# verses

text:
Wun hafwambu rekwa du takwa di hundi xéké Lasaruska. Xékéta séfélak du di Jisaska jémba saréké. Sarékéta di deka néma duna hundika hélék ya. Hélék yandaka di prisna néma du Lasarusré akwi xiyanjoka di hundi gi. Jisas néma du re dé Jerusalemré wulayi 


text:
<pb/>Séfélak du takwa di Jerusalemré yi, Pasovana hénoo sanjoka. Ye di re. Ganémbambu di xéké Jisas Jerusalemré yanjoka yandéka. 


text:
Wungi xéka di Jisasré xénjoka di yi. Ye di téméngara hura yita di angi wa,<pb/>Néma Du, naniré mé yikafre huru.<pb/>God déka ximbu yaakwa duré yikafre hurutandé.<pb/>Dé nani israelna néma du dé. 


text:
<pb/>Jisas wayikana donkiré xétaka wun donkina bunungulmbu re dé yi. Jisas wungi huruta du nak Godna nyingambu hanja hayindén maki dé huru. Angi dé hayi:<pb/> 


text:
Guni israelna du takwa rookénguni.<pb/>Mé xé. Guna néma du andé yae.<pb/>Donki nyanéna bunungulmbu re dé yae. 


text:
<pb/>Wungi dé hayi. Wungi wandaka Jisasna du wun jooka xékélakihambandi. Hukémbu Jisas Godna getéfaré warindéka di hurundan jooka, hanja hayindén hundika akwi di saréké. Sarékéta di xékélaki. 


text:
Ye déka ximbu harékéndaka di Farisi hélék ya. Hélék yata di di hafu buléta di wa, “Nana wambeka hundi baka dé yi. Mé xé. Atéfék du takwa Jisaska di némafwimbu mawuli ye.” Wungi di wa. Grikna du nawulak di Jisasré xénjoka mawuli ya 


text:
<pb/>Judana du takwa séfélak di Pasovana hénoo sata Godna ximbu harékénjoka di Jerusalemré yi. Nak téfambu yandé du akwi wungi hurunjoka di Jerusalemré yi. Di Grikna du di. 


text:
Wunde du nawulak yae di Jisasna du nak wali bulé. Wun duna xi Filip dé. Filipna motéfa Betsaida dé. Galilimbu dé té. Wunde du di Filipré wa, “Yika du, nani ye Jisasré xénjoka nani mawuli ye.” 


text:
Mwi hundi wuni guniré we. Wit sék nak héfambu xakre hiyahafi re natafa male tétandé. Wit sék héfambu xakre hiyae takélaka wara séfélak wit sék xakétandé. 


text:
Deka séfika male sarékékwa du takwa hiyatandi. Huli mawuli hérae wungi re wungi re jémba yamba rekéndi. Deka séfika sarékéhafi yata wuna jémbaka male sarékékwa du takwa di huli mawuli hérae wungi re wungi re jémba retandi. 


text:
Du takwa wuna jémba yanjoka mawuli yata di wuna hundi xékétandi. Xékéta di wuni retewuka hafwambu retandi. Wuna yafa wuna jémba yakwa du takwana ximbu harékétandé.” Wungi dé Jisas wa. Jisasré haréka hatekatandi 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé wambula wa, “Némbuli wuna mawuli xak dé ye. Hiyatewuka nukwa andé yae. Yingi watawuni, ‘Yafa, némbuli wunimbu xakute yakwa joo mé héreki. Wungi yamba wakéwuni. Ané jooka we wuni andé héfaré gaya.” 


text:
Wungi wataka dé Godré wa, “Wuna yafa, ména xi métaka némafwi yandé.” Wungi wandéka dé Godna getéfambu ané hundi gaya: “Wuni huruwuka wuna xi némafwi wundé yandé. Wambula hurutawuni, wuna xi némafwi yandéte.” 


text:
Wungi wandéka di wumbu rendé du takwa xékétaka nawulak di wa, “Jar dé yae.” Nawulak di wa, “Godna ensel nak dé Jisas wali hundi bulé.” 


text:
Wungi wandaka dé Jisas diré wa, “Godna getéfambu gayandé hundi guniré yikafre hurunjoka dé gaya. Wunika gayahambandé. 


text:
Némbuli God néma du reta ané héfambu rekwa du takwa hurundan sémbutka watandé. Némbuli dé ané héfana néma du satanré hérekitandé. 


text:
Jisas wungi wandéka di déré wa, “Nani hanja Godna nyingambu hayindan hundi wundé xékwa. God wasékendén du Kraiska ané hundi di hayi: Dé hiyahafi ye wungi re wungi re reséketandé. Hayindan hundi xémbeka métaka méni angi we, ‘Duna Nyanré haréka hatekatandi.’ Wun Duna Nyan héndé?” 


text:
<pb/>Di wungi wandaka dé Jisas wa, “Yalefu nukwa male hanyikwa ya guni wali tétandé. Téta hanyindét guni déka larékombu yitanguni, gan hunyi yae guniré takatéfindémboka. Halékingambu yikwa du yitendaka yambuka xékélakihambandi. 


text:
Némbuli wun hanyikwa ya guni wali dé re. Rendét guni wun hanyikwa yaka jémba sarékétanguni. Sarékéta guni hanyikwa yana nyambali retanguni.” Wungi dé Jisas sataku hundi wa. Jisas wungi wataka diré yatakataka ye dé faakwa re. Séfélak Judana du takwa Jisaska sarékéhambandi 


text:
<pb/>Dé hanja xéhafi yandan séfélak hambuk jémba yandéka di xé. Xéta déka sarékéhambandi. Sarékéhafi yata God wandéka Jisas gayandénka xékélakihambandi. Di yike di ya. 


text:
Hanja Godna profet Aisaia dé dika angi hayi, Godna nyingambu: “Néma Du, héndé wamben hundi xéké? Méni hambuk jémba yaméka héndé xé?” Hanja Aisaia wungi hayindéka wunde du takwa Jisaska jémba sarékéhafi yandaka déka hundi mwi hundi dé ya. 


text:
Hanja Aisaia ané hundi akwi dé hayi, Godna nyingambu:<pb/>God deka dama hurundéka di hiya.<pb/>Hiyandaka wandéka deka mawuli motu maki dé re.<pb/>Dé wungi huruhafi yandét di deka damambu jémba xétandi.<pb/>Dé wungi wahafi yandét deka mawuli jémba téndét di déka hundika xékélakitandi.<pb/>Wungi xe xékélake yawuleka wunika yandat wuni diré huréhalékétawuni. Wungi dé Aisaia Godna hundi hayi. Du takwana mawulika sarékéta dé wungi hayi. Hanja hayindéka hukémbu di wunde du takwa Jisaska sarékéhambandi. 


text:
<pb/>Judana néma du nawulak di Jisaska jémba saréké. Sarékéta di Farisika roota Jisaska jémba sarékéndakaka hundi wahambandi. Wun hundi wandat, Farisi diré hérekindat, di Godna hundi buléndaka geré yamba wulayikéndi. 


text:
Jisaska jémba sarékéndakaka hundi wahafi yata di nawula du deka ximbu harékéndate di mawuli ya. God deka ximbu harékéndéte sarékéhambandi. Jisas wandén hundi du takwana sémbutré hurukwexétandé 


text:
<pb/>Jisas hambukmbu dé wa, “Guni wunika jémba sarékéta guni wunika male sarékéhambanguni. Guni wunika jémba sarékéta guni wuniré wandéka gayawun duka akwi guni jémba saréké. 


text:
Wuni hanyikwa ya maki wuni ané héfaré gaya. Gayawuka guni wunika jémba sarékéta guni halékingambu yamba rekénguni. 


text:
Du nak wuna hundi xékéta wawun maki huruhafi yandét, wuni déré angi yamba wakéwuni, ‘Méni haraki saraki sémbut hurukwa du méni.’ Wungi yamba wakéwuni. Wuni du takwana sémbutka hundi wanjoka ané héfaré gayahambawuni. Wuni atéfék héfambu rekwa du takwa satanéna tambambu héranjoka wuni gaya. 


text:
Du takwa wunika hu hweta wuna hundika xékéhafi yandat, hukémbu hukétéfi nukwambu wawun hundi deka hurundan haraki sémbutka diré watandé, Godna makambu. 


text:
Wuni wuna mawuli sarékémbu hundi wahambawuni. Wuna yafa wunika wandéka yawuka dé watewuka hundi wunika dé wa. Wandéka wuni guniré wun hundi male wuni wa. 


text:
Wata wuni xékélaki. Guni wun hundi jémba xéka huli mawuli hérae jémba retanguni, wungi re wungi re. Wungi xékélakita wuna yafa wuniré wandén maki wuni guniré we.” Wungi dé Jisas wa.<pb/>


text:
Pasovana némafwi hénoo hura sa nukwa yandéka dé Jisas xékélaki. Hiyae ané héfa yatakataka déka yafaka yitendéka nukwa andé yae. Xékélakita dé déka du wali reta dika sarékéta dé dika némafwimbu mawuli ya. 


text:
<pb/>Gérambu Jisas déka du wali hénoo sata rendaka dé satan yae dé Judas Iskariotna mawulimbu dé déré wa, Jisasré déka mamaka hwendéte. Judas dé Saimon Iskariotna nyan dé. 


text:
<pb/>Jisas dé xékélaki. Déka yafa atéfék du takwa jondu akwi déka tambambu takataka wandéka dé gaya. Gaye déka jémba yataka dé Godka wambula yitandé. 


text:
Wungi xékélakita dé di wali reta hénoo sataka raama téta déka nukwa wur léfwitaka dé gu létékéndaka nukwa wur hérae dé déka yifwambu naki. 


text:
Nakitaka akimbu hulingu nawulak wukae dé deka man yakwanyi. Yakwanyitaka dé nakindén nukwa wurmbu létéké. 


text:
<pb/>Wungi hura ye dé Saimon Pita rendénmbu xaku. Xakundéka dé Pita déré wa, “Néma Du, métaka yakwanyitaméni, wuna man? Méni wungi huruméte hélék wuni ye.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “Némbuli huruwuka jooka xékélakihambaméni. Hukémbu wun jooka xékélakitaméni.” 


text:
Wungi wandéka dé Pita wa, “Yingafwe! Wuna man yamba yakwanyikéméni.” Wungi wandéka dé Jisas wa, “Wuni méniré yakwanyihafi yawut, méni wuna hémémbu yamba rekéméni.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “Méni wundé gu yakémé. Ména manmbu male dé harki té. Wuni ména man yakwanyiwut, méni yikafre retaméni. Guni yikafre guni re. Guni atéfékéka wahambawuni.” 


text:
Wungi wata Jisas dé xékélaki, déré mamaka hwetekwa duka. Wungi xékélakita dé diré wa, “Guni atéfék yikafre rehambanguni.” 


text:
<pb/>Jisas deka man yakwanyitaka dé déka nukwa wur wambula sandataka dé wambula reta dé diré wakwexéké, “Guni huruwun jooka guni xékélaki wana? 


text:
Wuni guna néma du guna wakwekwe du reta guna man wundé yakwanyiwu. Yakwanyiwun maki guni akwi nawulak duna man yakwanyitanguni. 


text:
Mwi hundi wuni guniré we. Jémba yakwa du dé déka néma duré sarékéngwandéhafindé. Wungi maki hundi harikwa du dé hundi hwendé duré sarékéngwandéhafindé. 


text:
<pb/>“Guni atéfékéka wahambawuni. Wuni wuna wasékewun duka wuni xékélaki. Guna du nak wuniré haraki saraki sémbut hurutandé. Wunka wuni xékélaki. Hanja du nak Godna nyingambu wun duka angi dé hayi: “Du nak wuni wali reta hénoo sataka wuniré haraki hurutandé.” Hayindén hundi bari mwi hundi yatandé. 


text:
Mwi hundi wuni guniré we. Wawun du ye wuna hundi wandat guni wun hundi jémba xékéta diré yikafre huruta guni wuniré akwi yikafre guni huru. Wuna hundi xékéta wuniré yikafre huruta guni wunika wandéka yawun duré akwi guni yikafre huru.” Wungi dé Jisas wa. Judas Jisasré déka mamaka hwetandé 


text:
<pb/>Jisas wungi wandéka déka mawuli xak yandéka dé wa, “Mé xéké. Guna du nak wuniré mama duka hwetandé.” 


text:
Wungi wakwexékéndéka dé Jisas wa, “Bret gumbu tondéréka hwetewuka du dé wun du dé.” Wungi wataka nawulak bret hérae dé gumbu tondéréka dé Saimon Iskariotna nyan Judaska hwe. 


text:
<pb/>Hwendéka Judas hérandéka dé satan déka mawuliré wulayi. Wulayindéka dé Jisas Judasré wa, “Hurunjoka sarékémén joo bari mé huru.” 


text:
Xékélakihafi yata nawulak di deka mawulimbu wa, “Judas dé nana yéwaka hatindéka dé Jisas déré wa, hénoo nawulak hérandéte.” Nawulak di wa, “Judas nana yéwaka hatindéka dé Jisas déré wa, jambangwe du takwaka nawulak hwendéte.” Wungi wata xékélakihambandi, Jisas Judasré wandén hundika. 


text:
<pb/>Judas Jisas hwendén hénoo hérae sataka dé diré yatakataka dé bari gwandi. Gan hunyindéka dé gwandi. Huli hambuk hundi 


text:
<pb/>Judas raama gwandindéka dé Jisas diré wa, “Némbuli guni Duna Nyanéna hambukré xe déka ximbu harékétanguni. Wungi harékéta wuna yafa God néma du rendékaka xékélake déka ximbu akwi harékétanguni. 


text:
Guni wuna nyangwal guni. Gunika wuni némafwimbu mawuli ye. Wuni guni wali yamba rekéwuni. Wuni bari guniré yatakataka yiwut guni wunika hwakétanguni. Hanja wuni Judana néma duré angi wuni wa, ‘Wuni yitewuka hafwaré guni yamba yikénguni.’ Wungi wawun hundi male wuni guniré we. 


text:
Némbuli guniré huli hambuk hundi watawuni. Guni nak nakéka némafwimbu mawuli yatanguni. Wuni gunika némafwimbu mawuli yawuka maki, guni nak nakéka némafwimbu mawuli yatanguni. 


text:
Guni nak nakéka wungi némafwimbu mawuli yangut, atéfék du xe di guni wuna du rengukaka xékélakitandi. Jisas dé Pitaré wa, dé déka hu hwetendékaka 


text:
<pb/>Jisas wungi wandéka dé Saimon Pita wa, “Néma Du, nak hafwaré yinjoka méni we. Yingiré yitaméni?” Wungi wakwexékéndéka dé Jisas wa, “Wuni yitewuka hafwaré yamba yikéméni. Hukémbu wuni yitewuka hafwaré yitaméni.” 


text:
Wungi wandéka dé Pita wa, “Néma Du, métaka we méni wali yamba yikéwuni? Wuni méni wali hiyanjoka mawuli wuni ye.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “Méni wuniré yikafre hurunjoka hiyataméni, o yingafwe? Wu yingafwe. Mwi hundi wuni méniré we. Némbuli gan méni yambu hufuk angi wataméni, ‘Wuni Jisaska xékélakihambawuni.’ Wungi wamét hukémbu séra watandé.” Wungi dé Jisas wa.<pb/>


text:
Jisas déka duré dé angi wa, “Guna mawuli xak yakéndé. Guni Godka jémba sarékéta wunika akwi jémba sarékétanguni. 


text:
Hanja guniré wuni wa, ‘Wuni ye retenguka hafwa huréhalékétawuni.’ Wungi wata guniré mwi hundi wuni wa. Wuna yafa rendéka gembu séfélak hafwa dé re. 


text:
Guni retenguka hafwa wumbu dé re. Wuni ye guna hafwa huréhalékétawuni. Huréhalékétaka wuni wambula yae guniré hérawut wuni wali ye wuni wali retanguni. 


text:
Wungi wandéka dé Tomas Jisasré wa, “Néma Du, méni yiteméka getéfaka xékélakihambame. Wun getéfaré yiteméka yambuka akwi xékélakihambame.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “Wuni hafu wun yambu wuni. Wuni hafu mwi hundina mo wuni. Wuni huli mawuli hwekwa du wuni. Du nak nak yambambu yamba yikéndé, wuna yafaka. Yingafwe. Wunimbu yae yitandé. 


text:
Guni wunika xékélake wu wuna yafaka akwi xékélakitanguni. Némbuli déka andé xékélakingwi. Xékélakita déré andé xéngwi.” 


text:
<pb/>Jisas wungi wandéka dé Filip wa, “Néma Du, naniré yafa mé wakwemét xe bu xékélakikwa. Wungi wakwemét, wu sékérékétandé.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas Filipré angi wa, “Séfélak nukwa wuni guni wali wuni re. Métaka méni wunika xékélakihafi ye? Wuniré xéndé du dé wuna yafaré akwi dé xé. Métaka méni angi wa? ‘Ména yafa mé wakwemét xékwa.’ Wungi wakéméni. Méni déré wundé xémé. 


text:
Wuni wuna yafambu téwuka dé wuna yafa wunimbu dé té. Wun hundika méni xékélaki, o yingafwe? Guniré wawun atéfék hundi wuna mawuli sarékémbu wahambawuni. Yafa wuna mawulimbu téta déka jémba yandéka wuni wun hundi wa. 


text:
Guni wawun hundika jémba sarékéta guna mawulimbu angi watanguni, ‘Jisas déka yafambu téndéka déka yafa démbu dé té. Wu mwi hundi dé.’ Wungi watanguni. Wungi wahafi yata guni yawuka xéngun hambuk jémbaka sarékéta wunika jémba sarékétanguni. 


text:
<pb/>“Ané hundi mé xéké. Guni wuna hundi jémba xékékwa du guni akwi wuni yawuka hambuk jémba yatanguni. Wuni wuna yafaka yiwut, guna jémba wuna jémbaré sarékéngwandétandé. 


text:
Guni wunika jémba sarékéta wuna ximbu wuna yafaka wakwexékéngut, wuni wakwexékéngun maki hurutawuni. Wungi huruwut atéfék du takwa xe wuna yafana ximbu harékétandi. 


text:
Guni wuna ximbu wunika wakwexékéngut, wuni wakwexékéngun maki hurutawuni.” Wungi dé wa. God wandét déka Hamwinya yatandé 


text:
<pb/>Jisas dé wa, “Guni wunika némafwimbu mawuli yata guni wuna hundi jémba xékéta wawuka maki hurutanguni. 


text:
Hurungut wuni wuna yafaré wakwexékéwut nak du yae wuna hafwa hératandé. Dé gaye guniré yikafre huruta guni wali wungi re wungi re retandé. 


text:
Wungi wata wuni Godna Hamwinyaka wuni we. Dé mwi hundi male dé wa. Wuna hundika xékékwa du takwa male déka xékélake déré hératandi, deka mawulimbu. Ané héfana du takwa déré xéta déka xékélakihambandi. Xékélakihafi yata di déré yamba hérakéndi. Dé guni wali re guna mawulimbu téndét guni déka xékélakitanguni. 


text:
<pb/>“Wuni guniré yatakawut guni yafa ayiwa hiyae yatakandan nyangwal maki yamba rekénguni. Wuni gunika wambula yatawuni. 


text:
Tale yalefu nukwa yindét ané héfana du takwa wuniré yamba xékéndi. Guni hafu wuniré xétanguni. Wuni huli téwukangala maki, guni akwi huli tétanguni, wungi té wungi té. 


text:
Wun nukwambu guni angi xékélakitanguni. Wuni wuna yafambu téwuka guni wunimbu ténguka wuni gunimbu wuni té. 


text:
Wuna hundi xékéta wawuka maki hurukwa du takwa di wunika némafwimbu mawuli ye. Di wunika némafwimbu mawuli yandat, wuna yafa God dika némafwimbu mawuli yatandé. Wuni akwi wunde du takwaka némafwimbu mawuli yatawuni. Mawuli yata wuni hafuka diré wakwetawuni.” 


text:
<pb/>Jisas wungi wandéka dé nakémba Judas déré wa. (Dé Judas Iskariot yingafwe.) Dé angi wa, “Néma Du, métaka we méni naniré male wakwetaméni, ané héfana du takwaré wakwehafi yata?” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas déré wa, “Wunika némafwimbu mawuli yakwa du takwa di wawun maki hurutandi. Wungi hurutekwa du takwaka wuna yafa némafwimbu mawuli yatandé. Mawuli yandét ani wuna yafa wali ye wunde du takwana mawulimbu wulaaye tétaani. 


text:
Wunika némafwimbu mawuli yahafi yakwa du takwa di wuna hundi xékéhambandi. Wawun hundi wuna hundi yingafwe. Wuna yafa wandéka xékéta wuni guniré we. 


text:
Hukémbu guniré yikafre hurutekwa du Godna Hamwinya dé wuna ximbu gunika yatandé. Wuna yafa wandét dé yae wuna hafwa hérae dé atéfék jonduka guniré wakwetandé. Yae wakwendét, guni wawun atéfék hundika wambula sarékétanguni. 


text:
<pb/>“Wuni guniré yatakataka yita nakélak huru mawuli gunika hwetawuni. Wuna nakélak huru mawuli gunika hwetawuni. Ané héfana duna mawuli maki hwehambawuni. Hwewut guna mawuli xak yahafi yandét yamba rookénguni. 


text:
Guniré angi wuni wa, ‘Wuni guniré yatakataka ye wambula yatawuni.’ Wuni wungi wawuka guni wun hundi wundé xékéngu. Xékéta wunika némafwimbu mawuli yata guni yikafre mawuli yatanguni, wuna yafaka yitewukaka. Wuna yafa néma du reta dé wuniré sarékéngwandé. Sarékéngwandéndéka wuni yi, déré xénjoka. 


text:
Némbuli guniré wundé wawu, wuni yitewukaka. Hukémbu wuni yiwut, guni angi watanguni. ‘Tale Jisas yitendékaka wandéka wundé xékélakikwa. Dé God wali dé re. Wu mwi hundi dé.’ Wungi wangute wuni wun hundi we. 


text:
<pb/>“Gunika séfélak hundi yamba wakéwuni. Ané héfana néma du satan andé yae. Yae déka hambuk wuna hambukré yamba sarékéngwandékéndé. 


text:
Sarékéngwandéhafi yandét, ané héfambu rekwa du takwa xékélakitandi, wuna yafaka némafwimbu mawuli yawukaka. Di wungi xékélakindate wuni mawuli ye. Mawuli yata wuna yafa wuniré wandén jémba wuni ye. Yak. Sé raama yikwa.” Wungi dé Jisas wa.<pb/>


text:
Jisas dé angi wa, “Wuni yikafre male wain bangwi wuni. Wuna yafa God dé wun bangwika hatikwa du dé. 


text:
Séfélak gali dé fuka, wun bangwimbu. Bangwina gali nawulak sék xakéhafi yandat, wuna yafa wun galiré xatéka yakitandé. Bangwina gali nawulak sék xakéndat, dé wun galina saalé male sénatandé, di séfélak sék xakéndate. 


text:
Guni wunimbu téngut wuni gunimbu tétawuni. Wungi wuni mawuli ye. Bangwina gali ye bangwi wali téhafi yata sék nawulak yamba xakékéndé. Wungi maki guni wuni wali téhafi ye hénoo yamba xakékénguni. 


text:
<pb/>“Wuni hafu wun wain bangwi wuni. Guni wun bangwina gali guni. Du nak wunimbu téndét wuni démbu téwut dé séfélak hénoo xakétandé. Dé wuniré yatakataka ye hafu te yikafre jémba yamba yakéndé. 


text:
Du nawulak galiré xatékéndat, wun gali réka yatandé. Hukémbu wun gali natafambu takataka di yambu tutandi. Wun gali maki, du nak wuniré yatakataka ye hafu téndét, déré héreke yambu tutandi. 


text:
Guni wunimbu téngut, wuna hundi guna mawulimbu téndét, Godré wakwexékéngut dé mawuli yanguka jondu atéfék hwetandé. 


text:
Guni séfélak yikafre jémba yangut séfélak du takwa xéta watandi, ‘Jisasna jémba di ya. Déka du di. Wu mwi hundi dé.’ Wungi wata wuna yafana ximbu harékétandi. 


text:
<pb/>“Wuna yafa wunika némafwimbu mawuli yandéka maki wuni gunika némafwimbu mawuli wuni ye. Guni wuna mawuli yawukambu mé wulaaye té. 


text:
Wuni wuna yafana hundi xékéta wandén maki huruta wuni déka mawuli yandékambu wuni té. Téwuka maki guni wuna hundi xékéta wawun maki huruta guni wuna mawuli yawukambu wulaaye tétanguni. 


text:
Guni yikafre mawuli yata mawuli sawuli yangute wuni guniré wun hundi we. Wuna yikafre mawuli guna mawulimbu sukwekéndéte wuni wungi we. 


text:
<pb/>“Wuna hambuk hundi angi dé. Wuni gunika némafwimbu mawuli yawuka maki, guni akwi nak nakéka némafwimbu mawuli yatanguni. 


text:
Du nak déka nyayikaré yikafre hurunjoka hiyandét, nani xékélaki, dé déka nyayikaka dé némafwimbu mawuli ye. Déka mawuli ya atéfékna mawuli yaré dé sarékéngwandé. 


text:
Némbuli wuni gunika wambula angi yamba wakéwuni: Guni wuna jémba yakwa du guni. Wungi yamba wakéwuni. Jémba yakwa du di deka néma duna mawulika xékélakihambandi. Wuna yafa wandén atéfék hundi xékétaka wuni guniré we. Wawuka guni wuna mawulika guni xékélaki. Xékélakinguka wuni we: Guni wuna nyayikangu guni. Wungi wuni guniré we. 


text:
<pb/>“Guni wuniré wasékehambanguni. Wuni guniré wuni waséke, guni ye séfélak hénoo xakéngute. Xakéngut, guna hénoo wungi té wungi té tétandé. Téndét guni wuna yafaka wuna ximbu wangut, dé wangun joo hwetandé, gunika. 


text:
Ané hambuk hundi wuni guniré we. Guni nak nakéka némafwimbu mawuli yatanguni.” Di Jisasna duka hélék yatandi 


text:
<pb/>“Ané héfambu rekwa du takwa gunika hélék yandat, wu baka joo dé. Tale wunika wungi di hélék ya. Wungi guni xékélaki. Wunika hélék yata hukémbu gunika akwi hélék yatandi. 


text:
Guni ané héfana du takwa rengut, ané héfana du takwa gunika mawuli yatandi. Wuni guniré wundé wasékewu, guni ané héfa yatakangute. Guni ané héfana du takwa rehafi yanguka di ané héfana du takwa gunika hélék ye. 


text:
Guni hanja wawunka guni xékélaki? ‘Jémba yakwa du déka néma duré sarékéngwandéhafindé.’ Wawun makika jémba sarékétanguni. Di wuniré haraki hurundanéngala, guniré akwi haraki hurutandi. Di wuna hundi xékétaka wu guna hundi akwi xékétandi. 


text:
Di wunika wandéka yawun Godka xékélakihambandi. Xékélakihafi ye di wunika hélék ye guniré haraki hurutandi, guni wuna du rengukaka. 


text:
<pb/>“Wuni yae diré hundi wahafi yawut, di deka haraki saraki sémbutka yamba xékélakikéndi. Wuni yae diré hundi wawuka hurundan haraki saraki sémbutka di xékélaki. Xékélakita angi yamba wakéndi, ‘Nani xékélakihafi ye me haraki saraki sémbut huru.’ Wungi yamba wakéndi. 


text:
Hanja du nawulak yae yawun maki jémba yahambandi. Wuni deka nyéndékmbu téta séfélak hanja xéhafi yandan hambuk jémba wuni ya. Wuni wun jémba yahafi yawut, di ané héfambu rekwa du takwa deka haraki saraki sémbutka yamba xékélakikéndi. Wuni wun jémba yawuka di xé. Xétaka deka haraki saraki sémbutka xékélakita di wuna yafa wali anika di hélék ye. 


text:
Wuni haraki saraki sémbut nawulak huruhafi yawuka di wunika baka hélék yandaka Godna nyingambu rekwa hundi nak némbuli mwi hundi dé ya. Hanja du nak angi dé hayi, “Wunika baka nyéndé di hélék ye.” 


text:
<pb/>“Hukémbu wawut guniré yikafre hurutekwa du gunika yatandé. Némbuli dé wuna yafa wali dé re. Wuni wuna yafaré wawut, dé wandét yatandé. Wun du Godna Hamwinya dé. Mwi hundi male wata wunika du takwaré wakwetandé. 


text:
Guni akwi wunika diré watanguni. Hanja akwi némbuli akwi guni wuni wali reta wuna jémbaré wundé xéngu. Xéngunka guni diré akwi wakwetanguni.”<pb/>


text:
Hukémbu néma du nawulak watandi, guni Godna hundi buléndaka ge yatakataka wun geré wambula wulayihafi yangute. Yatakangut du nawulak watandi, ‘Di haraki saraki sémbut hurukwa du di. Nani diré xiyaata nani Godna jémba me ye.’ Wungi wata di guniré xiyatandi. 


text:
Némbuli guniré wuni we, wun jooka. Hukémbu di guniré haraki hurundat guni watanguni, ‘Hanja Jisas dé naniré hundi wa, di naniré haraki hurutendakaka. Wandén maki némbuli wungi di huru.’ Wungi wata wuna hundika sarékétanguni.” Wungi dé Jisas wa. Godna Hamwinya ané jémba yatandé Wun hundi wataka dé wa, “Hanja guni wali téta wuni guniré wun hundi wahambawuni. 


text:
Némbuli guniré yatakanjoka huruta wuni guniré wun hundi we. Nawulak nukwa yindét wunika wandéka gayawun duka wambula yitawuni. Yitewukaka guna be nak wunika wakwexékéhambandé, ‘Méni yingiré yitaméni?’ Wungi wakwexékéhambandé. 


text:
<pb/>“Némbuli mwi hundi wuni guniré we. Wuni yiwut, wu yikafre dé. Wuni yihafi yawut, guna mawuliré yikafre hurutekwa du yamba yakéndé. Wuni ye wawut, wun du yatandé. 


text:
Wun du yae dé ané héfambu rekwa du takwaré watandé, deka hurundan haraki saraki sémbutka akwi, yikafre sémbutka akwi, God haraki sémbut hasa hwetendékaka akwi. 


text:
Dé haraki saraki sémbutka angi watandé, ‘Guni Jisaska jémba sarékéhafi yata guni haraki saraki sémbut guni huru.’ 


text:
Wungi wataka dé wuna yikafre sémbutka angi watandé, ‘Jisas yikafre sémbut male hurutaka dé déka yafaka wambula yindéka guni déré xéhambanguni. Jisas déka yafa wali rendéka guni xékélaki, dé yikafre male sémbut hurukwa du dé.’ 


text:
Dé God haraki sémbut hasa hwetendékaka angi watandé, ‘God néma du reta satan hurundén sémbutka déré hasa hwetendékaka wundé wandé. Wandénka dé guna sémbutka akwi watandé.’ Guna mawuliré yikafre hurutekwa du wungi watandé.” 


text:
<pb/>“Wuni séfélak hundi akwi guniré wanjoka wuni mawuli ye. Mawuli yawuka guni wuna hundika yamba hali xékékéngu. 


text:
Hukémbu Godna Hamwinya gunika yatandé. Dé mwi hundi male watandé. Yae mwi hundi wata guna mawuliré yikafre hurundét guni atéfék mwi hundika xékélakitanguni. Déka mawuli sarékémbu yamba wakéndé. Wuni ye wawut dé yae wawun hundi guniré watandé. Dé hukémbu xakutekwa jonduka guniré watandé. 


text:
Wuna yafana atéfék jondu wuna dé. Wungi xékélakita wuni guniré we, ‘Godna Hamwinya wuna jondu hérae wun jonduka guniré wakwetandé.’ ” Wungi dé Jisas wa. Mawuli xak yawuleka dé yikafre mawuli xakutandé 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas angi wa, “Nawulak nukwa yindét guni wuniré yamba xékénguni. Hukémbu nawulak nukwa yindét wuniré wambula xétanguni.” 


text:
Wungi wandéka déka du nawulak di hafu angi bulé, “Jisas wandéka hundina mo hundi yingi dé? Angi dé wa, ‘Nawulak nukwa yindét guni wuniré yamba xékénguni. Hukémbu nawulak nukwa yindét wuniré wambula xétanguni.’ Wungi wataka nak hundi akwi dé wa, ‘Wuni wuna yafaka yitawuni.’ ” 


text:
Di wungi wataka di angi wa, “Métaka dé nawulak nukwaka dé wa? Nani déka hundina mo hundika yike me ye.” Wungi di wa. 


text:
<pb/>Jisasré wun hundika wakwexékénjoka mawuli yandaka dé Jisas deka mawuli xékélakita dé diré wa, “Guniré wuni we, ‘Nawulak nukwa yindét guni wuniré yamba xékénguni. Hukémbu nawulak nukwa yindét wuniré wambula xétanguni.’ Wungi wawuka guni wuna hundika xékélakihafi yata, wun hundika guni guna hafu hundi bulé, o yingi maki dé? 


text:
Mwi hundi wuni guniré we. Wuni guniré yatakataka yiwut guni haraki mawuli xékéta gératanguni. Gérangut di ané héfambu rekwa du takwa mawuli sawuli yatandi. Tale guna mawuli xak yatandé. Hukémbu guna mawuli xak yawuleka yikafre mawuli xakutandé. 


text:
Takwa nyan héranjoka tale hangéli lé héra. Héraata mawuli sawuli yahambalé. Yahafi ye lé wun nyan hérataka wun hangélika wambula sarékéhambalé. Héralén nyanré xéta mawuli sawuli lé ya. 


text:
Guna mawuli wule takwana mawuli maki dé. Némbuli guna mawuli xak yandéka guni mawuli sawuli yahambanguni. Hukémbu wuni guniré wambula xéwut, guni yikafre mawuli yata mawuli sawuli yatanguni. Wambula raméwunka mawuli yangut di guna yikafre mawuliré haraki yamba hurukéndi. 


text:
<pb/>“Guni yikafre mawuli yata wun nukwa wunika yamba wakwexékékénguni. Mwi hundi wuni guniré we. Guni wuna yafaka wuna ximbu wakwexékéngut dé xékétaka mawuli yanguka jondu hwetandé. 


text:
Hanja Godka wuna ximbu wakwexékéhambanguni. Némbuli wakwexékétanguni. Wakwexékéngut dé mawuli yanguka jondu hwendét guni yikafre mawuli yata némafwimbu mawuli sawuli yatanguni.” Jisasna hambuk ané héfana hambukré dé sarékéngwandé 


text:
<pb/>Jisas wungi wataka dé wa, “Wuni sataku hundimbu male wuni guniré we. Hukémbu sataku hundi wambula yamba wakéwuni. Wahafi yata guniré wafuke watawuni, wuna yafaka. 


text:
Wungi watewuka nukwambu guni wuna ximbu wuna yafaka wakwexékétanguni, guniré yikafre hurundéte. Wungi wata wuni angi wahambawuni, ‘Wuni déré wakwexékétawuni, dé guniré yikafre hurundéte.’ Yingafwe. Guni hafu déré wakwexékétanguni, 


text:
dé gunika némafwimbu mawuli yandékaka. Guni wuniré xéta guni wa, ‘Jisas God wali re dé gaya. Wu mwi hundi dé.’ Wungi wata guni wunika némafwimbu mawuli guni ye. Wungi mawuli yanguka wuna yafa gunika dé némafwimbu mawuli ye. 


text:
Hanja wuni wuna yafa wali re wuni ané héfaré gaya. Gaye re ané héfa yatakataka wuna yafaka wambula yitawuni.” 


text:
<pb/>Dé wungi wandéka di déka du wa, “Méni sataku hundi wahafi yaméka némbuli nani ména hundi xékéta nani xékélaki. 


text:
Méni atéfék jonduka méni xékélaki. Xékélake du takwana hundika akwi xékélakiméka di huli hundi nak méniré yamba wakwexékékéndi. Wungi xékélakita nani ménika jémba saréké. Méni God wali re méni gaya. Wu mwi hundi dé.” Wungi di wa. 


text:
Mé xéké. Naniré haraki hurutendaka nukwa andé yae. Yandét guni nak nak yaange yitanguni, guna geré. Guni wuniré yatakataka yaange yingut, wuni hafu tétawuni. Wuni hafu téhambwe, wuna yafa wuni wali dé té. 


text:
Wun hundi wuni guniré we, guni nakélak huru mawuli yangute. Ané héfambu rekwa du takwa guniré haraki hurutandi. Haraki hurutendakaka sarékéta guni rookénguni. Wuni néma du rewuka wuna hambuk deka hambukré dé sarékéngwandé. Sarékéngwandéndéka guni yikafre mawuli yatanguni.” Wungi dé Jisas wa.<pb/>


text:
Jisas wungi wataka Godna getéfaré yasawara xéta dé angi wa, “Yafa, wuni hiyatewuka nukwa andé yae. Némbuli ména nyanka hambuk mé hwemét, du takwa xe bu déka ximbu harékénda. Di ména nyanré xe ména hambukéka akwi xékélakita di ména ximbu harékéte. 


text:
Tale méni ména nyanré waméka dé ané héfambu rekwa du takwaka néma du re. Reta wunika hwemén atéfék du takwaka huli mawuli hwewut, di jémba retandi, wungi re wungi re. 


text:
Di huli mawuli hérae angi xékélakitandi. Méni hafu méni néma du God méni. Méni waméka dé Jisas Krais ya. Wungi xékélakita jémba retandi, wungi re wungi re. 


text:
Hanja ané héfa baka téndéka wuni méni wali reta nukwa hanyikwa maki wuni re. Ménika wambula yiwut wamét wuni nukwa hanyikwa maki wambula retawuni.” 


text:
<pb/>Jisas wungi wataka dé wa, “Hwemén duré ména xika wundé wakwewu. Wakwewuka di ménika xékélaki. Hanja di ané héfambu rendaka méni diré wunika méni hwe. Tale di ména du rendaka diré wunika hweméka di ména hundi jémba xéké. 


text:
Hwemén hundi wuni diré wuni hwe. Hwewuka di wun hundika jémba xéka xékélakita di wa, ‘Hanja Jisas God wali dé re. Rendéka God wandéka dé Jisas ané héfaré gaya. Wu mwi hundi dé.’ Wungi watandi. 


text:
<pb/>“Némbuli méniré wuni wakwexéké, wunde duka. Ané héfana du takwaka wahambawuni. Méni wunika hwemén du takwaré yikafre huruméte wuni méniré wakwexéké. 


text:
Ména du takwa wuna du takwa di. Wuna du takwa ména du takwa di. Di wuna hundi xékétaka wuna jémba yandaka nawula du takwa xéta di wuna ximbu haréké. 


text:
Némbuli wuni ané héfambu yamba resékekéwuni. Rehafi yawut di ané héfambu retandi. Wuni ménika wambula yitawuni. Wuna yafa, méni yikafre du méni. Méniré wuni wakwexéké, wunde duka. Ména hambuk wundé hwemé, wunika. Némbuli méni hambuk yata dika jémba hatitaméni. Hatimét di ani natafa mawuli héranaka maki natafa mawuli hérae jémba retandi. Wungika wuni mawuli ye. 


text:
Méni hambuk hweméka wuni di wali reta wuni dika jémba hati. Jémba hatiwuka nawulak du diré haraki huruhambandi. Di jémba di re. Natafa du male fakutandé. Fakundét Godna nyingambu wun duka hayindan hundi mwi hundi yatandé. 


text:
<pb/>“Némbuli ménika yatawuni. Wuni ané héfambu reta wun hundi wuni we, wuna du roohafi yata wuna mawuli hérae yikafre mawuli yandate. 


text:
Ména hundi dika wawuka di xéké. Di ané héfana du yingafwe. Wuni akwi ané héfana du yingafwe. Nani wungi rembeka ané héfana du takwa di nanika hélék ye. 


text:
Wuni diré ané héfambu hérae ména getéfaré hura yaméte, wahambawuni. Méni diré satanéna tambambu rendamboka hatiméte wuni we. 


text:
Hanja méni waméka wuni ané héfambu rekwa du takwaka gaya. Wunika wamén maki wuni dika wa, di ané héfana du takwaka ye wuna hundi wandate. 


text:
Wuni ména hundi xékéta ména jémba male wuni ya. Wuna du xéta ména hundi xékéta ména jémba male yandate wuni wungi ya. 


text:
<pb/>“Wuna yafa, wunde duka male ménika wakwexékéhambawuni. Wun du yita wuna hundi watandi, nawulak du takwaka. Watendaka hundi xékétaka wunika jémba sarékétekwa du takwaka akwi méniré wuni wakwexéké. 


text:
Di atéfék natafa mawuli hératandi. Wungi wuni mawuli ye. Yafa, méni wunimbu téméka wuni ménimbu téwuka maki, di animbu tétandi. Wungi téndat, ané héfana du takwa xe watandi, ‘God wandéka dé Jisas gaya. Wu mwi hundi dé.’ Wungi watandi. 


text:
Hanja méni wunika hambuk hwe, wuni jémba yawut nawulak du takwa wuna ximbu harékéndate. Hwemén maki wuni dika hambuk hwe. Di ani natafa mawuli héranaka maki natafa mawuli hérandate, wuni wun hambuk hwe. 


text:
Wuni dimbu téwuka méni wunimbu té. Wungi téta nani atéfék natafambu té. Témbet, ané héfana du takwa diré xéta xékélakita watandi, ‘God wandéka dé Jisas ané héfaré gaya. God Jisaska némafwimbu mawuli yandéka maki, Jisasna du takwaka akwi dé némafwimbu mawuli ye.’ Wungi watandi. 


text:
<pb/>“Wuna yafa, wuni hwemén duka wuni méniré wakwexéké. Di wuni wali ména getéfambu sékéré rendate wuni mawuli ye. Hanja ané héfa baka téndéka méni wunika némafwimbu mawuli yata waméka wuni nukwa hanyikwa maki reta wuni ména getéfambu re. Nukwa hanyikwa maki wambula rewut di ména getéfaré yae xéndate wuni mawuli ye. 


text:
Wuna yafa, yikafre jémba male méni ya. Ané héfana du takwa ménika xékélakihambandi. Wuni ménika xékélakiwuka di wuna du akwi ménika di xékélaki. Méni waméka wuni gaya. Wungi di xékélaki. 


text:
Wuni diré ména xika wundé wakwewu. Wakwewuka di ménika xékélaki. Wambula wawut xékélakitandi. Wuni wawut méni wunika némafwimbu mawuli yaméka maki, di deka du nak nakéka némafwimbu mawuli yatandi. Mawuli yandat wuni deka mawulimbu tétawuni.” Wungi dé Jisas Godré wakwexéké.<pb/>


text:
Jisas wun hundi wataka déka du wali di Kidron huté angé sakuré yi. Yikafre mi sendan yawi nak wumbu téndéka di Jisas déka du wali wun yawiré wulayi. 


text:
<pb/>Wun nukwa Jisasré mama duka hwetekwa du Judas di wali yahambandé. Tale séfélak nukwambu Jisas déka du wali di wun yawimbu wulaaye wumbu re. Hanja Judas Jisas wali yitaka yatakata dé wun yawika xékélaki. 


text:
Wungi xékélakitaka dé Romna xi warekwa du nawulak akwi, gélindu du nawulak akwi wungi hura yae di wun hafwaré ya. Prisna néma du akwi, Farisi akwi di wun gélindu duré wandaka di ya. Xi ware jondu akwi, téméngara akwi, hanyikwa ya akwi di hura ya. 


text:
Hura yandaka dé Jisas xékélaki, déré hurutendaka atéfék jonduka. Xékélake ye dé diré wa, “Héndéka guni hwaké?” 


text:
Wungi wakwexékéndéka di wa, “Nasaretna du Jisaska nani hwaké.” Wungi wandaka dé Jisasré mama duka hwekwa du Judas dé di wali té. Téndéka wandaka dé Jisas wa, “Wuni andu.” Wungi wandéka roo hu hu ye di héfambu xakri. 


text:
Xakrindaka dé diré wambula wakwexéké, “Héndéka guni hwaké?” Wungi wakwexékéndéka di wa, “Nasaretna du Jisaska nani hwaké.” 


