín nú jā ndācá ángel andiví jā jíto yā ji, níní íyó yā nūū maá Tatá nī andiví. 


text:
<pb/>¿De nāsa jáni inī ndá nú? Tú iin tēe ndéca dē iin ciento tīcāchí, de tú sana iin tī, ¿de á nduú sndóo dē cūmī xico xāhōn cūmī cā tī yucu, de ndicó dē quīnanducú dē quiti jā ní nsana? 


text:
<pb/>De tú nī nanihīn dē tī, de ndāā cáhān ni jíín nú jā cúsiī ndasí cā inī dē jíín quiti ñúcuán nsūú cā jíín cūmī xico xāhōn cūmī cā quiti jāá nduú ní nsána. 


text:
<pb/>De suni súcuán maá Tatá nú, Yāā ndéē andiví, nduú cúnī yā jā tānū tāhvī ni iin sūchí lúlí yáhá. Sīquī jā cune cáhnú inī ō nūū táhán ó (Lc. 17.3‑4) 


text:
<pb/>De tú táhán nú nī nsāhá dē cuāchi sīquī nū, túsaá de cachī tūhun nú nūū mátúhún dē-ni jā ní nsāhá dē cuāchi sīquī nū. De tú nī jetáhví dē tūhun jā ní ncāhān nū jíín dē, túsaá de ja nī ndumanī dē jíín nú nī nsāhá nú. 


text:
<pb/>Sochi tú nduú ní jétáhví dē jā cáhān nū, de quīcāna nú iin á ūū cā nchivī quīhīn nū jíín nūū dē, de cuu ji testigo nū tácua cundaā jā íyó cuāchi dē. 


text:
<pb/>De tú nduú ní jétáhví tucu dē jā cáhān ndá tēe ñúcuán, de cachī tūhun nú nūū ndá nchivī cándíja. De tú nduú ní jétáhví tucu dē jā cáhān nchivī cándíja, de siáā nū dē ná cóo dē modo iin tēe jāá nduú cándíja nūū Yāā Dios á tēe stútú xūhún renta. 


text:
<pb/>De ndāā cáhān ni jíín nú jā ndācá jā casī nū jā má sāhá nchivī inī ñayīví yáhá, suni casī Yāā Dios jā ndéē andiví. De ndācá jā cuāha nú tūhun jā sāhá ji inī ñayīví yáhá, suni cuāha Yāā ndéē andiví tūhun. 


text:
<pb/>De suni cáhān ni jíín ndá nú, tú ūū táhān nū inī ñayīví yáhá, inuú cani inī nū sīquī iin jā cācān táhvī nū, túsaá de maá Tatá nī andiví cuāha yā jā jícān ndá nú. 


text:
<pb/>Chi ní-ni cúu nūū ndútútú ūū á ūnī nchivī jā chíñúhún ji nduhū, de ñúcuán íyó nī jíín ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda Pedro, de nī jīcā tūhún dē yā: Señor, ¿nāsaa vuelta cune cáhnú inī sá nūū táhán sá jā sáhá dē cuāchi sīquī sá? ¿A jondē siete vuelta, á naá cúu? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús: Nduú cáhān ni jíín nú jā siete-ni vuelta, chi jondē setenta por siete vuelta. Tūhun yátá sīquī mozo jāá nduú ní née cáhnú inī 


text:
<pb/>Túsaá de Yāā ndéē andiví, súcuán cúu jā née cáhnú inī yā nūū nchivī jā tátúnī yā nūū: Cúu tá cúu iin rey jā cúnī dē sāhá ndāā dē jíín ndá mozo dē jā ndíta nūū dē. 


text:
<pb/>De nī nquijéhé dē sáhá ndāā dē jíín ji. De nī nquisiáha ndá ji iin mozo jā ndíta quéhén millón peso nūū dē. 


text:
<pb/>De nduú nā cuá névāha mozo ñúcuán jā chunáá nūū dē. De nī ndacu dē jā ná cúyāhvi mozo ñúcuán jíín ñasíhí jíín sēhe jíín ndācá ndatíñú, de nūcunáá xūhún jā ndíta dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jēcuīñī jītí mozo, de nī ncāhān ndāhví dē jíín patrón dē: Señor, cundetu núú ní, de nachunáá ndihi sá xūhún ní, ncachī dē. 


text:
<pb/>De maá patrón nī ncundáhví inī dē mozo dē. De nī nee cáhnú inī dē jā ndíta mozo dē, de nī nsiáā dē súcuán-ni jā má chúnáá cā. 


text:
<pb/>De nī nquee mozo cuāhān dē, de nī nquetáhán dē-ni jíín iin táhán mozo dē jā ndíta jacū-ni nūū dē. De nī ntiin dē tēe ñúcuán, de nī nquitū dē sūcūn, de nī ncāhān dē: Chunáá jā ndíta nú nūū ni, ncachī dē. 


text:
<pb/>De táhán mozo dē nī jēcuīñī jītí nūū dē, de nī ncāhān ndāhví jíín dē: Cundetu núú nú, de nachunáá ndihi nī xūhún nú, ncachī. 


text:
<pb/>Sochi nduú ní ncúnī dē, chi nī nchīhi dē tēe ñúcuán vecāa jondē quīvī jā nachunáá jā ndíta nūū dē. 


text:
<pb/>De ndá táhán mozo dē nī jinī jā súcuán nī nsāhá dē, de nī ntahúhvī ndasí inī ndá dē. De cuāhān ndá dē nūū patrón dē, de nī ncachī dē ndihi nāsa nī ncuu. 


text:
<pb/>Sá de patrón nī nacana dē mozo ñúcuán, de nī ncāhān dē jíín: Mozo nāvāha inī cúu nú. Chi nī nee cáhnú inī ni ndihi jā ndíta nú nūū ni, chi nī ncāhān ndāhví nú jíín nī. 


text:
<pb/>De tá cúu nūū ní ncundáhví inī ni ndóhó, suni súcuán cánuú jā cundáhví inī nū táhán mozo nū nícu, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī nquītī ndasí inī patrón, de nī ndacu dē tiñu jā ná quívi vecāa jondē nachunáá ndihi jā ndíta nūū dē. 


text:
<pb/>De nī jīnu tūhun yátá yáhá, de nī ncāhān cā yā: Tá cúu nūū ní nsāhá rey ñúcuán jíín mozo dē, suni súcuán sāhá maá Tatá nī andiví jíín ndá nú de tú mā cúne cáhnú inī nū nūū táhán nú jondē jíín inī jíín ánō nū, tú nā-ni cuāchi sáhá ji nūū nū, ncachī yā jíín ndá dē.<pb/>


text:
De tá nī ndihi nī ncāhān Jesús ndācá tūhun yáhá, de nī nquee yā Galilea cuāhān yā. De nī jīnū yā región Judea, incā lado yūte Jordán ichi nūū quénda ncandiī. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda jacū tēe grupo fariseo nūū yā, chi cúnī ndá dē coto túnī dē yā, tú nāsa cāhān yā. De nī jīcā tūhún dē yā: ¿A íyó ley jā cuu ndusíín iin tēe jíín ñasíhí dē tú nā-ni sīquī cúu? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: ¿A nduú ní ncáhvi cuitī ndá nú tutū īī nāsa nī nsāhá Yāā Dios nchivī jondē jā xíhna ñúhún? Chi tēe jíín ñahan nī nsāhá yā, cáchī. 


text:
<pb/>De suni nī ncāhān Yāā Dios: Jā ñúcuán cúu jā sndóo tēe tatá dē naná dē, de quétáhán dē jíín ñasíhí dē, de iin-ni cā cúu ndúū dē, ncachī Yāā Dios, cáchī tutū. 


text:
<pb/>Túsaá de nduú cā cúu ūū táhān dē, chi iin-ni cā cúu. Jā ñúcuán nduú vāha jā sndóo táhán, chi jā ní squétáhán Yāā Dios cúu, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún ndá dē yā: ¿Túsaá de nūcu nī ndacu Moisés tiñu janahán jā tú sndóo iin tēe ñasíhí dē, de ná cúvāha acta jā ndusíín dē jíín ña? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Sīquī jā nīhin inī ndá nú, jā ñúcuán nī jēhe Moisés tūhun jā sndóo nú ñasíhí nú. Sochi jā xíhna ñúhún chi nsūú súcuán ní ncúu. 


text:
<pb/>De nduhū chi cáhān ni jíín nú, tú iin tēe sndóo dē ñasíhí dē, de tú nsūú jā ndiī ña, de quetáhán dē jíín incā ñahan, túsaá de cásíquí ndéē dē ña. De tú iin tēe nacueca dē ñahan jā ní ndōo, suni cásíquí ndéē dē ña, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān ndá tēe scuáha jíín yā: De tú mā cūú sndóo tēe ñasíhí dē, túsaá de vāha cā mā cuēcá dē ñahan, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ndá dē: Tūhun jā ní ncāhān nū yáhá, chi nduú níhīn tīñú nūū ndihi tēe, chi maá-ni nūū ndá tēe jā ní nsāhá Yāā Dios jā nīhīn tīñú. 


text:
<pb/>Chi íyó quéhén sīquī jā jásī jā má cuēcá tēe ñahan. Chi sava tēe nī ncacu dē jā má cūú cundeē dē jíín ñahan. De sava cā tēe nī nsāhá nchivī jā má cūú cundeē dē jíín ñahan. De sava cā tēe nī jani inī maá dē jā má cuēcá dē ñahan sīquī jā ndíhvī inī dē jíín tiñu jā ndácu Yāā andiví nūū dē. Tēe jā cuu cuetáhví tūhun jā má cuēcá dē ñahan, ná cuétáhví dē túsaá, ncachī yā. Jā ní jīcān táhvī Jesús jēhē ndá sūchí lúlí (Mr. 10.13‑16; Lc. 18.15‑17) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda ndá nchivī jíín ndá sūchí lúlí, jā tee yā ndahá yā xīnī ji de cācān táhvī yā jēhē ji. De ndá tēe scuáha jíín yā nī ncāhān dē nūū nchivī jā váji jíín ndá ji. 


text:
<pb/>Sochi nī ncāhān Jesús: Cuāha tūhun ná quíji ndá sūchí lúlí jīñā nūū ni, de mā cásī nū jā quiji ji. Chi nchivī jā ndicó cóo inī jā cani inī ji modo ndá sūchí yáhá, suu ji cúu jā quīvi ndahá Yāā andiví jā tatúnī yā nūū ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ntee yā ndahá yā xīnī ndá ji. De nī nquee yā ñúcuán cuāhān yā. Tūhun tēe cuícá (Mr. 10.17‑31; Lc. 18.18‑30) 


text:
<pb/>De iin tēe suchí nī nquenda dē nūū Jesús, de nī jīcā tūhún dē yā: Tēe vāha cúu ní Maestro. De cachī ní, ¿nā tiñu váha sāhá sá de nīhīn táhvī sá cutecū sá níí cání andiví? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: ¿A jáni inī nū jā iin tēe-ni cúu nī jā cáhān nū tēe vāha jíín nī? Chi nduú ni iin tēe vāha íyó, chi mátúhún-ni Yāā Dios. De tú cúnī nū cutecū nū níí cání, de squíncuu nú tiñu jā ní ndacu yā, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē: ¿De nā tiñu cúu túsaá? De nī ncāhān yā: Mā cáhnī nū ndīyi. Mā cásíquí ndéē tāhán nú. Mā sácuíhná nú. Mā cáhān nū tūhun túhún. 


text:
<pb/>Cuetáhví nú nūū tatá nú nūū naná nú. De cundáhví inī nū táhán nú tá cúu nūū cúndáhví inī nū maá nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān tēe suchí ñúcuán: Ndācá tiñu yáhá ja nī squíncuu sá jondē tá lulí sá. ¿De nā cuá cúu jā cúmanī cā jā sāhá sá túsaá? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús: Tú cúnī nū squíncuu ndihi nú, de cuáhán de xīcó nú ndihi jā névāha nú, de cuāha nú nūū nchivī ndāhví. De jondē andiví cuāha yā jā váha ndasí nūū nū. Sá de quiji nú cuniquīn nū nduhū cōhōn, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Jesús jíín ndá tēe scuáha jíín yā: Ndāā cáhān ni jíín nú jā ndá tēe cuícá chi ūhvī ndasí quívi dē ndahá Yāā andiví jā tatúnī yā nūū dē. 


text:
<pb/>De cáhān tucu nī jíín ndá nú jā ñamā cā yāhá iin camello yavī yitícú nsūú cā jā quīvi iin nchivī cuīcá ndahá Yāā Dios jā tatúnī yā nūū ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndá tēe scuáha jíín yā nī nsāhvi ndasí inī dē jā ní jini dē tūhun yáhá, de nī jīcā tūhún táhán dē: ¿Ní nchivī cúu jā cācu túsaá? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ndēhé Jesús nūū ndá dē, de nī ncāhān yā: Nchivī chi mā cūú squívi ji maá ji ndahá Yāā Dios, sochi maá yā chi ndihi-ni cuu sāhá yā, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Pedro: Señor, ndá sāán chi nī sndóo sá ndihi jā névāha sá, de níquīn sá níhín. ¿De nā cuá nīhīn sá túsaá? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: Nduhū, Yāā nī nduu tēe, ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā iin quīvī de cundeē ni nūū mesa nūū tatúnī ni, de viī ndasí cuñáhnú nī inī ñayīví jéé. De quīvī ñúcuán de ndá máá nú jā ní jēcuniquīn nū nduhū, suni cundeē nū nūū ūxī ūū mesa nūū tatúnī nū. De sāhá ndāā nū tiñu ndihúxī ūū tatā nchivī Israel. 


text:
<pb/>De ndācá nchivī jā ní sndóo vehe, á ñanī, á cuāha, á tatá, á naná, á ñasíhí, á sēhe, á ñuhun, sīquī jā cuniquīn ji nduhū, de nanihīn ji iin ciento cā jā súcuán. De suni nīhīn táhvī ji cutecū ji níí cání andiví. 


text:
<pb/>Sochi cuāhā nchivī jā cúu ji nūū mitan, nduu ji jā sándīhí. De nchivī jā sándīhí, nduu ji nūū.<pb/>


text:
De suha cúu jā tátúnī Yāā ndéē andiví nūū nchivī: Cúu tá cúu iin tēe xíñúhun. De iin stēēn nī nquee dē, ndúcú dē ndá mozo jā nastútú uva dē. 


text:
<pb/>De nī nsāhá ndāā dē jíín ndá mozo jā chunáá dē iin denario jā quīvī. De nī ntají dē ndá tēe ñúcuán cuāhān jā nastútú uva dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquee tucu dē tá cahīīn. De nī jinī dē nūū sava cā tēe jā íñí súcuán-ni nūū yáhvi. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē jíín: Ndá ndóhó, suni quīhīn nū nastútú nú uva ni, de chunáá vāha nī yāhvi nú, ncachī dē. De cuāhān ndá tēe ñúcuán. 


text:
<pb/>De jā cuácuu cahūhūn nī nquee tucu dē. De nī nīhīn tucu dē jacū cā tēe jā íñí súcuán-ni nūū yáhvi. De nī ncāhān dē jíín: ¿Nūcu íñí cāhá-ni ndá nú yáhá níí nduú? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá tēe ñúcuán: Sīquī jā ni iin nduú ní ncána sāán jā satíñú sá. De nī ncāhān dē jíín: Túsaá de suni quīhīn ndá nú nastútú nú uva ni, de chunáá vāha nī yāhvi nú, ncachī dē. 


text:
<pb/>De tá nī ñini, de tēe xíñúhun nī ncāhān dē jíín tēe cúñáhnú nūū mozo dē: Cana ndá tēe sátíñú de chunáá nú yāhvi dē, de xihna cā ndá tēe jā ní nquīvi jā sándīhí, de sá de ndá tēe jā ní nquīvi xihna ñúhún, ncachī dē. 


text:
<pb/>De jā sándīhí de nī nquenda ndá tēe jā ní nquīvi xihna ñúhún. De jáni inī ndá dē jā cuāhā cā nīhīn dē. Sochi suni iin-ni denario nī nīhīn iin iin dē. 


text:
<pb/>Ndá sāán níí nduú nī nsatíñú sá, de nī ndoho sá jā ihní. De ndá tēe yáhá jā ní nquīvi jā sándīhí, chi iin-ni hora nī nsatíñú dē. De inuú nī nchiyāhvi ní ndá sāán jíín dē, ncachī dē. 


text:
<pb/>De tēe xíñúhun nī ncāhān jíín iin dē: Amigo, nsūú jā sáhá nāvāha nī ndóhó. ¿A nduú ní nsáhá ndāā ō jā iin denario quiyāhvi nú, á naá cúu? 


text:
<pb/>Túsaá de quehen yāhvi nú de quīnohōn nū. Chi cúnī ni jā tēe jā ní nquīvi jā sándīhí yáhá, inuú chunáá nī nūū dē jíín ndá máá nú. 


text:
<pb/>¿De á nduú cúu sāhá nī nāsa cúnī ni jíín xūhún maá nī? ¿De á cúcuásún inī nū jā ní nchunáá vāha nī nūū ndá dē sīquī jā vāha inī ni? ncachī dē. 


text:
<pb/>De tá cúu nūū ní nsāhá tēe xíñúhun, suni súcuán sáhá Yāā Dios. Chi nchivī jā cúu sándīhí, nduu ji nūū. De nchivī jā cúu nūū, nduu ji jā sándīhí. Chi cuāhā nchivī cána yā jā candíja ji yā. Sochi jacū ji-ni cándíja, de suu ji cúu jā nácāji yā, ncachī yā. Jā ní ncāhān tucu Jesús jā cuū yā (Mr. 10.32‑34; Lc. 18.31‑34) 


text:
<pb/>Ñúcuán de tá nī nquehen Jesús ichi cuāhān yā Jerusalén, de nī ncana síín yā ndihúxī ūū tēe scuáha jíín yā. De nī ncāhān yā jíín dē: 


text:
<pb/>Cunini ndá nú, chi mitan de ja cuāhān ō Jerusalén, de ñúcuán nastúu nchivī nduhū, Yāā nī nduu tēe, nūū ndá sūtū cúñáhnú jíín nūū ndá tēe stéhēn ley janahán. De nenda ndá dē sīquī ni jā cuū ni. 


text:
<pb/>De nasiáha ndá dē nduhū nūū ndá tēe nación Roma jā tátúnī jā ndéē Jerusalén. De ndá tēe ñúcuán sāhá catá dē nūū ni. De cani dē nduhū, de sá de cahnī dē nduhū yīcā cruz. Sochi nūū únī quīvī de natecū ni, ncachī yā. Jā ní jīcān naná Jacobo jíín Juan iin favor nūū yā (Mr. 10.35‑45) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda ñasíhí Zebedeo nūū yā jíín sēhe ña Jacobo jíín Juan. De nī jēcuīñī jītí ña nūū yā, jícān ña iin favor nūū yā. 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún yā ña: ¿Nā tiñu vāji ní? De nī ncāhān ña: Cuāha ní tūhun jā quīvī tatúnī ní de cundeē ndúū sēhe sá yáhá xiín ní, iin ji lado cuáhá ní, de incā ji lado sátín ní, ncachī ña. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Jesús jíín Jacobo jíín Juan: Nduú jínī ndúū nū nā cuá cúu jā jícān nū. ¿A cuu cundoho nú tūndóhó tá cúu nūū quiji sīquī ni? ¿De á quenda nú cundoho xēēn nū tá cúu nūū cundoho nī? ncachī yā. De nī ncāhān ndúū dē: Cuu sāhá sá. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Jāndáā cúu jā ndoho nú tūndóhó tá cúu nūū quiji sīquī ni, de ndoho xēēn nū tá cúu nūū cundoho nī. Sochi jā cundeē nū lado cuáhá nī jíín lado sátín nī, nsūú nduhū cúu jā cuāha tūhun. Chi ja íyó tūha jā cuu ndá tēe jā ní nacāji Tatá nī, de tēe ñúcuán nīhīn, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndihúxī cā tēe scuáha jíín yā, nī jini dē tūhun yáhá, de nī nquītī inī dē nī jinī dē ndúū ñanī ñúcuán. 


text:
<pb/>De Jesús nī ncana yā ndá dē, de nī ncāhān yā jíín dē: Jínī ndá nú nāsa sáhá ndá tēe jā cúñáhnú nūū nchivī ndá nación. Chi ndácu nīhin dē nūū ji, de maá dē cáchī nāsa coo. 


text:
<pb/>Sochi ndá máá nú, chi mā sāhá nú súcuán. Chi tú ní iin nú cúnī nū cuñáhnú nú, de nduú chi sa sāhá nú maá nú tēe jā cuetíñú ndá táhán nú. 


text:
<pb/>Chi suni súcuán sáhá maá nī, Yāā nī nduu tēe, chi nsūú jā váji nī jā cuetíñú nī nchivī, chi sa vāji nī jā cuetíñú nchivī nduhū. De cuāha nī maá nī jā cuū ni tácua scácu nī cuāhā nchivī, ncachī yā. Jā ní nasāhá vāha yā ūū tēe cuáá (Mr. 10.46‑52; Lc. 18.35‑43) 


text:
<pb/>De yuhú íchí ndéē ūū tēe cuáá. De nī jini dē tūhun jā yáha Jesús cuāhān yā, de nī ncana jee ndúū dē: Señor, maá ní jā cúu tatā rey David, cundáhví inī ní sāán, ncachī dē. 


text:
<pb/>De ndá nchivī nī ncāhān ji nūū dē jā ná cásī ndúū dē yuhú dē. Sochi víhí cā nī ncana jee dē: Señor, maá ní jā cúu ní tatā rey David, cundáhví inī ní sāán viī, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jencuiñī Jesús, de nī ncana yā ndúū tēe cuáá ñúcuán, de nī jīcā tūhún yā dē: ¿Nā cuá cúnī ndúū nū jā sāhá nī ndóhó? 


text:
<pb/>De nī ncundáhví inī yā dē, de nī ntee yā ndahá yā tīnūú dē. De nī ndunijīn-ni tīnūú dē. De nī jēcuniquīn ndúū dē yā cuāhān dē jíín yā.<pb/>


text:
De tá nī ncuñatin yā ciudad Jerusalén, de nī nquenda yā jíín ndá tēe scuáha jíín yā ñuū Betfagé jā cáá jēhē yucu Olivos. De nī ntají yā ūū tēe scuáha jíín yā jā quíhīn dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Cuáhán ñuū lulí jā cáá ichi núū. De ñúcuán nīhīn nū iin burra, núhnī tī jíín iin burro lúlí. De nandají nú ndúū tī, de quiji nú jíín tī. 


text:
<pb/>De tú ní iin cāhān jíín nú, de cachī nū jā maá Jētohō ō jíni ñúhún yā tī. Ñúcuán de siáā ji tī-ni quiji nú jíín tī, ncachī yā. 


text:
<pb/>De súcuán nī ncuu ndācá tiñu yáhá tácua quee ndaā tūhun jā ní ncāhān tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán, yósō nūū tutū:<pb/> 


text:
Cachī nū nūū nchivī Jerusalén jā cúu ñuū Sión:<pb/>Yáhá cūndēhé nú jā váji Rey nū.<pb/>Nduú sáhá ñáhnú yā maá yā, chi burra-ni yósō yā,<br/>jíín burro lúlí, sēhe quiti jíso. Cáchī tutū. 


text:
<pb/>De ndéca dē burra jíín sēhe tī, nī nenda dē nūū yā. De nī nchisó ndá dē sōō dē sīquī tī, de nī jēcōsō yā tī. 


text:
<pb/>De íyó cuāhā nchivī, de nī scáā ji sōō ji inī ichi. De sava cā ji nī jāhnū ndahá ñūū, de nī jaquīn ji inī ichi. 


text:
<pb/>De ndá nchivī jā cuáhān ichi núū yā jíín nchivī cuáhān ichi chátā yā, cána jee ji: Cúñáhnú ndasí Yāā cúu tatā rey David. De vāha ndasí Yāā cúu yā jā váji yā jíín tiñu maá Jētohō ō Yāā Dios. De viī ndasí cúñáhnú maá Yāā Dios, ncachī ji. 


text:
<pb/>De tá nī nquīvi Jesús Jerusalén, de ndihi nchivī nī ncuvaā ji, de cuāhā ji nī jīcā tūhún táhán ji: ¿Nā tēe cúu tēe yáhá? ncachī ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá nchivī jā váji jíín yā: Yāhá cúu Jesús jā nácani tūhun Yāā Dios, jā váji jondē ñuū Nazaret ndáñúū Galilea, ncachī ji. Jā ní ntavā yā nchivī inī templo (Mr. 11.15‑19; Lc. 19.45‑48; Jn. 2.13‑22) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquīvi Jesús inī patio templo cāhnú Yāā Dios. De nī ntavā yā ndá nchivī jā jéen quiti de náxīcó nūū nchivī jā sōcō ji. De nī scócáva yā mesa ndá nchivī jā sáma xūhún, jíín silla ndá nchivī jā xícó paloma. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ji: Yósō nūū tutū īī jā cáhān Yāā Dios: Vehe nī chi vehe nūū jícān táhvī cúu, cáchī Yāā Dios. Sochi ndá ndóhó, chi modo yavī cava jācuīhná nī nasāhá nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de sava nchivī cuāá jíín nchivī cojo nī nquenda ji nūū yā inī templo. De nī nasāhá vāha yā ji. 


text:
<pb/>De ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe stéhēn ley janahán, nī jinī dē ndācá tiñu ñáhnú jā sáhá yā, de nī jini dē jā cána jee ndá sūchí lúlí inī templo: Cúñáhnú ndasí Yāā cúu tatā rey David, cáchī ji. De nī nquītī inī ndá dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē jíín yā: ¿A nduú jíni nú jā súcuán cáhān ndá sūchí yáhá? ncachī dē. De nī ncāhān Jesús jíín dē: Jíni nī. ¿De á ncháha ca cahvi ndá nú jā yósō nūū tutū īī jā suha cáhān iin tēe jíín Yāā Dios?<pb/>Sāhá ní jā ndá sūchí lúlí jíín sūchí jáxīn,<br/>vāha ndasí cāhān ji jā Yāā cúñáhnú cúu Cristo. Cáchī. 


text:
<pb/>De nī sndóo yā dē. De nī nquee yā Jerusalén, de cuāhān yā ñuū Betania. De ñúcuán nī ndōo yā jacuáā ñúcuán. Jā ní ncāhān yā nūū ñutun higo (Mr. 11.12‑14, 20‑26) 


text:
<pb/>De nī jinī yā iin ñutun higo jā íñí yuhú íchí. De nī jēhēn yā jēhē. De nduú nā higo ní níhīn yā, chi maá yūcū-ni cúu. De nī ncāhān yā jíín: Mitan de mā cūún cuitī cā jāvíxī xīnī nū, ncachī yā. De nī nchīchī-ni ñutun higo ñúcuán. 


text:
<pb/>De ndá tēe scuáha jíín yā, nī nsāhvi inī dē nī jinī dē. De nī jīcā tūhún dē yā: ¿Nāsa nī nsāhá ní jā ñamā nī nchīchī ñutun higo? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Ndāā cáhān ni jíín ndá nú, tú candíja nú de mā cāní síquí inī nū, de cuu sāhá nú tiñu ñáhnú tá cúu nūū ní nsāhá nī jíín ñutun higo. De jondē tiñu ñáhnú cā cuu sāhá nú, chi jondē cuu cāhān nū jā cujiyo yucu yáhá quīhīn nūū mar, de sāhá tá cáchī nū. 


text:
<pb/>De ndācá jā jícān táhvī ndá nú, de tú cándíja nú jā nīhīn nū, de nīhīn nū, ncachī yā. Sīquī jā ndíso tíñú Jesús (Mr. 11.27‑33; Lc. 20.1‑8) 


text:
<pb/>De nī nquīvi tucu yā inī templo cāhnú. De juni stéhēn yā tūhun, de ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe ñáhnú jā ndácu tiñu nūū nchivī hebreo, nī nquenda dē nūū yā. De nī jīcā tūhún dē yā: ¿Ní jondē nī nīhīn tīñú nú jā sáhá nú tiñu yáhá? ¿De ní iin nī ntee tiñu ndóhó jā sáhá nú súcuán? ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús: Saá-ni nduhū suni cātūhún nī ndá nú iin tūhun, de tú cuu scócóo nú, ñúcuán de cachī ni nūū nū ní jondē nī nīhīn tīñú nī jā sáhá nī tiñu yáhá. 


text:
<pb/>¿Ní iin nī ntee tiñu sīquī Juan jā ní scuénduté dē? ¿A Yāā Dios á ndá tēe? ncachī yā. Ñúcuán de nī natúhún ndá máá dē: Tú cachī ō jā Yāā Dios nī ntee tiñu ñúcuán sīquī Juan, de cāhān dē jíín ó: ¿Túsaá de nūcu nduú ní ncándíja ndá nú jā ní ncāhān dē? 


text:
<pb/>De tú cāhān ō jā nchivī nī ntee tiñu sīquī dē, de yúhú ó nchivī, chi ndiviī ji cándíja ji jā tēe nī nacani tūhun Yāā Dios nī ncuu ndija Juan, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē jíín Jesús: Nduú jínī ndá nī, ncachī dē. Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín dē: De saá-ni nduhū, suni mā cāchí nī nūū nū ní iin nī ntee tiñu sīquī ni jā sáhá nī tiñu yáhá, ncachī yā. Tūhun yátá sīquī ūū sēhe yií 


text:
<pb/>De nī ncāhān cā yā jíín ndá dē: Cunini ndá nú tūhun yátá yáhá: Iin tēe nī īyo ūū sēhe yií dē. De nī ncāhān dē jíín iin ji: Séhē, cuáhán satíñú nú chi nastútú nú uva ni mitan, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ji: Mā quíhīn sá, ncachī ji. De nī ncunúú, de nī nacani inī ji, de cuāhān ji nūū tiñu ñúcuán. 


text:
<pb/>De tēe ñúcuán nī jēhēn dē nūū incā sēhe dē, de suni súcuán nī ncāhān dē jíín ji. De nī ncāhān ji: Ajan táā, de quīhīn sá túsaá, ncachī ji. Sochi nduú ní jéhēn ji. 


text:
<pb/>¿De nāsa jáni inī ndá nú? Jā ndúū ji, ¿ní iin ji nī squíncuu tiñu cúnī tatá ji? ncachī yā. De nī ncāhān ndá dē: Sūchí jā ní ncāhān dē jíín xihna cā, ncachī dē. De nī ncāhān Jesús jíín dē: Saá, de ndāā cáhān ni jíín nú jā ndá tēe stútú xūhún renta jíín ndá ñahan ndiī, ñamā nácani inī ji jā sndóo ji cuāchi ji de quīvi ji ndahá Yāā Dios jā tatúnī yā nūū ji, de ndá máá nú chi mā quívi nú. 


text:
<pb/>Chi nī nquiji Juan, nī stéhēn dē nāsa squíncuu nú tūhun ndāā, de nduú ní ncándíja ndá nú tūhun jā ní ncāhān dē. De sa ndá tēe stútú xūhún renta jíín ndá ñahan ndiī, nī ncandíja ji tūhun jā ní ncāhān dē. De ndá máá nú, vísō nī jinī nū jā ní ncandíja ji, sochi nduú ní nácani cuitī inī nū jā candíja nú. Tūhun yátá sīquī ndá tēe nēhén jā sátíñú nūū yūcū uva (Mr. 12.1‑12; Lc. 20.9‑19) 


text:
<pb/>Cunini ndá nú incā tūhun yátá: Nī īyo iin tēe xíñúhun. De nī nchuhun dē cuāhā yūcū uva. De nī jasī dē corral, de nī nsāhá dē iin nūū cāxīn dē uva. De nī nsāhá dē iin vehe súcún tácua cuu coto dē níí cáhnú. De nī sndóo dē nūū sava tēe jā satíñú nūū, de cuu sava dē ndīhā jíín. De nī nquehen dē ichi cuāhān jīcá dē. 


text:
<pb/>De maá tiempo jā ndutútú uva, de nī ntají dē jacū mozo cuāquēhen sava ndīhā uva nūū ndá tēe sátíñú. 


text:
<pb/>De ndá tēe ñúcuán nī ntiin dē mozo. De iin ji nī ncani ndá dē, de incā ji nī jahnī dē, de incā ji nī ncani dē yūū xīnī. 


text:
<pb/>De tēe xíí uva nī ntají tucu dē cuāhā cā mozo cuāhān nsūú cā jā xíhna ñúhún. De suni súcuán nī nsāhá ndá tēe ñúcuán jíín ndihi mozo ñúcuán. 


text:
<pb/>De jā sándīhí da, de nī ntají dē sēhe dē cuāhān. Chi jáni inī dē jā cuetáhví ndá tēe ñúcuán sēhe dē. 


text:
<pb/>Sochi ndá tēe sátíñú, tá nī jinī dē nūū sēhe tēe xíí uva, de nī ncāhān ndá máá: Tēe xíí táhvī cúu yáhá. Ná cáhnī ō ji, de ndōo tāhvī ji cuu ó, ncachī. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jīcā tūhún yā dē: Túsaá de tá quenda tēe xíí uva, ¿de nāsa sāhá dē jíín ndá tēe sátíñú? ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá dē jíín yā: Mā cúndáhví cuitī inī dē ndá tēe jā ní nsāhá tiñu néhén ñúcuán, chi cahnī dē. De cuāha dē ñuhun cáá uva nūū sava cā tēe jā satíñú nūū, cuu sava dē ndīhā jíín. De quīvī ndutútú ndīhā, de ndá tēe ñúcuán nacuāha dē sava ndīhā nūū tēe xíí uva, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: ¿De á ncháha ca cahvi ndá nú tūhun yáhá jā yósō nūū tutū īī, jā nduhū cúu tá cúu iin yūū? Chi cáchī tutū:<pb/>Yūū jā ní squéne yichī ndá tēe jā sáhá vehe,<br/>maá yūū yáhá nduu jā quituu squínā vehe.<pb/>Maá Jētohō ō Yāā Dios nī nsāhá yā súcuán,<br/>de sáhvi inī ō jínī ō tiñu yáhá. Cáchī tutū. 


text:
<pb/>Túsaá de cáhān ni jíín ndá nú jā cujiyo-ni jā tátúnī Yāā Dios nūū ndá nú, de nacuāha yā tiñu nūū incā nchivī jā squíncuu vāha ji tiñu ndácu yā tá cúu nūū cúnī yā. 


text:
<pb/>De nchivī jāá nduú cándíja, ndoho ji tá cúu nūū ndóho nchivī jā jícó cáva sīquī yūū de táhnū ji. De quīvī jā sāhá ndāā Yāā Dios cuāchi, de nchivī jāá nduú ní ncándíja, cundoho ji tá cúu nūū ndóho nchivī jā níncava iin yūū sīquī ji de cúndihī ji sáhá, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe grupo fariseo nī jini dē ndá tūhun yátá jā ní ncāhān yā. De nī jīcūhun inī dē jā sīquī ndá máá dē cúu jā ní ncāhān yā tūhun yátá sīquī ndá tēe sátíñú nūū uva jíín tēe sáhá vehe. 


text:
<pb/>De nī nducú ndá dē modo jā tiin dē yā. Sochi yúhú dē jā quītī inī nchivī, chi jáni inī ndá ji jā tēe nácani tūhun Yāā Dios cúu yā.<pb/>


text:
<pb/>Súcuán cúu jā tátúnī Yāā andiví nūū nchivī: Cúu tá cúu iin rey jā sāhá dē iin vico jā tandāhá sēhe yií dē. 


text:
<pb/>De nī ntají dē ndá mozo dē cuācāna nchivī jā ní ncāhān dē jíín. De ndá máá ji nduú ní ncúnī ji quīhīn ji. 


text:
<pb/>De nī ntají tucu dē jacū cā mozo, de nī ncachī dē: Cāhān jíín nchivī jā ní ncana nī, ja íyó tūha ndeyu. Chi ja nī jahnī ni stīquī ni jíín ndá cā quiti jā ní nduu, de ndihi ja íyó tūha. Nehēn ndá nú vico tándāhá. Cachī nū, ncachī dē. 


text:
<pb/>De ndá nchivī jā ní ncana dē nduú ní nsáhá ji cuenta. Chi iin ji cuāhān nūū itū ji, de incā ji cuāhān nūū tiñu sáhá ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquītī ndasí inī rey. De nī ntají dē ndá soldado dē nī jēhēn dē, nī jahnī dē ndá nchivī jā ní jahnī ndá ndīyi ñúcuán, de nī nteñuhūn dē ñuū ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān rey jíín sava cā mozo dē: Ndihi ja íyó tūha jā coo vico tándāhá. Sochi nchivī jā ní ncana nī, nsūú nchivī vāha cúu ji jā quiji ji vico. 


text:
<pb/>Túsaá de cuáhán ndá nú ndācá ichi cáhnú cā, de cana nú nāsaa nchivī nīhīn nū, ná quíji ndá ji vico tándāhá. Ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī nquee ndá mozo cuāhān ndācá ichi. De nī nastútú dē ndihi nchivī jā ní nīhīn dē, cúu nchivī nēhén, cúu nchivī vāha. De súcuán nī nchitú nchivī inī vehe nūū íyó vico tándāhá. 


text:
<pb/>De nī nquīvi rey inī vehe jā cāhān dē jíín nchivī jā ní ncutútú. De nī jinī dē nūū iin tēe jāá nduú ñúhún sahma jā ní jēhe dē cuhun nchivī jā quiji vico tándāhá. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē jíín tēe ñúcuán: Amigo, ¿nāsa nī nquīvi nú yáhá jāá nduú ñúhún nú sahma vico tándāhá? ncachī dē. De tēe ñúcuán nduú ní ncáhān cuitī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān rey jíín ndá tēe jícó ndíso cōhō: Tiin ndá nú dē, cuhnī nū ndahá dē jēhē dē, de tavā nū dē ná quíhīn dē nūū neē tāvēhé. De ñúcuán cuacu dē de nacayīhí dē ñii yúhú dē jā ndoho ndasí dē. Ncachī rey. 


text:
<pb/>Chi cána Yāā Dios cuāhā nchivī jā ná cándíja ji. Sochi jacū ji-ni cándíja, de suu ji nácāji yā, ncachī Jesús. Sīquī xūhún renta (Mr. 12.13‑17; Lc. 20.20‑26) 


text:
<pb/>Ñúcuán de cuāhān ndá tēe fariseo, de nī natúhún dē tú nāsa sāhá dē tácua cāhān yā iin tūhun jā nīhīn dē cuāchi sīquī yā. 


text:
<pb/>De nī ntají dē jacū tēe scuáha jíín maá dē jíín tēe grupo Herodes cuāhān dē. De nī ncāhān ndá dē jíín yā: Maestro, jínī ndá sá jā tēe cáhān ndāā cúu ní, de stéhēn ndāā ní nāsa squíncuu nchivī nūū Yāā Dios. De nduú yúhú ní jā cāhān ni iin nchivī sīquī ní, chi nduú sáhá ní cuenta nāsa cúu iin iin ji, chi inuú-ni sáhá ní jíín ndá ji. 


text:
<pb/>Túsaá de cāhān ní nāsa jáni inī ní: ¿A íyó vāha jā chunáá ó renta nūū rey nación Roma jā tíin nación maá ó, á nduú? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jinī Jesús jā ndúcú ndá dē iin cuāchi sīquī yā. De nī ncāhān yā jíín dē: Vāchi tēe stáhví-ni cúu ndá nú. ¿Nājēhē cúu jā jíto túnī nū nduhū? 


text:
<pb/>Stéhēn xūhún jā jécunáá renta ná cúndēhé nī, ncachī yā. De nī stéhēn ndá dē iin denario nūū yā. 


text:
<pb/>De nī ndēhé yā, de nū jīcā tūhún yā dē: ¿Nā tēe cúu jā ndéē nūū xūhún yáhá, de nā síví cúu jā ndéē yáhá? 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá dē jíín yā: Rey ñúcuán cúu. Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín ndá dē: Túsaá de nacuāha nú nūū rey ñúcuán jā cúu cuenta dē, de nacuāha nú nūū Yāā Dios ndācá jā cúu cuenta maá yā, ncachī yā. 


text:
<pb/>De tá nī jini ndá dē jā ndíchí nī ncāhān yā tūhun yáhá, de nī nsāhvi inī dē, de nī sndóo dē yā, de cuāhān dē. Jā ní jīcā tūhún ndá dē sīquī jā natecū ndīyi (Mr. 12.18‑27; Lc. 20.27‑40) 


text:
<pb/>De suni quīvī ñúcuán nī nquenda jacū tēe grupo saduceo nūū yā. De ndá tēe ñúcuán cáchī dē jāá nduú nátecū cuitī ndīyi. De nī ncāhān dē jíín yā sīquī iin tūhun: 


text:
<pb/>Maestro, de Moisés nī ncāhān dē jā tú iin tēe cuū dē, de ndōo ñasíhí dē, de tú nduú ní íyo sēhe dē jíín ña, túsaá de cánuú jā ñanī dē nacueca ñasíhí dē, de sēhe dē jā coo jíín ña, nūcuīñī ji nūū ndīyi ñanī dē. Cáchī tutū. 


text:
<pb/>De ñuū sá nī īyo ūjā ñanī. De tēe xíhna ñúhún nī jeca dē iin ñahan. De nī jīhī dē. De sīquī jāá nduú nā sēhe dē ní íyo, de nī ndōo ñasíhí dē nūū ñanī dē. 


text:
<pb/>De tēe ūū suni nī jīhī dē, de nduú nā sēhe dē ní íyo tucu. De saá-ni tēe ūnī, jondē jíín ndihújā dē. 


text:
<pb/>Túsaá de quīvī natecū ndīyi, ¿ní iin dē cuu ña ñasíhí dē? Chi ndihújā dē nī ndeē jíín ña, ncachī ndá dē jíín yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín dē: Ndasí stíví ndá nú tūhun sīquī jāá nduú jícūhun inī nū jā cáhān tutū īī, de ni nduú jínī nū jā íyó poder Yāā Dios jā nastécū yā ndīyi. 


text:
<pb/>Chi quīvī jā natecū ndá ndīyi, de nduú cā nā tūhun quetáhán tēe jíín ñahan coo. Chi coo ndá ji tá cúu ndá ángel Yāā Dios andiví. 


text:
<pb/>Maá nī cúu Yāā Dios Abraham jíín Isaac jíín Jacob, cáchī yā. Chi vísō ja nī jīhī ndá dē, sochi técū dē nūū íyó maá yā, chi cúu yā Yāā jā sáhá jā técū nchivī níí cání, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndá nchivī nī nsāhvi inī ji níni ji tūhun stéhēn yā. Tūhun cánuú ndasí cā jā ní ndacu Yāā Dios (Mr. 12.28‑34) 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá tēe grupo fariseo nī jinī dē jā ní jasī ndá tēe saduceo yuhú dē nī nsāhá yā. De nī ndutútú ndá dē nūū yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: Coo manī ndasí nú jíín maá Jētohō nū Yāā Dios, jondē jíín inī jíín ánō nū, jíín níí jāá ntúnī nū, cáchī tutū. 


text:
<pb/>De tūhun ūū jā ní ndacu yā, suni súcuán cáhān: Cundáhví inī nū táhán nú tá cúu nūū cúndáhví inī nū maá nú. 


text:
<pb/>De chījin ndúū tūhun yáhá nī nquee ndihi ley jā ní ntee Moisés, jíín ndihi jā ní stéhēn ndá tēe nī nacani tūhun Yāā Dios, ncachī yā. Sīquī jā cúu Cristo tatā David (Mr. 12.35‑37; Lc. 20.41‑44) 


text:
<pb/>¿Nāsa jáni inī ndá nú sīquī Cristo? ¿Nā nūū tatā quiji yā, cáchī tutū? ncachī yā. De nī ncāhān ndá dē: Nūū tatā David, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: ¿Túsaá de nāsa cúu jā David nī ncāhān dē Jētohō dē yā, nī nsāhá Espíritu Santo jondē janahán? Chi nī ncāhān dē:<pb/> 


text:
Maá Jētohō ō Yāā Dios nī ncāhān yā jíín Jētohō ni, Yāā jā quiji:<pb/>Cundeē nū lado cuáhá nī nūū cuñáhnú nú,<br/>de ná sáhá nī jā candeē nū poder ndācá jā jínī ūhvī ndóhó. Ncachī Yāā Dios. Ncachī David. 


text:
<pb/>Túsaá de vísō chījin tatā David cacu Cristo, de nī ncāhān dē Jētohō dē yā, chi jondē nūū Yāā Dios vāji yā, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ni iin dē nduú ní ncúu scócóo dē tūhun nūū yā. De jondē quīvī ñúcuán de nduú cā ní ncúndéé inī ni iin dē jā cātūhún dē yā.<pb/>


text:
<pb/>Ndá tēe stéhēn ley janahán jíín ndá tēe grupo fariseo, jáni inī dē jā ndíso tíñú dē jā stéhēn dē ley jā ní jēhe yā nūū Moisés. 


text:
<pb/>Túsaá de cuetáhví nú dē squíncuu nú ndācá jā ndácu dē nūū nū. Sochi mā sāhá nú tá cúu nūū sáhá ndá máá dē. Chi cáhān dē-ni, sochi nduú squíncuu dē. 


text:
<pb/>Chi suni stéhēn ndá dē ndācá ley jā ní ntavā maá dē jā víjín sáhá, de tée dē sīquī nchivī, de nduú cúndeé ji squíncuu ji. Sochi ndá máá dē chi ni iin xīnī ndāhá dē nduú scándā dē jā squíncuu dē. 


text:
<pb/>De maá-ni sīquī jā ná cuétúhún nchivī dē cúu ndihi jā sáhá dē. Chi jétahān inī ndá dē cuhnī dē cuāhā tūhun tutū īī teēn dē jíín ndahá dē. De suni sáhá cání cā dē yūhvā yuhú sáhmá dē jā stéhēn jā cúñáhnú cā dē nsūú cā incā nchivī. 


text:
<pb/>De jétahān inī ndá dē cundeē dē nūū silla yíñúhún cā nūū yájī nchivī vico, jíín silla yíñúhún cā inī vehe īī sinagoga. 


text:
<pb/>De suni jétahān inī dē jā cáhān yíñúhún nchivī dē nūū yáhvi, jíín jā cáhān ji maestro jíín dē. 


text:
<pb/>Sochi ndá máá nú, mā cuáha nú tūhun jā cāhān nchivī maestro jíín nú. Chi inuú cúu ndihi nú jā cúu nú hermano, de íyó iin-ni Maestro nū jā cúu nduhū, Cristo. 


text:
<pb/>De mā chíñúhún nú ni iin tēe ñayīví yáhá jā cāhān nū padre jíín dē. Chi íyó mátúhún-ni Padre ndá nú, Yāā ndéē andiví. 


text:
<pb/>De suni mā cuáha ndá nú tūhun jā cāhān ji jētohō ji ndóhó. Chi íyó iin-ni Jētohō nū, de suu cúu nduhū, Cristo. 


text:
<pb/>Nācā xēēn cundoho ndá nú tēe stéhēn ley janahán, jíín ndá nú tēe fariseo, chi tēe stáhví-ni cúu nú. Chi jásī nū jā quīvi nchivī ndahá Yāā andiví jā tatúnī yā nūū ji. Chi nduú quívi ndá máá nú, de ni nduú jéhe nú tūhun jā quīvi nchivī jā ndúcú quīvi. 


text:
<pb/>Nācā xēēn cundoho ndá nú tēe stéhēn ley janahán, jíín ndá nú tēe fariseo, chi tēe stáhví-ni cúu nú. Chi cándeē nū vehe ndá ñahan nī nquendōo ndáhví. Ñúcuán de náhán jícān táhvī nū tácua cani inī nchivī jāá nduú nā cuāchi nú. Jā ñúcuán xēēn cā cundoho nú castigo. 


text:
<pb/>Nācā xēēn cundoho ndá nú tēe stéhēn ley janahán, jíín ndá nú tēe fariseo, chi tēe stáhví-ni cúu nú. Chi níí ñuhun yíchí jíín níí mar jíca nuu nú ndúcú nú iin nchivī jā scándíja nú sāhān maá nú. De tá nī ncandíja ji, de sáhá ndá nú jā víhí cā cuu cuāchi ji jā quīhīn ji infierno nsūú cā ndá máá nú. 


text:
<pb/>Nācā xēēn cundoho ndá nú, chi cúu nú tá cúu tēe cuáá jā stéhēn ichi nūū nchivī. Chi cáhān ndá nú: Tú ní tēe cáhān téyíí dē jā Yāā Dios jā ndéē inī templo ná cuáha yā castigo tú mā squíncuu dē iin tiñu, túsaá de va nduú cánuú squíncuu dē. Sochi tú cáhān dē jā Yāā Dios jā xíí oro jā íyó inī templo, ná cuáha yā castigo tú mā squíncuu dē iin tiñu, túsaá de cánuú jā squíncuu nahñí dē, cáhān ndá nú. 


text:
<pb/>Tēe naā tēe cuáá cúu ndá nú jā stíví nú tūhun cáhān nū. ¿Ní iin cúu jā cúñáhnú cā, á oro, á Yāā Dios jā ndéē inī templo jā sáhá īī oro ñúcuán? 


text:
<pb/>De suni cáhān ndá nú: Tú ní tēe cáhān téyíí dē jā Yāā Dios jā xíí altar ná cuáha yā castigo tú mā squíncuu dē iin tiñu, túsaá de va nduú cánuú squíncuu dē. Sochi tú cáhān dē jā Yāā Dios jā xíí ndatíñú jā sócō ndá nūū altar, ná cuáha yā castigo tú mā squíncuu dē iin tiñu, túsaá de cánuú squíncuu nahñí dē, cáhān ndá nú. 


text:
<pb/>Tēe naā tēe cuáá cúu ndá nú jā stíví nú tūhun cáhān nū. ¿Ní iin cúu jā cúñáhnú cā, á ndatíñú jā íñí nūū altar, á Yāā Dios jā sáhá īī ndatíñú ñúcuán? 


text:
<pb/>Túsaá de tēe jā cáhān téyíí, tú nacunehen dē Yāā Dios jā xíí altar, túsaá de suni nácunehen dē jondē jíín ndatíñú jā íñí nūū altar. 


text:
<pb/>De tú iin tēe nácunehen dē templo jā cáhān téyíí dē, túsaá de jondē jíín Yāā Dios jā ndéē inī templo nácunehen dē. 


text:
<pb/>De tú iin tēe nácunehen dē andiví jā cáhān téyíí dē, túsaá de suni nácunehen dē mesa Yāā Dios de jondē jíín maá Yāā Dios jā ndéē nūū mesa. 


text:
<pb/>Nācā xēēn cundoho ndá nú tēe stéhēn ley janahán, jíín ndá nú tēe fariseo, chi tēe stáhví-ni cúu nú. Chi sáhá ndá nú ūxī ūxī nuhnī mīnu jíín yūcū anís jíín yūcū comino, de sócō nū iin iin jā úxī nūū Yāā Dios. Sochi sndóo nú tūhun cánuú ndasí cā nūū ley, suu jā caca ndaā nū, jíín jā cundáhví inī nū táhán nú, jíín jā candíja nú. Ndācá yáhá cánuú jā sāhá nú nícu, de suni mā sndóo nú jā sōcō nū ndá yūcū ñúcuán. 


text:
<pb/>Cúu ndá nú tá cúu tēe cuáá jā stéhēn ichi nūū nchivī. Chi squíncuu nú iin jā lūlí cā ñúcuán, de sndóo nú jā cánuú cā. De suu cúu modo jā távā nū iin tiucún lúlí jā ñúhún nūū ndūxi, de cócó nú iin quiti cáhnú jā cúu camello. 


text:
<pb/>Nācā xēēn cundoho ndá nú tēe stéhēn ley janahán, jíín ndá nú tēe fariseo, chi tēe stáhví-ni cúu nú. Chi modo jā náquete nú yātā vaso jíín yātā cōhō. Sochi ichi ínī nū chi ñúhún maá-ni tūhun cuíhná jíín tūhun ndíyo inī. 


text:
<pb/>Tēe cuáá cúu ndá nú, fariseo. Xihna cā sāhá nú jā coo ndoo inī ánō nū, de ñúcuán de suni coo ndoo ndācá jā sáhá nú jā jínī nchivī nūū. 


text:
<pb/>Nācā xēēn cundoho ndá nú tēe stéhēn ley janahán, jíín ndá nú tēe fariseo, chi tēe stáhví-ni cúu nú. Chi cúu ndá nú tá cúu namā ndīyi panteón jā íyó yaa. Chi ichi chátā de viī cáá, sochi ichi ínī ñúhún chitú yiqui ndíyi jíín ndācá jā tēhyú. 


text:
<pb/>De suni súcuán cúu ndá máá nú, chi ichi chátā nū sáhá nú jā tēe ndāā cúu ndá nú nūū nchivī. Sochi ichi ínī nū ñúhún chitú tūhun stáhví-ni jíín tūhun nēhén. 


text:
<pb/>Nācā xēēn cundoho ndá nú tēe stéhēn ley janahán, jíín ndá nú tēe fariseo, chi tēe stáhví-ni cúu nú. Chi sáhá ndá nú namā ndá ndīyi tatā nū, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán. De sáhá viī ndá nú sīquī namā nūū yíyuhū ndá tēe jā ní īyo ndāā. 


text:
<pb/>De cáhān ndá nú: Tú ní ntécū ndācá ó tiempo jā ní ntecū ndá ndīyi tatā ō, de mā squívi nduū ō jíín dē jā cahnī ō ndá tēe nī nacani tūhun Yāā Dios, cáchī nū. 


text:
<pb/>De súcuán cáhān ndāā ndá nú jā maá nú cúu tatā ndá nchivī jā ní jahnī ndá tēe nī nacani tūhun yā. 


text:
<pb/>Va sēhe cōō cúu ndá nú, chi xēēn nū tá cúu cōō. ¿Nāsa cācu nú jā má tánū tāhvī nū quīhīn nū infierno? 


text:
<pb/>Túsaá de tají nī ndá tēe nacani tūhun Yāā Dios nūū nū, jíín ndá tēe ndíchí jā stéhēn tūhun yā. De sava dē cahnī nū, de sava dē cata caa nú yīcā cruz. De sava cā dē cani nú dē inī ndācá vehe īī sinagoga, de scúnu nú dē quīhīn dē ndācá-ni ñuū. 


text:
<pb/>De súcuán de cundeē cuāchi sīquī ndá nú jā ní jahnī tatā nū ndācá tēe ndāā, xihna cā Abel tēe ndāā, de sá de jondē Zacarías sēhe Berequías, tēe jā ní jahnī ndá dē inī templo sava māhñú cuarto īī jíín altar. 


text:
<pb/>Jāndáā cáhān ni jíín nú jā ndācá cuāchi yáhá cundeē sīquī nchivī jā íyó mitan. Jā ní ncucuécá inī yā nī ndēhé yā Jerusalén (Lc. 13.34‑35) 


text:
<pb/>Chi cáhān ni jíín nú jā jondē mitan de mā cūní cuitī cā nū nūū ni, chi jondē quenda quīvī jā cāhān ndá sēhe nú: Vāha ndasí Yāā cúu Yāā jā ní nenda jíín tiñu maá Jētohō ō Yāā Dios, cachī ji, ncachī yā.<pb/>


text:
De nī nquee Jesús inī templo cāhnú cuāhān yā. De nī nquenda ndá tēe scuáha jíín yā, de nī ncāhān dē jíín yā sīquī ndācá vehe jā ndéē tāhán jā cúu templo. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ndá dē: Ndācá jā ndéhé nú yáhá, ndāā cáhān ni jíín nú jā quiji quīvī jā má cósō tāhán cā ni iin yūū, chi ndihi tānī, ncachī yā. Nā seña coo tá cuācuñatin ndihi ñayīví (Mr. 13.3‑23; Lc. 21.7‑24; 17.22‑25, 31, 37) 


text:
<pb/>De cuāhān yā jíín ndá tēe scuáha jíín yā jondē yucu Olivos, de nī jēcundeē yā ñúcuán. De nī nquenda ndá dē nūū yā, de nī jīcā tūhún síín dē yā: Cachī tūhun ní nūū sá, ¿nā quīvī coo ndācá jā ní ncachī ní jā coo? ¿De nā seña coo tá ja ncuñatin quīvī nenda ní jíín jā jīnu ñayīví? ncachī dē. 


text:
<pb/>Chi quiji cuāhā tēe jíín síví nī jā stáhví: Maá nī cúu Cristo, cachī dē. De súcuán de stáhví dē cuāhā nchivī. 


text:
<pb/>De nīhīn nū tūhun jā ndācá lado íyó guerra, á ja ñatin coo guerra. De mā cúyūhú nú, chi cánuú jā súcuán coo, sochi ncháha ca quenda quīvī jā ndihi ñayīví. 


text:
<pb/>Chi nenda nación sīquī incā nación, de nenda ñuū sīquī incā ñuū jā canāá. De coo tāmā jíín cuēhē xēēn. De cháhá chúcuán tāan. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nastúu ji ndá ndóhó jā sndóho ji ndóhó de cahnī ji. De ndihi nchivī quītī inī ji nūū nū jā síquī nduhū. 


text:
<pb/>De quīvī ñúcuán chi cuāhā nchivī jā cándíja, caca yátá ji, de quītī inī ji nūū táhán ji, de nastúu táhán ji. 


text:
<pb/>De quenda cuāhā tēe stáhví, de cāhān dē jā tūhun Yāā Dios nácani dē, de stáhví dē cuāhā nchivī. 


text:
<pb/>De tūhun vāha yáhá jā nāsa tátúnī Yāā Dios, cūtē nuu níí cáhnú ñayīví, tácua cunī nchivī ndācá nación. Ñúcuán de jīnu ñayīví. 


text:
<pb/>De Daniel, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios, nī ntee dē tūhun iin tēe nēhén jā quiji. De ndá ndóhó jā cáhvi tutū ñúcuán, de ná jícūhun inī nū. Chi iin quīvī de cunī nū jā sāhá nāvāha dē jā stíví dē ndācá ndatíñú īī inī templo, de cuiñi dē inī lugar īī. 


text:
<pb/>De tá cunī ndá nú jā súcuán cúu, de nchivī ndéē región Judea, ná cúnu ji caa ji yucu quīhīn ji. 


text:
<pb/>De nchivī ndéē yātā vēhé, mā ndívi ji inī vehe jā tavā ji ndatíñú ji, chi cánuú jā cunu ñamā ji tácua cācu ji. 


text:
<pb/>De quīvī ñúcuán, nācā ndáhví ndoho ndá ñahan ñúhún sēhe jíín jā ndéca ñiquín, chi mā cúñamā ña cunu ña. 


text:
<pb/>De cācān táhvī nū jā má quījí tūndóhó ñúcuán jā cunu nú maá tiempo jā cúun yūhā ni quīvī nátātú. 


text:
<pb/>Chi tá quijéhé ñúcuán de coo cuāhā tūndóhó xéēn, jāá ncháha ca coo súcuán jondē quīvī jā ní jēcōo ñayīví de jondē mitan. De tá yāha tūndóhó ñúcuán de ni mā cōó cā jā súcuán. 


text:
<pb/>De tú mā násndíyi Yāā Dios tiempo tūndóhó ñúcuán, de ni iin nchivī mā cácu cuitī ji. De jā síquī nchivī cándíja jā ní nacāji yā, jā ñúcuán cúu jā nasndíyi yā quīvī. 


text:
<pb/>Túsaá de tú iin nchivī cāhān jíín nú: Yáhá cūndēhé nú jā ndéē Cristo, á: Ñúcuán cūndēhé nú jā ndéē yā, cachī ji, de mā cándíja nú jā cáhān ji. 


text:
<pb/>Chi quenda ndá tēe stáhví jā cachī dē jā cúu dē Cristo, á cachī dē jā tēe nácani tūhun Yāā Dios cúu dē. De sāhá ndá dē tiñu ñáhnú jā sāhvi inī nchivī cunī ji, tácua stáhví dē jondē maá nchivī jā ní nacāji yā, de tú ná cúu sāhá dē. 


text:
<pb/>Túsaá de tú cāhān nchivī jíín nú: Quīndēhé nú, chi jondē nūū ñuhun tíhá ndéē yā, cachī ji, de mā quíhīn nū cūndēhé nú. A tú cāhān ji: Nehēn cūndēhé nú, chi inī vehe yáhá ndéē yā, cachī ji, de mā cándíja ndá nú. 


text:
<pb/>Chi tá cúu nūū jéndūtē sáhá taja, de túu jondē nūū quénda ncandiī de jondē nūū quée ncandiī, de suni súcuán coo quīvī nenda nduhū, Yāā nī nduu tēe, chi ndihi nchivī cunī. 


text:
<pb/>De tá cúu nūū cútútú ndá tiōcó ní-ni cúu nūū cáá quiti jā ní jīhī, suni súcuán coo ndācá jā ní ncāhān ni, ní-ni cúu nūū íyó nchivī. Nāsa coo quīvī tá nenda Yāā nī nduu tēe (Mr. 13.24‑37; Lc. 21.25‑33; 17.26‑30, 34‑36) 


text:
<pb/>Sá de tá nī ndihi ndācá tūndóhó quīvī ñúcuán, de cutuún ncandiī, de yōō mā cútūu cā. De nincava tiūūn, de ndācá jā jíca andiví chi quisi. 


text:
<pb/>Ñúcuán de cunī ndá nchivī nūū maá nī, Yāā nī nduu tēe, ndiji nī ichi andiví. De cuacu nchivī ndācá nación níí cáhnú ñayīví. De cunī ji jā nduhū, Yāā nī nduu tēe, ndiji nī jíín vīcō andiví, de cundiso nī cuāhā poder, de viī ndasí cuñáhnú nī. 


text:
<pb/>De tají nī ndá ángel ni quīhīn, de tivī nīhin yā trompeta. De quīnastútú yā ndá nchivī jā ní nacāji nī ndicúmī lado ñayīví, jondē iin lado jíín jondē incā lado. 


text:
<pb/>Mitan de scuáha ndá nú nāsa sáhá ñutun higo: Tá ja nī nene numa, de nī nacōco yūcū, de jínī ndá nú ja nī ncuñatin tiempo ihní. 


text:
<pb/>De suni súcuán tá cunī ndá nú jā ní nquijéhé ndá tiñu yáhá, ñúcuán de jīcūhun inī nū ja nī ncuñatin quīvī jā nenda nī, de ñamā coo. 


text:
<pb/>De ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā má cúū ndihi nchivī jā cunī tūndóhó yáhá, chi jondē quee ndaā ndihi tá ncachī ni. 


text:
<pb/>Sochi quīvī jíín hora jā nenda nī, chi ni iin nchivī nduú jínī, ni ndá ángel andiví, ni maá nī jā cúu Sēhe Yāā Dios. Chi mátúhún-ni Tatá nī Yāā Dios cúu jā jínī. 


text:
<pb/>Chi tá cúu nūū ní ncuu ndá quīvī jā ní īyo Noé, suni súcuán coo quīvī nenda nduhū, Yāā nī nduu tēe. 


text:
<pb/>Chi quīvī ñúcuán tá ncháha ca cuun sāvī xéēn, de yájī ji jíhi ji, tándāhá ji, de jéhe ji sēhe síhí ji jā tandāhá, jondē nī nquenda quīvī jā ní nquīvi Noé inī arca. 


text:
<pb/>De nduú ní ncándíja nchivī jā cuun sāvī xéēn, de nī ncuun, de nī ndaa ndute, de nī jīhī ndihi ji. De suni súcuán coo tá nenda nduhū, Yāā nī nduu tēe. 


text:
<pb/>De quīvī ñúcuán coo ūū tēe satíñú nūū itū. De iin dē naquehen nī, de incā dē ndōo, chi nduú ní ncándíja dē. 


text:
<pb/>De chuhun inī nū jā cáhān tūhun yátá yáhá: Tēe xívéhe, tú ní jínī dē nā hora quiji jācuīhná, de cundito dē, de mā cuáha dē tūhun jā sacuíhná ndatíñú vehe dē nícu. 


text:
<pb/>De saá-ni ndá ndóhó, suni súcuán coo tūha nú, chi maá hora jāá nduú nā cuá jáni inī nū, de nenda-ni nduhū, Yāā nī nduu tēe. Tūhun mozo vāha jíín mozo nduú squíncuu (Lc. 12.41‑48) 


text:
<pb/>Túsaá de coo ndá nú tá cúu iin mozo jā ndito xīnī de squíncuu vāha. De maá patrón nī jani dē mozo ñúcuán jā coto ji nchivī vehe dē, tácua scájī ji maá hora. 


text:
<pb/>De sndóho ndasí dē ji, de squívi dē ji nūū yíhí ndá tēe stáhví-ni. De ñúcuán cuacu ji de nacayīhí ji ñii yúhú ji jā ndoho ndasí ji.<pb/>


text:
De suha cúu jā tátúnī Yāā andiví nūū nchivī: Cúu tá cúu iin vico tándāhá. De nī īyo ūxī ñahan lúlí jā ní nquehen ji linterna yíndahá ji, de nī nquee ji cuātahān ji iin tēe tandāhá. 


text:
<pb/>De ndá sūchí jāá nduú ndito, yíndahá ji linterna ji, sochi nduú nā petróleo yíndahá ji jā cuhun inī. 


text:
<pb/>De tá nī ncuu sava ñuú, de nī jinī ndá ji jā cána jee: Ja vāji tēe tandāhá. Cuáhán ndá nú cuátahān nū dē, ncachī. 


text:
<pb/>De ndá sūchí jāá nduú ndito, nī ncāhān ji jíín ndá sūchí ndito: Taji ndá nú jacū petróleo, chi cuāndāhvā linterna ndá nī, ncachī ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá sūchí ndito: Mā cūú, chi mā quēndá jā cuu maá nī jíín ndá nú. Vāha cā quīhīn ndá nú nūū cúyāhvi, de cueen nú jā cuu ndá máá nú. Ncachī ji. 


text:
<pb/>De juni cuācuēen ndá ji, de nī nquenda-ni tēe tandāhá. De ndá sūchí jā íyó tūha nī nquīvi ji jíín dē vico tándāhá. De nī ndasī viéhé. 


text:
<pb/>De nī ncunúú, de nī nquenda ūhūn cā ñahan lúlí ñúcuán. De nī ncāhān ji jíín tēe tándāhá: Señor, nacune ní viéhé ná quívi ndá sá, ncachī ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān cā yā: Túsaá de ndito coo inī ndá nú, chi nduú jínī nū nā quīvī nā hora nenda nduhū, Yāā nī nduu tēe. Tūhun yátá tēe jā ní jēhe núú xūhún nūū ndá mozo 


text:
<pb/>De suha cúu jā tátúnī Yāā andiví nūū nchivī: Cúu tá cúu iin tēe jā quíhīn jīcá dē incā ñuū. De jondē ncháha ca quīhīn dē de nī ncana dē ndá mozo dē, de nī jēhe núú dē xūhún dē nūū ndá ji, jā satíñú ji jíín tácua nducuahā. 


text:
<pb/>De nūū iin ji nī jēhe dē ūhūn mil xūhún cāa. De nūū incā ji nī jēhe dē ūū mil. De nūū incā ji nī jēhe dē iin mil. Súcuán nī jēhe dē, chi jínī dē nāsaa quenda iin iin ji satíñú ji jíín. Ñúcuán de nī nquehen dē ichi cuāhān jīcá dē. 


text:
<pb/>Sochi mozo jā ní nquehen iin mil xūhún, nī jēhēn dē nī jete dē yavī, de nī nchiyuhū dē xūhún patrón dē. 


text:
<pb/>De nī nquenda mozo jā ní nquehen ūhūn mil xūhún, de nī nacuāha dē xūhún nūū patrón dē jíín ūhūn cā mil jā ní nīhīn dē sīquī. De nī ncāhān dē: Señor, nī ntaji ní ūhūn mil nūū sá, de yáhá íyó ūhūn cā mil jā ní nīhīn sá sīquī. Ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān patrón jíín dē: Iyó vāha túsaá. Vāha ndasí mozo cúu nú jā squíncuu vāha nú. Chi vāha nī squíncuu nú iin tiñu lúlí-ni, de mitan de taji nī iin tiñu ñáhnú nūū nū. De quīvi nú nūū cusiī inī nū jíín nī. Ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda mozo jā ní nquehen ūū mil xūhún. De nī ncāhān dē: Señor, nī ntaji ní ūū mil nūū sá, de yáhá íyó ūū cā mil jā ní nīhīn sá sīquī. Ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī nquenda mozo jā ní nquehen iin mil xūhún, de nī ncāhān dē jíín patrón: Señor, ja jínī sá níhín jā tēe xēēn cúu ní. Chi cuāhā cā cúnī ní nsūú cā jā cuu sāhá mozo ní, de cuāhā cā nácān ní nsūú cā jā ní jēhe ní. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán nī nchūhú sá, de nī jēhēn sá nī nchiyuhū sá xūhún ní chījin ñuhun. De yáhá ná nátaji sá xūhún ní. Ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān patrón jíín dē: Mozo cūxí cúu nú de maá-ni tiñu néhén sáhá nú. Chi jáni inī nū jā cuāhā cā cúnī ni nsūú cā jā cuu sāhá mozo ni, de cuāhā cā nácān ni nsūú cā jā táji nī. 


text:
<pb/>Túsaá de tú ní nchúhun nú xūhún nī nūū banco nícu, de tá nenda nī de naquehen nī xūhún nī jondē jíín sēhe xūhún nícu. Ncachī dē jíín ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē jíín ndá cā mozo dē: Túsaá de candeē nū mil xūhún jīñā nūū ji, de cuāha nú nūū mozo jā névāha ūxī mil. 


text:
<pb/>Chi nchivī ja névāha, sa quiji cā nūū ji, de jondē sobra cā cunevāha ji. Sochi nchivī jāá nduú, sa cujiyo-ni jacū jā névāha ji. 


text:
<pb/>De mozo yáhá jāá nduú squíncuu, tavā ndá nú ji ná quíhīn ji nūū neē tāvēhé. De ñúcuán cuacu ji de nacayīhí ji ñii yúhú ji jā ndoho ndasí ji, ncachī dē, ncachī yā. Sīquī jā coo juicio ndācá nación 


text:
<pb/>De nī ncāhān cā yā: Iin quīvī de nenda maá Yāā nī nduu tēe, de cuu yā Rey nūū nchivī. De ndá ángel yā cuiñi níí xiín yā. De cundeē yā nūū mesa jā tatúnī yā, de viī ndasí cuñáhnú yā. 


text:
<pb/>De ndutútú nchivī ndācá nación nūū yā. De sāhá síín yā ndá ji, tá cúu nūū ndúsíín tīcāchí jíín ndixúhú sáhá tēe ndéca tī. 


text:
<pb/>De nchivī vāha jā cúu tá cúu tīcāchí, cani yā ji lado cuáhá yā. De nchivī nēhén jā cúu tá cúu ndixúhú, cani yā ji lado sátín yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de cāhān maá Rey jíín nchivī jā íyó lado cuáhá yā: Nācā ndetū ndá nú jā ní nsāhá Tatá nī jíín nú. Nehēn de quīvi ndá nú nūū tatúnī nū. Chi jondē quīvī jā ní jēcōo ñayīví de ja nī nsāhá tūha yā nūū tatúnī nū. 


text:
<pb/>Chi nī jīhī ni sōco, de nī ntaji ndá nú jā ní nchajī ni. Nī nchīchī ni ndute, de nī ntaji ndá nú nī jihi nī. Nī nquiji nī jondē ñuū jīcá, de nī ntanúú ndá nú vehe nī ndōo nī. 


text:
<pb/>Nī ncumanī sahma nī, de nī ntaji ndá nú. Nī ncuhū ni, de nī jēndēhé ndá nú nduhū. De nī nchīhi nī vecāa, de suni nī jēndēhé ndá nú nduhū. Súcuán cāhān yā jíín nchivī íyó lado cuáhá yā. 


text:
<pb/>Sá de cāhān nchivī vāha ñúcuán jíín yā: Señor, ¿nā quīvī nī jinī ndá sá ní jā ní jīhī ní sōco, de nī ntaji sá jā ní nchajī ní, á jā ní nchīchī ní ndute, de nī ntaji sá jā ní jihi ní? 


text:
<pb/>¿De nā quīvī nī jinī ndá sá ní jā ní nquiji ní jondē ñuū jīcá, de nī ntanúú sá vehe nī ndōo ní, á jā ní ncumanī sahma ní, de nī ntaji sá? 


text:
<pb/>¿De nā quīvī nī jinī sá ní jā ní ncuhū ní, á jā ní nchīhi ní vecāa, de nī jēndēhé sá ní? Cachī ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de cāhān Rey jíín ji: Ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā tá nī nsāhá ndá nú súcuán jíín iin ndá hermano ni jā cándíja, vísō nchivī núu ndasí cúu ji, de nūū maá nī nī nsāhá ndá nú. 


text:
<pb/>Ñúcuán de suni cāhān Rey jíín nchivī jā íyó lado sátín yā: Nchivī jā tānū tāhvī cúu ndá nú. Cujiyo quīhīn nū nūū ñúhūn jā cáyū níí cání, nūū íyó tūha jā cundeē tāchī cúñáhnú jíín ndá cā tāchī jā jétíñú. 


text:
<pb/>Chi nī jīhī ni sōco, de nduú ní ntáji ndá nú jā cajī ni. Nī nchīchī ni ndute, de nduú ní ntáji ndá nú jā coho nī. 


text:
<pb/>Nī nquiji nī jondē ñuū jīcá, de nduú ní ntánúú ndá nú vehe quendōo nī. Nī ncumanī sahma nī, de nduú ní ntáji ndá nú. De nī ncuhū ni, de nī nchīhi nī vecāa, de nduú ní jéndēhé ndá nú nduhū. Súcuán cāhān yā jíín nchivī jā íñí lado sátín yā. 


text:
<pb/>Sá de cāhān nchivī ñúcuán jíín yā: Señor, ¿nā quīvī nī jinī sá ní jā ní jīhī ní sōco, á jā ní nchīchī ní ndute, á jā ní nquiji ní jondē ñuū jīcá, á jā ní ncumanī sahma ní, á jā ní ncuhū ní, á jā ní nchīhi ní vecāa, de nduú ní ntáji sá jā cúmanī nūū ní? Cachī ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de cāhān yā jíín ji: Jāndáā cáhān ni jíín ndá nú jā sīquī jāá nduú ní nsáhá nú súcuán jíín ni iin ndá hermano ni jā cándíja, vísō nchivī núu ndasí cúu ji, túsaá de suni nūū maá nī nduú ní nsáhá ndá nú, cachī yā. 


text:
<pb/>Sá de quīhīn ndá nchivī ñúcuán ndoho ji níí cání. De ndá nchivī vāha, quīvi ji nūū cutecū ji níí cání, ncachī Jesús.<pb/>


text:
<pb/>Ja jínī ndá nú jā ūū-ni cā quīvī de coo vico pascua. De nduhū, Yāā nī nduu tēe, nastúu ji nduhū jā cuū ni yīcā cruz, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá sūtū cúñáhnú, jíín ndá tēe stéhēn ley janahán, jíín ndá tēe ñáhnú jā ndácu nūū nchivī hebreo, nī ndutútú dē inī patio palacio maá sūtū cúñáhnú cā jā nání Caifás. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá dē: Mā tīín ó dē maá quīvī vico, chi nenda nchivī sīquī ō, ncachī dē. Tūhun ñahan jā ní jōsō perfume xīnī yā (Mr. 14.3‑9; Jn. 12.1‑8) 


text:
<pb/>De nī nquenda iin ñahan nūū yā, née ña iin frasco yūū luu jā ñúhún aceite perfume jā ndéē yāhvi ndasí. De nī jōsō ña xīnī yā juni yájī yā stāā. 


text:
<pb/>De nī jinī ndá tēe scuáha jíín yā, de nī nquītī inī dē, de nī ncāhān dē: ¿Nājēhē cúu jā snáā cāhá ña perfume jīñā? 


text:
<pb/>De nī jinī Jesús jā súcuán cáhān ndá dē. De nī ncāhān yā: ¿Nūcu sáhá ndá nú jā nácani inī ñahan yáhá? Chi iin tiñu váha cúu jā ní nsāhá ña nduhū. 


text:
<pb/>Chi jā ní jōsō ña perfume yáhá nduhū, de suu cúu jā ní nsāhá tūha ña nduhū jondē quīvī jā quiyuhū ni. 


text:
<pb/>De ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā níí cáhnú ñayīví ní-ni cúu nūū cūtē nuu tūhun yáhá jā scácu nī nchivī, de suni nacani ji tūhun jā ní nsāhá ñahan yáhá, tácua nūcūhun inī nchivī ña, ncachī yā. Jā ní nastúu Judas yā (Mr. 14.10‑11; Lc. 22.3‑6) 


text:
<pb/>Ñúcuán de iin jā úxī ūū tēe scuáha jíín yā, nání dē Judas Iscariote, nī jēhēn dē nūū ndá sūtū cúñáhnú. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē jíín: ¿Nāsaa taji ní nūū sá, de nastúu sá Jesús nūū ní? ncachī dē. De nī jēhe ndá ōcō ūxī xūhún plata nūū dē. 


text:
<pb/>Sá de jondē quīvī ñúcuán nī nquijéhé dē ndúcú dē modo nāsa nastúu dē yā nūū ndá sūtū. Jā ní jaquīn yā Cena yā (Mr. 14.12‑25; Lc. 22.7‑23; Jn. 13.21‑30; <a href='B:530 11:23'>1 Co. 11.23</a>‑26) 


text:
<pb/>De maá quīvī jā quíjéhé vico jā yájī nchivī stātílā jāá nduú nā levadura yíhí, de ndá tēe scuáha nī nquenda dē nūū Jesús. De nī ncāhān dē jíín yā: ¿Ní cúu nūū cúnī ní jā quísāhá tūha sá nūū cuxíní ní vico pascua? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Cuáhán jondē ñuū, vehe tēe jā ní ncachī ō, de cāhān nū jíín dē: Cáchī maá Maestro, ja ncuñatin quīvī cuū yā. De mitan de cajī yā vico pascua inī vehe ní jíín ndá tēe scuáha jíín yā, cachī nū, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndá tēe scuáha jíín yā, nī nsāhá dē tá nī ndacu Jesús nūū dē, de nī nsāhá tūha dē jā cuxíní yā vico pascua. 


text:
<pb/>De tá ja ñatin cuaā, de nī nquenda yā, de nī jēcundeē yā nūū mesa jíín ndihúxī ūū tēe scuáha jíín yā. 


text:
<pb/>De juni yájī yā jíín ndá dē de nī ncāhān yā: Jāndáā cáhān ni jíín ndá nú jā iin nú nastúu nduhū mitan, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncucuécá ndasí inī ndá dē. De tá iin iin dē nī jīcā tūhún dē yā: ¿A sāán cúu, Señor? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nduhū, Yāā nī nduu tēe, jāndáā cúu jā quīhīn ni cuū ni, tá cúu nūū yósō tūhun nī nūū tutū īī. De nācā xēēn cundoho tēe jā nastúu nduhū. Vāha cā de tú nduú ní ncácu tēe ñúcuán nícu, ncachī yā. 


text:
<pb/>Sá de nī ncāhān Judas, tēe jā nastúu yā: ¿A sāán cúu, Maestro? ncachī dē. Suu nú cúu, ncachī yā. 


text:
<pb/>De juni yájī ndá dē jíín yā, de nī nquehen yā stātílā, de xihna cā nī nacuetáhví yā nūū Tatá yā, de nī scuáchi yā, de nī jēhe yā nūū ndá tēe scuáha jíín yā. De nī ncāhān yā: Cajī ndá nú, chi yáhá cúu yiqui cúñu nī, ncachī yā. 


text:
<pb/>Sá de nī nquehen yā iin vaso jā ñúhún ndūxi uva, de nī nacuetáhví yā, de nī jēhe yā nūū ndá dē. De nī ncāhān yā: Coho ndá nú. 


text:
<pb/>Chi yáhá cúu nīñī ni jā sōcō ni jā cúu trátū jeé, de cati jā ndundoo cuāchi cuāhā nchivī, de coo tūhun cáhnú inī nūū cuāchi ji. 


text:
<pb/>De cáhān ni jíín ndá nú jā jondē mitan de mā cōhó cā ni ndūxi uva yáhá, chi jondē quenda quīvī jā tatúnī Tatá nī níí ñayīví, de sá de coho tucu nī jíín ndá nú, ncachī yā. Jā ní ncachī yā jā yūhú Pedro cāhān dē jā jínī dē yā (Mr. 14.26‑31; Lc. 22.31‑34; Jn. 13.36‑38) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā: Ndiviī nū nayūhú nú jā síquī nduhū jacuáā mitan. Chi suha yósō tūhun nī nūū tutū īī jā ní ncachī Yāā Dios: Cuāha nī tūhun jā cahnī nchivī tēe jíto tīcāchí, de ndá tīcāchí cūtē nuu tī jā yūhú tī, cáchī. 


text:
<pb/>Sochi tá natecū ni, de xihna cā nduhū cosō nūú quīhīn ni región Galilea, de sá de cuēē ndá nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pedro jíín yā: Vísō ndihi dē nayūhú dē, sochi sāán chi mā náyūhú cuitī sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Jāndáā cáhān ni jíín nú, jacuáā mitan jondē ncháha ca cana lohló, de yūhú nú jā tiin nchivī ndóhó, de cachī nū ūnī vuelta jāá nduú jínī nū nduhū, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pedro jíín yā: Vísō ná cúū sá jíín ní, sochi mā cāchí cuitī sá jāá nduú jínī sá ní, ncachī dē. De suni súcuán nī ncāhān ndihi ndá tēe scuáha jíín yā. Jā ní jīcān táhvī yā nūū huerto Getsemaní (Mr. 14.32‑42; Lc. 22.39‑46) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda Jesús jíín ndá tēe scuáha jíín yā iin lugar nūū nání Getsemaní. De nī ncāhān yā jíín dē: Yáhá-ni cundeē ndá nú, de ná quíhīn ni ñúcuán cācān táhvī ni, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jeca yā Pedro jíín ndúū sēhe Zebedeo cuāhān yā jíín dē. De nī nquijéhé yā cúcuécá ndasí inī yā de xií cúu inī yā jā quiji tūndóhó sīquī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín ndá dē: Cúcuécá ndasí inī ni jondē ja ñatin cuū ni. Yáhá cundetu ndá nú de cundito nú jíín nī, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jica yā jacū cā, de nī jēcuīñī jītí yā nī ntuu yā nūū yā nūū ñūhún, de suha nī jīcān táhvī yā nūū Yāā Dios: Tatá maá sá, tú cuu de sāhá jíyo ní tūndóhó yáhá jā má quījí sīquī sá. Sochi nsūú jā cúnī maá sá, chi jā cúnī maá ní ná cóo, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nenda yā nūū ndinúnī tēe scuáha jíín yā, de nī jinī yā jā quíxīn ndá dē. De nī ncāhān yā jíín Pedro: ¿A nduú ní ncúndéé ndá nú cundito nú jíín nī vísō iin hora? 


text:
<pb/>Coo ndito inī ndá nú de cācān táhvī nū jā chindeé yā ndóhó tácua mā cōtó túnī jānēhén ndóhó jā sāhá nú cuāchi. Chi cúnī ndija ánō nū squíncuu vāha nú, sochi yiqui cúñu nú chi nduú fuerza, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jēhēn tucu yā vuelta ūū, de suha nī jīcān táhvī yā: Tatá maá sá, de tú mā cūú cujiyo tūndóhó yáhá jā má ndōhó sá, de ná cóo jā cúnī maá ní, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī sndóo yā dē, de cuāhān tucu yā cuācācān táhvī yā vuelta ūnī, de suni tūhun ñúcuán nī ncāhān yā. 


text:
<pb/>Sá de nī nenda tucu yā nūū ndá dē, de nī ncāhān yā: Mitan de cūsūn ndá nú-ni cā de natātú nú. De nduú chi ja nī nquenda hora, de nduhū, Yāā nī nduu tēe, natūu nī de tiin ndá tēe íyó cuāchi nduhū. 


text:
<pb/>Nacuiñī ndá nú, chi ja vāji tēe nastúu nduhū, de cōhōn jíín dē, ncachī yā. Jā ní ntiin ndá dē Jesús (Mr. 14.43‑50; Lc. 22.47‑53; Jn. 18.2‑11) 


text:
<pb/>De juni súcuán cáhān cā yā, de nī nquenda-ni Judas, iin táhán jā úxī ūū tēe scuáha jíín yā. De vāji cuāhā tēe jíín dē, ndíso ndá dē espada jíín ñutun. Chi ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe ñáhnú jā ndácu nūū nchivī hebreo, nī ntetíñú ndá tēe ñúcuán. 


text:
<pb/>De Judas, tēe jā nastúu yā, ja nī jēhe dē iin seña nūū ndá tēe ñúcuán, chi nī ncachī dē: Tēe jā techuhú nī, ñúcuán cúu. De tiin ndá nú dē, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī nquenda dē nūū Jesús, de nī ncāhān dē: Tancuaā, Maestro, ncachī dē. De nī ntechuhú dē yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: Amigo, ¿nā tiñu vāji nú? ncachī yā. Ñúcuán de nī nquenda ndá cā tēe, de nī ntiin dē Jesús. 


text:
<pb/>De iin tēe jā íyó jíín Jesús, nī ntavā dē espada dē, de nī jehndē dē sōho iin mozo maá sūtū cúñáhnú cā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Jesús jíín dē: Nachuvāha espada nū, chi ndācá jā cánāá jíín espada, suni jíín espada cuū. 


text:
<pb/>¿De á nduú jínī ndá nú jā cuu cācān táhvī ni nūū Tatá nī, de mitan ñúhún tají yā víhí cā ūxī ūū mil ángel andiví jā scácu nduhū? 


text:
<pb/>Sochi tú súcuán, ¿de nāsa cuu squíncuu tūhun jā yósō nūū tutū īī jā cánuú ndoho nī súcuán? ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín nchivī cuāhā: ¿De va tēe cuíhná cúu nī jā váji ndá nú jíín espada jíín ñutun jā tiin ndá nú nduhū, á naá cúu? Ndācá quīvī nī īyo nī jíín ndá nú inī templo cāhnú, nī stéhēn ni tūhun, de nduú ní ntíin ndá nú nduhū. 


text:
<pb/>De súcuán sáhá ndá nú tácua quee ndaā jā cáhān tutū īī jā ní ntee ndá tēe nī nacani tūhun Yāā Dios, ncachī yā. Ñúcuán de ndihi tēe scuáha jíín yā, nī sndóo dē yā, de nī jinu dē cuāhān dē. Jā ní īñi Jesús nūū junta ndá tēe cúñáhnú cā (Mr. 14.53‑65; Lc. 22.54‑55, 63‑71; Jn. 18.12‑14, 19‑24) 


text:
<pb/>De ndá tēe jā ní ntiin Jesús, cuāhān dē jíín yā nūū Caifás, tēe cúu sūtū cúñáhnú cā. De ñúcuán íyó tútú ndá tēe stéhēn ley janahán, jíín ndá tēe ñáhnú jā ndácu tiñu. 


text:
<pb/>De Pedro chi jícá-ni níquīn dē yā, de nī nquenda dē patio sūtū cúñáhnú cā. De nī nquīvi dē inī patio, de nī jēcundeē dē jíín ndá policía, tácua cunī dē nāsa coo sīquī yā. 


text:
<pb/>De ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe ñáhnú jíín ndihi tēe sáhá junta cúñáhnú cā, nī nducú dē tēe jā cāhān tūhun túhún sīquī Jesús, chi cahnī dē yā cúnī dē. 


text:
<pb/>De vísō nī nquenda cuāhā nchivī jā cáhān tūhún, sochi nduú ní níhīn ndá dē cuāchi sīquī yā jā cuū yā. De jā sándīhí de nī nquenda ūū testigo jā ní ncāhān tūhun túhún sīquī yā: 


text:
<pb/>Tēe yáhá nī ncāhān dē jā cuu canī dē templo Yāā Dios, de nūū únī-ni quīvī de nasāhá dē, ncachī ndúū dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nacuiñī maá sūtū cúñáhnú cā, de nī ncāhān dē jíín yā: ¿Nūcu nduú cáhān cuitī nū? ¿A íyó ndāā jā cáhān ndá tēe yáhá sīquī nū? ncachī dē. 


text:
<pb/>Sochi nduú ní ncáhān cuitī Jesús. De nī ncāhān maá sūtū cúñáhnú cā: Cáhān nīhin nī jíín nú jā cachī ndāā nū cunini maá Yāā Dios, Yāā técū. Cachī cājí tú maá nú cúu Cristo, Sēhe Yāā Dios, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús: Suu cúu nī, tá cúu nūū cáhān nū. De suni cáchī tūhun nī nūū ndá nú jā ndācá quīvī jā quiji de cunī nū jā nduhū, Yāā nī nduu tēe, cundeē ni lado cuáhá Yāā íyó poder, de ndiji nī ichi andiví jíín vīcō, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de sūtū cúñáhnú cā nī ndatá dē-ni sahma dē jā ní nquītī ndasí inī dē, de nī ncāhān dē: Tēe yáhá chi cáhān dē tūhun nāvāha jā quītī inī Yāā Dios, chi sáhá dē maá dē Sēhe Yāā Dios. ¿Nā testigo cā jíni ñúhún ó túsaá? Chi ja nī jini ndá nú tūhun nāvāha jā cáhān dē. 


text:
<pb/>¿De nāsa jáni inī ndá nú? ncachī dē. De nī ncāhān ndá nchivī cuāhā: Cuāchi cúu jā cáhān dē súcuán, de jíni ñúhún jā cuū dē, ncachī. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá dē: De tú Cristo cúu nú, de cachī nā tēe nī ncani ndóhó, ncachī dē. Jā ní ncachī Pedro jāá nduú jínī dē yā (Mr. 14.66‑72; Lc. 22.56‑62; Jn. 18.15‑18, 25‑27) 


text:
<pb/>De juni súcuán cúu, de ndéē Pedro tāvēhé inī patio. De nī nquenda iin ñahan sátíñú vehe ñúcuán, de nī ncāhān ña jíín dē: Ndóhó chi suni nī jica nú jíín Jesús tēe Galilea, ncachī ña. 


text:
<pb/>De maá dē nduú ní ncáchī dē, chi nī ncāhān dē nī jini ndá nchivī: Nduú jínī ni nā tūhun cáhān nū, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī nquee dē viéhé quēhe, de nī jinī incā ñahan nūū dē. De nī ncāhān ña jíín nchivī íyó ñúcuán: Tēe yáhá chi suni nī jica dē jíín Jesús, tēe ñuū Nazaret, ncachī ña. 