text:
Wungi wandaka dé Jisas diré wa, “Guniré wundé wawu. Wuni andu, hwakénguka du. Wuna duré mé takangut yinda.” 


text:
<pb/>Du nak déka xi Malkus dé gélindu wali té. Dé prisna néma duka jémba yakwa du nak dé. Téndéka dé Saimon Pita xi warendaka yarré tara dé déka yika tamba sakumbu téndé waan xatéké. 


text:
Xatékéndéka dé Jisas Pitaré wa, “Wungi hurukéméni. Ména yar mé lakwa wurmbu. Wuni wuna yafa hwendén hanyandémbu satawuni. Wuni wun hanyandémbu sawumboka yamba watéfikéméni.” Jisasré hura yi, Anaska 


text:
<pb/>Jisas wungi wandéka di Romna xi warekwa du nawulak, deka néma du, Judana gélindu nawulak wungi di déré huluke di yoombu gi. 


text:
Gitaka di Anaska hura yi. Anas dé Kaiafasna nakéma dé. Wun héki hwari Kaiafas atéfék prisna néma du dé re. 


text:
Hanja Kaiafas dé Judana néma duré angi wa, “Wun du atéfék du takwana hafwa hérae hiyandét, wungi sékérékétandé. Dé hafu hiyandét, nani atéfék yamba hiyakéme.” Wungi dé wa. Pita dé wa, “Wuni Jisaska xékélakihambawuni.” 


text:
<pb/>Di Jisasré hura yindaka bér Saimon Pita Jisasna nakémba du wali déka hukémbu yi. Ye bér prisna néma duna gembu xaku. Wun néma du Jisasna nakémba duka dé xékélaki. Xékélakindéka dé Jisasna hukémbu ye dé néma duna gena séndékoré wulayi. 


text:
Wulayindéka Pita hafwambu dé té. Téndéka dé Jisasna nakémba du dé gena séndéna yambuka hatikwa takwaré wa, Pitaka walét wulayindéte. 


text:
Wandéka Pita wulayindéka lé wule takwa Pitaré wakwexéké, “Méni akwi Jisasna du méni?” Wungi wakwexékéléka dé Pita wa, “Wuni yingafwe.” 


text:
Wungi wandéka di jémba yakwa du wali gélindu du wali di wumbu té. Téndaka dé yifa yandéka di ya hénjara, deka séfi tangurénjoka. Pita akwi di wali dé té, déka séfi tangurénjoka. Prisna néma du dé Jisaska wakwexéké, déka jémbaka 


text:
<pb/>Prisna néma du dé Jisasré déka duka wakwexéké. Du takwaka wakwendén hundika akwi dé wakwexéké. 


text:
Wakwexékéndéka dé Jisas wa, “Wuni atéfék du takwana makambu téta wuni diré hundi wa. Godna hundi buléndaka gembu, tempelmbu akwi téta wuni du takwaka hundi wa. Wuni faakwa téta hundi nawulak wahambawuni. 


text:
Métaka méni wunika wakwexéké? Wuna hundi xékéndé du takwaka mé wakwexéké. Wawuka xékéndan hundika méniré watandi.” Wungi dé wa. 


text:
<pb/>Wandéka dé gélindu nak wumbu te dé Jisasna saawimbu xiyaata dé wa, “Prisna néma duka wungi yamba wakéméni.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “Wuni haraki hundi wawut, méni wunika wun hundi wataméni. Wuni mwi hundi wawuka métaka méni wuniré xiyae?” 


text:
Wungi wandéka Anas wandéka di Jisasré hura yi, atéfék prisna néma du Kaiafaska. Déré gindan yoo wungi téndéka di hura yi. Pita dé wambula wa, “Wuni Jisaska xékélakihambawuni” 


text:
<pb/>Saimon Pita déka séfi tangurénjoka dé ya walémbambu té. Téndéka xe di wa, “Méni akwi Jisasna du méni?” Wungi wakwexékéndaka dé wa, “Wuni yingafwe.” 


text:
Wungi wandéka dé Pita waan xatékéndén duna hémna du dé xéké. Dé akwi jémba dé ya prisna néma duka. Xékétaka dé wa, “Méni Jisas wali yawimbu téméka wuni xé. Wu mwi hundi dé.” 


text:
Wungi wandéka dé Pita wambula wa, “Yingafwe.” Wungi wandéka dé séra bari wa. Pailatka di Jisasré hura yi 


text:
<pb/>Ganémbambu Jisasré hura Kaiafas yatakataka di Romna néma duna geré yi. Ye di deka hambuk hundi xékéta Pasovana hénoo sanjoka di Romna néma duna geré wulayihambandi. Judana hambuk hundi angi dé wa, “Guni nak téfana duna geré wulaaye guni haraki saraki sémbut hurutanguni. Hura guni Pasovana hénoo yamba sakénguni.” Wungi dé deka hambuk hundi wa. 


text:
<pb/>Wulayihafi yata hafwambu téndaka dé Romna néma du Pailat dika ye dé diré wa, “Wun duka méta hundi watanguni?” 


text:
Wungi wandéka di wa, “Ané du haraki saraki sémbut dé huru. Dé haraki saraki sémbut huruhafi yandét, nani ménika déré hura yamba yakéme.” 


text:
Wungi wandaka dé Pailat wa, “Guni déré hura ye guni hafu bulétanguni. Bulétaka guna hambuk hundi wandé maki guni déré duna makambu takatanguni.” Wungi wandéka di wunde Judana du wa, “Hanja guni Rom guni naniré watéfi, nani haraki saraki sémbut hurukwa duré duna makambu takataka déré xiyambemboka. Nani Jisasré xiyandate wanjoka nani hurufatiké.” Wungi di wa. 


text:
Hanja Jisas mimbu hiyatendékaka dé hundi wa. Wunde du Pailatré wungi wandaka dé Jisas wandén hundi mwi hundi dé xaku. 


text:
<pb/>Wunde du wungi wandaka dé Pailat wambula wulayi geré. Wulaaye gembu reta dé Jisaska wandéka wulayindéka dé déka wakwexéké, “Méni Judana néma du, o yingafwe?” 


text:
Wungi wakwexékéndéka dé wa, “Wuni Judana du yingafwe. Wuni ménika xékélakihambawuni. Ména hafu getéfana du akwi prisna néma du akwi di méniré wunika hura ya. Méta méni ya?” 


text:
Wungi wakwexékéndéka dé wa, “Wuni ané getéfambu néma du rewut wuna du warendat nawulak du wuniré hura ye Judana duka yamba hwekéndi. Némbuli wuni ané getéfaka néma du rehambawuni.” 


text:
Wungi wandéka dé wakwexéké, “Méni néma du wana?” Wungi wakwexékéndéka dé wa, “Wu yawundu. Wuni néma du wuni. Wuni angi wuni we. Mwi hundi wanjoka wuni ané héfaré gaya. Mwi hundi wawute lé wuna ayiwa wuniré héra. Mwi hundi xékékwa du takwa di wuna hundi xéké.” 


text:
Wungi wandéka dé wakwexéké, “Mwi hundi méta hundi dé?” Jisasré xiyae mimbu hatekandate dé Pailat wa 


text:
Atéfék héki hwari Pasovana hénoo sa nukwa guni wunika wangukandé, séndé gembu rekwa du nakéka wawut dé gwandindéte. Némbuli Judana néma duré wawut dé gwandindéte guni mawuli ye, o yingafwe?” 


text:
Wungi wakwexékéndéka hambukmbu wata di wa, “Yingafwe. Déka hélék me ye. Barabasré wamét gwandindéte nani mawuli ye.” Wungi di wa. Wun du Barabas dé duré xiyaata jondu sélé héraakwa du dé.<pb/>


text:
Xiyataka di rami yoo hérae di anéngambambu sanda joo gootutaka di déka anéngambambu sandataka, néma du sandaka maki. Sandatakataka di néma duna waka nukwa wur déré sandataka. 


text:
Sandatakataka di déré haraki hundi wata di wangi. Wangita di wa, “Judana néma du, jémba retaméni!” Wungi wata di deka tambambu déka saawiré di xiya. 


text:
<pb/>Xiyandaka Pailat gwande dé Judana duré wa, “Mé xé. Déré wuni gunika hura gwande. Guni xe xékélakitanguni. Dé haraki saraki sémbut huruhambandé.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas gwande. Gootundan rami yoo dé déka anéngambambu té. Sandatakandan waka nukwa wur akwi déka séfimbu dé té. Téndéka dé Pailat diré wa, “Ané duré mé xé.” 


text:
Wungi wandéka déré xéta di prisna néma du akwi gélindu du akwi di hambukmbu angi wa, “Déré mé xiyae mimbu hateka. Déré mé xiyae mimbu hateka.” Wungi wandaka dé Pailat diré wa, “Yingafwe. Wuni hurundén haraki saraki sémbut nawulakéka xékéhambawuni. Guni hafu déré hura ye xiyae mimbu hatekatanguni.” 


text:
Wungi wandéka di Juda déré wa, “Wun du métaka hiyandé. Dé angi dé wa, ‘Wuni Godna nyan wuni.’ Wungi wata dé nana hambuk hundi xékéhambandé. Wun hundi angi dé wa, ‘Du nak Godka haraki hundi wandét, guni déré xiyatanguni.’ Nana hambuk hundi wungi dé wa.” 


text:
<pb/>Pailat wun hundi xékétaka dé déka mawulimbu wa, “Wun du Godna nyan wana?” Wungi sarékéta dé némafwimbu roo. 


text:
Roota dé geré wambula wulayi. Wulayi wandéka Jisas wambula wulayindéka dé déka wakwexéké, “Méni yimbu méni ya?” Wungi wakwexékéndéka Jisas hundi nak buléhambandé. 


text:
Buléhafi yandéka dé Pailat wa, “Métaka méni wuni wali buléhafi ye? Wuni mawuli ye wawut jémba yitaméni. Wuni mawuli ye wawut, di méniré xiyae mimbu hatekatandi. Wuni ambu wuni néma du re. Wun jooka méni xékélaki, o yingafwe?” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “God ménika hambuk hwehafi yandét méni ambu néma du yamba rekéméni. Wuniré ménika hwendé du némafwi haraki saraki sémbut di huru. Di hurundan haraki saraki sémbut méni huruméka haraki sémbutré dé sarékéngwandé.” 


text:
<pb/>Pailat wun hundi xékétaka dé Jisas baka takandét yitendéka yambuka dé hwaké. Hwaka dé Judaré wa, Jisasré wandét dé baka yindéte. Wandéka di wa, “Wun du angi dé wa, ‘Wuni néma du wuni.’ Wungi wata dé Romna néma duna hafwa héranjoka dé huru. Wungi huruta dé Romna néma duna mama dé re. Méni dé baka yindéte wamét, méni akwi Romna néma duna mama retaméni.” 


text:
<pb/>Pailat wun hundi xékétaka wandéka di Jisasré hura gwande. Gwandendaka dé Pailat kot xékékwa néma duna jambémbu re. Wun jambéka di wa, Motumbu yandan jambé dé. Hibruna hundimbu angi di wa, Gabata. 


text:
<pb/>Wun nukwa Judana du takwa Pasovana hénoo sanjoka di humbwi. Nukwa dawimbu ténjoka hurundéka dé Pailat néma duna jambémbu reta dé Judaka wa, “Guna néma duré mé xé.” 


text:
Wungi wandéka hambukmbu di angi wa, “Déré mé héreki. Déré mé héreki. Déré mé xiyae mimbu hateka.” Wungi wandaka dé Pailat wakwexéké, “Guna néma duré xiyae mimbu hatekawute guni mawuli ye?” Wungi wandéka di prisna néma du wa, “Dé nana néma du yingafwe. Romna néma du dé male nana néma du dé.” 


text:
Wungi wandaka dé Pailat Judana néma duna hundi xékétaka wandéka di Romna xi warekwa du Jisasré hura yi, xiyae mimbu hatekanjoka. Jisasré di xiyae mimbu hateka 


text:
<pb/>Jisasré hura yindaka dé Jisas hafu dé déré xiyae hatekatendaka mi dé yata. Yatandéka Judana néma getéfa Jerusalem yatakataka di Anéngambana Afana hafwaré yi. Hibruna hundimbu angi di wa, Golgota. 


text:
Wun hafwambu di Romna xi warekwa du Jisasré xiyae mimbu hateka. Du yétékré akwi di mi yétékmbu xiyae hateka. Nakré di aki tamba sakumbu xiyae hateka. Nakré di yika tamba sakumbu xiyae hateka. Xiyae hatekandaka dé Jisas nyéndékmbu téndé mimbu té. 


text:
Pailat hundi nak haaye dé Jisasré hatekandan mimbu xiyataka. Angi dé hayi: Nasaretna du Jisas. Judana néma du dé. 


text:
Pailat wun hundi Hibruna hundimbu akwi, Romna hundimbu akwi, Grikna hundimbu akwi wungi dé hayi. Jisasré xiyae mimbu hatekandan hafwa Judana néma getéfa walémbambu dé té. Téndéka di séfélak Juda wun hundi di xé. 


text:
Xétaka di Judana prisna néma du di Pailatré wa, “Angi hayikéméni, Judana néma du dé. Wungi hayikéméni. Angi hayitaméni, ‘Ané du angi dé wa, Wuni Judana néma du wuni.’ Wungi hayitaméni.” 


text:
Wungi wandaka dé Pailat wa, “Wuni hayiwun hundi wuni wundé hayiwu. Nak hundi wambula yamba hayikéwuni.” Wungi dé wa. 


text:
<pb/>Romna xi warekwa du yétiyéti di Jisasré xiyae mimbu hateka. Hatekataka di déka nukwa wur hérae di mune hari. Nak nak héraata di déka yikafre sanda wur munihambandi. Wun sanda wur atéfék natafambu yatindan dé, di hundafanéhambandi. 


text:
Wun yikafre sanda wurré xéta di xi warekwa du wa, “Nani ané sanda wur yamba léngakéme. Nani nana xi haaye bu xékwa héna xi wana xakukéndé wana. Xakundét dé wun sanda wur hératandé.” Wungi wataka hurundaka dé du nak héra. Hérandéka Godna nyingambu rekwa hundi nak mwi hundi dé ya. Wun hundi angi dé:<pb/>Di wuna nukwa wur nawulak mune di héra.<pb/>Di wuna yikafre sanda wur héranjoka di deka xi hayindaka xakundéka dé héra. 


text:
<pb/>Jisas téndénmbu di Jisasna ayiwa Maria akwi, léka bandi akwi, Klopasna takwa Maria akwi, Makdalambu yalé takwa Maria akwi wungi di té. Wunde takwa Jisasré xiyae hatekandan mi walémbambu di té. 


text:
Téndaka dé Jisas déka ayiwa wali déka mawuli mawuli yandéka du wali bér walémbambu témbéka. Xe dé déka ayiwaré wa, “Ayiwa, wun nyéna nyan dé.” 


text:
Wataka dé déka duré wa, “Wule ména ayiwa lé.” Wungi wandéka wun nukwambu dé Mariaré hérae hura yi déka geré. Hura ye dé léré hati. Jisas dé hiya 


text:
<pb/>Jisas wungi wataka dé xékélaki. Dé déka jémba wundé yasékendé. Xékélake dé Godna nyingambu atéfék hayindan maki hurunjoka dé angi wa, “Wuni hulinguka wuni hiyae.” 


text:
<pb/>Jisasré xiyae mimbu hatekandanmbu aki nak dé re. Wun akimbu nyingi wain hulingu nawulak dé té. Gumbu hwaakwa nyamba nak hérae di wun hulingumbu husanda. Husandataka bangimbu takataka husora di Jisaska hwe, dé jéma sandét déka holéméngi yikafre yandéte. 


text:
Jisas wun hulingu sataka dé wa, “Yak. Andé hényi.” Wungi wataka dé wandé dae dé hafu déka hamwinya taka. Romna xi warekwa du dé Jisasna yikanyambu xiya 


text:
<pb/>Judana néma du Pasovana hénoo sanjoka di angi wa, “Séri baka hwa nukwambu hénoo satame. Wun nukwa néma nukwa dé. Séri deka fusa mimbu yamba tékéndé.” Wungi wata di Pailatré wa, “Méni wamét guna du xiyae mimbu hatekandan duna man yatukwetandi. Yatukwendat hiyandat di deka fusa hura ye rémétandi.” 


text:
Wungi wandaka Pailat wandéka di xi warekwa du ye Jisas wali xiyae mimbu hatekandan du yéték bérka man di yatukwe. 


text:
Yatukwehafi yandaka dé Romna xi warekwa du nak xi hérae dé Jisasna yikanyambu xaréngériké. Xaréngérikéndéka dé nyéki wali hulingu wali bari dé bleka gaya. 


text:
Gayandéka wuni ané nyinga hayindé du wuni xé. Xéwun jooka wuni gunika hundi hayi, guni akwi Jisaska jémba sarékéngute. Wawun hundi wu mwi hundi dé. Wungi wuni xékélaki. 


text:
<pb/>Xi warekwa du wungi hurundaka Godna nyingambu rekwa hundi yéték mwi hundi bér xaku. Wun hundi nak angi dé: “Déka afa nak yatukwehambandi.” 


text:
Nak hundi akwi angi dé: “Ximbu xiyandan duré xétandi.” Wun nukwa wun hundi mwi hundi dé xaku. Jisasna fusa motumbu xandan wekwambu di taka 


text:
<pb/>Romna xi warekwa du wungi hurundaka dé arimateana du josep ye dé Pailatré wakwexéké, Jisasna fusa héranjoka. josep dé Jisasna du nak dé. Dé Judana néma duka roota faakwa dé wa, “Jisas Godna nyan dé. Wu mwi hundi dé.” Wungi wata dé Jisaska jémba saréké. josep wakwexékéndéka Pailat yawundu nandéka dé josep yi, Jisasna fusa héranjoka. 


text:
Yindéka dé Nikodemus josep wali dé yi. Hanja gan nak wun du dé Jisaska yi, dé wali hundi bulénjoka. Dé yikafre yama xaakwa mina bi yéték, bérka xi mir akwi alos akwi, hérae wukasande hura dé yi. Wun joo xak dé (30 kilo maki). 


text:
<pb/>Wumbére du ye bér Jisasna fusa héra. Hérae hura ye bér Judana du réméndaka maki, bér yikafre yama xaakwa mina bi fusambu takataka bér nukwa wurmbu barataka. 


text:
Jisasré xiyae mimbu hatekandan hafwambu dé mi sendan yawi nak dé té. Wun hafwambu du hiyandét takatendaka huli wekwa nak dé té. Wun wekwambu hiyandé du nakré hanja takahambandi. 


text:
Wun wekwa afakémbu téhambandé. Téhafi yandéka bér Jisasna fusa hura ye bér wulaaye wun wekwambu taka, Juda Pasovana hénoo sa nukwa bari yatendékaka. Wun nukwa di Juda hiyandé duré wekwambu takahafindi.<pb/>


text:
Sande lé Makdalambu yalé takwa Maria raama lé Jisasna fusa takambén hafwaré yi, ganémbambu nukwa xalehafi téndéka. Ye lé xé wun wekwambu takatéfimbén motu wun wekwambu téhafi yandéka. 


text:
Xétaka fétékéra ye lé Saimon Pita wali Jisasna mawuli mawuli yandéka du wali bér yambumbu xé. Xe lé bérré wa, “Nana Néma Du wekwambu rendéka wundé hura yinda. Hura ye takandan hafwaka yike me ye.” Wungi lé wa. 


text:
<pb/>Wun hundi xékétaka Pita wali Jisasna nakémba du wali getéfa yatakataka bér Jisasna fusa takambén wekwaré fétékéra yi. 


text:
Ye nakémba du ye dé Pitaré tenangérétaka dé tale yi. Tale ye dé Jisasna fusa takambén wekwambu xaku. 


text:
<pb/>Saimon Pita hukémbu yae dé Jisasré takambén wekwaré wulayi. Wulaaye dé xé fusa baratakambén nukwa wur rendéka. 


text:
Jisasna anéngambambu gimbén nukwa wur akwi lamweka takandéka jémba rendéka dé xé. Wun nukwa wur nawulak nukwa wur wali rehambandé. Dé hafu dé re. 


text:
Hanja di Jisas hiyae wambula ramétendékaka hundi hayi, Godna nyingambu. Hanja bér wun hundika xékélakihafi ya. 


text:
Géraata téta hwaséleka lé wekwaré yasalo xé, Godna ensel yéték wama nukwa wur sandataka rembéka. Jisasna fusa takambén hafwambu bér re. Nak dé humbu sakumbu re. Nak dé man sakumbu re. 


text:
Reta bér Mariaka wa, “Nyénawa, métaka nyéni gérae?” Wungi wakwexékémbéka lé bérré wa, “Wuna Néma Duré wundé hura yinda. Hérae hari takandan hafwaka yike wuni ye.” 


text:
<pb/>Xékélakihafi yaléka dé Jisas léré wa, “Nyénawa, métaka nyéni gérae? Héndéka nyéni hwaké?” Wungi wakwexékéndéka lé Maria angi saréké “Dé yawika hatikwa du wana?” Wungi sarékéta lé wa, “Yika du, méni déré hérataka wuniré mé wakwemét wuni ye déré hérae hura yitawuni.” 


text:
Wungi waléka dé Jisas wa, “Maria.” Wungi wandéka lé waleka déka xékélakita lé Hibruna hundimbu angi wa, “Rabonai.” Wun hundi na mo hundi angi dé, “Wakwekwa du.” 


text:
<pb/>Maria wungi waléka dé Jisas wa, “Nyéni wuniré hurukényéni. Wuni wuna yafaka warihafi wuni té. Nyéni wuna bandinguka ye angi watanyéni, ‘Dé déka yafa guna yafaka dé yi. Dé déka God guna Godka dé yi.’ Wungi watanyéni diré.” 


text:
Wungi wandéka xékétaka lé Makdalambu yalé takwa Maria ye lé déka duré wa, “Wuni nana Néma Duré wundé xéwu.” Wungi wataka lé Jisas wandén maki safé. Jisasna du di déré xé 


text:
<pb/>Wun nukwambu Jisasna du di Judana néma duka roota di rendan gena yambu jémba téfi. Sande nukwa nandindéka dé Jisas yae deka nyéndékmbu té. Téta dé diré wa, “Guna mawuli nakélak mé téndé.” 


text:
Wungi wata dika dé tambana haak akwi, yikanyana haak akwi wakwe. Wakwendéka deka Néma Duré xe mawuli ye di mawuli sawuli ya. 


text:
Mawuli yandaka dé Jisas diré wambula wa, “Guna mawuli nakélak mé téndé. Wuna yafa wandéka wuni déka jémba yanjoka wuni ya. Wandén maki wuni wawut guni wuna jémba yanjoka yitanguni.” 


text:
Guni haraki saraki sémbut hurukwa du takwaka angi wangut, ‘God hurungun haraki saraki sémbut hérekitandé.’ Wungi wangut God wungi hurutandé. Guni haraki saraki sémbut hurukwa du takwaka angi wangut, ‘God hurungun haraki saraki sémbut yamba hérekikéndé.’ Wungi wangut God hurundan haraki saraki sémbut yamba hérekikéndé.” Wungi wataka dé Jisas yi. Tomas dé Jisasré xé 


text:
Jisasna du déré xe di wa, “Nana Néma Du Jisas hiyae wambula raméndéka wundé xékwa.” Wungi wandaka dé Tomas wa, “Wuni déka tambambu ramimbu xiyandan xe, wuna sékétamba wumbu husolata, wuna tamba déka yikanyambu akwi husolataka, wuni guna hundi jémba xékétawuni. Némbuli guna hundi yamba xékékéwuni.” Wungi dé wa. 


text:
<pb/>Nukwa angé yétiyéti angé hufuk yindéka di Jisasna du wambula gekombu re. Tomas akwi di wali dé re. Atéfék yambu jémba téfitaka rendaka Jisas yae dé deka nyéndékmbu té. Téta dé wa, “Guna biya nakélak mé téndé.” 


text:
Wataka dé Tomasré wa, “Méni ména sékétamba ambu mé husolataka wuna tambaré xé. Méni ména tamba mé hura yae husolo, wuna yikanyambu. Méni deka hundika yamba hu hwekéméni. Némbulimbu wunika mé jémba saréké.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “Méni wuniré xe méni wunika jémba saréké. Wuniré xéhafi yata wunika jémba sarékékwa du takwa yikafre mawuli yata jémba retandi.” Wungi dé Jisas Tomasré wa. Guni Jisaska jémba sarékéngute dé Jon ané hundi hayi 


text:
<pb/>Jisas hanja xéhafi yamben séfélak hambuk jémba nawulak akwi nani déka duna makambu dé ya. Yandén jémba atéfék ané nyingambu hayihambawuni. 


text:
Ané hayiwun hundi xéta Jisaska jémba sarékéngute wuni hayi. Guni watanguni, “Jisas dé God wasékendén du Krais dé. Dé Godna nyan dé.” Guni wungi wata déka jémba sarékéta hwetendéka huli mawuli hérae wungi re wungi re jémba rengute wuni hayi.<pb/>


text:
Hukémbu Jisasna du di taiberius tukwesekembu téndaka dé Jisas dika wambula yi, di déré jémba xéndate. Dika yindénéna hundi angi dé. 


text:
<pb/>Saimon Pita, Tomas, déka nak xi Didimas, Kanambu yandé du Nataniel, Sebedina nyan yéték, Jisasna du yéték akwi wungi di wun tukweseke tufwambu té. Kana Galilimbu dé té. 


text:
Saimon Pita dé diré wa, “Wuni xéri hamwi héranjoka yitawuni.” Wungi wandéka di déré wa, “Nani akwi méni wali yitame.” Wungi wataka di atéfék ye di gunjambé nakmbu wara di yi. Ye di wun gan atéfék di jémba yata xéri hamwi nawulak hérahambandi. 


text:
<pb/>Xitélakéndéka Jisas yae dé tukweseke tufwambu té. Téndéka di déka du gunjambémbu reta déré xe di déka xékélakihambandi. 


text:
Xékélakihafi yandaka dé diré wakwexéké, “Gunawa, xéri hamwi nawulak guni hérae wana?” Wungi wakwexékéndéka di wa, “Yingafwe.” 


text:
Wungi wandaka dé wa, “Guni guna yika tamba sakumbu mara yakisandataka guni xéri hamwi hératanguni.” Wungi wandéka di mara yakisandandaka di séfélak xéri hamwi marambu wulaaye téndaka di témbéra hura warinjoka di hurufatiké. 


text:
<pb/>Hurufatikéndaka dé Jisas mawuli mawuli yandén du dé Saimon Pitaré wa, “Dé nana Néma Du dé.” Wandéka xékétaka Pita jémba yanjoka lafindén nukwa wur wambula sandataka dé guré naande dé xéra yi. 


text:
Di gu tufwa walémbambu di té. Afakémbu téhambandi (100 mita maki). Dé yindéka di gunjambémbu yita mara xéri hamwi wali témbéra hura yi. 


text:
<pb/>Di ye tufwambu xaakwa di xé, ya nak yanéta rendéka. Xéri hamwi, bret wungi dé wun yambu yanéta re. 


text:
Wungi wandéka Saimon Pita gunjambémbu wara dé mara lakéra hura ya, tufwaré. Séfélak (153) némafwi xéri hamwi di marakombu hwa. Hwandaka mara nékétihambandé. 


text:
<pb/>Yandéka dé Jisas diré wa, “Guni mé yae sa.” Wungi wandéka di Jisasré “Méni héndé” naata wakwexékénjoka di roo. Di wundé xékélakinda. Dé deka Néma Du dé. 


text:
<pb/>Jisas hiyae raama tale nukwa yéték dé déka duna makambu xaakwa té. Némbuli xakundéka nukwa hufuk dé wa. Jisas sataku hundi dé wa, Pita Jisasna du takwaka hatitendékaka 


text:
<pb/>Bret xéri hamwi sataka dé Jisas Saimon Pitaré wa, “Saimon, Jonéna nyan, méni anémbu tékwa duré sarékéngwanda méni wunika némafwimbu mawuli ye?” Wungi wakwexékéndéka dé Pita wa, “Xéxé. Néma Du, méni xékélaki. Wuni ménika némafwimbu mawuli wuni ye.” Wungi wandéka dé Jisas wa, “Méni wuna sipsip bali nyanka hénoo mé hwe.” 


text:
Wungi wataka dé wambula wa, “Saimon, Jonéna nyan, wunika némafwimbu mawuli méni ye?” Wungi wandéka dé wa, “Xéxé. Néma Du, méni xékélaki. Wuni ménika némafwimbu mawuli wuni ye.” Wungi wandéka dé Jisas wa, “Méni wuna sipsip balika jémba mé hati.” 


text:
Wungi wataka dé wambula wa, “Saimon, Jonéna nyan, méni wunika némafwimbu mawuli méni ye?” Wungi wandéka dé déka mawuli xak dé ye, Jisas yambu hufuk wakwexékéndénka. Mawuli xak yandéka dé Jisasré wa, “Néma Du, méni atéfék jonduka méni xékélaki. Wunika akwi méni xékélaki. Wuni ménika némafwimbu mawuli wuni ye.” Wungi wandéka dé Jisas wa, “Méni wuna sipsip balika hénoo mé hwe. 


text:
Mwi hundi wuni méniré we. Hanja méni wayikana du téta méni nukwa wur naake méni mawuli yamén maki yitaka yataka. Hukémbu méni gwalefa xaakwa ména tamba harékémét nak du méniré gitandi. Gitaka yinjoka hélék yaméka hafwaré méniré hura yitandi.” 


text:
Wungi wata dé Pitaré xiyatendakaka dé hundi wa. Pitaré xiyandat hiyae dé Godna ximbu harékétandé. Wungi yatendékaka dé Jisas wun hundi wa. Wungi wataka dé Pitaré wambula wa, “Méni wuna hukémbu mé ya.” Wungi dé Jisas wa. Jisas mawuli mawuli yandéka duka dé hundi wa 


text:
<pb/>Jisas wungi wandéka Pita waleka dé xé, Jisas mawuli mawuli yandéka du bérka hukémbu yandéka. Hanja Jisas wali reta hénoo sata dé déré wakwexéké, “Néma Du, héndé méniré ména mama duka hwetandé?” Wungi dé wa. 


text:
Wungi wakwexékéndéka dé Jisas wa, “Dé rendéte mawuli yata wawut dé wambula yatewuka nukwaka haxétandé. Wungi wawut, wu déka jémba dé. Méni wun jooka yamba sarékékéméni. Méni wuna hukémbu mé ya.” 


text:
<pb/>Dé wungi wandéka di déka hundi xékékwa du nawulak di wun duka wa, “Wun du yamba hiyakéndé.” Wungi di wa. Wandaka wun du hiyahafi yatendékaka Jisas Pitaré wahambandé. Angi male dé wa, “Dé rendéte mawuli yata wawut, dé wambula yatewuka nukwaka haxétandé. Wu déka jémba dé. Méni wun jooka yamba sarékékéméni.” Wungi male dé Jisas wun duka wa. Wun du wun nukwaka haxéndéte wahambandé. 


text:
<pb/>Wuni Jisas yandén jémbaka haaye wuni wun du wuni. Wuni ané nyingambu mwi hundi wuni hayi. Nani xékélaki. Hayiwuka hundi wu mwi hundi dé. 


text:
<pb/>Jisas yandén jémba séfélak dé. Yandén jémbaka atéfék hayihambawuni. Du nawulak yandén jémbaka atéfék hayindat, hayindan nyinga ané héfambu takandat, atéfék héfa sukwekétandé. Hafwa nak yamba rekéndé. Wungi wuni saréké.<pb/>


text:
Got déré dé angi wa, “Méni sé raama yi nukwa xalekwa sakuré. Ye méni wun némafwi getéfa Ninifambu xakutaméni. Xaakwa hundi hambukmbu wa, Ninifana du takwaka. Wuni wundé xéwu di haraki saraki sémbut hurundaka.” 


text:
<pb/>Wungi wandéka dé Jona hélék ya. Métaka we? Ninifa di Isrelna mama di. Hélék ye dé Gotré yatakanjoka dé Tarsisré yaange yi. Tarsis afakémbu dé re, nukwa nandikwa sakumbu. Ye dé Jopambu xaku. Xaakwa dé xé gunjambé Tarsisré yinjoka yae téléka. Xétaka dé gunjambéka hatikwa duka yéwa hwe. Hwetaka dé gunjambéré wulayi, di wali Tarsisré yinjoka. Dé Gotré yatakataka yinjoka dé mawuli ya. 


text:
<pb/>Ye di gu nyéndékmbu téndaka dé Néma Du Got némafwi mur takandéka dé ya. Yandéka dé gu némafwimbu dé ramé. Raama dé gunjambéré yafélaménjoka huru. 


text:
Wungi hurundéka di gunjambémbu jémba yakwa du di roo. Roota di deka nak nak gotka di wa. Wataka di gunjambémbu rendé jondu héraata di guré yaki gunjambé xéréfweka xalendéte. Wungi huta téndaka Jona gunjambéna biyakombu dé némafwi xéndi dé hwa. 


text:
<pb/>Wungi hwandéka dé gunjambéka hatikwa du Jonaka dé hwaké. Hwaka xétaka dé sérkené. Sérkena dé wa, “Métaka méni xéndi hwae? Sé raama ména gotka mé wa. Wamét nanika saréfa nakéndé wana yingi wana. Nanika saréfa nandét, nani yamba hiyakéme.” Dé wungi wa. 


text:
<pb/>Gunjambémbu jémba yakwa du waréngéna di wa, “Mé yangut nana atéfék xi haaye bu wurmbu lakwakwa. Lakwataka bu yawiwalendotaka tara bu xékwa, héndé du dé haraki hurundéka dé ané xakéngali xaku.” Wungi wataka di wandanéngala nae di xé Jonana xi takumbu rendéka. 


text:
Xétaka di Jonaka wa, “Méni naniré mé wa! Méta yaméka dé ané xakéngali xaku? Méta jémba yaméka? Méni yénéna méni ya? Méni yén getéfana méni? Méni yén héméngwal méni?” 


text:
<pb/>Wungi wandaka dé wa, “Wuni Hibruna du wuni. Wuni Néma Du Gotna xi harékéwuka dé. Dé anwarmbu dé re. Dé hafu dé atéfék gu héfa akwi atéfék jondu akwi dé hurataka.” 


text:
Wungi we dé wa, “Wuni Gotré yatakataka yaange yinjoka wuni ya.” Wandéka xékétaka di wungi roo. Roota di wa, “Métaka méni wungi huru? Wungi haraki méni huru!” 


text:
Wungi wandaka dé gu némafwimbu dé ramé. Raméndéka di Jonaré wa, “Méniré métaki yambet gu jémba tékéndé?” 


text:
Wungi wandaka dé wa, “Wuniré hura guré yakingut, gu jémba tétandé. Wuni wuni xékélaki wuni haraki huruwuka dé némafwi xakéngali xaku.” 


text:
<pb/>Wungi wandéka di déré guré yakinjoka di roo. Roota di gu némafwimbu tu. Tuwa hari Jonaré tufwambu takanjoka di hurufatiké. Gu tuwa yindaka dé gu némafwi némafwimbu dé ramé. 


text:
Raméndéka di Néma Du Gotka wa, “Néma Du, nani ménika nani we. Nani amba duré guré yakimbet, naniré hasa xiyakéméni. Méni nana sémbutré du xiyana sémbut maki sarékékéméni. Méni mawuli yamékangalambu dé ané xakéngali xaku. Xakundéka déré hura guré yakikwe.” 


text:
Gu jémba téndéka di gunjambémbu rekwa du némafwimbu di roo, Gotka. Roota di Néma Du Gotka nawulak jondu hweta di dé wali hundi bulésékéréké. 


text:
<pb/>Guré yakindaka dé Néma Du Got némafwi xéri hamwika wandéka dé ya. Yae dé Jonaré nyéréké. Nyérékéndéka dé Jona xéri hamwina biyakombu dé re, nukwa hufuk gan hufuk.<pb/>


text:
Dé angi wa, “Néma Du Got, wuni némafwi xak héraata reta wuni ménika we. Wawuka méni wambula wuniré wa. Wuni hiyangambana téfambu géraata reta wuni ménika we. Gérawuka méni xéké. 


text:
<pb/>Méni wuniré guré méni yaki, andéla séké nyambaré. Guré yakiméka dé gu wuniré yakitéfi. Ména gu atéfék raama yae dé wuniré yakitéfi. 


text:
<pb/>Yakitéfindéka wuni wuna mawulimbu wuni wa, ‘Néma Du Got wuniré hérekindéka wuni ambu re. Reta wuni déka tempel wambula xétawuni.’ Wungi wuni wa. 


text:
<pb/>Gu wuniré yakitéfindéka wuni yanambi yike ye. Gu wuniré atéfék dé yakitéfi. Gumbu rekwa wara wuna anéngambambu dé gisangwandé. 


text:
<pb/>Wuni naande naande gumbu rekwa némbuna mombu wuni xaku. Wuni séndé ge maki hafwaré wuni naande yi. Nandiwuka méni Néma Du Got, wuna Néma Du Got, wuniré wambula héraméka wuni huli re. 


text:
<pb/>Némafwi Du, wuni angi wuni saréké, ‘Hiyatawuni.’ Saréka wuni ménika saréké. Saréka wuni méniré wawuka méni ména yikafre male némafwi gembu reta méni wuna hundi xéké. 


text:
Yatakandaka wuni gwar waata wuni ména xi haréké. Harékéta wuni wuna jondu ménika hwetawuni. Wawunéngala hurutawuni. Néma Du Got méni natafa male naniré wambula héraméka nani huli té.” 


text:
“Méni sé raama yi wumba némafwi getéfa Ninifaré. Ye méni hambukmbu mé wa wawun hundi Ninifana du takwaka.” 


text:
Wandéka dé Néma Du Gotna hundi xéka raama dé yi Ninifaré. Ninifa némafwi getéfa dé. Du nak angé sakuré yinjoka nukwa hufuk yitandé. 


text:
Ye Ninifambu xaakwa dé wulayi. Natafa nukwa wulaaye dé hambuk hundimbu dé angi wa, “Nukwa dumi yétiyéti (40) yindét Got Ninifaré haraki hurutandé.” 


text:
Wungi wandéka di Ninifana du takwa Gotna hundi xéka di hénoo yakérta di gérémbandé nukwa wur di naki, Gotré deka saréfa na wakwenjoka. Di deka néma du takwa akwi baka du takwa akwi di wungi huru. 


text:
Wungi hurundaka dé Ninifana némafwi du akwi dé Gotna hundi xéké. Xékétaka dé déka yikafre jambé yatakataka dé déka yikafre nukwa wur lafwitaka dé gérémbandé nukwa wur sandataka dé bombu re. 


text:
Reta dé hundi takandéka dé yi, atéfék Ninifana du takwaka. “Wuni guna némafwi du wuna néma du akwi nani angi we, ‘Atéfék du takwa hénoo yamba sakénguni. Guna bulmakau sipsip hamwi akwi yamba sakéndi. Hélingu hénoo akwi yamba sakénguni! 


text:
Atéfék du takwa bulmakau sipsip hamwi akwi gérémbandé nukwa wur mé sandataka. Sandatakataka guni némafwimbu mé guni wa, Gotka. Guni atéfék guna nak maki nak maki haraki saraki sémbut, guna du xiyana sémbut akwi mé guni yataka. 


text:
Yatakambet Got déka mawuli wi yatakataka nanika saréfa natandé wana. Nanika saréfa nandét nani yamba hiyakéme.’ ” Dé wungi wa. 


text:
Wungi hurundaka dé Got wundé xéndé di deka haraki saraki sémbut yatakandaka. Xétaka dé dika saréfa nae dé dika déka biya mawuli wihambandé. Dé dika wandén maki huruhambandé.<pb/>


text:
Mawuli wiya dé Gotka wa, “Néma Du, méni wuna hundi mé xéké. Wuni getéfa yatakahafi ye wundé xékélakiwu, méni wungi maki male hurumékandé. Wungi xékélaki wuni Tarsisré yaange yinjoka wundé yiwu. Yiwun mo angi dé, wuni xékélaki méni saréfa naakwa Got méni. Méni bari hari mawuli wihafi méni. Méni nanika saréfa male naméka dé. Méni nanika mawuli mawuli yaméka dé. Mawuli mawuli yaméka di nawulak du deka haraki sémbut yatakandat, dika saréfa nae méni diré haraki huruhafi méni. 


text:
Méni wungi maki némbuli diré haraki huruhafi yamét, wuni hiyanjoka wuni mawuli ye. Wuni némbuli hiyawut, wu yikafre dé. Wuni némbuli hiyahafi yawut, wu haraki dé.” Jona dé wungi wa. 


text:
Wungi wandéka dé Jona getéfa yatakataka gwande ye dé nukwa xalekwa sakumbu re. Reta dé boro yakitaka dé hakélékombu re. Reta dé haxéta re, joo nak Ninifambu xakundét xénjoka. 


text:
Haxéta rendéka dé Néma Du Got wandéka dé bangwi nak wara dé Jonaré wundé takatéfindé. Takatéfindéka dé nukwa Jonaré xéhambandé. Xéhafi yandéka dé Jona wun bangwikombu reta mawuli sawuli dé ya. 


text:
Mawuli sawuli yata rendéka dé gan hunyindéka xitélakéndéka dé Got hawe nakéka wandéka dé ya. Yae dé wun bangwina moré dé sa. Sandéka dé bangwi wungi hiya. 


text:
Hiyandéka dé nukwa xale. Xalendéka dé Néma Du Got takandéka dé séfi ya xérékékwa mur nukwa xalekwa sakumbu dé ya. Yandéka dé nukwa Jonana anéngambambu dé xé. Xéndéka dé déka anéngamba jinjawe yandéka dé xakrinjoka huru. Xakrinjoka hura dé wa, “Wuni hiyanjoka wuni mawuli mawuli ye. Hiyawut, wu yikafre dé.” 


text:
Wandéka dé Got Jonaré dé angi wa, “Wumba bangwi hiyandéka méni biya mawuli wi. Biya mawuli wiméka yikafre wana?” Wandéka dé Jona wambula angi wa, “Yawundu! Wuna mawuli wi wu yikafre dé. Wuni némafwimbu wuni biya mawuli wi. Wuni hiyanjoka wuni we.” 


text:
Mawuli windéka dé Néma Du Got déré angi wa, “Wumba bangwi natafa male ganmbu dé bari hari waré. Wara dé nakémba gan dé hiya. Méni déré yalefu huratakahambaméni. Méni huratakaméka waréhambandé. Méni wumba yalefu jooka méni saréfa nae. 


text:
Wuni hafu wuni Ninifaka saréfa wuni nae. Ninifa némafwi getéfa dé. Séfélak yikama nyangwal wumbu di re (120,000). Di deka yika tamba aki tambaka yike di ye. Séfélak bulmakau bali akwi wumbu di re.” Néma Du Got wungi dé wa.<pb/>


text:
Wuni Jut wuni Jisas Kraisna jémba yakwa du wuni. Wuni Jemsna bandi wuni. Wuni guni God wasékendén du takwaka wuni hayi. Nana Yafa God gunika némafwimbu mawuli yata dé gunika jémba hati, guni Jisas Kraisna du takwa rengute. 


text:
God gunika némafwimbu saréfa naata, gunika nakélak huru mawuli hweta, gunika némafwimbu mawuli yandéte wuni déré wakwexéké. Jisas Kraisna jémbaka yénataka hundi wakwa du 2Pi. 2:1-18 


text:
<pb/>Némafwimbu mawuli yawuka du takwa, tale wuni God nani atéfékré Satanéna tambambu hérandénka gunika nyingambu hayinjoka wuni saréké. Sarékéta nawulak hayitaka wuni xéké, du nawulak gunika yae di Kraiska yénataka hundi wandaka. Xékétaka némbuli wuni gunika nak jooka nyingambu hayi, guni deka hundi xékéhafi yata di wali waruta tale xékéngun Kraisna yikafre hundi male xékéngute. Krais déka yikafre hundi wundé wandé, déka du takwaka. Dé nak huli hundi yamba wakéndé, nak duka. 


text:
Godna hundi xékéhafi yakwa du nawulak di faakwa yae yénataka hundi wata guni wali re. Hanja wunde duka God dé waséke, di hiyae fakundate. Wunde du yéna yata di angi wa, “God nanika saréfa naata naniré yikafre huruta dé hurumben atéfék haraki saraki sémbut dé yakwanyi, Kraismbu. Yakwanyindéka nani séfélak takwa wali hwambet, dé naniré hasa yamba hwekéndé.” Wungi wata di nana natafa male Néma Du Jisas Kraiska hu hwe. 


text:
<pb/>Guni atéfék jonduka wundé xékélakingu. Xékélakinguka wuni guniré wambula we, guni jondu nawulakéka wambula sarékéngute. Hanja Israelna du takwa Isipmbu rendaka Néma Du God diré yikafre hurundéka di wun héfa yatakataka jémba yi. Hukémbu yikafre hurundén du takwa nawulak di déka jémba sarékéhafi yandaka dé diré xiyasanda. 


text:
Hanja God dé ensel nawulakéka jémba hwe, di nawulak jonduka néma du rendate. Hwendéka di nawulak jondu akwi néma du renjoka mawuli yata di deka yikafre hafwaré yatakataka di Godka hu hwe. Hu hwendaka God diré wungi re wungi re rekwa hambuk yoombu gindéka di némafwimbu haléke tékwa hafwambu di re. God némafwi kot xékéta néma du retendéka nukwa yandét, dé hurundan haraki saraki sémbut diré hasa hwetandé. 


text:
Sodomémbu rendé du takwa Gomorambu rendé du takwaka akwi mé saréké. Wun getéfa wali walémbambu téndé getéfambu rendé du takwaka akwi mé saréké. Hanja wunde du takwa, némbuli guni wali reta Godka hu hwekwa du hurundan maki, di nak maki nak maki haraki saraki sémbut huruta wunde du di du wali hwa. Di wungi haraki saraki sémbut hurundaka God hurundan haraki saraki sémbut diré hasa hweta dé deka getéfaré tusanda. Atéfék du takwa deka héfaré xe di God haraki saraki sémbut hurukwa du takwaré wungi re wungi re yanékwa yambu hasa hwetendékaka sarékéndate dé God deka getéfaré wungi tusanda. 


text:
<pb/>Guni wali reta yénataka hundi wakwa du di wun haraki saraki sémbut huru. Di nak maki nak maki janji hwae di angi huru. Di deka séfimbu du takwa wali haraki saraki sémbut huruta di nana Néma Duna hundi xékéhafi yata di Godna enselka haraki hundi wa. 


text:
Di wungi wata di némafwi haraki saraki sémbut huru. Enselna néma du Maikel hanja dé Satan wali waru. Bér Mosesna fusa héranjoka bér waru. Wun nukwa Maikel Satan wali hundi buléta dé déré haraki hundi wahambandé. Ané hundi male dé déré wa, “Néma Du God méniré haraki hundi métaka wandé.” 


text:
Wungi male dé wa. Guni wali reta yénataka hundi wakwa du di dé hurundén maki huruhambandi. Di xékélakihafi yandaka jonduka haraki hundi wa. Wasa bali jémba sarékéhafi yata nawulak jondu hurundaka maki, wunde du di jémba sarékéhafi yata di mawuli yandaka haraki sémbut huru. Wungi huruta di hafuré di haraki huru. 


text:
<pb/>Dika wuni saréfa nae. Di némafwimbu hangéli hératandi. Di Kein hanja hurundén maki di huru. Balam hanja séféla hurundén maki di bari séféla huru. Di Kora hanja hurundén maki di Godna hundi xékéhafi yata Godka hu hwetaka di hiyae fakutandi. 


text:
<pb/>Guni guna du takwaka némafwimbu mawuli yata, di wali natafa mawuli héraata, guni di wali hénoo sanjoka natafambu hérangwanda renguka wun yénataka hundi wakwa du di guni wali reta sata guna yikafre mawuliré di haraki huru, géli joo wama nukwa wurré haraki hurundéka maki. Deka séfi deka biyaka male sarékéta, séfélak hénoo séfélak hulingu sata, nak du takwaka sarékéhafi yata, roohafi yata di guna yikafre mawuliré di haraki huru. Di haraki saraki sémbut hurukwa du di. Di wali giyahafi yandéka géli nyir maki di. Mur yandéka wun buwi baka yitaka yatakata dé héfaré yikafre huruhambandé. Di sék xakéndéka nukwambu sék xakéhafi yakwa mi maki di. Di yambu yétékmbu di hiya. Di mi méngi féléndaka réka ye hiyandé mi maki di. 


text:
Hwe gwandéléka biyar hérangwandéndéka xémbeka maki, hurundan haraki saraki sémbutré nani xé. Nani wun haraki saraki sémbut hurunjoka nani roo. Wunde yénataka hundi wakwa du di yitaka yatakakwa hunkwari maki di. God dé wa, di némafwimbu haléke tékwa hafwambu wungi re wungi re rendate. Wun hafwambu nukwa hanyihambandé. God hurundan haraki saraki sémbut diré hasa hwetandé 


text:
<pb/>Wunde duka hanja Enok, dé Adamna gwalna gwalna gwal dé, dé profetna hundi angi wa, “Mé xé. Néma Du God déka séfélak séfélak yikafre ensel wali andé yae, 


text:
dé némafwi kot xékéta atéfék du takwa yandan jémbaka hasa hwenjoka. Hweta dé déka hundi xékéhafi yakwa du takwa hurundan haraki saraki sémbutka diré watandé. Wunde du takwa di Godna hundi xékéhafi yata di wungi haraki saraki sémbut huru. Wunde Godna hundi xékéhafi yata haraki saraki sémbut hurukwa du takwa di Godka haraki hundi wa. God wandan haraki hundika akwi diré hambukmbu watandé.” Enok wungi dé wa, yénataka hundi wakwa duka. 


text:
<pb/>Wun yénataka hundi wakwa du di atéfék nukwambu yikafre mawuli yahafi yata haraki hundi wata, di hura rendaka jonduka yikafre mawuli yahafi yata, di deka séfika male sarékéta mawuli yandaka maki male di huru. Di hambukmbu wata deka ximbu haréké. Di nak duna jondu héranjoka mawuli yata yéna yata wun joo hurundé duna ximbu wun nukwambu male di haréké. Godka jémba sarékétanguni 


text:
<pb/>Némafwimbu mawuli yawuka du takwa, guni nana Néma Du Jisas Kraisna aposel hanja wandan hundika wambula sarékétanguni. 


text:
Di guniré angi di wa, “Hukétéfi nukwambu Godna hundika bangwa hundi wakwa du nawulak xakutandi. Di Godna hundi xékéhafi yata deka haraki saraki mawuli male xékéta mawuli yandaka maki male hurutandi.” 


text:
Wungi wandan hundika sarékéta wun yénataka hundi wakwa duka xékélakitanguni. Di Godna hundika yénataka hundi wandaka du nawulak deka hundi xékéta Godna hémémbu rekwa du takwa di watémbéra re. Di ané héfana jonduka male sarékéndaka dé Godna Hamwinya deka mawulimbu téhambandé. 


text:
<pb/>Némafwimbu mawuli yawuka du takwa, guni wun yénataka hundi wakwa du hurundaka maki yamba hurukénguni. Guna Godka jémba male sarékétanguni, wun yikafre male mawuli hambuk yata némafwi yandéte. Némafwi yandét guni Godna Hamwinyambu God wali hundi bulétanguni. 


text:
<pb/>God gunika dé némafwimbu mawuli ye. Wun jooka sarékéta guni déka hundi xékétanguni. Déka hundi yamba yatakakénguni. Nana Néma Du Jisas Krais gunika saréfa naata huli mawuli hwendét, guni God wali wungi re wungi re jémba retanguni. Dé wungi bari yatendékaka guni mawuli yata haxétanguni. 


text:
<pb/>Du takwa nawulak di wa, “Godna hundi mwi hundi dé wana yénataka hundi wana?” Wungi sarékékwa du takwaka guni saréfa naata deka mawuliré yikafre hurutanguni. 


text:
Du takwa nawulak haraki saraki sémbut hurutaka ya yanékwa hafwaré yindamboka, guni diré bari yikafre hurutanguni. Huruta hambuk jémba yatanguni, di haraki saraki yambumbu wambula yindamboka. Haraki saraki sémbut hurundé du takwaka saréfa naata diré yikafre hurutanguni, di nawulak Godna hundi jémba xékéndate. Guni diré yikafre huruta xékélaki natanguni, deka haraki mawuli guna mawuliré haraki hurundémboka. Guni hurundan atéfék haraki saraki sémbutka hélék yatanguni. Di haraki sémbut hurundaka sandandan nukwa wurka akwi hélék yatanguni. Godna ximbu harékétame 


text:
<pb/>Nani Godna ximbu harékétame. Dé haraki saraki sémbutmbu xakringumboka guniré yikafre hali hurundé. Wungi hurundét, guni déka makambu téta yikafre mawuli yatanguni. Dé nukwa hanyikwa maki hanyindét, guni déka makambu haraki sémbut huruhafi yakwa du takwa retanguni. 


text:
Nani nana natafa male Godna ximbu harékétame. Dé nana Néma Du Jisas Kraismbu dé naniré Satanéna tambambu héra. Dé némafwi hambuk yata, nukwa hanyikwa maki hanyita, atéfék néma duré sarékéngwanda dé atéfék du takwana néma du dé re. Hanja tale wungi male dé re. Némbuli akwi wungi male dé re. Hukémbu akwi wungi male retandé. Wu mwi hundi dé. Wuna hundi yak.<pb/>


text:
Néma du Tiofilas, ménika wuni ané hundi hayi. Méni xékélaki, séfélak du Jisas nana nyéndékmbu yasékendén jémbaka di hayikwe hayikwexé. 


text:
Hanja Jisasna jémba yakwa du akwi Jisas hurundéka xéndén du akwi di hundi safé. Saféndaka xékétaka di hayi. 


text:
Hayindaka xékétaka wuni Jisasna jémba yakwa du akwi Jisas hurundéka xéndé du takwaka akwi wundé wakwexékéwu. Wakwexékétaka wuni wundé xékélakiwu, tale xakundé hundi, nyéndékmbu xakundé hundi, hukémbu xakundé hundika akwi. Xékélake wuni ané hundi ménika hayitawuni. 


text:
Hayiwut méni jémba xékélakitaméni. Wun jooka méniré wandan hundi wu mwi hundi dé. Jon xakutendékaka dé ensel wa 


text:
<pb/>Herot Judiana néma du rendén nukwa pris nak dé re. Déka xi Sekaraia dé. Dé Aronéna mandéka Abiyana hémémbu dé re. Déka takwa léka xi Elisabet lé Aronéna hémémbu akwi lé re. 


text:
Bér Néma Du Godna makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa bér. Bér déka hambuk hundi jémba xékéta wandén maki huruta bér haraki saraki sémbut huruhafimbér. 


text:
Jémba yandéka di atéfék pris hérangwanda téta di deka sémbut maki di deka atéfék xi hayitaka di wurmbu lakwa. Lakwataka hérae di xé, Sekaraiana xi. Xétaka wandaka dé Sekaraia Néma Du Godna geré wulayi, yikafre yama xaakwa joo xérékéndét yaki muluka waréndéte. 


text:
Wandaka dé wulayindéka yikafre yama xaakwa joo xérékétendéka nukwambu di séfélak du takwa hafwambu hérangwanda téta di Godka wata té. 


text:
Wata téndaka dé Sekaraia awulambu téta dé xé, Néma Duna ensel nak yikafre yama xaakwa yaki tékwa jambéna yika tamba sakumbu téndéka. 


text:
Roondéka dé ensel déré wa, “Sekaraia, méni rookéméni. God ména hundi wundé xékéndé. Xékétaka dé wa, ména takwa Elisabet dunya héraléte. Héralét méni déka xi Jon wataméni. 


text:
Ména takwa wumba nyan héralét, méni wun nyanka yikafre mawuli yata mawuli sawuli yataméni. Séfélak du takwa akwi wun nyanka mawuli sawuli yatandi. 


text:
Métaka we? Dé Godna makambu déka xi némafwi yatandé. Dé wain hulingu, sata wangété yandaka hulingu akwi yamba sakéndé. Wun nyan ayiwana biyakombu rendét, dé Godna Hamwinya déka mawulimbu wulaaye tétandé. 


text:
Dé wandét hanja Godka hu hwendé Israelna séfélak du takwa di deka Néma Du Godna hundi wambula xékétandi. 


text:
Dé profet Elaija hurundén maki hurutandé. Dé Elaijambu téndéngala hamwinya hératandé. Wandét yafa deka nyangwal wali wambula yikafre mawuli yatandi. Godna hundi xékéhafi yandé du takwa di Godna hundi xékékwa du takwana hundi xékétandi. Dé tale yita wandét du takwa jémba sarékéta Néma Du yatendékaka haxétandi.” Wungi dé ensel wa. 


text:
<pb/>Wandéka dé Sekaraia déré wa, “Yingi maki nae xékélakitawuni, ména hundi mwi hundi wana? Ani wuna takwa wali ani gwalefa ani.” 


text:
Wungi wandéka dé ensel wa, “Wuni Godna ensel nak wuni. Wuna xi Gebriel dé. Wuni Godna makambu téwukandé. Téwuka God wuniré wandéka wuni déka hundi hura gaya, méniré wanjoka. 


text:
Némbuli mé xéké. Méni wuna hundi xékéhafi yaménka némbuli méni hundi yamba bulékéméni. Tale wawun atéfék jondu xakundét, wun nukwa wuna hundi mwi hundi yandét méni wambula hundi bulétaméni. God wasékendén nukwambu wun joo xakutandé.” Wungi wataka dé ensel yi. 


text:
<pb/>Du takwa hafwambu téta di Sekaraiaka haxéndaka dé tempelré bari gwandehafi yandéka di saré waréké. 


text:
Haxéta téndaka dé hukémbu hafwaré gwande dé di wali hundi bulénjoka dé hurufatiké. Hurufatikéndéka di xékélaki, dé tempelmbu janji maki jooré dé xé. Wungi xékélakindaka dé hundi bulénjoka hurufatika dé déka tamba male dé yamanyi. 


text:
Reta lé wa, “Hanja wuni nyan hérahafi takwa rewuka du takwa di wunika haraki hundi wa. Wandaka wuni haraki mawuli xéké. Némbuli Néma Du God wunika saréfa naata wuniré dé yikafre huru.” Wungi lé Elisabet wa. Ensel dé Mariaré wa 


text:
<pb/>Elisabet nyan téléka bafu gwongofu yindéka, God wandéka dé déka ensel Gebriel dé Nasaretré yi. Nasaret Galilimbu dé re. 


text:
Wun nukwa takwa hési léka xi Maria lé wumbu re. Hanja lé du nak wali hwahambalé. Hanja léka yafa ayiwa Josepna yafa ayiwa wali hundi di gi, lé hukémbu Josepré humbwiléte. Josep Devitna hémémbu dé re. 


text:
Sarékéta téléka dé léré wa, “Maria, rookényéni. God nyénika mawuli mawuli dé ye. Mawuli yata nyéniré yikafre hurutandé. 


text:
Dé némafwi du retandé. Anwarmbu rekwa God déka angi watandé, ‘Méni wuna nyan méni.’ Néma Du God wandét déka mandéka Devit néma du reta Judana du takwaka hatindén maki, dé néma du reta dika hatitandé. 


text:
Dé néma du wungi re wungi re reséketandé, Israelna du takwaka. Reta dika jémba hatitandé, wungi re wungi re.” Wungi dé Gebriel wa. 


text:
Wungi waléka dé wa, “Godna Hamwinya nyénika gayatandé. Gayandét God nyénika hambuk hwetandé. Hwendét nyan te hératanyéni. Héranyét wun nyanka angi watandi, ‘Dé Godna nyan dé.’ Wungi watandi. 


text:
Ané hundi mé xéké. Hanja nyéna hémna takwa hési Elisabetka di wa, ‘Lé nyan hérahafi takwa lé.’ Wungi wandaka gwalefa yaléka God wandéka lé nyan lé té. Bafu gwongofu lé nyan té. 


text:
<pb/>Wungi wandéka lé Maria wa, “Wuni xéké. Wuni Néma Du Godna jémba yakwa takwa wuni. Wuniré wamén maki Néma Du hurutandé. Wu yikafre dé.” Wungi waléka dé wun ensel yi. Maria lé Elisabetré xénjoka lé yi 


text:
Naléka Elisabet Mariana hundi xékéléka léka biyakombu rendé nyan dé waréngéné. Waréngénéndéka dé Godna Hamwinya Elisabetna mawulimbu wulaaye té. 


text:
Téndéka lé némafwimbu wa, “God nyéniré yikafre wundé hurundé. Wu mwi hundi dé. Nyéniré yikafre hurundén joo hési takwaré yikafre hurundén jooré dé sarékéngwandé. God nyéna biyambu rekwa nyanré akwi dé yikafre huru. 


text:
Nyéni yae wunika dinyéna nanyéka wuni nyéna hundi xékéwuka wuna biyakombu rekwa nyan mawuli sawuli yata waréngénéndéka wuni xéké. 


text:
Nyéni Néma Du Godna hundi jémba xékéta nyéni wa, ‘Wandén maki hurutandé. Wu mwi hundi dé.’ Wungi wataka nyéni yikafre mawuli yata jémba retanyéni.” Wungi lé Elisabet wa. Mariana gwar 1Sa. 2:1-10 


text:
Wuna hamwinya wuniré Satanéna tambambu héraakwa Godka dé mawuli sawuli yata dé déka ximbu haréké.<pb/> 


text:
Wuni néma takwa yingafwe.<pb/>Wuni baka takwa déka jémba yakwa takwa wuni re.<pb/>Rewuka dé God wunika dé saréké.<pb/>Sarékéndéka hukémbu atéfék du takwa akwi watandi, ‘God Mariaré dé yikafre huru. Wu mwi hundi dé.’<pb/> 


text:
Godka rookwa du takwaka God dé saréfa na.<pb/>Némbuli, hukémbu akwi, God wungi hurukwa du takwaka saréfa natandé.<pb/> 


text:
Godna tamba hambuk dé. Déka tambambu séfélak némafwi jémba dé ya.<pb/>Du deka mawulimbu deka xi harékéndaka dé diré déka tambambu yawulalama yaki.<pb/> 


text:
Dé wandéka nak nak téfambu rendé néma du di baka du di re.<pb/>Dé wandéka deka hafu ximbu harékéhafi yakwa du takwa di néma du takwa re.<pb/> 


text:
Hénooka hiyaakwa du takwaka dé yikafre jondu hwendéka dé deka biya sukweké.<pb/>Xérénjuwi mama du takwaka wandéka di jondu yike baka yi.<pb/> 


text:
Déka jémba yakwa Israelna du takwaré dé yikafre huru.<pb/>Hanja God dé Abraham nana mandékanguka akwi dé wa, ‘Guni Israelna du takwa, gunika saréfa naata némbuli, hukémbu akwi, atéfék nukwambu akwi, guniré yikafre hurutawuni.’<pb/>Wungi wataka dé wun hundika saréké. 


text:
<pb/>Wun gwar wungi wataka Maria Elisabet wali lé re. Bafu hufuk re lé léka geré wambula yi. Elisabet lé Jonré héra 


text:
Héraléka Elisabetna hémna du takwa akwi léka nyémayika akwi xékéta di léka yikafre mawuli yata di mawuli sawuli ya. Mawuli sawuli yata di wa, “Néma Du God yikafre joo dé huru, Elisabetka.” Wungi di wa. 


text:
<pb/>Nukwa angé yétiyéti angé hufuk yindéka di nukwa nak yae di hérangwanda, déka hémna du wun nyanéna séfi sékénjoka. Hérangwanda di déka séfi séka di wun nyanéna xi Sekaraia wanjoka di saréké, déka yafangala. 


text:
Wungi wataka di déka yafa Sekaraiaré wakwexéké. Sekaraia hundi buléhafi rendéka di déré tambambu yamanyita di angi wakwexéké, “Méta xi wakéme, déré?” 


text:
Wungi wakwexékéndaka dé tambambu yamanyi, déka nyinga hwendate. Hwendaka dé nyingambu angi hayi, “Déka xi Jon dé.” Wungi hayindéka di atéfék saréké waréké. 


text:
Sarékéndaka déka hundi bari yikafre yandéka dé Sekaraia wambula hundi bulé. Buléta dé Godna ximbu haréké. 


text:
Buléndéka di déka getéfambu rendé du takwa atéfék di némafwimbu roota saré waréké xéka di wun jooka hundi wa saafa yi, Judiana némbumbu rekwa atéfék getéfaré. 


text:
Wa saafa yindaka wun hundi xékéndé du takwa di xékélaki, Néma Du God wun nyanka dé hambuk hwe. Wungi xékélakita saréké waréké xékéta di wa, “Hukémbu wun nyan yingi maki retandé?” Sekaraia dé gwar wa 


text:
<pb/>Godna Hamwinya dé wun nyanéna yafa Sekaraiana mawulimbu wulaaye té. Téndéka dé Godna hundi angi wa:<pb/> 


text:
Nani Israelna du takwa, nana Néma Du Godna ximbu harékétame.<pb/>Naniré yikafre hurunjoka dé gaya. Gaye dé Satanéna tambambu naniré hératandé.<pb/> 


text:
Godna jémba yakwa du Devitna hémémbu némafwi hambuk du dé taka. Takandéka dé naniré mama duna tambambu hératandé.<pb/> 


text:
Wunde profet di angi wa, “Nana mama du, nanika hélék yakwa du akwi, naniré xiyanandat, God naniré hératandé, deka tambambu.”<pb/> 


text:
God dé wungi nana mandékanguka saréfa nae.<pb/>Dé déka yikafre wasékérékéndén hundika sarékéta wandén maki dé huru.<pb/> 


text:
Wun mwi hundi God dé nana mandéka Abraham déka hémré akwi dé wasékéréké.<pb/>Wandén maki dé naniré yikafre huruta naniré nana mama duna tambambu hératandé.<pb/>Hérandét nani déka roohafi yata déka jémba yatame.<pb/> 


text:
Jémba yata nani ané héfambu reta atéfék nukwa déka du takwa male reta yikafre sémbut male hurutame. 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Sekaraia déka nyanré angi wa:<pb/>Méni wuna nyan, méni tale ye Néma Duna yambu hurutaméni.<pb/>Yitemékaka du takwa ménika watandi, “Anwarmbu rekwa Godna profet méni.” Wungi watandi.<pb/> 


text:
Méni wun Néma Duna du takwaré wataméni, di hurundan haraki saraki sémbut yakwanyi diré hérae Godna tambambu takatendékaka.<pb/> 


text:
God nanika némafwimbu saréfa nandénka némbuli male déka yikafre hanyikwa ya déka getéfambu gaye nanika hanyitandé.<pb/> 


text:
Tale nani halékingambu reta nani du hiyana sémbutna hakimbu nani re.<pb/>Déka yikafre hanyikwa ya nanika hayindét, nani nakélak huru mawuli hwekwa yamburé xéta wun yambumbu jémba yitame.<pb/>Wungi dé Sekaraia wa. 


text:
<pb/>Hukémbu wun nyan Jon némafwi yandéka déka mawuli jémba dé té. Dé du rehafi hafwambu dé re. Reta dé Israelna du takwaré Godna hundi watendéka nukwaka dé haxé.<pb/>


text:
Wun nukwa Romna néma du déka xi Ogastus dé déka duré wa, di atéfék Romna héfambu rekwa du takwana xi hayita diré handékénéndate. 


text:
Hanja di atéfék du takwaré handékénéhambandi. Wun jémba tale yandaka dé Kwirinius Romna néma duka jémba yata Siriana héfambu dé néma du re. 


text:
Josep Israelna néma du Devitna hémémbu dé re. Devitna motéfa Betlehem dé. Betlehem Judiambu dé re. Josep Galilimbu rekwa getéfa Nasaretré yatakataka dé déka hémna motéfa Betlehemré yi. 


text:
Déka yafa ayiwa wasékembén takwa wali bér Betlehemré yi, bérka xi hayinjoka. Wule takwa léka xi Maria lé. Lé nyan lé té. 


text:
Ye bér Betlehemémbu xakumbéka séfélak du takwa hwandaka ge wundé sukwekéndé. Bér hwa hafwa yingafwe. Fatika lé nyan héranjoka lé bulmakau bali hwandaka geré wulayi. Wulaaye lé maka du nyan héra. Hérae lé nukwa wurmbu banyitaka. Banyitakataka lé bulmakau bali hénoo sandaka suwangembu takaléka dé hwa. Ensel di sipsip balika hatikwa duré wa 


text:
<pb/>Wun gan du nawulak nak hafwambu deka sipsip balika di hate té. Wun hafwa Betlehem rekwambu dé re. 


text:
Hate téndaka dé Néma Duna ensel nak gaye téndéka némafwi ya maki dé hanyi. Hanyindéka xéta di némafwimbu roo. 


text:
Roondaka dé Godna ensel diré wa, “Guni rookénguni. Mé xéké. Yikafre hundi watawuni. Atéfék du takwa ané hundi xékéta yikafre mawuli yata mawuli sawuli yatandi. 


text:
Némbule takwa hési nyan lé héra, Devitna getéfambu. Héralén nyan wu guniré Satanéna tambambu hérae guniré yikafre hurute yakwa du dé. Dé God wasékendén du Krais dé. Wu nana Néma Du dé. 


text:
Némbuli ye wun nyanré xétanguni. Ayiwa nukwa wurmbu banyitaka bulmakau bali hénoo sandaka suwangembu takaléka dé hwae. Ye xétaka xékélakitanguni, wuna hundi mwi hundi dé.” Wungi dé wa. 


text:
“Anwar Godna getéfambu Godna ximbu harékétame.<pb/>Ané héfambu God mawuli yandéka du takwa nakélak huru mawuli hératandi.”<pb/>Wungi di wa. Sipsip balika hatikwa du ye di Jisasré xé 


text:
<pb/>Wunde ensel wungi gwar wataka di diré yatakataka wambula wari, Godna getéfaré. Warindaka di sipsip balika hatikwa du di hafu buléta di wa, “Betlehemré yitame. Nani ye Néma Du wandén jooka xétame.” 


text:
Wungi wataka di bari hari yi. Ye getéfambu xaakwa di Maria bér Josep, wun nyanré akwi di xé, nyan bulmakau bali hénoo sandaka suwangembu hwandéka. 


text:
Wa saafa yindaka di wun hundi xékéndé du takwa atéfék di sipsip balika hatikwa du wandan jonduka di saréké waréké. 


text:
Wungi saréké warékéndaka lé Maria léka mawulimbu wun hundi hulukita wun jonduka lé saréké waréké xéké. 


text:
Sipsip balika hatikwa du wambula yita Godna ximbu harékéta di déka yikafre mawuli ya. Yata di wa, “Néma Du God naniré hundi wandéka xékétaka nani wun joo atéfék nani xé.” Wungi di wa. Di déka xi wa Jisas 


text:
<pb/>Nukwa angé yétiyéti angé hufuk yindéka nak nukwambu di wun nyanéna séfi séké. Sékétaka di déka xi angi wa, Jisas dé. Hanja Maria nyan téhafi yalén nukwa dé ensel nak wun xika léré wa. Simeon bér Ana bér Jisasré xé, Godna tempelmbu 


text:
<pb/>Maria nyan hérae lé Moses wandén hambuk hundi wandén maki hurunjoka lé mawuli ya, léka séfi Godna makambu wambula yikafre yandéte. Mawuli ye wun hambuk hundimbu wandén maki nukwa yindéka lé Josep wali bér Jerusalemré yi, bér Jisasré Néma Du Godka hwenjoka. 


text:
Néma Du Godna hambuk hundi nak akwi angi dé wa, “Du wali takwa wali bérka dunya Godka hweta bér nyamwe afwi yéték wali xiyae déka hwetambér. Nyamwe afwika fatika nyamwengala afwi yéték hwetambér.” Maria bér Josep wun hundi wandé maki hurunjoka bér Jerusalemré yi. 


text:
<pb/>Wun nukwa du nak déka xi Simeon dé Jerusalemémbu re. Dé yikafre sémbut male huruta dé Godka wakwexékékwa du dé re. God Israelna du takwaré yikafre hurutendéka nukwaka dé haxé. Godna Hamwinya déka mawulimbu dé wulaaye té. 


text:
Hanja Godna Hamwinya dé Simeonré wa, “Méni hiyahafi re Néma Du God wasékendén du Kraisré xétaméni.” Wungi wandéka dé wun jooka dé haxé. 


text:
Godna Hamwinya déka mawulimbu wulaaye téta wandéka dé tempelré wulayi. Wulayindéka bér Jisasna yafa ayiwa Jisasré hura wulayi, Godna hambuk hundi wandé maki maka du nyan Godka hwenjoka. 


text:
Hura wulayimbéka dé Simeon wun nyanré hérae déka tambambu hura téta dé Godna ximbu harékéta dé angi wa:<pb/> 


text:
Néma Du, hanja wamén hundi némbuli mwi hundi dé ya.<pb/>Némbuli wuni xé, naniré yikafre huruta naniré hérae Godna tambambu takatekwa duré.<pb/>Némbuli méni ména jémba yakwa du wuniré wamét, wuni yikafre mawuli hérae wuni hiyatawuni.<pb/> 


text:
Dé xérékékwa ya maki ané du nak téfana du takwana mawulimbu hanyitandé.<pb/>Hanyindét di Godka jémba sarékétandi.<pb/>Sarékéta di Israelna du takwana ximbu harékétandi.<pb/>Wungi dé wa. 


text:
Sarékémbéka dé Simeon Godka wakwexéké, dé bérré yikafre hurundéte. Wakwexékétaka dé nyanéna ayiwa Mariaré angi dé wa, “Mé xéké. God dé waséke, ané du jémba yandét, Israelna séfélak du takwa xakrindat, Israelna séfélak du takwa raméndate. Dé Godna jémba yandét séfélak du takwa déka haraki hundi watandi. 


text:
Haraki hundi wata séfélak du takwa deka mawulimbu sarékéndan hundi hafwa hafwa yatandé. Du nawulak déré haraki saraki sémbut hurundat, nyéni xényét, nyéna mawulimbu xi maki joo xiyatandé. Wungi dé Simeon wa. 


text:
<pb/>Gwalefa takwa hési léka xi Ana, lé wumbu re. Lé Fanuelna takwanya lé. Aserna hémémbu lé re. Lé Godna profet hési lé. Hanja lé du wali lé re. Reléka héki hwari angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk yindéka dé léka du hiya. 


text:
Hiyandéka lé séfélak héki hwari lé duke takwa lé hwa. Léka atéfék héki hwari angi dé dumi angé yétiyéti angé yétiyéti ye nak duna tamba yétiyéti (84) wungi héki hwari dé. Godna tempelmbu lé re. Reta lé wun ge yatakahafi lé. Gan nukwa lé Godna ximbu harékéléka dé. Nak nukwa nak nukwa hénooka yakérta lé God wali hundi bulé. 


text:
Simeon hundi Josep bér Mariaré wataka téndaka lé yae wun nyanré xéta lé Godka diména naata lé God Jerusalemré wambula hératendéka nukwaka haxékwa du takwaka lé wa déka. Di Nasaretré di wambula yi 


text:
<pb/>Néma Du Godna hambuk hundi wandé maki hurutaka bér Jisasré hura bér Nasaretré wambula yi. Nasaret Galilimbu dé re. 


text:
Wun nyan némafwi ye dé hambuk ye dé yikafre xékélelaki dé hérandéka dé God déré yikafre huru. Jisas dé tempelmbu re 


text:
Jisasna héki hwari tamba yéti man yéték (12) yindéka bér déré hura di wari, Pasovana hénoo sanjoka atéfék héki hwarimbu warimbékangala. 


text:
Hukémbu Pasova hénoo sandaka nukwa yindéka di deka getéfaré wambula yinjoka yambumbu yi. Yindaka dé Jisas Jerusalemémbu dé re. Rendéka déka yafa ayiwa xékélakihambambér. 


text:
Bér bérka mawulimbu bér wa, “Jisas ana hém wali dé yi.” Wungi wataka bér nukwa nak yambumbu yi. Ye gérambu bér yambumbu yindé bérka hém bérka nyémayikanguka wakwexéké, déka. 


text:
Wakwexékétaka déré xéhafi yata bér déka hwaké. Hwaka bér hwakéfatiké. Hwakéfatika bér Jerusalemré wambula yi, déka hwakénjoka. 


text:
Ye nukwa hufuk bér déka hwaké. Hwaka hukémbu bér xé, dé tempelmbu rendéka. Dé nawulak du wali Godna hundika wakwekwa néma du wali deka nyéndékmbu reta deka hundi xékéta dé diré nak maki nak maki jonduka wakwexéké. 


text:
Wakwexékéndéka déka hundi xékéndé du di waréngénéta di saréké waréké, dé deka hundi jémba xékélakita deka hundi jémba hasa wandéka. 


text:
Déka yafa ayiwa déré xétaka bér waréngéné. Waréngéna lé déka ayiwa déré wa, “Nyan, métaka méni anika wungi huru? Ani ména yafa wali ana mawuli xak yandéka ani ménika atéfék hafwaka ani hwakéfatiké.” Wungi lé wa. 


text:
<pb/>Waléka dé bérka wa, “Métaka béni wunika hwaké? Wuni wuna yafana gembu rewuka xékélakihambambéni, o yingi maki dé?” 


text:
<pb/>Xékélakihafi yambéka dé bér wali wambula ye di Nasaretmbu xaku. Xaakwa reta dé bérka hundi xékéta dé wambén maki huru. Hurundéka déka ayiwa wun jonduka léka mawulimbu lé saréké waréké xéké. 


text:
Jisas némafwi yandéka déka mawuli laréndéka dé séfélak jonduka dé xékélaki. God akwi du takwa akwi di déka yikafre mawuli ya.<pb/>


text:
Taiberius Romémbu néma du Sisar tamba yéti manmbu yétiyéti héki hwarimbu re. Rendéka nak héki hwari Pontius Pailat dé Judiana héfambu néma du dé rendéka Herot Galilina héfambu rekwa du takwaka dé néma du rendéka, déka nyama Filip Ituriana héfambu rekwa du takwaka, Trakonitisna héfambu rekwa du takwaka akwi dé néma du rendéka Lisanias Abilenembu rekwa du takwaka dé néma du re. 


text:
Rendéka Anas bér Kaiafas atéfék prisna néma du bér re. Wun nukwa Sekaraiana nyan Jon du rehafi hafwambu rendéka God dé déré hundi wa. 


text:
Wandéka Jon déka hundi xékéta dé Jordan xéri yikwambu yitaka yataka. Yitaka yatakata dé du takwaré angi wa, “Guni hurungun haraki saraki sémbut yatakangut wuni Godna ximbu guniré guré husandatawuni. Guni wungi yatakataka Godna ximbu guré nandingut, dé guna haraki saraki mawuli yakwanyitandé.” Wungi dé Jon wa. 


text:
<pb/>Jon wungi hurundéka hanja Godna profet déka xi Aisaia Godna nyingambu angi dé hayi:<pb/>Du nak dé wa du rehafi hafwambu.<pb/>Wata dé angi wa, “Néma Duna yambu huréhalékétanguni.<pb/>Huréhalékéngut déka yambu jémba rendé.<pb/> 


text:
Atéfék yafékwa yakitéfitanguni, yambu yindéte.<pb/>Atéfék némafwi némbu atéfék yikama némbu akwi jémba bwatanguni, yambu yindéte.<pb/>Angwa yandé yambu hurungut yambu huritéké rendé.<pb/>Yambumbu rekwa motu hérekingut yambu jémba rendé.<pb/> 


text:
Wungi hurungut atéfék du takwa xétandi, God du takwaré Satanéna tambambu hératendékaka.” Wungi dé Aisaia hanja hayi, Jonka. 


text:
Hayindén maki séfélak du takwa Jon diré guré husandandéte yandaka dé diré angi wa, “Guni haraki hambwena nyangwal guni. God gunika dé némafwimbu mawuli wita dé hukémbu hurungun haraki sémbut hasa hwetandé. Héndé wa, guni déka mawuli wika yaange yingute? 


text:
Tale guni hurungun haraki saraki sémbut yatakataka yikafre joo male hurutanguni. Hurungut du takwa xéta xékélakitandi, guni guna haraki sémbut wundé yatakangu. Guni guna mawulimbu guni wa, ‘Nani Abrahamna mandéka rembeka dé God nanika dé mawuli ye.’ Wungi wakénguni. God mawuli yata wandét ané motu du takwaré xaakwa di Abrahamna mandéka maki retandi. 


text:
Misange mi mombu haxéta dé re. Atéfék yikafre sék xakéhafi yakwa miré xéle yakitaka yambu tutandé.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Guni nukwa wur yéték héra re, guni nak nukwa wur hafi du takwaka hwetanguni. Guni hénoo hura re, guni hénoo yike du takwaka hwetanguni.” 


text:
<pb/>Wun hundi wandéka di Romka yéwa héraakwa du nawulak di déka ya, dé diré guré husandandéte. Yae di déré wa, “Wakwekwa du, nani méta yatame?” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Guni Romna gavman guniré wandan maki male yéwa hératanguni. Nawulak akwi hérakénguni.” 


text:
<pb/>Wun hundi wandéka di xi warekwa du nawulak déré wakwexéké, “Nani yingi maki dé? Nani méta yatame?” Wungi wandaka dé diré wa, “Guni du takwaka hambuk yata deka yéwa baka hérakénguni. Guni du takwaka yénataka hundi wata deka yéwa hérakénguni. Guni jémba yata héranguka yéwaka yikafre mawuli yatanguni.” 


text:
<pb/>Jon wungi huruta wungi wandéka atéfék du takwa saréké waréké xékéta deka mawulimbu di wa, “Jon wun naniré yikafre hurundéte God wasékendén du Krais dé, o yingi maki du dé?” 


text:
Wungi sarékéndaka dé Jon diré wa, “Wuni guniré Godna ximbu guré wuni husanda. Wuna hukémbu yatekwa duna hambuk wuna hambukré dé sarékéngwandé. Yingi maki nae wuni déka jémba yatawuni? Wu yingafwe. Déka jémba yanjoka hurufatikétawuni. Wuna hukémbu yatekwa du Godna Hamwinya gunika hwetandé. Guna haraki saraki sémbut hérae yambu tutandé. 


text:
Du wit hérae yikafre wit sék héranjoka di lékeki. Lékekitaka di yikafre wit sék gembu takataka di séfi yaki. Hurundén maki wuna hukémbu yatekwa du wungi hurutandé. Dé déka du takwaré hérae hura ye déka gembu takataka, haraki saraki sémbut hurukwa du takwaré hérae yambu tutandé.” 


text:
<pb/>Jon wun hundi du takwaré wata dé Godna hundi nawulak akwi dé wa, deka mawuli jémba téndéte. Herot wandéka di Jonré séndé gembu taka 


text:
<pb/>Galilimbu rekwa du takwana néma du Herot dé déka nyama hiyahafi rendéka dé déka takwaré héra. Léka xi Herodias lé. Herot séfélak haraki saraki sémbut akwi dé huru. 


text:
Hurundéka Jon déré haraki hundi wandéka Herot dé ané haraki saraki sémbut akwi dé huru. Dé wandéka déka du di Jonré séndé gembu taka. Jon Jisasré dé Godna ximbu guré husanda 


text:
Hanja Herot Jonré séndé gembu takandate wahafi yandén nukwa Jon déka yandé atéfék du takwaré dé guré husanda. Husandataka dé Jisasré akwi guré husanda. Husandandéka téta God wali hundi buléndéka nyir télaméndéka dé Godna Hamwinya nyamwe afwi maki dé Jisaska gaya. Gayandéka hundi nak Godna getéfambu dé wa, “Méni wuna nyan méni. Ménika wuni némafwimbu mawuli ye. Ménika wuna mawuli yikafre dé ye.” Jisasna mandékanguna xi 


text:
<pb/>Jisas déka héki hwari dumi hufuk (30) yandéka dé déka jémba tale ya. Du takwa di déka wa, “Dé Josepna nyan dé.” Wungi di wa. Josep Helina nyan dé. 


text:
Heli Matatna nyan dé. Matat Livaina nyan dé. Livai Melkina nyan dé. Melki Janaina nyan dé. Janai Josepna nyan dé. 


text:
Josep Matatiasna nyan dé. Matatias Amosna nyan dé. Amos Nahumna nyan dé. Nahum Eslina nyan dé. Esli Nagaina nyan dé. 


text:
Nagai Matna nyan dé. Mat Matatiasna nyan dé. Matatias Semenéna nyan dé. Semen Josekna nyan dé. Josek Jodana nyan dé. 


text:
Joda Joananéna nyan dé. Joanan Resana nyan dé. Resa Serubabelna nyan dé. Serubabel Sealtielna nyan dé. Sealtiel Nerina nyan dé. 


text:
Neri Melkina nyan dé. Melki Adina nyan dé. Adi Kosamna nyan dé. Kosam Elmadamna nyan dé. Elmadam Erna nyan dé. 


text:
Er Josuana nyan dé. Josua Elieserna nyan dé. Elieser Jorimna nyan dé. Jorim Matatna nyan dé. Matat Livaina nyan dé. 


text:
Livai Simeonéna nyan dé. Simeon Judana nyan dé. Juda Josepna nyan dé. Josep Jonamna nyan dé. Jonam Eliakimna nyan dé. 


text:
Eliakim Meleana nyan dé. Melea Menana nyan dé. Mena Matatana nyan dé. Matata Natanéna nyan dé. Natan Devitna nyan dé. 


text:
Devit Jesina nyan dé. Jesi Obetna nyan dé. Obet Boasna nyan dé. Boas Salmonéna nyan dé. Salmon Nasonéna nyan dé. 


text:
Nason Aminadapna nyan dé. Aminadap Atminéna nyan dé. Atmin Arnina nyan dé. Arni Hesronéna nyan dé. Hesron Peresna nyan dé. Peres Judana nyan dé. 


text:
Juda Jekopna nyan dé. Jekop Aisakna nyan dé. Aisak Abrahamna nyan dé. Abraham Terana nyan dé. Tera Nahorna nyan dé. 


text:
Nahor Serukna nyan dé. Seruk Reuna nyan dé. Reu Pelekna nyan dé. Pelek Eberna nyan dé. Eber Selana nyan dé. 


text:
Sela Kainanéna nyan dé. Kainan Arpaksatna nyan dé. Arpaksat Siemna nyan dé. Siem Noana nyan dé. Noa Lamekna nyan dé. 


text:
Lamek Metuselana nyan dé. Metusela Enokna nyan dé. Enok Jaretna nyan dé. Jaret Mahalalelna nyan dé. Mahalalel Kenanéna nyan dé. 


text:
Godna Hamwinya Jisasna mawulimbu wulaaye téta hambuk yata wandéka dé Jordan xéri yatakataka dé yi. Yindéka Godna Hamwinya dé déré hérae hura yi, du rehafi hafwaré. 


text:
Hura yindéka dé wun hafwambu dumi yétiyéti (40) nukwa rendéka dé Satan déka mawuli hurukwexé. Wunde nukwambu dé hénoo nawulak sahambandé. Sahafi yandéka wunde nukwa yindéka hukémbu dé Jisasré hénoo ya. 


text:
Wungi wandéka dé wa, “Yingafwe. Wun jooka Godna nyingambu angi dé wa: Du takwa hénooka male sarékéta di jémba yamba rekéndi. Wun hundi xékéta motu bret xakundéte yamba wakéwuni.” 


text:
<pb/>Jisas wun hundi wandéka Satan déré dé hérae hura wari. Hura wara dé déré ané héfambu tékwa atéfék getéfa bari wakwe. 


text:
Wakweta dé déré wa, “Ané héfambu tékwa atéfék getéfa, wun getéfambu rekwa atéfék du takwa atéfék jondu akwi di wuna tambambu di re. Wuni wun jondu du nakré hwenjoka mawuli ye, wu hwetawuni, wun duka. Hwewut dé dika néma du retandé. 


text:
Méni wunika hwati séta wuna ximbu harékémét, wuni ané jondu ménika hwetawuni. Hwewut méni dika néma du retaméni.” 