text:
<pb/>De nī ncunúú jacū cā, de nchivī íyó ñúcuán nī nquenda ji nūū Pedro, de nī ncāhān ji: Jāndáā ndija jā suni táhán ndá tēe ñúcuán cúu nú, chi nijīn cáhān nū jā tēe Galilea cúu nú, ncachī ji. 


text:
<pb/>Sá de nī nquijéhé dē cáhān téyíí dē jā ná cúndeē cuāchi sīquī dē de tú nduú cáhān ndāā dē: Nduú jínī cuitī ni tēe ñúcuán, ncachī dē. De nī ncana-ni lohló. 


text:
<pb/>De nī nūcūhun inī dē tūhun jā ní ncāhān Jesús jíín dē: Jondē tá ncháha ca cana lohló, de yūhú nú de cachī nū ūnī vuelta jāá nduú jínī nū nduhū. De nī nquee dē cuāhān dē, de nī jacu ndasí dē jā ní ncachī dē jāá nduú jínī dē yā.<pb/>


text:
De tá nī ncunijīn, de ndācá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe ñáhnú jā ndácu nūū nchivī hebreo, nī scáni táhán dē tūhun nāsa sāhá dē jā cuū Jesús. 


text:
<pb/>De nī juhnī ndá dē yā, de cuāhān dē jíín yā nūū Poncio Pilato, tēe cúu gobernador. Jā ní jīhī Judas 


text:
<pb/>Ñúcuán de Judas, tēe jā ní nastúu yā, nī jinī dē jā ní ncunīhin sīquī yā jā cuū yā. De nī ntahúhvī inī dē, de nī nacuāha dē ōcō ūxī xūhún plata jā ní nīhīn dē nūū ndá sūtū cúñáhnú jíín nūū ndá tēe ñáhnú. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē jíín: Cuāchi nī nsāhá sá jā ní nastúu sá iin tēe jā cuū dē, de nduú nā cuāchi dē. De nī ncāhān ndá dē: ¿Nā cuá ndíhvī inī ndá nī? De cuāchi maá nú cúu, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī nasquéne Judas xūhún ñúcuán inī templo. De nī nquee dē cuāhān dē, de nī scuéhné dē maá dē. 


text:
<pb/>De ndá sūtū cúñáhnú nī nastútú dē xūhún ñúcuán, de nī ncāhān dē: Mā cūú chuhun ó xūhún yáhá inī jātūn nūū sócō ndá nchivī, chi xūhún jā ní jēcunáá jā cuū iin tēe cúu, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nsāhá ndāā ndá dē jā xūhún ñúcuán cueen dē ñuhun jā nání Lugar Ñuhun Quíxín, tácua ñúcuán quiyuhū ndá nchivī jīcá. 


text:
<pb/>De súcuán nī nquee ndaā tūhun nī ncāhān Jeremías, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán: Nī nquehen ndá dē ndihócō ūxī xūhún plata, de súcuán-ni cúu iin yāhvi jā ní nsāhá nchivī Israel cuenta nāsaa-ni ndéē yā nūū ji. 


text:
<pb/>De jíín xūhún ñúcuán nī jeen ndá dē ñuhun quíxín, tá cúu nūū ní ndacu maá Jētohō ō Yāā Dios nūū ni. Ncachī Jeremías. Jā ní īñi Jesús nūū Pilato (Mr. 15.2‑5; Lc. 23.3‑5; Jn. 18.33‑38) 


text:
<pb/>De tá nī nquenda ndá dē jíín Jesús nūū gobernador, tēe cúu Pilato, de nī jīcā tūhún dē yā: ¿A maá nú cúu Rey nchivī hebreo? ncachī dē. De nī ncāhān Jesús: Suu cúu nī, tá cúu nūū cáhān nū, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe ñáhnú jā ndácu tiñu, nī ncāhān dē cuāchi sīquī yā. Sochi nduú ní scócóo cuitī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Pilato jíín yā: ¿A nduú jíni nú jā cuāhā cuāchi cáhān ndá dē sīquī nū? ncachī dē. 


text:
<pb/>Sochi nduú ní ncáhān cuitī yā ni iin tūhun jíín dē. De nī nsāhvi ndasí inī gobernador jāá nduú ní ncáhān cuitī yā. Jā ní nsāhá ndāā ndá dē jā cahnī dē yā (Mr. 15.6‑20; Lc. 23.13‑25; Jn. 18.38–19.16) 


text:
<pb/>De íyó costumbre gobernador jā quīvī vico ñúcuán siáā dē iin tēe yíhí vecāa, nā-ni tēe cúnī nchivī jā siáā dē. 


text:
<pb/>De quīvī ñúcuán íyó iin tēe yíhí vecāa, nání dē Barrabás, de ja nī jītē nuu tūhun jā ní nsāhá dē cuāchi xeēn. 


text:
<pb/>De tá nī ndutútú nchivī, de nī ncāhān Pilato jíín ji: ¿Ní tēe cúnī ndá nú jā siáā ni mitan: A Barrabás á Jesús jā cúu Cristo, Yāā jā ní ntají Yāā Dios? ncachī dē. 


text:
<pb/>Súcuán nī ncāhān dē chi cúnī dē siáā dē Jesús. Chi ja nī jīcūhun inī dē jā ní ncucuásún inī ndá sūtū ñúcuán, de jā suu cúu jā ní nasiáha ndá dē yā nūū dē. 


text:
<pb/>De juni ndéē Pilato silla nūū sáhá ndāā dē tiñu, de ñasíhí dē nī ntetíñú ña tūhun nī nquiji nūū dē: Mā quívi nduū nū jíín ndá nchivī sīquī tēe ndāā jīñā, chi cuni de ndasí nī nsiúhú jāni nduhū jā síquī dē, ncachī ña. 


text:
<pb/>Sochi ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe ñáhnú, nī scáhān dē nchivī jā cācān ji jā ná siáā dē Barrabás, de ná cúū Jesús. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jīcā tūhún tucu gobernador: Jā ndúū dē, ¿ní iin dē cúnī ndá nú jā siáā ni? ncachī dē. De nī ncāhān ji: Siáā ní Barrabás, ncachī ji. 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún Pilato: ¿Túsaá de nāsa cúnī ndá nú jā sāhá nī jíín Jesús, tēe cúu Cristo? ncachī dē. De nī ncāhān ndihi ji: Cata caa ní dē yīcā cruz, ná cúū dē, ncachī ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Pilato: ¿Nā cuāchi nī nsāhá dē túsaá? De ndá nchivī nī ncana jee ndasí ji: Cata caa ní dē yīcā cruz, ná cúū dē, ncachī ji. 


text:
<pb/>De nī jinī Pilato jāá nduú cúndeé dē jíín nchivī, chi sa víhí cā cúvaā ji. De nī ndacu dē jā ná quíji ndute, de nī nandahá dē nūū nchivī cuāhā. De nī ncāhān dē: Jā nándahá nī yáhá cúu seña jāá nduú nā cuāchi cundeē sīquī ni jā cuū tēe vāha yáhá. Chi sīquī ndá máá nú ná cúndeē, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndihi nchivī: Suu sīquī ndá máá sá jíín sīquī sēhe sá ná cúndeē cuāchi jā cuū dē, ncachī ji. 


text:
<pb/>Sá de nī nsiáā dē Barrabás cuāhān. De nī ndacu dē jā ná cáni ndá soldado Jesús, jíín jā cata caa dē yā yīcā cruz. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá soldado cuāhān dē jíín Jesús inī palacio. De nī ncana dē ndihi táhán dē nī ncutútú dē nūū yā. 


text:
<pb/>De nī nsāhá ndá dē iin corona iñu, de nī nchuhun dē xīnī yā. De nī nchihi dē ndahá cuáhá yā iin ñutun jā cúu tá cúu bastón. De nī nsāhá catá dē nūū yā, chi nī jēcuīñī jītí dē, sáhá dē jā chíñúhún dē yā. Nācā vāha rey cúu Rey nchivī hebreo, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ntivī sīí ndá dē nūū yā. De nī naquehen dē ñutun jā ní nchihi dē ndahá yā, de nī ncuun dē xīnī yā. 


text:
<pb/>De tá nī ncuu nī nsāhá sácá dē yā, de nī ntavā dē sahma cuahá jā ñúhún yā, de nī nachuhun dē yā sahma maá yā. De cuāhān dē jíín yā jā cata caa dē yā yīcā cruz. Jā ní jata caa dē yā yīcā cruz (Mr. 15.21‑32; Lc. 23.26‑43; Jn. 19.17‑27) 


text:
<pb/>De tá nī nquee ndá soldado jíín yā, de nī jēcutáhán dē jíín iin tēe ñuū Cirene, nání dē Simón. De nī ntee ndá dē tiñu tēe ñúcuán jā cuiso dē cruz yā. 


text:
<pb/>De nī jēhe ndá dē vino jā ní nsacā nuu jíín iin jā úguā jā coho yā. De tá nī jito túnī yā, de nduú ní ncúnī yā coho yā. 


text:
<pb/>De tá nī ncuu nī jata caa dē yā yīcā cruz, de nī nsāhá dē suerte sīquī nāsa nīhīn iin iin dē sahma yā. De súcuán nī nquee ndaā tūhun jā ní ntee tēe nī nacani tūhun Yāā Dios janahán: Tavā ndá dē suerte sīquī nāsa nīhīn iin iin dē sahma nī, ncachī yā, cáchī tutū. 


text:
<pb/>De nī ntee dē iin tūhun xīnī cruz yā jā cáhān nā sīquī nī jīhī yā: Yáhá cúu Jesús, Rey nchivī hebreo, cáchī. 


text:
<pb/>De suni nī jata caa ndá dē ūū tēe cuíhná yīcā ūū cā cruz, iin dē lado cuáhá yā, de incā dē lado sátín yā. 


text:
<pb/>Ndóhó chi cáhān nū jā canī nū templo cāhnú, de nūū únī quīvī de nasāhá nú. Túsaá de scácu nú maá nú mitan. De tú Sēhe Yāā Dios cúu nú, de nuu nú yīcā cruz viī, ncachī ji. 


text:
<pb/>De ndá sūtū cúñáhnú, jíín tēe stéhēn ley janahán, jíín tēe grupo fariseo, jíín ndá tēe ñáhnú, suni súcuán nī ncāhān catá dē nūū yā, de cáhān ndá máá dē: 


text:
<pb/>Tú incā nchivī nī scácu dē, ¿de nūcu nduú cúu scácu dē maá dē mitan? Tú Rey nchivī Israel cúu dē, de ná núu dē yīcā cruz, tácua candíja ó dē. 


text:
<pb/>Nī ncandíja dē Yāā Dios, de ná scácu yā dē mitan de tú cúndáhví inī yā dē, chi nī ncāhān dē jā cúu dē Sēhe yā, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De ndúū tēe cuíhná jā ndíta caa xiín yā, suni súcuán nī ncāhān nāvāha dē. Jā ní jīhī Jesús (Mr. 15.33‑41; Lc. 23.44‑49; Jn. 19.28‑30) 


text:
<pb/>De tá cahūnī, de nī ncana jee Jesús: Elí, Elí, ¿lama sabactani? De tūhun ñúcuán cáhān: Yāā Dios maá sá, Yāā Dios maá sá, ¿nūcu nī sndóo ní sāán? 


text:
<pb/>De sava nchivī íñí ñúcuán, nī jini ji jā cáhān yā, de nī ncāhān ji: Tēe yáhá cána dē Elías, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios janahán, ncachī ji. 


text:
<pb/>De nī jinu-ni iin tēe, nī jēquēhen dē iin cāchī, de nī nchundaji dē nūū vinagre iyá. De nī ntee dē xīnī iin ñutun, de nī ntee dē yuhú yā jā coho yā. 


text:
<pb/>De sahma jā ndíta caa jā ndásī nūū cuarto īī inī templo cāhnú, nī ndātā-ni sava sava jondē xīnī jíín jondē jēhē. De nī ntāan, de nī ndātā toto. 


text:
<pb/>De nī nquee ndá ji nūū yíyuhū ji, de tá nī natecū Jesús de nī ndīvi ji inī ciudad īī Jerusalén, de cuāhā nchivī nī jinī nūū ji. 


text:
<pb/>De tá nī jīhī Jesús, de tēe cúu capitán jíín ndá tēe íñí jíín dē jā jíto dē jondē cuū yā, nī jinī ndá dē jā ní ntāan, jíín ndá cā tiñu jā ní ncuu. De nī nchūhú ndasí ndá dē, de nī ncāhān dē: Jāndáā ndija jā Sēhe Yāā Dios cúu tēe yáhá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De ñúcuán íñí cuāhā ñahan, ndéhé jícá ña. De suu ndá ñahan ñúcuán nī jēcuniquīn ña Jesús jondē Galilea, vāji ña jā chíndeé ña yā. 


text:
<pb/>De ūnī ña cúu María ñuū Magdala, jíín María naná Jacobo jíín José, jíín naná ndúū sēhe Zebedeo. Jā ní nchiyuhū dē yā (Mr. 15.42‑47; Lc. 23.50‑56; Jn. 19.38‑42) 


text:
<pb/>De tá nī ñini quīvī ñúcuán, de nī nquenda iin tēe cuícá, nání dē José, de tēe ñuū Arimatea cúu dē. 


text:
<pb/>Tēe yáhá nī jēhēn dē nūū Pilato, de nī jīcān dē yiqui cúñu Jesús. De nī ndacu Pilato jā ná cuáha ji nūū dē. 


text:
<pb/>De névāha dē iin yavī ndīyi jā ní ncaān jeé yīcā iin cava, nūū ncháha ca quiyuhū ndīyi. De ñúcuán nī nchiyuhū dē yā. De nī jasī dē iin yūū cāhnú yuhú yávī, de cuāhān dē. 


text:
<pb/>De María ñuū Magdala, jíín incā María, ndéē ña ichi núū nūū yíyuhū yā. Jā ní jito ndá soldado nūū yíyuhū yā 


text:
<pb/>De nī ncuu ndācá tiñu yáhá maá quīvī jā sáhá tūha nchivī jā quiji quīvī nátātú. Sá de nī ncunijīn maá quīvī nátātú. De ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe grupo fariseo, nī jēhēn dē nūū Pilato. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá dē: Señor, núcūhun inī ndá sá jā tá nī ntecū tēe stáhví néhén ñúcuán, de nī ncāhān dē jā natecū dē nūū únī quīvī. 


text:
<pb/>Túsaá de ndacu ní jā ná cóto vāha ndá soldado yuhú yávī ñúcuán jondē tá nī nchāha ūnī quīvī. Chi tú nduú de sanaā de quiji ndá tēe jā ní scuáha jíín dē, de natavā cuīhná dē ndīyi ñúcuán jacuáā, quīhīn dē jíín. Ñúcuán de cachī ndá dē nūū nchivī jā ní natecū tēe ñúcuán. De víhí cā cuu tūhun stáhví ñúcuán nsūú cā jā xíhna ñúhún, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pilato jíín dē: Yáhá íyó ndá soldado. Cuáhán jíín dē, de sāhá cutú vāha ndá nú yuhú yávī, de coto vāha ndá nú, tú nāsa cuu vāha cā sāhá nú, ncachī dē. 


text:
<pb/>De cuāhān ndá dē, de nī nsāhá cutú dē yūū jā ndásī yuhú yávī nūū yíyuhū yā, de nī stíin vāha dē. De nī jani dē ndá soldado jā coto.<pb/>


text:
De nī nchāha quīvī nátātú, de nī ncunijīn quīvī domingo. De María ñuū Magdala jíín incā María, nī jēndēhé ña nūū ní nchiyuhū Jesús. 


text:
<pb/>Ñúcuán de iin sanaā-ni de nī ntāan nīhin ndasí. Chi iin ángel maá Jētohō ō Yāā Dios nī ncuun yā ichi andiví, nī nquenda yā nūū ní nchiyuhū Jesús. De nī stáá yā yūū jā ndásī yuhú yávī, de nī jēcundeē yā sīquī. 


text:
<pb/>De ndá soldado jíto ñúcuán nī nquisi dē jā yúhú dē ndéhé dē yā. De nī ncuu ndá dē modo ndīyi-ni. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ángel jíín ndúū ñahan ñúcuán: Mā cúyūhú nú, chi jínī ni jā nánducú nú Jesús, Yāā nī jīhī yīcā cruz. 


text:
<pb/>Nduú cā yā yáhá, chi ja nī natecū yā, tá cúu nūū ní ncachī yā. Nehēn de cunī nū nūū ní jaquīn ndá dē yā. 


text:
<pb/>De ñamā quīnohōn nū, de cachī nū nūū ndá tēe scuáha jíín yā jā ní natecū yā. De xihna cā maá yā jīnū Galilea, sá de cuēē ndá máá nú, de ñúcuán cunī nū nūū yā, cachī nū nūū ndá dē. Ja nī ncachī tūhun nī nūū nū, ncachī ángel. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquee ndúū ña nūū ní nchiyuhū yā, de ñamā cuāhān ña. De yúhú ña, de suni cúsiī ndasí inī ña. De nī jinu ña cuācachī tūhun ña nūū ndá tēe scuáha jíín yā. 


text:
<pb/>De juni cuāhān ña, de nī nquenda-ni Jesús nūū ña, de nī ncāhān yā jíín ña. De nī ntandeē ña nūū yā, de nī numi ña sūcūn jéhē yā, de nī nchiñúhún ña yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ña: Mā cúyūhú ndúū nū. De cuáhán de cachī tūhun nú nūū ndá hermano ni, tēe nī scuáha jíín nī, jā ná quínohōn ndá dē Galilea, de ñúcuán cunī dē nūū ni, ncachī yā. Tūhun jā ní ncāhān ndá soldado 


text:
<pb/>De juni cuāhān ndúū ña, de sava soldado jā ní jito ñúcuán, cuānohōn dē jondē ciudad. De nī ncachī tūhun dē nūū ndá sūtū cúñáhnú ndācá tiñu jā ní ncuu. 


text:
<pb/>De ndá sūtū cúñáhnú nī ndutútú dē nūū ndá tēe ñáhnú jā ndácu tiñu, de nī scáni táhán dē tūhun. Ñúcuán de nī jēhe dē cuāhā xūhún nūū ndá soldado. 


text:
<pb/>De nī ncāhān dē: Cachī ndá nú jā ndá tēe scuáha jíín dē nī nquiji jacuáā, de nī natavā cuīhná ndīyi ñúcuán juni quíxīn ndá nú, cachī nū. 


text:
<pb/>De tú cuni gobernador tūhun yáhá, de ndá máá nī quīscáhān ni dē, tácua mā níhīn ndá nú castigo, ncachī dē. 


text:
<pb/>De ndá soldado nī nquehen dē xūhún, de nī ncāhān dē tá nī ncachī ndá nūū dē. De jondē mitan chi súcuán cáhān ndá nchivī hebreo tá cúu nūū ní ncāhān ndá soldado. Jā ní ntetíñú yā dē jā nacani dē tūhun (Mr. 16.14‑18; Lc. 24.36‑49; Jn. 20.19‑23) 


text:
<pb/>De ndihúxī iin tēe nī scuáha jíín yā, cuānohōn dē Galilea, jondē yucu nūū ní ncachī Jesús jā quíhīn dē. 


text:
<pb/>De tá nī jinī ndá dē nūū yā, de nī nchiñúhún dē yā. Sochi sava dē nduú cándíja vāha dē jā maá yā cúu. 


text:
<pb/>De nī ntandeē yā nūū dē, de nī ncāhān yā jíín ndá dē: Ja nī ntaji Yāā Dios ndihi poder nūū ni jā tatúnī ni inī andiví jíín ñayīví. 


text:
<pb/>Túsaá de cuáhán ndá nú nūū nchivī ndācá nación, de stéhēn nū tūhun nī nūū ji tácua candíja ji. De scuénduté nú ji jā ní ncandíja ji maá Tatá jíín Sēhe jíín Espíritu Santo. 


text:
<pb/>De stéhēn nū nūū ji jā ná cuétáhví ji ndācá tiñu jā ní ndacu nī nūū nū. De cuhun inī nū jā maá nī íyó nī jíín nú níí cání jondē quīvī jā jīnu ñayīví, ncachī yā. De nī ncuu. Amén.<pb/>


text:
<pb/>Isaías, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán, súcuán nī ntee dē tūhun Juan nūū tutū:<pb/>Tají nī tēe nacani tūhun nī cosō nūú dē ichi núū nū,<br/>tácua coo tūha nchivī jā quiji nú, ncachī Yāā Dios jíín Cristo.<pb/> 


text:
De tēe ñúcuán cana jee dē jondē nūū ñuhun tíhá:<pb/>Sāhá tūha ndá nú maá nú, chi quenda maá Jētohō ō.<pb/>De sāhá ndá nú tiñu ndāā, chi vāji yā, cachī dē. Ncachī Isaías. 


text:
<pb/>De Juan nī jīnū dē jondē nūū ñuhun tíhá, scuénduté dē nchivī. De cáhān dē jíín ji jā ná nácani inī ji jā sndóo ji cuāchi ji de cuenduté ji, tácua cune cáhnú inī Yāā Dios nūū cuáchi ji. 


text:
<pb/>De ndācá nchivī región Judea jíín nchivī ciudad Jerusalén, nī nquenda ji nūū dē. De nī nacani ndaā ji cuāchi ji nūū Yāā Dios, de nī scuénduté dē ji inī yūte Jordán. 


text:
<pb/>De suha nī nacani dē tūhun: Quiji maá Yāā jā cúñáhnú ndasí cā nsūú nduhū. Chi nduú cúñáhnú cuitī ni nūū yā, ni jā cuetíñú yā nduhū vísō iin tiñu lúlí cā jā jīqui ndeyi nī nandají nī correa nījān yā. 


text:
<pb/>De nduhū chi jíín ndute scuénduté nī ndá nú, sochi Yāā ñúcuán chi modo jā scuénduté yā ndá nú cúu jā cuāha yā Espíritu Santo cundeē inī ánō nū, ncachī Juan. Jā ní jenduté Jesús (Mt. 3.13‑17; Lc. 3.21‑22) 


text:
<pb/>De nī ncuu jacū quīvī, de Jesús nī nquee yā ñuū Nazaret ndáñúū Galilea, de Juan nī scuénduté dē yā inī yūte Jordán. 


text:
<pb/>De tá nī nquee yā ndute, de nī jinī yā jā ní nune-ni nūū ndéē Yāā Dios andiví, de nī ncuun Espíritu Santo, nī jīnū xīnī yā, de cáá tá cáá iin paloma. 


text:
<pb/>De ichi andiví nī ncāhān iin tūhun: Maá nú cúu sēhe nī jā mānī ndasí nī jíín, de cúsiī ndasí inī ni jíín nú, ncachī. Jā ní jito túnī Satanás Jesús (Mt. 4.1‑11; Lc. 4.1‑13) 


text:
<pb/>De ūū xico quīvī nī ndeē yā nūū ñuhun tíhá ñúcuán nūū íyó ndá quiti yúcú. De nī jito túnī Satanás yā. De tá cuāhān Satanás, de nī nquenda ndá ángel Yāā Dios, nī nchindeé ndá yā. Jā ní nquijéhé Jesús nácani yā tūhun región Galilea (Mt. 4.12‑17; Lc. 4.14‑15) 


text:
<pb/>Ñúcuán de tá nī nchihi ndá dē Juan vecāa, de nī nenda Jesús región Galilea, nácani yā tūhun vāha nāsa tátúnī Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Ja nī nquenda quīvī, de ja nī ncuñatin jā tatúnī Yāā Dios nūū ndá nú. Nacani inī nū jā sndóo nú cuāchi nú, de candíja nú tūhun jā scácu yā ndóhó, ncachī yā. Jā ní ncana yā cūmī tēe tíin tiacá (Mt. 4.18‑22; Lc. 5.1‑11) 


text:
<pb/>De jíca Jesús yuhú mar Galilea cuāhān yā. De nī jinī yā nūū Simón jíín ñanī dē Andrés. De tēe tíin tiacá cúu dē, de squée ndúū dē ñunu dē inī mar. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Cuniquīn nduhū ná cóhōn, de nasāhá nī ndóhó tēe jā nīhīn cuāhā nchivī jā candíja nduhū, tá cúu nūū níhīn nū tiacá, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jica yā jacū cā, de nī jinī yā nūū Jacobo jíín ñanī dē Juan, ndúū sēhe Zebedeo, suni ndéē dē inī barco dē, náchicatún dē ñunu dē. 


text:
<pb/>De suni nī ncana yā dē jā cuniquīn dē yā. De nī sndóo-ni ndúū dē tatá dē Zebedeo inī barco jíín ndá mozo dē, de nī jēcuniquīn dē yā cuāhān dē. Jā ní ntavā yā tāchī inī iin tēe (Mt. 7.28‑29; Lc. 4.31‑37) 


text:
<pb/>De nī jīnū yā jíín ndá dē ñuū Capernaum. De quīvī nátātú nī nquīvi yā inī vehe īī sinagoga, de nī stéhēn yā tūhun. 


text:
<pb/>De nī nsāhvi inī nchivī nī jini ji tūhun stéhēn yā. Chi stéhēn vāha yā nūū ji, chi maá yā ndíso tíñú sīquī ndihi. De ndá tēe stéhēn ley janahán, nsūú súcuán stéhēn dē. 


text:
<pb/>¿Nūcu vāji ní nūū ndá sá, Jesús ñuū Nazaret? ¿A vāji ní jā snáā ní sāán, á naá cúu? Ja jínī sá ní iin cúu ní, chi Sēhe īī Yāā Dios cúu ní, ncachī dē. 


text:
<pb/>De ndihi nchivī nī nchūhú ji, de jícā tūhún táhán ji: ¿Nā cuá cúu yáhá? ¿A iin tūhun jeé cúu yáhá? Chi tēe yáhá cúñáhnú dē jā ndácu dē jondē nūū tāchī de quée ndá, ncachī ji. 


text:
<pb/>De ñamā nī jītē nuu tūhun Jesús cuāhān níí cáhnú región Galilea. Jā ní nasāhá vāha yā naná chíso Simón Pedro (Mt. 8.14‑15; Lc. 4.38‑39) 


text:
<pb/>De nī nquee yā jíín ndá dē inī vehe īī sinagoga. De Jesús cuāhān yā jíín Jacobo jíín Juan jondē vehe Simón jíín Andrés. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ntandeē yā nūū cáá ña, de nī ntiin yā ndahá ña, de nī nacani yā ña. De nī nquee-ni quīji ña, de nī nsāhá ña jā ní nchajī yā jíín ndá dē. Jā ní nasāhá vāha yā cuāhā nchivī (Mt. 8.16‑17; Lc. 4.40‑41) 


text:
<pb/>De tá nī nquēe ncandiī de nī ncuaā, de nī nquenda ndá nchivī vāsiáha ji ndá jā cúhū jíín jā ñúhún tāchī inī. 


text:
<pb/>De nī nasāhá vāha yā cuāhā nchivī cúhū quéhén nūū cuēhē, de nī ntavā yā cuāhā tāchī inī ji. De ndá tāchī chi ja jínī ji yā, sochi nduú ní jéhe yā tūhun jā cachī tūhun ji ní iin cúu yā. Jā ní nacani yā tūhun región Galilea (Lc. 4.42‑44) 


text:
<pb/>De nehēn ndasí nī nacōo yā, chi jondē niquín cā. De nī nquee yā cuāhān sīín yā yātā ñúū nūū nduú nchivī, de ñúcuán nī jīcān táhvī yā. 


text:
<pb/>Sochi nī ncāhān maá yā: Sa cōhōn ndācá cā ñuū íyó ñatin, tácua suni nacani nī tūhun nūū ji, chi jā suu cúu jā váji nī, ncachī yā. 


text:
<pb/>De súcuán nī jica nuu yā níí región Galilea, nī nacani yā tūhun inī vehe īī sinagoga ndācá ñuū, de nī ntavā yā tāchī inī nchivī. Jā ní nasāhá vāha yā iin tēe ndóho cuēhē stéhyū (Mt. 8.1‑4; Lc. 5.12‑16) 


text:
<pb/>De iin tēe ndóho cuēhē stéhyū, nī nquenda dē nī jēcuīñī jītí dē nūū yā, de nī ncāhān dē: Jínī sá jā cuu sāhá ní jā nduvāha sá, de tú cúnī ní, ncachī dē. 


text:
<pb/>De Jesús nī ncundáhví inī yā dē, de nī ntee yā ndahá yā dē, de nī ncāhān yā: Cúnī ni nasāhá vāha nī ndóhó. De ná ndúvāha nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>Mā cāchí cuitī nū nūū ni iin. Chi quīhīn nū stéhēn nū maá nú nūū sūtū, de cundahá nú jā sōcō nū nūū Yāā Dios sīquī jā ní ndundoo nú nūū yā, tá cúu nūū ní ndacu Moisés janahán. De súcuán de cunī nchivī jā ní nduvāha nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī nquee dē cuāhān dē, de nī nquijéhé dē nácani dē tūhun nūū ndihi nchivī nāsa nī nduvāha dē. De sīquī ñúcuán nduú cā ní ncúu quīvi Jesús ndācá ñuū, chi cúchitú ndasí nchivī nūū yā. De nī jica yā yātā ndācá ñuū nūū nduú cúchitú nchivī. Sochi ndācá lado nī nquiji nchivī nūū yā.<pb/>


text:
<pb/>De ñamā nī ncutútú cuāhā nchivī, de nī nchitú vehe chi jondē viéhé nduú cā núne. De nī nacani yā tūhun Yāā Dios nūū ji. 


text:
<pb/>De nduú ní ncúu quīvi ndá dē nūū yā sīquī jā íyó chitú nchivī. De nī ncaa dē sīquī vēhé, de nī nacune dē xīnī vēhé ndāā nūū íñí yā, de yavī ñúcuán nī scúun dē tēe cúhū, yósō dē nūū iin camilla. 


text:
<pb/>¿Nūcu cáhān tēe yáhá súcuán? Cáhān dē tūhun nāvāha jā quītī inī Yāā Dios. Chi nduú cā nā incā cuu cune cáhnú inī nūū cuáchi, chi mátúhún-ni Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nī jinī Jesús jā súcuán jáni inī ndá dē, de nī ncāhān yā jíín dē: ¿Nūcu jáni inī ndá nú jā cáhān ni tūhun nāvāha? 


text:
<pb/>Jā ndúū tūhun yáhá, ¿ní iin cúu jā víjín cā? ¿A jā cāhān ni jíín tēe cúhū: Ja née cáhnú inī ni nūū ndá cuāchi nú? ¿A víjín cā jā cāhān ni: Nacōo de naquehen nú camilla nū, de caca nú, cachī ni? 


text:
<pb/>De mitan de ná stéhēn ni jā maá nī, Yāā nī nduu tēe, ndíso tíñú nī inī ñayīví yáhá jā cune cáhnú inī ni nūū cuáchi. Sá de nī ncāhān yā jíín tēe nī nduvehlé: 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nacōo dē-ni, de nī naquehen dē camilla dē, de nī nquee dē cuāhān dē, nī jinī jínúū ndihi nchivī. De ndiviī ji nī nsāhvi inī ji ndéhé ji, de nī ncāhān ji jā vāha ndasí Yāā cúu Yāā Dios. De cáchī ji: Ncháha ca cunī cuitī ō ni iin tiñu súcuán, ncachī ji. Jā ní ncana yā Leví (Mt. 9.9‑13; Lc. 5.27‑32) 


text:
<pb/>Sá de nī nquee tucu yā cuāhān yā jondē yuhú mar. De ndācá nchivī nī nquenda ji nūū yā, de nī stéhēn yā tūhun nūū ji. 


text:
<pb/>Sá de nī nchāha yā cuāhān yā, de nī jinī yā nūū Leví sēhe Alfeo, ndéē dē nūū nástútú dē xūhún renta. De nī ncāhān yā jíín dē: Cuniquīn nduhū ná cóhōn, ncachī yā. De nī nacuiñī dē-ni, de cuāhān dē jíín yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jēhēn yā nī nchajī yā stāā vehe dē. De cuāhā tēe stútú xūhún renta jíín ndá cā tēe sáhá cuāchi, suni ndéē dē yájī dē stāā jíín Jesús jíín ndá tēe scuáha jíín yā, chi íyó cuāhā dē jā níquīn dē yā. 


text:
<pb/>De ndá tēe stéhēn ley janahán jíín tēe grupo fariseo, nī jinī dē jā yájī yā stāā jíín ndācá tēe ñúcuán. De nī ncāhān ndá dē jíín ndá tēe scuáha jíín yā: ¿Nūcu yájī maestro nū jíín ndá tēe stútú xūhún renta jíín ndá cā tēe sáhá cuāchi? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jini Jesús, de nī ncāhān yā jíín dē: Nchivī íyó vāha, nduú jíni ñúhún ji tēe tátán, chi nchivī cúhū cúu jā jíni ñúhún. De nduhū chi nduú vāji nī jā cana nī nchivī jāá nduú cuāchi, jā cúu ji tá cúu nchivī íyó vāha. Chi sa vāji nī jā cána nī nchivī íyó cuāchi, jā ná nácani inī ji de sndóo ji cuāchi ji, ncachī yā. Jā ní jīcā tūhún ndá dē yā sīquī jā conditē inī (Mt. 9.14‑17; Lc. 5.33‑39) 


text:
<pb/>De nī ncuu iin quīvī jā íyó nditē inī ndá tēe scuáha jíín Juan, jíín ndá tēe scuáha jíín grupo fariseo. De nī nquenda jacū tēe, nī ncāhān dē jíín Jesús: Ndá tēe scuáha jíín Juan jíín jā scuáha jíín grupo fariseo, quéhén vuelta íyó nditē inī dē nūū Yāā Dios. De ndá tēe scuáha jíín maá ní, ¿nūcu nduú sáhá dē súcuán? 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: ¿A cuu conditē inī dē juni íyó cā ni jíín dē? ¿A cuu conditē inī nchivī jā íyó vico tándāhá juni ndéē tēe tándāhá jíín ji? Chi tá ndéē tēe tándāhá, de mā cūú conditē inī ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā ūū tūhun yátá sīquī jāá nduú quítáhán tūhun jeé jā stéhēn yā jíín ndá tūhun janahán. Ncachī yā: Ni iin nduú náchuhun iin pedazo sahma jéé nūū iin sahma túhú. Chi tú súcuán de ndiyi pedazo jeé de tēhndē cā jā tūhú, de cundícā cā nūū tēhndé. 


text:
<pb/>De ni nduú chúhun vino jeé inī ñii túhú. Chi tú súcuán de vino jeé ndatá ñii, de naā vino jíín ñii. Jā ñúcuán cánuú jā chuhun ji vino jeé inī ñii jéé. Jā ní jehndē ndá dē xīnī trigo quīvī nátātú (Mt. 12.1‑8; Lc. 6.1‑5) 


text:
<pb/>De iin quīvī nátātú nī nchāha Jesús cuāhān yā nūū cáá trigo. De ndá tēe scuáha jíín yā nī nquijéhé dē jéhndē dē xīnī trigo yájī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá tēe grupo fariseo nī ncāhān dē jíín yā: Cūndēhé. ¿Nūcu sáhá ndá tēe scuáha jíín nú súcuán? Chi cáchī ley Moisés jā má cūú sāhá ó ni iin tiñu quīvī nátātú, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān maá yā jíín dē: ¿A nduú ní ncáhvi ndá nú tutū nāsa nī nsāhá David, iin quīvī jā ní ncumanī jā cajī dē, de nī jīhī dē sōco jíín ndá tēe jā ní īyo jíín dē? 


text:
<pb/>De nī nquīvi dē inī vehe Yāā Dios. De Abiatar nī ncuu sūtū cúñáhnú cā. De nī nchajī dē pan īī jā yósō nijīn nūū Yāā Dios. De nduú nā ley jā cajī ni iin tēe, chi maá-ni sūtū cúu jā yájī. De suni nī jēhe dē nī nchajī ndá tēe íyó jíín dē. De nduú nā cuāchi ní íyo sīquī dē, ncachī yā. 


text:
<pb/>De suni nī ncāhān yā jíín ndá dē: Nduú ní jécōo nchivī jā ndoho ji nūū quīvī nátātú, chi sa nī jēcōo quīvī ñúcuán jā síquī nchivī tácua natātú ji. 


text:
<pb/>Túsaá de nduhū, Yāā nī nduu tēe, maá nī cúu jā tátúnī sīquī nāsa sāhá nchivī quīvī nátātú, ncachī yā.<pb/>


text:
De nī nquīvi tucu Jesús inī iin vehe īī sinagoga. De ñúcuán íyó iin tēe jā ní nchīchī iin ndahá dē. 


text:
<pb/>De ndá tēe grupo fariseo ndéhé yuhū dē yā, tú nasāhá vāha yā tēe ñúcuán quīvī nátātú, tácua nīhīn dē cuāchi sīquī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín tēe jā ní nchīchī ndahá: Nacuiñī de cuiñi nú māhñú yáhá, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún yā ndá dē: ¿Nāsa cáhān ley sīquī quīvī nátātú? ¿A jā sāhá vāha ó, á jā sāhá nēhén ó? ¿A jā nasāhá vāha ó nchivī ja ñatin cuū, á sāhá ó jā cuū ji? ncachī yā. De ndá máá dē chi nduú ní ncáhān cuitī dē. 


text:
<pb/>De quítī inī yā ndéhé yā nūū ndá dē, de nī ncucuécá inī yā jā nīhin inī dē. De nī ncāhān yā jíín tēe jā ní nchīchī ndahá: Scáā ndahá nú, ncachī yā. De nī scáā dē, de nī nduvāha-ni ndahá dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquee ndá tēe grupo fariseo, de nī scáni táhán dē tūhun jíín ndá tēe grupo Herodes jā síquī yā, nāsa cahnī dē yā. Jā ní nquenda cuāhā nchivī nūū yā yuhú mar 


text:
<pb/>De Jesús cuāhān yā jondē yuhú mar jíín ndá tēe scuáha jíín yā. De cuāhā nchivī región Galilea nī jēcuniquīn ji yā. 


text:
<pb/>De saá-ni nchivī región Judea, jíín nchivī Jerusalén, jíín nchivī Idumea, jíín nchivī jā ndéē lado yūte Jordán nūū quénda ncandiī, jíín nchivī región Tiro jíín Sidón, cuāhā ndasí nchivī nī jini ji tūhun tá ñáhnú ndasí tiñu sáhá yā, de nī nquenda ndá ji nūū yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ndá tēe scuáha jíín yā jā ná cóo tūha iin barco quīvi yā, tácua mā chitú nīhin nchivī cuāhā níí xiín yā. 


text:
<pb/>Chi ja nī ncuu cuāhā nchivī nī nasāhá vāha yā, de jā ñúcuán vāji cuāhā cā nchivī jā ndóho ndācá nūū cuēhē, de chítú nīhin ji níí xiín yā jā quehé ji yā cúnī ji. 


text:
<pb/>De ndá nchivī jā ñúhún tāchī inī, tá nī jinī nūū yā, de jécuīñī jītí nūū yā, de cána cóhó: Maá ní cúu Sēhe Yāā Dios, cáchī. 


text:
<pb/>De nī ndacu nīhin yā nūū ndá tāchī jā má cáhān cā jā cúu yā Sēhe Yāā Dios. Jā ní nacāji yā ūxī ūū tēe scuáha jíín yā (Mt. 10.1‑4; Lc. 6.12‑16) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncaa yā cuāhān yā iin yucu. De nī ncana yā ndá tēe jā cúnī maá yā cundeca yā, de nī nquenda ndá dē nūū yā. 


text:
<pb/>De nī nsāhá yā jā cundiso tíñú dē jā nasāhá vāha dē nchivī cúhū de tavā dē ndá tāchī inī nchivī. 


text:
<pb/>De saá-ni Jacobo jíín ñanī dē Juan, ndúū sēhe Zebedeo. De nī nascúnaní yā ndúū dē Boanerges, jā cáchī: Tēe íyó fuerza nacani tūhun, tá cúu nūū íyó fuerza taja. 


text:
<pb/>De sava cā dē nání dē Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Jacobo sēhe Alfeo, Tadeo, Simón tēe grupo cananista, 


text:
<br/>jíín Judas Iscariote, tēe jā ní nastúu dē yā. Jā ní ncāhān nchivī jā sátíñú yā jíín fuerza tāchī (Mt. 12.22‑32; Lc. 11.14‑23; 12.10) Sá de nī nquīvi yā iin vehe jíín ndá tēe scuáha jíín yā. 


text:
<pb/>De ndá táhán vehe yā nī jini tūhun jā súcuán cúu. De nī nquenda ndá dē jā nacueca dē yā, chi cáhān ndá jā ní nsana xīnī yā. 


text:
<pb/>De saá-ni ndá tēe stéhēn ley janahán jā ní nquiji jondē Jerusalén, nī ncāhān dē: Tēe yáhá ñúhún Satanás inī dē, jā cúu tāchī cúñáhnú cā. De jíín fuerza ñúcuán távā dē ndá tāchī, ncachī dē. 


text:
<pb/>De tú nchivī iin vehe sáhá síín maá de cánāá maá, de nchivī vehe ñúcuán suni mā cūú cā cundeē cāhnú. 


text:
<pb/>De saá-ni Satanás jíín ndá táhán tāchī, tú sáhá síín maá de cánāá maá, túsaá de mā cūú coo cā, chi sa naā. 


text:
<pb/>De ni iin tēe mā cūú quīvi dē inī vehe tēe ndacuī jā sacuíhná dē ndatíñú, chi cánuú jā xihna cuhnī dē tēe ndacuī, sá de cuu sacuíhná dē ndatíñú tēe ñúcuán. De suni súcuán cúu jā júhnī ni Satanás de távā ni tāchī. 


text:
<pb/>De ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā íyó modo jā coo tūhun cáhnú inī nūū ndācá cuāchi sáhá nchivī, de saá-ni nūū ndá tūhun nēhén jā cáhān ji. 


text:
<pb/>Sochi tú cāhān nāvāha ji sīquī Espíritu Santo, de mā cúne cáhnú inī Yāā Dios nūū ji, chi sa cundeē cuāchi sīquī ji níí cání, ncachī yā. 


text:
<pb/>Súcuán nī ncāhān yā, chi nī ncāhān ndá ji jā távā yā tāchī jíín fuerza Satanás. Naná yā jíín ndá ñanī yā (Mt. 12.46‑50; Lc. 8.19‑21) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda naná yā jíín ndá ñanī yā. De íñí ña tāvēhé, de nī ntetíñú ña tūhun cuāhān jā cána ña yā. 


text:
<pb/>De nchivī jā ndéē níí xiín yā, nī ncāhān ji jíín yā: Naná ní jíín ndá ñanī ní íñí ña tāvēhé, de cúnī ña cāhān ña jíín ní, ncachī ji. 


text:
<pb/>De ndéhé yā nūū nchivī ndéē níí xiín yā, de nī ncāhān yā: Suni naná nī jíín ñanī ni cúu ndá nchivī yáhá. 


text:
<pb/>Chi ndācá nchivī jā squíncuu tiñu cúnī Yāā Dios, suu cúu ñanī ni, cuāha nī, naná nī, ncachī yā.<pb/>


text:
De yuhú mar nī nquijéhé tucu Jesús stéhēn yā tūhun. De nī ncutútú cuāhā ndasí nchivī nūū yā, de jā ñúcuán nī nquīvi yā nī jēcundeē yā inī iin barco nūū mar. De ndá nchivī ndéē ji yuhú mar. 


text:
<pb/>De jacū cā tatā nī jītē māhñú nūū cáá niquin iñu. De nī jahnu iñu, de nī jasī nūū, de nduú ní jéhe nūnī. 


text:
<pb/>De jacū nī jītē nūū ñuhun váha. De nī ntāhvī, de nī jahnu, de nī jēhe cuāhā nūnī. Sava nī jēhe ōcō ūxī jā iin iin tatā, de sava cā nī jēhe ūnī xico, de sava cā nī jēhe ciento, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín ndá ji: Ndá ndóhó jā níni, tee sōho vāha nú, ncachī yā. Nājēhē cúu jā cáhān yā maá-ni tūhun yátá (Mt. 13.10‑17; Lc. 8.9‑10) 


text:
<pb/>Ñúcuán de cuāhān ndá nchivī, de nī nquendōo yā jíín ndihúxī ūū tēe scuáha jíín yā, jíín jacū cā nchivī íñí jíín dē. De nī jīcā tūhún ndá dē yā nā cuá cúu tūhun yátá ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Ndá ndóhó, chi sáhá Yāā Dios jā cuu jīcūhun inī nū tūhun yáhá jā ní nchiyuhū, nāsa quívi nchivī ndahá yā jā tatúnī yā nūū ji. Sochi nchivī jā síín sīquī íñí, chi maá-ni jíín tūhun yátá cáhān ni jíín ndá ji. 


text:
<pb/>Súcuán cáhān ni tácua vísō ndéhé ji, de quendōo ji modo jāá nduú jínī ji. De vísō jíni jíín sóho ji, de mā jícūhun inī ji, de mā ndīcó cóo inī ji nūū ni, de mā cōó tūhun cáhnú inī nūū cuáchi ji, ncachī yā. Jā ní ncachī cājí yā tūhun yátá tēe jítē tatā (Mt. 13.18‑23; Lc. 8.11‑15) 


text:
<pb/>De nī ncāhān cā yā jíín ndá dē: Tú nduú jícūhun inī nū tūhun yátá yáhá, ¿de nāsa jīcūhun inī nū ndācá cā tūhun yátá túsaá? 


text:
<pb/>De tatā jā ní jītē yuhú íchí cúu tá cúu sava nchivī jā níni ji tūhun yā, de tá nī jini ji, de quénda-ni Satanás de cándeē tūhun inī ánō ji. 


text:
<pb/>De tatā jā ní jītē nūū ñuhun yúū, chi cúu tá cúu sava nchivī jā níni tūhun, de jétáhví ji de cúsiī inī ji jíín. 


text:
<br/>sochi ndíhvī inī ji sīquī ndá jā íyó inī ñayīví yáhá. De cúnī ji cucuícá ji, de stáhví ndá ñúcuán jā cútóó inī ji ndācá ndatíñú. De ndihi yáhá cútéñú ji jíín, de jásī nūū tūhun yā, de nduú jíja ji jíín tūhun yā. 


text:
<pb/>De tatā jā ní jītē nūū ñuhun váha cúu ndá nchivī jā jíni tūhun, de jétáhví ji, de jíja ji jíín tūhun yā. De sava ji cúu tá cúu tatā jā jéhe ōcō ūxī jā iin iin, de sava cā ji jéhe ūnī xico, de sava cā ji jéhe ciento, ncachī yā. Tūhun yátá sīquī lámpara (Lc. 8.16‑18) 


text:
<pb/>De suni nī ncāhān cā yā: Tá scuíquīn nchivī iin lámpara, ¿de á chíhi ji chījin iin cajón á chījin jīto? Nduú chi jáni ji nūū sūcún tácua cutūú. 


text:
<pb/>De suni súcuán, nduú íyó ni iin tūhun yíyuhū jā má cūní nchivī, chi ndihi-ni tūhun natūu nijīn de cunī nchivī. 


text:
<pb/>De suni nī ncāhān yā jíín ndá ji: Cunini vāha ndá nú tūhun Yāā Dios. Chi tú nāsa medida chúhun inī nū, suni súcuán cuāha yā nūū nū, de víhí cā cuāha yā nūū maá nú jā tée vāha nú sōho nú. 


text:
<pb/>Chi nchivī ja jícūhun inī, stéhēn cā yā nūū ji. Sochi nchivī jāá nduú cándíja, vísō ja jínī ji jacū, de sa naā. Tūhun yátá sīquī trigo 


text:
<pb/>De nī ncāhān cā yā: Súcuán cúu jā tátúnī Yāā Dios nūū nchivī: Cúu tá cúu tatā jā ní jitē iin tēe. 


text:
<pb/>Ñúcuán de quíxīn dē de nácōo dē, de súcuán jíca quīvī cuāhān. De tatā ñúcuán táhvī de jáhnu. De maá dē chi nduú jínī dē nāsa jáhnu. 


text:
<pb/>De tá nī ncuaān trigo, de quíjéhé nchivī jéhndē ji, chi ja nī nquenda quīvī tēhndē, ncachī yā. Tūhun yátá sīquī niquin mostaza (Mt. 13.31‑32; Lc. 13.18‑19) 


text:
<pb/>De suni nī ncāhān yā: Ná cáhān ni iin tūhun yátá tácua cunī ndá nú nāsa cúu jā ndúcuahā nchivī jā tátúnī Yāā Dios nūū. 


text:
<pb/>Ndúcuahā ji tá cúu nūū jáhnu iin niquin mostaza jā jáquīn ji nūū ñuhun. De ñúcuán cúu iin niquin lúlí cā nsūú cā ndá cā niquin. 


text:
<pb/>Sochi tá nī jaquīn ji, de táhvī de jáhnu cā nsūú cā ndá cā yūcū, de cúnáhnú ndahá, chi jondē cuu sāhá ndá saā tacā tī chījin cōndāhvī, ncachī yā. Jā maá-ni tūhun yátá cáhān yā jíín ji (Mt. 13.34‑35) 


text:
<pb/>De ndācá jā ní stéhēn yā, maá-ni tūhun yátá nī ncāhān yā jíín ndá ji. Sochi nūū ndá tēe scuáha jíín yā chi nī ncachī cājí yā ndācá tūhun ñúcuán. Jā ní jencuiñī tāchī níhin jíín mar nī nsāhá yā (Mt. 8.23‑27; Lc. 8.22‑25) 


text:
<pb/>De jā cúncuaā quīvī ñúcuán, de nī ncāhān yā jíín ndá tēe scuáha jíín yā: Ná yáha ó cōhōn incā lado mar, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī sndóo ndá dē nchivī cuāhā, de nī nquīvi ndá dē inī barco nūū ja ndéē Jesús, de cuāhān dē jíín yā. De suni cuāhān jacū cā barco jíín ndá dē. 


text:
<pb/>De nī jīquīhi iin tāchī níhin, de nī scáa ndute mar, de nī nquīvi inī barco. De ja ñatin chitú ndute inī barco. 


text:
<pb/>De Jesús chi cáá yā ichi chátā ndá dē inī barco, quíxīn yā de yíxinī yā iin sahma. De nī sndóto ndá dē yā, de nī ncāhān dē: Maestro, ¿á nduú sáhá ní cuenta jā quēe ó chījin ndute de naā ō da? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī nacōo yā, de nī ncāhān yā nūū tāchī níhin jíín nūū mar: Jencuiñī de nañíí-ni coo nú, ncachī yā. De nī jencuiñī tāchī, de nī ncuu nañíí ndihi-ni. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ndá dē: ¿Nūcu yúhú ndasí ndá nú? ¿De nūcu nduú cándíja nú jā cācu nú sāhá nī? ncachī yā. 


text:
<pb/>De yúhú ndasí ndá dē, de nī ncāhān dē jíín táhán dē: ¿Nā tēe cúu tēe yáhá jā jondē tāchī níhin jíín mar jétáhví jā cáhān dē? ncachī ndá dē.<pb/>


text:
<pb/>De tá nī nquee yā inī barco, de iin tēe ñúhún tāchī inī, nī nquee dē jondē nūū yíyuhū ndá ndīyi, de nī nquenda dē nūū yā. 


text:
<pb/>Chi cuāhā vuelta nī nuhnī jēhē dē ndahá dē jíín cadena. De ndācá vuelta jéhndē dē, de scuáchi dē. De ni iin nduú cúndeé jíín dē. 


text:
<pb/>De nduú ñuú jíca dē yucu jíín nūū yíyuhū ndīyi, de cána cóhó dē, de stácuēhé dē maá dē jíín yūū. 


text:
<pb/>De jondē jícá cā vāji Jesús, de nī jinī dē nūū yā. De jínu dē nī nquenda dē nūū yā, de nī jēcuīñī jītí dē nūū yā. 


text:
<pb/>De nī ncana cóhó dē: ¿Nūcu vāji ní nūū sá, Jesús Sēhe Yāā Dios, Yāā cúñáhnú ndasí? Cáhān ndāhví sá jíín ní, jā níni Yāā Dios, mā sndóho ní sāán, ncachī dē. 


text:
<pb/>Súcuán nī ncāhān dē, chi ja nī ncachī Jesús: Tāchī, quee nú quīhīn nū inī tēe yáhá, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún yā dē: ¿Nā cuá nāní nú? De nī ncāhān dē: Legión nání sá, chi cuāhā tāchī ñúhún inī sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De ndá tāchī jā ñúhún inī tēe ñúcuán nī ncāhān ndāhví jíín yā: Tú tají ní ndá sá de cuāha ní tūhun jā quīvi sá inī ndá quinī ñúcuán, ncachī. 


text:
<pb/>De nī jēhe Jesús tūhun. De nī nquee ndá tāchī inī tēe ñúcuán, de nī nquīvi inī quinī, de íyó tá ūū mil tī. De nī jinu ndá tī, de nī nincava tī iin yuhú cává jondē inī mar. De nī nquēe tī chījin ndute, de nī jīhī tī. 


text:
<pb/>De ndá tēe jíto tī, nī jinu dē cuāhān dē jā ní nchūhú dē. De nī nquenda dē nī ncachī tūhun dē nūū ndá nchivī ñuū jíín ndá rancho. De nī jēhēn ndá nchivī nī jēndēhé ji nāsa nī ncuu. 


text:
<pb/>De nī nquenda ndá ji nūū íyó Jesús, de nī jinī ji nūū tēe jā ní ñūhun cuāhā tāchī inī. De ndéē dē, de ñúhún dē sahma, de ja nī nducájí xīnī dē. De nī nchūhú ndá nchivī ñúcuán. 


text:
<pb/>De ndá tēe jā ní jinī, nī nacani dē tūhun nūū nchivī, nāsa nī nduvāha tēe jā ní ñūhun tāchī inī, jíín nāsa nī ndoho ndá quinī. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquijéhé ndá ji nī ncāhān ndāhví ji jíín yā jā ná quée yā región ñúcuán quīhīn yā. 


text:
<pb/>De nī ndīvi yā inī barco. De tēe jā ní ñūhun tāchī inī, nī ncāhān ndāhví dē jíín yā jā cuāha yā tūhun quīhīn dē jíín yā. 


text:
<pb/>De Jesús nduú ní jéhe yā tūhun, chi nī ncāhān yā jíín dē: Cuánohōn vehe nú nūū ndá táhán nú, de nacani nú tūhun nūū ji nāsa ñáhnú ndasí tiñu nī nsāhá maá Jētohō nū ndóhó, de nāsa nī ncundáhví inī yā ndóhó, ncachī yā. 


text:
<pb/>De cuāhān dē, de nī nquijéhé dē nácani dē tūhun ndācá ñuū Decápolis nāsa ñáhnú ndasí tiñu nī nsāhá Jesús jíín dē. De ndiviī nchivī nī nsāhvi inī ji nī jini ji. Tūhun sēhe síhí Jairo jíín ñahan jā ní nquehé sahma yā (Mt. 9.18‑26; Lc. 8.40‑56) 


text:
<pb/>De nī nayāha tucu Jesús cuānohōn yā incā lado mar jíín barco. De nī nquenda cuāhā ndasí nchivī nūū yā, nūū íyó yā yuhú mar. 


text:
<pb/>De nī nquenda iin tēe cúñáhnú inī vehe īī sinagoga, nání dē Jairo. De tá nī jinī dē nūū yā, de nī jēcuīñī jītí dē nūū jéhē yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndāhví ndasí dē jíín yā: Sēhe síhí sá ja ñatin cuū ji. De á mā cóhōn de tee ní ndahá ní xīnī ji, tácua ná ndúvāha ji de cutecū ji, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de cuāhān yā jíín dē. De cuāhā nchivī nī jēcuniquīn ji yā, de nī nchitú nīhin ji níí xiín yā cuāhān ji. 


text:
<pb/>De māhñú ndá nchivī cuāhān iin ñahan cúhū, de ja nī ncuu ūxī ūū cuīyā ndóho ña cuēhē játi nīñī ña. 


text:
<pb/>De nī ndoho ndasí ña, chi nī jāxīn ña ndihi jā névāha ña jíín cuāhā tēe tátán, de nduú ní jétíñú jā nduvāha ña, chi sa víhí cā sáhá. 


text:
<pb/>De ñahan yáhá tá nī jini ña tūhun Jesús, de nī nquenda ña ichi chátā yā māhñú nchivī cuāhā, de nī nquehé ña yuhú sáhmá yā. 


text:
<pb/>De Jesús nī jinī yā jā ní nduvāha iin nchivī jíín fuerza yā. De nī jicó cóto yā nūū nchivī cuāhā, de nī ncāhān yā: ¿Ní iin nī nquehé sahma nī? ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndá tēe scuáha jíín yā, nī ncāhān dē: Ndéhé ní jā nchivī cuāhā yáhá nī nchitú nīhin ji xiín ní de cáquīhi ji níhín níí ichi, de mitan jícā tūhún ní ní iin nī nquehé sahma ní, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De ñahan ñúcuán yúhú ña de quísi ña, de ja jínī ña jā ní nduvāha ña. De nī nquenda ña, de nī jēcuīñī jītí ña nūū yā, de nī ncachī ña ndihi nāsa nī ncuu jíín ña. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ña: Tíhī, nī ncandíja nú jā cuu nasāhá vāha nī ndóhó, de jā ñúcuán nī nduvāha nú. Cuáhán de ndusiī inī nū, chi ja nī nduvāha nú cuēhē jā ní ndoho nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De juni cáhān cā yā súcuán, de nī nquenda sava nchivī jā ndéē vehe tēe cúñáhnú inī vehe īī sinagoga, de nī ncāhān ji jíín dē: Ja nī jīhī sēhe síhí ní. De mā sátéñú ní cā Maestro, ncachī ji. 


text:
<pb/>De Jesús chi nduú ní nsáhá yā cuenta jā súcuán cáhān ji, chi nī ncāhān yā jíín tēe cúñáhnú inī vehe īī sinagoga: Mā cúyūhú nú, chi candíja nú-ni jā nastécū ni ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nduú ní jéhe cā yā tūhun jā cuniquīn ndá nchivī yā, chi maá-ni Pedro jíín Jacobo, jíín Juan ñanī Jacobo. 


text:
<pb/>De nī jīnū yā vehe tēe cúñáhnú inī vehe īī sinagoga, de nī jinī yā nchivī, de cúvaā ji, de jácu ji, de jácu cóhó ji. 


text:
<pb/>De nī nquīvi yā, de nī ncāhān yā: ¿Nūcu cúvaā ndasí ndá nú de jácu nú? Ñahan lúlí ñúcuán nduú ní jíhī ji, chi quíxīn ji-ni, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jācū catá ndá ji jā ní ncāhān yā, chi jínī ji jā ní jīhī sūchí ñúcuán. De nī ntavā ndihi yā ji cuāhān ji tāvēhé. De nī ncana yā maá-ni tatá jíín naná ñahan lúlí, jíín ndá tēe íyó jíín yā, de nī nquīvi yā nūū cáá ndīyi. 


text:
<pb/>De nī ntiin yā ndahá ji, de nī ncāhān yā jíín ji: Talita cumi, ncachī yā. De tūhun yáhá cáchī: Tíhī, cáhān ni ndóhó, nacōo. 


text:
<pb/>De nī natecū-ni ñahan lúlí ñúcuán, chi nī nacuiñī ji de nī nacaca ji, chi ja íyó ji ūxī ūū cuīyā. De nī nsāhvi ndasí inī ndá nchivī nī jinī ji. 


text:
<pb/>De nī ndacu nīhin yā nūū ndá ji jā má cāchí cuitī ji nūū ni iin. De nī ncachī yā jā ná cuáha ña jā cajī ñahan lúlí.<pb/>


text:
<pb/>De maá quīvī nátātú nī stéhēn yā tūhun inī vehe īī sinagoga. De cuāhā nchivī nī nsāhvi inī ji nī jini ji, de nī ncāhān ji: ¿Ní cúu nūū ní ncutūha tēe yáhá ndá tūhun yáhá? ¿De nāsa cúu jā cáhān dē ndá tūhun ndíchí yáhá jíín jā sáhá dē ndá tiñu ñáhnú yáhá? 


text:
<pb/>Chi tēe yáhá cúu carpintero, de sēhe María cúu dē, de ñanī Jacobo jíín José jíín Judas jíín Simón cúu dē. De suni ndéē ndá cuāha dē jíín ó yáhá, ncachī ji. De súcuán nī nsāhá jéhe inī ndá ji nūū yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ji: Ndācá tēe nácani tūhun Yāā Dios, íyó yíñúhún nchivī jíín dē, chi maá-ni nchivī ñuū dē, jíín táhán dē, jíín nchivī vehe dē cúu jāá nduú íyó yíñúhún jíín dē, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nduú ní ncúu sāhá yā cuāhā tiñu ñáhnú ñúcuán. Chi jacū-ni nchivī cúhū nī ntee yā ndahá yā ji, de nī nduvāha ji. 


text:
<pb/>De sáhvi inī yā ndéhé yā jāá nduú cándíja ndá ji. Ñúcuán de nī jica nuu yā ndá ñuū ñatin, nī stéhēn yā tūhun. Jā ní ntají yā ndihúxī ūū dē cuānacani dē tūhun (Mt. 10.5‑15; Lc. 9.1‑6) 


text:
<pb/>De nī ncana yā ndihúxī ūū tēe scuáha jíín yā, de nī ntají yā ndihuū ndihuū dē jā quíhīn dē. De nī nsāhá yā jā cundiso tíñú dē jā tavā dē ndá tāchī inī nchivī. 


text:
<pb/>De nī ndacu yā jā má cuīsó dē jā cuetíñú dē ichi, ni ñunu, ni stāā, ni xūhún. Chi maá garrote-ni cundahá dē. 


text:
<pb/>De suni nī ncāhān yā jíín dē: Nā-ni vehe quīvi ndá nú, de ñúcuán cundeē nū jondē quee tucu nú quīhīn nū incā ñuū. 


text:
<pb/>De tú iin ñuū nduú jétáhví ji ndóhó, ni nduú cúnī ji cunini ji tūhun cáhān nū, de quee ndá nú ñúcuán, de scóyo nú tīcāchāā jēhē nū, chi suu cúu jā stéhēn nū jā íyó cuāchi ji jāá nduú ní jétáhví ji. De ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā quīvī juicio de xēēn cā coo castigo sīquī ndá ñuū sáhá súcuán nsūú cā sīquī ñuū Sodoma jíín ñuū Gomorra nūū ní nsāhá ndasí nchivī cuāchi, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī nquee ndá dē cuāhān dē, de nī nacani dē tūhun jā ná nácani inī ndá nchivī jā sndóo ji cuāchi ji. 


text:
<pb/>De suni nī ntavā dē cuāhā tāchī inī nchivī. De nī nchihi dē aceite cuāhā nchivī cúhū, de nī nduvāha ji. Jā ní jīhī Juan tēe scuénduté (Mt. 14.1‑12; Lc. 9.7‑9) 


text:
<pb/>De rey Herodes nī nīhīn dē tūhun tá sáhá Jesús, chi nī jītē nuu tūhun yā níí cáhnú. De nī ncāhān dē: Tēe ñúcuán cúu Juan, tēe jā ní scuénduté, de nī natecū dē. Jā suu cúu jā íyó poder dē jā sáhá dē ndá tiñu ñáhnú, ncachī dē. 


text:
<pb/>De sava cā nchivī nī ncāhān ji: Tēe ñúcuán cúu Elías jā ní nacani tūhun janahán. De sava cā ji nī ncāhān: Nduú chi iin tēe nácani tūhun Yāā Dios cúu dē, tá cúu ndá tēe nī nacani tūhun yā jondē janahán, ncachī ji. 


text:
<pb/>De tá nī jini Herodes, de nī ncāhān dē: Nduú chi ñúcuán cúu Juan jā ní ndacu nī jā tēhndē xīnī, de nī natecū dē túsaá, ncachī dē. 


text:
<pb/>Chi maá Herodes nī ndacu dē jā ná quívi Juan vecāa, jíín jā cunuhnī dē jíín cadena. Súcuán nī nsāhá dē jā síquī Herodías, ñasíhí ñanī dē Felipe. Chi Herodes nī nacueca dē ña jā cúu tucu ña ñasíhí dē. 


text:
<pb/>De jā ñúcuán nī jinī ūhvī Herodías Juan, de cúnī ña jā ná cúū dē, sochi nduú ní níhīn ña modo. 


text:
<pb/>Chi Herodes yúhú dē jā cahnī dē Juan, chi jínī dē jā tēe ndāā tēe ndoo cúu Juan. De jā ñúcuán nī jasī dē jā ndúcú ña cahnī ña Juan. De jétahān inī dē níni dē tūhun yā jā cáhān Juan, vísō nduú jícūhun vāha inī dē. 


text:
<pb/>De nī nquenda iin quīvī jā ní ncundeé Herodías. Chi nī nsāhá Herodes iin vico quīvī jā ní ncacu dē, de nī jēhe dē jā ní ncuxíní ndá tēe ndíso tíñú nūū dē, jíín ndá tēe cúu capitán, jíín ndá tēe cúñáhnú región Galilea. 


text:
<pb/>De nī nquīvi sēhe síhí Herodías, nī jita jéhé ji nūū chitú ñúcuán. De nī ncusiī inī rey Herodes jíín ndá tēe jā cúxíní jíín dē. De nī ncāhān dē jíín ñahan lúlí: Cācān nā cuá cúnī nū de taji nī nūū nū, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān téyíí dē jā cuāha dē nā-ni cúu jā cúnī ji cācān ji, vísō jondē sava región jā tíin dē. 


text:
<pb/>De nī nquee ji nī jīcā tūhún ji naná ji: ¿Nā cuá cúu jā cācān sá nūū dē? ncachī ji. De nī ncāhān ña: Xīnī Juan tēe scuénduté cācān nū nūū dē, ncachī ña. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ndīvi ji-ni nūū rey, de nī ncachī ji: Cúnī sá jā mitan ñúhún-ni taji ní xīnī Juan tēe scuénduté, cuhun nūū iin cōhō, ncachī ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncucuécá ndasí inī rey. Sochi sīquī jā ní ncāhān téyíí dē, jíín sīquī jā ní jini ndá tēe yájī stāā jíín dē, jā ñúcuán nduú ní nsásáhán dē jā ní jīcān ji. 


text:
<pb/>De nī jēhēn soldado inī vecāa, de nī jehndē dē xīnī Juan. De nī nenda dē jíín xīnī Juan, ñúhún nūū iin cōhō. De nī jēhe dē nūū ñahan lúlí, de maá ji nī jēhe ji nūū naná ji. 


text:
<pb/>De ndá tēe nī scuáha jíín Juan nī nīhīn dē tūhun, de nī jēhēn ndá dē, nī nanee dē yiqui cúñu Juan, de nī nchiyuhū dē. Jā ní scájī yā ūhūn mil tēe (Mt. 14.13‑21; Lc. 9.10‑17; Jn. 6.1‑14) 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá tēe cúu apóstol jā ní ntají Jesús jā nacani tūhun, nī nenda ndá dē nūū yā. De nī nacani dē ndācá tiñu jā ní nsāhá dē, jíín tūhun jā ní stéhēn dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Ná cóhōn iin lugar nūū nduú nchivī, de natātú ó jacū, ncachī yā. Chi cuāhā nchivī cuāhān vāji ji nūū yā, de nduú ní núne yā jā cajī yā stāā jíín ndá dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquīvi yā iin barco jíín ndá apóstol, de cuāhān sīín yā jíín dē iin lugar nūū nduú nchivī. 


text:
<pb/>Sochi nī jinī cuāhā nchivī jā cuáhān ndá dē jíín yā, de nī jinī ji jā maá yā cúu. De jondē ndācá ñuū ñúcuán nī nquee ndá ji, de ñamā nī jica jéhé ji, de xihna cā ji nī nquenda nsūú cā maá yā. 


text:
<pb/>De tá nī nquee Jesús inī barco, de nī jinī yā nchivī cuāhā ñúcuán. De nī ncundáhví inī yā ji, chi cúu ji tá cúu tīcāchí jāá nduú jētohō tī. De nī stéhēn yā cuāhā tūhun nūū ji. 


text:
<pb/>De tá nī ñini, de ndá tēe scuáha jíín yā, nī nquenda dē nūū yā, de nī ncāhān dē: Ja nī ñini, de nduú nā nchivī ndéē yáhá. 


text:
<pb/>Túsaá de tají ní nchivī ná quíhīn ndá ji ndá rancho jíín ndá ñuū ñatin, de cueen ji stāā cajī ji, chi nduú nā cuá ndíso ji jā cajī ji, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: Cuāha ndá máá nú jā cajī ji, ncachī yā. De nī ncāhān ndá dē: ¿De nāsa cuu? Chi ni mā cūú vísō ná quícuēen sá ūū ciento denario stāā cajī nchivī, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: ¿Nāsaa stāā névāha ndá nú? Cuándēhé, ncachī yā. De tá nī jinī ndá dē, de nī ncachī dē: Uhūn-ni stāā jíín ūū tiacá íyó, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī nquehen yā ndihúhūn stāā jíín ndúū tiacá ñúcuán, de nī nūcūndēhé yā ichi andiví, de xihna cā nī nacuetáhví yā nūū Tatá yā. De nī scuáchi yā stāā, de nī jēhe yā nūū ndá tēe scuáha jíín yā, de ndá máá dē nī nsajī nūū nchivī cuāhā. De suni súcuán nī nsāhá yā jíín ndúū tiacá, de nī nsajī ndá dē nūū ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncachī-ni Jesús nūū ndá tēe scuáha jíín yā jā ná quívi dē inī barco, de cosō nūú dē yāha dē incā lado mar ñuū Betsaida. De maá yā natají yā ndá nchivī quīnohōn ji, sá de suni quīhīn yā. 


text:
<pb/>De tá nī ncuaā, de ja ñúhún barco jondē sava mar cuāhān, de mátúhún yā-ni cā nī ndōo nūū ñuhun yíchí. 


text:
<pb/>De nī jinī yā jā tūndóhó ndasí scáca ndá dē barco, chi nīhin vāji tāchī ichi núū dē. De yíneē cā nī nquenda yā nūū dē, jíca jéhé yā nūū mar. De yáha yā-ni nūū dē quīhīn yā nícu. 


text:
<pb/>De nī jinī ndá dē jā jíca yā nūū mar, de nī jani inī dē jā ñíhná cúu, de nī ncana cóhó ndá dē. 


text:
<pb/>Chi ndihi dē nī jinī nūū yā, de nī nchūhú ndasí dē. De nī ncāhān yā-ni jíín dē: Ndeé coo inī ndá nú, de mā cúyūhú nú, chi maá nī cúu, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncaa yā nī nquīvi yā inī barco, de nī jencuiñī-ni tāchī. De nī nsāhvi ndasí inī ndá dē ndéhé dē jā ní ncuu. 


text:
<pb/>Chi íyó neē cā jāá ntúnī ndá dē, chi juni jíín tiñu ñáhnú jā ní nducuahā stāā, de nduú ní jícūhun inī dē jā cúu yā Yāā jā ní ntají Yāā Dios. Jā ní nasāhá vāha yā nchivī cúhū región Genesaret (Mt. 14.34‑36) 


text:
<pb/>De nī nchāha yā jíín ndá dē incā lado mar, de nī nquenda yā región Genesaret. De yuhú ndúté ñúcuán nī juhnī ndá dē barco. 


text:
<pb/>De ñamā nī jēhēn ji ndācá ndáñúū ñúcuán, de nī nquisiáha ji ndá nchivī cúhū, yósō ji nūū camilla, vāji ndá nchivī nūū ní nīhīn ji tūhun nūū íyó yā. 


text:
<pb/>De ní-ni cúu nūū ní nquīvi yā, á ñuū lulí, á ñuū cāhnú, á rancho, de jáquīn ji nchivī cúhū inī ichi, de cáhān ndāhví ji jíín yā jā ná quéhé ji vísō yuhú sáhmá yā. De ndācá nchivī jā ní nquehé sahma yā, nī nduvāha ji-ni.<pb/>


text:
Ñúcuán de ndá tēe grupo fariseo jíín jacū tēe stéhēn ley janahán, vāji ndá dē ichi Jerusalén, de nī nquenda dē nūū Jesús. 


text:
<pb/>De ndá tēe ñúcuán nī jinī dē jā sava tēe scuáha jíín Jesús, nī nchajī tēhén dē stāā, chi nduú ní squíncuu dē costumbre jā nandahá dē nūū Yāā Dios. De nī ncāhān sīquī ndá dē. 


text:
<pb/>Chi tēe fariseo jíín ndihi nchivī hebreo, névāha ji costumbre janahán jā má cājí ji stāā de tú nduú xihna cā nandahá vāha ji. 


text:
<pb/>De tá nénda ji jā jéhēn ji nūū yáhvi, de nduú yájī ji de tú nduú nándahá ji. De íyó cuāhā cā costumbre janahán jā squíncuu ndá ji, tá cúu jā ndúndoo taza, tīndōhō, cōhō cāa, jíín jīto. 


text:
<pb/>De ndá tēe fariseo jíín ndá tēe stéhēn ley janahán, nī jīcā tūhún dē yā: Ndá tēe scuáha jíín nú, ¿nūcu nduú squíncuu dē costumbre nchivī janahán, chi sa yájī tēhén dē stāā? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Ndāā nī nacani Isaías tūhun sīquī ndá nú jā tēe stáhví-ni cúu nú. Chi súcuán nī ntee dē tūhun jā ní ncāhān Yāā Dios janahán:<pb/>Nchivī yáhá chi jíín yuhú ji-ni jétáhví ji nduhū,<br/>sochi nsūú jondē jíín inī jíín ánō ji.<pb/> 


text:
De chíñúhún cāhá ji nduhū,<br/>chi tūhun stéhēn ji cúu tiñu jā ní ndacu ndá tēe,<br/>de nsūú jā ní ndacu maá nī cúu. Ncachī Yāā Dios jā ní ntee Isaías. 


text:
<pb/>Súcuán cúu ndá nú, chi nī nsiáā nū tiñu jā ní ndacu Yāā Dios nūū nū, de squíncuu nú costumbre jā ní jaquīn nchivī, jā ndúndoo tīndōhō jíín taza. De cuāhā cā costumbre súcuán squíncuu nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De suni nī ncāhān yā: Ndá ndóhó chi siáā nū tiñu jā ní ndacu Yāā Dios tácua squíncuu nú costumbre jā ní jaquīn ndá máá nú. 


text:
<pb/>Chi Moisés nī ncāhān dē: Coo yíñúhún nú nūū tatá nú nūū naná nú. De tú ní iin cāhān sīquī tatá á sīquī naná, de ná cúū, ncachī Moisés. 


text:
<pb/>Sochi ndá máá nú chi cáchī nū jā cuu cāhān iin tēe jíín tatá dē á naná dē: Mā cūú chindeé sá ní jā taji sá jā cajī ní á jā cusúcún ní, chi ndihi jā névāha sá, chi Corbán cúu, cáchī nū. (De tūhun Corbán cáchī: Ja nī nsōcō dē nūū Yāā Dios.) 


text:
<pb/>De cáchī ndá nú jā tú súcuán cáhān iin tēe de nduú cā jíni ñúhún chindeé dē tatá dē á naná dē. 


text:
<pb/>De súcuán stíví ndá nú tiñu jā ní ndacu Yāā Dios, jā síquī costumbre jā ní jaquīn nchivī janahán. De cuāhā cā tiñu súcuán sáhá nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncana tucu yā nchivī cuāhā, de nī ncāhān yā jíín ji: Cunini vāha ndá nú de chuhun inī nū: 


text:
<pb/>Ndācá jā íyó de tú quívi inī yuhú nchivī, de mā cútéhén ji sāhá. Chi jā quée inī ánō nchivī, ñúcuán cúu jā cútéhén ji sáhá. 


text:
<pb/>De nī sndóo yā nchivī cuāhā, de nī nquīvi yā inī vehe. De ndá tēe scuáha jíín yā, nī jīcā tūhún dē yā sīquī tūhun yátá yáhá jā ní ncāhān yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: ¿A suni nduú jícūhun inī ndá máá nú? ¿A nduú jínī nū jā ndācá jā quívi inī nchivī, nduú cútéhén ji sáhá? 


text:
<pb/>Chi nduú quívi inī ánō ji, chi chījin ji quívi, de quée-ni cuāhān, ncachī yā. Súcuán nī stéhēn yā jā ndācá jā yájī nchivī, nduú cútéhén ánō ji sáhá. 


text:
<pb/>Chi jondē inī ánō nchivī quée jā jáni nēhén inī, jā cásíquí ndéē táhán, jā sáhá ndiī, jā jáhnī ndīyi, 


text:
<br/>jā sácuíhná, jā ndíyo inī ndatíñú táhán, jā sáhá nēhén, jā stáhví táhán, jā maá-ni cuāchi sáhá, jā cúcuásún inī, jā cáhān sīquī táhán, jā sáhá vīxī maá, jā íyó naā xīnī. 


text:
<pb/>Ndācá tiñu néhén yáhá chi inī ánō nchivī quée, de cútéhén ji sáhá, ncachī yā. Ñahan incā nación jā ní ncandíja vāha (Mt. 15.21‑28) 


text:
<pb/>De nī nquee Jesús ñúcuán cuāhān yā región Tiro jíín Sidón. De nī nquīvi yā iin vehe, de cúnī yā jā má cūní ni iin nchivī jā íyó yā ñúcuán. De vísō súcuán, de nduú ní ncúu cundeē yuhū yā. 


text:
<pb/>De iin ñahan jā íyó sēhe síhí ña jā ñúhún tāchī inī, nī nīhīn ña tūhun jā íyó yā. De nī nquenda ña, de nī jēcuīñī jītí ña nūū jéhē yā. 


text:
<pb/>De ñahan incā nación cúu ña, chi Sirofenicia cúu nación ña. De nī ncāhān ndāhví ña jíín yā jā ná távā yā tāchī inī sēhe síhí ña. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín ña: Nsūú nūū ndá máá ní vāji sá, chi maá-ni nūū nchivī jā cúu sēhe Israel. Chi nduú vāha jā candeē ō stāā sēhe ó de cuāha ó nūū tinā, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ña: Ndāā cáhān ní Señor, sochi chindeé ní sāán vísō cúu sá modo tinā. Chi suni íñí ndá tī chījin mesa, de níhīn tī yuchi stáā jā cóyo yuhú sūchí lúlí yájī tī, ncachī ña. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín ña: Vāha nī ncāhān ní. Cuáhán ní túsaá, chi ja nī nquee tāchī inī sēhe síhí ní, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī najinū ña vehe ña, de nī jinī ña jā cáá sēhe síhí ña nūū jīto, de ja nī nquee tāchī inī ji. Jā ní nasāhá vāha yā iin tēe sóhó stété 


text:
<pb/>De nī nquee tucu yā región Tiro, nī nchāha yā Sidón jíín ndācá ñuū Decápolis, de nī nquenda yā mar Galilea. 


text:
<pb/>De nī nquisiáha ndá ji iin tēe sóhó stété nūū yā, de nī ncāhān ndāhví ji jíín yā jā ná tée yā ndahá yā tēe ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī ntavā sīín yā dē nūū ndá nchivī cuāhā, de nī nchuhun yā xīnī ndahá yā sōho dē, de nī ntivī sīí yā, de nī nquehé yā yáá dē. 


text:
<pb/>De nī nūcūndēhé yā ichi andiví, de nī jēca inī yā, de nī ncāhān yā: Efata, ncachī yā, jā cáchī: Nanune. 


text:
<pb/>De nī ndacu yā nūū ndá nchivī jā má cāchí ji nūū ni iin. De vísō nī ncāhān nīhin yā jíín ji, de sa víhí cā nī scútē nuu ji tūhun. 


text:
<pb/>Chi nī nsāhvi ndasí inī ji ndéhé ji, de nī ncāhān ji: Vāha sáhá yā ndācá tiñu, chi jondē ndá tēe sóhó núne sōho dē, de ndá tēe ñíhín nácahān vāha dē sáhá yā, ncachī ji.<pb/>


text:
De tiempo ñúcuán nī ndutútú cuāhā ndasí nchivī, de nduú nā cuá cajī ji. De nī ncana Jesús ndá tēe scuáha jíín yā, de nī ncāhān yā: 


text:
<pb/>Cúndáhví inī ni ndá nchivī yáhá, chi ja nī ncuu ūnī quīvī íyó ji jíín nī, de nduú cā jā cajī ji. 


text:
<pb/>De tú natají nī ji quīnohōn nditē ji vehe ji, de sava ichi de cuitá ndasí ji, chi íyó sava ji jā jícá vāji ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá tēe scuáha jíín yā: ¿De ní nīhīn ō stāā jā cajī ndá ji? Chi yáhá nduú nā nchivī ndéē, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā jíín nchivī cuāhā jā ná cúndeē ji. De nī nquehen yā ndihújā stāā, de xihna cā nī nacuetáhví yā nūū Yāā Dios. De nī scuáchi yā, de nī jēhe yā nūū ndá tēe scuáha jíín yā. De ndá máá dē nī nsajī dē nūū nchivī cuāhā. 


text:
<pb/>De ndihi ji nī nchajī, de nī ndahā chījin ji. Ñúcuán de nī nastútú ndá dē pedazo jā ní nquendōo, de nī nchitú ūjā tīcá. 


text:
<pb/>De nī ndīvi yā-ni inī barco jíín ndá tēe scuáha jíín yā, de cuāhān yā región Dalmanuta. Jā ní jīcān ndá dē iin tiñu ñáhnú nūū yā (Mt. 12.38‑40; 16.1‑4; Lc. 11.29‑30; 12.54‑56) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda ndá tēe grupo fariseo, de nī nquijéhé dē stíchī dē Jesús. De cúnī ndá dē coto túnī dē yā, de nī jīcān dē jā sāhá yā iin tiñu ñáhnú jā coo iin seña ichi andiví. 


text:
<pb/>De nī jēca inī yā sīquī jāá nduú cándíja ndá dē, de nī ncāhān yā: ¿Nūcu jícān ndá nchivī yáhá iin tiñu ñáhnú nūū ni? De ndāā cáhān ni jā ni iin tiñu ñáhnú mā stéhēn ni nūū nchivī yáhá. 


text:
<pb/>De nī sndóo yā ndá dē, de nī ndīvi tucu yā inī barco, de cuāhān yā incā lado mar. Tūhun levadura ndá tēe fariseo (Mt. 16.5‑12) 


text:
<pb/>De ndá tēe scuáha jíín yā, nī naā inī dē cuiso dē jā cajī dē, chi iin-ni stātílā névāha ndá dē inī barco. 


text:
<pb/>De nī ndacu yā nūū dē: Coto má candíja ndá nú levadura ndá tēe grupo fariseo jíín levadura Herodes, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá tēe scuáha jíín ndá táhán dē: Va sīquī jāá nduú nā stāā ndíso ó, jā ñúcuán cáhān yā súcuán, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jinī Jesús, de nī ncāhān yā: ¿Nājēhē cúu jā nátúhún ndá nú jā ní ncāhān ni súcuán sīquī jāá nduú nā stāā ndíso nú? ¿A ncháha ca cunī nū, á ncháha ca jīcūhun inī nū jāá nsūú sīquī ñúcuán cáhān ni? ¿A uun ndasí inī ndá nú jā candíja nú? 


text:
<pb/>Iyó tīnūú nú, ¿de á nduú ndéhé nú? Iyó sōho nú, ¿de á nduú jíni nú? ¿De á nduú núcūhun inī nū? 


text:
<pb/>Chi tá nī scuáchi nī ūhūn stāā jā ní nchajī ūhūn mil tēe, ¿de nāsaa tīcá nī nchitú pedazo stāā jā ní nastútú nú? ncachī yā. Uxī ūū, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De saá-ni tá nī scuáchi nī ūjā stāā jā ní nchajī cūmī mil nchivī, ¿de nāsaa tīcá nī nchitú jā ní nastútú nú pedazo stāā? ncachī yā. Ujā, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: ¿De jondē mitan á ncháha ca jīcūhun inī ndá nú? ncachī yā. Súcuán nī ncāhān yātá yā jā má cándíja ndá dē tūhun stáhví jā stéhēn ndá tēe ñúcuán. Jā ní nasāhá vāha yā iin tēe cuáá ñuū Betsaida 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda yā jíín ndá dē ñuū Betsaida. De nī nquisiáha nchivī iin tēe cuáá nūū yā, de nī ncāhān ndāhví ji jíín yā jā ná tée yā ndahá yā nūū dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ntiin yā ndahá tēe cuáá, de nī ntavā yā dē yātā ñúū. De nī ntee yā ntesíi yā tīnūú dē, de nī ntee yā ndahá yā dē. De nī jīcā tūhún yā dē tú cuu cunī dē jacū. 


text:
<pb/>De nī nūcūndēhé dē, de nī ncāhān dē: Jínī sá nchivī jā jíca ji, de nduú jínī cājí sá, chi tá cáá ñutun cáá ji, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ntee tucu yā ndahá yā tīnūú dē. De nī nūcūndēhé vāha dē, de nī nduvāha-ni tīnūú dē, de nī jinī cājí dē ndihi-ni. 


text:
<pb/>De nī natají yā dē jā quínohōn dē vehe dē, de nī ncachī yā: Mā quívi nú ñuū, de mā cāchí cuitī nū nūū ni iin, ncachī yā. Jā ní ncachī Pedro jā Jesús cúu Cristo (Mt. 16.13‑20; Lc. 9.18‑21) 


text:
<pb/>Sá de Jesús jíín ndá tēe scuáha jíín yā, cuāhān yā ndācá ndáñúū Cesarea Filipo. De ichi nī jīcā tūhún yā dē: De nduhū, ¿ní iin cúu nī cáchī ndá nchivī? 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá dē: Sava ji cáhān jā cúu ní Juan, tēe jā ní scuénduté. De sava cā ji cáhān jā cúu ní Elías, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios jondē janahán. De sava cā ji cáhān jā cúu ní incā tēe nī nacani tūhun Yāā Dios, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jīcā tūhún yā dē: De ndá máá nú, ¿ní iin cúu nī cáchī ndá nú? De nī ncāhān Pedro: Maá ní cúu Cristo, Yāā jā ní ntají Yāā Dios, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ndacu yā nūū ndá dē jā má cāchí dē tūhun yáhá nūū ni iin nchivī. Jā ní ncachī tūhun Jesús jā cuū yā (Mt. 16.21‑28; Lc. 9.22‑27) 


text:
<pb/>De nī nquijéhé yā stéhēn yā nūū ndá dē: Maá nī, Yāā nī nduu tēe, cánuú jā ndoho ndasí nī. De ndá tēe ñáhnú jíín ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe stéhēn ley janahán, cuyichī inī dē nduhū, de cahnī dē nduhū. Sochi nūū únī quīvī de natecū ni, ncachī yā. 


text:
<pb/>De cájí nī ncāhān yā tūhun yáhá. Ñúcuán de Pedro nī ncana síín dē yā, de nī nquijéhé dē cáhān dē nūū yā jā má cuáha yā tūhun jā coo súcuán. 


text:
<pb/>De maá yā nī jicó cóto yā, nī ndēhé yā nūū ndá tēe scuáha jíín yā. De nī ncāhān yā nūū Pedro: Cujiyo quīhīn nū, chi cáhān nū tá cáhān Satanás. Chi nduú jáni inī nū tá cúu nūū jáni inī Yāā Dios, chi sa jáni inī nū tá cúu nūū jáni inī nchivī, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncana yā ndá tēe scuáha jíín yā jíín ndá nchivī cuāhā, de nī ncāhān yā: Nā-ni nchivī tú cúnī ji cuniquīn ji nduhū jā scuáha nī ji, de ná cásī ji jā cúnī maá ji, de ná cúniquīn ji nduhū de cuāha ji tūhun jā cundoho ji tūndóhó jā síquī ni, vísō ná cúū ji. 


text:
<pb/>De tú ní nchivī cúnī ji cācu ji nūū tūndóhó jā quiji nūū ji jā síquī nduhū, túsaá de tānū tāhvī ji níí cání. De tú ní nchivī vísō ná cúū ji jā síquī nduhū jíín sīquī jā scáca ji tūhun jā scácu nī nchivī, túsaá de cutecū ji níí cání. 


text:
<pb/>De nchivī yáhá nduú cándíja cuitī ji, de cúsá maá cuāchi sáhá ji. De tú nā-ni nchivī cúcanoō ji nūū nchivī yáhá jā síquī nduhū, Yāā nī nduu tēe, jíín sīquī tūhun cáhān ni, de suni súcuán cucanoō ni jā síquī maá ji, quīvī jā nenda nī jíín ndācá ángel ndoo nī. De quīvī ñúcuán chi viī ndasí cuñáhnú nī, tá cúu nūū cúñáhnú Tatá nī, ncachī yā.<pb/>


text:
De suni nī ncāhān yā jíín ndá dē: Ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā sava tēe íyó yáhá, mā cúū cuitī dē chi jondē cunī dē nāsa tátúnī Yāā Dios jíín poder yā, ncachī yā. Jā tucu nī nduu yā (Mt. 17.1‑13; Lc. 9.28‑36) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nūū íñū quīvī, de Jesús nī jeca yā Pedro jíín Jacobo jíín Juan, de cuāhān sīín yā jíín dē iin yucu súcún. De ñúcuán, tucu nī nduu yā nūū dē. 


text:
<pb/>De sahma yā nī jēndūtē, de nī nduyaa ndasí tá cáá yūhā volcán. De nduú ni iin nchivī ñayīví yáhá cuu naquete ji jā nduyaa ndasí súcuán. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Pedro jíín yā: Maestro, nācā vāha jā íyó ndá sá yáhá, de ná sáhá ndá sá ūnī vehe ramádā, iin cuu maá ní, incā cuu Moisés, de incā cuu Elías, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī nquiji iin vīcō nūhún, de nī jasī-ni nūū ndá dē. De nūū vīcō ñúcuán nī ncāhān iin tūhun: Yáhá cúu Sēhe nī jā mānī ndasí nī jíín. De cunini ndá nú tūhun cáhān yā, ncachī. 