text:
Wungi wandéka dé wa, “Yingafwe. Godna nyingambu hayindén hundi angi dé: Ména néma du God male dé. Méni déka hwati séta déka ximbu male harékétaméni. Harékéta déka jémba male yataméni.” 


text:
<pb/>Jisas wun hundi wandéka Satan déré hérae hura yi Jerusalemré. Hura wara déré dé tempelna dawi gembu taka. Takataka dé déré wa, “Méni Godna nyan xe méni mé wuréféka nandi. 


text:
Wun jooka Godna nyingambu hayindén hundi angi dé wa:<pb/>“God déka enselré wandét di ménika jémba hatitandi, méni jémba reméte.” 


text:
<pb/>Ané hundi akwi dé re:<pb/>“Méni deka tambambu jémba retaméni.<pb/>Reta ména man motumbu yamba xiyakéméni.” 


text:
<pb/>Wungi wandéka dé wa, “Yingafwe. Wun jooka Godna hundi angi dé wa: Méni ména néma du Godré yamba hurukwexékéméni.” 


text:
Wungi wandéka dé Satan nak jémba yandéte Jisasré wahambandé. Wahafi yata déré yatakataka dé déré wambula hurukwexétendéka nukwaka dé haxé. Jisas Galilimbu dé tale jémba ya 


text:
<pb/>Godna Hamwinya Jisasna mawulimbu téta hambuk yandéka dé Galiliré wambula yi. Yindéka wun héfambu tékwa atéfék getéfambu di déka wa saafa yi. 


text:
Dé Godna hundi buléndaka geré wulaaye du takwaré dé Godna hundi wa. Wandéka di atéfék Jisasna ximbu haréké. Nasaret di Jisaska hu hwe 


text:
<pb/>Jisas wungi huruna harana ya dé Nasaretmbu xaku. Hanja yikama nyan re dé yafa ayiwa wali wun getéfambu re dé wumbu néma du ya. Wun nukwa Nasaretré wambula ye dé wun getéfambu re. Reta baka hwa nukwa dé Godna hundi buléndaka geré wulayi. Atéfék baka hwa nukwa wulayindéka maki ye dé Godna hundi buléndaka geré wulayi. Wulaaye re dé Godna hundi nyingambu xéta wanjoka dé raama té. 


text:
Téndéka di profet Aisaia hayindén nyinga déka hwe. Hwendaka lae dé xé, ané hundi rendéka. Xéta dé diré angi wa:<pb/> 


text:
Néma Du God wuniré dé waséke, wuni déka hundi jambangwe du takwaré wawute.<pb/>Wataka déka Hamwinya hwendéka dé wuna mawulimbu wulaaye té.<pb/>God wuniré dé waséke, wuni yae ané hundi diré wawute.<pb/>Di séndé gembu rekwa du takwa wun ge yatakataka jémba retandi.<pb/>Di dama hiyandé du takwa némbuli wambula xétandi.<pb/>Xak héraakwa du takwa wambula xak yamba hérakéndi.<pb/> 


text:
Néma Du God wuniré dé waséke, wuni dé du takwaré yikafre hurutendéka héki hwarika hambukmbu wawute. 


text:
<pb/>Jisas wungi wataka wun nyinga gétamétaka dé wun geka hatikwa duka hwe. Hwetaka wun hundina moka diré wakwenjoka dé re. Rendéka wun gembu rekwa atéfék du takwa di déré male xé. 


text:
Wungi wandéka di wun hundi xékéta di waréngénéta déka hundika saré sarékéna. Sarékéta di wa, “Owa. Wun yikafre hundi dé wa.” Wungi wataka di wa, “Wun du Josepna nyan dé. Yingi maki nae dé wun yikafre hundi wa?” 


text:
<pb/>Di wungi wandaka dé Jisas diré wa, “Wafewana guni ané sataku hundika wuniré angi watanguni? ‘Dokta, méni hafu ména séfiré yikafre hurutaméni.’ Wungi wata wafewana guni angi akwi watanguni? ‘Kaperneamémbu yamén jémbaka bu xékékwa. Yamén maki male méni ména motéfambu jémba yataméni.’ Wungi watanguni wana. 


text:
Mwi hundi wuni guniré we. Profet deka motéfambu reta hundi wandaka deka motéfambu rekwa du takwa deka hundi xékénjoka hélék di ya. 


text:
Mé xéké. Hanja profet Elaija rendéka Israelmbu séfélak du hiyandé takwa di re. Wun nukwa héki hwari hufuk bafu nawulak akwi rendaka wali giyahambandé. Giyahafi yandéka atéfék getéfa némafwi hénooka di hiya. 


text:
Hiyandaka God Elaijaré wahambandé, dé ye Israelmbu rekwa du hiyandé takwaré yikafre hurundéte. God Elaijaré dé wa, dé ye nak héfambu rekwa du hiyandé takwa hésiré yikafre hurundéte. Lé Saidonmbu rekwa getéfa déka xi Sarefatmbu lé re. 


text:
Ané hundi akwi mé xéké. Profet nak déka xi Elisa rendéka séfélak walisufu hurundé du Israelmbu di re. Rendaka Elisa diré huréhalékéhambandé. Natafa male duré dé huréhaléké. Wun du dé Siriana héfambu yandé du nak déka xi Naman dé. Wun du Israelna du yingafwe.” 


text:
<pb/>Godna hundi buléndaka gembu rendé du takwa Jisas wandén hundi xékétaka di xékélaki. Jisas wungi wata diré dé haraki hundi wa. Wungi xékélakita di némafwimbu biya mawuli wi. 


text:
Mawuli wita raama di Jisasré huluke getéfa yatakataka hafwaré témbéra hura gwande di déré deka getéfa tondén némbuna takumbu hura yi. Déré némbumbu yakisandanjoka di déré wungiré hura yi. 


text:
Hura ye wungi hurunjoka di hurufatiké. Dé deka nyéndékmbu ye diré yatakataka dé yi. Jisas wandéka dé haraki hamwinya hura téndé du yikafre ya 


text:
<pb/>Jisas dé Kaperneamré naande yi. Wun getéfa Galilimbu dé re. Naande ye xaakwa dé re. Reta baka hwa nukwa dé Godna hundi buléndaka geré wulaaye dé du takwaré Godna hundika wakwe. 


text:
Hambuk yata dé diré Godna hundi wa. Wungi wandéka di xékéta waréngéna di déka hundika saréké waréké. 


text:
Wata dé wa, “Méni Nasaretna du Jisas. Méni naniré méta yataméni? Naniré haraki hurutaméni, o yingi maki dé? Wuni ménika wuni xékélaki. Méni Godna yikafre male du méni.” 


text:
Wungi wandéka dé wa, “Méni makété. Wun duré yatakataka mé yaange yi.” Wungi wandéka dé wun duré xasémékandéka dé héfambu xakri. Xakrindéka dé déré haraki huruhafi ye déré yatakataka dé yi. 


text:
Yindéka atéfék du takwa xéta waréngénéta di hafu buléta di wa, “Owa. Ané du métakina hundi dé wa? Dé hambuk yata du takwaré hura tékwa haraki hamwinyaré wandéka di wunde du takwaré yatakataka di yi.” 


text:
Wungi wandaka di wun héfambu rekwa atéfék getéfambu Jisaska hundi wa saafa yi. Jisas dé Pitana nakémaré huréhaléké 


text:
<pb/>Jisas Godna hundi buléndaka ge yatakataka dé Saimonéna geré wulayi. Saimonéna nakémana séfi némafwimbu ya yandéka bar hiyaata lé hwa. Hwaléka di Jisasré wa, dé yae léré huréhalékéndéte. 


text:
Wandaka wulaaye lé hwalén wali téta dé wun barré hambukmbu wandéka dé léka bar hényi. Hényindéka wule takwa bari raama lé hénoo humbwe lé dika hwe. Séfélak du takwaré Jisas dé huréhaléké 


text:
<pb/>Gérambu nukwa nandindéka baka hwa nukwa yindéka di bar hiyaakwa du takwa nyangwal, séfimali haraki yandé du takwa nyangwalré akwi di Jisaska hura yi. Hura yindaka dé déka tambambu wun du takwa nyangwalré hurundéka di wambula yikafre ya. 


text:
Yandaka dé haraki hamwinyaré wandéka di séfélak du takwaré yatakataka yaange yi. Yita di wa, “Méni Godna nyan méni.” Wungi wata di xékélaki, dé God wasékendén du Krais dé. Wungi xékélakindaka dé diré hambukmbu wa, di wun jooka hundi wandamboka. Wandéka di yaange yi. Jisas yitaka yatakata dé Godna hundi wa 


text:
<pb/>Ganémbambu raama dé Jisas wun getéfa yatakataka dé du rehafi hafwaré yi, God wali hundi bulénjoka. Yindéka di du takwa déka hwaké. Hwaka di déré xéta di wa, “Méni nani wali retaméni. Nak getéfaré yamba yikéméni.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Wuni nawulak getéfaré akwi ye Godna hundi watawuni, God néma du reta du takwaka hatitendékaka. God wun jémba yawute wandéka wuni ya.” 


text:
Wungi wataka Galilina héfa yatakataka ye dé Judiana héfambu yitaka yatakata dé Godna hundi buléndaka gembu Godna hundi du takwaré wa.<pb/>


text:
Nak nukwa Jisas Genesaretna tukweseke tufwa nakmbu téndéka di séfélak du takwa yae hérangwanda di dé wali walémbambu té, Godna hundi xékénjoka. 


text:
Téndaka dé xé gunjambé yéték tukweseke tufwambu rembéka. Xéri hamwi wurukwa du wun gunjambé takataka di mara yakwanyi. Yakwanyita téndaka deka gunjambé yéték rembéka dé xé. 


text:
Xéta dé gunjambé nakmbu waré. Wun gunjambé Saimonéna gunjambé dé. Wara reta dé Saimonré wa, dé gunjambé xasémekindét yalefu ye nyambambu téléte. Wandéka wungi yandéka dé wule gunjambémbu reta dé tufwambu téndé du takwaré Godna hundika wakwe. 


text:
<pb/>Hundi wataka dé Saimonré wa, “Gunjambé mé nyamba tukwesekeré hura wulaaye méni ména du wali guni mara yakisande guni xéri hamwi nawulak wurutanguni.” 


text:
Wungi wandéka dé wa, “Néma Du, némbule gan nani hambuk jémba nani ya. Yata nani xéri hamwi nawulak wuruhambame. Waménka sarékéta wuni mara wambula yakisandatawuni.” 


text:
Hurundéka di nak gunjambémbu rendé duka wa, di yae di wali hurundate. Wandaka yandaka di gunjambé yétékmbu xéri hamwi témbéra husale. Husalendaka bér gunjambé yéték guré nandinjoka huru. 


text:
Hurundéka xéta dé Saimon Jisasna man mombu hwati se dé déré wa, “Néma Du, méni wuniré yatakataka yitaméni. Wuni haraki saraki sémbut hurukwa du wuni. Wuni wali yamba tékéméni.” 


text:
Dé séfélak xéri hamwi wurundanka sarékéta waréngéna dé wungi wa. Dé wali gunjambémbu rendé du akwi di waréngéné. 


text:
Sebedina nyan yéték Jems bér Jon bér akwi bér waréngéné. Bér Saimon wali jémba yambékandé. Waréngéna Saimon wungi wandéka dé déré wa, “Rookéméni. Méni xéri hamwi hurumén maki méni wuna jémba yata méni du takwaré hérataméni, di wuna hundi xékéndate.” 


text:
Wungi wandéka di gunjambémbu tufwaré ye tufwambu témbéra husawarétaka di deka atéfék jondu yatakataka di dé wali yi. Jisas wandéka dé walisufu hurundé du yikafre ya 


text:
<pb/>Jisas ye dé getéfa nakmbu re. Wun getéfambu walisufu hurundé du nak dé re. Séfélak wasi dé té déka séfimbu. Wun du Jisasré xéta dé yae hwati se wandé daata dé déré wa, “Néma Du, wuni yikafre yawute méni mawuli yata wamét, wuni yikafre yatawuni.” 


text:
Wungi wandéka dé déré tambambu huruta dé wa, “Wuni yikafre yaméte wuni mawuli ye. Méni yikafre yataméni.” Wungi wandéka dé wun walisufu hétékéndéka dé wun du yikafre ya. 


text:
Yandéka dé déré wa, “Mé xéké. Méniré yawun jooka nak duré yamba wakéméni. Méni priska ye déka makambu témét dé ména séfiré xétandé. Xéndét méni yikafre yaménka méni Moses hanja wandén maki Godka hamwi hwetaméni. Hwemét nak du takwa xéta walisufu hétékéndanka méni yikafre yaménka xékélakitandi.” Wungi wandéka dé yi. 


text:
Jisas wungi yandéka séfélak getéfambu séfélak du takwa di Jisaska hundi bulé. Buléta séfélak du takwa di Jisaska ya, déka hundi xékéta Jisasré wakwexékéndat dé séfimali haraki yandé du takwaré huréhalékéndéte. 


text:
Yandaka dé séfélak nukwa diré yatakataka dé du rehafi hafwaré ye wumbu dé God wali hundi bulé. Jisas wandéka dé matamba lékémbandé du nak yikafre ya 


text:
<pb/>Nak nukwa dé Jisas du takwaré Godna hundika wakwendéka di Farisina du nawulak, hambuk hundi wakwekwa du nawulak, wungi di re. Wunde du Galilina héfambu rekwa atéfék getéfa, Jerusalem, Judiana héfambu rekwa nawulak getéfa akwi, wunde getéfambu di ya. Yae rendaka dé Néma Du Godna hambuk Jisasna mawulimbu wulaaye téndéka dé du takwaré dé huréhaléké. 


text:
Huréhalékéndéka du nawulak di matamba lékémbandé du nakré jambémbu yate hura ya. Yate hura yae di gekoré wulaaye Jisas téndénmbu takanjoka di mawuli ya. 


text:
Yandaka séfélak du takwa téndaka hafwa dé sukweké. Sukwekéndéka déré hura wulayi yambuka di hwakéfatiké. Hwakéfatika di ge dawiré wara di ge nyéndékmbu féra. Férae di wun du hwandén jambémbu yoo léke di wun yambumbu husanda, du takwana nyéndékmbu. Husanda di Jisasna makambu taka. 


text:
Takandaka Jisas dé xékélaki. Di deka mawulimbu di wa, dé wun duré hali huréhalékéndé. Wungi xékélakita dé wun duré wa, “Wuna nyayika, wuni hurumén haraki saraki sémbut wundé yakwanyiwu.” 


text:
<pb/>Jisas wun hundi wandéka di xékélelakikwa du, Farisina du akwi wungi di di hafu buléta di wa, “Wun du yingi maki du dé? God hafu du hurundan haraki saraki sémbut yakwanyitandé. Wun du dé wa, ‘Wuni hurumén haraki saraki sémbut wundé yakwanyiwu.’ Wungi wata dé Godré haraki hundi wa, dé baka du dé.” 


text:
Wungi wandaka Jisas deka mawuliré xékélakita dé diré wa, “Métaka guni guna mawulimbu wungi saréké? Wungi sarékékénguni. 


text:
Méta hundi hali wawu? Wuni hurumén haraki saraki sémbut wundé yakwanyiwu o méni sé raama féta yi? Méta hundi wawut guni wawun hundika mwi hundi xékélakitanguni? 


text:
Wuni Duna Nyan ané héfambu reta hurundan haraki saraki sémbut hali yakwanyiwu. Guni wun jooka xékélakihambanguni. Guni wuna hambukéka jémba xékélakingute wuni ané hundi némbuli déré watawuni.” Wungi wataka dé matamba lékémbandé duré wa, “Méni sé raama ména jambé hérae hura méni ména geré yi.” 


text:
Wungi wandéka dé atéfék du takwana makambu bari ramé. Raama dé hwandén jambé hérae Godna ximbu harékéta dé déka geré hura yi. 


text:
Yindéka xéta di atéfék du takwa waréngéné. Waréngéna Godna ximbu harékéta némafwimbu roota di wa, “Owa. Némbuli nak maki hambuk jémba nani xé.” Jisas dé Livairé wa, dé wali yindéte 


text:
<pb/>Hukémbu Jisas ye dé xé Romka yéwa héraakwa du nak yéwa hérandaka gembu rendéka. Wumba duna xi Livai dé. Jisas déré xétaka dé wa, “Méni wuni wali mé ya.” 


text:
<pb/>Livai ye dé Jisaska némafwi hénoo huru, déka gembu. Hurutaka wandéka di Romka yéwa héraakwa séfélak du akwi, séfélak du akwi wungi di bér wali hénoo sa. 


text:
Sandaka di Farisina du nawulak, deka xékélelakikwa du nawulak, wungi di Jisasna duré haraki hundi wata di wa, “Métaka guni Romka yéwa héraakwa du wali, haraki saraki sémbut hurukwa du wali, guni hénoo hulingu sa?” 


text:
Wungi wandaka dé Jisas diré sataku hundi angi wa, “Bar hiyahafi yakwa du takwa doktaka yihafindi. Bar hiyaakwa du takwa di doktaka yi.” 


text:
Wungi wataka dé wa, “Wuni du takwana haraki mawuli wuni huréhaléké. Haraki mawuli yakwa du takwa yandan haraki saraki mawuli yatakataka wunika yae wuna hundi xékéndate wuni gaya. Yikafre mawuli yakwa du takwaka saréka gayahambawuni.” Wungi dé Jisas diré wa. Hénooka yakérndakaka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Du nawulak yae di Jisasré wa, “Guré husandakwa du Jonéna du di God wali hundi bulénjoka séfélak nukwa di hénooka yakér. Yakérta baka reta di God wali hundi bulé. Farisina du akwi wungi male di ya. Ména du wungi yahambandi. Di atéfék nukwa hénoo hulingu sandakandé. Métaka ména du di hénooka yakérhafi ye?” 


text:
Wungi wandaka dé Jisas diré sataku hundi angi wa, “Du nak takwa hérandét, di hénoo humbwe yikafre mawuli yata hénoo satandi, o du nak wandét di hénooka yakértandi? Di satandi. Takwa hérandé du di wali rendét, di yikafre mawuli yata satandi. 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé diré sataku hundi yéték akwi angi wa, “Du takwa huli nukwa wur nak léngae hérae nyo nukwa wurmbu tékwa moforé hundafanéhafindi. Di huli nukwa wur nak léngae hérae nyo nukwa wurmbu tékwa moforé hundafanétaka hukémbu gumbu yakwanyindat, huli nukwa wur yalefu maki yata dé léngatandé. Yalefu yandéka dé nyo nukwa wurmbu némafwi mofo tétandé. Huli nukwa wur wali nyo nukwa wur wali jémba yamba tékémbér. 


text:
Nak héki hwari xiyae rundan meme balina séfimbu huli wain hulingu wukasandahafindi. Wungi wukasandandat, wun meme balina séfi nyo ye télaméndét wain hulingu atéfék yitandé. Yindét wun meme balina séfi wambula yikafre yamba yakéndé. 


text:
Talena wain hulingu sakwa du di huli wain hulingu sanjoka hélék yatandi. Hélék yata di wa, ‘Talena yikafre dé.’ Wungi watandi.”<pb/>


text:
Baka hwa nukwa nak dé Jisas déka du wali di wit tékwa yawi nakmbu yi. Yita déka duré hénoo yandéka di witna humbu hutukwe di deka tambambu lékekita di wit sék sa. 


text:
Sandaka di Farisina du nawulak xéta di diré wa, “Guni witna humbu hutukwe tambambu lékekita guni jémba ya, baka hwa nukwambu. Nana hambuk hundi angi dé wa, ‘Guni baka hwa nukwa jémba yamba yakénguni.’ Métaka guni jémba ya, baka hwa nukwambu?” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Hanja nana mandéka Devit hurundén sémbutka di Godna nyingambu hayi. Wun hundika guni sarékéhambanguni. Hanja Devit déka du wali hénooka hiyandaka dé 


text:
Godna geré wulaaye wun gembu prisré dé wakwexéké, Godka hweta takandan bret dika hwendate. Wakwexékéndéka hwendéka Devit wun bret déka duka hwendéka di atéfék sa. Wungi huruta di nana hambuk hundi xékéhambandi. Nana hambuk hundi angi dé wa, ‘Pris male Godka hwendan hénoo satandi. Nak du wun hénoo yamba sakéndi.’ Wungi dé hambuk hundi wa.” 


text:
Wungi wataka dé diré wa, “Wuni Duna Nyan wuni baka hwa nukwaka wuni néma du re.” Wungi dé Jisas wa. Baka hwa nukwambu Jisas wandéka dé tamba haraki yandé du yikafre ya 


text:
<pb/>Baka hwa nukwa nakmbu Jisas dé Godna hundi buléndaka geré wulaaye dé du takwaré Godna hundika wakwe. Wun gembu yika tamba haraki yandé du nak dé re. 


text:
Rendéka di xékélelakikwa du akwi, Farisina du akwi di wun gembu reta di Jisasré xé. Deka mawulimbu di wa, “Jisas baka hwa nukwambu wun duré huréhalékétandé, o yingafwe? Déré huréhalékéta dé nana hambuk hundika hu hwetandé. Wungi yandét, nani déré duna makambu takatame.” 


text:
Wungi wandaka dé deka mawuli dé xékélaki. Xékélakita dé tamba haraki yandé duré wa, “Sé raama ye deka makambu témét, atéfék méniré xénda.” Wungi wandéka dé raama dé wumbu té. 


text:
Téndéka dé Jisas diré wa, “Wuni guniré hundi nak wakwexékétawuni. Nana hambuk hundi yingi dé wa? Baka hwa nukwambu nani yikafre joo yatame, o haraki sémbut hurutame? Baka hwa nukwambu hiyanjoka hurukwa du takwaré yikafre hurutame, o diré xiyatame?” 


text:
Wungi wataka di nak nakré xétaka dé wun duré wa, “Ména tamba mé huritéké.” Wungi wandéka dé déka tamba huritékéndéka dé wambula yikafre ya. 


text:
Yandéka di némafwimbu mawuli wita di hafu buléta di wa, “Nani Jisasré méta yatame?” Wungi di wa. Jisas du nawulakré dé waséke di déka aposel rendate 


text:
<pb/>Wun nukwa Jisas God wali hundi bulénjoka dé némburé wari. Ware gan dé God wali hundi bulé. Hundi buléndéka dé xitélaké. 


text:
Xitélakéndéka nukwa xalendéka dé déka duka wandéka di ya. Yandaka dé du tamba yéti manmbu yéték wungi diré dé waséketa dé ané xi dika hwe, aposel dé. 


text:
Deka xi angi dé: Saimon. Déka Jisas dé nak xi hwe, Pita. Saimonéna bandi, Andru. Jems. Jon. Filip. Bartolomyu. 


text:
Matyu. Tomas. Alfiusna nyan, Jems. Saimon. Dé hanja atéfék getéfaré yita dé wa, “Nak téfana du nanika néma du rendémboka hélék wuni ye.” 


text:
Jemsna nyan, Judas. Judas Iskariot. Hukémbu dé Jisasré mama duka hwe. Jisas dé séfélak du takwaré yikafre huru 


text:
<pb/>Jisas déka du wali naande ye dé bwiyande hafwa nakmbu dé té. Déka séfélak du dé wali téndaka séfélak du takwa di akwi di té. Di Jerusalem, Judiana héfambu rekwa nawulak getéfa, Tair, Saidonmbu akwi di ya. Tair, Saidon akwi némafwi xéri tufwambu bér té. 


text:
Wunde du takwa nawulak Jisasna hundi xékénjoka di ya. Wunde du takwa nawulak bar hiyae di dé diré huréhalékéndéte di ya. Wunde du takwaré nawulak haraki hamwinya hura téndaka di akwi di ya. Yandaka dé wandéka yaange yindaka di wunde du takwa yikafre ya. 


text:
Yandaka dé wandéka di xékélaki. Jisasna hambuk némafwi yandéka dé diré huréhaléké. Wungi xékélakita di atéfék di déka séfiré séngétakanjoka di mawuli ya. Nawulak yikafre mawuli yandat nawulak gératendakaka dé wa 


text:
<pb/>Jisas déka duré xéta dé diré wa, “Guni jambangwe du takwa, guni Godna hémémbu renguka God néma du reta gunika dé jémba hati. Hatindékaka guni yikafre mawuli yatanguni. 


text:
<pb/>“Guni némbuli hénooka hiyaakwa du takwa, hukémbu guni séfélak hénoo satanguni. Satengukaka guni yikafre mawuli yatanguni. “Guni némbuli géraakwa du takwa, hukémbu guni wangitanguni. Wangitengukaka guni yikafre mawuli yatanguni. 


text:
<pb/>“Mé xéké. Wuni Duna Nyan rewuka guni wuna hundika guni xéké. Du nawulak wuna mama du reta gunika hélék yata gunika hu hweta guniré haraki hundi wata guniré angi watandi, ‘Guni haraki saraki sémbut hurukwa du takwa guni.’ Wungi wandat, guni yikafre mawuli yatanguni. 


text:
Hanja wunde duna mandéka di Godna profetré wungi di haraki huru. Diré wungi haraki hurundanka sarékéta di guniré wungi haraki hurundat guni yikafre mawuli yatanguni. Hukémbu God déka getéfambu guniré némafwimbu yikafre hurutandé. Hurutendékaka guni yikafre mawuli yata némafwimbu mawuli sawuli yatanguni. 


text:
<pb/>“Guni xérénjuwi mama du takwa, guni guna yikafre jondu wundé hérangu. Héraata guni jémba re. Guni xékélaki na. Hukémbu xakéngali gunika yandét, guni jémba yamba rekénguni. 


text:
<pb/>“Guni hénoo sata biya sukwekéndéka rekwa du takwa, guni xékélaki na. Hukémbu xakéngali gunika yandét guni hénooka hiyatanguni. “Guni wangikwa du takwa, guni xékélaki na. Hukémbu haraki mawuli xékéta gératanguni. 


text:
<pb/>“Atéfék du takwa guna ximbu harékéndat, guni xékélaki natanguni. Hanja guna mandéka yénataka hundi wandé duna ximbu di haréké. Némbuli rekwa du guna ximbu harékéndat, wafewana guni akwi yénataka hundi wakwa du guni re? Némbuli rekwa du guna ximbu harékéndat, xakéngali gunika yatandé.” Mama duka némafwimbu mawuli yatendakaka dé wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas diré angi wa, “Guni, wuna hundika xékékwa du takwa, guniré wuni we. Guni guna mama duka némafwimbu mawuli yatanguni. Gunika némafwimbu hélék yakwa du takwaré yikafre hurutanguni. 


text:
Gunika haraki hundi wakwa du takwaka guni Godré wakwexékétanguni, dé diré yikafre hurundéte. Guniré haraki saraki sémbut hurukwa du takwaka guni Godré wakwexékétanguni, dé dika yikafre mawuli hwendéte. 


text:
Du nak guna saawimbu yika tamba sakumbu guniré xiyandét, guni waleka baka tétanguni, dé guna saawimbu aki tamba sakumbu xiyandéte. Du nak guna nukwa wur hérandét, guni guna sanda wur akwi déka hwetanguni. 


text:
Du nawulak guniré joo nakéka wakwexékéndat, guni wun joo dika hwetanguni. Di guna joo hérandat, guni wun joo wambula héranjoka diré wakénguni. 


text:
<pb/>“Guni gunika némafwimbu mawuli yakwa du takwaka male némafwimbu mawuli yangut, méta yikafre jémba guni ya? Wu yingafwe. Haraki saraki sémbut hurukwa du takwa akwi di dika némafwimbu mawuli yakwa du takwaka di némafwimbu mawuli ya. 


text:
Guni guniré yikafre hurukwa du takwaré male guni yikafre hurungut, méta yikafre jémba guni ya? Wu yingafwe. Haraki saraki sémbut hurukwa du takwa akwi di wungi huru. 


text:
Guni nawulak du takwa gunika hasa hwendate guni dika joo nak hwengut, méta yikafre jémba guni ya? Wu yingafwe. Haraki sémbut hurukwa du takwa akwi di nawulak du takwaka jondu di hwe, di hasa hwendate. 


text:
Guni guna mama duka némafwimbu mawuli yatanguni. Yata guni diré yikafre hurutanguni. Huruta guni dika joo hweta wun joo hasa hwetendakaka sarékékénguni. Guni wungi hurungut, némafwi hambuk yakwa God gunika watandé, ‘Di wuna nyangwal di.’ Wungi wata guniré yikafre male hurutandé. Hurundét guni jémba retanguni. Guna yafa God dé saréfa na, déka sarékéhafi yata haraki saraki sémbut hurukwa du takwaka. 


text:
Dé dika saréfa nandéka maki, guni akwi dika saréfa natanguni.” Di nak duna sémbutka haraki hundi wandamboka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas angi wa, “Nawulak du takwa hurundan jooka sarékéta guni diré haraki hundi wahafi yata bari angi wakénguni, ‘Wunde du takwa di haraki saraki sémbut hurukwa du takwa di.’ Wungi wahafi yangut, God hurungun jonduka sarékéta dé akwi bari angi yamba wakéndé, ‘Guni haraki saraki sémbut hurukwa du guni.’ Wungi yamba wakéndé. Guni wunde du takwaré bari wahafi yata guni di hurundan haraki saraki sémbutka sarékékénguni. Wungi sarékéhafi yangut God hurungun haraki saraki sémbut yakwanyitaka dé wun jooka wambula yamba sarékékéndé. 


text:
Guni du takwaka jondu hwetanguni. Hwengut God gunika hwetandé. Dé hwengunré sarékéngwanda dé séfélakmbu hwetandé. Guni nawulak du takwaré yikafre hurunguka maki God guniré yikafre hurutandé.” 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas diré ané sataku hundi wa, “Dama hiyandé du nak dé nak dama hiyandé duré yambu wakwetandé, o yingafwe? Wungi yingafwe. Déré wakwenjoka ye bér yituku wekwambu xakritambér. 


text:
Skulka yikwa nyangwal di baka du maki di. Diré wakwekwa du dé deka néma du dé. Dé diré wakwendét jémba xékéta hukémbu wunde nyangwal diré wakwendé du maki néma du retandi.” 


text:
<pb/>Wun sataku hundi wataka dé Jisas diré angi wa, “Métaka guni guna nyayikana damambu hwakwa yikama mikulanyiré xéta guni guna damambu hwakwa némafwi bangiré xéhafi ye? 


text:
Guna damambu hwakwa bangiré xéhafi ye yingi maki nae guni guna nyayikaka watanguni, ‘Wuni ména damambu hwakwa yikama mikulanyi hérekitawuni.’ Wungi wata guni yéna guni ye. Tale guna damambu hwakwa némafwi bangi hérekitaka jémba xe hukémbu guna nyayikana damambu hwakwa mikulanyi hali hérekingu.” Sék xakékwa mika dé Jisas sataku hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas diré angi wa, “Ané sataku hundi mé xéké. Yikafre mimbu haraki sék xakéhafindi. Haraki mimbu yikafre sék xakéhafindi. 


text:
Nani misékré xéta nani xékélaki. Méta mi yikafre mi dé? Méta mi haraki mi dé? Nani xékélaki. Rami yoombu nani jangéra gélihafime. Jufwembu nani wana sék gélihafime. 


text:
Mika xékélakimbeka maki, nani du takwana jémbaré xéta nani deka mawulika nani xékélaki. Yikafre du deka mawulimbu yikafre mawuli male xalendéka di yikafre hundi buléta yikafre sémbut huru. Haraki saraki du deka mawulimbu haraki saraki mawuli male xalendéka di haraki saraki hundi buléta haraki saraki sémbut huru. Du yéték ge tombénka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>“Guni wunika guni we, ‘Méni, nana Néma Du méni.’ Wungi wata guni wuna hundi xékéhafi ye. Métaka guni wungi wata wuna hundi xékénjoka hélék ye? 


text:
Dé yikafre ge tonjoka dé némafwi wekwa xa. Xataka motumbu dé hwaar se. Setaka hambuk yandéka yikafre ge dé to. Tondéka wali giyandéka hwe gwanda wun geré teléka wun ge xakrihambandé. Hambuk ye jémba dé té. 


text:
Wuna hundi baka xékéta wawun maki huruhafi yakwa du takwa di ané du maki di. Dé ge bari tonjoka dé hwaar baka xataka. Xatakataka dé ge jémba téndéte sarékéhafi yata dé wekwa xahambandé. Xahafi yandéka wali giyandéka hwe gwanda wun geré teléka dé wun ge bari xakri. Xakrindéka hwe yae lé wun geré yate hura yi.” Wungi dé Jisas diré wa.<pb/>


text:
Wun getéfambu dé Romna xi warekwa duna néma du nak dé re. Dé déka jémba yakwa du nakéka dé némafwimbu mawuli ya. Yandéka dé déka jémba yakwa du bar hiyae dé hiyanjoka huru. 


text:
Hurundéka wun néma du dé xéké, Jisas wun getéfambu rendéka. Xékétaka dé Judana néma du nawulakré wandéka di Jisaska ya, dé di wali ye déka jémba yakwa duré huréhalékéndéte. 


text:
Wungi wandaka dé Jisas deka hundi xékétaka dé di wali yi. Ye gembu xakunjoka yandéka xi warekwa duna néma du déka nyayika nawulakré wandéka di yae Jisasré déka hundi angi wa, “Néma Du, wuni baka du wuni re. Méni néma du méni re. Wungi reta méni wuna geré yamba xalekéméni. 


text:
Wuni akwi nak duna ekombu reta, nawulak xi warekwa duka néma du re. Wuni du nakré ‘Sa yi’ wawuka dé yi. Nak duré ‘Mé ya’ wawuka dé yae. Wuna jémba yakwa duré ‘Ané jémba mé ya’ wawuka dé wun jémba ya.” 


text:
<pb/>Jisas wun hundi xékétaka dé wun duka némafwimbu waréngéné. Waréngéna waleka déka hukémbu yandé séfélak du takwaré dé wa, “Guniré wuni we. Wun du wunika jémba male sarékéndékangala wuni nawulak hafwambu xéhambawuni. Israelmbu akwi xéhambawuni.” 


text:
Wunde hundi hura yindé du di geré wambula ye wulaaye di xé, néma duna jémba yakwa du wambula yikafre ye rendéka. Jisas wandéka dé hiyandé du wambula ramé 


text:
<pb/>Hukémbu dé Jisas nak getéfaré yi. Wun getéfana xi Nain dé. Séfélak du takwa akwi, déka du akwi, di dé wali yi. 


text:
Ye wun getéfana wulayi gwande yambumbu xakunjoka yandaka di hiyandé bweku du nakré yata xale. Déka ayiwa déré male lé héra. Nak nyan akwi yingafwe. Wule takwana du hanjambu dé hiya. Wun getéfambu rendé séfélak du takwa di wule takwa wali yi. 


text:
Wungi wataka ye dé hiyandé duna jambémbu hura té. Téndéka di jambé yatandé du té. Téndaka dé wa, “Wayikana du, méniré wuni we. Méni sé ramé.” 


text:
Hwendéka di atéfék du takwa waréngéna némafwimbu roota di Godna ximbu haréké. Harékéta di wa, “Némafwi profet nak dé nana nyéndékmbu dé xaku.” Wungi wata di wa, “Némbuli God déka du takwaré yikafre hurunjoka dé ya.” 


text:
Wungi di Jisas hurundén jooka wa saafa yi. Wa saafa yindaka dé deka hundi dé atéfék Judiana hafwambu, walémbambu rekwa hafwambu akwi dé yi. Jon dé déka du yétékré wa, Jisaska yimbéte 


text:
<pb/>Guré husandakwa du Jon séndé gembu hwandéka déka du yae di déré Jisas hurundén atéfék jonduka wa. Wandaka dé Jon wandéka déka du yéték yambéka dé bérré wa, 


text:
“Béni Jisaska ye béni déré angi wakwexékétambéni, ‘Méni hukémbu yatekwa du méni wana yingafwe wana? Nani nak duka haxétame wana?’ Wungi déré watambéni.” 


text:
Wungi wandéka ye bér Jisas rendénmbu xaakwa bér wa, “Guré husandakwa du Jon aniré wandéka ani ménika ya. Ané hundi méniré wakwexékénjoka ani ya. Méni hukémbu yatekwa du méni wana yingafwe wana? Nani nak duka haxétame wana?” 


text:
<pb/>Wun nukwa dé Jisas bar hiyaakwa séfélak du takwa akwi, séfimali haraki yandé séfélak du takwaré akwi haraki hamwinya hura téndé séfélak du takwaré akwi dé huréhaléké. Huréhaléka dé dama hiyandé du takwaré wandéka di wambula jémba xé. 


text:
Jisas wungi hura dé Jonéna du yétékré wa, “Béni wambula ye béni xéta xékéngun jonduka Jonré watambéni. Dama hiyandé du takwa wambula xéndaka di man haraki yandé du takwa yikafre ye di yitaka yataka. Walisufu hurundé du takwa yikafre yandaka di waan héténdé du takwa di hundi xéké. Wuni wawuka hiyandé du takwa di wambula raama re. Jambangwe du takwaré wuni Godna hundi wa. 


text:
Wunika yéték mawuli sarékéhafi yakwa du takwa di yikafre mawuli yata jémba retandi.” Wungi dé Jonéna duré wa. 


text:
<pb/>Jisas wungi wandéka Jonéna du yéték yimbéka dé Jisas wumbu rendé séfélak du takwaré Jonka angi wa, “Guni métakina jooré xénjoka guni du rehafi hafwaré yi? Guni mur yata funyi hwaakwa suwaré xénjoka guni yi wana? 


text:
Guni méta jooré xénjoka guni wungi gwande? Yikafre nukwa wur sandakwa duré xénjoka guni yi? Wu yingafwe. Yikafre nukwa wur sandata yikafre jondu hura tékwa du di néma duna yikafre gembu di re. 


text:
Guni méta jooré xénjoka guni wungi gwande? Profet nakré wana? Xéxé, Jon profet nak dé. Guniré wuni we. Dé profet male yingafwe. 


text:
Jonka ané hundi Godna nyingambu dé re:<pb/>Mé xé, ané wuna hundi hura yikwa du dé.<pb/>Déré watawuni, dé ména makambu yindéte.<pb/>Dé tale ye ména yambu hurutandé. 


text:
<pb/>Guniré wuni we. Jon atéfék ané héfambu rekwa duré dé sarékéngwandé. Sarékéngwandéndéka dé God néma du rendéka getéfambu yikama nyangwal maki rekwa du takwa di Jonré sarékéngwandé.” 


text:
<pb/>Wun hundi wandéka di wumbu tékwa atéfék du takwa akwi Romka yéwa héraakwa du akwi di wun hundika yikafre mawuli ya. Hanja wunde du takwa di Jonéna hundi xékéndaka Jon diré guré husanda. Husandandénka di Jisasna hundi xékétaka yikafre mawuli yata di wa, “Godna sémbut yikafre dé.” 


text:
Wungi wandaka di Farisina du akwi, xékélelakikwa du akwi di God mawuli yandéka makimbu hurunjoka hélék di ya. Hanja akwi di Jonéna hundika hu hwendaka Jon diré guré husandahambandé. 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas diré angi wa, “Némbuli rekwa du takwaka yingi maki watawuni? Di héndéngala di? 


text:
Di amembu reta nak nakéka wakwa nyangwal maki di. Wunde nyangwal di nak nakéka angi wata re, ‘Nani hama yombeka guni hétihiyahambanguni. Nani saréfa gwar wambeka guni gérahambanguni.’ 


text:
Wunde nyangwal wandaka maki, guré husandakwa du Jon yae dé bret akwi wain hulingu akwi sahafi yandéka guni déka angi wa, ‘Haraki hamwinya déka mawulimbu dé té.’ 


text:
Wungi wanguka Duna Nyan yae dé hénoo akwi wain hulingu akwi sandéka guni déka angi wa, ‘Mé xé. Wun du dé séfélak hénoo séfélak wain hulingu satéfwa du dé. Dé Romka yéwa héraakwa haraki du wali reta, haraki saraki sémbut hurukwa du takwa wali reta dé deka nyayika dé re.’ 


text:
Wu yak. Jémba sarékéta jémba xékélakikwa du takwa God hurundén sémbutka yawundu natandi.” Wungi dé Jisas wa. Haraki saraki sémbut hurulé takwa lé Jisasna man yakwanyi 


text:
<pb/>Farisina du nak déka xi Saimon Jisasré dé wa, dé yae dé wali hénoo sandéte. Wandéka yae wun duna geré wulaaye jambémbu hwaata dé hénoo sa. 


text:
Dé wun Farisina gembu sata hwandéka lé haraki saraki sémbut hurukwa takwa hési lé wun getéfambu reta lé xéké. Xékétaka lé motumbu tandan yikama andé hura ya. Wun andémbu yikafre yama xaakwa hulingu dé té. 


text:
Hura yae lé Jisasna hungali sakumbu téta déka man mombu téta géraata lé léka ménengu déka manmbu bleké. Blekétaka lé léka anéngambambu tékwa séményi némbémbu lé déka man létéké. Létékétaka séfélak yambu lé déka manré tamaruta lé yikafre yama xaakwa hulingu lé déka manmbu bleké. 


text:
Blekéléka Jisas yandéte wandé Farisina du xéta dé déka mawulimbu angi wa, “Wun du profet reta dé déré hurukwa takwaka hurulén sémbutka akwi xékélakitandé. Wu, lé haraki saraki sémbut hurukwa takwa lé.” 


text:
<pb/>Wungi sarékéndéka Jisas dé déré wa, “Saimon, wuni méniré nak hundi wanjoka wuni mawuli ye.” Wungi wandéka dé wa, “Wakwekwa du, méni mé wa.” 


text:
Wungi wandéka dé wa, “Du yéték bér nak dumbu yéwa baka héra. Nak du dé séfélak (500) nukwana yéwa héra. Nak du dé nawulak (50) nukwana yéwa male dé héra. Hérambéka hukémbu dé haxé, wun yéwa hasa hwembéte. 


text:
Wumbére du yéték bér déka yéwa hasa hwenjoka bér hurufatiké. Hurufatikémbéka dé bérré baka yikafre huruta dé wa, ‘Reséndé. Wun yéwaka wambula yamba sarékékéwuni.’ Wungi wandénka yingi méni saréké? Wumbére du yéték héndé yéwa hwendé duka némafwimbu mawuli yatandé?” 


text:
Wungi wandéka dé Saimon wa, “Séfélak yéwa hérandé du. Wungi wuni saréké.” Wungi wandéka dé wa, “Wu mwi hundi méni wa.” 


text:
<pb/>Wun hundi wataka Jisas wule takwaka waleka dé Saimonré wa, “Ale takwaré méni xé? Wuni ména geré gwandewuka méni hulingu nawulak wunika hwehambaméni, wuna man yakwanyiwute. Ale takwa lé léka ménengumbu wuna man yakwanyita lé léka némbémbu lé létéké. 


text:
Méni wuniré tamaruhambaméni. Wuni ambu xale rewuka wule takwa yae lé wuna manré wambula wambula tamaruta re. 


text:
Méni wuna anéngambambu wel hulingu blekéhambaméni. Lé yikafre yama xaakwa hulingu wuna manmbu lé bleké. 


text:
Wungi maki wuni méniré we. Hurulén séfélak haraki saraki sémbut wundé hérekiwu. Hérekiwunka lé wunika némafwimbu mawuli ya. Déka yalefu haraki saraki sémbut hérekiwun du dé wunika yalefumbu mawuli dé ye.” 


text:
Wungi wandéka di dé wali hénoo sata rendé du di hafu buléta di wa, “Yingi maki dé? Dé haraki saraki sémbut hali hérekindé wana?” 


text:
Wungi wandaka dé Jisas wun hundi hasa wahafi yata dé wule takwaré wa, “Nyéni wunika jémba sarékényékaka wuni nyéniré yikafre huruta nyéna haraki saraki sémbut héreki. Nyéni sa ye nyéna mawuli nakélak mé téndé.” Wungi dé léré wa.<pb/>


text:
Nawulak nukwa yindéka dé Jisas séfélak getéfambu yitaka yataka. Yitaka yatakata dé yikafre hundi du takwaré wa, God néma du reta du takwaka jémba hatitendékaka. Déka du tamba yéti man yéték di dé wali yindaka 


text:
takwa nawulak akwi di dé wali yi. Hanja wunde takwa nawulak di bar hiyandaka nawulak haraki hamwinya deka mawulimbu téndéka dé Jisas di atéfékré huréhaléké. Wunde takwa hési Maria lé. Léka di wa Makdalambu yalé takwa lé. Hanja haraki hamwinya angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk di léka mawulimbu re di léré yatakataka yaange yi. 