text:
<pb/>De nī nuu ndá dē jíín yā yucu. De nī ndacu nīhin yā nūū dē jā má cāchí dē nūū ni iin jā súcuán nī jinī ndá dē, chi jondē tá natecū maá yā, Yāā nī nduu tēe, ncachī yā. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán nī nchuhun inī ndá dē ndācá jā ní ncuu ñúcuán, de jícā tūhún táhán dē nā tūhun cúu jā natecū yā. 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún dē yā: De ndá tēe stéhēn ley janahán, ¿nājēhē cáhān dē jā cánuú jā xihna cā Elías nenda, sá de quiji Yāā cúu Cristo? ncachī de. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Jāndáā cúu jā xihna cā quiji iin tēe cuu tá ncuu Elías, de sāhá tūha dē ndihi, cáchī tutū. ¿De nā cuá cáhān tucu tutū īī sīquī nduhū, Yāā nī nduu tēe? Cáhān jā ndoho ndasí nī, de sāhá jéhe inī ji nūū ni. 


text:
<pb/>Sochi cáhān ni jíín ndá nú, ja nī nquiji tēe jāá ncuu tá cúu nūū ní ncuu Elías, de nī nsāhá nāvāha ndá ji dē ndihi jā ní ncuu inī ji, tá cúu nūū cáhān tūhun dē nūū tutū, ncachī yā. Jā ní nasāhá vāha yā iin sūchí jā ñúhún tāchī inī (Mt. 17.14‑21; Lc. 9.37‑43) 


text:
<pb/>De nī nenda yā jíín ndá dē nūū ndá cā tēe scuáha jíín yā, de nī jinī yā nchivī cuāhā ndasí, nī jicó ndúū ji ndá dē. De suni íyó ndá tēe stéhēn ley janahán, stáhān tāhán dē jíín ndá tēe scuáha jíín yā. 


text:
<pb/>De tá nī jinī ndá nchivī jā váji yā, de sáhvi inī ji, de jínu ji cuāhān ji nūū yā jā cāhān ji jíín yā. 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún yā ndá tēe stéhēn ley janahán: ¿Nā sīquī stáhān tāhán ndá nú jíín ndá dē? ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān iin tēe íyó ñúcuán: Maestro, nī nquisiáha sá sēhe yií sá nūū ní, chi ñúhún iin tāchī inī ji, de nī ncuñíhín ji nī nsāhá. 


text:
<pb/>De ní-ni cúu nūū íyó ji, de tāchī ñúcuán jáhnī yīhí ji de scócáva ji nūū ñūhún. De jée tīñū yuhú ji, de cáhñī nūhun ji sáhá. De cuācuxií ndasí ji. De nī ncāhān ndāhví sá jíín ndá tēe scuáha jíín ní jā ná távā dē tāchī, de nduú ní ncúu sāhá dē, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ni ncāhān Jesús: Tēe nduú cándíja cuitī cúu ndá nú. ¿De nāsaa cā quīvī cundeē ni jā ndoho nī jíín nú? ¿De nāsaa cā quīvī cuandeé inī ni jíín nú? Cuáquēhen sūchí ñúcuán ná quíji ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī nquisiáha ndá dē ji nūū yā. De tá nī jinī tāchī nūū yā, de nī jahnī yīhí ji-ni. De nī jicó cáva ji nūū ñūhún, de nī ntuū ji, de nī jee tīñū yuhú ji. 


text:
<pb/>De Jesús nī jīcā tūhún yā tatá ji: ¿Nāsaa tiempo cúu jā sáhá súcuán jíín ji? ncachī yā. De nī ncāhān dē: Jondē lulí ji. 


text:
<pb/>De nī ncuu cuāhā vuelta nī scócáva tāchī ji nūū ñúhūn jíín nūū ndūté, jā cahnī ji cúnī. De tú cuu sāhá ní, de cundáhví inī ní sāán de chindeé chituu ní sāán jā nduvāha sēhe sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: Tú cuu candíja nú jā sāhá nī, chi nchivī cándíja de cuu ndācá-ni jā cúnī ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>De maá tatá sūchí ñúcuán nī ncāhān jee dē: Cándíja sá, de chindeé chituu ní sāán jā candíja nīhin cā sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jinī Jesús jā távī ndasí nchivī nūū yā. De nī ncāhān yā nūū tāchī: Ndóhó tāchī jā ní nsāhá jāá ncuñíhín ncusóhó ji, nduhū tátúnī ni nūū nū jā quee nú inī sūchí yáhá, de mā ndívi nú cā inī ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncana cóhó tāchī, de nī jahnī yīhí tucu ji, de nī nquee cuāhān. De sūchí ñúcuán nī ncuu ji modo ndīyi, de nī ncāhān cuāhā nchivī jā ní jīhī ji. 


text:
<pb/>Sá de nī nquīvi Jesús inī iin vehe, de ndá tēe scuáha jíín yā nī jīcā tūhún síín dē yā: ¿Nājēhē cúu jāá nduú ní ncúu tavā ndá sá tāchī ñúcuán? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Iin tāchī súcuán, chi mā quēé cuitī quīhīn de tú mā cácān táhvī nū de tú mā cōó nditē inī nū, ncachī yā. Jā ní ncāhān tucu yā jā cuū yā (Mt. 17.22‑23; Lc. 9.43‑45) 


text:
<pb/>De nī nquee yā ñúcuán jíín ndá dē, de nī nchāha yā ndáñúū Galilea cuāhān yā. De nduú cúnī yā jā cunī ni iin nchivī. 


text:
<pb/>Chi stéhēn yā nūū ndá tēe scuáha jíín yā, de ncachī yā: Maá nī, Yāā nī nduu tēe, nastúu ndá ji nduhū nūū ndá tēe xēēn. De cahnī dē nduhū, de tá nī jīhī ni, de nūū únī quīvī de natecū ni, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nduú ní jícūhun inī ndá dē tūhun yáhá, de nī nchūhú dē cātūhún dē yā sīquī tūhun jā ní ncāhān yā. Ní nchivī cúu jā cúñáhnú cā (Mt. 18.1‑5; Lc. 9.46‑48) 


text:
<pb/>De nī nquenda yā jíín ndá dē ñuū Capernaum, de tá nī nquīvi yā inī vehe, de nī jīcā tūhún yā ndá dē: ¿Nā tūhun nī natúhún ndá nú jā váji ó ichi? ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jēcundeē yā, de nī ncana yā ndihúxī ūū dē, de nī ncāhān yā: Tú ní iin nú cúnī jā cuñáhnú cā, de sa sāhá nú maá nú jā cuu nú tēe núu cā nūū ndá táhán nú, de cuu nú mozo nūū táhán nú. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ntiin yā ndahá iin sūchí lúlí, de nī jani yā ji māhñú ndá dē. De nī numi yā ji, de nī ncāhān yā jíín ndá dē: 


text:
<pb/>Nā-ni nchivī de tú jā síquī nduhū jétáhví ji iin sūchí lúlí tá cúu nūū cúu sūchí yáhá, de nduhū jétáhví ji. De nchivī jā jétáhví nduhū, de nsūú maá-ni nduhū, chi suni Yāā jā ní ntají nduhū jétáhví ji, ncachī yā. Nchivī jāá nduú cáhān sīquī yā, íñí ji jíín yā (Lc. 9.49‑50; Mt. 10.42) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Juan jíín yā: Maestro, nī jinī ndá sá iin tēe jā jíín síví ní távā dē tāchī inī nchivī. De nī jasī ndá sá jā sáhá dē, chi nduú jíca dē jíín ó, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: Mā cásī ndá nú jā sáhá dē. Chi ni iin tēe jā jíín síví nī sáhá dē tiñu ñáhnú, mā cūú nacahān dē sīquī ni. 


text:
<pb/>De nā-ni nchivī de tú jā síquī nduhū taji ji vísō iin ñajin ndute coho nú, sīquī jā cándíja nú nduhū, de ndāā ndija cúu jā nīhīn ji tāhvī ji. Xēēn coo sīquī nchivī quívi nūū cuāchi (Mt. 18.6‑9; 5.13; Lc. 17.1‑2; 14.34‑35) 


text:
<pb/>De tú ndahá nú sáhá jā quīvi nú cuāchi, de vāha cā quehndē nū ná quíhīn, tácua nduú cā sāhá nú cuāchi. Chi vāha cā jā coo iin-ni ndahá nú de quīvi nú nūū cutecū nū níí cání, nsūú cā jā coo ndúū ndahá nú de quīvi nú infierno, nūū cáyū ñuhūn jā má ndáhvā cuitī. 


text:
<pb/>De tú jēhē nū sáhá jā quīvi nú cuāchi, de suni vāha cā quehndē nū ná quíhīn, tácua nduú cā sāhá nú cuāchi. Chi vāha cā jā coo tícúhlu nú de quīvi nú nūū cutecū nū níí cání, nsūú cā jā coo ndúū jēhē nū de quīvi nú infierno, nūū cáyū ñuhūn jā má ndáhvā cuitī. 


text:
<pb/>De tú tīnūú nú sáhá jā quīvi nú cuāchi, de vāha cā tavā nū ná quíhīn, tácua nduú cā sāhá nú cuāchi. Chi vāha cā jā quīvi nú nūū tátúnī Yāā Dios jíín iin-ni tīnūú nú, nsūú cā jā coo ndúū tīnūú nú de quīvi nú infierno. 


text:
<pb/>Chi tá cúu nūū quée vāha oro sáhá ñuhūn, suni súcuán quée vāha nchivī sáhá tūndóhó. De ndācá cūñu jā sócō nchivī nūū yā, cúu uhguā sáhá ñīī. 


text:
<pb/>Vāha íyó ñīī, de tú ñīī ná náā jā úhguā, ¿de nāsa nduu uhguā tucu sāhá nú? Túsaá de cuu nú nchivī vāha, tá cúu nūū íyó vāha ñīī. De cundeē vāha ndá nú jíín táhán nú, ncachī yā jíín ndá dē.<pb/>


text:
De nī nquee yā ñuū Capernaum, de nī jīnū yā región Judea jíín incā lado yūte Jordán ichi nūū quénda ncandiī. De ñúcuán nī ncutútú tucu nchivī nūū yā, de nī stéhēn tucu yā tūhun nūū ji, tá-ni sáhá yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de jacū tēe grupo fariseo nī nquenda dē nūū yā, chi cúnī dē coto túnī dē yā, tú nāsa cāhān yā. De nī jīcā tūhún dē yā tú íyó ley jā cuu ndusíín iin tēe jíín ñasíhí dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá dē: Moisés nī jēhe dē tūhun jā cuvāha iin acta jā ndusíín dē jíín ña, de ndōo ña, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: Sīquī jā nīhin inī ndá nú, de jā ñúcuán cúu jā ní ndacu dē tiñu yáhá nūū nū. 


text:
<pb/>Sochi jondē quīvī xíhna ñúhún tá nī nsāhá Yāā Dios ndihi, chi tēe jíín ñahan nī nsāhá yā, cáchī tutū. 


text:
<pb/>De iin-ni cā cúu ndúū dē, cáchī Yāā Dios. Túsaá de nduú cā cúu ūū táhān dē, chi iin-ni cā cúu. 


text:
<pb/>De tá nī nquīvi ndá dē vehe, de ndá tēe scuáha jíín yā nī jīcā tūhún tucu dē yā sīquī tūhun ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Tú nā-ni tēe sndóo dē ñasíhí dē, de nacueca dē incā ñahan, túsaá de cásíquí ndéē dē ñasíhí dē. 


text:
<pb/>De tú iin ñahan sndóo ña yií ña de nacueca ña incā tēe, suni cásíquí ndéē ña dē, ncachī yā. Jā ní jīcān táhvī Jesús jēhē ndá sūchí lúlí (Mt. 19.13‑15; Lc. 18.15‑17) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda nchivī nūū yā jíín ndá sūchí lúlí, jā tee yā ndahá yā xīnī ji. De ndá tēe scuáha jíín yā, nī ncāhān dē nūū ndá nchivī jā váji jíín ji. 


text:
<pb/>De nī jinī Jesús, de nī nquītī inī yā, de nī ncāhān yā jíín ndá dē: Cuāha tūhun ná quíji ndá sūchí lúlí jīñā nūū ni, de mā cásī ndá nú jā quiji ji. Chi nchivī jā ndicó cóo inī jā cani inī ji modo ndá sūchí yáhá, suu ji cúu jā quīvi ndahá Yāā Dios jā tatúnī yā nūū ji. 


text:
<pb/>De ndāā cáhān ni jíín ndá nú, tú iin nchivī nduú jétáhví ji jā tatúnī Yāā Dios nūū ji, tá cúu nūū jétáhví iin sūchí lúlí, de mā quívi cuitī ji ndahá yā, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī numi yā ndá ji, de nī ntee yā ndahá yā xīnī ji, de nī jīcān táhvī yā jēhē ji. Tūhun tēe cuícá (Mt. 19.16‑30; Lc. 18.18‑30) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquehen tucu yā ichi cuāhān yā. De jínu iin tēe nī nquenda dē, de nī jēcuīñī jītí dē nūū yā, de nī jīcā tūhún dē yā: Tēe vāha cúu ní Maestro. De cachī ní, ¿nā tiñu váha sāhá sá de nīhīn táhvī sá cutecū sá níí cání andiví? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: ¿A jáni inī nū jā iin tēe-ni cúu nī jā cáhān nū tēe vāha jíín nī? Nduú ni iin tēe vāha íyó, chi mátúhún-ni Yāā Dios. 


text:
<pb/>Ja jínī nū ndá tiñu jā ní ndacu Yāā Dios: Mā cásíquí ndéē tāhán nú. Mā cáhnī nū ndīyi. Mā sácuíhná nú. Mā cáhān nū tūhun túhún. Mā stáhví nú táhán nú. Cuetáhví nú nūū tatá nú nūū naná nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān tēe ñúcuán jíín yā: Ndācá tiñu yáhá ja nī squíncuu sá jondē tá lulí sá, Maestro, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncumanī Jesús jíín dē, de nī ncāhān yā: Iin-ni cā tiñu cúmanī sāhá nú túsaá: Cuáhán de xīcó ndihi nú jā névāha nú, de cuāha nú nūū nchivī ndāhví. De jondē andiví cuāha yā jā váha ndasí nūū nū. Sá de quiji nú cuniquīn nū nduhū cōhōn, de cuāha nú tūhun jā cundoho nú tūndóhó jā síquī ni, ncachī yā. 


text:
<pb/>De tá nī jini dē tūhun yáhá, de nī ntahúhvī inī dē. De cúcuécá inī dē cuāhān dē, chi cuícá ndasí dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ndēhé Jesús níí xiín yā, de nī ncāhān yā jíín ndá tēe scuáha jíín yā: Nchivī cuīcá chi ūhvī ndasí quívi ji ndahá Yāā Dios jā tatúnī yā nūū ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndá tēe scuáha jíín yā nī nsāhvi inī dē nī jini dē tūhun yáhá. De nī ncāhān tucu yā jíín ndá dē: Ndá nchivī jā cútóó xūhún, ūhvī ndasí quívi ji ndahá Yāā Dios jā tatúnī yā nūū ji. 


text:
<pb/>Ñamā cā yāha iin camello yavī yitícú nsūú cā jā quīvi iin nchivī cuīcá inī ndahá Yāā Dios jā tatúnī yā nūū ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>De víhí cā nī nsāhvi inī ndá dē nī jini dē, de nī jīcā tūhún táhán dē: ¿De ní nchivī cúu jā cācu túsaá? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ndēhé yā nūū ndá dē, de nī ncāhān yā: Nchivī chi mā cūú squívi ji maá ji ndahá Yāā Dios, sochi maá yā chi cuu sāhá yā, chi ndihi-ni tiñu cuu sāhá yā, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Pedro jíín yā: Señor, de ndá sāán chi nī sndóo sá ndihi jā névāha sá, de níquīn sá níhín, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús: Ndāā cáhān ni jíín ndá nú, tú nā-ni nchivī sndóo vehe, á ñanī, á cuāha, á tatá, á naná, á ñasíhí, á sēhe, á ñuhun, jā síquī nduhū jíín jā síquī jā scútē nuu ji tūhun jā scácu nī nchivī, 


text:
<br/>túsaá de nanihīn ji iin ciento cā jā súcuán mitan, cúu vehe, cúu ñanī, cúu cuāha, cúu naná, cúu sēhe, cúu ñuhun, de suni jondē jíín jā cunī ūhvī nchivī ji. De incā vida jā quiji de cutecū ji níí cání andiví. 


text:
<pb/>Sochi cuāhā nchivī jā cúñáhnú mitan, nduu ji nchivī núu cā. De nchivī jā núu cā mitan, chi nduñáhnú ji, ncachī yā. Jā ní ncāhān tucu yā jā cuū yā (Mt. 20.17‑19; Lc. 18.31‑34) 


text:
<pb/>De ñúhún ndá dē ichi jā cáa cuāhān Jerusalén. De Jesús yósnūú yā nūū ndá tēe scuáha jíín yā. De ndá nchivī jā níquīn ji yā, sáhvi inī ji nī jini ji tūhun cáhān yā, de yúhú ji. Ñúcuán de nī ncana síín tucu yā ndihúxī ūū tēe scuáha, de nī nquijéhé tucu yā cáchī tūhun yā ndācá jā quiji sīquī yā: 


text:
<pb/>Cunini ndá nú, chi mitan de ja cuāhān ō Jerusalén, de ñúcuán nastúu nchivī nduhū, Yāā nī nduu tēe, nūū ndá sūtū cúñáhnú jíín nūū ndá tēe stéhēn ley janahán. De nenda ndá dē sīquī ni jā cuū ni. De nasiáha dē nduhū nūū ndá tēe nación Roma jā tátúnī jā ndéē Jerusalén. 


text:
<pb/>De ndá tēe ñúcuán sāhá catá dē nūū ni, de cani dē nduhū, de tivī sīí dē nūū ni, de sá de cahnī dē nduhū. Sochi nūū únī quīvī de natecū ni, ncachī yā. Jā ní jīcān Jacobo jíín Juan iin favor nūū yā (Mt. 20.20‑28) 


text:
<pb/>Ñúcuán de Jacobo jíín Juan, ndúū sēhe Zebedeo, nī nquenda dē nūū Jesús, de nī ncāhān dē: Maestro, cúnī sá jā sāhá ní iin jā cācān sá nūū ní, ncachī ndúū dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndúū dē: Cuāha ní tūhun jā cundeē sá xiín ní quīvī nduñáhnú ní, iin sá lado cuáhá ní, de incā sá lado sátín ní, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Jesús jíín ndúū dē: Nduú jínī nū nā cuá cúu jā jícān nū. ¿A cuu cundoho nú tūndóhó tá cúu nūū quiji sīquī ni? ¿De á quenda nú cundoho xēēn nū tá cúu nūū cundoho nī? ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndúū dē: Cuu sāhá sá, ncachī dē. De nī ncāhān yā jíín dē: Jāndáā cúu jā ndoho nú tūndóhó tá cúu nūū quiji sīquī ni, de ndoho xēēn nū tá cúu nūū cundoho nī. 


text:
<pb/>Sochi jā cundeē nū lado cuáhá nī jíín lado sátín nī, de nsūú nduhū cúu jā cuāha tūhun. Chi ja íyó tūha jā cuu ndá tēe jā ní nacāji Tatá nī, de tēe ñúcuán nīhīn, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndihúxī cā tēe scuáha jíín yā, nī jini dē tūhun yáhá, de nī nquītī inī dē nī jinī dē Jacobo jíín Juan. 


text:
<pb/>De Jesús nī ncana yā ndá dē, de nī ncāhān yā jíín dē: Jínī ndá nú nāsa sáhá ndá tēe jā cúñáhnú nūū nchivī ndá nación. Chi ndácu nīhin ndá dē nūū ji, de maá dē cáchī nāsa coo. 


text:
<pb/>Chi suni súcuán sáhá maá nī, Yāā nī nduu tēe, chi nsūú jā váji nī jā cuetíñú nī nchivī, chi sa vāji nī jā cuetíñú nchivī nduhū. De cuāha nī maá nī jā cuū ni tácua scácu nī cuāhā nchivī, ncachī yā. Jā ní nasāhá vāha yā Bartimeo tēe cuáá (Mt. 20.29‑34; Lc. 18.35‑43) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda yā ñuū Jericó jíín ndá tēe scuáha jíín yā. Sá de nī nquee yā ñúcuán cuāhān yā jíín ndá dē jíín ndá cā nchivī cuāhā. De Bartimeo tēe cuáá, sēhe Timeo, ndéē dē yuhú íchí, jícān dē caridad. 


text:
<pb/>De nī jini dē tūhun jā váji Jesús tēe ñuū Nazaret. De nī nquijéhé dē cána jee dē: Jesús, maá ní jā cúu ní tatā rey David, cundáhví inī ní sāán, ncachī dē. 


text:
<pb/>De cuāhā nchivī nī ncāhān ji nūū dē jā ná cásī dē yuhú dē. Sochi víhí cā nī ncana jee dē: Maá ní jā cúu ní tatā rey David, cundáhví inī ní sāán viī, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jencuiñī Jesús, de nī ncāhān yā: Cana dē ná quíji dē. De nī ncana ndá ji tēe cuáá ñúcuán: Ndeé coo inī nū. Nacuiñī ná cóhōn, chi cána yā ndóhó, ncachī ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: ¿Nā cuá cúnī nū jā sāhá nī ndóhó? De nī ncāhān dē: Maestro, jā ná ndúnijīn tīnūú sá cúnī sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: Cuáhán túsaá, chi nī ncandíja nú jā cuu nasāhá vāha nī ndóhó, de suu cúu jā ní nduvāha nú, ncachī yā. De nī ndunijīn-ni tīnūú dē, de nī jēcuniquīn dē Jesús cuāhān dē jíín yā ichi ñúcuán.<pb/>


text:
De cuācuñatin yā ciudad Jerusalén, de nī ncuñatin yā ñuū Betfagé jíín ñuū Betania, jā cáá jēhē yucu Olivos. De nī ntají yā ūū tēe scuáha jíín yā jā quíhīn dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Cuáhán ñuū lulí jā cáá ichi núū. De tá nī nquīvi nú de cunī nū iin burro núhnī tī, jā ni iin tēe ncháha ca cosō dē tī. De nandají nú tī, de quiji nú jíín tī. 


text:
<pb/>De tú ní iin cātūhún nūcu nándají nú tī, de cachī nū jā maá Jētohō ō jíni ñúhún yā tī, de ñamā natají yā tī ndiji tī, cachī nū, ncachī yā jíín ndúū dē. 


text:
<pb/>De cuāhān ndúū dē, de nī nīhīn dē burro ñúcuán núhnī tī viéhé quēhe inī ichi. De nī nandají dē tī. 


text:
<pb/>De sava nchivī íñí ñúcuán nī ncāhān jíín dē: ¿Nā cuá sáhá ní jā nándají ní burro jīñā? ncachī ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān ndúū dē tá cúu nūū ní ncachī Jesús nūū dē. Sá de nī nsiáā ji tī cuāhān dē jíín tī. 


text:
<pb/>De nī nenda ndúū dē jíín tī nūū Jesús. De nī nchisó ndá dē sōō dē sīquī tī, de nī jēcōsō yā tī. 


text:
<pb/>De cuāhā nchivī nī scáā ji sōō ji inī ichi. De sava cā ji nī jāhnū ji ndahá ñūū, de nī jaquīn ji inī ichi. 


text:
<pb/>De nchivī cuáhān ichi núū yā jíín nchivī níquīn ichi chátā yā, cána jee ji: Viī ndasí cúñáhnú yā. De vāha ndasí Yāā cúu yā chi vāji yā jíín tiñu maá Jētohō ō Yāā Dios. 


text:
<pb/>De vāha ndasí coo, chi ja ñatin tatúnī yā tá cúu nūū ní ntatúnī tatā ō rey David. De viī ndasí cúñáhnú maá Yāā Dios, ncachī ji. 


text:
<pb/>Sá de nī nquīvi Jesús maá Jerusalén jíín inī templo cāhnú. De nī ndēhé yā nūū ndācá ndatíñú jā íyó níí ñúcuán. De ja nī ñini, de nī nquee yā cuāhān yā ñuū Betania jíín ndihúxī ūū tēe scuáha jíín yā. Jā ní ncāhān yā nūū ñutun higo (Mt. 21.18‑19) 


text:
<pb/>De jondē jícá nī jinī yā iin ñutun higo jā ndéē yūcū. De nī jēndēhé yā tú sanaā nīhīn yā higo jā cajī yā. De nduú ní níhīn cuitī yā, chi maá-ni yūcū ndéē, chi nsūú tiempo cúun higo cúu. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā nūū ñutun higo: Mitan de mā cúun cuitī cā higo xīnī nū, ncachī yā. De ndá tēe scuáha jíín yā nī jini dē jā súcuán nī ncāhān yā. Jā ní ntavā yā nchivī inī templo (Mt. 21.12‑17; Lc. 19.45‑48; Jn. 2.13‑22) 


text:
<pb/>De nī nenda yā jíín ndá dē Jerusalén. De nī ndīvi yā inī patio templo cāhnú, de nī ntavā yā ndá nchivī jā jéen quiti de náxīcó nūū nchivī jā sōcō ji. De nī scócáva yā mesa ndá nchivī jā sáma xūhún, jíín silla ndá nchivī jā xícó paloma. 


text:
<pb/>De nī stéhēn yā tūhun nūū ji, nī ncachī yā: Yósō nūū tutū īī jā cáhān Yāā Dios: Vehe nī chi vehe nūū jícān táhvī nchivī ndācá nación cúu, cáchī yā. Sochi ndá ndóhó, chi modo yavī cava jācuīhná nī nasāhá nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndá tēe stéhēn tutū ley jíín ndá sūtū cúñáhnú, nī jini dē tūhun yáhá, de nī nquijéhé dē ndúcú dē modo nāsa cahnī dē yā. Chi yúhú ndá dē jā cuñáhnú cā maá yā nsūú cā ndá máá dē, chi ndācá nchivī cúsiī ndasí inī ji níni ji tūhun stéhēn yā. 


text:
<pb/>De tá ja ñatin cuaā, de nī nquee yā Jerusalén cuāhān yā. Jā ní nchīchī ñutun higo (Mt. 21.20‑22) 


text:
<pb/>De jānehēn quīvī téēn nī nayāha yā jíín ndá dē cuāhān yā. De nī jinī ndá dē jā ñutun higo ñúcuán ja nī nchīchī níí jondē jíín yoho. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nūcūhun inī Pedro, de nī ncāhān dē jíín yā: Maestro, cūndēhé ní ñutun higo ñúcuán jā ní ncāhān ní nūū, de mitan ja nī nchīchī, ncachī dē. 


text:
<pb/>Chi ndāā cáhān ni jíín nú, tú nā-ni nchivī cāhān ji jā cujiyo yucu yáhá quīhīn jondē nūū mar, de tú nduú jáni síquí inī ji, chi sa cándíja ji jā coo tá cúu nūū cáhān ji, ñúcuán de quee ndaā jā ní ncāhān ji. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán cúu jā cáhān ni jíín ndá nú, ndācá jā jícān táhvī nū, de tú cándíja nú jā nīhīn nū, de nīhīn nū. 


text:
<pb/>De tá jícān táhvī nū, de cune cáhnú inī nū nūū nchivī jā sáhá cuāchi nūū nū, tácua maá Tatá nú, Yāā ndéē andiví, suni cune cáhnú inī yā nūū cuāchi nú. 


text:
<pb/>Chi tú mā cúne cáhnú inī nū nūū táhán nú, de saá-ni maá Tatá nú, Yāā ndéē andiví, mā cúne cáhnú inī yā nūū cuāchi nú, ncachī yā. Sīquī jā ndíso tíñú Jesús (Mt. 21.23‑27; Lc. 20.1‑8) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nenda tucu yā Jerusalén, de jíca nuu yā inī templo cāhnú. De ndá sūtū cúñáhnú, jíín tēe stéhēn ley janahán, jíín tēe ñáhnú jā ndácu tiñu, nī nquenda ndá dē nūū yā. 


text:
<pb/>De nī jīcā tūhún dē yā: ¿Ní jondē nī nīhīn tīñú nú ndá tiñu jā sáhá nú yáhá? ¿De ní iin nī ntee tiñu ndóhó jā sáhá nú súcuán? ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús: Saá-ni nduhū suni cātūhún nī ndá nú iin tūhun. De tú cuu scócóo nú, ñúcuán de cachī ni nūū nū ní jondē nī nīhīn tīñú nī jā sáhá nī tiñu yáhá. 


text:
<pb/>¿Ní iin nī ntee tiñu sīquī Juan jā ní scuénduté dē? ¿A Yāā Dios á ndá tēe? Cachī nūū ni, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī natúhún ndá máá dē: Tú cachī ō jā Yāā Dios nī ntee tiñu ñúcuán sīquī Juan, de cāhān dē jíín ó: ¿Túsaá de nājēhē cúu jāá nduú ní ncándíja ndá nú jā ní ncāhān dē? 


text:
<pb/>De tú cāhān ō jā nchivī nī ntee tiñu sīquī dē, de quītī inī nchivī cunī ji yóhó, ncachī ndá dē jíín táhán dē. Chi yúhú ndá dē jā quītī inī nchivī, chi ndiviī ji cándíja ji jā tēe nī nacani tūhun Yāā Dios nī ncuu ndija Juan. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán nī ncāhān ndá dē jíín yā: Nduú jínī ni, ncachī dē. Ñúcuán de nī ncāhān Jesús: De saá-ni nduhū, suni mā cāchí nī nūū nū ní iin nī ntee tiñu sīquī ni jā sáhá nī tiñu yáhá, ncachī yā.<pb/>


text:
De nī nquijéhé yā cáhān yā tūhun yátá jíín ndá dē: Iin tēe nī nchuhun dē cuāhā yūcū uva. De nī jasī dē corral, de nī nsāhá dē iin nūū cāxīn dē uva. De nī nsāhá dē iin vehe súcún tácua cuu coto dē níí cáhnú. De nī sndóo dē nūū sava tēe jā satíñú nūū, de cuu sava dē ndīhā jíín. De nī nquehen dē ichi cuāhān jīcá dē. 


text:
<pb/>De maá tiempo jā ndutútú uva, de nī ntají dē iin mozo jā cuánaquēhen ji sava ndīhā uva nūū ndá tēe sátíñú. 


text:
<pb/>Ñúcuán de tēe xíí uva nī ntají dē incā mozo cuāhān. De ndá tēe sátíñú nī jēhe dē yūū xīnī mozo ñúcuán, de nī stácuēhé dē, de nī ncāhān nāvāha dē nūū. 


text:
<pb/>De tēe xíí uva nī ntají tucu dē incā mozo cuāhān. De nī jahnī ndá dē ji. De suni súcuán nī ntají dē cuāhā cā mozo cuāhān, de sava ji nī ncani ndá dē, de sava cā ji nī jahnī dē. 


text:
<pb/>De tēe xíí uva, íyó iin sēhe dē de mānī ndasí dē jíín. De jā sándīhí de nī ntají dē sēhe dē cuāhān nūū ndá tēe sátíñú. De jáni inī dē jā cuetáhví ndá tēe ñúcuán nūū sēhe dē. 


text:
<pb/>Sochi ndá tēe sátíñú nī natúhún ndá máá: Tēe xíí táhvī cúu yáhá. Ná cáhnī ō ji, de ndōo tāhvī ji cuu ó, ncachī ndá. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jīcā tūhún yā ndá dē: ¿Túsaá de nāsa sāhá tēe xíí uva? Nenda dē de cahnī dē ndá tēe sátíñú, de cuāha dē ñuhun jā cáá uva nūū sava cā tēe jā satíñú nūū. 


text:
<pb/>¿De á ncháha ca cahvi ndá nú tūhun yáhá jā yósō nūū tutū īī, jā nduhū cúu tá cúu iin yūū? Chi cáchī tutū:<pb/>Yūū jā ní squéne yichī ndá tēe jā sáhá vehe,<br/>maá yūū yáhá nduu jā quituu squínā vehe.<pb/> 


text:
Maá Jētohō ō Yāā Dios nī nsāhá yā súcuán,<br/>de sáhvi inī ō jínī ō tiñu yáhá. Cáchī tutū, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nducú ndá dē modo jā tiin dē yā. Chi nī jīcūhun inī dē jā sīquī ndá máá dē cúu jā ní ncāhān yā tūhun yátá sīquī ndá tēe jā sátíñú nūū uva jíín ndá tēe jā sáhá vehe. Sochi sīquī jā yúhú ndá dē jā quītī inī nchivī, de nī sndóo dē yā, de cuāhān dē. Sīquī xūhún renta (Mt. 22.15‑22; Lc. 20.20‑26) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ntají ndá dē sava tēe grupo fariseo jíín grupo Herodes, cuāhān dē nūū yā, chi ndúcú ndá dē nāsa sāhá dē tácua cāhān yā iin tūhun jā nīhīn dē cuāchi sīquī yā. 


text:
<pb/>De nī nquenda ndá dē, de nī ncāhān dē jíín yā: Maestro, jínī ndá sá jā tēe cáhān ndāā cúu ní, de nduú yúhú ní jā cāhān ni iin nchivī sīquī ní. Chi nduú sáhá ní cuenta nāsa cúu iin iin nchivī, chi inuú-ni sáhá ní jíín ndá ji. De stéhēn ndāā ní nāsa squíncuu nchivī nūū Yāā Dios. ¿De á íyó vāha jā chunáá ó xūhún renta nūū rey nación Roma jā tíin nación maá ó? ¿A chunáá ó, á mā chúnáá ó? ncachī dē. 


text:
<pb/>De maá yā jínī yā jā stáhví-ni ndá dē, de nī ncāhān yā jíín dē: ¿Nājēhē cúu jā jíto túnī ndá nú nduhū? Taji iin xūhún ná cúndēhé nī, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jēhe ndá dē xūhún, de nī ndēhé yā nūū, de nī jīcā tūhún yā dē: ¿Nā tēe cúu jā ndéē nūū xūhún yáhá, de nā síví cúu jā ndéē yáhá? De nī ncāhān ndá dē jíín yā: Rey ñúcuán cúu. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ndá dē: Túsaá de nacuāha nú nūū rey ñúcuán jā cúu cuenta dē, de nacuāha nú nūū Yāā Dios ndācá jā cúu cuenta maá yā, ncachī yā. De nī nsāhvi ndasí inī ndá dē nī jini dē jā ndíchí nī ncāhān yā. Jā ní jīcā tūhún ndá dē sīquī jā natecū ndīyi (Mt. 22.23‑33; Lc. 20.27‑40) 


text:
<pb/>Ñúcuán de jacū tēe grupo saduceo nī nquenda dē nūū yā. De ndá tēe ñúcuán cáchī dē jāá nduú nátecū cuitī ndīyi. De nī jīcā tūhún dē yā sīquī iin tūhun: 


text:
<pb/>Maestro, de Moisés nī ntee dē nūū tutū jā névāhá ó: Tú iin tēe cuū dē, de ndōo ñasíhí dē, de tú nduú ní íyo sēhe dē jíín ña, túsaá de cánuú jā ñanī dē nacueca ñasíhí dē, de sēhe dē jā coo jíín ña, nūcuīñī ji nūū ndīyi ñanī dē, cáchī tutū. 


text:
<pb/>De nī īyo ūjā ñanī. De tēe xíhna ñúhún nī jeca dē iin ñahan. De nī jīhī dē, de nduú nā sēhe dē ní íyo. 


text:
<pb/>De tēe ūū nī nacueca dē ña, de suni nī jīhī dē, de suni nduú nā sēhe dē ní íyo. De saá-ni tēe ūnī. 


text:
<pb/>De ndihújā dē nī nacueca dē ña, de ni iin dē nduú ní íyo sēhe dē. De jā sándīhí de nī jīhī ñahan ñúcuán. 


text:
<pb/>Túsaá de tá natecū ndá dē quīvī jā natecū ndīyi, ¿de ní iin dē cuu ña ñasíhí dē? Chi ndihújā dē nī ndeē jíín ña, ncachī ndá dē jíín yā. 


text:
<pb/>Chi quīvī jā natecū ndá ndīyi, de nduú cā nā tūhun jā quetáhán tēe jíín ñahan coo. Chi coo ndá ji tá cúu ndá ángel Yāā Dios andiví. 


text:
<pb/>De sīquī jā natecū ndīyi, ¿á nduú ní ncáhvi ndá nú tutū jā ní ntee Moisés, nāsa nī ncāhān Yāā Dios jíín dē māhñú yūcū jā cáyū ñuhūn? Maá nī cúu Yāā Dios Abraham jíín Isaac jíín Jacob, ncachī yā nūū Moisés. 


text:
<pb/>Chi vísō ja nī jīhī ndá dē sochi técū dē nūū íyó maá yā, chi cúu yā Yāā jā sáhá jā técū nchivī níí cání. Ndasí stíví ndá nú tūhun yā túsaá, ncachī yā jíín ndá dē. Tūhun cánuú ndasí cā jā ní ndacu Yāā Dios (Mt. 22.34‑40) 


text:
<pb/>De nī nquenda iin tēe stéhēn ley janahán, de nī jini dē jā stíchī tāhán ndá tēe ñúcuán jíín Jesús. De nī jinī dē jā vāha nī scócóo yā tūhun. De nī jīcā tūhún dē yā: ¿Ní tūhun cúu jā ndácu tiñu jā cánuú ndasí cā nūū ndá cā tūhun jā ní ndacu yā janahán? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín dē: Yáhá cúu tiñu jā cánuú ndasí cā nūū ndācá cā: Cáchī tutū: Nchivī Israel, cunini nú: Maá Jētohō ō Yāā Dios chi mátúhún yā-ni íyó. 


text:
<pb/>Túsaá de coo manī ndasí nú jíín maá Jētohō nū Yāā Dios jondē jíín inī jíín ánō nū, jíín níí jāá ntúnī nū, jíín níí fuerza nū. Yāhá cúu tūhun ndácu yā jā cánuú ndasí cā. 


text:
<pb/>De tūhun ūū jā ní ndacu yā, suni súcuán cáhān: Cundáhví inī nū táhán nú tá cúu nūū cúndáhví inī nū maá nú, cáchī tutū. Nduú cā nā incā tūhun ndácu tiñu cánuú cā íyó, chi yáhá-ni cúu, ncachī yā jíín dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de tēe stéhēn ley janahán, nī ncāhān dē jíín yā: Vāha nī ncāhān ní Maestro. Chi ndāā jā iin-ni Yāā Dios íyó, de nduú cā nā incā yā íyó. 


text:
<pb/>De cánuú jā coo manī ndasí ó jíín yā jondē jíín inī jíín ánō ō, jíín níí jāá ntúnī ō, jíín níí fuerza ō, de cundáhví inī ō táhán ó tá cúu nūū cúndáhví inī ō maá ó. De cánuú ndasí cā yáhá nsūú cā jā teñuhūn ō quiti jíín ndá cā jā sōcō ō nūū yā, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī jinī Jesús jā vāha nī scócóo dē tūhun, de nī ncāhān yā jíín dē: Ja ñatin cuu quīvi nú ndahá Yāā Dios jā tatúnī yā nūū nū, ncachī yā. Ñúcuán de ni iin cā ndá dē, nduú cā ní nchúndeé inī dē jā cātūhún dē yā. Sīquī jā cúu Cristo tatā David (Mt. 22.41‑46; Lc. 20.41‑44) 


text:
<pb/>De stéhēn Jesús tūhun inī templo, de nī ncāhān yā: ¿Nāsa cúu jā cáchī ndá tēe stéhēn ley janahán jā Cristo cúu tatā rey David? 


text:
<pb/>Chi maá David súcuán nī ncāhān dē tūhun yā nī nsāhá Espíritu Santo jondē janahán:<pb/>Maá Jētohō ō Yāā Dios nī ncāhān yā jíín Jētohō ni, Yāā jā quiji:<pb/>Cundeē nū lado cuáhá nī nūū cuñáhnú nú,<br/>de ná sáhá nī jā candeē nū poder ndācá jā jínī ūhvī ndóhó. Ncachī Yāā Dios. Ncachī David. 


text:
<pb/>Túsaá de vísō chījin tatā David cacu Cristo, de nī ncāhān dē Jētohō dē yā, chi jondē nūū Yāā Dios vāji yā, ncachī yā. De ndá nchivī cuāhā jétahān inī ji níni ji tūhun cáhān yā. Jā ní ncāhān yā jā íyó cuāchi ndá dē (Mt. 23.1‑36; Lc. 11.37‑54; 20.45‑47) 


text:
<pb/>De stéhēn yā tūhun, de nī ncāhān yā jíín ji: Coto má candíja ndá nú ndá tēe stéhēn ley janahán. Chi cúsiī inī ndá dē jíca nuu dē jíín sahma cání jā stéhēn jā cúñáhnú dē, jíín jā cáhān yíñúhún nchivī dē nūū yáhvi. 


text:
<pb/>De jétahān inī ndá dē cundeē dē nūū silla yíñúhún cā inī vehe īī sinagoga, jíín silla yíñúhún cā nūū íyó vico jā yájī nchivī. 


text:
<pb/>De cándeē dē vehe ndá ñahan quéndōo ndáhví. De nahán jícān táhvī dē tácua cani inī nchivī jāá nduú nā cuāchi dē. Ndá tēe yáhá chi sa víhí cā ndoho dē castigo, ncachī yā. Jā ní nsōcō ñahan viuda xūhún (Lc. 21.1‑4) 


text:
<pb/>De iin quīvī ndéē Jesús inī templo cāhnú ichi núū ndá jātūn nūū sócō ji xūhún. De ndéhé yā nāsa chúhun nchivī xūhún inī jātūn. De cuāhā nchivī cuīcá nī nchuhun ji cuāhā xūhún. 


text:
<pb/>De nī nquenda iin ñahan viuda jā ndóho ndáhví. De nī nchuhun ña ūū centavo lulí inī iin jātūn. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncana yā ndá tēe scuáha jíín yā, de nī ncāhān yā jíín dē: Ndāā cáhān ni jíín ndá nú jā ñahan viuda ndāhví yáhá, cuāhā cā nī nsōcō ña nsūú cā jā ní nsōcō ndá nchivī cuīcá. 


text:
<pb/>Chi ndá máá ji nī nsōcō ji jā ní ndōo nūū xūhún cuáhā ji. De ñahan yáhá, vísō ndáhví ndóho ña, de nī nchuhun ña ndihi jā cutecū ña, ncachī yā jíín ndá dē.<pb/>


text:
De tá nī nquee Jesús inī templo cāhnú, de iin tēe scuáha jíín yā nī ncāhān dē: Maestro, cūndēhé ní nācā viī ndasí cáá ndá vehe yáhá jā cúu templo, jíín ndá yūū jā ní ncuvāha, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Ndācá vehe náhnú yáhá jā ndéhé nú, chi iin quīvī mā cósō tāhán cā ni iin yūū, chi ndihi tānī, ncachī yā. Nā seña coo tá cuācuñatin ndihi ñayīví (Mt. 24.3‑28; Lc. 21.7‑24; 17.22‑24, 31) 


text:
<pb/>De cuāhān yā jíín ndá dē yucu Olivos, jā íñí ichi núū templo cāhnú. De nī jēcundeē yā ñúcuán. De Pedro jíín Jacobo jíín Juan jíín Andrés, nī jīcā tūhún síín dē yā: 


text:
<pb/>Cachī tūhun ní nūū sá, ¿nā quīvī coo ndācá jā ní ncachī ní jā coo? ¿De nā seña coo tá ja ñatin squíncuu ndá jā ní ncachī ní? ncachī dē. 


text:
<pb/>Chi nenda nación sīquī incā nación, de nenda ñuū sīquī incā ñuū jā canāá. De cháhá chúcuán tāan, de coo tāmā, de nenda nchivī sīquī táhán ji. De ndācá yáhá cúu tūndóhó jā quijéhé xihna ñúhún cā. 


text:
<pb/>De coto ndá nú maá nú, chi nastúu ndá ji ndóhó nūū justicia, de inī ndá vehe īī sinagoga cani ndá ji ndóhó. De quīnasiáha ji sava ndá nú nūū ndá gobernador jíín nūū ndá rey, de cāhān ji cuāchi sīquī nū sīquī jā cándíja nú nduhū. De súcuán de cuu nacani nú tūhun nī nūū ndá dē. 


text:
<pb/>Chi cánuú jā xihna cā cūtē nuu tūhun nūū nchivī ndācá nación nāsa scácu nī ji, sá de jīnu quīvī. 


text:
<pb/>De tá quīnasiáha ndá dē ndóhó nūū justicia, de mā nácani tūha inī nū nāsa nascócóo nú tūhun nūū ndá dē. Chi hora ñúcuán de maá Yāā Dios cuāha yā tūhun nūū nū nāsa cāhān nū, de tūhun ñúcuán cāhān nū. Chi nsūú maá nú cúu jā cāhān, chi Espíritu Santo cúu jā cāhān. 


text:
<pb/>De ñanī jíín ñanī nastúu táhán jā ná cúū. De tatá nastúu sēhe jā cuū. De sēhe nenda sīquī tatá jíín naná jā cahnī. 


text:
<pb/>De ndācá nchivī quītī inī ji nūū nū jā síquī nduhū. Sochi nchivī jā cuiñi nīhin jíín tūhun nī jondē quīvī jīnu, chi cācu ji. 


text:
<pb/>De Daniel, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios, nī ntee dē tūhun iin tēe nēhén jā quiji. De ndá ndóhó jā cáhvi tutū ñúcuán, de ná jícūhun inī nū. Chi iin quīvī de cunī ndá nú jā cuiñi dē inī maá templo nūū nduú nā ley jā cuiñi dē, de sāhá nāvāha dē jā stíví dē ndá ndatíñú īī. De tá cunī nū jā súcuán cúu, de nchivī ndéē región Judea, ná cúnu ji caa ji yucu quīhīn ji. 


text:
<pb/>Chi tá quijéhé ñúcuán de coo cuāhā tūndóhó xéēn, jāá ncháha ca coo súcuán jondē quīvī jā ní nsāhá Yāā Dios ñayīví de jondē mitan. De tá yāha tūndóhó ñúcuán de ni mā cōó cā jā súcuán. 


text:
<pb/>De tú mā násndíyi maá Jētohō ō Yāā Dios tiempo coo tūndóhó ñúcuán, de ni iin nchivī mā cácu cuitī ji. De jā síquī nchivī cándíja jā ní nacāji yā, jā ñúcuán cúu jā nasndíyi yā quīvī. 


text:
<pb/>Sochi ndito coo inī ndá nú, chi ja nī ncachī ndihi nī nūū nū mitan jondē ncháha ca coo. Nāsa coo quīvī tá nenda Yāā nī nduu tēe (Mt. 24.29‑36, 42‑44; Lc. 21.25‑36) 


text:
<pb/>De quīvī ñúcuán, tá ja nī ndihi ndācá tūndóhó yáhá, de cutuún ncandiī, de yōō chi mā cútūu cā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de tají nī ndá ángel ni quiji jā nastútú ndācá nchivī jā ní nacāji nī ndicúmī lado ñayīví, jondē nūū ndíhi ñayīví de jondē nūū ndíhi andiví. 


text:
<pb/>Mitan de scuáha ndá nú nāsa sáhá ñutun higo: Tá ja nī nene numa, de nī nacōco yūcū, de ja jínī ndá nú ja nī ncuñatin tiempo ihní. 


text:
<pb/>De suni súcuán tá cunī ndá nú jā ní nquijéhé ndá tiñu yáhá, ñúcuán de jīcūhun inī nū ja nī ncuñatin quīvī nenda nī, de ñamā coo. 


text:
<pb/>Sochi quīvī jíín hora jā nenda nī, chi ni iin nchivī nduú jínī, ni ndá ángel andiví, ni maá nī jā cúu Sēhe Yāā Dios. Chi mátúhún-ni Tatá nī cúu jā jínī. 


text:
<pb/>Túsaá de cuhun inī ndá nú ndá tūhun yáhá, de ndito coo inī nū, de cācān táhvī nū, chi nduú jínī nū nā quīvī nenda nī. 


text:
<pb/>Chi coo modo iin tēe jā quíhīn jīcá dē, de tá ncháha ca quee dē vehe dē, de nī ndacu dē nūū ndá mozo dē nā tiñu sāhá iin iin dē. De nī ndacu dē nūū tēe jíto viéhé jā ná cóo ndito dē. 


text:
<pb/>De saá-ni ndá máá nú, ndito coo inī nū. Chi cúu nī tá cúu jētohō vehe, de nduú jínī nū nā hora nenda nī, á ja ñatin cuaā, á ñuú, á jā cána lohló, á jānehēn. 


text:
<pb/>De tūhun cáhān ni jíín ndá nú yáhá, suni cáhān ni jíín ndiviī nchivī: Ndito coo inī ndá nú, ncachī yā.<pb/>


text:
De cúmanī ūū cā quīvī sá de quijéhé vico pascua jā yájī ndá nchivī hebreo stātílā jāá nduú nā levadura yíhí. De ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe stéhēn ley janahán, nī nducú dē modo nāsa tiin dē Jesús jíín tūhun túhún, de cahnī dē yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá dē: Mā tīín ó dē maá quīvī vico, chi nenda nchivī sīquī ō, ncachī dē. Tūhun ñahan jā ní jōsō perfume xīnī yā (Mt. 26.6‑13; Jn. 12.1‑8) 


text:
<pb/>De íyó Jesús ñuū Betania, vehe Simón, tēe jā ní ndoho cuēhē stéhyū. De juni yájī yā stāā, de nī nquenda iin ñahan nūū yā, née ña iin frasco yūū luu jā ñúhún aceite perfume, jā maá-ni itā nardo cúu, de yāhvi ndasí ndéē. De nī ntahví ña frasco, de nī jōsō ña xīnī yā. 


text:
<pb/>De sava tēe íyó ñúcuán nī nquītī inī dē, de nī ncāhān ndá máá dē: ¿Nājēhē cúu jā snáā cāhá ña perfume yáhá? 


text:
<pb/>Chi cuu cuyāhvi víhí cā ūnī ciento denario, de cuāha ó xūhún ñúcuán nūū nchivī ndāhví nícu, ncachī ji. De nī ncāhān sōó ndá dē jíín ña. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús: Mā stáhān ndá nú ña. ¿Nūcu sáhá ndá nú jā nacani uhvī inī ña? Chi iin tiñu váha cúu jā ní nsāhá ña nduhū. 


text:
<pb/>Chi níní íyó nchivī ndāhví jíín nú, de tú cúnī ndá nú de cuu sāhá vāha nú jíín ji. De nduhū chi mā cúndeē cā ni jíín nú. 


text:
<pb/>Chi nī nsāhá ña ndihi jā cuu sāhá ña jā mānī ña jíín nī. Chi jondē ncháha ca quiyuhū ni de ja nī nsāhá tūha ña nduhū jā ní jōsō ña perfume nduhū. 


text:
<pb/>De ndāā cáhān ni jíín ndá nú, níí cáhnú ñayīví ní-ni cúu nūū cūtē nuu tūhun jā scácu nī nchivī, de suni nacani ji tūhun jā ní nsāhá ñahan yáhá, tácua nūcūhun inī nchivī ña, ncachī yā. Jā ní nastúu Judas yā (Mt. 26.14‑16; Lc. 22.3‑6) 


text:
<pb/>Ñúcuán de Judas Iscariote, iin jā úxī ūū tēe scuáha jíín yā, nī jēhēn dē nūū ndá sūtū cúñáhnú, de nī nsāhá ndāā dē jíín jā nastúu dē Jesús nūū ndá. 


text:
<pb/>De tá nī jini ndá sūtū jā cáhān dē, de nī ncusiī inī. De nī nquee yuhú ndá jā cuāha xūhún nūū dē. De jondē quīvī ñúcuán de ndúcú dē modo nāsa nastúu dē yā. Jā ní jaquīn yā Cena yā (Mt. 26.17‑29; Lc. 22.7‑23; Jn. 13.21‑30; <a href='B:530 11:23'>1 Co. 11.23</a>‑26) 


text:
<pb/>De nī nquenda maá quīvī jā quíjéhé vico pascua jā yájī nchivī stātílā jāá nduú nā levadura yíhí, de suni quīvī ñúcuán jáhnī ndá ji tīcāchí lúlí tá cúu nūū ní ndacu Yāā Dios jā sāhá ji vico pascua. De ndá tēe scuáha nī jīcā tūhún dē yā: ¿Ní cúu nūū cúnī ní jā quísāhá tūha sá nūū cuxíní ní vico pascua? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ntají yā ūū tēe scuáha jíín yā jā quíhīn dē, de nī ncāhān yā jíín dē: Cuáhán jondē ñuū, de ñúcuán jēcutáhán nú jíín iin tēe ndíso quīyi ndute. De cuniquīn nū dē quīhīn nū jíín dē. 


text:
<pb/>De vehe nūū ndīvi dē, ñúcuán cāhān nū jíín tēe xívéhe: Cáchī maá Maestro: ¿Ní iin cuarto vehe ní cúu jā cuāha núú ní nūū cuxíní yā vico pascua jíín ndá tēe scuáha jíín yā? Cachī nū. 


text:
<pb/>De maá dē chi stéhēn dē iin cuarto cāhnú jondē xīnī vēhé nūū ja íyó tūha. De ñúcuán sāhá tūha nú jā cuxíní ó, ncachī yā jíín dē. 


text:
<pb/>De cuāhān ndúū tēe scuáha jíín yā, de nī nquenda dē ñuū ñúcuán, de nī nīhīn dē tá cúu nūū ní ncachī yā jíín dē. De nī nsāhá tūha dē jā cuxíní yā vico pascua. 


text:
<pb/>De nī jēcundeē ndá dē nūū mesa yájī dē stāā, de nī ncāhān yā: Jāndáā cáhān ni jíín ndá nú jā iin nú jā yájī jíín nī mitan, nastúu nú nduhū, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncucuécá inī ndá dē, de tá iin iin dē nī jīcā tūhún dē yā: ¿A sāán? ncachī iin dē. De saá-ni incā dē: ¿A sāán? ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquehen yā iin vaso jā ñúhún ndūxi uva, de nī nacuetáhví yā, de nī jēhe yā nī jihi ndihi dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Yáhá cúu nīñī ni jā sōcō ni jā cúu trátū jeé, de cati jā ndundoo cuāchi cuāhā nchivī. 


text:
<pb/>De jāndáā cáhān ni jíín ndá nú jā má cōhó cā ni ndūxi uva yáhá, chi jondē quenda quīvī jā tatúnī Yāā Dios níí ñayīví, sá de coho tucu nī jíín ndá nú, ncachī yā. Jā ní ncachī yā jā yūhú Pedro cāhān dē jā jínī dē yā (Mt. 26.30‑35; Lc. 22.31‑34; Jn. 13.36‑38) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān yā: Ndiviī nū nayūhú nú jā síquī nduhū jacuáā mitan. Chi suha yósō tūhun nī nūū tutū īī jā ní ncachī Yāā Dios: Cuāha nī tūhun jā cahnī nchivī tēe jíto tīcāchí, de ndá tīcāchí cūtē nuu tī jā yúhú tī, cáchī. 


text:
<pb/>Sochi tá natecū ni, de xihna cā ni cosō nūú quīhīn ni región Galilea, de sá de cuēē ndá nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncāhān Pedro jíín yā: Vísō ndihi dē nayūhú dē, sochi sāán chi mā náyūhú cuitī sá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Jāndáā cáhān ni jíín nú, jacuáā mitan jondē ncháha ca cana lohló ūū vuelta, de yūhú nú jā tiin nchivī ndóhó, de cachī nū ūnī vuelta jāá nduú jínī nū nduhū, ncachī yā. 


text:
<pb/>Sochi nī ncāhān téyíí dē jíín yā: Vísō ná cúū sá jíín ní, sochi mā cāchí cuitī sá jāá nduú jínī sá ní, ncachī dē. De suni súcuán nī ncāhān ndihi dē. Jā ní jīcān táhvī yā nūū huerto Getsemaní 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquenda yā jíín ndá tēe scuáha jíín yā iin lugar nūū nání Getsemaní. De nī ncāhān yā jíín dē: Yáhá-ni cundeē ndá nú de ná quíhīn ni cācān táhvī ni, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jeca yā Pedro jíín Jacobo jíín Juan cuāhān yā jíín dē. De nī nquijéhé yā xií cúu inī yā de cúcuécá ndasí inī yā jā quiji tūndóhó sīquī yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ndá dē: Cúcuécá ndasí inī ni jondē ja ñatin cuū ni. Yáhá cundetu ndá nú de cundito nú, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jica yā jacū cā, de nī jēcuīñī jītí yā nī ntuu yā nūū yā nūū ñūhún. De nī jīcān táhvī yā nūū Yāā Dios jā tú cuu de mā cúndoho yā tūndóhó jā váji sīquī yā. 


text:
<pb/>De suha nī ncāhān yā: Tatá maá sá, ndihi-ni tiñu cuu sāhá maá ní. De sāhá jíyo ní tūndóhó yáhá jā má quījí sīquī sá. Sochi nsūú jā cúnī maá sá, chi jā cúnī maá ní ná cóo, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī nenda yā nūū ndinúnī tēe scuáha jíín yā, de nī jinī yā jā quíxīn ndá dē. De nī ncāhān yā jíín Pedro: Simón, ¿á jā quíxīn nū? ¿A nduú ní ncúu cundito nú jíín nī vísō iin hora? 


text:
<pb/>De nī nenda tucu yā nūū dē, de nī jinī yā jā quíxīn tucu ndá dē, chi ndasí jíhī dē māhná. De nduú cā ní níhīn ndá dē tūhun scócóo dē nūū yā. 


text:
<pb/>De nī nenda yā vuelta ūnī, de nī ncāhān yā jíín ndá dē: Mitan de cūsūn ndá nú-ni cā de natātú nú. De nduú chi ja nī ncuu, chi ja nī nquenda hora, de nduhū, Yāā nī nduu tēe, natūu nī de tiin ndá tēe íyó cuāchi nduhū. 


text:
<pb/>Nacuiñī ndá nú, chi ja vāji tēe nastúu nduhū, de cōhōn jíín dē, ncachī yā. Jā ní ntiin ndá dē Jesús (Mt. 26.47‑56; Lc. 22.47‑53; Jn. 18.2‑11) 


text:
<pb/>De juni súcuán cáhān cā yā, de nī nquenda-ni Judas, iin táhán jā úxī ūū tēe scuáha jíín yā. De vāji cuāhā tēe jíín dē, ndíso ndá dē espada jíín ñutun. Chi ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe stéhēn ley janahán jíín ndá tēe ñáhnú jā ndácu tiñu, nī ntetíñú ndá tēe ñúcuán. 


text:
<pb/>De Judas, tēe jā nastúu yā, ja nī jēhe dē iin seña nūū ndá tēe ñúcuán, chi nī ncachī dē: Tēe jā techuhú nī, ñúcuán cúu. Tiin ndá nú quīhīn nū jíín, de mā siáā cuitī nū, ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī nquenda dē nūū Jesús, de nī ncāhān dē jíín yā: Maestro, Maestro, ncachī dē. De nī ntechuhú dē yā. 


text:
<pb/>De iin tēe íyó jíín yā nī ntavā dē espada dē, de nī jehndē dē sōho iin mozo maá sūtū cúñáhnú cā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Jesús jíín nchivī cuāhā: ¿De va tēe cuíhná cúu nī jā váji ndá nú jíín espada jíín ñutun jā tiin ndá nú nduhū, á naá cúu? 


text:
<pb/>Ndācá quīvī nī īyo nī jíín ndá nú inī templo cāhnú, nī stéhēn ni tūhun, de nduú ní ntíin ndá nú nduhū. De súcuán sáhá ndá nú tácua quee ndaā jā cáhān tutū īī, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndihi tēe scuáha jíín yā, nī sndóo dē yā, de nī jinu dē cuāhān dē. Tēe suchí jā ní jinu 


text:
<pb/>De iin tēe suchí níquīn dē yā cuāhān dē jíín yā. De níjin dē iin sahma cuijín-ni, chi íyó ñií dē. De nī ntiin ndá tēe ñúcuán dē. 


text:
<pb/>De maá-ni sahma cuijín ñúcuán nī nīhīn ndá. De nī jinu ñií dē cuāhān dē. Jā ní īñi Jesús nūū junta ndá tēe cúñáhnú cā (Mt. 26.57‑68; Lc. 22.54‑55, 63‑71; Jn. 18.12‑14, 19‑24) 


text:
<pb/>Ñúcuán de cuāhān ndá dē jíín Jesús nūū sūtū cúñáhnú cā. De ndācá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe ñáhnú jā ndácu tiñu jíín ndá tēe stéhēn ley janahán, nī ncutútú dē. 


text:
<pb/>De Pedro chi jícá-ni níquīn dē yā, de nī nquenda dē inī patio sūtū cúñáhnú cā. De nī jēcundeē dē jíín ndá policía, násaā dē nūū ñúhūn. 


text:
<pb/>De ndá sūtū cúñáhnú jíín ndihi tēe sáhá junta cúñáhnú cā, nī nducú dē cuāchi sīquī Jesús, chi cahnī dē yā cúnī dē. Sochi nduú ní níhīn ndá dē. 


text:
<pb/>Ndá máá sá nī jini sá jā ní ncāhān dē jā canī dē templo yáhá jā ní ncuvāha jíín ndahá tēe, de nūū únī quīvī de nasāhá dē incā jā má cúvāha jíín ndahá tēe, ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de sūtū cúñáhnú cā nī nacuiñī dē nūū nchivī cuāhā, de nī jīcā tūhún dē Jesús: ¿Nūcu nduú cáhān cuitī nū? ¿A íyó ndāā jā cáhān ndá tēe yáhá sīquī nū? ncachī dē. 


text:
<pb/>Sochi maá yā nduú ní ncáhān yā, chi nduú ní náscócóo cuitī yā. De sūtū cúñáhnú cā nī jīcā tūhún tucu dē yā: ¿A maá nú cúu Cristo, Sēhe Yāā vāha jā cúñáhnú? ncachī dē. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā: Suu cúu nī. De cunī nū jā nduhū, Yāā nī nduu tēe, cundeē ni lado cuáhá Yāā íyó poder, de ndiji nī ichi andiví jíín vīcō, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de sūtū cúñáhnú cā nī ndatá dē-ni sahma dē jā ní nquītī inī dē, de nī ncāhān dē: ¿Nā testigo cā jíni ñúhún ó túsaá? 


text:
<pb/>Chi ja nī jini ndá nú jā cáhān dē tūhun nāvāha jā quītī inī Yāā Dios, chi sáhá dē maá dē Sēhe Yāā Dios. ¿De nāsa jáni inī ndá nú? ncachī dē. De ndihi dē nī ncāhān dē jā ná cúū yā. 


text:
<pb/>De sava dē nī ntivī sīí dē nūū yā, de nī jasī dē sahma nūū yā, de nī jēhe dē jīquí yā, de nī ncāhān ndá dē jíín yā: Cachī ní iin cúu jā ní ncani ndóhó, ncachī dē. De ndá policía nī ncani dē nūū yā. Jā ní ncachī Pedro jāá nduú jínī dē yā (Mt. 26.69‑75; Lc. 22.56‑62; Jn. 18.15‑18, 25‑27) 


text:
<pb/>De ndéē Pedro inī patio ichi chíjin nūū íyó Jesús. De nī nquenda iin ñahan sátíñú vehe sūtū cúñáhnú cā. 


text:
<pb/>De nī jinī ña nūū dē jā ndéē dē násaā dē yúñúhūn. De nī ndēhé vāha ña nūū dē, de nī ncāhān ña: Ndóhó chi suni nī jica nú jíín Jesús, tēe ñuū Nazaret, ncachī ña. 


text:
<pb/>De maá dē nduú ní ncáchī dē, chi nī ncāhān dē: Nduú jínī ni dē, de ni nduú jínī ni nā tūhun cáhān nū, ncachī dē. De nī nquee dē viéhé tāvēhé, de nī ncana-ni lohló. 


text:
<pb/>De ñahan sátíñú ñúcuán, nī jinī tucu ña nūū dē, de nī nquijéhé ña cáhān ña jíín ndá nchivī jā íyó ñúcuán: Tēe yáhá chi suni táhán ndá tēe ñúcuán cúu, ncachī ña. 


text:
<pb/>Sochi nduú ní ncáchī tucu dē. De nī ncunúú jacū cā, de nchivī íyó ñúcuán nī ncāhān tucu ji jíín Pedro: Jāndáā ndija jā suni táhán ndá dē cúu nú, chi tēe Galilea cúu nú, de iin nuú-ni cáhān nū jíín ndá dē, ncachī ji. 


text:
<pb/>Sá de nī nquijéhé dē cáhān téyíí dē jā ná cúndeē cuāchi sīquī dē de tú nduú cáhān ndāā dē: Nduú jínī cuitī ni tēe ñúcuán jā cáhān ndá nú tūhun dē, ncachī dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncana-ni lohló vuelta ūū. De nī nūcūhun inī dē tūhun jā ní ncāhān Jesús jíín dē: Jondē tá ncháha ca cana lohló vuelta ūū, de yūhú nú de cachī nū ūnī vuelta jāá nduú jínī nū nduhū, ncachī yā. De nī nacani inī dē sīquī tūhun ñúcuán, de nī jacu dē.<pb/>


text:
De tá nī ncunijīn, de ndá sūtū cúñáhnú nī ndutútú dē jíín ndá tēe ñáhnú jā ndácu tiñu, jíín ndá tēe stéhēn ley janahán, jíín ndihi tēe sáhá junta cúñáhnú cā, de nī scáni táhán dē tūhun. De nī juhnī ndá dē Jesús de cuāhān dē jíín yā nūū Pilato, tēe cúu gobernador. 


text:
<pb/>De Pilato nī jīcā tūhún dē yā: ¿A maá nú cúu Rey nchivī hebreo? ncachī dē. De nī ncāhān yā: Suu cúu nī, tá cúu nūū cáhān nū. 


text:
<pb/>De Pilato nī jīcā tūhún tucu dē yā: ¿Nūcu nduú cáhān cuitī nū? ¿A nduú jínī nū jā cuāhā cuāchi cáhān ndá dē sīquī nū? ncachī dē. 


text:
<pb/>Sochi nduú ní ncáhān cuitī yā ni iin tūhun jíín dē. De nī nsāhvi ndasí inī Pilato ndéhé dē nūū yā. Jā ní nsāhá ndāā ndá dē jā cahnī dē yā (Mt. 27.15‑31; Lc. 23.13‑25; Jn. 18.38–19.16) 


text:
<pb/>De íyó costumbre Pilato jā ndācá vico pascua siáā dē iin tēe yíhí vecāa, nā-ni tēe cúnī nchivī. 


text:
<pb/>De íyó iin tēe nání Barrabás, yíhí dē vecāa jíín ndá táhán dē sīquī jā ní nenda ndá dē sīquī gobierno de nī jahnī ndá dē ndīyi. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pilato jíín ji: ¿A cúnī ndá nú jā siáā ni tēe cúu Rey ndá ndóhó nchivī hebreo? ncachī dē. 


text:
<pb/>Súcuán nī ncāhān dē, chi cúnī dē siáā dē Jesús. Chi ja nī jīcūhun inī dē jā ní ncucuásún inī ndá sūtū cúñáhnú, de jā ñúcuán nī nasiáha ndá dē yā nūū dē. 


text:
<pb/>Sochi ndá sūtū cúñáhnú nī scáhān dē nchivī cuāhā jā vāha cā ná cácān ji jā siáā Pilato Barrabás. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jīcā tūhún tucu Pilato: ¿Túsaá de nāsa cúnī ndá nú jā sāhá nī jíín tēe jā cáchī ndá nú jā cúu dē Rey ndá ndóhó nchivī hebreo? ncachī dē jíín ji. 


text:
<pb/>De nī ncāhān Pilato: ¿Nā cuāchi nī nsāhá dē túsaá? De ndá nchivī nī ncana jee tucu ji: Cata caa ní dē yīcā cruz, ná cúū dē, ncachī ji. 


text:
<pb/>De Pilato chi cúnī dē jā cusiī inī nchivī jíín dē, de nī nsiáā dē Barrabás. Ñúcuán de nī ndacu dē jā ná cáni ndá soldado Jesús, sá de cata caa dē yā yīcā cruz. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndá soldado cuāhān dē jíín yā, de nī nquīvi dē patio maá palacio. De nī nastútú dē ndihi táhán dē. 


text:
<pb/>De nī nchuhun ndá dē yā iin sahma cuahá ndíhí jā cúu sahma rey. De nī nsāhá dē iin corona iñu, nī nchuhun dē xīnī yā. 


text:
<pb/>De nī ncuun dē ñutun xīnī yā, de nī ntivī sīí dē nūū yā, de nī jēcuīñī jītí ndá dē nūū yā, sáhá dē jā chíñúhún dē yā. 


text:
<pb/>De tá nī ncuu nī nsāhá sácá dē yā, de nī ntavā dē sahma cuahá ndíhí, de nī nachuhun dē yā sahma maá yā. De nī ntavā ndá dē yā cuāhān dē jíín yā jā cata caa dē yā yīcā cruz. Jā ní jata caa dē yā yīcā cruz (Mt. 27.32‑44; Lc. 23.26‑43; Jn. 19.17‑27) 


text:
<pb/>De iin tēe nání Simón ñuū Cirene, tēe cúu tatá Alejandro jíín Rufo, vāndiji dē jā ní jēhēn dē rancho. De nī nchāha dē ñúcuán, de nī ntee ndá soldado tiñu dē jā cuiso dē cruz yā. 


text:
<pb/>De nī jata caa ndá dē yā yīcā cruz. De nī nsāhá dē suerte sīquī nāsa nīhīn iin iin dē sahma yā. 


text:
<pb/>De tūhun jā ní ntee dē xīnī cruz jā cáhān nā sīquī nī jīhī yā, súcuán cáhān: Yáhá cúu Rey nchivī hebreo, cáchī. 


text:
<pb/>De nchivī jā yáha ñúcuán, scuícó ji xīnī ji, de nī ncāhān yīchī ji jíín yā: Jājáān. Ndóhó chi cáhān nū jā canī nū templo cāhnú, de nūū únī quīvī de nasāhá nú. 


text:
<pb/>De suni súcuán nī ncāhān catá ndá sūtū cúñáhnú jíín ndá tēe stéhēn ley janahán, de cáhān ndá máá dē: Tú incā nchivī nī scácu dē, ¿de nūcu nduú cúu scácu dē maá dē mitan? 


text:
<pb/>Tú cunī ō jā Cristo, Rey nchivī Israel, nuu dē yīcā cruz mitan, ñúcuán de candíja ó, ncachī ndá dē. De ndúū tēe jā ndíta caa jíín yā yīcā cruz, suni súcuán nī ncāhān yīchī dē jíín yā. Jā ní jīhī Jesús (Mt. 27.45‑56; Lc. 23.44‑49; Jn. 19.28‑30) 


text:
<pb/>De tá nī ncuu cahūnī, de nī ncana jee Jesús: Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? ncachī yā. De tūhun ñúcuán cáhān: Yāā Dios maá sá, Yāā Dios maá sá, ¿nūcu nī sndóo ní sāán? 


text:
<pb/>De sava nchivī íñí ñúcuán, nī jini ji jā cáhān yā, de nī ncāhān ji: Cunini ndá nú, chi cána dē Elías, tēe nī nacani tūhun Yāā Dios janahán, ncachī ji. 


text:
<pb/>De nī jinu iin tēe, nī jēchundaji dē iin cāchī nūū vinagre iyá. De nī ntee dē xīnī iin ñutun, de nī ntee dē yuhú yā jā coho yā. De nī ncāhān dē: Ná cúndēhé ó tú quiji Elías snúu dē tēe yáhá, ncachī dē. 


text:
<pb/>Sá de sahma jā ndíta caa jā ndásī nūū cuarto īī inī templo cāhnú, nī ndātā sava sava jondē xīnī jíín jondē jēhē. 


text:
<pb/>De tēe Roma jā cúu capitán, íñí dē nūū yā, de nī jinī dē jā ní ncana jee yā de nī jīhī yā. De nī ncāhān dē: Jāndáā ndija jā Sēhe Yāā Dios cúu tēe yáhá, ncachī dē. 


text:
<pb/>De suni íñí sava ñahan, ndéhé jícá ña. De ūnī ña cúu María ñuū Magdala, jíín María naná José jíín Jacobo suchí, jíín ñahan nání Salomé. 


text:
<pb/>De ndá ñahan yáhá nī niquīn ña yā, de nī nchindeé ña yā tá nī jica yā región Galilea. De suni íñí cuāhā cā ndá ñahan jā ní nquiji jíín yā Jerusalén. Jā ní nchiyuhū dē Jesús (Mt. 27.57‑61; Lc. 23.50‑56; Jn. 19.38‑42) 


text:
<pb/>De nī nquenda José, tēe ñuū Arimatea. De cúu dē iin tēe cúñáhnú nūū junta cúñáhnú cā. De suni ñúhún inī dē jā quiji quīvī jā tatúnī Yāā Dios. De nduú yúhú dē chi nī nquīvi dē nūū Pilato, de nī jīcān dē yiqui cúñu Jesús. 


text:
<pb/>De Pilato chi nī nsāhvi inī dē jā ñamā nī jīhī yā. De nī ncana dē capitán, de nī jīcā tūhún dē tēe ñúcuán tú ja nī jīhī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncucáhnú inī dē jā ní ncāhān capitán jíín dē, de nī jēhe dē tūhun jā snúu José yiqui cúñu yā. 


text:
<pb/>De nī jeen José iin sahma cuijín váha. De nī snúu dē yiqui cúñu yā, de nī nchusúcún dē sahma ñúcuán. De nī nchiyuhū dē yā inī iin yavī ndīyi jā ní ncaān yīcā iin cava. De nī jasī dē iin yūū yuhú yávī ñúcuán. 


text:
De nī ñini quīvī nátātú, de María ñuū Magdala, jíín María naná Jacobo, jíín Salomé, nī jeen ndá ña ndācá perfume jā quíchīhi ña yiqui cúñu yā. 


text:
<pb/>De nī nquīvi ndá ña inī yavī ndīyi. De nī jinī ña iin ángel Yāā Dios jā cáá tá cáá tēe suchí, ndéē yā lado cuáhá, ñúhún yā iin sahma cuijín cání. De nī nchūhú ndá ña. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín ña: Mā cúyūhú ndá nú. Chi nánducú ndá nú Jesús ñuū Nazaret, Yāā nī jīhī yīcā cruz. Nduú cā yā yáhá, chi ja nī natecū yā. Yáhá cūndēhé nú nūū ní jaquīn ndá dē yā. 


text:
<pb/>Cuánohōn ndá nú túsaá, de cachī nū nūū ndá tēe scuáha jíín yā, jíín nūū Pedro, jā xihna cā maá yā jīnū Galilea, sá de cuēē ndá máá nú. De ñúcuán cunī nū nūū yā, tá cúu nūū ní ncāhān yā jíín nú jondē saá, ncachī ángel. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquee ndá ña nūū ní nchiyuhū yā, de jínu ña cuāhān ña. Chi quísi ña jā yúhú ña. De nduú ní ncáchī cuitī ña nūū ni iin, chi yúhú ndá ña. Jā ní nenda nijīn yā nūū María ñuū Magdala (Jn. 20.11‑18) 


text:
<pb/>De Jesús nī natecū yā jānehēn quīvī domingo. De xihna cā nūū María ñuū Magdala nī nenda nijīn yā, ñahan jā ní ntavā yā ūjā tāchī inī. 


text:
<pb/>De cuānohōn ña cuācachī tūhun ña nūū ndá tēe jā ní jica jíín yā, jā ní nenda nijīn yā nūū ña. De cúcuécá inī ndá dē de jácu ndá dē. 


text:
<pb/>De tá nī jini ndá dē tūhun jā ní jinī ña nūū yā jā técū yā, de nduú ní ncándíja dē tūhun cáhān ña. Jā ní nenda nijīn yā nūū ūū tēe scuáha jíín yā (Lc. 24.13‑35) 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquee ūū táhān tēe ñúcuán, jíca dē cuāhān dē ichi rancho, de síín modo nī nquenda nijīn yā nūū dē. 


text:
<pb/>De nī ndicó ndúū dē, de nī ncachī tūhun dē nūū ndá cā táhán dē. De nduú ní ncándíja tucu táhán dē jā cáhān ndúū dē. Jā ní ntetíñú yā dē jā nacani dē tūhun (Mt. 28.16‑20; Lc. 24.36‑49; Jn. 20.19‑23) 


text:
<pb/>De cuéé cā de nī nenda nijīn yā nūū ndihúxī iin dē, ndéē ndá dē nūū mesa yájī dē stāā. De nī ncāhān yā nūū dē, chi nīhin inī ndá dē jāá nduú cándíja dē tūhun jā ní ncāhān ndá táhán dē jā ní natecū yā nī jinī dē yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān yā jíín dē: Cuáhán ndá nú níí ñayīví, de nacani nú tūhun nī nūū ndācá nchivī nāsa scácu nī ji. 


text:
<pb/>De nchivī candíja, sāhá ji ndá tiñu ñáhnú yáhá jā stéhēn jā íyó nī jíín ji: Jíín síví nī de tavā ji ndá tāchī inī nchivī. De cāhān ji quéhén yuhú jéé. 


text:
<pb/>De tú nī ntiin ji cōō, á nī jihi ji veneno, de mā sāhá daño jíín ji. De suni tee ji ndahá ji nchivī cúhū, de nduvāha, ncachī yā jíín ndá dē. Jā ní ndaa yā cuānohōn yā andiví (Lc. 24.50‑53; <a href='B:510 01:9'>Hch. 1.9</a>‑<a href='B:510 11:1'>11</a>) 


text:
<pb/>Ñúcuán de tá nī ndihi nī ncāhān maá Jētohō ō jíín ndá dē, de nī ndaa yā cuānohōn yā andiví, de nī jēcundeē yā lado cuáhá Yāā Dios nūū cúñáhnú yā. 


text:
<pb/>De ndá máá dē nī nquee dē, nī nacani dē tūhun yā ndācá lado nāsa scácu yā nchivī. De maá Jētohō ō nī nchindeé nī nchituu yā ndá dē. De nī jēhe yā fuerza jā sāhá dē ndá tiñu ñáhnú jā stéhēn jā íyó ndāā tūhun yā jā nácani ndá dē. De nī ncuu. Amén.<pb/>


text:
Maá nī cúu Pablo, de yíhí nī vecāa jā síquī tūhun Cristo Jesús. De jíín hermano ō Timoteo tée nī carta yáhá cuēē nūū nū Filemón. Chi cúu nú tēe jā íyó mānī ndúū ni jíín, chi chíndeé nú jíín nī sīquī tiñu Yāā Dios. 


text:
<pb/>De suni tée nī carta yáhá nūū ndá nchivī cándíja jā ndútútú inī vehe nú, de saá-ni nūū hermana ō Apia, jíín nūū Arquipo, tēe jā chíndeé táhán jíín ó sīquī tiñu jā ndúcú ndéé ó jíín. 


text:
<pb/>De ñúhún inī ndúū ni jā Tatá ó Yāā Dios jíín Jētohō ō Jesucristo, ná sáhá cā yā jā váha ndá ndóhó, de sāhá yā jā coo ndeé coo siī inī nū. Tēe cúndáhví inī de cándíja vāha cúu Filemón 


text:
<pb/>De tá jícān táhvī ni nūū Yāā Dios de nduú náā inī ni cācān táhvī ni jēhē nū, de níní nácuetáhví nī nūū yā jā síquī nū. 


text:
<pb/>Chi níhīn ni tūhun jā vāha cándíja nú jā cúndáhví inī Jētohō ō Jesús ndóhó, de cúndáhví inī nū ndācá nchivī jā yíhí ndahá Yāā Dios. 


text:
<pb/>De jícān táhvī ni jā nchivī jā ní ncandíja sīquī jā cándíja maá nú, ná jícūhun vāha cā inī ji sīquī ndācá jā váha jā sáhá yā yóhó jā jíín Cristo Jesús. 


text:
<pb/>Chi cúsiī ndasí inī ni de íyó ndeé inī ni, hermano, sīquī jā cúndáhví inī nū ndá nchivī cándíja. Chi maá nú nī nsāhá jā ní ndusiī inī ji. Jā jícān Pablo iin favor jēhē Onésimo 


text:
<pb/>Túsaá de cáhān ndāhví nī jíín nú, vísō cuu ndacu nī nūū nū nāsa cánuú sāhá nú, chi cúu nī apóstol Cristo. 


text:
<pb/>De nduú chi sa cáhān ndāhví nī jíín nú sīquī jā íyó mānī ō. De cundáhví inī nū nduhū sāhá nú jā cúnī ni, chi ja ñáhnú nī, de yíhí nī vecāa jā síquī tūhun Cristo Jesús. 


text:
<pb/>De cáhān ndāhví nī jíín nú jēhē mozo nū Onésimo jā ní jeen nú de nī jinu. De mitan de cúu ji tá cúu sēhe nī, chi nī scándíja nī ji inī vecāa yáhá. 


text:
<pb/>De jondē saá chi nduú ní ncúu ji mozo jā squíncuu nūū nū, chi nī jinu ji. Sochi mitan chi vāha satíñú ji nūū nū jíín nūū ni. 


text:
<pb/>De natají nī ji cuēē najeē ji nūū nū. Túsaá de cāhān vāha nú jíín ji, de sāhá nú cuenta jā modo jā maá nī nī nquenda, chi ndasí mānī ni jíín ji. 


text:
<pb/>De cusiī inī ni de tú cuu quendōo ji jíín nī yáhá, tácua cuetíñú nī ji lugar maá nú juni yíhí nī vecāa jā síquī tūhun vāha yā. 


text:
<pb/>Sochi nduú cúnī ni sāhá nī súcuán, chi jondē cuāha maá nú tūhun. Chi nsūú jā sáhá fuerza ni ndóhó, chi sīquī jā vāha inī nū de sāhá nú favor jíín nī, tá cúu nūū cúsiī inī maá nú. 


text:
<pb/>Chi sanaā de jā síquī yáhá cúu jā ní jinu ji nī ncujiyo ji nūū nū jacū-ni tiempo, suu tácua níní quendōo ji jíín nú sāhá Yāā Dios. 


text:
<pb/>De mitan chi nduú cā cúu ji iin mozo jā ní jeen nú, chi nī nduu ji iin jā váha cā, suu iin hermano jā mānī nū jíín. De nduhū chi mānī ndasí nī jíín ji, de nā oncā cúu maá nú jā má cōó mānī nū jíín ji. Chi nsūú jā mānī nū jíín iin tēe súcuán-ni, chi sīquī jā cúu ji iin hermano jā cándíja nūū Jētohō ō. 


text:
<pb/>De tú sáhá nú cuenta jā nduhū cúu táhán nú jā cándíja, túsaá de cāhān vāha nú jíín ji tá nenda ji nūū nū, tá cúu nūū cāhān nū jíín nduhū. 


text:
<pb/>Nduhū Pablo, jíín ndahá maá nī tée nī yáhá jā maá nī nachunáá. Súcuán cáhān ni vísō cuu cāhān ni jā sa maá nú ndíta nūū ni jā sāhá nú jā cusiī inī ni sīquī jā ní scándíja nī ndóhó de nī ncācu ánō nū. 


text:
<pb/>Túsaá, hermano, sāhá nú favor yáhá jíín nī sīquī jā cándíja nú Jētohō ō. Sāhá nú jā ndusiī inī ni, sīquī jā cúu nú hermano jā cándíja Cristo. 


text:
<pb/>De tée nī yáhá nūū nū, chi cúndeé cúcáhnú inī ni jā cuetáhví nú, de jondē víhí cā sāhá nú nsūú cā jā ní jīcān ni. 


text:
<pb/>De suni jícān ni jā sāhá tūha nú nūū cundeē ni, chi ñúhún inī ni jā quee nī yáhá de cuēē ni nūū nū sāhá Yāā Dios sīquī jā jícān táhvī ndá nú jēhē ni. Saludo jíín bendición jā sándīhí 


text:
<pb/>De suni súcuán cáhān Marcos jíín Aristarco jíín Demas jíín Lucas, ndá tēe jā chíndeé táhán jíín nī sīquī tiñu yā. 


text:
<pb/>De ñúhún inī ni jā Jētohō ō Jesucristo ná sáhá cā yā jā váha ndá ndóhó. Súcuán ná cóo. Amén.<pb/>


text:
Ndúū ni cúu Pablo jíín Timoteo, mozo Jesucristo. De tée nī carta yáhá cuēē nūū ndá ndóhó hermano jā ndéē ñuū Filipos, jā cúu ndá nú nchivī maá yā jā yíhí nú ndahá Cristo Jesús. De suni tée nī nūū ndá tēe jā ndíso tíñú jā jíto ndóhó, jíín nūū ndá tēe jā chíndeé ndá ndóhó. 


text:
<pb/>De ñúhún inī ndúū ni jā Tatá ó Yāā Dios jíín Jētohō ō Jesucristo, ná sáhá cā yā jā váha ndá nú, de sāhá yā jā coo ndeé coo siī inī nū. Jā jícān táhvī Pablo jēhē nchivī cándíja 


text:
<pb/>Chi nī nchindeé táhán ndá nú jíín nī jā scáca ó tūhun vāha yā, jondē quīvī jā ní ncandíja nú de jondē mitan. 


text:
<pb/>De jínī ndija nī jā maá Yāā jā ní squíjéhé tiñu váha jíín nú, cucuu yā jíín jondē quīvī jā nenda Jesucristo, de sínu ndihi yā. 


text:
<pb/>De íyó vāha jā súcuán jáni inī ni sīquī ndācá nú, chi mānī ndasí nī jíín nú, de inuú-ni nī nsāhá yā jā váha yóhó. De súcuán cúu vísō yíhí nī vecāa á vísō cuiñi nī nūū ndācá tēe cúñáhnú jā cāhān ni jēhē tūhun jā scácu yā yóhó jā tūhun ndāā cúu. 


text:
<pb/>De jícān táhvī ni jā ná cáa cā cundáhví inī nū táhán nú, jíín jā jīcūhun cā inī nū de cundíchí nú jíín ndācá tūhun yā. 


text:
<pb/>De súcuán de cuu nacāji nú ndācá jā váha jā cuniquīn nū, de caca ndaā nū, tácua mā cōó ni iin cuāchi sīquī nū quīvī jā nenda Cristo. 


text:
<pb/>De súcuán de cāyā cuāhā tiñu váha jā sāhá Jesucristo jíín ndá nú. De sāhá jā coo yíñúhún nchivī nūū Yāā Dios de cāhān ji jā viī ndasí cúñáhnú yā. Jā técū ō cúu jā técū Cristo inī ō 


text:
<pb/>Hermano, cúnī ni jā ná cúcáhnú inī ndá nú nāsa nī nsāhá tūndóhó jā ní ndoho nī. Chi nī nsāhá jā ní jītē nuu cā tūhun jā scácu yā yóhó. 


text:
<pb/>Chi ndācá soldado jā íyó inī palacio, jíín ndá cā nchivī, jínī ji jā yíhí nī vecāa jā síquī Cristo. 


text:
<pb/>De sīquī jā yíhí nī vecāa, jā ñúcuán cúu jā víhí cā níhīn ndeé inī cuāhā hermano jā cándíja nūū Jētohō ō. De íyó téyíí cā inī ndá dē jā nácani dē tūhun yā, de nduú núu cuitī inī dē. 


text:
<pb/>De ndāā chi sava tēe nácani dē tūhun Cristo sīquī jā cúcuásún inī dē jíín jā nduxí dē. De sava cā dē chi sa nácani dē tūhun yā sīquī jā vāha inī dē. 


text:
<pb/>Sava dē nácani tūhun Cristo sīquī jā ndúcú dē jā váha maá dē-ni, de nduú ndija dē, chi cúnī dē jā nīhīn cā ni tūndóhó jā yíhí nī vecāa. 


text:
<pb/>Sochi sava cā dē chi nácani dē tūhun sīquī jā cúndáhví inī dē nduhū, chi jínī dē jā yíhí nī vecāa sīquī jā cáhān ni jēhē tūhun jā scácu yā yóhó. 


text:
<pb/>Nduú nā cuá sāhá túsaá, chi ndācá-ni modo scútē nuu ndá dē tūhun Cristo, vísō tú ndija dē á nduú. De yáhá cúu jā cúsiī inī ni sáhá. De suni cusiī cā inī ni, 


text:
<br/>chi jínī ni jā ndācá yáhá sáhá jā vāha cā coo jíín nī, chi jícān táhvī ndá nú jēhē ni, de Espíritu Jesucristo chíndeé yā nduhū. 


text:
<pb/>Chi ñúhún inī ni de cúu ndasí inī ni jā má sāhá nī ni iin jā sāhá jā cucanoō ni nūū yā. Chi sa coo téyíí inī ni jā cāhān ni tūhun yā, tácua nduñáhnú cā Cristo sāhá nī mitan, tá cúu nūū ja nī nsāhá nī níí jā váji nī, de vísō cutecū ni á cuū ni. 


text:
<pb/>De tú cutecū cā ni, de cuu scáca cā ni tiñu maá Jētohō ō. Túsaá de nduú cúcáhnú inī ni ní iin cúu jā váha cā, á jā cutecū ni á jā cuū ni. 


text:
<pb/>Chi māhñú ndúū tūhun yáhá íyó nīhin nī. Chi iin cúu jā cúnī ni quīhīn ni cundeē ni jíín Cristo, chi ñúcuán cúu jā víhí cā coo vāha nī. 


text:
<pb/>Túsaá de íyó seguro inī ni jā quendōo nī ñayīví yáhá cundeē cā ni jíín ndá nú, tácua stéhēn cā ni nūū nū nāsa caca vāha cā nū jíín yā, de cusiī cā inī ndá nú jíín tūhun cándíja nú. 


text:
<pb/>Tú súcuán de cuēē ni cundeē tucu nī jíín ndá nú, de cusiī ndasí inī nū jā síquī nduhū, sāhá maá Cristo Jesús. 


text:
<pb/>De maá iin-ni cúu jā cundihvī inī nū caca ndaā nū, tá cúu nūū cánuú caca nú sīquī jā cándíja nú tūhun Cristo. Ñúcuán de vísō cuēē ni jā nacunī tāhán ó, á cundeē jīcá nī, de nīhīn ni tūhun nú jā íñí nīhin ndá nú jíín tūhun yā, de íyó inuú inī nū, de inuú-ni ndúcú ndéé ndá nú sīquī tūhun jā cándíja ó jā scácu yā yóhó. 


text:
<pb/>De mā cúyūhú cuitī ndá nú jā sáhá ndá jā jínī ūhvī ndóhó. Chi jā jínī ūhvī ji ndóhó, ñúcuán stéhēn jā tānū tāhvī ji, de suni stéhēn jā cācu ánō ndá máá nú sāhá Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi nī jēhe Cristo ūū jā váha nūū nū: Nsūú maá-ni jā candíja nú yā, chi suni jā ndoho nú jā síquī yā. 