text:
Hési takwa akwi léka xi Joana. Lé Kusana takwa lé. Kusa dé Herotna geka hatikwa du dé. Hési takwa Susana lé. Séfélak takwa akwi di di wali yi. Wunde takwa di deka hafu yéwa hénoo hérae di Jisas déka duka akwi hwe. Wit sék yawulalama yakindé duka dé Jisas sataku hundi wa 


text:
<pb/>Séfélak du takwa di Jisaska yae hérangwanda té. Wunde du takwa séfélak getéfambu di ya. Yandaka dé diré ané sataku hundi wa: 


text:
“Du nak dé déka yawimbu wit sék yawulalama yakinjoka dé yi. Ye yawulalama yakindéka di wit sék nawulak yambumbu di xakri. Xakrindaka du takwa yitaka yatakata di yambumbu rendé wit sékmbu xaki. Xakindaka di afwi yae hérae di sa. 


text:
Wit sék nawulak motu wali rendé héfambu di xakri. Xakre bari takélaka wara di bari yalinga talinga ye di hiya, wun héfambu hulingu téhafi yandénka. 


text:
Wit sék nawulak di yikafre héfambu xakri. Xakre wumbu re di jémba wara di séfélak yikafre sék xaké.” Wungi wataka dé Jisas wa, “Guna waan téndét, guni wun hundi mé jémba xéké.” 


text:
Wakwexékéndaka dé diré wa, “God dé yawundu na, guni God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka hundi jémba xékélakingute. Wun hundi dé faakwa re. Wungi rendéka wuni nawulak du takwaré sataku hundi wa, di ‘xe jémba xéhafi yata, hundi xéka wun hundika xékélakihafi yandate.’ 


text:
Yambumbu xakrindé wit sék di Godna hundi xékéndé du takwa di. Di wun hundi xékéndaka Satan yae dé wun hundi deka mawulimbu hérae hura yi, di Godka jémba sarékéhafi yandat, God diré yikafre huruhafi yandéte. 


text:
Wun motu wali rendé héfambu xakrindé wit sék di ande du takwa di. Di tale Godna hundi xéka wun hundika yikafre mawuli ya. Mawuli yandaka wun hundi deka mawulimbu jémba téhafi yandéka di nawulak nukwa male Godka jémba saréké. Wungi sarékéndaka mawuliré hurukwexé joo dika yandét, di Godna hundi bari yataka. 


text:
Wun rami warambu xakrindé wit sék di ande du takwa di. Tale di Godna hundi jémba xéké. Xékéndaka nawulak nukwa yindéka di ané héfana jonduka sarékéta séfélak yéwa yikafre jondu akwi héranjoka di mawuli ya. Wun jondu dé Godna hundiré takatéfindéka di yikafre wit sék xakéhambandi. 


text:
Yikafre héfambu xakrindé wit sék di Godna hundi jémba xékékwa du takwa di. Di yéna yahafi yandaka déka mawuli jémba téndéka di Godna hundi jémba male xéké. Xéka di wun hundi hulukita di wendé nahafi yata di yikafre sék di xaké.” Wungi dé Jisas wa. Jisas sataku hundi dé wa hanyikwa yaka 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas wa, “Du hanyikwa ya xéréka hura yae di wun hanyikwa ya akimbu samétakahambandi. Di wun hanyikwa ya jambé ekombu akwi takahambandi. Di wun hanyikwa ya jambé takumbu takatandi, wun hanyikwa ya xérékéta hanyindét jémba xénjoka. 


text:
Atéfék fakuta rekwa jondu hukémbu hwiya hafwambu tétandi. Nakélak wandan hundi hukémbu larékombu téndét atéfék xékélakitandi. 


text:
Wungi maki wuna hundi xékénjoka xékélaki natanguni. Wuna hundi jémba xékékwa du takwa hukémbu Godna hundika jémba xékélakitandi. Wuna hundi jémba xékéhafi yakwa du takwa di wa, ‘Nani Godna hundika bu xékélakikwa.’ Wungi wataka hukémbu di déka hundika yike yata baka retandi.” Wungi dé Jisas wa. Jisas dé déka ayiwa déka bandinguka wa 


text:
<pb/>Wun nukwa Jisasna ayiwa déka bandingu akwi di déka ya. Yandaka séfélak du takwa gekombu sukweka téndaka di téndénré wulayinjoka di hurufatiké. 


text:
Hurufatikéndaka du nawulak di déré wa, “Ména ayiwa, ména bandingu yae hafwambu téta di méniré xénjoka di mawuli ye.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Godna hundi xékéta wandén maki hurukwa du takwa di wuna ayiwa wuna bandingu di.” Wungi dé Jisas wa. Jisas wandéka dé néma mur fakéna 


text:
<pb/>Nukwa nak dé Jisas déka du wali di gunjambé nakmbu waré. Wara dé diré wa, “Nani tukweseke angé sakuré yitame.” Wungi wandéka di wungi yi. 


text:
Yita dé Jisas xéndi hwa. Hwandéka néma mur yandéka dé gu raama wara gunjambémbu gwanda dé sukwekénjoka huru. Hurundéka di hiyanjoka huru. 


text:
Huruta di Jisasré sérkena di déré wa, “Néma du, nani hiyatame.” Wungi wandaka waréngéna raama wandéka mur fakénandéka dé gu naande ye dé jémba té. 


text:
Téndéka dé diré wa, “Métaka wuni guniré yikafre hurutewuka hambukéka guni sarékéhambanguni?” Wungi wandéka di roota waréngéna di hafu buléta di wa, “Owa. Dé wandéka dé mur akwi xéri akwi déka hundi xékéta wandén maki bér huru. Dé yingi maki du dé?” Jisas wandéka di haraki hamwinya yaange yi 


text:
<pb/>Jisas déka du wali gunjambémbu ye di Geresana héfambu xaku. Wun hafwa tukweseke angé sakumbu téndéka Galilina héfa angé sakumbu dé té. 


text:
Xaakwa gunjambé yatakataka tukweseke tufwambu yinjoka hurundaka wun getéfana haraki hamwinya huru téndén du nak dé Jisasré xénjoka ya. Hanjambu take dé nukwa wur nakihafi yata dé séfi baka dé re. Dé gembu rehafi yata dé du takwa hiyandaka réméndan hafwambu male dé re. 


text:
Déré hura téndé haraki hamwinya séfélak nukwa di déré huluke haraki huru. Haraki hurundaka dé wangété yandéka du nawulak déka man tamba senmbu di gi. Giya di déka hatita té. Téndaka dé wun sen nékétindéka di haraki hamwinya du rehafi hafwaré déré hura yi. Wun du Jisasré xénjoka yandéka dé Jisas wa, déré hura téndé haraki hamwinya yaange yindate. Wandéka dé déré xétaka wanjita dé Jisasna man mombu xakre hwaata dé wa, “Anwarmbu rekwa Godna nyan, Jisas. Méni wuniré méta yataméni? Wuni méniré wuni wakwexéké, méni wunika hangéli hwemémboka.” 


text:
Wungi wandéka dé déré wa, “Ména xi yingi dé?” Wungi wandéka dé wa, “Wuna xi Séfélak dé.” Séfélak haraki hamwinya hura téndéka dé wungi wa. 


text:
<pb/>Wunde haraki hamwinya di Jisasré wa, “Nani haraki hafwaré yinjoka hélék nani ye. Méniré nani wakwexéké, méni nani wungiré yimbete wamémboka.” Wungi di wa. 


text:
<pb/>Wun némbumbu séfélak bali di hénoo sata téndaka di wun duré hura téndé haraki hamwinya Jisasré wa, “Méni yawundu namét, nani wunde balina mawuliré wulayitame.” Wungi wandaka dé diré wa, “Yak. Sa guni yi.” 


text:
Wungi wandéka di wun duré yatakataka ye di wunde baliré wulayi. Wulaaye téndaka wunde bali takumbu yaange ye gumbu xakre hulingu se di hiya. 


text:
<pb/>Wun balika hatindé du wungi yandaka xétaka di yaange yi. Ye di wun getéfambu rendé du takwaré akwi wun getéfa walémbambu rendé du takwaré akwi wun jooka wa safé. 


text:
Wa saféndaka di du takwa wun jooré xénjoka di yi. Ye Jisas téndénmbu xaakwa di haraki hamwinya yatakataka yindé duré di xé. Dé nukwa wur nakitaka yikafre mawuli yata Jisasna man mombu rendéka di xé. Xéta di némafwimbu roo. 


text:
Roondaka di Jisas hurundén jooré xéndé du takwa di diré hundi wa, haraki hamwinya hura téndé du yikafre yandénka. 


text:
Wandaka di Geresana héfambu rendé atéfék du takwa di némafwimbu roota Jisasré wa, dé diré yatakataka yindéte. Wandaka dé Jisas diré yatakataka yinjoka huruta dé gunjambémbu waré. 


text:
Waréndéka dé haraki hamwinya yatakataka yindén du dé déré wambula wambula wakwexéké, “Wuni méni wali yinjoka wuni mawuli ye.” Wungi wakwexékéndéka dé Jisas yawundu nahafi yata dé déré wa, 


text:
“Méni ména getéfaré wambula ye méni God méniré hurundén jooka hundi wataméni.” Wungi wandéka ye dé déka getéfambu rendé atéfék du takwaré Jisas déré hurundén némafwi yikafre jooka dé hundi wa. Jisas takwa yétékré dé yikafre huru 


text:
<pb/>Jisas tukweseke angé sakuré wambula ye xakundéka atéfék du takwa déré xéta di mawuli sawuli ya, déka haxéndanka. 


text:
Mawuli yandaka du nak déka xi Jairus dé Jisaska ya. Dé wun getéfambu rekwa Godna hundi buléndaka gembu dé néma du re. Déka natafa male takwanya gembu hiyawata huruta hwaléka dé wungi ya. Léka héki hwari tamba yéti man yéték male di. Dé wungi yae Jisasna man mombu xakre hwaata dé déré wa, dé déka geré yindéte. Wungi wandéka dé dé wali yindéka di séfélak du takwa dé wali walémbambu di yi. 


text:
<pb/>Deka nyéndékmbu takwa hési lé yi. Wule takwa lé tamba yéti man yéték héki hwarimbu ramu yindéka lé re. Séfélak dokta léré huréhalékénjoka di hurufatiké. 


text:
Hurufatikéndaka lé Jisasna hukémbu yae lé déka nukwa wurna wambumbu séngétakaléka léka ramu bari fakénandéka lé yikafre ya. 


text:
Yikafre yaléka dé Jisas wa, “Héndé wuniré séngétaka?” Wungi wandéka di atéfék wa, “Nani yingafwe.” Wungi wata téndaka dé Pita wa, “Néma Du, séfélak du takwa di méni wali walémbambu male di té.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “Nak dé wuniré séngétaka. Séngétakandéka wuna hambuk nawulak yindéka wuni xékélaki.” 


text:
Wungi wandéka lé wule takwa xékélaki. Jisas dé léka xékélaki. Wungi xékélakita lé généta yae lé Jisasna makambu xakre hwaata lé atéfék du takwana makambu lé déré séngétakalénéna moka akwi, bari yikafre yalénka akwi lé safé. 


text:
Saféléka dé léré wa, “Takwanya, nyéni wunika jémba sarékényénmbu wuni nyéniré huréhaléké. Némbuli nyéna mawuli nakélak téndét, nyéni jémba yitanyéni.” 


text:
<pb/>Jisas wungi wata téndéka dé du nak Jairusna gembu dé ya. Yae dé wun néma duré wa, “Ména takwanya bu hiya. Méni wamét wun wakwekwa du yahafi yata déka nawulak jémba yatandé.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wun hundi xékéta dé Jairusré wa, “Méni roohafi yata wunika jémba sarékétaméni. Wungi sarékémét, lé wambula yikafre yatalé.” 


text:
Wungi wataka dé ye wun duna gembu xaakwa dé Pita, Jon, Jems, léka yafa ayiwaré akwi wa, di dé wali wulayindate. Nawulak du takwa dé wali wulayindate dé watéfi. 


text:
Wungi wandéka wumbu téndé atéfék du takwa wule takwanyaka saréfa naata gérandaka dé diré wa, “Gérakénguni. Lé hiyahambalé. Lé baka xéndi lé hwae.” 


text:
Wungi wandéka léka hamwinya wambula yaléka lé bari ramé. Raméléka dé Jisas diré wa, di léka hénoo hwendat saléte. 


text:
Lé wungi raméléka bér léka yafa ayiwa léré xéta bér waréngéné. Waréngénémbéka dé bérré wa, “Béni nawulak du takwaré wun jooka yamba wakémbéni.” Wungi dé bérré wa.<pb/>


text:
Jisas déka duré wandéka yandaka dé dika hambuk hwe, di wandat atéfék haraki hamwinya yaange yindate. Dika nak hambuk akwi dé hwe, di bar hiyandé du takwaré akwi séfi haraki yandé du takwaré akwi huréhalékéndate. 


text:
Hwetaka dé diré wa, di ye du takwaré God néma du reta dika jémba hatitendékaka hundi wata diré huréhalékéndate. 


text:
Wungi wata dé diré angi wa, “Guni yinjoka jondu nawulak hura yamba yikénguni. Guni sandangun jondu male hura yitanguni. Séto bangi, wur, hénoo, yéwa, wun jondu hura yikénguni. Nukwa wur yéték hura yikénguni. 


text:
Guni ge nakré wulaaye wun gembu male retanguni. Re wun getéfambu jémba yataka wun ge yatakataka nak getéfaré yitanguni. 


text:
Guni getéfa nakré yingut, wun getéfambu rekwa du takwa guna hundi xékéhafi yata, gunika hu hwendat, guni wun getéfa yatakatanguni. Yatakanjoka yita guna manmbu hwakwa harki létékétaka guni yitanguni. Guni wungi hurungut di hurundan haraki sémbutka xékélakitandi. 


text:
Wungi wandéka ye di atéfék getéfambu yitaka yataka. Yitaka yatakata Godna hundi wata di atéfék getéfambu du takwaré huréhaléké. Herot Jisaska dé hundi xéké 


text:
Galilina héfambu rekwa du takwana néma du Herot dé Jisas yandén atéfék jémbaka hundi xéké. Du takwa nawulak di Jisaska angi wa, “Guré husandakwa du Jon hiyae dé wambula ramé.” Wandaka nawulak di wa, “Elaija wambula dé xaku.” Nawulak di wa, “Hanja rendé profet nak dé wambula ramé.” Wungi wandaka Herot deka hundi xékéta dé saré waréké. 


text:
Saré warékéta dé wa, “Wuni wawuka di Jonéna humbu xatéké. Némbuli nak duka wuni hundi xéké. Wun du héndé?” Wungi wata dé Jisasré xénjoka dé huru. Jisas 5,000 maki duka dé hénoo hwe 


text:
<pb/>Jisasna aposel wambula yae di Jisasré hurundan atéfék jonduka wa safé. Wa saféndaka dé diré hura di wun hafwa yatakataka di di hafu getéfa nakré yi. Wun getéfana xi Betsaida dé. 


text:
Yindaka séfélak du takwa wun jooka hundi xékétaka di déka hukémbu yi. Yindaka dé diré xéta dika yikafre mawuli yata dé diré hundi wa, God néma du reta du takwaka jémba hatitendékaka. Wataka dé bar hiyandé du takwaré huréhaléké. 


text:
Gérambu yandéka di déka du tamba yéti man yéték déka yae di wa, “Ané du rehafi hafwa dé. Méni wamét ande du takwa di walémbambu tékwa getéfaré ye hénoo nawulak hérae sataka bu hwanda.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Guni hafu mé guni hwe, di sandate.” Wungi wandéka di wa, “Nani séfélak hénoo yingafwe. Yikama bret natamba xéri hamwi yéték wungi male dé re. Wafewana, nani wunde du takwaka hénoo héranjoka nani ye yéwa hweta hénoo hérambete méni mawuli ye wana?” 


text:
Séfélak (5,000 maki) du wumbu téndaka di wungi wa. Wungi wandaka dé Jisas diré wa, “Guni diré wangut di dumi natambambu dumi natambambu retandi.” 


text:
Rendaka dé Jisas bret natamba xéri hamwi yéték wungi hérae nyirré yasawara xéta dé Godka diména nataka dé bret xéri hamwi fukae dé déka duka wambula wambula hwe, di du takwaka mune hwendate. 


text:
Mune hwendaka di atéfék du takwa hura sa, mawuli yandaka maki. Sandaka bret xéri hamwi nawulak rendéka di hérae wasara tamba yéti man yéték wungi di lakwa sukweké. Pita dé wa, “Jisas dé God wasékendén du Krais dé” 


text:
<pb/>Nak nukwa dé Jisas hafu God wali hundi buléta rendéka di déka du dé wali di re. Rendaka dé diré wakwexéké, “Du takwa wunika yingi di wa?” 


text:
Wungi wakwexékéndéka di wa, “Ménika nawulak di wa, ‘Dé guré husandakwa du Jon dé.’ Nawulak di wa, ‘Dé Elaija dé.’ Nawulak di wa, ‘Hanja rendé Godna profet nak wambula dé ramé.’ Wungi di wa.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Guni yingi maki? Guni wunika yingi guni wa?” Wungi wandéka dé Pita déré wa, “Méni naniré yikafre huruméte God wasékendén du Krais méni.” Jisas hiyae wambula ramétendékaka dé wa 


text:
<pb/>Pita wungi wandéka dé Jisas diré wakweta dé hambukmbu wa, di nawulak du takwaré wun jooka wandamboka. 


text:
Wungi wata dé diré wa, “Wuni Duna Nyan séfélak xakéngali hératawuni. Hérawut, Judana néma du akwi, prisna néma du akwi, xékélelakikwa du akwi wunika hu hwendat, wuniré xiyandat, wuni hiyatawuni. Hiyae nukwa hufuk wungi hwawut, God wuniré wambula husaramétandé.” 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé diré angi wa, “Du nak wuna hukémbu yinjoka mawuli yata dé dé hafuka hu hweta atéfék nukwa déka hangéli hératendéka mi hérae yate dé wungi wuna hukémbu yitandé. 


text:
Ané héfambu male jémba renjoka mawuli yakwa du takwa hiyae fakutandi. Du takwa nawulak di wuna jémba yanjoka mawuli yata ané héfambu rendakaka sarékéhafi yata di jémba retandi, wungi re wungi re. 


text:
Du takwa di ané héfana jondu atéfék héraata, di fakunjoka di hafuré haraki huruta, di yingi maki retandi? Yingafwe. Di hiyae fakutandi. 


text:
Du takwa wuna hundika hélék yata wunika hu hwendat, hukémbu wuni Duna Nyan wambula yae dika hu hwetawuni. Wun nukwa wuni némafwi hambuk yata nukwa hanyikwa maki hanyita wuni wuna yafana némafwi hambuk wali déka yikafre enselna némafwi hambuk wali gayatawuni. 


text:
Guniré wuni mwi hundi we. Guni ambu tékwa du nawulak hiyahafi reta xétanguni, God néma du reta déka du takwaka jémba hatindékaka.” Wungi dé déka duré wa. Jisasna séfi yawuleka dé nak maki xaku 


text:
<pb/>Nukwa angé tamba yétiyéti angé tamba yétiyéti maki yindéka hukémbu nukwa nak dé Jisas Pita, Jon, Jemsré akwi hura dé némburé wari, God wali hundi bulénjoka. 


text:
Dé wumbu God wali hundi buléta rendéka déka saawi yawuleka dé nak maki xaku. Xakundéka déka nukwa wur wama male xaakwa dé hanyi. 


text:
Hanyindéka, yak, du yéték bari xaakwa bér Jisas wali téta hundi bulé. Wumbére du Moses bér Elaija bér. Bér Jisas wali téta Jisas Jerusalemémbu yatendéka jémbaka ané héfa yatakatendékaka bér dé wali bulé. 


text:
Tale Pita dé wali yandé du yéték deka dama xéndi yandéka di xéndi hwataka waréngéna raama di xé, Jisasna séfi nukwa hanyikwa maki hanyindéka wumbére du yéték dé wali témbéka. 


text:
Xéndaka bér yinjoka hurumbéka dé Pita Jisasré wa, “Néma Du, nani ambu rembeka, wu yikafre dé. Nani ge hufuk totame. Ménika nak, Moseska nak, Elaijaka nak.” Wungi wata dé wandén hundika xékélakihambandé. 


text:
Roondaka dé hundi nak wun buwimbu xale dé wa, “Ané wuna nyan dé. Dé wasékewun du dé. Guni déka hundi mé xéké.” 


text:
Wun hundi wandéka xékétaka di xé, Jisas hafu téndéka. Xéta hundi nawulak buléhambandi. Buléhafi yata wunde nukwambu di xéndan joo nakéka du nakré wahambandi. Haraki hamwinya hura téndén nyanré dé Jisas huréhaléké 


text:
Yandaka dé di wali yandé du nak dé bari hambukmbu wata dé wa, “Wakwekwa du, wuni méniré wuni wakwexéké, méni wuna dunyaré xéméte. Dé wuna natafa male nyan dé. 


text:
Mé xé. Haraki hamwinya nak dé déré huluki, séfélak nukwambu. Hulukindéka dé bari wanjindéka dé déré héfambu yakindéka dé sayiké hiyae dé wama simbar déka hundimbu xale. Wun haraki hamwinya wungi déré némafwimbu haraki huruta dé yalefu nukwa male déré yataka, dé baka rendéte. 


text:
Wungi hurundéka wuni ména duré wakwexéké, di wandat wun haraki hamwinya yaange yindéte. Wakwexékéwuka di wungi wanjoka di hurufatiké.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “Guni némbuli rekwa du takwa guni atéfék Godka jémba sarékéhafi yata haraki saraki sémbut hurukwa du takwa guni. Hatika nukwa wuni guni wali reta guna sémbutré xétawuni? Wu yak. Méni ména nyanré mé hura ya.” 


text:
Wungi wandéka dé déka nyan hura yae Jisas téndénmbu xakunjoka hurundéka dé wun haraki hamwinya déré huluke héfambu yakindéka dé wungi sayiké hiyae. Jisas wun haraki hamwinyaré hambukmbu wa, dé wun nyanré yatakataka yaange yindéte. Wandéka yaange yindéka dé Jisas wungi wun nyanré huréhalékéta dé déré déka yafaka wambula hwe. 


text:
Hwendéka di wumbu téndé du takwa atéfék xétaka di Godna némafwi hambukéka di waréngéné. Jisas hiyatendékaka dé wambula hundi wa 


text:
“Ané hundi guna waanré mé taka wulayindé, jémba xékéngute. Hukémbu di wuni Duna Nyanré mama duna tambambu takatandi.” 


text:
Wungi wandéka dé God wun hundina mo dé faku, di wun hundina moka xékélakindamboka. Xékélakihafi yata di wun hundika Jisasré wakwexékénjoka di roo. Némafwi du héndé 


text:
Téndéka dé diré angi wa, “Mé xéké. Guni wuna ximbu ané nyanré yikafre huruta guni wuniré akwi guni yikafre huru. Guni wuniré yikafre huruta guni wuniré wandéka yawun duré akwi guni yikafre huru. Guna nyéndékmbu reta déka ximbu harékéhafi yakwa du, wu dé némafwi du dé.” Gunika hu hwehafi yakwa du takwa di guna sakumbu tékwa du takwa di 


text:
<pb/>Jisas wun hundi wandéka dé Jon déré wa, “Néma du, du nak ména ximbu haraki hamwinyaré wandéka di du takwana mawulimbu yaange yindaka nani xé. Dé nani wali yitaka yatakahafi yandéka nani déré watéfi, dé wun jémba yandémboka.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas déré wa, “Guni déré watéfikénguni. Gunika hu hwehafi yakwa du takwa di guna sakumbu tékwa du takwa di.” Wungi dé diré wa. Samariana du takwa nawulak di Jisaska hélék ya 


text:
<pb/>God Jisasré déka getéfaré hura waritendéka nukwa walémbambu yandéka dé Jisas Jerusalemré yinjoka dé némafwimbu mawuli yata dé wungi yi. 


text:
Yita duré nawulak wandéka di tale ye déka hundi hura yi. Ye di Samariana getéfa nakré wulayi, déka jondu huréhalékénjoka. 


text:
Wulayindaka di wun getéfambu rekwa du takwa Jisas Jerusalemré yitendékaka di xékélaki. Xékélakita di dé wumbu rendéte hélék yata di wungi déka hu hwe. 


text:
Hu hwendaka Jisasna du yéték Jems bér Jon xéta bér Jisasré wa, “Néma Du, méni mawuli yamét ani wataani, ya Godna getéfambu gaye wunde du takwaré tusandandéte. Ani wungi wanate méni mawuli ye, o yingafwe?” 


text:
Wungi wataka dé déka du wali di nak getéfaré yi. Jisas wali yitaka yatakanjoka mawuli yandé duré dé wa 


text:
<pb/>Jisas déka du wali yambumbu yindaka dé du nak yae déré wa, “Wuni ména hukémbu yitawuni, yiteméka atéfék hafwaré.” 


text:
Wungi wandéka dé déré wa, “Afakana wasa di héfambu tékwa wekwambu di hwae. Afwi deka wurmbu di hwae. Wuni Duna Nyan xéndi hwatewuka ge nak téhambwe.” 


text:
Wungi wataka dé nak duré wa, “Méni wuna hukémbu mé ya.” Wungi wandéka dé wa, “Méni yawundu namét, wuni tale ye wuna yafana fusa rémétaka bu yawu.” 


text:
Wungi wandéka dé déré wa, “Yingafwe. Hiyandé du takwa di deka hiyandé du takwaré rémétandi. Némbuli wuni méniré wuni we. Méni sa ye atéfék getéfaré yita du takwaré wataméni, God néma du reta dika jémba hatitendékaka.” 


text:
Wungi wandéka dé nak du Jisasré wa, “Néma Du, wuni ména hukémbu yitawuni. Méni yawundu namét, wuni tale wuna getéfaré ye wuna hémré tamba hurutaka bu yawu.” 


text:
Wungi wandéka dé déré wa, “Du takwa di Godna jémba yanjoka hurutaka di hanja hurundan maki wambula hurunjoka sarékéta di Godna hémna jémba jémba yamba hali yanda.” Wungi dé Jisas wa.<pb/>


text:
Hukémbu dé Jisas dumi angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk duré waséketa dé diré wa, di yéték yéték wungi ye déka yitendéka atéfék getéfaré akwi atéfék yitendéka héfaré akwi tale yindate. 


text:
Wungi wataka dé diré wa, “Séfélak hénoo akwe di té. Téndaka jémba yakwa du nawulak male di re. Wungi maki guni wun akwe hénoona Néma Duré wakwexékétanguni, dé wandét séfélak jémba yakwa du ye wun hénoo hérandate. 


text:
Yak, sa guni yi. Mé xéké. Guni wawun maki wungi yita guni haraki wasana nyéndékmbu yikwa sipsip bali maki yitanguni. Di guniré haraki hurunjoka mawuli yatandi. 


text:
Guni yéwa, wur, su akwi hura yamba yikénguni. Guni yambumbu bari yitanguni. Nawulak du takwa wali hundi bulékénguni. 


text:
Wungi wangut nakélak huru mawuli hurukwa du nak wun gembu rendét, wangun nakélak huru mawuli démbu retandé. Nakélak huru mawuli hurukwa du nak wun gembu rehafi yandét, wangun nakélak huru mawuli gunika wambula yatandé. 


text:
Guni tale wulayingun gembu male retanguni. Nak ge nak geré wulayikénguni. Wun gembu reta guni hwetendaka hénoo hulingu satanguni. Jémba yakwa du wungi jémba yataka deka yéwa hérandat, wu sékérékétandé. 


text:
<pb/>“Guni getéfaré nakré wulayingut wumbu rekwa du takwa gunika yikafre mawuli yandat, guni hwetendaka hénoo satanguni. 


text:
Guni wumbu rekwa bar hiyaakwa du takwaré huréhalékéta diré angi watanguni, ‘God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka nukwa yae dé guni wali walémbambu dé té.’ 


text:
<pb/>“Guni getéfaré nak wulayingut wun getéfambu rekwa du takwa gunika hélék yandat, guni ye wun getéfana yambumbu téta guni angi watanguni, 


text:
‘Guna getéfana harki nawulak nana manmbu dé hwae. Némbuli nani wun harki nani létéké, guni xe hurungun haraki saraki sémbutka xékélakingute. Guni ané jooka xékélakitanguni. God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka nukwa yae walémbambu téndéka guni déka hu hwe.’ Wungi guni diré watanguni. 


text:
Guniré wuni we. Hukétéfi nukwambu wun getéfambu rekwa du takwa di némafwi hangéli hératandi. Hératendaka hangéli Sodomémbu rendé du takwa hératendaka hangéliré sarékéngwandétandé.” Du takwa Jisaska hu hwendanka dé wa 


text:
<pb/>“Guni Korasinmbu rekwa du takwa, gunika saréfa wuni nae. Guni Betsaidambu rekwa du takwa, gunika saréfa wuni nae. Wuni guna getéfambu séfélak hanja xéhafi yandaka hambuk jémba yawuka guni wuna hundi xékéhambanguni. Wun wumbére hanja téndé getéfa yéték Tair bér Saidonmbu wun hambuk jémba yawut, wumbu rendé du takwa di hanjambu deka haraki saraki sémbut yatakatandi. Deka hurundan sémbutka saréfa nandakakaka wakwenjoka di nyo nukwa wur nakita bombu retandi. 


text:
Wungi maki hukémbu God némafwi kot xékéta néma du retendéka nukwambu guni némafwi hangéli hératanguni. Hératenguka hangéli Tairmbu Saidonmbu rendé du takwa hératendaka hangéliré sarékéngwandétandé. 


text:
Guni Kaperneamémbu rekwa du takwa, yingi guni saréké? God guniré déka getéfaré hura waritandé wana? Wu yingafwe. Guni hiyandé du takwana hafwaré nanditanguni.” 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé déka duré angi wa, “Guna hundi xékétekwa du takwa di wuna hundi xékétandi. Gunika hu hwetekwa du takwa di wunika hu hwetandi. Wunika hu hwekwa du takwa di wuniré wandéka gayawun Godka akwi di hu hwe.” Jisasna jémba yakwa du di wambula ya 


text:
<pb/>Di wungi ye déka hundi wataka hukémbu wunde dumi angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk du di wambula yae di yandan jémbaka yikafre mawuli ya. Mawuli yata di Jisasré wa, “Néma Du, nani ména ximbu wambeka di haraki hamwinya akwi nana hundi xéka wamben maki huru.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Guni wungi yinguka wuni xé, Satan nyirmbu gayandéka, nyir tulem nandéka maki. 


text:
Mé xéké. Wuni gunika hambuk wundé hwewu, guni hambweré akwi hularé akwi xakingut, di guniré haraki hurundamboka. Hwewun hambuk Satanéna atéfék hambukré sarékéngwandétandé. Sarékéngwandéndét, joo nak guniré haraki yamba hurukéndé. 


text:
Wun jooka sarékékénguni. Guni atéfék haraki hamwinya guna hundi xékéndakaka yikafre mawuli yamba yakénguni. Guni God guna xi déka getéfambu rekwa nyingambu hayindénka male yikafre mawuli yata mawuli sawuli yatanguni.” Wungi dé Jisas diré wa. Jisas yikafre mawuli yata dé Godré wa 


text:
<pb/>Wun nukwa dé Jisas Godna Hamwinyambu dé némafwimbu mawuli sawuli yata dé wa, “Wuna yafa, méni nyir akwi héfaka akwi méni néma du re. Méni ané jondu fakuméka di jémba xékélakikwa du takwa akwi xékélelakikwa du takwa akwi di wun jonduka xékélakihambandi. Xékélakihafi yandaka méni ramunya maki du takwaré wun jonduka wakwe. Yafa, méni mawuli yaméka maki méni wungi wakwe. Wakweménka wuni ména ximbu wuni haréké.” 


text:
Wungi Godré wataka dé wa, “Wuna yafa dé atéfék jondu wuna tambambu taka. Wuni déka nyan rewuka di du takwa wunika xékélakihambandi. Dé male dé wunika xékélaki. Du takwa di yafaka xékélakihambandi. Wuni male wuni déka xékélaki. Déka wakwewun du takwa akwi di déka xékélaki.” 


text:
<pb/>Wun hundi wataka waleka dé déka duré male wa, “Guni séfélak jondu xéngun, guna dama yikafre mawuli yatandi. 


text:
Guniré wuni we. Hanja séfélak profet akwi séfélak néma du akwi di xénguka jonduré xénjoka mawuli yata di xéhambandi. Xéhafi yata di xékénguka hundi xékénjoka mawuli yata di xékéhambandi.” Samariana du déka mamaka saréfa nandénka dé wa 


text:
<pb/>Wun hundi wandéka dé hambuk hundika xékélakikwa du nak dé raama téta dé Jisasré hurukwexénjoka dé déré wa, “Wakwekwa du, wuni méta jémba yatawuni, huli mawuli hérae wungi re wungi re jémba renjoka?” 


text:
Wungi wandéka dé déré wa, “Méta hundi Moses wandén hambuk hundimbu dé re? Hayindén hundika yingi méni saréké?” 


text:
Wungi wandéka dé wa, “Guni guna mawulimbu, guna hamwinyambu, guna hambukmbu, guna mawuli sarékémbu guni Néma Du Godka némafwimbu mawuli yatanguni. Mawuli yata guni guna nyémayikaka némafwimbu mawuli yatanguni, guni hafuka némafwimbu mawuli yanguka maki.” 


text:
Wungi wandéka dé déré wa, “Wu yawundu. Jémba méni wa. Méni wungi huruta méni huli mawuli hérae wungi re wungi re jémba retaméni.” 


text:
<pb/>Jisas wungi wandéka wun du dé du takwana makambu yikafre sémbut hurukwa du renjoka mawuli yata dé Jisasré wakwexéké, “Wuna nyémayika héndé?” 


text:
<pb/>Jisas déka hundi hasa wanjoka dé ané hundi wa, “Du nak Jerusalem yatakataka dé Jerikoré nandinjoka yambumbu yi. Yindéka di sélé héraakwa du déré yambumbu huluke di déka jondu déka atéfék nukwa wur akwi héraata di déré hambukmbu xiya. Xiyataka yindaka dé yambumbu hiyanjoka huruta dé hwa. 


text:
Hwandéka dé wun nukwa pris nak dé wun yambumbu yi. Ye wun duré xétaka yambuna angé sakumbu yita déré tenangéra dé yi. 


text:
Yindéka dé Livaina hémna du nak ye dé wun du hwandénmbu xaakwa déré xétaka dé akwi angé sakumbu ye déré tenangéra dé yi. 


text:
Yindéka dé Samariana du nak dé afaké téfaré yinjoka dé wun yambumbu ye dé wun du hwandénmbu xaku. Xaakwa wun duré xéta dé déka saréfa na. 


text:
Saréfa naata dé déka ye xiyandan wasiré wain hulingumbu akwi wel hulingumbu akwi yakwanyitaka dé gi. Gitaka dé wun duré hérae déka donkimbu takandéka dé re. Rendéka dé yambumbu yita dé yéwa hweta hwandaka ge nakré déré hura ye dé wumbu déré yikafre huru déka hati. 


text:
Gan hwae ganémba yita yéwa nawulak wun gena yafaka hweta dé déré wa, ‘Méni ané duka jémba mé hati. Hatita wun duka jondu nawulak héranjoka ména yéwa nawulak akwi hwemét, wuni wambula yatewuka nukwambu wuni ména yéwa hasa hwetawuni.’ Wungi wataka dé yi. 


text:
<pb/>“Némbuli yingi méni saréké? Du hufuk di wun yambumbu yi. Héndé sélé héraakwa du xiyandan duna nyémayika dé?” 


text:
Wungi wandéka dé wa, “Déka saréfa naata déré yikafre hurundé du dé.” Wungi wandéka dé déré wa, “Méni sa ye wungi male huru.” Wungi dé Jisas wa. Jisas dé Maria bér Marta wali hundi bulé 


text:
<pb/>Nak nukwa Jisas déka du wali yambumbu ye di getéfa nakré wulayi. Wulayindaka lé takwa hési léka xi Marta lé Jisasré wa, dé yae léka gembu hénoo sandéte. 


text:
Waléka wulaaye rendéka lé léka bandi Maria yae lé Néma Du Jisasna man mombu reta lé déka hundi xéké. 


text:
Xékéléka lé Marta séfélak hénoo humbwinjoka lé némafwi jémba yata lé déka hundi xékéhambalé. Xékéhafi yaléka Maria baka reléka lé Marta Jisaska yae lé déré wa, “Néma Du, wuna bandi baka reléka wuni hafu hénoo humbwiwukaka méni saréké wana? Méni léré wamét lé yae wuni wali hénoo humbwitaani.” 


text:
Nyéni natafa male joo hurunyét, wu yikafre dé. Maria wun yikafre joo héranjoka lé mawuli ye. Mawuli yaléka joo lémbu téndét, yamba hérekikéndi.” Wungi dé Jisas Martaré wa.<pb/>


text:
Nak nukwa Jisas nak hafwambu dé God wali hundi bulé. Hundi buléséketaka rendéka dé déka du nak yae dé déré wa, “Hanja guré husandakwa du Jon dé déka duré wakwe, Godré wakwexékétendakangalaka. Diré wakwendén maki méni naniré wakwetaméni.” 


text:
Wungi wandéka dé déré wa, “Guni Godré wakwexékénjoka mawuli yata angi watanguni:<pb/>Nana yafa, nani ména yikafre ximbu harékénjoka nani mawuli ye.<pb/>Méni néma du reta atéfék du takwaka jémba hatiméte nani mawuli ye.<pb/> 


text:
Du takwa naniré haraki saraki sémbut hurundaka nani diré hasa hwehafi yata wun jooka wambula sarékéhambame.<pb/>Sarékéhafi yambet méni hurumben haraki saraki sémbut yakwanyita wun jooka wambula sarékékéméni.<pb/>Méni naniré yikafre hurumét naniré hurukwexékwa joo nanika yamba yakéndé. Wungi nani méniré wakwexéké.” 


text:
<pb/>Wungi wataka dé diré angi wa, “Wafewana guna du nak angi hurutandé? Dé nyéndék gan déka gembu hwandéka déka nyayika nak yae angi watandé, ‘Wuna nyayika, wunika hénoo nawulak hwetaméni. 


text:
Némbule wuna nyayika nak dé nak getéfaré yinjoka dé wunika yandéka wuni déka hwetewuka hénoo nawulak yingafwe. Méni wunika hénoo nawulak hwemét, wuni hukémbu hasa hwetawuni.’ 


text:
Wungi wandét dé awula gekombu hwandé du watandé, ‘Némbuli wun jooka wuniré yamba wakéméni. Gena yambu wundé téfiwu. Wuna nyangwal wuni wali xéndi di hwae. Némbuli wuni raama ménika hénoo yamba hwekéwuni.’ Wungi watandé. 


text:
Guniré wuni we. Dé ‘Wuna nyayika’ naata male, dé raama hénoo déka yamba hwekéndé. Wun du wumbu téta wambula wambula wandét, dé raama wun du mawuli yandéka hénoo atéfék déka hwetandé. 


text:
<pb/>“Guniré wuni we. Guni wakwexékéngut, dé gunika hwetandé. Guni hwaka hwaka xétanguni. Guni gena yambumbu xiyaata téngut, dé gena yambu nafwitandé. 


text:
Atéfék wakwexékékwa du takwa hératandi. Atéfék hwakékwa du takwa xétandi. Atéfék gena yambumbu xiyaakwa du takwaka dé gena yambu nafwitandé. 


text:
<pb/>“Ané hundi akwi mé xéké. Guni yafa, guna nyan xéri hamwi hwengute wandét, guni hambwe déka hwetanguni wana? Wu yingafwe. Guni déka xéri hamwi hwetanguni. 


text:
Guna nyan séra gék hwengute wandét guni hula déka hwetanguni wana? Wu yingafwe. Guni séra gék male déka hwetanguni. 


text:
Némbuli mé saréké. Guni haraki saraki sémbut hurukwa du reta guni guna nyangwalka yikafre jondu hwenjoka guni xékélaki. Wungi maki guna anwarmbu rekwa yafa guniré sarékéngwanda dé déka Hamwinya hwetandé, déré wakwexékékwa du takwaka.” Wungi dé diré wa. Di wa, “Jisas Belsebul wali dé jémba ye” 


text:
<pb/>Nukwa nak Jisas dé haraki hamwinya nakré wa, dé hura téndén duré yatakataka yindéte. Wun haraki hamwinya dé hundi buléhafindé. Jisas wungi wandéka dé wun duré yatakataka yaange yindéka dé hundi buléhafi yandé du dé hundi bulé. Buléndéka di du takwa wun jooka saré waréké. 


text:
Saré warékéndaka di du nawulak wa, “Atéfék haraki hamwinyana néma du Belsebul Jisasna mawulimbu téndéka dé Jisas wungi wa, di haraki hamwinya yaange yindate.” 


text:
Wungi wandaka nawulak di déré hurukwexénjoka di déré wa, “Méni hanja xéhafi yamben hambuk jémba nak yamét, nani xéta xékélakitame, God déka jémba yaméte méniré wandénka.” 


text:
Wungi wandaka Jisas deka mawuli xékélakita dé diré wa, “Néma getéfambu rekwa du watémbéra hémémbu hémémbu reta wareta di jémba yamba rekéndi. Deka héfa baka héfa xakutandé. Natafa gembu rekwa du takwa watémbéra di hafu wali wareta di akwi jémba yamba rekéndi. 


text:
Wungi maki Satan déka du wali wungi watémbéra wareta, yingi maki nae di hambuk yata jémba tétandi? Wu yingafwe. Guni wuniré wangun maki Belsebul déka haraki hamwinya yaange yindate wandét, di atéfék jémba yamba tékéndi. 


text:
Wuni haraki hamwinya yaange yindate Belsebulna hambukmbu wawut, méta hambukmbu di guna dunya nawulak wa, haraki hamwinya yaange yindate? Wungi maki di hurungun sémbutka kot xékékwa néma du retandi. 


text:
Mé xéké. God wunika hambuk dé hwe, wuni haraki hamwinyaré wawut di yaange yindate. Hwendénka guni angi xékélakitanguni. God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka nukwa gunika wundé yandé. 


text:
<pb/>“Ané hundi mé xéké. Hambuk yakwa du xi warekwa jondu hura déka geka hatindét, déka jondu atéfék jémba retandé. 


text:
Wun du angi dé saréké, ‘Wuna xi warekwa jondu wuniré yikafre hali hurundé, wuni jémba rewute.’ Wungi sarékéndéka hukémbu némafwi hambuk yakwa du nak yae wun du wali ware déré sarékéngwanda dé déka xi warekwa jondu atéfék akwi hérae déka jondu akwi hérae dé wun jondu nak duka mune hwetandé. 


text:
<pb/>“Wuni wali jémba yahafi yakwa du takwa di wuna mama di. Wuni du takwaré hérawuka di wuni wali di té. Wuni wali sékéré hérahafi yakwa du di wuna du takwaré héle nambwe yakindaka di yi.” Haraki hamwinya yaange ye wambula yandénka dé wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas diré angi wa, “Ané hundi mé xéké. Haraki hamwinya nak duna mawuli yatakataka ye dé wali giyahafi yakwa hafwambu yitaka yatakata reséto hafwaka dé hwaké. Hwakéfatika dé wa, ‘Wuni hanja rewun geré wambula yitawuni.’ 


text:
Xétaka ye dé haraki hamwinya angé tamba yétiyéti angé tamba hufukré hura ya. Hura yandén haraki hamwinya di némafwi haraki saraki sémbut hurundaka deka sémbut dé tale yandé haraki hamwinyana haraki sémbutré dé sarékéngwandé. Wunde haraki hamwinya atéfék di wun duna mawuliré wulaaye té. Wun du hukémbu hérandén xak dé tale hérandén xakré sarékéngwandé.” God diré yikafre hurutendékaka dé Jisas wa 


text:
<pb/>Jisas wun hundi wata téndéka di séfélak du takwa dé wali téndaka lé takwa hési deka nyéndékmbu téta lé hambukmbu wata lé angi déré wa, “Hanja méniré hérae ménika munya hwelé takwaré dé God yikafre huru, lé yikafre mawuli yata jémba reléte.” 


text:
Wungi waléka dé Jisas wa, “Wun jooka sarékéhafi yata ané jooka mé saréké. Godna hundi xékéta wandén maki hurukwa du takwaré God némafwimbu yikafre hurutandé, di yikafre mawuli yata jémba male rendate.” Wungi dé Jisas wa. Jisas Jona yandén maki hambuk jémba yatendékaka dé wa 


text:
<pb/>Séfélak du takwa akwi yae hérangwandéndaka dé diré angi wa, “Ané nukwambu rekwa du takwa di haraki saraki sémbut hurukwa du takwa di. Wuniré di wakwexéké, wuni hanja xéhafi yandan hambuk jémba yawute. Wakwexékéndaka wuni ané hanja xéhafi yandan hambuk jémba male yatawuni. Hanja Jona dé xéhafi yandan hambuk jémba nak dé ya. Wuni Jona yandén maki male yatawuni. 


text:
Hanja Ninivembu rekwa duna makambu dé Jona hanja xéhafi yandan hambuk jémba maki dé xaku. Wungi male wuni Duna Nyan ané nukwambu rekwa du takwana makambu hanja xéhafi yandan hambuk jémba maki xakutawuni. 


text:
Hanja sautna sakumbu téndé héfana néma takwa lé néma du Solomonéna xékélelaki hundi xékénjoka lé afaké téfambu ya. Mé xéké, némbuli rekwa joo dé Solomonré sarékéngwandé. Wungi maki hukémbu God némafwi kot xékékwa néma du retendéka nukwa wule néma takwa raama Godna makambu téta lé guni némbuli rekwa duré haraki hundi watalé, hurungun haraki saraki sémbutka. 


text:
Hanja Ninivembu rendé du takwa di Jona wandén Godna hundi xékétaka di hurundan haraki saraki sémbut di yataka. Mé xéké. Némbuli rekwa joo dé Jonaré sarékéngwandé. Wungi maki hukémbu God némafwi kot xékékwa néma du retendéka nukwambu di Ninivembu rendé du di Godna makambu téta di guni némbuli rekwa du takwaré haraki hundi watandi, hurungun haraki saraki sémbutka.” Jémba male retendakaka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé diré angi wa, “Du hanyikwa ya xéréka hura yae di gena fakundén hafwambu takahafindi. Di aki ekombu akwi takahafindi. Di jambé takumbu di taka, wun geré wulayindé du takwa jémba xéndate. 


text:
Guna dama wu guna séfina hanyikwa ya maki dé. Guna dama jémba téndét, guna séfi atéfék larékombu retandé. Guna dama haraki téndét, guna séfi atéfék halékingambu retandé. 


text:
Wungi maki wun ya guna séfimbu jémba haanye téndét, guna séfina jondu atéfék halékingambu rehafi yata atéfék larékombu rendat, guna séfi wun larékombu jémba male retandé, guni yikafre hanyikwa yana larékombu jémba renguka maki.” Farisina du akwi hambuk hundi xékélakikwa du akwi di haraki saraki sémbut huru 


text:
<pb/>Jisas wun hundi wataka téndéka dé Farisina du nak déré wa, dé yae dé wali hénoo sandéte. Wandéka dé yae déka geré wulaaye dé wali sanjoka dé re. 


text:
Wun nukwa Farisina sémbut angi dé, di sanjoka di tale deka tamba yakwanyi. Jisas hénoo sanjoka déka tamba yakwanyihafi yandéka dé Farisina du xe dé waréngéné. 


text:
Waréngénéndéka dé Néma Du Jisas déré wa, “Ané nukwa guni Farisi guni andéna hafwasaku akwi hanyandéna hafwasaku akwi guni yakwanyi. Guna takésakumbu sélé héranguka sémbut akwi haraki saraki sémbut akwi dé gunimbu sukweka té. 


text:
Guni wun takésakumbu rekwa jondu jambangwe du takwaka hwetanguni. Hwengut guna jondu atéfék Godna makambu yikafre retandi. 


text:
<pb/>“Guni Farisina du, gunika wuni saréfa nae. Guni guna yawimbu hérangun atéfék nyaa mune guni tamba yétina també nak Godka hwe. Guni wungi hweta guni ambére yikafre sémbut yétékéka sarékéhambanguni. Guni du takwaré yikafre sémbut huruhafi yata guni Godka némafwimbu mawuli yahambanguni. Guni Godka jondu hweta wumbére némafwi yikafre sémbut akwi hurungut, wu yikafre dé. 


text:
<pb/>“Guni Farisina du, gunika wuni saréfa nae. Guni Godna hundi buléndaka geré wulaaye guni néma duna hafwambu renjoka guni némafwimbu mawuli ye. Guni maketmbu yitaka yatakangut, du takwa guna ximbu harékéta gunika dinguna nandate guni némafwimbu mawuli ye. 


text:
<pb/>“Gunika saréfa wuni nae. Guni fakundén hwandafu maki guni. Hukémbu du takwa wun hwandafu takumbu féta ye di andélambu rekwa haraki jooka xékélakihambandi.” 


text:
<pb/>Jisas wun hundi wandéka dé hambuk hundika xékélakikwa du nak dé déré wa, “Wakwekwa du, méni wungi wata naniré akwi méni haraki hundi we.” 


text:
Wungi wandéka dé angi wa, “Guni hambuk hundika xékélakikwa du, gunika akwi wuni saréfa nae. Guni du takwaka némafwi xak jondu guni hwe, di wun jondu yatandate. Hwenguka di wesékéta yatandaka guni hafu guna sék tambambu wun xak jondu séngétakahafinguni, di wali wun jondu yatanjoka. 


text:
<pb/>“Gunika wuni saréfa nae. Hanja guna mandéka di Godna profetré xiyandaka di hiya. Hiyandaka guni réméndan hwandafumbu ge maki joo to. 


text:
Guna mandéka xiyae réméndan duna hafwambu wungi ge maki joo tongunka nani xékélaki. Guni guna mandékanguna sémbutka xékélakita wun sémbutka guni yawundu na. 


text:
Wun moka dé xékélelakikwa God dé wa, ‘Wuni profetré akwi aposelré akwi watawuni, dika yindate. Yindat nawulakré haraki huruta nawulakré xiyandat hiyatandi. 


text:
Wungi hurundat, wuni atéfék profetna blekéndan nyékika sarékéta némafwi kotna néma du reta diré hasa hwetawuni. Ané héfa huratakawun nukwambu blekéndan nyéki akwi hukémbu blekéndan nyéki akwi atéfék diré hasa hwetawuni. 


text:
Tale Kein déka bandi Abelré xiyandéka déka nyéki dé bleké. Xiyandéka di guna mandéka di Sekaraiaré xiyandaka déka nyéki dé bleké. Sekaraia dé Godna gena nyéndékmbu téndéka di déré wungi xiya. Guniré wuni we. God blekéndan nyéki atéfékéka sarékéta guni ané nukwa rekwa du takwaré hambukmbu hasa hwetandé. 


text:
<pb/>“Guni hambuk hundi xékélakikwa du, gunika wuni saréfa nae. Guni Godka xékélakindaka yambuna ki guni héreki. Hérekitaka guni hafu wun yambumbu wulayihambanguni. Wulayihafi yata guni wun yambumbu wulayinjoka mawuli yakwa du takwaré guni haraki huru, di wulayindamboka.” Wungi dé Jisas wa. 


text:
Wataka yindéka di xékélelakikwa du akwi Farisina du akwi di déka némafwimbu hélék yata di hafu buléta di wa, “Wafewana dé nana hundi hasa wanjoka dé haraki saraki hundi nawulak watandé? Wandét nani déré duna makambu takatame.” Wungi wata di séfélak xak hundika déré wakwexéké.<pb/>


text:
Wun nukwambu séfélak séfélak du takwa yae hérangwanda téndaka dé hafwa sukweké. Sukwekéndéka nawulak di nawulak duna manmbu xaki. Xakindaka dé Jisas déka duré tale ané hundi wa, “Xékélaki natanguni. Farisina duna yis hurukénguni. Deka yiska wata wuni deka yéna yandaka sémbutka wuni wa. 


text:
God némbuli faakwa téfindan joo atéfék wakwetandé. Atéfék nakélak wandan hundika hukémbu séfélak du takwa xékélakitandi. 


text:
Wungi maki, guni gan reta hundi buléngut, hukémbu du takwa nukwana larékombu téta wun hundi xékétandi. Guni gekombu reta hundi nakélak buléngut, hukémbu di gena takumbu téta wun hundi hambukmbu watandi.” Godka male roondate dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>“Wuna nyayikangu, guniré wuni we. Guni hiyangute guna séfiré xiyaakwa duka rookénguni. Di guniré xiyandat guni hiyangut hukémbu di guniré haraki hurunjoka hurufatikétandi. 


text:
Guni ané duka male rootanguni. Guni Godka male rootanguni. Dé guniré xiyandét, guni hiyangut, dé guniré ya yanékwa hafwaré yakisandanjoka dé hali hurundé. Wun jooka sarékéta guni déka rootanguni. 


text:
<pb/>“Guni xékélaki. Du takwa yikama yéwa yéték hwetaka di yikama afwi natamba héra. Wun afwi wun yikama joo male rendaka God di atéfékéka dé saréké. 


text:
Wungi maki dé gunika akwi sarékéta dé guna anéngambambu tékwa némbé atéfék handékéna dé di atéfékéka dé xékélaki. Godna makambu di afwi yikama joo rendaka nani du takwa néma joo nani re. Wun jooka sarékéta yamba rookénguni.” Dika “Wuna du” watendékaka dé Jisas wa 


text:
<pb/>“Guniré wuni we. Du nak dé duna makambu téta angi wandét, ‘Wuni Jisasna du wuni.’ Wungi wandét, hukémbu wuni Duna Nyan Godna enselna makambu téta wuni déka angi watawuni, ‘Ané du wuna du dé.’ Wungi watawuni. 


text:
Du nak dé duna makambu téta angi wandét, ‘Wuni Jisasna du yingafwe.’ Wungi wandét wuni Godna enselna makambu téta wuni déka angi watawuni, ‘Wun du wuna du yingafwe.’ Wungi watawuni déka. 


text:
<pb/>“Du takwa di duna nyanka haraki hundi wandat, God wun haraki saraki sémbut yakwanyitandé. Di Godna Hamwinyaka haraki hundi wandat, God wun haraki saraki sémbut yamba yakwanyikéndé. 


text:
<pb/>“Du nawulak guniré Godna hundi buléndaka gembu rekwa duré akwi, néma duré akwi, gavmanéna duré akwi hura yindat, guni deka makambu téta, guni roohafi yata watenguka hundika akwi deka hundi hasa watenguka hundika akwi yamba sarékékénguni. 


text:
Wun nukwa male Godna Hamwinya watenguka hundi guniré wakwetandé. Wun jooka sarékéta yamba rookénguni.” Wungi dé diré wa. Xérénjuwi mama duka dé Jisas sataku hundi wa 


text:
<pb/>Jisas wali séfélak du takwa di té. Di wali téndé du nak dé Jisasré wa, “Wakwekwa du, méni wuna nyamaré wamét dé ana yafana jondu mune dé wunika nawulak hwetandé. Wungi wuni mawuli ye.” 


text:
Wungi wataka dé diré wa, “Guni xékélaki natanguni. Guni nak duna jondu akwi séfélak jondu akwi héranjoka yamba sarékékénguni. Du nak dé séfélak jondu hérandét, wun jondu déka mawuliré yikafre hurunjoka dé hurufatikétandé. Du takwa huli mawuli hérae jémba renjoka, di jondu héranjoka yamba sarékékéndi.” 


text:
Wungi wataka dé diré sataku hundi nak angi wa, “Xérénjuwi mama du nak déka yawimbu dé séfélak yikafre hénoo wara dé té. 


text:
Téndéka dé xérénjuwi mama du déka mawulimbu dé wa, ‘Wuna hénoo taka ge séfélak yingafwe. Némbuli métaki yakéwuni?’ 


text:
Wungi sarékéta dé wa, ‘Némbuli angi hurutawuni. Wuni hénoo taka ge atéfék glarétaka némafwi huli ge totawuni. Totaka atéfék hénoo nawulak jondu akwi wuni wumbu takatawuni. 


text:
Take wuni wuna hamwinyaré watawuni: Hamwinya, méni séfélak yikafre jondu wundé takamé, séfélak héki hwari baka renjoka. Wungi maki némbuli ambu resétota, hénoo hulingu sata mawuli sawuli yataméni. Wungi watawuni. 


text:
Wun du wungi wandéka dé God déré wa, ‘Méni wangété du méni. Némbuli gan hwae hiyataméni. Hiyamét takamén jondu héndé hérate?’ Wungi dé God déré wa. 


text:
Du takwa di ané héfambu séfélak jondu héraata Godna getéfambu yikafre jondu takahafi ye, di wun du maki retandi.” Séfélak jonduka saré warékékwa duka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas déka duré wa, “Wun jooka sarékéta wuni guniré we. Guni ané héfambu rengukaka, guna satenguka hénooka akwi guna séfimbu sandatenguka nukwa wurka akwi yamba saréké warékékénguni. 


text:
Guni wungi renjoka mawuli yata guni hénooka male yamba sarékékénguni. Guni guna séfimbu jémba renjoka mawuli yata guni nukwa wurka male yamba sarékékénguni. 


text:
Guni hwanyi afwika mé xé. Di hénoo sehambandi. Di hénoo hérae takahambandi. Di hénoo takandaka ge yingafwe. Wungi huruhafi yandaka God dé dika hénoo hwe. Godna makambu afwi di yikama joo rendaka guni némafwi joo maki guni re. Wu mwi hundi dé. 


text:
Mé xéké. Guna du nak héki hwari nawulak akwi renjoka saré waréké xékéta dé wataka héki hwari nawulak akwi renjoka hambuk yatandé wana? Wu yingafwe. Dé hafu wataka héki hwari nawulak akwi renjoka hurufatikétandé. 


text:
Guni wun yikama joo hurunjoka hurufatikéta métaka guni nak jooka guni saré waréké xéké? Wungi sarékékénguni. 


text:
<pb/>“Guni mawe waréndakangalaka mé saréké. Di jémba yahafi yata nukwa wur hundafanéhambandi. Wungi huruhafi yata deka sandandan nukwa wur dé yikafre male dé. Hanja rendé néma du Solomon dé némafwi hambuk héraata séfélak jondu hérandéka dé déka yikafre nukwa wur dé mawena nukwa wur maki yingafwe. Mawena nukwa wur dé Solomon sandandén yikafre nukwa wurré sarékéngwanda dé yikafre male dé. 


text:
Wunde mawe di nawulak nukwa male retaka bari hiyandaka di du takwa diré hérae yambu tutandi. God wun bari hiyatekwa maweka wungi nukwa wur hweta dé méta yatandé, gunika hatinjoka. Dé gunika akwi nukwa wur hweta gunika jémba hatitandé. Wungi maki métaka guni Godka jémba sarékéhafi ye? 


text:
Guni satenguka hénoo, satenguka hulinguka akwi hwakéhafi yata wun jooka wambula saré warékékénguni. 


text:
Atéfék héfambu rekwa du takwa di wun jondu héranjoka saréké warékéndaka dé guna yafa dé fatikéngun jonduka dé xékélaki. 


text:
Guni wun jonduka sarékéhafi yata guni God néma du reta du takwaka hatitendéka nukwa xakundéte némafwimbu mawuli yatanguni. Wungi mawuli yangut, dé gunika wun jondu hwetandé.” Godna getéfambu jémba retendakaka dé Jisas wa 


text:
<pb/>“Guni, wuna du, guni yikama hém sipsip bali maki renguka guna yafa gunika yikafre mawuli yata dé guniré waséke, guni déka hémémbu rengut dé néma du reta gunika jémba hatinjoka. Gunika hatindékaka sarékéta guni yamba rookénguni. 


text:
Guni guna jondu hweta yéwa hérae jambangwe du takwaka hwetanguni. Wungi hweta guni haraki yahafi yakwa jondu héranjoka sarékétanguni. Wun jondu dé Godna getéfambu reta dé haraki yamba yakéndé. Sélé héraakwa du wun jondu yamba hérakéndé. Tétémbér wun jondu yamba sakéndé. 


text:
Guna mawuli guna takangun yikafre jondu rendén hafwambu male tétandé.” Néma du wambula yatendékaka haxékwa duka dé wa 


text:
<pb/>“Mé xéké. Guni guna nukwa wur jémba sandataka guna hanyikwa ya jémba hurutanguni, guna néma du wambula yandét, guni jémba ténjoka. 


text:
Guni ande du maki hurutanguni. Deka néma du dé takwa hératekwa du wali némafwi hénoo sanjoka dé yi. Yindéka di jémba yakwa du di jémba haxéta té, deka néma du wambula yae yambumbu xiyandét, di bari yambu nafwinjoka. 


text:
Deka néma du wambula yandét, déka jémba yakwa du di déka haxéta huli re, wu wunde jémba yakwa du yikafre mawuli yata mawuli sawuli yatandi. Mwi hundi wuni guniré we. Deka néma du dika yikafre mawuli yata dé hafu jémba yakwa duna nukwa wur sandataka dé diré watandé, di hénoo sanjoka jambémbu rendate. Wandét rendat dé yae dika hénoo hwetandé, di jémba sandate. 


text:
<pb/>“Guni ané hundika mé saréké. Gena yafa sélé héraakwa du yatendéka nukwaka xékélakita dé wun nukwa déka geka jémba hatitandé, di déka geré haféka wulayindamboka. 


text:
Guni akwi, guni jémba haxéta retanguni. Wuni Duna Nyan, wuni xékélakihafi yatenguka nukwambu wambula yatawuni.” Yikafre jémba yakwa duka, haraki saraki jémba yakwa duka dé wa 


text:
<pb/>Jisas wungi wandéka dé Pita wa, “Néma Du, nanika male sarékéta méni wun sataku hundi wa wana atéfék du takwaka méni wa wana?” 


text:
Wungi wandéka dé Néma Du angi wa, “Jémba sarékéta yikafre jémba yata geka hatikwa du angi hurutandé. Déka néma du déré angi watandé, ‘Méni wuna jémba yakwa duka hatita satendaka nukwambu dika hénoo hwetaméni.’ Wungi wataka yindét dé wungi hurutandé. 


text:
Mwi hundi wuni guniré we. Déka néma du yikafre mawuli yata déré watandé, dé déka atéfék jondu hatindéte. 


text:
Haraki mawuli yata haraki jémba yakwa du déka mawulimbu angi watandé, ‘Wuna néma du nak getéfaré ye séfélak nukwambu wumbu retandé. Dé bari wambula yamba yakéndé.’ Wungi wataka dé jémba yakwa du takwaré xiyae séfélak hénoo sata, wangété yandaka hulingu sata, wangété yatandé. 


text:
Yata déka néma du wambula yatendékaka sarékéhafi yandét wun nukwa déka néma du wambula yatandé. Xékélakihafi yatendéka nukwa wambula yatandé. Yae hurundén sémbutré xe déré tambémbu tambémbu xatékéndét hiyatandé. Hiyae dé Godka sarékéhafi yandé du takwana hafwambu retandé. 


text:
<pb/>“Déka néma du mawuli yandéka jémbaka xékélakindé du, dé jémba haxéhafi yata wun jémba yahafi yandét, déka néma du wandét di déré séfélak yambu xiyatandi. 


text:
Déka néma du mawuli yandéka jémbaka xékélakihafi yandé du, dé haraki sémbut nawulak hurundét, déka néma du wandét, di déré yéték hufuk yambu xiyatandi. God séfélak jondu hwendén du takwaré watandé, di séfélak jondu hasa hwendate. God du takwa nawulakéka dé séfélak jondu hwe, di wun jonduka hatindate. God wunde du takwaré watandé, wun jondu nawulak akwi hasa hwendate.” Wungi dé Jisas diré wa. Du takwa hémémbu hémémbu rendate dé Jisas ya 


text:
<pb/>Wataka dé diré wa, “Wuni ya ané héfaré yakinjoka wuni ya. Wun ya némbule hénjarandéte wuni mawuli ye. 


text:
Tale nak maki guré nanditawuni. Guré nanditewukaka wuna mawuli némafwimbu xak dé ye. Nanditaka wambula jémba retawuni. 


text:
Yingi guni saréké? Atéfék héfambu rekwa atéfék du takwa warehafi yata jémba rendate wuni ya, o yingafwe? Wu yingafwe. Du takwa watémbéréta hémémbu hémémbu rendate wuni ya. 


text:
Guniré wuni we. Ané nukwa akwi hukémbu akwi natamba du takwa nak gembu reta di watémbéra retandi. Hufuk angé sakumbu téndat, yéték angé sakumbu tétandi. Yéték angé sakumbu téndat, hufuk angé sakumbu tétandi. 


text:
Yafa déka dunya wali waretambér. Nyan déka yafa wali waretambér. Ayiwa léka takwanya wali waretambér. Nyan léka ayiwa wali waretambér. Yo léka miyanyi wali waretambér. Miyanyi léka yo wali waretambér.” Wungi dé Jisas wa. Xakutekwa jonduka xékélakindate dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé dé wali téndé séfélak du takwaré wa, “Guni némafwi wali géli waréndéka xéta xékélakita guni wa, ‘Némbuli wali giyatandé.’ Wungi wanguka dé wali giya. 


text:
Guni gan séfélak hunkwariré xéta xékélakita guni wa, ‘Séri némafwi nukwa xétandé.’ Wungi wanguka dé némafwi nukwa xé. 


text:
Guni yéna yakwa du takwa guni. Guni nyirmbu xakukwa jondu héfambu xakukwa jondu xéta guni xékélaki. Wali giyatandé. Nukwa xétandé. Wungi xékélakita métaka guni ané nukwambu xakukwa jonduka xékélakihafi ye? Guniré duna makambu takatekwa du wali hundi bulétanguni 


text:
Du nak méniré majestretna makambu takanjoka méniré hura yindét, méni dé wali yambumbu yita dé wali natafa mawuli héranjoka hurutaméni. Dé wali natafa mawuli hérahafi yamét, wafewana dé méniré kot xékékwa néma duka hura yindét, dé wandét gélindu méniré séndé gembu takatandi? 


text:
Takandat méni wumbu retaméni. Guniré wuni we. Méni wumbu re méni kot xékékwa néma du wandén atéfék yéwa hwengut, wun nukwa male séndé ge yatakataméni.” Wungi dé Jisas wa.<pb/>


text:
Wun nukwa du nawulak Jisaska yae di déré wa, “Néma du Pailat wandéka déka du Galilina héfaré yae di Galilina duré nawulak xiya. Wun du Godka hamwi xiyae hweta téndaka di Pailatna du diré xiyandaka deka nyéki dé hwetendaka hamwina nyéki wali dé bleké.” 


text:
Wungi wandaka Jisas dé diré wa, “Galilina du wungi hiyandanka yingi guni saréké? Wunde du séfélak haraki saraki sémbut hurundaka hurundan haraki saraki sémbut nawulak du hurundan haraki saraki sémbutré dé sarékéngwandé wana? 


text:
Wu yingafwe. Guniré wuni we. Guni hurungun haraki saraki sémbut yatakahafi yata guni akwi hiyatanguni, di hiyandan maki. 


text:
Guni xékélaki. Hanja Siloamémbu téndé séményi ge dé tamba yéti angé man yétiyéti angé man yétiyéti dumbu xakre diré xiyandéka di hiya. Némbuli yingi guni saréké? Wungi xiyandén du hurundan haraki saraki sémbut dé Jerusalemémbu rekwa nawulak du hurundan haraki saraki sémbutré dé sarékéngwandé wana? 


text:
Wu yingafwe. Guniré wuni we. Guni hurungun haraki saraki sémbut yatakahafi yata guni akwi hiyatanguni, di hiyandan maki.” Sék xakéhafi yandé mika dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas ané sataku hundi diré wa, “Du nak dé hambingal mi se, déka wain yawimbu. Sendéka wumbu téndéka séfélak nukwa wun du dé ya, sék nawulak gélinjoka. Yae dé hwakéfatiké. 


text:
Hwakéfatika dé wain yawika hatikwa duré wa, ‘Héki hwari hufuk wuni ané mimbu sék nawulak gélinjoka wuni ya. Yae wuni hwakéfatiké. Méni wun mi xélitaméni. Yikafre héfambu baka yamba tékéndé.’ 


text:
Wungi wandéka dé wa, ‘Néma du, métaka téndé, anémba héki hwari akwi. Téndét wuni wun mi mombu héfa xae, héfa yikafre yandéte bulmakau balina di sangwe hura yae takatawuni. 


text:
Takawut wafewana ané héki hwari sék xakétandé wana? Wungi xakéndét, wu yikafre dé. Xakéhafi yandét méni xélitaméni.’ Wungi dé wa.” Wungi dé Jisas diré wa. Baka hwa nukwa dé Jisas takwa hésiré huréhaléké 


text:
Wakwendéka lé takwa hési lé wumbu re. Haraki hamwinya dé wule takwaré xiyandéka léka bunungul hambuk yahafi yata dé angwa ya. Yandéka lé huritékénjoka lé hurufatiké. Séfélak (18) héki hwari lé wungi re. 


text:
Reléka Jisas léré xéta wandéka yaléka dé léré wa, “Takwa, némbuli wuni nyéniré bu lukwawu, nyéni yikafre yanyéte.” 


text:
<pb/>Jisas baka hwa nukwa léré wungi huréhalékéndénka dé Godna hundi buléndaka gena néma du rékamba wata dé wumbu téndé du takwaré wa, “Nani gwongofu nukwambu jémba yatame. Wungi maki guni wunde nukwambu yatanguni, dé guniré huréhalékéndéte. Guni baka hwa nukwambu wungi yakénguni.” Wungi dé wa. 


text:
<pb/>Wun du wungi wandéka dé Jisas wa, “Guni yéna yakwa du guni. Atéfék nukwa guni ye bulmakau bali donki tékwa geré wulaaye yoo lukwa guni diré hura gwandi, hulingu sandate. Baka hwa nukwa akwi guni wun jémba ya. 


text:
Wule takwa lé Abrahamna mandéka akwi lé. Satan dé léré gindéka lé wungi haraki re, tamba yéti angé man yétiyéti angé man yétiyéti (18) héki hwarimbu. Relénka wuni baka hwa nukwambu léré Satanéna tambambu wungi lukwawut, wu yikafre dé.” 


text:
Wungi wandéka di déka mama roota di nakélak re. Rendaka wumbu téndé du takwa yandén atéfék yikafre male jémbaka di yikafre mawuli yata mawuli sawuli ya. Miyar sékéka akwi yiska akwi dé Jisas sataku hundi wa 


text:
<pb/>Du takwa wungi mawuli yandaka dé Jisas diré wa, “God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka, wu yingi maki dé? Méta sataku hundi guniré watawuni? 


text:
Dé miyarna sék maki dé. Du nak wun misék hérae déka yawimbu dé yakisanda. Yakisandandéka wara némafwi ye dé wun yawimbu tékwa miré dé sarékéngwandé. Dé némafwi mi téndéka di afwi yae di wun mina galimbu wur yatitaka hwa.” 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé wambula wa, “God néma du reta du takwaka jémba hatitendékaka méta sataku hundi watawuni? 


text:
Dé yis maki dé. Takwa hési yis hérae lé séfélak flawa wali yanjaménekéléka dé wun flawa atéfék dé wula némafwi ya.” Wungi dé Jisas diré wa. Yikama gena yambuka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Wataka wun getéfa yatakataka dé Jerusalemré yinjoka dé nak getéfaré nak getéfaré yi. Ye dé du takwaré wakwe dé wungi yi. 


text:
Yindéka dé du nak déré wa, “Néma Du, God nawulak du takwaré male yikafre hurutandé wana, di jémba rendate?” Wungi wakwexékéndéka dé wumbu téndé du takwaré dé wa, 


text:
“Guni wun yikama yambumbu wulayinjoka guni weséka jémba yatanguni. Séfélak du takwa wun gena yambumbu wulayinjoka mawuli yata di hurufatikétandi. 


text:
Wun gena yafa raama wun gena yambu téfindét, guni yae hafwambu téta gena yambumbu xiyaata angi watanguni, ‘Néma Du, nanika gena yambu mé nafwi.’ Wungi wangut guniré angi watandé, ‘Guni yimbu guni ya? Wuni gunika yike wuni ye.’ 


text:
Wungi wandét guni angi watanguni, ‘Nani méni wali hénoo hulingu sékéré nani sa. Méni nana getéfana yambumbu téta méni naniré wakwe.’ 


text:
Wungi wangut dé guniré angi watandé, ‘Guniré wuni we. Wuni gunika akwi yangun getéfaka akwi yike wuni ye. Guni haraki saraki sémbut hurukwa du takwa guni. Guni atéfék wuniré yatakataka sa guni yi.’ 


text:
Wungi wandét guni hafwambu téta xétanguni, Abraham, Aisak, Jekop, Godna profet atéfék akwi Godna getéfambu rendat. Xéta guni dé hafwambu takatendékaka hambukmbu géraata némbi titanguni. 


text:
Guni hafwambu téngut di séfélak du takwa nukwa xalekwa sakumbu akwi, nukwa nandikwa sakumbu akwi, notna sakumbu akwi, sautna sakumbu akwi yae Godna getéfaré wulaaye di dé wali hénoo sanjoka retandi. 


text:
Guniré wuni we. Némbuli hukétéfi yikwa du takwa nawulak di hukémbu tale yitandi. Némbuli tale yikwa du takwa nawulak di hukémbu hukétéfi yitandi.” Jisas Jerusalemka dé némafwimbu saréfa na 


text:
<pb/>Jisas wungi wata téndéka di Farisina du nawulak yae di Jisasré wa, “Herot méniré xiyanjoka dé mawuli ya. Wungi maki méni ané getéfa yatakataka nak getéfaré yitaméni.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Guni ye wun yéna yakwa baka duré angi watanguni, ‘Mé xéké. Ané nukwa akwi, séri akwi wuni du takwaré huréhalékéta haraki hamwinyaré watawuni, di yaange yindate. Séri hénya wuni yitewuka héfambu xakutawuni. 


text:
Wu yak. Wuni némbuli, séri, hénya wuni yambumbu yitawuni. Godna profet nak Jerusalemémbu hiyahafi yata nak héfambu hiyandét, wu yamba sékérékékéndé.’ Wungi Herotré watanguni.” 


text:
Wungi wataka dé wa, “Jerusalem, Jerusalem, nyéni Godna profetré xiyaakwa getéfa nyéni. God wandéka yindé duré nyéni motumbu xiyanguka di hiya. Séra héralén nyanka léka yék ekombu dika jémba hatiléka maki, wuni séfélak nukwa nyéna nyangwalré yikafre huruta dika jémba hatinjoka wuni mawuli ya. Mawuli yawuka nyéni hélék nyéni ya. 


text:
Mé xé, God guna ge yatakataka dé guna tambambu taka. Guniré wuni we. Guni wuniré bari yamba xékénguni. Hukémbu guni wunika wangut, ‘Dé Néma Duna ximbu yakwa du dé. Nani déka ximbu harékétame.’ Wungi wangut wuni yawut guni wuniré xétanguni.” Wungi dé Jisas wa.<pb/>


text:
Baka hwa nukwa nak dé Jisas Farisina duna néma du nakna geré wulayi, wumbu hénoo sanjoka. Wulayindéka di déré xéséfwa di jémba xé. 


text:
Di wungi Jisasré xéséfundaka dé wun duré xéta dé hambuk hundika xékélakikwa duré akwi Farisina duré akwi dé wakwexéké, “Nana hambuk hundi yingi dé wa? Nani baka hwa nukwambu du takwaré huréhalékémbet, wu yikafre wana haraki wana?” 


text:
Wungi wakwexékéndéka di hundi nawulak buléhambandi. Buléhafi yandaka dé Jisas wun duré hura huréhalékétaka wandéka dé yi. 


text:
Yindéka dé diré wa, “Guna nyan guna bulmakau bali baka hwa nukwambu hutungumbu xakre nandindét guni déré bari hura xaletanguni, o yingafwe? Xéxé, baka hwa nukwambu wungi hurutanguni.” 


text:
Wungi wandéka di déka hundi hasa wanjoka di hurufatiké. Deka ximbu harékéhafi yatendakaka dé Jisas wa 


text:
<pb/>Jisas dé xé wun hénoo sanjoka yandé du yae néma duna hafwambu renjoka hurundaka. Xétaka dé diré ané sataku hundi wa, 


text:
“Du nak takwa hérandén hénoo sangute guniré wandét, guni ye néma duna hafwambu yamba rekénguni. Guni néma duna hafwambu rengut, wafewana guniré sarékéngwandéndé néma du nak yandét, 


text:
guniré wandé du yae guniré angi watandé, ‘Guni wun yikafre hafwa ané duka hwetanguni.’ Dé wungi wandét guni roota néma duna hafwa yatakataka yae hukétéfi hafwambu retanguni. 


text:
Dé guni wun hénoo sangute guniré wandét, guni ye hukétéfi hafwambu retanguni. Wungi rengut guniré wandé du yae guniré watandé, ‘Nyayika, guni yae néma duna hafwambu retanguni.’ Wungi wandét guni ye néma duna hafwambu rengut wun gembu rekwa duna makambu guni néma du retanguni. 


text:
Du takwa deka ximbu harékéndat, God deka xiré husandatandé. Du takwa deka xiré husandandat, God deka ximbu harékétandé.” Di yae di wali hénoo sandate watendakaka dé wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé dé wali hénoo sandéte wandé duré wa, “Méni hénoo humbwe sanjoka huruta ména nyayika, ména nyamangu bandingu, ména hém, ména getéfambu rekwa xérénjuwi mama duré yamba wakéméni, di yandate. Méni wungi maki duré wamét, hukémbu di humbwe méniré wandat yamét di ménika hénoo hasa hwetandi. 


text:
Méni wungi hurukéméni. Méni némafwi hénoo humbwe sanjoka huruta méni jambangwe du, séfimali haraki yandé du, man haraki yandé du, dama hiyandé duré wataméni, di yandate. 


text:
Wun du di ménika hénoo hasa hwenjoka dé hurufatikétandi. Wungi maki, yikafre sémbut hura hiyandé du takwa wambula ramétendaka nukwambu God méniré hasa hwetandé. Hasa hwendét, méni yikafre mawuli yataméni.” Wungi dé Jisas déré wa. Némafwi hénoo satendakaka dé sataku hundi wa 


text:
<pb/>Di wali reta hénoo sandé du nak wun hundi xékétaka dé Jisasré wa, “Godna getéfambu reta hénoo satekwa du di yikafre mawuli yatandi.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “Du nak némafwi hénoo humbwinjoka dé huru. Huruta dé séfélak duré wa, di yae wun hénoo sandate. 


text:
Wandéka hénoo satendaka nukwa yandéka dé déka jémba yakwa duré dé wa, dé hanja wandén duka ye diré ané hundi wandéte, ‘Atéfék jondu huratakambeka dé re. Guni mé ya.’ 


text:
<pb/>“Dé dika ye wandéka di atéfék yinjoka hélék yandakaka di nak maki nak maki hundi wa. Du nak dé déré wa, ‘Wuni yéwa hwetaka héfa nak wuni héra. Hérataka némbuli wun héfa xénjoka yitawuni. Méni yawundu namét, wuni yakéwuni. Wungi wuni mawuli ye.’ 


text:
Wungi wandéka dé nak wa, ‘Wuni bulmakau bali tamba yéti wuni héra. Hérataka wuni ye diré hurukwexétawuni. Di wuna jémba jémba yatandi, o yingi maki dé? Méni yawundu namét, wuni yakéwuni. Wungi wuni mawuli ye.’ 


text:
<pb/>“Di wungi wandaka dé jémba yakwa du wambula yae dé déka néma duré deka hundika wa. Wandéka dé wun gena yafa mawuli wita dé déka jémba yakwa duré wa, ‘Méni ané getéfambu hwakwa atéfék yambumbu bari hari ye méni jambangwe du, séfimali haraki yandé du, dama hiyandé du, man haraki yandé duré hérae wuna geré hura yataméni.’ 


text:
Wungi wandéka dé jémba yakwa du ye wandén maki hurutaka wambula yae dé wa, ‘Néma du, wuni wamén maki bu huruwu. Huruwuka hafwa nawulak baka dé té.’ 


text:
Wungi wandéka dé néma du déka jémba yakwa duré wa, ‘Méni némafwi yambumbu akwi yikama yambumbu akwi sa ye méni wumbu tékwa du takwaré hérae hura yataméni. Hura yamét wuna ge sukwekéndéte wuni mawuli ye. 


text:
Némbuli guniré wuni we. Hanja wawun atéfék du wuna hénoo yamba sakéndi.’ Wungi dé néma du wa.” Jémba saréka déka hukémbu yitendakaka dé wa 


text:
“Du nak wunika yae wuna hukémbu yinjoka mawuli yata dé angi hurutandé. Dé déka yafa, ayiwa, takwa, nyangwal, nyamangu bandingu nyangenguka némafwimbu hélék yatandé. Dé ané héfambu renjoka akwi némafwimbu hélék yatandé. Dé wungi némafwimbu hélék yahafi yata dé wuna hukémbu yikwa du yamba rekéndé. 


text:
Du takwa di diré xiyae hatekatendaka mi yatahafi yata di wuna hukémbu yikwa du takwa yamba rekéndi. 


text:
<pb/>“Ané hundi mé xéké. Guna du nak séményi ge nak tonjoka mawuli yata tale dé reta jémba sarékétandé, wun ge totendéka yéwaka. Wafewana dé hura rendéka yéwaré wun ge sékérékékéndé wana? 


text:
Tale wungi jémba sarékéhafi ye dé hwaar male husandandét yéwa hényindét ge tosékehafi yandét, atéfék du xéta wun duka bangwa wata wangitandi. 


text:
Wangita di watandi, ‘Wun ge tale tonjoka hurundéka yéwa hényindéka némbuli tosékenjoka dé hurufatiké.’ 


text:
<pb/>“Ané hundi akwi mé xéké. Néma du nak dé xéké, nak néma du déka xi warekwa du wali yandéka, di wali warenjoka. Xékéta di wali warenjoka mawuli yata tale reta dé angi watandé, ‘Wuna xi warekwa du séfélak yingafwe. Déka xi warekwa du séfélak di. Yingi maki nae nani diré sarékéngwandétame? Wafewana di naniré sarékéngwandétandi?’ 


text:
Wun néma du wungi sarékéndét, wun yatekwa néma du afaké hafwambu wayika téndét dé duré wandét di dika yae hundi bulétandi, di hundi bulésékéréka xi warehafi yandate. 


text:
Wungi maki deka jondu atéfék hwehafi yandé du takwa di wuna hukémbu yikwa du takwa yamba rekéndi. Résék yahafi yakwa hunyika dé sataku hundi wa 


text:
<pb/>“Mé xéké. Hunyi yikafre joo dé. Wun hunyi résék yahafi yandét nani méta joo wun hunyimbu takatame, dé wambula résék yandéte? Yingafwe. Résék wambula yamba yakéndé. 


text:
Wun hunyi dé baka joo wundé xakundé. Dé hénooré akwi héfaré akwi yikafre yamba hurukéndé. Du takwa wun hunyi baka yakitandi. Guna waan téndét, wu ané hundi mé guni xéké.” Wungi dé Jisas diré wa.<pb/>


text:
Nak nukwa Romka yéwa héraakwa du akwi, nak haraki saraki sémbut hurukwa du takwa akwi di Jisas téndénré yi, déka hundi xékénjoka. 


text:
Yindaka di Farisina du akwi xékélelakikwa du akwi wun jooka hélék yata di wa, “Wun du haraki saraki sémbut hurukwa du takwa wali téta dé di wali hénoo sa.” 


text:
<pb/>“Wafewana guna du nak angi hurutandé? Du nak dé dumi tamba yéti (100) sipsip bali dé hura re. Hura rendéka dé nak faku. Fakundéka déka séfélak sipsip bali yikafre hafwambu sata téndaka dé diré yatakataka ye fakundé natafa sipsip balika dé hwaké. 


text:
Ye getéfambu xaakwa dé du takwaré wandéka yae hérangwandéndaka dé diré wa, ‘Guni wuni wali yikafre mawuli yata mawuli sawuli yatanguni, wuna sipsip bali nak fakundéka hwaka xétaka hérawunka.’ Wungi dé diré wa.” 


text:
Wungi wataka dé Jisas wa, “Guniré wuni we. Wungi male haraki saraki sémbut hurundé du nak déka haraki saraki sémbut yatakata Godka wambula yindét, Godna getéfambu di mawuli sawuli yatandi. Godna getéfambu di yikafre sémbut huruta hurundan sémbutka yatakanjoka sarékéhafi yakwa séfélak du takwaka wungi yikafre mawuli yahambandi.” Yéwa fakundénka dé Jisas sataku hundi wa 


text:
<pb/>“Wafewana guna takwa hési angi hurutalé? Takwa hési silva yéwa tamba yéti hura reléka nak fakundéka lé hanyikwa ya xéréka gena hafwa yakéta lé hwaka hwaka lé wun yéwa xé. 


text:
Xétaka hérae lé nyayikanguré akwi nyémayikanguré akwi waléka yae di hérangwandéndaka lé diré wa, ‘Guni wuni wali mawuli sawuli yatanguni, wuna yéwa nak fakundéka hwaka xétaka wambula hérawunka.’ Wungi lé diré wa.” 


text:
Wungi wataka dé Jisas diré wa, “Guniré wuni we. Wungi male haraki saraki sémbut hurundé du déka haraki saraki sémbut yatakataka Godka wambula yindét, di Godna ensel mawuli sawuli yatandi.” Du déka yafaré yatakandénka dé sataku hundi wa 


text:
Hukémbu hérandén nyan dé déka yafaré wa, ‘Yafa, méni hukémbu hiyamét di ména jondu mune hwetandi, wuna nyamaka akwi, wunika akwi. Méni hératewuka jondu némbuli wunika hweméte wuni mawuli ye.’ Wungi wandéka dé yafa déka yéwa jondu bérka mune hwe. 


text:
Hwendéka dé nawulak nukwa male yindéka dé hukémbu hérandén nyan déka jondu atéfék nak duka hwetaka yéwa hérae hura dé afaké getéfaré yi. Ye wun getéfambu reta dé déka yéwa hweséke, hurundén haraki saraki sémbutka. 


text:
Hwendéka déka yéwa atéfék hényindéka hukémbu dé wun hafwambu némafwi hénoo ya. Yandéka déka hénoo dé hényi. 


text:
Hényindéka ye dé wun héfambu rendé du nakéka wa, jémba nak hwendét yanjoka. Wandéka hwendéka ye dé déka bali téndan héfaré yi, dika hénoo hwenjoka. 


text:
<pb/>“Wun du wungi hurutaka dé déka mawulimbu jémba saréké. Sarékéta dé wa, ‘Wuna yafaka jémba yakwa séfélak du di séfélak hénoo sandaka hénoo nawulak baka dé re. Rendéka wuni ambu reta hénooka wuni hiyae. 


text:
Némbuli wuni raama wuna yafaka wambula ye déré angi watawuni: Wuni Godré haraki saraki sémbut huruta wuni méniré akwi haraki saraki sémbut huru. 


text:
Huruwunka méni wunika ‘Wuna nyan dé’ namét, wu yamba sékérékékéndé. Méni yawundu namét, wuni ména jémba yakwa du wali ména jémba yatawuni. Wungi watawuni.’ 


text:
Wun nyan wungi wataka déka yafaka wambula yinjoka dé yambumbu yi. “Wun nyan ye afakémbu téndéka dé déka yafa déré xé. Xéta déka némafwimbu saréfa naata dé fétékéra ye déka nyanré rota dé tamaru. 


text:
Tamarundéka dé déka nyan déré wa, ‘Yafa, Wuni Godré haraki saraki sémbut huruta wuni méniré akwi haraki saraki sémbut huru. Huruwunka méni wunika “Wuna nyan dé” namét, wu yamba sékérékékéndé.’ 