text:
<pb/>Chi maá nī jíín ndá ndóhó, modo jā cánāá ó jíín ndācá jā nēhén. Chi nī jinī ndá nú jā súcuán nī nsāhá maá nī, de níhīn nū tūhun jā sáhá cā ni jondē mitan.<pb/>


text:
Túsaá de sáhá Cristo jā íyó ndeé inī ndá nú, jíín jā cúsiī inī nū sīquī jā vāha inī yā jíín nú. De íyó Espíritu yā jíín nú, de mānī nū jíín táhán nú, de jíto ndáhví nú ji. 


text:
<pb/>Tú súcuán de ná cúcuu cā ndá nú jíín ndācá tūhun yáhá, tácua cusiī ndasí inī ni. De inuú-ni coo inī ndá nú, de cundeē mānī nū, de inuú-ni coo ánō nū, de inuú cani inī nū. 


text:
<pb/>De ni iin tiñu mā sāhá nú jā quendōo vāha maá nú-ni, ni jā sāhá téyíí nú maá nú. Chi sa sāhá suchí ndá nú maá nú, de sāhá nú cuenta jā vāha cā táhán nú nsūú cā maá nú. 


text:
<pb/>De mā cúndihvī inī nū maá-ni tiñu jā quendōo vāha maá nú-ni, chi suni cundihvī inī nū tiñu jā quendōo vāha táhán nú. 


text:
<pb/>Chi maá yā cúñáhnú inuú yā jíín Yāā Dios, de vísō súcuán de nduú ní jáni inī yā jā cuñáhnú inuú yā jíín Yāā Dios. 


text:
<pb/>De tá nī nduu inuú yā jíín tēe, de nī nsāhá suchí yā maá yā. De nī jetáhví yā jondē jíín tūhun jā cuū yā, de jondē jíín tūhun canoō jā cuū yā yīcā cruz. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán nī nsāhá Yāā Dios jā viī ndasí nī nduñáhnú yā, de síví yā cúñáhnú ndasí cā nūū ndá cā síví. 


text:
<pb/>De ndācá jā íyó andiví jíín ñayīví jíín chījin ñayīví, tá cuni ji síví Jesús de jēcuīñī jītí ji. 


text:
<pb/>De cāhān ndāā ndiviī ji jā Jesucristo cúu maá Jētohō ō. De súcuán stéhēn ji jā cúñáhnú ndasí maá Tatá yā Yāā Dios. Nchivī cándíja cúu ji tá cúu tiūūn jā jéndūtē 


text:
<pb/>Túsaá hermano, tá cúu jā níní nī jetáhví ndá nú tūhun jā ní ncāhān ni tá nī īyo nī jíín nú, suni súcuán víhí cā cuetáhví nú mitan jā íyó jícá nī jíín nú. De cundihvī inī nū jā caca ndaā nū jíín tūhun jā ní scácu yā ndá nú, de caca yíñúhún nú de cundihvī inī nū jā má stíví nú nūū yā. 


text:
<pb/>Chi Yāā Dios sáhá yā jíín ndá nú jā cúu inī nū sāhá nú tiñu váha, de chíndeé chítuu yā ndóhó jā squíncuu nú tiñu jétahān inī yā. 


text:
<br/>tácua cuu ndá nú sēhe Yāā Dios jāá nduú nā cuāchi coo sīquī nū de coo ndaā nū. De caca ndoo ndá nú māhñú nchivī nēhén nchivī nīhin inī. Chi māhñú nchivī ñúcuán stéhēn nū tiñu váha nú, de súcuán cuu ndá nú tá cúu tiūūn jā jéndūtē nūū neē inī ñayīví. 


text:
<pb/>De stéhēn nū tūhun yā nūū ji jā cutecū ji níí cání sāhá. De súcuán de cusiī ndasí inī ni quīvī jā nenda Cristo, chi cunī ni jāá nduú ní jíca cāhá nī, ni nduú ní nsátíñú cāhá nī. 


text:
<pb/>De vísō ná cúū ni jā sōcō ni maá nī nūū yā jā síquī ndá nú, de ñúcuán cúu jā ndúcú nī scándíja cā ni ndóhó, tácua sōcō nū maá nú sāhá nú tiñu váha sīquī jā cándíja nú yā. Jā ñúcuán cúsiī inī ni, de cúnī ni jā suni cusiī inī ndá nú jíín nī. 


text:
<pb/>Túsaá de cusiī inī ndá máá nú jíín nī, de inuú ná cúsiī inī ndācá ó. Tūhun Timoteo jíín Epafrodito 


text:
<pb/>De ñúhún inī ni jā cuāha maá Jētohō ō Jesús tūhun jā tají ñamā ni Timoteo cuēē dē nūū ndá nú, tácua ndusiī inī ni tá nīhīn ni tūhun nāsa íyó ndá nú. 


text:
<pb/>Chi nduú cā nā incā tēe íyó yáhá jā inuú jáni inī jíín nī, tá cúu nūū cúu maá dē jā ndíhvī ndija inī dē jēhē nū. 


text:
<pb/>De ja jínī ndá nú jā tēe vāha cúu Timoteo. Chi tá cúu sēhe jíín tatá, súcuán nī nsatíñú dē jā nácani dē tūhun vāha yā jíín nī. 


text:
<pb/>Túsaá de ñúhún inī ni jā tají nī dē cuēē dē nūū nū, tá ja nī ncucáhnú inī ni nāsa coo jíín nī. 


text:
<pb/>De suni jáni inī ni jā cánuú tají nī hermano ō Epafrodito cuēē dē, chi tēe jā sátíñú jíín nī sīquī tūhun yā cúu dē, de chíndeé táhán dē jíín nī. Chi ndá máá nú nī ntají nú dē jā sāhá dē ndācá jā cúmanī nūū ni. 


text:
<pb/>Chi cúu ndasí inī dē nacunī tucu dē nūū ndá nú. De nī ncucuécá ndasí inī dē, chi nī nīhīn ndá nú tūhun jā ní ncuhū dē. 


text:
<pb/>De jāndáā jā ní ncuhū dē, de ja ñatin cuū dē nícu. Sochi Yāā Dios nī ncundáhví inī yā dē, de nsūú mátúhún dē-ni, chi saá-ni nduhū, tácua mā cāá cā jā cucuécá inī ni jēhē dē nícu. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán cúu jā ndíhvī cā inī ni jā tají nī dē cuēē dē nūū nū, tácua ndusiī inī nū jā nacunī tucu nú nūū dē. De saá-ni nduhū mā cúcuécá ndasí cā inī ni. 


text:
<pb/>Túsaá de cusiī inī ndá nú jā najinū dē nūū nū, chi cúu dē hermano ō jā cándíja maá Jētohō ō. De coo yíñúhún nú jíín ndācá tēe jā cúu tá nūū cúu maá dē. 


text:
<pb/>Chi jā síquī tiñu Cristo cúu jā ja ñatin cuū dē nícu. Chi nī nchundeé inī dē jā cuū dē sīquī jā chindeé dē nduhū jíín tiñu jāá nduú ní íyo modo sāhá ndá máá nú.<pb/>


text:
De mitan, hermano, cusiī inī ndá nú jíín maá Jētohō ō. Nduhū chi nduú cuítá nī jā tée tucu nī tūhun yáhá nūū nū, chi cuetíñú jā quendōo vāha cā ndá nú. 


text:
<pb/>Coto nú maá nú nūū ndá tēe jā sáhá tiñu néhén, jā cúu dē tá cúu tinā. Chi ndúcú ndá dē stácuēhé dē ndóhó jā sāhá dē circuncidar, de nduú sáhá dē tiñu ndāā. 


text:
<pb/>Sochi maá ó cúu nchivī jā ní ncuu circuncidar ndija, chi chíñúhún ó nūū Yāā Dios jondē jíín inī jíín ánō ō, de cúsiī inī ō jā yíhí ó ndahá Cristo Jesús. De nduú cándíja ó maá ó jā quendōo ndāā ō jíín tiñu jā sáhá maá ó-ni. 


text:
<pb/>Chi tú jā súcuán cúu de nduhū chi suni cuu candíja nī tiñu jā sáhá maá nī nícu. Chi tú ní tēe jáni inī dē jā cuu candíja dē maá dē, de nduhū chi víhí cā cuu candíja nī maá nī. 


text:
<pb/>Chi nī ncuu nī circuncidar nūū únā quīvī jā ní ncacu nī. De tatā Israel cúu nī, de suni táhán tatā Benjamín, de iin hebreo sēhe hebreo cúu nī. De suni nī ncuu nī tēe grupo fariseo jā ní squíncuu nī ndācá ley táhán ñuū ni hebreo. 


text:
<pb/>De nī nsāhá nāvāha nī nchivī cándíja, chi ndasí nī ndihvī inī ni jā má sáma ji modo ley janahán. De ni iin nduú ní ncúu cāhān jāá nduú ní squíncuu nī ley ñúcuán, chi nī squíncuu vāha nī. 


text:
<pb/>Sochi ndācá jā ní ncandíja nī ñúcuán, chi sáhá nī cuenta jāá nduú nā cuá níhīn tīñú cuitī, chi mitan de nī ncandíja nī Cristo. 


text:
<pb/>De suni sáhá nī cuenta jā vāha cā ná náā ndihi jā ní ncandíja nī ñúcuán, chi vāha ndasí cā cúu jā ní nquīvi nī ndahá maá Jētohō ni Cristo Jesús. De jā síquī maá yā de nī nsiáā ni ndihi ñúcuán, de sáhá nī cuenta jā tá cúu yācá-ni cúu. Súcuán nī nsāhá nī tácua quīvi nī ndahá Cristo. 


text:
<pb/>De mitan de inuú-ni cúu nī jíín yā. De nduú cā ndúcú nī jā quendōo ndāā ni jíín ley ñúcuán, chi sa Yāā Dios nī sndáhvā yā cuāchi nī sīquī jā ní ncandíja nī Cristo. Chi súcuán squéndōo ndāā yā nchivī cándíja. 


text:
<pb/>De mitan de cúnī ni jīcūhun vāha cā inī ni nāsa Yāā cúu yā. De cúnī ni jā poder jā ní natecū yā coo jíín nī. De cúnī ni ndoho nī jíín yā, de jondē ndoho ndihi nī tá cúu nūū ní ndoho maá yā jā ní jīhī yā. 


text:
<pb/>Chi ñúhún ndasí inī ni jā natecū ni tá cúu nūū ní natecū maá yā. Jā ndúcú ndéé Pablo sínu dē carrera dē 


text:
<pb/>De ncháha ca nīhīn ni ndihi jā ní ncāhān ni ñúcuán, de ni ncháha ca cuja nī jíín. De ndúcú ndéé nī sīquī ndá ñúcuán, chi ñúhún inī ni jā nīhīn ni, chi jā ñúcuán cúu jā xihna cā maá Cristo Jesús nī nīhīn nduhū. 


text:
<pb/>Hermano, nduú cáhān ni jā ja nī nīhīn ni ndihi ñúcuán. De íyó iin jā sáhá nī, cúu jā squéndōo nī ndācá jā ní ncuu ichi chátā, de ndúcú ndéé nī jā nīhīn ni ndācá jā íyó ichi núū. 


text:
<pb/>Chi cúu ñúcuán modo jā jínu nī iin carrera cuāhān ni jondē jīnū ni andiví, de nīhīn ni premio jā cuāha Yāā Dios. Chi nī ncana yā yóhó jā cōhōn nūū yā andiví sīquī jā yíhí ó ndahá Cristo Jesús. 


text:
<pb/>De ndācá ó jā ja nī jija vāha ó jíín tūhun cándíja ó, súcuán ná cáni inī ō. De tú ní iin nú síín jáni inī nū, de Yāā Dios suni stéhēn yā nūū nū jāá nsūú súcuán cúu. 


text:
<pb/>Hermano, ndacu ndá nú nduhū. De cūndēhé vāha nú nāsa jíca nchivī ndāā, chi jíca ji tá cúu nūū ní stéhēn ni nūū nū. 


text:
<pb/>De ja nī ncuu quéhén vuelta jā ní ncāhān ni jíín nú, de jondē jácu nī cáhān tucu nī mitan, jā íyó cuāhā nchivī jā jíca ji iin modo jā stéhēn jā jínī ūhvī ji tūhun jā ní jīhī Cristo yīcā cruz. 


text:
<pb/>De iin quīvī de tānū tāhvī nchivī ñúcuán. Chi maá-ni jā yájī vāha ji cúu jā chíñúhún ji. De sáhá téyíí ji maá ji jíín tiñu néhén jā jéhe tūhun canoō. De maá-ni jā íyó inī ñayīví cúu jā ndíhvī inī ji. 


text:
<pb/>Sochi maá ó chi nchivī jā cundeē andiví cúu ó, de ndétu ó jā jondē ñūcuán ndiji Jētohō ō Jesucristo, Yāā jā scácu yóhó. 


text:
<pb/>De maá yā nasāma yā yiqui cúñu ndāhví ó, tácua nduu ó tá cúu nūū cáá maá yā jā viī cúñáhnú yā. De súcuán sāhá yā jíín poder yā jā cúñáhnú yā sīquī ndihi-ni.<pb/>


text:
Túsaá hermano, cuiñi nīhin ndá nú jíín maá Jētohō ō. Chi mānī ndasí nī jíín nú, de cúnī ni jā cunī tāhán ó, de cúsiī inī ni jíín nú, de modo premio ni cúu ndá nú. 


text:
<pb/>De cáhān ndāhví nī jíín ndóhó Evodia jíín Síntique jā inuú coo inī ndúū nū, chi cúu nú hermana jā cándíja nú maá Jētohō ō. 


text:
<pb/>De suni cáhān ndāhví nī jíín ndóhó, tēe jā ní nchindeé táhán vāha jíín nī, jā chindeé nú ndúū hermana ñúcuán, chi nī nsatíñú nīhin ña jíín nī sīquī tūhun jā scácu yā yóhó. De suni súcuán nī nsāhá Clemente jíín sava cā nchivī jā ní nsatíñú jíín nī. De nī jēcōsō síví ji nūū libro jā yósō síví nchivī jā cutecū níí cání. 


text:
<pb/>Sāhá vāha nú jíín ndācá nchivī, tácua cunī ji jā súcuán vāha inī nū. Chi maá Jētohō ō, ñatin-ni íyó yā jíín nú. 


text:
<pb/>Mā nácani ndasí inī nū sīquī ni iin. Chi sa cāhān nū jíín Yāā Dios sīquī ndācá jā nácani inī nū. Chi cācān táhvī nū, de cāhān ndāhví nú, de suni nacuetáhví nú nūū yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de sāhá Yāā Dios jā coo ndeé coo siī ndasí inī nū, de súcuán coo jíín nú jondē mā jícūhun cā inī nū nāsa cúu jā sáhá yā jíín nú. De coto vāha yā ánō nū jíín jāá ntúnī nū, jā coo cuāhā tūhun ndeé tūhun sīī inī jíín nú sīquī jā yíhí nú ndahá Cristo Jesús. Jā ná cáni inī ō sīquī ndācá jā váha 


text:
<pb/>De iin-ni cā tūhun íyó, hermano. Cani inī ndá nú sīquī ndācá jā íyó ndāā, jíín jā sáhá yíñúhún, jíín ndācá tiñu jā sáhá vāha, jíín tiñu íyó ndoo, jíín ndācá jā íyó mānī inī, jíín jā viī sáhá. De níní nūcūhun inī nū ndācá jā váha jā sáhá jā nácuetáhví nú nūū yā. 


text:
<pb/>Ndācá jā ní stéhēn ni nūū nū, jā ní ncutūha ndá nú nūū ni, jā ní jini nú nī ncāhān ni, jíín jā ní jinī nū nī nsāhá nī, ndācá ñúcuán suni sāhá ndá nú. Ñúcuán de maá Yāā jā jéhe tūhun ndeé tūhun sīī inī, coo yā jíín nú. Jā ní nsōcō nchivī Filipos nūū Pablo 


text:
<pb/>De cúsiī ndasí inī ni sáhá maá Jētohō ō, chi mitan de nī ndijéhé tucu ndá nú jā chindeé nú nduhū. De nsūú jā ní naā inī nū sāhá nú súcuán, chi sīquī jāá nduú ní íyo modo. 


text:
<pb/>Jínī ni cutecū ndāhví nī, de jínī ni cutecū cuīcá nī. Chi nī ncāan nī jíín ndācá-ni, á jā ndahā chījin nī á jā cuū ni sōco, á jā cunevāha cuāhā ni á jā cumanī nūū ni. 


text:
<pb/>De ndá ndóhó nchivī ñuū Filipos, ja jínī nū nāsa nī ncuu. Chi jondē quīvī jā ní nquijéhé nī nácani nī tūhun jā scácu yā yóhó, tá nī nquee nī Macedonia vāji nī, de nī nsōcō ndá nú xūhún nūū ni sīquī jā ní nīhīn nū tūhun yā jā ní nacani nī. De ni iin grupo nchivī cándíja nduú ní nsáhá súcuán, chi ndá máá nú-ni. 


text:
<pb/>De tá nī īyo nī ñuū Tesalónica de nī ntají ndá nú jacū jā jíni ñúhún nī, nī nquenda iin ūū vuelta. 


text:
<pb/>De nsūú jā ndúcú nī jā cuāha nú nūū ni, chi sa cúnī ni jā ná cáyā cā tiñu váha ndá nú, tácua cāyā tāhvī nū nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>Chi ja nī nīhīn ni ndihi jā jíni ñúhún nī, de ndóo cā. De íyó cuāhā nūū ni, chi nī nīhīn ni jā ní ntají ndá nú vāji jíín Epafrodito. De jā ní ntají ndá nú cúu tá cúu iin ofrenda jā āsīn jéhēn jā ní nsōcō nū nūū Yāā Dios, de cúsiī inī yā jíín. 


text:
<pb/>De Yāā Dios chi cuāha yā ndācá jā cúmanī nūū nū, chi cuícá ndasí yā jíín ndācá jā váha jā viī íyó nūū Cristo Jesús. 


text:
<pb/>Cachī ndá nú nūū ndācá nchivī maá yā jā sāhá ndeé inī ji, cáchī ni, chi cándíja ji Jesucristo. De ndá hermano ō jā ndéē jíín nī yáhá, cáhān dē jā sāhá ndeé inī ndá nú. 


text:
<pb/>De ndācá nchivī maá yā jā íyó yáhá, suni cáhān ji jā sāhá ndeé inī ndá nú. De nchivī jā ndéē vehe rey jā cúñáhnú Roma yáhá, ndá máá ji cúu jā cáhān cā súcuán. 


text:
Tūhun yáhá cúu jā ní ncachī Yāā Dios nūū Jesucristo nāsa coo ndācá tiñu quiji, tácua nacachī tūhun yā nūū nchivī cándíja jā cúu ndá ji mozo yā. De stéhēn yā nūū ji ndācá tiñu jā ñamā coo. De nī ntají yā ndá ángel yā nī nquiji nī stéhēn nijīn tiñu ñúcuán nūū nduhū Juan jā cúu nī mozo yā. 


text:
<pb/>De maá nī cáchī tūhun ndāā ni sīquī ndācá jā ní jinī ni ñúcuán, de nácani ndaā ni tūhun Yāā Dios jíín tūhun jā ní ncāhān ndāā Jesucristo. 


text:
<pb/>Nācā ndetū nchivī jā cáhvi tutū yáhá, de suni nācā ndetū nchivī jā níni ji jā cáhvi nchivī ndācá tūhun yáhá jā ní ncachī Yāā Dios, de chúhun inī ji. Chi ja cuācuñatin quīvī jā coo ndācá tiñu jā yósō nūū tutū yáhá. Jā tée Juan carta nūū ndihújā grupo nchivī cándíja 


text:
<pb/>Maá nī cúu Juan, de tée nī tūhun yáhá cuēē nūū ndá ndóhó, ndihújā grupo nchivī cándíja jā íyó Asia. De ñúhún inī ni jā maá Yāā Dios ná sáhá cā yā jā váha ndá ndóhó, de sāhá yā jā coo ndeé coo siī inī nū. Chi maá yā cúu Yāā jā íyó mitan, de nī īyo yā níí cání, de coo yā níí cání. De ñúhún inī ni jā suni súcuán sāhá ndihújā Espíritu jā íyó yā yuhú mesa nūū ndácu Yāā Dios tiñu. 


text:
<pb/>De ñúhún inī ni jā suni súcuán sāhá Jesucristo, Yāā jā cáhān ndāā ndācá tūhun. De xihna cā maá yā nī natecū māhñú ndīyi. De cúñáhnú yā nūū ndācá rey jā íyó ñayīví. De maá yā cúndáhví inī yā yóhó, de nī naquete yā yóhó nūū cuáchi ó jíín nīñī yā. 


text:
<pb/>De nī nsāhá yā jā ní nduu ó rey jíín sūtū jā sátíñú ó nūū Tatá yā Yāā Dios. De ná cáhān ō jā viī ndasí cúñáhnú yā de tíin yā poder níí cání. Amén. 


text:
<pb/>Cunini ndá nú tūhun yáhá, chi ndiji Cristo jíín vīcō. De ndiviī nchivī cunī ji nūū yā, de jondē jíín nchivī jā ní stácuēhé ji yā. De ndācá raza nchivī níí cáhnú ñayīví cuacu ji jāá nduú ní ncándíja ji yā. Súcuán cúu jā coo. 


text:
<pb/>Suha cáhān maá Jētohō ō, Yāā tíin ndihi poder: Maá nī cúu tá cúu letra A jā xíhna ñúhún jíín letra Z jā sándīhí, chi maá nī nī squíjéhé ndihi de maá nī sínu, cáchī maá Yāā jā íyó mitan, de nī īyo yā níí cání, de coo yā níí cání. Jā ní jinī Juan jā viī cúñáhnú Cristo 


text:
<pb/>Maá nī cúu Juan jā cúu hermano ndá nú. De inuú-ni ndóho nī tūndóhó jíín ndá nú sīquī jā cándíja ó Jesucristo, de inuú-ni ndácu Yāā Dios tiñu nūū ō, de inuú-ni jéndeé inī ō sáhá Jesucristo. De sīquī jā ní nacani nī tūhun Yāā Dios jíín jā ní ncachī ndāā ni tūhun Jesucristo, jā ñúcuán nī ntiin ndá ji nduhū jā cúu nī preso, chi nī nchuhun ji nduhū isla jā nání Patmos. 


text:
<pb/>De iin domingo nī jinī ni iin jā ní stéhēn maá Espíritu Santo nūū ni. De nī jini nī iin jā cána jee nīhin ichi chátā ni tá nūū cúu jā tívī trompeta. 


text:
<pb/>De nī ncāhān jíín nī: Maá nī cúu tá cúu letra A jā xíhna ñúhún jíín letra Z jā sándīhí, chi maá nī cúu Yāā jā íyó jondē xihna ñúhún de coo nī níí cání. De tee nú nūū iin tutū ndācá jā cunī nū, de tají nú quīhīn nūū ndihújā grupo nchivī cándíja jā íyó níí cáhnú Asia, suu inī ñuū Efeso, jíín Esmirna, Pérgamo, Tiatira, Sardis, Filadelfia, jíín Laodicea, ncachī. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ndicó cóto nī jā cunī ni ní iin cúu jā cáhān jíín nī. De tá nī ndicó cóto nī de nī jinī ni ūjā candelero oro. 


text:
<pb/>De māhñú ndihújā candelero ñúcuán íñí maá Yāā nī nduu tēe. De ñúhún yā iin sahma cání jā quénda jondē nūū jēhē yā. De núhnī iin cinturón oro yīcā yā. 


text:
<pb/>De ixi xínī yā chi yaa tá cúu ixi tīcāchí, tá cúu yuhvā volcán. De tīnūú yā jéndūtē tá cúu yáñuhūn. 


text:
<pb/>De jēhē yā xíñū tá cúu cāa cuāán jā ní ndūhvā nūū horno. De níhin ndasí jā cáhān yā, tá cúu nūū níhin cuāhā yūte nāhnú. 


text:
<pb/>De ndahá cuáhá yā tíin yā ūjā tiūūn. De yuhú yā quée jā cáá tá cáá espada jā xēēn ndúū lado. De nūū yā cáá tá cáá ncandiī jā ndíī vāha. 


text:
<pb/>De tá nī jinī ni yā de nī ndicó cáva nī nūū jéhē yā modo jā ní jīhī ni. De nī ntee yā ndahá cuáhá yā sīquī ni, de nī ncāhān yā: Mā cúyūhú nú. Maá nī cúu Yāā jā íyó jondē xihna ñúhún de coo nī níí cání. 


text:
<pb/>De Yāā técū cúu nī. Chi nī jīhī ni de nī natecū ni, de mitan chi técū ni níí cání. De maá nī tíin poder sīquī cuēhē jáhnī nchivī jíín sīquī lugar nūū ndéē ánō ndá ndīyi. 


text:
<pb/>De yáhá cúu tūhun yíyuhū jā stéhēn ni sīquī ndihújā tiūūn jā ní jinī nū jā tíin nī ndahá cuáhá nī, jíín sīquī ndihújā candelero oro: Ndihújā tiūūn ñúcuán cúu tá cúu ndihújā jā cúñáhnú nūū ndihújā grupo nchivī cándíja. De ndihújā candelero cúu tá cúu ndihújā grupo nchivī cándíja.<pb/>


text:
Tee nú tūhun yáhá ná quíhīn nūū jā cúñáhnú nūū nchivī cándíja ñuū Efeso: Súcuán cáhān nduhū, Yāā jā tíin ndihújā tiūūn jíín ndahá cuáhá nī, de jíca nuu nī māhñú ndihújā candelero oro. 


text:
<pb/>Ja jínī ni ndācá tiñu váha jā sáhá ndá nú, jā ndíhvī inī nū sīquī tūhun nī, jíín jā jéndeé inī ndá nú. De jínī ni jāá nduú jéhe ndá nú tūhun jā quīvi nchivī nēhén māhñú nú. De jínī ni jā ní jito túnī nū ndá tēe stáhví jā cáhān dē jā cúu dē apóstol, de nī jinī nū jā tēe stáhví cúu dē. 


text:
<pb/>De nī jendeé inī ndá nú nī ndoho nú tūndóhó, de nduú ní núu inī nū jā cúu ndasí nú jíín tiñu nī. 


text:
<pb/>De vísō súcuán de íyó jacū jā cāhān ni nūū nū, chi nduú cā íyó mānī vāha nú jíín nī tá cúu nūū ní īyo mānī nū jíín nī quīvī yātā. 


text:
<pb/>Túsaá de nūcūhun inī ndá nú nāsa nī sndóo nú tūhun jā ní īyo mānī nū jíín nī, de nacani inī nū, de sāhá nú tá nī nsāhá nú jondē quīvī ñúcuán. De tú mā nácani inī nū, de ñamā cuēē ni de stáá nī candelero nū nūū íñí, cúu jā má cuīñí cā nū jíín nchivī cándíja. 


text:
<pb/>De vísō súcuán de íyó iin jā váha jā sáhá ndá nú, chi nduú jétahān cuitī inī nū tiñu nēhén jā sáhá ndá nchivī jā níquīn tūhun jā stéhēn Nicolás. De suni maá nī nduú jétahān cuitī inī ni. 


text:
<pb/>Nchivī jā íyó sōho ná tée sōho ji jā cáhān maá Espíritu Santo jíín ndá grupo nchivī cándíja. Ndācá nchivī jā cundeé sīquī jānēhén, cuāha nī tūhun jā cajī ji jāvíxī jā cúun xīnī ñutun jā sáhá jā cutecū ji níí cání. De ñutun ñúcuán íñí jondē andiví nūū íyó Yāā Dios nūū viī ndasí cáá. Tūhun jā cuáhān ñuū Esmirna 


text:
<pb/>De tee nú tūhun yáhá ná quíhīn nūū jā cúñáhnú nūū nchivī cándíja ñuū Esmirna: Súcuán cáhān nduhū, Yāā jā íyó jondē xihna ñúhún de coo nī níí cání, de nī jīhī ni de nī natecū ni. 


text:
<pb/>Ja jínī ni ndācá tiñu váha jā sáhá ndá nú, jíín tūndóhó jā ndóho nú, jíín jā ndóho ndáhví nú. De vísō súcuán de cuícá ndá nú ndihi jā ndíso tūhun nī. De jínī ni jā cáhān nēhén ndá nchivī sīquī nū. Nchivī ñúcuán cáhān ji jā nchivī hebreo nchivī maá Yāā Dios cúu ji, de nduú chi jā stáhví ji-ni, chi sa nchivī yíhí ndahá Satanás cúu ji. 


text:
<pb/>De mā cúyūhú cuitī nū ndācá jā ndoho nú. Chi tāchī cúñáhnú ja ñatin sāhá jā quīvi sava ndá nú vecāa jā coto túnī ndá ndóhó, de cundoho nú tūndóhó ūxī quīvī. De cuiñi nīhin nú vísō jondē cuū nū, de cuāha nī premio nū jā cutecū nū níí cání. 


text:
<pb/>Nchivī jā íyó sōho ná tée sōho ji jā cáhān maá Espíritu Santo jíín ndá grupo nchivī cándíja. Ndācá nchivī jā cundeé sīquī jānēhén, mā níhīn ji tūndóhó jā tānū tāhvī ji cuū ji vuelta ūū. Tūhun jā cuáhān ñuū Pérgamo 


text:
<pb/>De tee nú tūhun yáhá ná quíhīn nūū jā cúñáhnú nūū nchivī cándíja ñuū Pérgamo: Súcuán cáhān nduhū, Yāā névāha espada jā xēēn ndúū lado. 


text:
<pb/>Ja jínī ni ndācá tiñu váha jā sáhá ndá nú, de jínī ni jā ndéē ndá nú māhñú nchivī jā tátúnī Satanás nūū. De vísō súcuán de íñí nīhin ndá nú jíín tūhun nī, de nduú ní náyūhú nú jā cándíja nú nduhū, ni quīvī jā ní jīhī Antipas, tēe nī squíncuu vāha nī nacani ndaā tūhun nī. Chi ñuū ndá nú íyó ndá nchivī jā jétíñú Satanás, de nī jahnī ji Antipas. 


text:
<pb/>De vísō súcuán de íyó jacū jā cāhān ni nūū ndá nú. Chi māhñú ndá nú nchivī ñuū Pérgamo íyó sava nchivī jā níquīn tūhun jā ní stéhēn Balaam. Chi tēe ñúcuán nī stéhēn dē nūū Balac nāsa squívi dē nchivī Israel cuāchi jā cajī ji jā ní nsōcō nūū ídolo jíín jā casíquí ndéē tāhán ji. 


text:
<pb/>De suni íyó sava nchivī māhñú ndá nú jā cándíja cā ji tūhun jā ní stéhēn Nicolás, de tūhun ñúcuán chi nduú jétahān cuitī inī ni. 


text:
<pb/>Túsaá de nacani inī ndá nú jā sndóo nú cuāchi nú. Chi tú nduú de ñamā cuēē ni jíín espada jā quée yuhú nī. De jíín ñúcuán de sndóho nī nchivī jā cándíja cā tūhun nēhén ñúcuán. 


text:
<pb/>Nchivī jā íyó sōho ná tée sōho ji tūhun jā cáhān maá Espíritu Santo jíín ndá grupo nchivī cándíja. Ndācá nchivī jā cundeé sīquī jānēhén, scájī ni ji maná jā yíyuhū ichi andiví. De suni cuāha nī iin yūū cuījín nūū ji, de nūū yūū ñúcuán cundeē iin síví jéé, de ni iin nchivī mā cūní síví ñúcuán, chi maá-ni nchivī jā níhīn. Tūhun jā cuáhān ñuū Tiatira 


text:
<pb/>De tee nú tūhun yáhá ná quíhīn nūū jā cúñáhnú nūū nchivī cándíja ñuū Tiatira: Súcuán cáhān nduhū, maá Sēhe Yāā Dios jā jéndūtē tīnūú nī tá cúu yáñuhūn. De jēhē ni xíñū cáá tá cáá cāa cuāán jā ní ndūhvā. 


text:
<pb/>Ja jínī ni ndācá tiñu váha jā sáhá ndá nú, chi cúndáhví inī nū táhán nú, de cándíja nīhin nú nduhū, de sátíñú nú nūū ni, de jéndeé inī nū. De jínī ni jā víhí cā sáhá ndá nú mitan nsūú cā jondē quīvī yātā. 


text:
<pb/>De vísō súcuán de íyó jacū jā cāhān ni nūū nū. Chi íyó iin ñahan māhñú ndá nú jā nání Jezabel. De jéhe ndá nú tūhun jā stéhēn ña nūū nū. De cáchī ña jā nácani ña tūhun Yāā Dios. De nduú chi jíín tūhun stéhēn ña de stáhví ña nchivī cándíja jā cúu ji mozo ni. De sáhá ña jā cásíquí ndéē tāhán ji, jíín jā yájī ji jā ní nsōcō nūū ídolo. 


text:
<pb/>De nī jēhe nī tiempo jā nacani inī ña, de nduú cúnī ña nacani inī ña jā sndóo ña jā cásíquí ndéē ña. 


text:
<pb/>Túsaá de ná sáhá nī jā cava ña jíín cuēhē. De ndācá nchivī jā cásíquí ndéē jíín ña, suni cuāha nī tūndóhó xéēn nūū ji, de tú mā nácani inī ji jā sndóo ji tiñu néhén tá cúu nūū sáhá ñahan ñúcuán. 


text:
<pb/>De sāhá nī jā cuū nchivī jā ní scándíja ña. De súcuán de cunī ndācá grupo nchivī cándíja jā maá nī cúu Yāā jā jínī ndihi nāsa cáá jāá ntúnī jíín ánō nchivī. De cuāha nī yāhvi iin iin nú tú nāsa nī nsāhá nú. 


text:
<pb/>De sava cā nū jā íyó ñuū Tiatira, jāá nduú ní jétáhví tūhun jā stéhēn ñahan ñúcuán, de ni nduú ní ntíin nú tūhun jā cáhān ndá ji jā tūhun yíyuhū cā nūū Satanás cúu, jíín ndá máá nú cáhān ni jā má tēé cā ni incā tiñu sīquī nū. 


text:
<pb/>Chi maá-ni jā quendōo nīhin nú jíín tūhun ndāā jā cándíja nú, de quendōo nīhin nú jíín jondē quīvī nenda nī. 


text:
<pb/>Ndācá nchivī jā cundeé sīquī jānēhén, jíín jā squíncuu vāha tiñu jā cúnī ni jondē mitan de jondē quīvī sándīhí, sāhá nī jā cuñáhnú ji tatúnī ji nūū ndācá nación, 


text:
<br/>tá cúu nūū ní nsāhá Tatá nī jā cúñáhnú nī tátúnī ni. De tatúnī nīhin ji nūū ndācá nación. Chi tá cúu nūū cúun yúú ji quīsi tāhví, súcuán squéne yichī ji nchivī jāá nduú cándíja nūū ni. 


text:
<pb/>De sāhá nī jā cunī ji nduhū jā viī cuñáhnú nī quīvī nenda nijīn ni, tá cúu nūū jínī ji lucero jā quénda túu. 


text:
<pb/>Nchivī jā íyó sōho ná tée sōho ji tūhun jā cáhān maá Espíritu Santo jíín ndá grupo nchivī cándíja.<pb/>


text:
De tee nú tūhun yáhá ná quíhīn nūū jā cúñáhnú nūū nchivī cándíja ñuū Sardis: Súcuán cáhān nduhū, maá Yāā jā névāha ndihújā Espíritu Yāā Dios jíín ndihújā tiūūn. Ja jínī ni ndācá tiñu jā sáhá ndá nú, de cáhān nchivī jā técū nū, sochi nūū nduhū chi modo ndīyi cúu ndá nú. 


text:
<pb/>Natahvī inī nū, de ndijéhé nīhin nú jíín tiñu jā jacū-ni cā íyó de ndúcú naā. Chi ja jínī ni jāá nduú squíncuu vāha vāha nú nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nūcūhun inī nū ndācá tūhun jā ní stéhēn ndá nūū nū. De candíja nú ndá tūhun ñúcuán de nacani inī nū jā sndóo nú cuāchi nú. Chi tú mā nátahvī inī nū, de cuēē ni nūū nū iin sanaā-ni, modo jā iin sanaā-ni de quíji jācuīhná, de mā cūní nú nā hora jīnū ni nūū nū. 


text:
<pb/>De vísō súcuán de íyó jacū nū ñuū Sardis jāá nduú ní nsáhá nú cuāchi, jā cúu modo jāá nduú ní nsáhá téhén nú sahma nú. Jā ñúcuán vāha yaa coo sahma nú caca nú jíín nī, chi nchivī vāha cúu ndá nú. 


text:
<pb/>Chi ndācá nchivī jā cundeé sīquī jānēhén, cuāha nī sahma cuijín yaa cuhun ji. De mā sndóo nī síví ji nūū libro jā yósō síví nchivī cutecū níí cání. De cuetúhún nī ji nūū Tatá nī jíín nūū ndācá ángel yā. 


text:
<pb/>Nchivī jā íyó sōho ná tée sōho ji tūhun jā cáhān maá Espíritu Santo jíín ndá grupo nchivī cándíja. Tūhun jā cuáhān ñuū Filadelfia 


text:
<pb/>De tee nú tūhun yáhá ná quíhīn nūū jā cúñáhnú nūū nchivī cándíja ñuū Filadelfia: Súcuán cáhān nduhū, Yāā ndoo Yāā ndāā, de névāha nī ndácáa rey David. De maá nī nácune jā quívi nchivī nūū tátúnī ni, de ni iin mā cūú nacasī, de maá nī nácasī, de ni iin mā cūú nacune. 


text:
<pb/>Ja jínī ni ndācá tiñu váha jā sáhá ndá nú. De nī nacune nī modo iin viéhé jā quīvi ndá nú, de ni iin mā cūú nacasī. Chi vísō jacū-ni fuerza nū íyó, de nī ncandíja nú tūhun nī, de nduú jásī ndá nú yuhú nú jā cándíja nú nduhū. 


text:
<pb/>De íyó sava nchivī jā yíhí ndahá Satanás, de cáhān ndá ji jā nchivī hebreo jíín nchivī maá Yāā Dios cúu ji, de nduú chi jā stáhví ji-ni. Túsaá de sāhá nī jā quenda ji nūū nū de cuiñi jítí ji nūū nū, de cunī ji jā mānī ni jíín nú. 


text:
<pb/>De vāha nī squíncuu ndá nú tūhun jā ní ncāhān ni jā cuandeé inī nū. De jā ñúcuán scácu nī ndá ndóhó quīvī jā quiji iin tūndóhó xéēn sīquī nchivī níí cáhnú ñayīví, jā coto túnī ñúcuán ndá ji. 


text:
<pb/>De ñamā nenda nī. Túsaá de quendōo nīhin ndá nú jíín tūhun cándíja nú, tácua ni iin mā cándeē premio nū. 


text:
<pb/>Ndācá nchivī jā cundeé sīquī jānēhén, sāhá nī jā cuu ji tá cúu sihīn yūū luu inī templo Yāā Dios maá nī. De mā cújiyo ji nūū ndéē yā ñúcuán. De tee nī síví Yāā Dios maá nī teēn ji, jíín síví jéé maá nī, jíín síví ñuū Yāā Dios maá nī. De ñuū ñúcuán cúu Jerusalén jeé, de cuun quiji ichi andiví jondē nūū Yāā Dios maá nī. 


text:
<pb/>Nchivī jā íyó sōho ná tée sōho ji tūhun jā cáhān maá Espíritu Santo jíín ndá grupo nchivī cándíja. Tūhun jā cuáhān ñuū Laodicea 


text:
<pb/>De tee nú tūhun yáhá ná quíhīn nūū jā cúñáhnú nūū nchivī cándíja ñuū Laodicea: Súcuán cáhān nduhū, maá Yāā cúu tūhun ndāā, Yāā cúu testigo vāha jā cáhān ndāā. De maá nī nī nsāhá ndihi jā ní ncāhān Yāā Dios jā ná jécōo. 


text:
<pb/>Ja jínī ni ndācá tiñu jā sáhá ndá nú. De cúu ndá nú modo jāá nduú vījin de ni nduú ihní, cúu jā jacū-ni cándíja nú tūhun nī, chi ni nduú jásī nū de ni nduú ndíhvī inī nū sīquī. De nācā vāha de tú jā vījin nú á jā ihní nú nícu. 


text:
<pb/>De nduú chi vāchi jā yíhí vīxī-ni ndá nú, chi ni nduú jásī nū de ni nduú ndíhvī inī nū sīquī. De jā ñúcuán squéne yichī ni ndá nú modo iin jā játi nī ntesíi nī jāá nduú jétahān inī ni. 


text:
<pb/>De cáhān ndá nú jā cuícá nú, de quéndōo vāha nú, de nduú cúmanī ni iin nūū nū. Sochi nduú sáhá nú cuenta jā nūū maá nī chi ndáhví ndasí ndóho nú, de cúmanī ndasí nūū nū, de cácuáá nú, de cávichí nú. 


text:
<pb/>Túsaá de cáhān ni jíín ndá nú jā nūū ni cueen nú oro jā ní ndūhvā nūū ñúhūn de nī nduu ndinuhun oro, de suu cúu jā sāhá nī jā coo cuícá ndija nú ndihi jā ndíso tūhun nī. De nūū ni cueen nú sahma cuijín cuhun nú, tácua mā cúcanoō nū jā cávichí nú, cúu jā quendōo ndāā nū sāhá nī. De cueen nú tātān nūū ni cuhun tīnūú nú, tácua ndunijīn tīnūú nú, cúu jā jīcūhun inī nū tūhun nī. 


text:
<pb/>Ndācá nchivī jā cúndáhví inī ni, chi cáhān ni nūū ji de sndóho nī ji, tácua ná chúhun inī ji. Túsaá de cundihvī inī ndá nú, de nacani inī nū jā sndóo nú cuāchi nú. 


text:
<pb/>Cunini ndá nú tūhun yáhá, chi íñí nī viéhé ánō nū cáhān ni jā quīvi nī. De tú ní-ni ndóhó cunini de nacune nú viéhé ánō nū, de quīvi nī cajī ni stāā jíín nú, de suni cajī maá nú jíín nī. De suu cúu jā cundeē ni ánō nū. 


text:
<pb/>Ndācá nchivī jā cundeé sīquī jānēhén, cuāha nī tūhun jā cundeē ji jíín nī nūū mesa nūū tátúnī ni. Chi saá-ni nduhū nī snáā ni poder jānēhén, de nī jēcundeē ni jíín Tatá nī nūū mesa nūū tátúnī yā. 


text:
<pb/>Nchivī jā íyó sōho ná tée sōho ji tūhun jā cáhān maá Espíritu Santo jíín ndá grupo nchivī cándíja, ncachī yā.<pb/>


text:
Ñúcuán de nī nūcūndēhé nī, de nī jinī ni jā núne iin viéhé andiví, de maá Yāā jā ní ncāhān jíín nī jā xíhna ñúhún, nī ncāhān tucu jíín nī modo jā tívī trompeta. De nī ncāhān: Caa quiji nú yáhá, de ná stéhēn ni nūū nū ndācá tiñu jā coo ichi núū cā, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jinī cā ni jā ní stéhēn Espíritu Santo nūū ni. Chi nī jinī ni jā andiví íñí iin mesa nūū tátúnī, de ndéē maá yā nūū mesa ñúcuán. 


text:
<pb/>De jéndūtē yā modo iin yūū cuījín ndéē nihni xíñū á iin yūū cuāhá xíñū. De iin tīcō yēhndé nī jicó ndúū yuhú mesa yā, de jéndūtē tá nūū cáá iin yūū cuīí xíñū. 


text:
<pb/>De xiín mesa yā nī jinī ni jā ní jicó ndúū ōcō cūmī cā mesa nūū tátúnī. De nūū mesa ñúcuán ndéē ōcō cūmī tēe ñáhnú jā ndíso tíñú. De ñúhún ndá dē sahma cuijín yaa, de xīnī dē ñúhún corona oro. 


text:
<pb/>De jondē nūū mesa nūū tátúnī yā jéndūtē sáhá taja de níhin de cána taja. De ichi núū mesa yā íñí ndihújā Espíritu Yāā Dios, de cáá tá cáá ūjā iti náhnú jā cáyū ñuhūn. 


text:
<pb/>De ichi núū mesa yā suni íyó modo iin mar jā ndéē nihni tá cúu nūū cáá vidrio. De xiín mesa yā nī jicó ndúū cūmī jā técū. De íyó cuāhā tīnūú níí cáhnú ichi núū jíín ichi chátā. 


text:
<pb/>De iin jā técū ñúcuán cáá tá cáá ndicaha. De incā cáá tá cáá stīquī. De jā únī chi née nūū tēe. De jā cúmī chi cáá tá cáá yaha jā jícó nūū táchī. 


text:
<pb/>De ndicúmī jā técū ñúcuán íyó īñū nījīn jā iin iin. De maá-ni tīnūú cúu níí cáhnú jondē jíín níí chījin nījīn. De nduú ñuú nduú jéncuiñī cuitī jā cáhān:<pb/>Yāā īī Yāā ndoo ndasí<br/>cúu maá Jētohō ō Yāā Dios, Yāā tíin ndihi poder,<pb/>Yāā íyó mitan, de nī īyo yā níí cání, de coo yā níí cání. Cáchī. 


text:
<pb/>Chi maá-ni jā cáhān ndicúmī ñúcuán jā cúñáhnú ndasí Yāā ndéē nūū mesa, Yāā técū níí cání cuitī. De yíñúhún cáhān ndá jíín yā, de nácuetáhví nūū yā. 