text:
Wungi wandéka dé déka yafa déka jémba yakwa duré wandéka yandaka dé diré wa, ‘Guni yikafre nukwa wur bari hérae hura yae guni déré nakitakatanguni. Nakitakataka guni wo déka tambambu sandataka su déka manmbu sandatanguni. 


text:
Sandataka guni mwiwuléndé bulmakau bali nyan nakré hérae hura yae déré xiyatanguni. Xiyae nani sata mawuli sawuli yatame. 


text:
Owa. Hanja wuna nyan dé hiyandé du maki dé re. Némbuli dé wambula ramé. Hanja dé faku. Némbuli wuni déré wambula xé. Wambula yandénka mawuli sawuli yatame.’ Wungi wandéka di déka mawuli sawuli yata hénoo humbwinjoka di huru. 


text:
<pb/>“Wun duna makandu nyan yawimbu dé té. Te hukémbu wambula yae gembu xakunjoka yata dé xéké, hangu xiyaata hétihiyandaka. 


text:
Wungi wakwexékéndéka dé jémba yakwa du wa, ‘Ména bandi wambula yae dé bar hiyahafi yata dé jémba té. Yandéndéka ména yafa déka yikafre mawuli yata wandéka di mwiwuléndé bulmakau bali nyan nak xiyae di hénoo sata mawuli sawuli ye.’ 


text:
Wungi wandéka dé makandu nyan mawuli wita dé wulayinjoka hélék ya. Hélék yandéka déka yafa gwande dé déré wa, gekoré wulayindéte. 


text:
Wandéka dé yafaré wa, ‘Mé xéké. Séfélak héki hwari wuni baka jémba yakwa du maki wuni ména jémba ya. Ye wuni wamén hundi atéfék wuni xéké. Yawunka méni wunika yikafre joo nak meme bali nyan nak hwehambaméni, wuni wuna nyayikangu wali sata mawuli sawuli yambete. 


text:
Yak. Ména amba nyan ye ména séfélak jondu yambumbu tékwa takwaka hweséketaka wambula yae méni déka yikafre mawuli yata mwiwuléndé bulmakau bali nyan méni xiya, di sata mawuli sawuli yandate.’ 


text:
Wungi wandéka dé yafa déré wa, ‘Wuna nyan, atéfék nukwambu méni andé re, wuni wali. Wuna atéfék jondu ména jondu male dé. 


text:
Hanja ména bandi dé hiyandé du maki dé re. Némbuli dé wambula xaku. Hanja dé faku. Némbuli nani déré wambula xé. Wambula yandénka nani yikafre mawuli yata mawuli sawuli yambet, wu yikafre dé.’ Wungi dé yafa déka makandu nyanré wa.” Wungi dé Jisas wa.<pb/>


text:
Hukémbu Jisas déka duré ané sataku hundi akwi dé wa, “Du nak dé xérénjuwi mama duna jonduka dé hati. Hatindéka di du nawulak di xérénjuwi mama duka yae di déré wa, ‘Ména jonduka hatikwa du dé yikafre jémba yahambandé. Yahafi yata dé ména jondu baka dé hwe.’ 


text:
Wungi wandaka dé déka jonduka hatikwa duré wandéka yandéka dé déré wa, ‘Ménika xékéwun hundi yingi maki dé? Méni wuna jondu, wuna yéwa atéfék handékéna nyingambu hayitaka wun nyinga wunika mé hura ya. Hura yae méni wuna jémba wambula yamba yakéméni.’ 


text:
Wungi wandéka dé jonduka hatikwa du déka mawulimbu dé wa, ‘Wuna néma du dé wuni déka jonduka wambula hatinjoka hélék dé ye. Wuni méta yakéwuni? Wuni baki xanjoka wuni hambuk yingafwe. Wuni nak du wunika yéwa hwendéte wanjoka wuni roo. 


text:
Némbuli wuni xékélaki. Wuna néma du déka jémba yatakataka yiwute wandét, di wuna néma dumbu jondu hérandé du wuna nyayika reta wandat, wuni deka geré wulaaye di wali renjoka angi hurutawuni.’ 


text:
Wungi wataka dé déka néma dumbu yéwa hérandé duré wandéka di nak nak di ya. Yandaka dé tale yandé duré wa, ‘Méni wuna néma duna jondu hatika hérae méni hasa hwetaméni?’ 


text:
Wungi wandéka dé wa, ‘Dumi tamba yéti (100) oliv wel hulingu tékwa némafwi aki.’ Wungi wandéka dé jonduka hatikwa du déré wa, ‘Wun jondu atéfék hasa yamba hwekéméni. Hasa hweméte hayindén nyinga andé re. Méni reta bari nak hundi wun nyingambu mé hayi. Méni dumi natamba (50) male hayitaméni.’ 


text:
Wungi wataka dé nak duré wa, ‘Méni wuna néma duna jondu hatika hérae hasa hwetaméni?’ Wungi wandéka dé wa, ‘Dumi tamba yéti (100) bek wit.’ Wungi wandéka dé wa, ‘Wun jondu atéfék hasa yamba hwekéméni. Hasa hweméte hayindén nyinga andé re. Méni nak hundi wun nyingambu mé hayi. Méni dumi angé tamba yétiyéti angé tamba yétiyéti (80) male hayitaméni.’ 


text:
Hukémbu wun néma du dé déka jonduka hatikwa du yéna yata hurundénka dé hundi xéké. Xékétaka dé wun duna ximbu haréké, dé jémba sarékéta hurundénka. Wu yak. Ané héfana du takwa di deka du takwa wali jémba yanjoka di jémba saréké. Larékombu rekwa du takwa di deka du takwa wali jémba yanjoka di wungi jémba sarékéhambandi. 


text:
<pb/>“Guniré wuni we. Guni ané héfana haraki xérénjuwi hérae du takwaré yikafre hurutanguni, di guna nyayikangu rendate. Rendat guna xérénjuwi hényindét, di guniré yikafre hurutandi, guni wungi re wungi re gembu rengute. 


text:
Yikama jooka jémba hatikwa du takwa di némafwi jooka akwi jémba hatitandi. Yikama jooka séféla hatikwa du takwa di némafwi jooka akwi séféla hatitandi. 


text:
Guni ané héfana haraki xérénjuwika jémba hatihafi yangut, héndé gunika mwi xérénjuwi hwetandé, guni wun jooka hatingute? Yingafwe. 


text:
Guni nak duna jooka jémba hatihafi yangut, héndé gunika mwi joo hwetandé, wun joo guna hafu joo rendéte? Yingafwe. Yamba hwekéndé. 


text:
Du nak néma du yétékéka jémba yanjoka dé hurufatikétandé. Wungi jémba yata dé nak néma duka yikafre mawuli yata nakéka hélék yatandé. Wungi jémba yata dé nak néma duna hundi xékéta nak néma duka hu hwetandé. Guni wun du maki guni. Guni Godka akwi ané héfana xérénjuwika akwi jémba yamba yakénguni.” Wungi dé Jisas diré wa. Moses wandén hambuk hundika akwi Godna hémka akwi dé wa 


text:
<pb/>Farisina du di yéwaka némafwimbu mawuli yakwa du reta di wun hundi xékéta di Jisaska bangwa hundi wa. 


text:
Wandaka dé diré wa, “Guni duna makambu guni atéfék nukwambu yikafre sémbut guni huru, di guniré xéta angi wandate, ‘Guni yikafre sémbut hurukwa du guni.’ Wungi wandate guni wungi hurunguka dé God guna mawulika dé xékélaki. Du takwa guna sémbutré xe guna ximbu harékéndaka dé God guna sémbutka némafwimbu hélék ye. 


text:
<pb/>“Hanja di Moses wandén hambuk hundi wata Godna profetna hundi akwi wandaka di du takwa wun hundina ekombu di re. Rendaka Jon rendén nukwa yindéka némbuli wuni du takwaré wa, God néma du reta du takwaka jémba hatitendékaka. Wawuka séfélak du takwa déka getéfaré wulayinjoka di hambuk jémba di ye. 


text:
Moses wandén yikama hambuk hundi nak bari hényikéndé. Wandén hundi atéfék wungi retandé. Hukémbu nyir héfa tale hényindét wun hundi hényitandé. Du deka takwaré yamba yatakakéndi 


text:
<pb/>“Du déka takwaré yatakataka hési takwa hérae dé hukémbu hérandén takwa wali haraki saraki sémbut bér huru. Du déka takwaré yatakandét nak du wule takwa hérae dé wule takwa wali haraki saraki sémbut bér huru.” Xérénjuwi du bér Lasarus 


text:
<pb/>“Ané hundi mé xéké. Hanja xérénjuwi mama du nak dé re. Atéfék nukwa dé yikafre nukwa wur akwi waka sanda wur akwi sandandékandé. Sandata atéfék nukwa dé séfélak yikafre hénoo sata dé yikafre mawuli yata re. 


text:
Jambangwe du nak, déka xi Lasarus, dé xérénjuwi duna gena yambumbu hwandéka déka séfimbu séfélak wasi téndéka dé Lasarus xérénjuwi mama duna jambémbu xakrindé mangé hénoo sanjoka dé némafwimbu mawuli ya. Mawuli yandéka séfélak nukwa di wasa yae di déka wasimbu bwiyaké. 


text:
<pb/>“Hukémbu wun jambangwe du Lasarus dé hiyandéka di ensel déré hura wara di Abraham wali taka. Takandaka dé xérénjuwi mama du akwi hiyandéka di rémé. 


text:
Réméndaka dé ye ya yanékwa hafwambu reta dé némafwi hangéli héraata yasawara dé xé, Abraham Lasarus wali anwar afakémbu rembéka. 


text:
Xéta dé wanjita wa, ‘Wuna yafa Abraham, wuni ané ya yanékwa hafwambu reta wuni némafwi hangéli hérae. Hérawukaka méni wunika saréfa naata Lasarusré wamét dé déka sékétambambu hulingu nawulak hura yae dé wuna tékalimbu takatandé.’ Wungi dé wa. 


text:
<pb/>“Wandéka dé Abraham wa, ‘Nyan, méni mé saréké. Hanja méni héfambu reta séfélak yikafre jondu méni héra. Héraméka Lasarus wungi hérahambandé. Haraki saraki jondu male dé déka ya. Némbuli dé ambu rendéka nani déka mawuliré yikafre hurumbeka méni haraki hafwambu reta hangéli méni héra. 


text:
Ané jooka akwi mé saréké. Ani renakambu méni reméka nyéndékmbu God dé némafwi baki nak taka. Takandéka ambu rekwa du méni reméka hafwaré yinjoka di hurufatiké. Wumbu rekwa du akwi angiré yanjoka di hurufatiké.’ 


text:
<pb/>“Wun hundi xékétaka dé hanja xérénjuwi mama hura rendé du wa, ‘Wuna yafa, wuni wun jooka sarékéta wuni méniré wakwexéké, méni Lasarusré wamét, dé wuna yafana geré yindéte. 


text:
Dé ye wuna bandingu natambaré hambukmbu watandé, di akwi ané hafwaré yae némafwi hangéli hérandamboka.’ 


text:
Wungi wandéka dé Abraham wa, ‘Yingafwe. Moses wandén hambuk hundi, Godna profetna hundi akwi dé Godna nyingambu re. Di wun hundi métaka xékénda.’ 


text:
<pb/>“Wun hundi wandéka dé wa, ‘Yafa Abraham, wungi yingafwe. Di deka hundi yamba xékékéndi. Hiyandé du nak raama dika yindét, di déka hundi xékéta hurundan haraki saraki sémbut yatakatandi.’ 


text:
Wungi wandéka dé Abraham wa, ‘Di Mosesna hundi akwi profetna hundi akwi xékéhafi yata di hiyae wambula raméndé duna hundi akwi yamba xékékéndi.’ Wungi dé Abraham wa.” Wungi dé Jisas diré wa.<pb/>


text:
Jisas dé déka duré wa, “Wuni xékélaki. Du takwana mawuliré hurukwexé jondu xakutandi, du takwa wun jondumbu xakre haraki saraki sémbut hurundate. Wun jondu hura yatekwa duka wuni saréfa nae. 


text:
Wun jondu hura yatekwa duré di tale deka hwalimbu némafwi motu gitaka diré néma xérimbu yakisandandat, di hulingu se hiyandat, wu yikama joo dé. Wunde du wun jondu hura yandat, wuna yikama nyangwal deka hundi xéka haraki saraki sémbutmbu xakrindat, hukémbu God wun jondu hura yatekwa duré hambukmbu hasa hwendét, wu némafwi haraki joo dé. 


text:
Guni xékélaki natanguni. Guna nyama bandi nak haraki saraki sémbut hurundét, guni déré hambuk hundimbu watanguni. Hambuk hundimbu wangut, dé hurundén haraki saraki sémbut yatakandét, guni wun jooka wambula sarékékénguni. 


text:
Dé natafa nukwambu angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk yambumbu guniré haraki saraki sémbut hura dé angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk yambumbu gunika yae angi wandét, ‘Guniré huruwun haraki saraki sémbutka hélék ye némbuli wuni wun sémbut yatakatawuni.’ Wungi wandét, guni angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk yambumbu guni watanguni, ‘Yak. Hurumén haraki saraki sémbutka wambula sarékékéme.’ Wungi watanguni.” Godka jémba sarékétendakaka dé Jisas wa 


text:
<pb/>Jisasna du di déré wa, “Néma Du, méni naniré yikafre hurumét nana Godka jémba sarékémbeka mawuli némafwi yatandé.” 


text:
Wungi wandaka dé Néma Du Jisas dé wa, “Guni Godka jémba sarékénguka mawuli dé miyar sék maki yalefu male rendét, guni ané miré angi wangut, “Méni ména méngi féla méni hafuré néma xérimbu takataméni.” Wangut ané mi guna hundi xékéta wangun maki hurutandé. Jémba yatendakaka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas diré wa, “Guni du, guna be nak déka jémba yakwa du héfa dé wee wana dé sipsip balika dé hati wana? Dé gérambu jémba yaséketaka déka néma duna geré yindét, wafewana déka néma du déré angi watandé? ‘Méni bari mé yae reta sa.’ 


text:
Wu yingafwe. Dé angi watandé, ‘Méni wuna hénoo mé humbwi. Humbwitaka méni yikafre nukwa wur nakitaka wuna hénoo wunika hwetaméni. Hwemét, wuni tale sawut méni hukémbu sataméni.’ 


text:
Wun néma du wungi wandét déka jémba yakwa du wungi hurundét, wun néma du déka jémba yakwa duka diména natandé o yingafwe? Wu yingafwe. Wun jémba yakwa du dé néma du wandén maki male dé jémba ya. 


text:
Guni wun jémba yakwa du maki Godna jémba yatanguni. Godna jémba yata guni nak nakéka angi watanguni, ‘Nani baka jémba yakwa du nani re. God hwendén jémba male nani ya.’ Wungi watanguni.” Wungi dé Jisas diré wa. Jisas walisufu hurundé du tamba yétiré dé huréhaléké 


text:
<pb/>Jisas Jerusalemré yikwa yambumbu dé yi. Samariana héfa angé sakumbu téndéka Galilina héfa angé sakumbu dé té. 


text:
Jisas yambumbu ye getéfa nakmbu xakundéka di walisufu hurundé du tamba yéti wungi di afakémbu téta déré di yambumbu xé. 


text:
Wungi wandaka dé diré xéta dé wa, “Guni sa ye guni prisré guna séfi wakwe.” Wungi wandéka di déka hundi xékéta yindaka dé deka séfi wambula yikafre ya. 


text:
Yandéka dé wun du nak déka séfi yikafre yandéka xéta dé wambula ya. Yae hambukmbu wata dé Godna ximbu haréké. 


text:
Harékéta Jisasna man mombu xakre hwaata dé wambula wambula Jisaska diména na. Wun du Samariana héfambu yandé du dé. 


text:
Yandéka Jisas dé wa, “Du tamba yéti deka séfi yikafre dé ya. Du angé tamba natamba angé tamba yétiyéti di yimbu di té? 


text:
Wungi wataka dé wun duré wa, “Méni wunika jémba sarékéménka méni wambula yikafre xaku. Méni sé raama yi.” Wungi dé Jisas wun duré wa. God néma du reta du takwaka jémba hatitendékaka dé wa (26-27) <a href='B:470 24:37'>Mat. 24:37-39</a> 


text:
<pb/>Farisina du nawulak di Jisasré wakwexéké, “God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka nukwa yinga nukwa yatandé.” Wakwexékéndaka dé diré wa, “God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka nukwa yandét guni yamba xékénguni. 


text:
Wun nukwaka du nawulak angi wakéndi, ‘Mé xé. God ambu dé néma du re.’ Wungi wahafi yandat nawulak du angi wakéndi, ‘Mé xé. God wun hafwambu néma du dé re.’ Wungi wakéndi, God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka nukwa guna nyéndékmbu dé xaku.” 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas déka duré angi wa, “Hukémbu guni Duna Nyan retendéka nukwaré xénjoka mawuli yatanguni. Mawuli yata guni wun nukwaré yamba xékénguni. 


text:
Wun nukwa du nawulak guniré angi watandi, ‘Wun duré mé xé. Duna Nyan ambu dé re.’ Wungi wandat nawulak watandi, ‘Yingafwe. Wumbu dé re.’ Wungi wandat guni deka hundi xékékénguni. Deka hukémbu yamba yikénguni. 


text:
Nyir tulem nandéka atéfék du takwa xéndaka maki, wuni Duna Nyan wuni wambula yatewuka nukwambu gayawut, guni atéfék wuniré xétanguni. 


text:
<pb/>“Hanja Noa rendén nukwambu du takwa hurundan maki, Duna Nyan wuni wambula yatewuka nukwa du takwa wungi male hurutandi. 


text:
Wun nukwambu du takwa di hénoo sata, hulingu sata, takwa héraata, duré humbwita, di wungi hurundaka dé Noa némafwi gunjambémbu wulayi. Wulayindéka némafwi hwe gwandéléka di atéfék hulingu se di hiya. 


text:
Lot rendén nukwambu Sodomémbu rendé du takwa wungi male di huru. Di hénoo sata, hulingu sata, jondu héraata, yéwa hweta, yawimbu seta, ge tota, wungi di huru. 


text:
Hurundaka dé Lot Sodom yatakandé nukwambu dé ya akwi yanékwa motu akwi bér wali giyaakwa maki nyirmbu xakre bér atéfék du takwaré xiyasanda. 


text:
Wunde du takwa hurundan maki, wuni Duna Nyan gayawut wuniré xétendaka nukwambu du takwa wungi male hurutandi. 


text:
<pb/>“Wun nukwa gena hafwambu tékwa du takwa bari yaange yitandi. Deka jondu héranjoka deka geré wambula yamba wulayikéndi. Wungi male yawimbu tékwa du takwa akwi di deka getéfaré wambula yihafi ye di bari yaange yitandi. 


text:
Wungi maki hiyahafi renjoka mawuli yakwa du takwa di hiyae fakutandi. Hiyanjoka roohafi yakwa du takwa jémba retandi, wungi re wungi re. 


text:
Guniré wuni we. Wambula yatewuka gan du déka takwa wali natafa jambémbu hwambét ensel nakré héraata nakré yatakatandi. 


text:
Wun hundi wandéka xékéta déka du di wa, “Néma Du, wun joo yimbu xakutandé?” Wungi wandaka dé Jisas diré wa, “Barokwaru yae hérangwandéndaka xéta guni hiyandé hamwi nak rendékaka guni xékélaki. Wungi maki guni xe xékélakitanguni.” Wungi dé Jisas diré wa.<pb/>


text:
Jisas ané sataku hundi dé déka duré wa. Di atéfék nukwambu God wali buléta déré wakwexékénjoka wendé nandamboka dé diré angi wa. 


text:
“Néma getéfambu dé kot xékékwa néma du nak dé re. Wun du dé Godka roohafi yata, dé du takwaka akwi sarékéhafindé. 


text:
Du hiyandé takwa hési lé wun getéfambu re. Reta lé kot xékékwa néma duka wambula wambula yita lé angi déré wa, ‘Wuna mama wuniré haraki hurunjoka dé huru. Méni hambuk hundimbu déré watéfiméte wuni mawuli ye.’ 


text:
Wungi waléka wun du dé wa, ‘Yingafwe.’ Wataka tale léré yikafre hurunjoka hélék dé ya. Hélék yandéka lé séfélak nukwa yita déré wakwexékéléka hukémbu dé déka mawulimbu wa, ‘Wuni Godka roohafi yata, du takwaka akwi sarékéhambawuni. 


text:
Sarékéhafi yata wuni wule takwa wunika wambula wambula yaata wuniré wakwexékélét wuni wendé natawuni. Lé wungi huruta wuna mawuliré haraki hurulémboka, wuni léka hundi xékéta léré yikafre hurutawuni.’ Wungi dé kot xékékwa néma du wa.” 


text:
<pb/>Néma Du Jisas wun hundi wataka dé diré wa, “Guni wun haraki saraki sémbut huruta kot xékékwa néma du wandén hundika mé saréké. 


text:
Wun du wungi hurundénka, God méta yatandé, déka wasékendén du takwa atéfék nukwa atéfék gan dé diré yikafre hurundéte déré wakwexékéndat? Dé deka hundi bari xékétandé o yingi maki dé? 


text:
Guniré wuni we. Dé diré bari yikafre huruta deka mamaré hasa hwetandé. Ané jooka akwi mé saréké. Hukémbu wuni Duna Nyan wambula gayata Godka jémba sarékékwa du takwaré xétawuni wana?” Farisina du bér Romka yéwa hérandé duka dé wa 


text:
<pb/>Jisas dé xékélaki. Du takwa nawulak deka mawulimbu di wa, “Nani Godna makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa nani re. Nawulak du takwa déka makambu haraki sémbut hurukwa du takwa di re.” Wungi wakwa duré dé Jisas ané sataku hundi wa: 


text:
“Du yéték God wali hundi bulénjoka bér tempelré wari. Wun du nak Farisina du dé. Nak Romka yéwa hérandé du dé. 


text:
Farisina du wumbu téta dé hafuré dé angi wa, ‘Méni God, wuni yikafre du rewukaka, wuni ménika diména nae. Wuni nawulak du takwa maki yingafwe. Di nak duna jondu sélé héraata di yénataka hundi wata, du nak duna takwa wali hwaata wungi huruta di haraki saraki sémbut huru. Wuni ambu tékwa Romka yéwa héraakwa du hurundéka maki huruhafi wuni. 


text:
Wuni atéfék wik wuni nukwa yéték hénoo sahafi wuni re. Reta wuni hérawuka atéfék jondu mune tamba yétina natafa també wuni ménika hwe.’ 


text:
Wungi wandéka dé Romka yéwa hérandé du afakémbu téta dé hurundén haraki saraki sémbutka sarékéta dé nyirré yasawara xénjoka dé roo. Roota dé hurundén sémbutka némafwimbu saréfa naata dé Godré angi wa, ‘Méni God, wuni haraki saraki sémbut hurukwa du wuni. Méni wunika mé saréfa naata wuniré yikafre huru.’ Wungi dé wa.” 


text:
<pb/>“Guniré wuni we. Romka yéwa hérandé du wungi wandéka God hurundén haraki saraki sémbut yakwanyindéka dé Godna makambu yikafre du reta dé jémba yi, déka geré. Farisina du dé Godna makambu yikafre du rehambandé. Deka ximbu harékékwa du takwa hukémbu God deka xiré husandatandé. Deka ximbu harékéhafi yakwa du takwa hukémbu God deka ximbu harékétandé.” Wungi dé Jisas diré wa. Jisas dé yikama nyangwalré yikafre huru 


text:
<pb/>Du takwa di yikama nyangwalré Jisaska hura yi, dé diré séngétakandéte. Hura yindaka di Jisasna du xéta di diré haraki hundi wa. 


text:
Haraki hundi wandaka dé Jisas wun nyangwalré wa, di déka yandate. Wataka dé déka duré wa, “Yikama nyangwal wunika métaka yanda. Yandat guni diré watéfikénguni. Godna getéfaré wulayitekwa du takwa di wunde yikama nyangwal maki di. 


text:
Mwi hundi wuni guniré we. God néma du reta déka du takwaka jémba hatitandé. Yikama nyangwal maki, du takwa dé dika jémba hatitendékaka yikafre mawuli yata di déka getéfaré wulayitandi. Yikama nyangwal mawuli yandaka maki yikafre mawuli yahafi yakwa du takwa di déka getéfaré yamba wulayikéndi.” Wungi dé Jisas diré wa. Xérénjuwi mama du dé Jisas wali hundi bulé 


text:
<pb/>Néma du nak dé Jisasré wa, “Yikafre wakwekwa du, méni mé wa. Wuni huli mawuli hérae wungi re wungi re jémba renjoka méta joo hurutawuni?” 


text:
Méni ané hambuk hundika bu xékélakimé. ‘Méni nak duna takwa wali yamba hwakéméni. Du takwa hiyandate diré yamba xiyakéméni. Sélé yamba hérakéméni. Nak du hurundén jooka yénataka hundi yamba wakéméni. Méni ména yafa ayiwana hundi xékéta béniré yikafre hurutaméni.’ Wungi méni xékélaki.” 


text:
Wungi wandéka dé wa, “Wuni nyan rewun nukwa wuni wun hambuk hundi wuni xéké. Ané nukwa akwi wuni xéké.” 


text:
Wungi wandéka Jisas déka hundi xéka dé wa, “Méni nak joo akwi yataméni. Méni takamén atéfék jondu nak duka hwetaka yéwa hérae méni jambangwe du takwaka hwetaméni. Hweta méni Godna getéfambu yikafre male jondu hérataméni. Wungi hwetaka wambula yae wuna hukémbu yitaméni.” 


text:
Wungi wandéka wun hundi xékéndéka déka mawuli némafwimbu xak dé ya, dé séfélak xérénjuwi hérandénka. 


text:
<pb/>Jisas wun duré xéta dé déka duré wa, “Xérénjuwi mama du takwa God néma du rendéka getéfaré wulayinjoka mawuli yata, wu weséka jémba yatandi. 


text:
Némafwi kamel bali nak nukwa wur hundafanéndaka ramina yambumbu wulayinjoka mawuli ye, wu yalefu jémba yatandé. Xérénjuwi mama du takwa God néma du rendéka getéfaré wulayinjoka mawuli ye, wu némafwi jémba yatandi.” 


text:
Wungi wandéka di wun hundi xékéndé du di wa, “Xérénjuwi mama du takwa wungi hurundat, héndé huli mawuli hérae wungi re wungi re retandi?” 


text:
<pb/>Wun hundi wandéka dé Pita wa, “Mé xéké. Nani nana ge nana jondu akwi yatakataka nani ména hukémbu nani yi.” 


text:
Wungi wandéka dé diré wa, “Mwi hundi wuni guniré we. Du takwa di God néma du reta du takwaka hatitendékaka sarékéta Godna jémba yanjoka di deka ge, deka du, deka takwa, nyamangu, bandingu, yafa, ayiwa, nyangwalré yatakandat, 


text:
God némbuli dika séfélak yikafre jondu hasa hwetandé. Hukémbu dé diré yikafre hurutandé di jémba rendate, wungi re wungi re.” Wungi dé diré wa. Jisas hiyae wambula ramétendékaka dé wambula wa 


text:
<pb/>Jisas déka du tamba yéti manmbu yéték di wali male hundi buléta dé diré wa, “Mé xéké. Némbuli Jerusalemré nani wari. Warimbet di Godna profet hanja Duna Nyanka hayindan maki atéfék huruséketandi. 


text:
Jerusalemémbu di wuniré nak téfana duka hweta wunika bangwa hundi wata wuniré haraki huruta di wuniré simbar séxatandi. 


text:
Di wuniré rami yoombu xiyataka wuniré xiyatandi. Xiyandat hiyae nukwa hufuk wungi hwataka wuni wambula ramétawuni.” 


text:
Wungi wandéka déka du wun hundi atéfékéka yike di ya. God wun joo fakundéka di Jisas wandén hundika yike di ya. Jisas dama hiyandé duré dé huréhaléké 


text:
<pb/>Hukémbu Jisas déka du wali di Jerikombu xakunjoka yandaka dé dama hiyandé du nak dé yambumbu reta dé du takwaré wa, yéwa héranjoka. 


text:
Héranjoka wata dé xéké, séfélak du takwa yindaka. Xékéta dé du nawulakré wakwexéké, “Wu méta di ye?” 


text:
Wungi wandéka di tale yindé du déré hambukmbu wata di wa, “Nakélak sé naande re.” Wungi wandaka dé deka hundi xékéhafi yata dé wambula wambula wanjita dé wa, “Devitna mandéka Jisas, wunika mé saréfa naata wuniré yikafre huru.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas téta dé diré wa, di wun duré hura yandate. Wungi wandéka dé wun du yae Jisas téndénmbu xakundéka dé déré wakwexéké, 


text:
“Wuni méniré méta yawute méni mawuli ye?” Wungi wandéka dé wa, “Néma Du, wuni wambula xénjoka wuni mawuli ye.” 


text:
Wungi wandéka dé déré wa, “Ména damambu wambula mé xé. Méni wunika jémba sarékéménka méni wambula yikafre ya.” 


text:
Wungi wandéka dé déka dama bari hari wambula yikafre yandéka dé xé. Xéta dé Jisasna hukémbu yita dé Godna ximbu haréké. Harékéndéka di wun joo xéndé du takwa akwi di Godna ximbu haréké.<pb/>


text:
Wun getéfambu dé Romka yéwa hérandé du nak déka xi Sakius dé re. Dé Romka yéwa hérandé duna néma du dé. Dé xérénjuwi mama du dé. 


text:
Dé Jisasré xénjoka dé mawuli ya. Mawuli yandéka séfélak du takwa téndaka dé Jisasré xénjoka dé hurufatika, dé fosék du dé. 


text:
Wara rendéka Jisas yae wun hafwambu xaakwa déré yasawara xéta dé déré wa, “Sakius, méni bari mé gaya. Ané nukwa wuni méni wali ména gembu retawuni.” 


text:
Yindéka di atéfék du takwa xéta di wa, “Jisas dé haraki saraki sémbut hurukwa du wali renjoka dé déka geré yi. Wungi haraki dé.” 


text:
<pb/>Di wungi wandaka Sakius dé wumbu téta dé Néma Duré angi wa, “Néma Du, mé xéké. Némbuli wuni wuna jondu nyéndékmbu munitawuni. Mune nak també jambangwe du takwaka hwetawuni. Hweta angi akwi hurutawuni. Wuni hanja duré nawulak yéna ye deka jondu hérataka némbuli wuni dika wambula hweta també hufuk akwi hwetawuni.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “Ané du akwi dé Abrahamna mandéka dé re. Rendékaka némbuli God déré déka gembu rekwa du takwaré akwi Satanéna tambambu démbu héra. 


text:
Wuni Duna Nyan fakundé du takwaka hwaka xéta diré Satanéna tambambu hérae diré yikafre hurunjoka wuni ané héfaré gaya.” Wungi dé diré wa. Jémba yandé du yéwa hérandanka dé sataku hundi wa 


text:
<pb/>Di déka hundi xékéta rendaka dé Jisas diré sataku hundi nak akwi wa. Wumbu rendé du di angi saréké, “God néma du reta nanika jémba hatitendéka nukwa bari xakutandé.” Jisas deka mawulika sarékéta, Jerusalem walémbambu téndénka akwi sarékéta dé diré ané sataku hundi wa. 


text:
“Néma du nak dé afaké téfaré yinjoka dé tale déka jémba yakwa du tamba yétiré wandéka yandaka dé di nak nakéka dé bangi nak yéwa hwe (20 kina maki). Hweta dé diré wa, ‘Ané yéwa hura jémba yangut, wuni wambula yae hératawuni.’ Wungi wataka dé afaké téfaré yi, wumbu rekwa néma du déré wandét, dé déka hafu getéfambu rekwa du takwaka néma du renjoka. Ye wun hundi xékétaka bari wambula yanjoka dé saréké. 


text:
Dé yindéka di déka getéfambu rendé du takwa nawulak déka hélék yata, di duré nawulak wandaka di déka hukémbu yi. Ye di afaké téfambu rendé néma duré wa, ‘Wun du nanika néma du rendémboka hélék nani ye.’ 


text:
<pb/>“Hukémbu wun afaké téfambu rendé néma du dé wun duré wa, dé déka getéfambu rekwa du takwaka néma du rendéte. Wandéka xékétaka re dé wambula ya. Yae dé wa, ‘Hanja yéwa hwewun duré mé wa, di yandate. Hwewun yéwa hura jémba ye yéwa hatika di héra?’ 


text:
Wungi wandéka du nak tale yae dé déré wa, ‘Néma du, wuni ména yéwa hura jémba ye wuni bangi tamba yéti yéwa akwi wuni héra.’ 


text:
Wungi wandéka dé néma du déré wa, ‘Wu jémba méni huru. Méni yikafre jémba yakwa du méni. Méni yikama jooka jémba hatiménka wuni wawut méni getéfa tamba yétika néma du retaméni.’ 


text:
Wungi wandéka dé nak du akwi yae dé wa, ‘Néma du, wuni ména yéwa hura jémba ye wuni bangi natamba yéwa akwi héra.’ 


text:
Wungi wandéka dé néma du wa, ‘Wu yikafre dé. Némbuli wuni wawut méni getéfa natambaka néma du retaméni.’ 


text:
Wungi wandéka nak du yae dé wa, ‘Néma du, wuni ménika wuni xékélaki. Méni du takwaka saréfa nahafiméni. Méni takahafi yamén joo méni hura yi. Méni sehafi yamén héfambu méni hénoo héra. Wungi xékélakita wuni ménika roota wuni hwemén yéwa nukwa wurmbu giya wuni taka. Mé xé. Ména yéwa ambu.’ 


text:
Wungi wandéka dé néma du wa, ‘Méni haraki jémba yakwa du méni. Wamén hundimbu wuni yamén haraki saraki sémbut méniré hasa hwetawuni. Méni angi méni wa. ‘Wuni du takwaka saréfa nahafiwuni. Wuni takahafi yawun joo wuni hura yi. Wuni sehafi yawun héfambu wuni hénoo héra.’ Méni wungi xékélakita 


text:
métaka wuna yéwa méni yéwa takandaka gembu takahafi ye? Méni wumbu takamét, wuni wambula yae wun yéwa hérae nawulak yéwa akwi hératawuni.’ 


text:
Wungi wataka dé wumbu téndé duré wa, ‘Guni déka hwewun yéwa démbu hérae guni bangi tamba yéti yéwa hérandé duka hwetanguni.’ 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, ‘Yikafre jémba ye séfélak jondu hérandé du takwa hukémbu jondu nawulak akwi hératandi. Yikafre jémba yahafi yata joo hérahafi yandé du takwa hukémbu baka retandi. 


text:
Yak, wuna mama di wuni deka néma du rewumboka hélék di ya. Hélék yandanka guni diré mé hura yae wuna makambu xiyangut hiyanda.’ Wungi dé néma du wa.” Jisas néma du reta dé Jerusalemré wulayi 


text:
Ware dé Betfage bér Betanimbu xakunjoka dé ya. Wumbére getéfa yéték Oliv némbumbu bér té. Xakunjoka yaata dé déka du yétékré wa, bér tale yimbéte. 


text:
Dé bérré angi wa, “Béni wun angé sakumbu tékwa getéfaré wulaaye xétambéni, wayikana donki nak mimbu lékindaka téndéka. Hanja du déka bunungulmbu rehambandé. Béni déré mé lukwa béni hura ya. 


text:
Lukwambét du nak béniré angi wakwexékéndéte, ‘Méta yanjoka béni wun wayikana donki luku?’ Wungi wandét béni angi watambéni, ‘Néma Du dé wun donkika mawuli ye.’ Wungi watambéni déré.” 


text:
Xétaka wun wayikana donkina yoo lukumbéka di wun donkina yafa yae di bérré wa, “Méta yanjoka béni wun wayikana donki luku?” 


text:
Wungi wambéka yawundu nandaka bér wayikana donki hura yi Jisaska. Ye bér bérka sanda wur donkina bunungulmbu xakétaka, Jisas wumbu rendéte. 


text:
Xéletakandaka dé Oliv némbu yatakataka naande ye Jerusalemémbu xakunjoka yandéka déka jémba sarékékwa séfélak du takwa di déka yikafre mawuli yata mawuli sawuli ya. Yata hanja xéhafi yandan hambuk jémba xéndanka sarékéta di hambukmbu wata di Godna ximbu haréké. Harékéta di wa:<pb/> 


text:
Néma Du God déka ximbu xaakwa néma duré yikafre hurutandé.<pb/>Godna getéfambu rekwa du nakélak huru mawuli héraata jémba retandi.<pb/>Nani anwarmbu rekwa Godna ximbu harékétame. 


text:
<pb/>Farisina du nawulak wun du takwa wali téta xékéta di Jisasré wa, “Wakwekwa du, ména du takwaré mé watéfi.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Guniré wuni we. Di hundi buléhafi yandat, ande motu hambukmbu wata wuna ximbu harékétandi.” Wungi dé diré wa. Jisas Jerusalemka dé géra 


text:
Géraata dé wa, “Nyéni, nyéni akwi ané nukwa God wali nakélak huru mawuli hératenyéka yambuka xékélakinyét, wu yikafre dé. Wu yak, némbuli wun yambu nyénika faakwa rendéka nyéni wun yamburé yamba xékénguni. 


text:
Guni God guniré yikafre hurutendéka nukwa yandékaka xékélakihambanyéni. Xékélakihafi yanyékaka hukémbu guna mama yae guna getéfa hérangwanda nyéna atéfék sakumbu tétandi. Téta di héfa xae yitenguka atéfék yambu takatéfitandi. Takatéfita di getéfaré wulaaye guniré, guna nyangwalré akwi xiyasandatandi. Xiyasandata atéfék geré glarétandi. Glaréndat ge tondan atéfék motu héfambu xakre hafu hafu retandi.” Wungi dé wa. Tempelmbu dé duré héreki 


text:
<pb/>Jisas ye tempelré wulaaye dé xé du nawulak jondu hweta yéwa hérandaka. Xéta dé diré hérekinjoka huruta 


text:
dé diré angi wa, “Ané hundi Godna nyingambu dé re: God dé wa, ‘Wun gembu du takwa wuni wali hundi bulétandi.’ Wungi dé God wa. Guni wungi huruhambanguni. Guni jondu hweta yéwa héranguka ané ge dé sélé héraakwa duna ge maki dé xaku.” Wungi dé diré wa. Tempelmbu dé hundi wa 


text:
<pb/>Atéfék nukwambu dé tempelmbu du takwaré wakwendéka di prisna néma du, xékélelakikwa du, néma du nawulak akwi di déré xiyanjoka huru. 


text:
Hurundaka atéfék du takwa déka yikafre mawuli yata déka hundi xékénjoka mawuli yandaka di wunde néma du déré xiyanjoka di hurufatiké.<pb/>


text:
Nukwa nak dé Jisas tempelmbu téta du takwaré wakweta Godna yikafre hundi wata téndéka di prisna néma du, xékélelakikwa du, Israelna néma du, wungi di déka ya. 


text:
Wungi wakwexékéndéka di di hafu buléta di wa, “Nani angi wambet, ‘God dé wungi wa.’ Wungi wambet dé naniré angi watandé, ‘Métaka guni déka hundi xékéhafi ye?’ 


text:
Nani angi wambet, ‘Du male dé wa.’ Wungi wambet, atéfék du xékéta naniré motumbu naake xiyatandi, di Jonka ‘Godna profet dé’ nandanka.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Wuni akwi yamba wakéwuni, wuniré wandéka yae ané jémba yawun duka.” Jisas sataku hundi dé wa wain yawika hatindé duka 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé du takwaré ané sataku hundi wa, “Du nak dé wain yawi nak huru. Hukémbu dé yawika hatikwa du nawulakéka wun yawi hwe, di wun yawimbu jémba yata sék gélitendaka nukwambu nawulak sék déka hwendate. Hwetaka dé nak hafwaré ye dé séfélak bafu wumbu re. 


text:
Rendéka wain sék gélitendaka nukwa yandéka dé wali reta déka jémba yakwa duré nak dé wa, dé yawika hatikwa duka yindéte. Di wain sék nawulak hwendat hura yandéte dé mawuli ya. Mawuli yata wandéka déka jémba yakwa du yindéka di yawika hatikwa du déka hundi xékéhambandi. Xékéhafi yata di wun duré xiyaata wandaka dé wain sék nawulak hérahafi yata dé baka wambula ya. 


text:
Yandéka déka jémba yakwa nak duré wandéka, yindéka, déré akwi xiyaata haraki saraki sémbut huruta wandaka dé wain sék nawulak hérahafi yata dé baka wambula ya. 


text:
Yandéka déka jémba yakwa nak duré akwi wandéka, yindéka, déré hambukmbu xiyaata di déré hafwaré yakisangwandé. 


text:
Yakisandandaka wambula yandéka yawina yafa dé wa, ‘Wuni méta yatawuni? Wuni wuna némafwimbu mawuli yawuka nyanré watawuni, dé yindéte. Dé ye wandét, wafewana, di déka hundi xékétandi wana?’ 


text:
Wungi wataka dé déka dunyaré wandéka, yindéka, di yawika hatikwa du déré xéta di hafu buléta angi di wa, ‘Yawina yafa hiyandét, wun nyan déka yafana jondu atéfék hératandé. Nani déré xiyataka ané yawi hératame.’ 


text:
Wungi wataka di déré hura yawi yatakataka hafwaré hura gwandi di déré xiyandaka dé hiya.” Wungi wataka dé Jisas diré wa, “Guni yingi guni saréké? Di wungi hurundanka wun yawina yafa diré méta yatandé? 


text:
Dé yae wun wain yawika hatikwa duré xiyasandatandé. Xiyae nawulak duka wun yawi hwetandé, di yawika hatindate.” Wumbu téndé du wun hundi xékétaka di wa, “Yingafwe. Dé wungi yamba hurukéndé.” 


text:
Wungi wandaka dé diré xéta dé wa, “Guni Godna nyingambu rekwa hundika nak guni yike ye wana. Wun hundi angi dé:<pb/>Ge tokwa du di motu nakéka hélék yata di wun motu yaki.<pb/>Yakindaka nak dé wun motu hérae takandéka dé ge jémba té. 


text:
<pb/>Du nak wun motu takumbu xakre dé aki maki també també fikatandé. Wun motu duna séfimbu xakre dé wun duré fikaséketandé.” Wungi dé Jisas wa. Yéwa hwendakakwa dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wandéka di xékélelakikwa du prisna néma du akwi di xékélaki, Jisas dika dé wun sataku hundi wa. Xékélakita déré bari hulukinjoka mawuli yata di du takwaka roota di déré hulukihambandi. 


text:
Hulukihafi yata di déré hulukitendaka yambuka hwakéta di yéna yakwa du nawulakré wa, di nakélak ye Jisasré nak maki nak maki jooka wakwexékéndate, du nak Jisasré Godna yikafre sémbutka wakwexékéndéka maki. Wungi wata di deka mawulimbu angi wa, “Di wungi déré wakwexékéndat, wafewana dé hasa wata haraki hundi nawulak watandé? Wandét nani déré duna makambu takatame. Duna makambu takataka nani déré ané hafwambu rekwa Romna duka hwetame.” Wungi wandaka 


text:
wun yéna yakwa du Jisasré ye di wa, “Wakwekwa du, nani xékélaki, méni yikafre hundi wata diré Godna hundika jémba méni wakwe. Méni natafa hundi male méni wa néma du takwa, baka du takwaré akwi. Méni mwi hundi wata Godna yambuka méni wakwe. Wungi xékélakita némbuli nani méniré angi wakwe, 


text:
“Guni guna yéwa nak wuniré mé wakwe. Ané yéwambu rekwa waka héna saawi dé? Héna xi di ané yéwambu hayi?” Wungi wakwexékéndéka di wa, “Wu Romna néma duna xi, Sisar dé.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Wu mwi hundi dé. Romna néma duna jondu guni déka hwetanguni. Godna jondu guni Godka hwetanguni.” 