text:
<pb/>De ndācá vuelta jā sáhá súcuán, de ndihócō cūmī tēe ñáhnú jā ndíso tíñú, jécuīñī jītí dē nūū Yāā jā técū níí cání cuitī, de chíñúhún dē yā. De távā dē corona dē, de jáquīn dē ichi núū mesa yā. De cáhān ndá dē:<pb/> 


text:
Jētohō sá de Yāā Dios sá cúu ní.<pb/>De vāha ndasí Yāā cúu ní jā cáhān ji jā viī cúñáhnú ní,<br/>de íyó yíñúhún ndá ji nūū ní, de tíin ní ndihi poder.<pb/>Chi maá ní nī nsāhá ndihi jā íyó,<br/>de sīquī jā súcuán nī ncuu inī maá ní de nī jēcōo ndihi. Ncachī ndá dē.<pb/>


text:
Ñúcuán de nī jinī ni jā Yāā jā ndéē mesa jā tátúnī, ndahá cuáhá yā tíin yā iin tutū cāní jā ní ntuū. De yósō tūhun ndúū lado tutū ñúcuán, de ndásī jíín ūjā sello. 


text:
<pb/>De nī jinī ni iin ángel yā jā ndíso poder, de nī ncāhān jee: ¿Ní iin cúu tēe vāha ndasí jā cundiso tíñú quehndē ndá sello de nacune tutū yáhá? ncachī ángel yā. 


text:
<pb/>De ni andiví ni ñayīví ni jā íyó chījin ñayīví, nduú ní íyo ni iin jā cuu cundiso tíñú jā nacune tutū ñúcuán, de ni jā cūndēhé nūū. 


text:
<pb/>De nī jacu ndasí nī, chi nduú ní íyo ni iin jā cuu cundiso tíñú nacune de cahvi tutū ñúcuán, de ni jā cūndēhé nūū. 


text:
<pb/>Sá de nī ncāhān iin tēe ñáhnú ñúcuán jíín nī: Mā cuācú nú, chi íyó iin Yāā jā ndíso tíñú yā quehndē yā ndihújā sello jā ndásī tutū, de nacune yā. De maá yā chi íyó cuāhā poder yā, tá cúu nūū íyó cuāhā fuerza iin ndicaha. De nī ncacu yā chījin tatā Judá, jā cúu tatā rey David. De nī snáā yā poder ndācá jānēhén. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jinī ni Yāā jā cúu Tīcāchí Yāā Dios jā ní jahnī ndá ji de nī natecū yā. De Tīcāchí ñúcuán íñí yā nūū íñí mesa Yāā Dios, māhñú ndicúmī jā técū jíín māhñú ndá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú. De íyó ūjā ndiquin jíín ūjā tīnūú Tīcāchí ñúcuán. De tīnūú ñúcuán cúu ndihújā Espíritu Yāā Dios jā ní ntají yā nī jēhēn níí cáhnú ñayīví. 


text:
<pb/>De tá nī nquehen yā tutū ñúcuán, de ndicúmī jā técū jíín ndihócō cūmī tēe ñáhnú jā ndíso tíñú nī jēcuīñī jītí nūū yā. De tá iin iin tēe ñáhnú yíndahá yaā jā nání arpa, jíín cōhō cūu oro jā ñúhún chitú sūja īī. De sūja īī ñúcuán cúu ndācá tūhun jā jícān táhvī nchivī jā yíhí ndahá Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nī jita ndá dē iin yaā jeé, de suha cáhān:<pb/>Vāha ndasí Yāā cúu ní jā quehen ní tutū de quehndē ní sello jā ndásī.<pb/>Chi nī jahnī ndá ji níhín, de jíín nīñī ní nī nacueen ní nchivī<br/>māhñú ndācá raza, ndācá yuhú, ndācá ñuū, ndācá nación, tácua cuu ji nchivī Yāā Dios.<pb/> 


text:
De nī nsāhá ní jā cuu ji rey jíín sūtū nūū Yāā Dios,<br/>de ndacu ji tiñu inī ñayīví. Ncachī ndá dē jíta dē. 


text:
<pb/>De nī ndēhé cā ni, de nī jini nī jā cáhān cuāhā ángel yā jā ní jicó ndúū xiín mesa yā, jíín xiín ndicúmī jā técū, jíín xiín ndá tēe ñáhnú ndíso tíñú. De íyó cuāhā ndasí millón ángel ñúcuán. 


text:
<pb/>De suha nī ncāhān jee ndá yā:<pb/>Vāha ndasí Yāā cúu Tīcāchí jā ní jahnī ndá ji.<pb/>De jā ñúcuán tíin yā poder, de cuícá ndasí yā,<br/>de ndíchí ndasí yā, de ndíso yā cuāhā fuerza,<br/>de ndihi chi íyó yíñúhún nūū yā, de viī cúñáhnú yā,<br/>de cáhān ndá ji jā vāha ndasí Yāā cúu yā. Ncachī ndá. 


text:
<pb/>De suni nī jini nī jā cáhān ndihi jā ní nsāhá Yāā Dios jā íyó inī andiví jíín inī ñayīví jíín chījin ñayīví jíín inī mar. De ndiviī ñúcuán nī ncāhān:<pb/>Cúsiī inī ō cáhān ō jā vāha ndasí Yāā cúu Yāā jā ndéē nūū mesa nūū tátúnī yā,<br/>jíín Yāā cúu Tīcāchí Yāā Dios.<pb/>De ná cóo yíñúhún ó nūū yā, chi viī ndasí cúñáhnú yā,<br/>de tíin yā poder níí cání cuitī. Ncachī. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndicúmī jā técū: Súcuán ná cóo, ncachī. De ndihócō cūmī tēe ñáhnú jā ndíso tíñú nī jēcuīñī jītí dē, de nī nchiñúhún dē nūū Yāā jā técū níí cání cuitī.<pb/>


text:
Ñúcuán de nī jinī ni jā Yāā cúu Tīcāchí Yāā Dios, nī jehndē yā iin jā újā sello ñúcuán. De nī jini nī jā cáhān iin táhán ndicúmī jā técū, tá cúu nūū cána taja: Nehēn de cunī nū. 


text:
<pb/>De nī nūcūndēhé nī, de nī jinī ni iin caballo cuījín. De jā yósō sīquī tī yíndahá iin nduva jā sndáva flecha. De nī jīcūhun iin corona xīnī. De nī nquee nī ncanāá, de nī ncundeé sīquī ndihi. 


text:
<pb/>Sá de Tīcāchí ñúcuán nī jehndē yā sello ūū. De nī jini nī jā cáhān incā táhán ndicúmī jā técū: Nehēn de cunī nū. 


text:
<pb/>De nī nquee iin caballo cuāhá, de jā yósō sīquī tī ndíso tíñú jā snáā tūhun jā ndéē mānī nchivī ñayīví, de quijéhé ji cahnī tāhán ji. De nī nīhīn ñúcuán iin espada cāhnú. 


text:
<pb/>Sá de Tīcāchí ñúcuán nī jehndē yā sello ūnī. De nī jini nī jā cáhān incā táhán ndicúmī jā técū: Nehēn de cunī nū. De nī nūcūndēhé nī, de nī jinī ni iin caballo tūún. De jā yósō sīquī tī yíndahá iin balanza jā chícuāhá, chi coo tāmā xéēn. 


text:
<pb/>De māhñú ndicúmī jā técū nī jini nī iin jā cáhān: Iin kilo-ni trigo nīhīn ji jíín yāhvi ji jā sátíñú ji iin quīvī. De tú cebada de ūnī-ni kilo nīhīn ji jíín yāhvi ji jā sátíñú ji iin quīvī. Sochi aceite jíín vino chi mā sāhá nú jā cumanī, ncachī. 


text:
<pb/>Sá de Tīcāchí ñúcuán nī jehndē yā sello cūmī. De nī jini nī jā cáhān tucu incā táhán ndicúmī jā técū: Nehēn de cunī nū. 


text:
<pb/>De nī nūcūndēhé nī, de nī jinī ni iin caballo cuāán yaa, de jā yósō sīquī tī cúu maá cuēhē jáhnī nchivī. De ichi chátā níquīn maá tūhun jā quívi nchivī lugar nūū ndéē ánō ndīyi. De ndúū ñúcuán ndíso tíñú jā nenda sīquī iin jā ndicúmī parte ñayīví, de cuu sāhá jā cuū nchivī jíín guerra, jíín tāmā, jíín cuēhē xēēn, jíín ndācá quiti xéēn jā íyó ñayīví. 


text:
<pb/>Sá de Tīcāchí ñúcuán nī jehndē yā sello ūhūn. De chījin altar cāhnú nī jinī ni ndá ánō nchivī jā ní ncandíja tūhun Yāā Dios de nī nacani ji tūhun yā, de jā síquī ñúcuán nī jahnī nchivī ji. 


text:
<pb/>De nī ncana jee ndá ánō ñúcuán: Jētohō sá Yāā Dios, maá ní cúu Yāā ndoo de vāha squíncuu ní jā ní nquee yuhú ní. ¿De nāsaa cā tiempo coo de sāhá ndāā ní jēhē ndá sá, de nacuāha ní jā ndutahvī nchivī ñayīví jā ní jahnī sāán? ncachī ndá. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jēhe yā sahma cuijín cuhun ndá ji, de nī ncāhān yā jíín ji jā ná nátātú ji jacū cā tiempo. Chi íyó cā hermano ji jā sátíñú nūū yā, jā suni cánuú cuū ji tácua jīnu número ji, ncachī yā. 


text:
<pb/>Sá de Tīcāchí ñúcuán nī jehndē yā sello īñū. De nī jinī ni jā ní ntāan ndasí. De nī ncutuún ncandiī modo iin sahma túún. De níí yōō nī nduu modo nīñī. 


text:
<pb/>De andiví nī ncujiyo tá cúu jā nátuū iin tutū cāhnú. De ndācá yucu jíín ndācá isla nī ncujiyo cuāhān incā lado. 


text:
<pb/>De ndācá rey ñayīví, jíín ndá jā cúñáhnú, jíín jā cuīcá, jíín ndācá capitán, jíín jā ndíso poder, jíín mozo jā ní jeen ndá nchivī, jíín tēe sátíñú cuenta maá, nī nchiyuhū ndá maá inī yavī cava jíín māhñú cava chījin yucu. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá ji jíín yucu jíín cava: Ndicó cáva sīquī ni, ná quíyuhū ni tácua mā cūní maá Yāā jā ndéē nūū mesa jā tátúnī, jíín Yāā cúu Tīcāchí jā cuāha yā castigo xēēn nduhū. 


text:
<pb/>Chi nī nquenda maá quīvī cāhnú jā cuāha yā castigo, ¿de ní iin quenda jā cuiñi nūū yā? ncachī ndá ji.<pb/>


text:
De tá nī ncuu tiñu yáhá, de nī jinī ni cūmī ángel yā jā íñí ndicúmī lado ñayīví. De jásī ndá yā jā má quīhí tāchī ndicúmī lado, tácua mā quīhí nūū ñūhún ni nūū mar ni nūū ni iin ñutun. 


text:
<pb/>De suni nī jinī ni incā ángel yā, vāji ichi nūū quénda ncandiī. De yíndahá yā sello Yāā Dios, Yāā técū. De nī ncāhān jee yā jíín ndicúmī ángel ñúcuán jā ndíso tíñú jā sáhá daño nūū ñuhun yíchí jíín nūū mar: 


text:
<pb/>Mā sāhá nú daño nūū ñūhún ni nūū ndācá ñutun ni nūū mar, chi jondē tee ó sello teēn ndācá nchivī jā sáhá tiñu cúnī Yāā Dios ndācá ó, ncachī yā. 


text:
<pb/>De nī jini nī jā cáchī jā íyó ciento ūū xico cūmī mil nchivī jā ní jēcundeē sello teēn. De nchivī ñúcuán cúu ndācá tatā nchivī Israel. 


text:
<pb/>De íyó ūxī ūū mil nchivī jā cúu tatā Judá jā ní jēcundeē sello, jíín ūxī ūū mil tatā Rubén, jíín ūxī ūū mil tatā Gad, 


text:
<br/>jíín ūxī ūū mil tatā Zabulón, jíín ūxī ūū mil tatā José, jíín ūxī ūū mil tatā Benjamín. Ndihi tatā yáhá cúu jā ní jēcundeē sello. Nchivī cuāhā jā ñúhún sahma cuijín 


text:
<pb/>De tá nī ncuu tiñu yáhá de nī nūcūndēhé nī, de nī jinī ni cuāhā ndasí nchivī. De cúu ji nchivī ndācá nación jíín ndācá raza jíín ndācá yuhú jíín ndācá ñuū. De íñí ji nūū mesa nūū tátúnī Yāā Dios jíín nūū maá Yāā cúu Tīcāchí. De sīquī jā cuāhā ndasí ji, de ni iin mā cūú cahvi nāsaa ji cúu. De ñúhún ji sahma cuijín, de yíndahá ji ñūū. 


text:
<pb/>De nī ncana jee ndá ji:<pb/>Yāā Dios maá ó cúu jā ní scácu yóhó,<pb/>Yāā jā ndéē nūū mesa jā tátúnī,<br/>jíín Yāā cúu Tīcāchí Yāā Dios. Ncachī ndá. 


text:
<pb/>De ndihi ángel nī jicó ndúū yā íñí yā yuhú mesa Yāā Dios, jíín xiín ndá tēe ñáhnú jā ndíso tíñú, jíín xiín ndicúmī jā técū. De nī jēcuīñī jītí ndá yā nī ntuu yā nūū yā nūū ñūhún nī nchiñúhún yā Yāā Dios ichi núū mesa yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá yā:<pb/>Amén. Cúsiī inī ō cáhān ō jā vāha ndasí Yāā cúu Yāā Dios maá ó.<pb/>De viī cúñáhnú yā de ndíchí yā.<pb/>De ná nácuetáhví ó nūū yā, de ná cóo yíñúhún ó nūū yā.<pb/>Chi maá yā tíin poder, de ndíso yā cuāhā fuerza níí cání cuitī. Amén. Ncachī ndá ángel yā. 


text:
<pb/>Sá de nī ncāhān iin tēe ñáhnú ñúcuán jíín nī: ¿Ní nchivī cúu yáhá jā ñúhún sahma cuijín, de ní ichi vāji ndá ji? 


text:
<pb/>De nī ncāhān ni jíín dē: Maá ní cúu jā jínī, Señor. De nī ncāhān dē jíín nī: Yáhá cúu nchivī jā ní nchāha ndá ji nī jinī ji tūndóhó xéēn. De nī naquete ji sahma ji jíín nīñī maá Tīcāchí, de nī nduyaa vāha, cúu jā ní ndundoo ánō ji nī nsāhá yā. 


text:
<pb/>Jā ñúcuán cúu jā íñí ji nūū mesa nūū tátúnī Yāā Dios, de sátíñú ji inī templo yā nduú ñuú. De Yāā jā ndéē nūū mesa, coto yā ji jā quendōo vāha ji nūū yā. 


text:
<pb/>De mā cúū cā ji sōco, ni mā yíchī cā ji ndute. De ni mā cáyū cā ji nūū ncandiī, de ni mā ndōhó cā ji jā ihní. 


text:
<pb/>Chi maá Yāā cúu Tīcāchí jā ndéē nūū mesa jā tátúnī, coto yā ji modo jā cúu ji tīcāchí yā. De cundeca yā ji quīhīn yā jíín ji nūū quéne ndute jā cutecū ji níí cání sāhá. De Yāā Dios nacuahā yā ndute núū ndá ji, de mā cuācú cā ji, ncachī tēe ñáhnú ñúcuán.<pb/>


text:
De Tīcāchí ñúcuán nī jehndē yā sello ūjā jā ndásī tutū, de nañíí-ni nī īyo inī andiví tá sava hora. 


text:
<pb/>De nī jinī ni ndihújā ángel jā íñí nūū Yāā Dios. De nī jēhe ūjā trompeta nūū ndá ángel ñúcuán. 


text:
<pb/>Sá de nī nquenda incā ángel, yíndahá yā iin cōhō cūu oro, de nī jēcuīñī yā nūū altar. De nī jēhe cuāhā sūja īī nūū yā, tácua sōcō yā jíín tūhun jā jícān táhvī ndihi nchivī jā cándíja Yāā Dios. De nī nsōcō yā nūū altar oro jā íyó ichi núū mesa nūū tátúnī Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nūū cōhō cūu jā tíin ángel ñúcuán nī nquene ñūhmā sūja īī, nī ncaa nūū Yāā Dios jondē jíín tūhun jícān táhvī ndá nchivī cándíja Yāā Dios. 


text:
<pb/>Sá de nī nquehen ángel cōhō cūu ñúcuán. De nī nchuhun chitú yā tīcāyi ñuhūn jā cáyū nūū altar. De nī squéne yā jondē inī ñayīví. De nī nsāhá jā ní ncana taja, de nī nihin, de nī jēndūtē nī nsāhá taja, de nī ntāan. Tūhun sīquī trompeta 


text:
<pb/>De ángel xíhna ñúhún nī ntivī yā trompeta. De nī ncuun ñíñí jíín ñuhūn inī ñayīví jā ní nsacā nuu jíín nīñī. De nī ncāyū iin jā únī parte ñayīví, jíín iin jā únī parte ñutun, jíín iin jā únī parte itē cuīí. 


text:
<pb/>De ángel ūū nī ntivī yā trompeta. De iin jā cúu modo iin yucu cáhnú jā cáyū ñuhūn nī nincava cuāhān nūū mar. De iin jā únī parte mar nī nduu nīñī. 


text:
<pb/>De ángel ūnī nī ntivī yā trompeta. De nī nincava iin quīmi cāhnú ichi andiví, de cáyū tá cáyū iin iti cáhnú. De nī nincava sīquī iin iin ndācá jā únī yūte jíín nūū quéne ndute. 


text:
<pb/>De quīmi ñúcuán nání quīmi ūguā. De iin jā únī parte ndute nī nduu ūguā. De nī jīhī cuāhā nchivī nī nsāhá jā ní nduu ūguā ndute ñúcuán. 


text:
<pb/>De ángel cūmī nī ntivī yā trompeta. De iin jā únī parte ncandiī jíín yōō jíín tiūūn nī ntīví. De nī nduneē iin jā únī parte, de nduú cā ní ncútūu iin jā únī parte nduú jíín ñuú. 


text:
<pb/>De nī nūcūndēhé nī, de nī jini nī jā cána jee iin ángel yā jā ndáva cuāhān sava andiví: Nācā xēēn cā ndoho nchivī ndéē inī ñayīví, chi ja ñatin ndāhyū ūnī cā trompeta jā tivī ūnī cā ángel, ncachī yā.<pb/>


text:
De ángel ūhūn nī ntivī yā trompeta. De nī jinī ni jā ichi andiví nī nincava tucu iin quīmi inī ñayīví. De nūū quīmi ñúcuán nī jēhe ndácáa jā nune maá yavī cūnú ndasí. 


text:
<pb/>Sá de nī nacune yavī, de nī nquene ñūhmā nī ncaa modo ñūhmā iin jītūn cāhnú. De nī nsāhá ñūhmā jā ní ncuneē ncandiī jíín níí nūū tāchī. 


text:
<pb/>De nūū ñūhmā ñúcuán nī nquenda tīca langosta, nī jītē nuu tī níí cáhnú ñayīví. De nī jēhe yā tūhun jā sāhá tī tá sáhá ndá tīsuhmā xēēn jā íyó inī ñayīví. 


text:
<pb/>De nī ndacu yā nūū tī jā má sāhá tī daño itē jíín yūcū cuīí jíín ñutun, chi maá-ni nchivī jāá nduú nā sello Yāā Dios ndéē teēn ji cúu jā tuu tī. 


text:
<pb/>De nduú ní jéhe yā tūhun jā cahnī tī nchivī, chi maá-ni jā sndóho tī ji ūhūn yōō. De sáhá tī jā játū ji tá cúu nūū játū nchivī jā túu tīsuhmā ji. 


text:
<pb/>De quīvī ñúcuán nducú ndasí nchivī modo jā cuū ji, sochi mā níhīn ji modo. De vísō cúnī ji cuū ji, de nduú nā modo cuū ji. 


text:
<pb/>De ndá tīca langosta ñúcuán cáá tī tá cáá caballo jā íyó tūhva quīhīn nūū canāá. De xīnī tī ñúhún modo corona oro. De née tī nūū tēe. 


text:
<pb/>De níí tī ndásī jā cúu modo sahma cāa. De níhin nījīn tī tá cúu nūū níhin jā cuáhān cuāhā caballo nūū guerra de ñúhun tī carreta. 


text:
<pb/>De suhmā tī íyó iñu, de sáhá tá sáhá tīsuhmā. De jíín suhmā tī de cuu sndóho tī nchivī ūhūn yōō. 


text:
<pb/>De íyó iin jā cúñáhnú nūū tī, de suu cúu tāchī jā jíto yavī cūnú ndasí ñúcuán. De tāchī ñúcuán yuhú hebreo nání Abadón, de yuhú griego nání Apolión, jā cáchī: Tāchī jā snáā. 


text:
<pb/>De ángel īñū nī ntivī yā trompeta. De nī jini nī iin tūhun jā ní ncāhān jondē māhñú ndicúmī squínā altar oro jā íñí nūū Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ñúcuán jíín ángel īñū jā yíndahá trompeta: Nandají nú ndicúmī ángel jā núhnī yuhú yúte cāhnú jā nání Eufrates, ncachī. 


text:
<pb/>De nī nandají ndicúmī ángel ñúcuán, tácua cahnī iin ndācá jā únī nchivī ñayīví. Chi ja íyó tūha ndá ángel ñúcuán jā síquī maá hora jíín quīvī jíín yōō jíín cuīyā jā coo súcuán. 


text:
<pb/>De nī stéhēn cā yā nūū ni, de nī jinī ni ndācá caballo. De ndá tēe jā yósō sīquī tī ñúhún dē camisa cāa, jā cuāhá, jā ndēé, jíín jā cuāán. De xīnī caballo cáá tá cáá xīnī ndicaha. De yuhú tī quéne ñuhūn jíín ñūhmā jíín azufre. 


text:
<pb/>De jíín ndinúnī jā quéne yuhú caballo, de nī jīhī iin ndācá jā únī nchivī, suu jíín ñuhūn jíín ñūhmā jíín azufre. 


text:
<pb/>Chi yuhú tī jíín suhmā tī íyó fuerza jā cahnī tī nchivī. Chi suhmā tī cáá tá cáá cōō, de íyó xīnī, de jíín ñúcuán sndóho tī nchivī. 


text:
<pb/>De sava cā nchivī jāá nduú ní jíhī jíín ndācá tūndóhó yáhá, nduú ní nácani inī ji jā sndóo ji ídolo jā ní nsāhá ji. De nduú ní sndóo ji jā chíñúhún ji ndācá tāchī jíín ídolo jā ní ncuvāha jíín oro jíín plata jíín cāa cuāán jíín yūū jíín ñutun. De ndācá ñúcuán chi nduú cúu cunī, ni nduú cúu cuni, ni nduú cúu caca. 


text:
<pb/>De ni nduú ní nácani inī nchivī jā sndóo ji jā jáhnī ji ndīyi, jíín jā sáhá tásí ji, jíín jā jíca ndiī ji, jíín jā sácuíhná ji.<pb/>


text:
De nī jinī ni incā ángel yā jā ndíso poder, nī ncuun yā ichi andiví. De ñúsúcún yā vīcō, de xīnī yā ñúhún tīcō yēhndé. De nūū yā jéndūtē modo ncandiī, de sīhin yā cúu modo ūū sihīn jā cáá tá cáá ñuhūn. 


text:
<pb/>De née yā iin libro lulí jā núne. De nī jani yā jēhē cuáhá yā nūū mar, de jēhē sátín yā nūū ñuhun yíchí. 


text:
<pb/>De nī ncana jee ndasí yā, tá cúu jā ndáhyū ndicaha. De tá nī ncana jee yā, de nī ncana ūjā taja. 


text:
<pb/>De tá nī ncana ūjā taja, de ja íyó tūha nī jā tee nī tūhun ñúcuán nícu. De nī jini nī iin tūhun ichi andiví jā ní ncāhān jíín nī: Chuvāha nú ndācá tūhun jā ní ncāhān ūjā taja ñúcuán, de mā stéhēn nū ni mā tēé nú, ncachī. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ángel jā ní jinī ni jā íñí nūū mar jíín nūū ñūhún, nī nanee yā ndahá cuáhá yā ichi andiví. 


text:
<pb/>De nī nacunehen yā síví maá Yāā jā técū níí cání, Yāā jā ní nsāhá andiví jíín ñayīví jíín mar jíín ndācá ndihi jā íyó inī. De jíín síví yā ñúcuán nī ncāhān téyíí ángel: Mā cúcuéé cā jā jīnu ñayīví. 


text:
<pb/>Chi tá quijéhé ángel ūjā tivī yā trompeta, ñúcuán de squíncuu-ni Yāā Dios tūhun yíyuhū yā, tá cúu nūū ní ncachī tūhun yā nūū ndācá mozo yā, tēe nī nacani tūhun yā jondē janahán, ncachī ángel. 


text:
<pb/>Ñúcuán de maá jā ní jini nī jā ní ncāhān ichi andiví, nī ncāhān tucu jíín nī: Cuáhán de quehen nú libro lulí jā núne jā née ángel jā íñí nūū mar jíín nūū ñūhún, ncachī. 


text:
<pb/>De nī jēhēn ni nūū ángel ñúcuán, de nī jīcān ni jā ná cuáha yā libro lulí nūū ni. De nī ncāhān yā: Quehen de cajī nū. Chi vīxī cuu inī yuhú nú modo ndūxi, sochi chījin nú chi cuhiyá sāhá, ncachī yā. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquehen nī libro lulí jā née ángel yā, de nī nchajī ni. De vīxī nī ncuu inī yuhú nī modo ndūxi. De tá nī ncuu nī nchajī ni, de nī ncuhiyá inī ni. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá jíín nī: Cánuú jā nacani tucu nú tūhun Yāā Dios, nāsa coo sīquī nchivī cuāhā ñuū jíín cuāhā nación jā síín síín yuhú, jíín sīquī cuāhā rey jā tátúnī, ncachī jíín nī.<pb/>


text:
Ñúcuán de nī jēhe ndá iin ñutun nūū ni, jā cúu iin medida jā chícuāhá. De nī ncāhān jíín nī: Nacuiñī de chicuāhá nú templo cāhnú Yāā Dios jíín altar, de cahvi nú nāsaa nchivī cúu jā chíñúhún nūū yā ñúcuán. 


text:
<pb/>De mā chícuāhá nú patio yātā templo. Chi ja nī jēhe yā nūū nchivī ndācá nación jīcá. De ndéē ji inī ciudad īī yáhá, de ūū xico ūū yōō cuāñū ji sīquī ciudad. 


text:
<pb/>De tají nī ūū testigo ni jā nacani tūhun nī mil ūū ciento ūnī xico quīvī. De cuhun dē sahma ndáyí jā cúcuécá inī dē sīquī cuāchi nchivī, ncachī yā. 


text:
<pb/>De ndúū testigo ñúcuán cúu tá cúu ndúū ñutun olivo jíín ndúū candelero jā íñí nūū Yāā Dios, Yāā xíí ñayīví. 


text:
<pb/>De nā-ni nchivī tú ndúcú sāhá nāvāha jíín ndúū testigo ñúcuán, de quee ñuhūn yuhú ndúū dē, de cāyū ndihi nchivī jā jínī ūhvī ji dē. De súcuán cuū ndācá nchivī jā ndúcú sāhá nāvāha jíín dē. 


text:
<pb/>De íyó poder ndúū testigo ñúcuán jā casī dē jā má cūún sāvī níí tiempo jā nácani dē tūhun yā. De suni íyó poder dē sāhá dē jā nduu nīñī ndācá ndute. De cuu stíví dē ñayīví jíín ndācá nūū tūndóhó, tú nāsaa vuelta cúnī dē. 


text:
<pb/>De tá jīnu nacani ndúū dē tūhun yā, ñúcuán de quee quiti xéēn jā íyó yavī cūnú ñúcuán. De canāá jíín ndúū dē, de cundeé jíín dē, de cahnī dē. 


text:
<pb/>De ndúū ndīyi ñúcuán cava nūū yáhvi ciudad cāhnú nūū ní jahnī ji maá Jētohō ō yīcā cruz. De ciudad ñúcuán cáhān yātá ji jā ñuū Sodoma jíín Egipto cúu, sīquī jā íyó ndasí cuāchi ciudad ñúcuán. 


text:
<pb/>De nchivī ndācá ñuū, ndācá tatā, ndācá yuhú, ndācá nación, cunī ji jā cava ndúū ndīyi ñúcuán ūnī quīvī yósāvá, de mā cuáha ji tūhun jā quiyuhū. 


text:
<pb/>De nchivī níí cáhnú ñayīví cusiī ndasí inī ji jā ní jīhī ndúū dē, de sāhá ji vico, de cuāha ji regalo nūū táhán ji. Chi ndúū tēe jā ní nacani tūhun yā ñúcuán, nī nsāhá dē jā ní ndoho ndasí nchivī ñayīví. 


text:
<pb/>De tá yāha ūnī quīvī yósāvá, de Yāā Dios sāhá yā jā nastáá dē tāchī, de nacuiñī dē-ni. De cuyūhú ndasí nchivī cunī ji jā ní natecū dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de cuni ndúū dē jā cana jee ichi andiví: Caa nú quiji nú jondē yāhá, cachī. De ndaa dē māhñú vīcō quīhīn dē andiví, cunī ndá nchivī jā jínī ūhvī ji dē. 


text:
<pb/>De maá hora ñúcuán tāan ndasí, de ndicó cáva iin jā úxī parte ciudad ñúcuán. De jíín ñutáan ñúcuán cuū ūjā mil nchivī. De ndá cā nchivī jā ndōo, cuyūhú ndasí ji, de cāhān ji jā cúñáhnú Yāā Dios jā ndéē andiví. 


text:
<pb/>De ángel ūjā nī ntivī yā trompeta. De nī jini nī nī ncāhān jee ichi andiví. De súcuán nī ncāhān ndá:<pb/>Ndācá nación ñayīví ja nī nūquīhi ndahá maá Jētohō ō Yāā Dios<br/>jíín Cristo jā ní ntetíñú yā.<pb/>De ndacu yā tiñu níí cání cuitī. Cáchī. 


text:
<pb/>Ñúcuán de ndihócō cūmī tēe ñáhnú jā ndíso tíñú jā ndéē dē mesa dē ichi núū Yāā Dios, nī jēcuīñī jītí dē nī ntuu dē nūū dē nūū ñūhún, de nī nchiñúhún dē yā. 


text:
<pb/>De nī ncāhān ndá dē:<pb/>Ná cútahvī sá nūū ní, Tátā Yāā Dios,<br/>chi maá ní tíin ndihi poder,<br/>de cúu ní Yāā íyó mitan, de nī īyo ní níí cání, de coo ní níí cání.<pb/>De nī natiin ní ndiviī jā íyó,<br/>de jíín poder ní nī nquijéhé ní tátúnī ní nūū.<pb/> 


text:
Nchivī ndācá nación nī nquītī inī ji sīquī ní.<pb/>De mitan chi nī nquenda quīvī jā cuāha ní castigo ji,<br/>jíín jā sāhá ndāā ní tiñu ndācá ndīyi.<pb/>De cuāha ní tāhvī nūū ndācá mozo ní jā ní nacani tūhun ní,<br/>jíín nūū ndācá nchivī jā jétíñú ní, jíín nchivī jā chíñúhún nūū ní,<br/>cúu nchivī cúñáhnú jíín jāá nduú.<pb/>De mitan de stánū tāhvī ní ndá nchivī jā stíví ñayīví. Ncachī ndá dē. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nune templo Yāā Dios jā íyó andiví. De nī jinī nchivī jā ñúcuán íyó jātūn jā ñúhún contrato yā. De nī jēndūtē nī nsāhá taja, de níhin, de cána taja, de nī ntāan, de nī ncuun xēēn ñíñí.<pb/>


text:
Ñúcuán de inī andiví nī nquenda iin jā sáhvi ndasí inī ō jínī ō: Iin ñahan jā ñúhún ña ncandiī modo sahma, de íñí jēhē ña sīquī yōō, de ñúhún iin corona xīnī ña jā ndéē ūxī ūū tiūūn. 


text:
<pb/>Ñúcuán de inī andiví nī nquenda tucu incā jā sáhvi inī ō jínī ō: Iin cōō cuāhá cáhnú ndasí. De íyó ūjā xīnī tī jíín ūxī ndiqui tī. De ndihújā xīnī tī ñúhún corona. 


text:
<pb/>De jíín suhmā tī nī stáá tī iin jā únī parte tiūūn jā íyó andiví, de nī squéne tī inī ñayīví. De nī īñi tī nūū ñahan jā scácu sēhe ñúcuán, ndétu tī jā cocó tī sēhe ña jā tá cacu ji. 


text:
<pb/>De nī scácu ña iin sēhe yií, de sūchí ñúcuán nī jēcundeē tīñú ji jā ndacu nīhin ji tiñu nūū ndiviī nación. De nī ndoñúhún-ni sēhe yií ña ñúcuán, nī ndaa ji cuāhān ji jondē nūū íñí mesa Yāā Dios nūū tátúnī yā. 


text:
<pb/>De ñahan ñúcuán nī jinu ña cuāhān ña jondē nūū ñuhun tíhá nūū íyó iin lugar jā ní nsāhá tūha Yāā Dios. De ñúcuán cundeē ña nīhīn ña jā cajī ña mil ūū ciento ūnī xico quīvī. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī ncanāá inī andiví. Chi ángel cúñáhnú cā jā nání Miguel jíín ndācá ángel jā cúu mozo nūū yā, nī ncanāá ndá jíín cōō cāhnú. De cōō ñúcuán jíín ndá mozo maá, nī ncanāá jíín yā. 


text:
<pb/>Súcuán nī ncuu jā ní ntavā yā cōō cāhnú ñúcuán jā íyó jondē janahán ndasí. De nání tī tāchī cúñáhnú jíín Satanás, de maá tī cúu jā stáhví ndihi nchivī ñayīví. De nī squéne yā tī jondē inī ñayīví jíín ndācá mozo tī. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jini nī iin tūhun jā cáhān jee ichi andiví: Ja nī nquenda quīvī jā scácu Yāā Dios yóhó, jíín jā stéhēn nijīn yā jā tíin yā poder, jíín jā tátúnī yā, jíín jā ndíso tíñú maá Cristo jā ní ntetíñú yā. Chi ja nī squéne yā maá jā cáhān cuāchi sīquī ndācá hermano ō. Chi nduú ñuú nī ncāhān cuāchi sīquī ji nūū Yāā Dios maá ó. 


text:
<pb/>De nī ncundeé ndá ji sīquī Satanás ñúcuán, nī nsāhá tūhun jā ní jati nīñī Yāā cúu Tīcāchí nī jīhī yā, jíín jā ní ncāhān ndāā ji tūhun Yāā Dios, jíín jāá nduú ní ncúndáhví inī ji maá ji, chi nī jēhe ji tūhun candíja ji vísō cuū ji jā síquī yā. 


text:
<pb/>Túsaá de ná cúsiī ndasí inī ndá ndóhó jā ndéē andiví. De nācā xēēn ndoho ndá ndóhó jā ndéē inī ñayīví jíín nūū mar. Chi nī ncuun tāchī cúñáhnú nī jīnū nūū ndá nú. De quítī ndasí inī, chi jínī jāá nduú cā coo cuāhā cā tiempo jā stáhví nchivī, ncachī. 


text:
<pb/>De nī jinī cōō cāhnú ñúcuán jā ní squéne yā maá cuāhān inī ñayīví, de nī jinu tī nī niquīn tī ñahan nī scácu sēhe yií, jā sāhá xēēn tī ña nícu. 


text:
<pb/>De nī jēhe ndá ūū nījīn yaha cáhnú nūū ñahan ñúcuán, tácua ndava ña quīhīn ña lugar ña nūū ñuhun tíhá, de cācu ña nūū cōō ñúcuán. De ñúcuán cundeē ña ūnī cuīyā yósāvá, de nīhīn ña jā cajī ña. 


text:
<pb/>De ñuhun chi nī nchindeé ñahan ñúcuán, chi nī nune-ni, de nī nquēe yūte jā ní nquene yuhú cōō. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī nquītī xēēn inī cōō cāhnú nī jinī tī ña. De cuāhān tī cuācanāá tī jíín ndá cā sēhe ña, suu nchivī jā squíncuu tiñu jā tátúnī Yāā Dios de cándíja nīhin ji tūhun Jesucristo.<pb/>


text:
De nī īñi nī yuhú mar. De nī jinī ni jā ní nquenda iin quiti xéēn inī mar. De íyó ūjā xīnī tī jíín ūxī ndiqui tī. De ndihúxī ndiqui tī ñúhún corona. De ndihújā xīnī tī ndéē iin síví néhén jā quítī inī Yāā Dios sáhá. 


text:
<pb/>De quiti xéēn ñúcuán jā ní jinī ni cáá tá cáá cuīñī, de ndahá tī cáá tá cáá ndahá oso, de yuhú tī cáá tá cáá yuhú ndicaha. De nūū quiti ñúcuán nī jēhe cōō cāhnú poder maá jíín mesa nūū tátúnī. De nī nsāhá jā cúñáhnú ndasí quiti ñúcuán. 


text:
<pb/>De nī jinī ni jā ní ntacuēhé iin xīnī tī, de ja ñatin cuū tī nícu. De nī nduvāha tī jā ní ntacuēhé tī. De nī nsāhvi ndasí inī nchivī níí cáhnú ñayīví nī jinī ji, de nī jetáhví ji nūū tī. 


text:
<pb/>De nī nchiñúhún ndá ji cōō cāhnú sīquī jā ní nsāhá tī jā cúñáhnú ndasí quiti xéēn, de suni nī nchiñúhún ji quiti xéēn ñúcuán. De nī ncāhān ndá ji: Nduú íyó ni iin jā cúñáhnú tá cúu nūū cúu quiti yáhá, de ni iin mā cúndéé canāá jíín tī, ncachī ndá ji. 


text:
<pb/>De nduú ní jásī yā jā cáhān téyíí tī jíín jā cáhān nāvāha tī sīquī yā. De nī nīhīn tīñú tī jā tatúnī tī ūū xico ūū yōō. 


text:
<pb/>De nī nquijéhé tī nī ncāhān nāvāha tī sīquī Yāā Dios, jíín sīquī síví yā, jíín sīquī nūū ndéē yā, jíín sīquī ndācá jā ndéē andiví. 


text:
<pb/>De nduú ní jásī yā jā canāá tī jíín nchivī maá Yāā Dios, de cundeé tī jíín ji. De suni nī nīhīn tīñú tī jā tatúnī tī nūū nchivī ndācá tatā, ndācá ñuū, ndācá yuhú, ndācá nación. 


text:
<pb/>De nchivī níí cáhnú ñayīví jāá nduú yósō síví ji nūū tutū, nī nchiñúhún ji quiti xéēn ñúcuán. De Yāā cúu Tīcāchí jā ní jahnī ndá ji, maá yā névāha tutū ñúcuán jā yósō síví nchivī cutecū níí cání, de ja yósō síví ji jondē quīvī jā ní jēcōo ñayīví. 


text:
<pb/>Ndācá nchivī jā sáhá jā quívi táhán vecāa, suni vecāa quīhīn maá ji. De ndācá nchivī jā jáhnī tāhán jíín espada, suni jíín espada cuū maá ji. Túsaá de nchivī maá Yāā Dios chi cánuú cuandeé inī ji jíín tūndóhó de mā jéncuiñī ji cándíja ji tūhun jā cúndáhví inī yā ji. 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jinī ni incā quiti xéēn jā ní nquenda chījin ñuhun. De íyó ūū ndiqui tī jā cáá tá cáá ndiqui tīcāchí. De modo tāchī cōō cāhnú, súcuán cáhān tī. 


text:
<pb/>De tá cúu nūū tátúnī quiti xéēn xíhna ñúhún, suni súcuán tátúnī quiti úū, íñí tī nūū quiti xíhna ñúhún. De quiti úū sáhá tī jā chiñúhún ndācá nchivī níí cáhnú ñayīví nūū quiti xíhna ñúhún, quiti jā ní ntacuēhé jā ja ñatin cuū tī de nī nduvāha tī. 


text:
<pb/>De quiti úū suni sáhá ndācá tiñu ñáhnú jā sáhvi ndasí inī ō. Chi nī scúun tī ñuhūn ichi andiví nī nquiji inī ñayīví, nī jinī ndá nchivī. 


text:
<pb/>De nī stáhví tī nchivī ñayīví jíín ndācá tiñu ñáhnú jā ní nīhīn tī poder jā sāhá tī, jínī jínúū quiti xíhna ñúhún. De nī ndacu tī jā ná sáhá nchivī imagen quiti xíhna ñúhún, quiti jā ní ntacuēhé jíín espada, jā ja ñatin cuū tī de nī nduvāha tī. 


text:
<pb/>De quiti úū nī nīhīn tī poder jā chuhun táchí tī xītīn imagen quiti xíhna ñúhún, tácua cuu cāhān, de cahnī ndācá nchivī jāá nduú jétáhví ji chiñúhún ji maá. 


text:
<pb/>De ndācá nchivī cúñáhnú jíín jāá nduú cúñáhnú, ndācá nchivī cuīcá jíín nchivī ndāhví, ndācá nchivī sátíñú cuenta maá jíín mozo jā ní jeen nchivī, nī nsāhá tī jā ní jēcundeē iin tunī ndahá cuáhá ji á teēn ji. 


text:
<pb/>De ni iin nchivī mā cūú cueen ji xīcó ji de tú nduú ndíso ji tunī jā cúu síví tī á número jā cúu síví tī. 


text:
<pb/>Tūhun ndíchí cúu jā cáhān ni yáhá: Ndācá nchivī jā jícūhun vāha inī cuu tavā ji cuenta número quiti xéēn ñúcuán, chi número tī cúu síví iin tēe. De número ñúcuán cúu īñū ciento ūnī xico īñū.<pb/>


text:
Ñúcuán de nī nūcūndēhé nī, de nī jinī ni jā íñí maá Yāā cúu Tīcāchí xīnī yucu Sión. De íñí ciento ūū xico cūmī mil nchivī jíín yā. De teēn ji ndéē síví maá yā jíín síví Tatá yā Yāā Dios. 


text:
<pb/>De nī jini nī jā níhin ndasí ichi andiví, modo jā jíca cuāhā yūte á jā cána nīhin taja. De jā níhin ñúcuán sáhá modo jā tée cuāhā nchivī yaā nání arpa. 


text:
<pb/>De íñí ji ichi núū mesa nūū tátúnī Yāā Dios, jíín nūū ndicúmī jā técū, jíín nūū ndihócō cūmī tēe ñáhnú jā ndíso tíñú. De nī jita ndá ji iin yaā jeé. De ni iin nchivī nduú cúu cutūha ji yaā ñúcuán, chi maá-ni ciento ūū xico cūmī mil nchivī jā ní scácu yā inī ñayīví. 


text:
<pb/>De ndācá tēe yáhá cúu jāá nduú ní nsáhá cuāchi jíín ñahan jā sáhá nēhén, chi tēe ndoo ánō cúu ndá dē. De níquīn ndá dē Tīcāchí ní-ni cúu nūū cuáhān yā. Chi nī scácu yā dē inī ñayīví, de ndá máá dē cúu tēe jā xihna cā nī ncandíja nūū Yāā Dios jíín nūū Yāā cúu Tīcāchí. 


text:
<pb/>De nduú cuitī nā tūhun stáhví cáhān ndá dē, chi tēe ndoo ánō cúu dē, íñí dē nūū mesa Yāā Dios. Tūhun jā ní ncāhān ndinúnī ángel 


text:
<pb/>Ñúcuán de nī jinī ni incā ángel yā jā ndáva cuāhān sava andiví. De ndíso yā tūhun jā scácu Yāā Dios nchivī jā cutecū ji níí cání. De nī nacani yā tūhun ñúcuán nūū ndācá nchivī níí cáhnú ñayīví, nūū nchivī ndācá nación, ndācá tatā, ndācá yuhú, ndācá ñuū. 


text:
<pb/>De nī ncāhān jee yā: Coto má stíví nú nūū Yāā Dios, de cāhān nū jā cúñáhnú ndasí yā, chi ja nī nquenda quīvī jā sāhá ndāā yā sīquī nū nāsa nī nsāhá ndá nú. De chiñúhún nú yā, chi maá yā nī nsāhá andiví jíín ñayīví jíín mar jíín ndācá nūū quéne ndute, ncachī ángel. 


text:
<pb/>Ñúcuán de níquīn incā ángel vāji, de nī ncāhān yā: Ja nī naā ndihi ciudad téyíí Babilonia. Chi nī nsāhá jā nchivī ndācá nación cásíquí ndéē ji Yāā Dios jā ní sndóo ji yā de níquīn ji ídolo jíín ndācá tiñu néhén, ncachī ángel ūū. 


text:
<pb/>Ñúcuán de níquīn incā ángel ūnī, de nī ncāhān jee yā: Xēēn coo sīquī nchivī jā chíñúhún quiti xéēn jíín imagen tī, de jéhe ji tūhun cundeē tunī tī teēn ji á ndahá ji. 