text:
Jisas wungi wandéka di yéna yakwa du di Jisas du takwana makambu wandén hundika haraki hundi wanjoka di hurufatiké. Di wandén hundika déré Romna néma duna makambu takanjoka di hurufatiké. Hurufatikéta di déka hundika saréké warékéta di hundi buléhafi té. Du hiyae ramétendakaka di Jisasré wakwexéké 


text:
<pb/>Nak nukwa Sadyusina du nawulak di Jisaska ya. Sadyusina du di angi saréké, “Hiyandé du takwa wambula yamba ramékéndi.” Wungi di wa. 


text:
Di nawulak Jisaska yae di déré angi wa, “Wakwekwa du, hanja Moses nanika dé angi hayi, ‘Du nak takwa hérae nyan hérahafi ye hiyandét, déka bandi wule takwaré hératandé. Hérandét nyan héralét wun nyanka watandé, ‘Wuna nyamana nyan dé.’ Wungi watandé.’ Wungi dé Moses hayi. 


text:
Némbuli mé xéké. Hanja nyamangu bandingu angé tamba yétiyéti angé tambambu hufuk di re. Nyama takwaré hérae nyan hérahafi ye dé hiya. 


text:
Hiyandéka nak bandi wule takwaré hérae nyan hérahafi ye dé hiya. Hiyandéka atéfék bandingu wungi male léré hérae di atéfék nyan hérahafi ye di hiya. 


text:
Némbuli naniré mé wa. Hiyandé du takwa wambula ramétendaka nukwambu wule takwa héndéna takwa retalé? Hanja wunde nyamangu bandingu atéfék di léré héra.” Wungi di Sadyusina du Jisasré wakwexéké. 


text:
Hukémbu God nawulak du takwana sémbutka sarékéta dé diré waséketandé, di hukémbu xakutekwa nukwambu rendate. Wunde hiyandé du takwa di wambula raama di ensel maki reta di wambula yamba hiyakéndi. Wungi maki wunde du di takwaré yamba hérakéndi. Wunde takwa di du yamba humbwikéndi. Di Godna nyangwal retandi. Di hiyandé du takwa wambula ramétendaka nukwana nyangwal retandi. 


text:
Wu yak, hiyandé du takwa wambula ramétandi. Ramétendakaka hanja Moses dé wakwe. Dé yikama mi ya yanéndén hundimbu Néma Du Godka angi wa: Dé Abrahamna God dé. Dé Aisakna God dé. Dé Jekopna God dé. 


text:
Moses wun hundi hayindéka nani xékélaki. Dé hiyandé duna God yingafwe. Dé huli rekwa duna God dé. Godna makambu atéfék du di huli du di re. Wungi nani xékélaki.” 


text:
Wungi wandaka di déré nak jooka wambula wakwexékénjoka di roo. Jisas dé diré wakwexéké God wasékendén duka 


text:
<pb/>Wungi wandaka dé Jisas diré wa, “Yingi maki nae God wasékendén du Krais dé Devitna mandéka retandé? 


text:
Hanja Devit hafu dé Godna nyingambu rekwa gwar dé Kraiska angi hayi:<pb/>“Néma Du God wuna Néma Duré dé wa,<pb/>‘Méni néma du reta wuna yika tambambu retaméni.<pb/> 


text:
<pb/>Devit wun hundi hayita dé Kraiska, ‘Wuna Néma Du,’ nandéka yingi maki dé Krais Devitna mandéka re? Krais Devitna mandéka reta, Devitna néma du akwi dé re, o yingi maki dé?” Wungi dé diré wakwexéké. Hambuk hundi xékélakikwa duka dé Jisas hundi wa 


text:
“Guni xékélelakikwa duka xékélaki natanguni. Di séményi nukwa wur nakitaka du takwa hérangwandéndaka hafwambu yitaka yatakanjoka di mawuli ye. Yitaka yatakandat, nak du takwa diré xéta deka ximbu harékéta dika dinguna nandate di mawuli ye. Di Godna hundi buléndaka geré wulaaye di néma duna hafwambu renjoka di mawuli ye. Du nak dé némafwi hénoo hurundét, di dé wali sata di atéfék du takwana makambu yikafre hafwambu renjoka di mawuli ye. 


text:
Di du hiyandé takwana jondu atéfék di héra. Di yéna yata némafwi hundi Godré wa, du takwa diré xéta deka ximbu harékéndate. Hurundanka God diré hambukmbu male hasa hwetandé.” Wungi dé Jisas wa.<pb/>


text:
Xéta dé wa, “Mwi hundi wuni guniré we. Wule jambangwe du hiyandé takwa hwelén yéwa dé atéfék xérénjuwi mama du takwa hwendan yéwaré dé sarékéngwandé. 


text:
Wunde xérénjuwi du takwa di séfélak jondu hura di Godka yéwa nawulak male di hwe. Wule takwa lé séfélak yéwa huruhafi yata lé hura relén yéwa atéfék Godka hwe. Hwetaka lé hénoo hérateléka yéwa yingafwe.” Tempel haraki hurutendakaka dé wa 


text:
<pb/>Jisasna du nawulak di tempelka buléta di wa, “Ané yikafre ge dé. Yikafre motumbu di to. Du takwa Godka hwendan yikafre jondumbu jémba di yasu.” Wungi wandaka dé Jisas diré wa, 


text:
“Némbuli xénguka jondu, yak, hukémbu nak nukwa yandét, nawulak du yae ané geré haraki hurutandi. Haraki huruta atéfék motu hérae yakisandandat motu nak nak motu takumbu yamba hwakéndé.” Séfélak xakéngali yatendakaka dé Jisas wa 


text:
<pb/>Wun hundi wandéka di déré wakwexéké, “Wakwekwa du, yimba nukwa wun ge haraki hurutandi? Méta joo tale yandét nani xéta wun joo yatendékaka xékélakitame?” 


text:
Wungi wandaka dé Jisas wa, “Guni xékélaki natanguni. Naata yéna yakwa duna hundi xékékénguni. Séfélak du yae di guniré yéna yanjoka wuna ximbu wata di nak nak angi watandi, ‘Krais wambula yatendéka nukwa andé yae. Wuni Krais wuni.’ Wungi wandat guni deka hundi xékékénguni. 


text:
Wun nukwa xékétanguni, séfélak du takwa deka héfambu rekwa du takwa wali, nak téfambu rekwa du takwa wali warendat. Xékéta guni rookénguni. Tale wun joo xakutandé. Xakundét, hukétéfi nukwa hukémbu yatandé. Bari yamba yakéndé.” Wungi dé wa. 


text:
<pb/>Wataka dé diré wa, “Natafa héfambu rekwa du takwa di nak héfambu rekwa du takwa wali waretandi. Nak néma duna hém nak néma duna hém wali waretandi. 


text:
Séfélak nukwa némafwi nono hurutandé. Séfélak héfambu némafwi hénoo yandét némafwi bar akwi hiyatandi. Nyirmbu roonguka jondu akwi hanja xéhafi yangun jondu xakundat guni xétanguni. 


text:
<pb/>“Wun jondu wayika xakuhafi yandat, tale du nawulak di guni wuna du rengukaka akwi wuna jémbaka akwi hélék yata, di guniré huluke guniré haraki hurutandi. Huruta di Godna hundi buléndaka gembu guniré duna makambu takatandi. Di guniré séndé gembu takatandi. Guniré hura yindat guni némafwi héfana néma du akwi, yikama héfana néma du akwi deka makambu tétanguni. 


text:
Watengukaka sarékéta guni tale guna mawulimbu angi wakénguni, ‘Nani deka hundi yingi maki hasa watame?’ 


text:
Wungi wakénguni. Wun nukwa wuni gunika yikafre xékélaki akwi watenguka hundi akwi gunika hwetawuni. Wuni wungi hwewut watenguka hundi guna mama watendaka hundiré sarékéngwandétandé. Sarékéngwandéndét di guna hundi hasa wanjoka hurufatikétandi. 


text:
Guna yafa ayiwa, guna nyamangu bandingu, guna hémna nawulak du, guna nyayikangu wungi di guniré mamaka hwetandi. Hwendat guna be nawulakré xiyandat hiyatanguni. 


text:
Di guniré haraki hurundat, guni wendé nahafi yata wuna jémba yatakahafi yata guni wuni wali wungi re wungi re jémba retanguni.” Jerusalemré haraki hurutendaka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>“Hukémbu xi warekwa du Jerusalemré hérangwanda téndat xéta xékélakitanguni. Jerusalemré haraki hurutendaka nukwa andé yae. 


text:
Xékélakita guni Judiambu rekwa du takwa némburé bari yaange yitanguni. Guni Jerusalemémbu rekwa du takwa wun getéfa yatakataka bari yaange yitanguni. Guni yawimbu tékwa du takwa wun getéfaré wulayikénguni. 


text:
Wungi wuni wa, wun nukwa dé God Jerusalemémbu rekwa du takwa hurundan haraki saraki sémbut diré hasa hwetendéka nukwa dé. Hanja hayindan hundi mwi hundi xakundate di wun jondu wun nukwambu xakutandi. 


text:
Wun nukwa nyan tékwa takwa akwi, nyangwalka munya hwekwa takwa akwi bari yaange yinjoka hurufatikétandi. Dika wuni saréfa nae. Wun nukwa némafwi xakéngali ané héfambu xakutandé. Godna mawuli wi Judana du takwaka yatandé. 


text:
Yandét mama yae di Judana du takwa nawulakré xi warekwa yarmbu xiyandat di hiyatandi. Nawulakré di huluke hura ye di séfélak téfambu takatandi. Wunde mama nak téfambu yae di Jerusalemré haraki huruta di Jerusalemna héfambu xakita yitaka yatakatandi. Yitaka yatakandat, God wandén maki nak téfana duna nukwa hényindét, di wun héfa yatakatandi. Duna Nyan yatendékaka dé Jisas wa 


text:
<pb/>“Nukwa, bafu, nyirmbu tékwa hunkwari nak maki nak maki jondu xakundat du takwa xétandi. Néma xéri hambukmbu raméta wilét séfélak héfambu rekwa du takwa xéta roota saré warékétandi. 


text:
Nyirmbu tékwa hambuk jondu séngénéta yitaka yatakatandi. Yitaka yatakandat séfélak du takwa di ané héfambu xakutekwa haraki jonduka sarékéta di némafwimbu roota jinjawe maki yandét xakritandi. 


text:
Wun nukwambu wuni Duna Nyan némafwi hambuk yata nukwa hanyikwa maki haanye buwimbu reta gayawut xétandi. 


text:
Wun joo tale yandét guni xékélakitanguni. Nawulak nukwa male yindét, wuni guniré hérae Godna getéfaré hura yitawuni. Wungi xékélakita guni yikafre mawuli yata raama yasawara xétanguni.” Wungi dé Jisas diré wa. Jémba xékélakindate dé Jisas hundi wa 


text:
Wun miré xéta nukwaka xékélakinguka maki, guni wawun jonduré xéta xékélakitanguni. God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka nukwa andé yae. Wungi xékélakitanguni. 


text:
Mwi hundi wuni guniré we. Némbuli rekwa du takwa nawulak hiyahafi reta wawun atéfék jonduré xétandi. 


text:
Nyir héfa akwi hényitandé. Wuna hundi yamba hényikéndé. Reséketandé. Jisasna du déka jémba haxéndate dé diré wa 


text:
<pb/>“Guni xékélaki natanguni. Du nawulak séfélak hénoo sata, wangété yandaka hulingu sata wangété yata, ané héfana jonduka male sarékéta, wungi hurundaka deka mawuli xak yandéka di wunika sarékéhambandi. Guni di hurundaka maki yamba hurukénguni. Guni wungi hurungut, wun hukétéfi nukwa gunika bari yatandé, biyami bari xiyandéka maki. 


text:
Guni atéfék nukwa wunika haxétanguni. Haxéta guni Godré wakwexékétanguni, dé guniré yikafre hurundét, wun xakéngali xakutendéka nukwambu guni hambuk yata jémba ténjoka. Guni wungi te hukémbu guni wuni Duna Nyanéna makambu jémba tétanguni.” Wungi dé Jisas diré wa. 


text:
<pb/>Atéfék nukwa Jisas tempelmbu téta dé Godka du takwaré wakwe. Wakwendéka gan yandéka dé Oliv némburé ye dé wumbu hwa. 


text:
Wun nukwa di prisna néma du, xékélelakikwa du akwi wungi di Jisasré xiyanjoka mawuli yata di du takwaka roota di Jisasré xiyatendaka yambuka di hwaké. 


text:
<pb/>Hwakéndaka dé Satan Judasna mawulimbu dé wulayi. Judasna nak xi Iskariot dé. Dé wun Jisasna tamba yéti man yéték du nak dé. 


text:
Gindaka dé Judas yawundu nataka ye dé Jisasré dika nakélak hwetendéka nukwaka dé haxé. Séfélak du takwa Jisas wali rehafi yatendaka nukwaka dé haxé. Jisasna du yéték bér Pasovana hénoo humbwi 


text:
<pb/>Yis takahafi yandan bret sandaka nukwa dé ya. Wun nukwa di sipsip bali nyanré xiya, Pasova nukwana hénooka. 


text:
Xiyandakaka sarékéta Jisas dé Pita bér Jonré wa, “Béni sa ye Pasova nukwana hénoo humbwimbét nani satame.” 


text:
Wungi wakwexékémbéka dé wa, “Mé xéké. Béni ye Jerusalemré wulaaye hulingu tékwa aki yate yikwa du nakré xétambéni. Xéta béni déka hukémbu ye wulayitendéka geré wulayitambéni. 


text:
Wulaaye béni wun gena yafaré angi watambéni, ‘Nana wakwekwa du dé méniré angi wa, ‘Wuni wuna du wali Pasova nukwana hénoo satembeka ge yimbu dé té?’ Wungi dé wa.’ 


text:
Wungi wambét dé gena takumbu tékwa néma ge bénika wakwetandé. Wun gembu hénoo satembeka jambé, retembeka jambé akwi dé té. Béni wun gembu hénoo humbwitambéni.” 


text:
Wungi wandéka bér ye bér Jisas wandén maki bér xé. Xétaka bér Pasova nukwana hénoo bér humbwi. Jisas dé déka duka bret akwi wain hulingu akwi dé hwe 


text:
Reta dé Jisas diré wa, “Hukémbu wuni némafwi hangéli hératawuni. Tale wuni ané Pasova nukwana hénoo guni wali sanjoka wuni némafwimbu mawuli wuni ye. 


text:
Guniré wuni we. Wuni wun hénoo bari wambula yamba sakéwuni. Wuni God néma du reta du takwaka hatitendéka nukwambu wun hénoona mo huruséketaka, wuni wun hénoo wambula satawuni.” 


text:
Wungi wataka dé wain hulingu téndé hanyandé nak hérae dé Godka diména nataka dé déka duré wa, “Guni hérae nak nak satanguni. 


text:
Guniré wuni wa. Wuni ané héfambu reta wun wain hulingu wambula yamba sakéwuni. Hukémbu God néma du reta du takwaka hatitendéka nukwa yandét, wuni wain hulingu wambula satawuni.” 


text:
Wungi wataka dé bret hérae dé Godka diména nataka bret fukae dé déka duka hweta dé diré wa, “Ané wuna séfi dé. [Guniré yikafre hurunjoka wuni wuna séfi hwe. Guni wunika sarékéta wungi hurutanguni.” 


text:
Wungi wandéka di atéfék sandaka dé Jisas wain hulingu téndé hanyandé hérae wungi male huruta dé wa, “Ané wuna nyéki dé. Wuna nyéki blekéndét, God gunika huli hundi wasékérékétandé.”] 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas diré wa, “Mé xéké. Wuniré mamaka hwetekwa du némbuli dé wuni wali reta dé hénoo se. 


text:
Wu yak, hanja di Duna Nyanré haraki huruta xiyatendakaka di hayi. Hayindan maki wuniré xiyandat hiyatawuni. Wu mwi hundi dé. Wuniré mamaka hwetekwa duka wuni saréfa nae. Démbu némafwi xakéngali yatandé.” 


text:
Wungi wandéka di hafu buléta di wakwexéké, “Héndé wungi hurute?” Héndé néma du rendékaka di Jisasna du waru 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Nak téfambu rekwa du takwana néma du di hambuk yata deka du takwaka di hati. Hatindaka deka du takwa di dika wa, ‘Wu naniré yikafre hurukwa du dé.’ 


text:
Wungi wandaka guni wun néma du maki yamba hurukénguni. Guna nyéndékmbu du nak dé néma du renjoka mawuli yata dé wayikana du maki retandé. Guna makambu tale yikwa du dé guna jémba yakwa du retandé. 


text:
Héndé néma du dé re, jambémbu sanjoka rekwa du wana hénoo humbwita jémba yakwa du wana? Wu jambémbu rekwa du dé. Wuni wungi huruhambawuni. Wuni guni wali reta wuni guna jémba yakwa du wuni re. 


text:
Wuna yafa wuniré dé waséke, wuni néma du reta du takwaka jémba hatiwute. Wasékendén maki wuni guniré waséke, 


text:
wuni néma du rewut guni wuna jambémbu wuni wali reta wuni wali hénoo hulingu sangute. Sata guni Israelna hém tamba yéti manmbu yétékéka néma du reta dika hatitanguni.” Jisas dé wa Pita déka hu hwetendékaka 


text:
<pb/>Wungi wataka dé Jisas Saimon Pitaré wa, “Saimon, Saimon, méni mé xéké. Satan dé guniré hurukwexénjoka dé némafwimbu mawuli ye. Yata dé Godré wakwexéké, dé wungi hurunjoka. 


text:
Wungi wakwexékéndéka wuni ménika Godré bu wakwexékéwu, méni wunika jémba sarékémét ména mawuli jémba téndéte. Téndét méni wunika hu hwe hukémbu wambula yae méni wuna duré yikafre hurumét, deka mawuli akwi hambuk tétandé.” 


text:
Wungi wandéka dé Pita déré wa, “Néma Du, wuni méni wali yinjoka wuni mawuli ye. Wuni méni wali ye séndé gembu hwawut, wu yikafre dé. Wuni méni wali ye hiyawut, wu yikafre dé.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas déré wa, “Pita, méniré wuni we. Némbuli gan séra wahafi yandét méni yambu hufuk angi wataméni, ‘Wuni Jisaska xékélakihambawuni.’ Wungi wamét séra watandé.” Wungi dé Jisas Pitaré wa. Yéwa, wur, xi warendaka yar hura yindate dé wa 


text:
<pb/>Jisas dé déka duré angi wa, “Hanja guniré wawuka yita guni yéwa, wur, su hura yihambanguni. Wun nukwa guni jondu nawulak fatiké wana?” Wungi wandéka di wa, “Yingafwe.” 


text:
Wungi wandaka dé diré angi wa, “Némbuli wuni guniré angi we. Guni yéwa hura re guni yéwa hura yitanguni. Guni wur hura re guni wur hura yitanguni. Guni xi warendaka yar huruhafi re guni guna nukwa wur nak hwetaka yéwa hérae guni xi warendaka yar hératanguni. 


text:
Guniré wuni we, wunika hayindan maki wuniré huruséketandi. Wun hundi angi dé: ‘Déka di wa, Dé akwi haraki saraki sémbut hurukwa du dé.’ Wunika hayindan maki xakutandé.” 


text:
Wungi wandéka di wa, “Néma du, mé xé. Nani xi warendaka yar yéték nani hura re.” Wungi wandaka dé wa, “Wu yak.” Getsemanimbu dé Jisas Godré wakwexéké 


text:
<pb/>Wun hundi wataka Jisas gwande dé Oliv némburé yi, séfélak nukwa hanja yindén maki. Déka du akwi di dé wali yi. 


text:
Ye wun hafwambu xaakwa dé diré wa, “Guni Godré wakwexékétanguni, dé guniré yikafre hurundét guniré hurukwexé joo xakundémboka.” 


text:
dé angi wa, “Wuna yafa, méni mawuli ye, ané wunika yaakwa hanyandé mé héreki. Wungi ménika wuni we. Méni wuna mawuli yawukangalambu yamba hurukéméni. Méni mawuli yamékangalambu hurutaméni.” 


text:
[Wungi wandéka dé ensel nak Godna getéfambu gaye dé déré yikafre huru, dé hambuk yata jémba téndéte. 


text:
Jisas déka mawulimbu dé némafwi hangéli hérae dé Godré wambula hambukmbu wakwexéké. Wakwexékéndéka dé wangér nyéki maki ye dé héfambu xakri.] 


text:
<pb/>Jisas Godré wakwexékétaka raama te dé déka duka yi. Ye dé xé, di xéndi hwandaka. Deka mawulimbu némafwi xak yandéka di wungi xéndi hwa. 


text:
Hwandaka xéta diré sérkenéta dé wa, “Guni métaka guni xéndi hwae? Guni sé raama Godré wakwexékétanguni, dé guniré yikafre hurundét guniré hurukwexé joo xakundémboka.” Judas dé Jisasré mamaka hwe 


text:
<pb/>Jisas wun hundi wata téndéka, mé xé, séfélak du di ya. Jisasna du nak Judas yambumbu tale yindéka di wunde du ya. Judas Jisasré tamarunjoka dé Jisas téndénmbu xaku. 


text:
<pb/>Jisas wali téndé du di wun jooré xe di Jisasré hulukitendakaka xékélakita di Jisasré wa, “Néma Du, nani xi warendaka yarmbu diré xiyambete méni mawuli ye?” 


text:
Wungi wataka deka du nak dé prisna néma duna jémba yakwa duré xiyaata déka yika tamba sakumbu téndé waan xatékéndéka dé xakri. 


text:
Xakrindéka Jisas xéta dé wa, “Yak. Wungi hurukénguni.” Wungi wataka dé wun duna waanmbu hurundéka dé wun duré huréhaléké. 


text:
<pb/>Prisna néma du akwi, tempelna gélindu akwi, Israelna getéfana néma du akwi, wungi di ya, Jisasré huluke hura yinjoka. Yandaka dé Jisas diré wa, “Guni wuniré hura yinjoka yata métaka guni xi warendaka yar bangi akwi hura ya? Guni sélé héraata duré xiyaakwa duré hulukinjoka guni wun joo hura ya wana? 


text:
Séfélak nukwa wuni tempelmbu guni wali rewuka guni wuniré hulukihambanguni. Wu yak, ané guna nukwa dé. Némbuli halékingambu guni hambuk hérae wungi huru.” Pita dé wa, “Wuni Jisaska xékélakihambawuni” 


text:
<pb/>Jisas wun hundi wandéka di déré huluke hura yi. Hura ye di prisna néma duna geré wulayi. Wulayindaka dé Pita deka hukémbu ye dé afakémbu té. 


text:
Téndéka di Jisasré hura yindé du nawulak geka séndé gisangwandéndanmbu reta di ya xéréké. Xérékétaka rendaka dé Pita deka nyéndékmbu re. 


text:
Rendéka lé jémba yakwa takwa hési déré xé. Xéta déka saawiré xéséfu naata lé wa, “Ané du akwi Jisas wali dé té.” 


text:
Wungi wandéka nawulak re hukémbu dé du nak déré xéta dé wa, “Méni akwi Jisasna du nak méni.” Wungi wandéka dé wa, “Ménawa, wuni yingafwe.” 


text:
Wungi wandéka nawulak re hukémbu dé du nak akwi déré xéta dé hambukmbu wa, “Ané du akwi dé Galilimbu yandé du dé. Dé akwi dé Jisas wali té. Wun mwi hundi dé.” 


text:
Wungi wandéka dé Pita wa, “Ménawa, wuni waméka hundika yike wuni ye.” Wungi wata téndéka dé séra nak bari wa. 


text:
Wandéka dé Néma Du Jisas waleka dé Pitaré xé. Xéndéka dé Jisas déré tale wandén hundika wambula saréké. Tale Jisas dé déré wa, “Méni yambu hufuk wataméni, ‘Wuni Jisaska xékélakihambawuni.’ Wungi wamét séra watandé.” 


text:
Wun hundika sarékéta Pita gwande némafwimbu saréfa naata dé géra. Jisaska bangwa hundi wata di déré xiya 


text:
Wungi wata di séfélak haraki hundi akwi déka wata di déka xiré husanda. Jisas Israelna néma duna makambu dé té 


text:
<pb/>Nukwa xalendéka di Israelna getéfana néma du, prisna néma du, xékélelakikwa du wungi yae di hérangwanda rendaka di Jisaska hatikwa du déré hura ya dika. Hura yandaka dé deka makambu té. 


text:
Téndéka di déré wa, “Méni naniré mé wa. Méni God wasékendén du Krais, o yingafwe?” Wungi wandaka dé diré wa, “Wuni guniré wawut, guni wunika yamba sarékékénguni. 


text:
Wungi wandéka di atéfék wa, “Yingi méni we? Méni Godna nyan méni wana?” Wungi wandaka dé wa, “Xéxé. Wu wuni wuni.” 


text:
Wungi wandéka di wa, “Déka hafu dé haraki hundi wandéka bu xékékwa. Xékétaka nani hurundén jonduka hundi nawulak akwi xékénjoka yamba hurukéme.” Wungi di wa, Jisaska.<pb/>


text:
Takataka di Jisaska déré angi wa, “Ané du dé haraki sémbutka nana du takwaré wakweta dé diré wa, Romna néma du Sisarka yéwa hwendamboka. Wungi wata dé wa, ‘Wuni néma du wuni re. Wuni God wasékendén du Krais wuni.’ Wungi wandéka nani déré ménika hura ya.” 


text:
Wungi wandaka dé Pailat Jisasré wakwexéké, “Méni Judana néma du méni?” Wungi wandéka dé Jisas wa, “Xéxé. Wamén hundi mwi hundi dé.” 


text:
Wungi wandéka dé Pailat prisna néma duré akwi, wumbu téndé séfélak du takwaré akwi dé wa, “Ané dumbu haraki saraki sémbut nawulak xéhambawuni.” 


text:
Wungi wandéka di hambukmbu wata di wa, “Dé déka hundi Judiambu rekwa atéfék du takwaré wandéka di jémba rehafi yata warenjoka di mawuli ya. Tale Galilimbu hundi wataka némbuli yae dé naniré wungi wa.” Jisas Herotna makambu dé té 


text:
Wungi wandéka di wa, “Yawundu.” Yawundu nandaka Pailat dé xékélaki. Herot dé Galilina héfambu rekwa du takwaka néma du rendéka dé Jisas déka ekombu dé re. Wun nukwa Herot akwi Jerusalemémbu dé re. Wungi xékélakita Pailat wandéka di Jisasré hura yi Herotka. 


text:
<pb/>Hanja Herot Jisaska hundi xékétaka déré xénjoka dé mawuli ya. Séfélak bafu re Jisasré xéhafi yandéka wun nukwa déré hura yandaka dé Herot xéta dé mawuli sawuli ya. Jisas hanja xéhafi yandén hambuk jémba nak déka makambu yandéte dé mawuli ya. 


text:
Mawuli yata dé Jisasré séfélak jonduka wakwexéké. Wakwexékéndéka Jisas déka hundi nak hasa wahambandé. 


text:
Buléhafi yandéka di prisna néma du akwi, xékélelakikwa du akwi wumbu téta di hambukmbu haraki hundi wa, Jisas hurundén jonduka. 


text:
Wandaka Jisas Herotna hundi hasa wahafi yandéka dé Herot déka du wali di Jisasna xiré husandata di Jisaska bangwa hundi wata dé Herot wandéka di yikafre nukwa wur hérae Jisasré sandataka di déré wambula hura yi Pailatka. 


text:
Hanja Pailat Herotna mama dé re. Pailat Herot hurundén jooré xéta yikafre mawuli yata wun nukwa male dé Herotna nyayika xakundéka dé Herot Pailatna nyayika dé xaku. Jisasré xiyae mimbu hatekandate dé Pailat wa 


text:
<pb/>Pailat wandéka di prisna néma du akwi, Israelna néma du akwi séfélak du takwa akwi yae di hérangwandé. 


text:
Hérangwandéndaka dé diré wa, “Guni ané duré wunika hura yae guni wa, ‘Dé du takwaré dé haraki hundi wa, di Romna gavman wali warendate.’ Wungi wanguka wuni guna makambu téta wuni déré wun jooka wakwexéké. Wakwexékétaka wuni guniré angi wa. Dé wangun haraki saraki sémbut huruhambandé. 


text:
Herot akwi wungi male dé wa. Wungi wandéka di déré wambula hura ya wunika. Mé xéké. Dé haraki saraki sémbut huruhafi yandénka nani déré yamba xiyakéme, dé hiyandéte. 


text:
<pb/>[Atéfék héki hwari Pasovana hénoo sandaka nukwa dé Romna néma du séndé gembu hwakwa duré nak wandéka dé séndé ge yatakataka dé baka yi.] 


text:
<pb/>Pailat wun hundi wandéka di wumbu téndé du takwa di atéfék wanjita di angi wa, “Ané duré hérekitaka méni Barabasré wamét dé séndé ge yatakataka baka yitandé.” 


text:
<pb/>Hanja wun du Barabas Romna duka hélék yata Jerusalemémbu rekwa du takwaré wandéka di Romna du wali ware. Nak nukwa Barabas du nakré xiyandéka dé hiya. Wungi hurundéka di déré séndé gembu takandaka dé wumbu hwa. 


text:
<pb/>Wumbu téndé du takwa wungi wandaka dé Pailat Jisas baka yindéte dé mawuli ya. Mawuli yata dé diré wambula wa, Jisas baka yitendékaka. 


text:
Wandéka hélék yata di hambukmbu wata di wa, “Déré mimbu mé xiyae hateka. Déré mimbu mé xiyae hateka.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wambula wa, “Métaka we? Méta haraki saraki sémbut dé huru? Wuni démbu haraki saraki sémbut xéhambawuni. Xéhafi yawunka nani déré yamba xiyakéme, dé hiyandéte. Wuni wawut wuna du déré baka male xiyandat dé baka yitandé.” 


text:
Wungi wandéka hélék yata di hambukmbu wata di wambula wambula wa, dé wandét di Jisasré xiyae mimbu hatekandate. Wungi wandaka deka hundi dé Pailatna hundiré sarékéngwandénjoka dé huru. 


text:
Wata dé wandéka mawuli yandan du Barabas séndé ge yatakataka gwande dé baka yi. Hanja Barabas du takwaré dé wa, di Romna du wali warendate. Nak nukwa Barabas du nakré xiyandéka dé hiya. Wungi hurundéka di déré séndé gembu takandaka dé wumbu hwa. Pailat Barabas jémba yindéte wataka dé wa, di Jisasré xiyae mimbu hatekandate. Jisasré di xiyae mimbu hateka 


text:
<pb/>Romna xi warekwa du Jisasré hura yita di xé, Sairinimbu yandé du déka xi Saimon Jerusalemré wulayinjoka yandéka. Xéta déré huluke di wa, dé Jisasré xiyae hatekatendaka mi yate Jisasna hukémbu yindéte. Wandaka yate dé di wali yi. 


text:
<pb/>Yindaka di séfélak du takwa di Jisasna hukémbu yi. Yita di takwa nawulak saréfa naata di déka hambukmbu géra. 


text:
Gérandaka Jisas waleka dé diré wa, “Guni Jerusalemémbu rekwa takwa, guni wunika gérakénguni. Guni guni hafuka, guna nyangwalka akwi gératanguni. 


text:
Mé xéké. Haraki nukwa nawulak yandat du takwa angi watandi, ‘Nyan hérahafi yakwa takwa, nyangwalka munya hanja hwehafi yakwa takwa akwi yikafre mawuli yatandi, nyangwalka hatihafi yandanka.’ 


text:
Wungi wata di némafwi némburé angi watandi, ‘Nanimbu mé xakri.’ Wungi wata di yalefu némburé angi watandi, ‘Naniré mé samétéfi.’ Wungi watandi. 


text:
Di yikafre miré angina sémbut hurundat, di méta yatandi, réka yandéka miré?” Wungi dé Jisas wunde takwaré wa. 


text:
<pb/>Haraki saraki sémbut hurundé du yétékré akwi di xi warekwa du hura yi. Bérré Jisas wali xiyanjoka di hura yi. 


text:
Hura ye di Anéngambana Afa wandan hafwambu xaku. Xaakwa wumbu di Jisasré xiyae mimbu hateka. Hatekataka di wun haraki saraki sémbut hurundén du yétékré akwi xiyae mi yétékmbu hateka. Nakré di Jisasna yika sakumbu xiyae hateka. Nakré di déka aki tamba sakumbu xiyae hateka. 


text:
<pb/>Jisasré xiyae mimbu hatekandaka dé Jisas wa, “Wuna yafa, di hurundaka jooka xékélakihambandi. Wungi maki méni wuniré hurundaka haraki saraki sémbutka sarékéhafi yata méni diré hasa yamba hwekéméni.” Wungi dé wa. Jisasré xiyae mimbu hatekataka di reta déka nukwa wur akwi sanda wur akwi muninjoka di deka xi haaye wurmbu lakwataka hérae di nak duna xi xé. Xétaka wun du Jisasna nukwa wur dé héra. 


text:
Mune hérandaka di du takwa téta di xé. Xéndaka di Israelna néma du Jisasré wangita haraki hundi wata di wa, “Dé nak duré dé yikafre huru. Dé naniré yikafre hurundéte God wasékendén du Krais reta dé dé hafuré métaka yikafre hurundé.” 


text:
Wungi wandaka di xi warekwa du akwi déka wangita haraki hundi wata déka yae nyingi yakwa wain hulingu di hweta 


text:
<pb/>Jisas wali xiyae mimbu hatekandan du nak dé Jisasré haraki hundi wata dé wa, “Méni naniré yikafre huruméte God wasékendén du Krais wana? Méni Krais reta méni méni hafuré mé yikafre huruta aniré akwi yikafre huru.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wali xiyae mimbu hatekandan nak du wun duré haraki hundi wata dé wa, “Jisas hiyandéte wandaka maki di ménika akwi wa, méni hiyaméte. Hiyatemékaka, métaka méni Godka akwi roohafi ye? 


text:
Haraki saraki sémbut hurunanka di aniré xiya. Wungi sékérékétandé. Ané du dé haraki saraki sémbut nawulak huruhambandé.” 


text:
Wungi wataka dé wa, “Jisas, méni du takwaka hatinjoka néma du reta méni wunika wambula mé sarékétaméni.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “Mwi hundi wuni méniré wa. Ané nukwa male méni wuni wali Godna yikafre hafwambu retaméni.” Wungi dé Jisas déré wa. Jisas dé hiya 


text:
Nukwa dawimbu téndéka dé atéfék héfambu gan hunyi. Hunye téndéka nukwa xéhambandé. Hukémbu nukwa tengura nandinjoka yandéka dé tempelmbu lékitakandan séményi nukwa wur nyéndékmbu léngae dé també yéték xaku. 


text:
Xakundéka dé Jisas hambukmbu wanjita dé angi wa, “Wuna yafa, wuna hamwinya ména tambambu wuni take.” Wungi wataka dé hiya. 


text:
Hiyandéka dé xi warekwa duna néma du xéta Godna ximbu harékéta dé wa, “Wun du yikafre sémbut male hurundé du dé. Wu mwi hundi dé.” Wungi dé wa. 


text:
<pb/>Wun joo xénjoka yae hérangwanda téndé atéfék du takwa Jisas hiyandéka xéta némafwimbu saréfa naata di deka getéfaré wambula yi. 


text:
Yindaka Jisaska xékélakindé du akwi, takwa nawulak akwi wungi di afaké maki téta di wun jondu yandéka di xé. Hanja Jisas Galili yatakataka yandéka di wunde takwa dé wali di ya. Jisasna fusa motumbu xandan wekwambu di taka 


text:
Arimateambu yandé du nak déka xi Josep dé re. Déka getéfa Judana getéfa nak dé. Dé yikafre sémbut male hurukwa du reta, dé God néma du reta du takwaka hatitendéka nukwaka dé haxé. Dé Israelna néma du nak reta nawulak néma du wali hérangwanda reta, Jisasré xiyanjoka buléndan hundika yawundu nahambandé. 


text:
Wakwexékéndéka dé yawundu nandéka ye dé Jisasna fusa lukwa hura gaye dé wama nukwa wurmbu banyitaka dé motumbu xandan wekwa nakmbu taka. Hanja wun wekwambu di hiyandé du nakré takahambandi. 


text:
<pb/>Galilimbu Jisas wali yandé takwa di Josepna hukémbu ye di xé Jisasna fusa takandénéngala. Takandén hafwa akwi di jémba xé. 


text:
Xétaka getéfaré wambula ye di fusambu takanjoka yikafre yama yakwa joo humbwi. Baka hwa nukwambu di Moses wandén hambuk hundi wandén maki di baka hwa.<pb/>


text:
Baka hwa nukwa yindéka Sande ganémbambu nukwa xalenjoka yandéka wunde takwa di humbwindan yikafre yama xaakwa joo hérae hura di yi. Jisasna fusa takandén hafwaré di yi. 


text:
Xéhafi yataka wun jooka saré warékéta wumbu téndaka du yéték bari xaakwa bér di wali té. Bérka nukwa wur wama male yata dé némafwimbu hanyi. 


text:
Témbéka di roota di hwati se deka saawi héfambu taka. Takandaka bér wa, “Métaka we guni hiyandé duna hafwambu huli rekwa duka hwaké? 


text:
Dé angi dé wa, ‘Di Duna Nyan wuniré haraki saraki sémbut hurukwa duna tambambu takandat di wuniré xiyae mimbu hatekandat wuni hiyae nukwa hufuk wumbu hwae wambula ramétawuni.’ Wungi dé wa.” 


text:
Sarékéta di fusa takandan wekwa yatakataka di wambula ye di Jisasna du tamba yéti man natafa diré wun jooka wa. Jisasna du takwa nawulakré akwi di wun jooka wa. 


text:
Jisasna duré wun hundi wandé takwa di Makdalambu yalé takwa Maria, Joana, Jemsna ayiwa Maria, takwa nawulak akwi. 


text:
Di wun hundi wandaka di Jisasna du wa, “Wu wangété duna hundi male di bulé.” Wungi wataka di deka hundi xékéhambandi. 


text:
[Xékéhafi yandaka dé Pita raama dé Jisasna fusa takandan hafwaré fétékéra yi. Ye hwaséleka yasalo dé xé fusa banyitakandan nukwa wur male rendéka. Xétaka déka geré wambula ye dé wun jooka saré waréké xéké.] Jisasna du yéték Emeusré yita bér Jisasré xé 


text:
<pb/>Wun nukwa bér hanja Jisas wali yitaka yatakandé du yéték Emeusré yindaka yambumbu yi. Du Jerusalem yatakataka wun getéfaré yita afaké maki yitandi (11 kilomita). 


text:
Xékélakihafi yambéka dé bérré wa, “Béni yita bulémbéka hundi méta maki hundi dé?” Wungi wandéka bér Jisas hiyandénka sarékéta némafwimbu saréfa naata bér té. 


text:
Téta du nak déka xi Kliopas dé déka hundi hasa wata dé wa, “Nak téfambu yandé séfélak du takwa Jerusalemémbu némbuli reta di xékélaki, hurundan jonduka. Méni, nak téfambu yandé du, méni hafu ande nukwambu Jerusalemémbu hurundan jonduka méni xékélakihafi ye wana?” 


text:
<pb/>Wun hundi wandéka dé Jisas bérré wakwexéké, “Méta jondu?” Wungi wandéka bér déré wa, “Nasaretna du Jisasré di wun jondu huru. Dé wun Godna profet nak reta dé Godna makambu akwi séfélak du takwana makambu akwi téta dé yikafre male hambuk jémba yata némafwi hundi wa. 


text:
Wandéka di prisna néma du akwi, nana néma du akwi déré di hwe Romna duka, di déré xiyandate. Hwendaka di déré xiyae mimbu hatekandaka dé hiya. 


text:
Tale nana mawulimbu angi nani wa, ‘Wun du nani Israelna du takwa naniré hérae naniré yikafre hurutandé.’ Wungi wambeka di déré xiya. Wun jooka hundi buléta ané jooka akwi ani bulé. Nanga di Jisasré xiyandaka nukwa yéték yindéka némbuli nukwa hufuk dé ya. 


text:
Nak jooka akwi ani hundi bulé. Némbuli nani wali Jisasna hukémbu yindé takwa nawulak hundi wandaka nani waréngéné. Ganémbambu di déka fusa takandan hafwaré di yi. 


text:
Ye di déka fusaré xéhambandi. Xéhafi yataka wambula yae di naniré angi akwi wa, ‘Nani ye janji maki enselré xémbeka bér angi wa, Dé wambula dé ramé. Wungi bér wa.’ 


text:
Wunde takwa yae naniré wungi wandaka di nana du nawulak yi, Jisasna fusa takandan hafwaré. Ye di wunde takwa wandan maki xé. Xéta di Jisasré xéhambandi.” 


text:
<pb/>Wun hundi wambéka dé Jisas bérré wa, “Béni wangété du béni. Béna mawuli jémba téhafi yandéka béni profet hanja wandan hundi nawulak male béni xéké. 


text:
Wunde du di angi wa, ‘Tale di God wasékendén du Kraisré haraki hurundat dé hangéli hérae hukémbu dé néma du reta nukwa hanyikwa maki hanyitandé.’ Wungi wandan hundi béni xékéhambambéni.” 


text:
Wungi wataka dé tale Moses hayindén hundimbu hukémbu atéfék Godna profet hayindan hundimbu akwi dé bérré Godna nyingambu rendén hundika wakwe, démbu xakundén jooka. 


text:
<pb/>Yambumbu yita bér yitembéka getéfa di xakunjoka ya. Ye xaakwa dé Jisas nawulak akwi yinjoka dé yi. 


text:
Yindéka bér déré wa, “Wu gérambu dé. Gan bari hunyitandé. Méni ani wali retaméni.” Wungi wambéka dé wulaaye dé bér wali re. 


text:
Hwendéka bérka dama bari landéka bér déka xékélaki. Xékélakimbéka dé bari faku. Bér déré xéhambambér. 


text:
Xéhafi yata bér hafu hundi buléta angi wa, “Ani yambumbu yinaka dé ani wali buléta Godna nyingambu rekwa hundika aniré wandéka, dé ana mawulimbu ya maki dé yané. Wu mwi hundi dé.” 


text:
Wungi wataka bér bari raama Jerusalemré wambula yi. Ye bér xé Jisasna du tamba yéti manmbu natafa akwi di wali rendé du takwa wali hérangwanda rendaka. 


text:
Wungi wandaka bér yambumbu yita Jisas bérka yandénka bér hundi wa. Jisas bér wali reta bret fukandéka wun nukwa male déka xékélakimbénka akwi bér diré wa. Jisas déka duka yandéka di déré xé 


text:
<pb/>Bér wun hundi wata témbéka dé Jisas hafu yae dé deka nyéndékmbu té. Téta dé wa, “Guna mawuli nakélak mé téndé.” 


text:
Wuna man tambaré xéta ramimbu xiyandan mé xé. Wuniré huruta xéta xékélakitanguni. Ané wuni wuni té. Wuni gamba yingafwe. Gamba di séfi afa hura téhambandi, wuni hura téwuka maki.” 


text:
<pb/>Jisasna du déré xéta di saréké warékéta yikafre mawuli yata mawuli sawuli yata di deka mawulimbu wa, “Yingi maki dé? Ané hiyae raméndé du Jisas, o héndé?” Wungi sarékéndaka dé diré wakwexéké, “Guni ambu hénoo nawulak guni taka?” 


text:
<pb/>Wun xéri hamwi sataka dé diré wa, “Hanja wuni guni wali reta guniré wuni angi wa, ‘Hanja Moses wunika hayindéka, Godna profet akwi wunika di hayi. Godna nyingambu rekwa gwarmbu akwi di wunika hayi. Wunika hayindan maki huruséketandi.’ Wungi wawuka némbuli wun hundi mwi hundi dé ya.” 


text:
Huruta dé diré wa, “Godna nyingambu ané hundi dé re: ‘God wasékendén du Krais némafwi hangéli hérae hiyatandé. Hiyae nukwa hufuk wumbu hwataka wambula ramétandé. 


text:
Raméndét déka du déka ximbu du takwaré watandi, di hurundan haraki saraki sémbutka hélék ye yatakandat, God hurundan haraki saraki sémbut yakwanyindéte. Wun hundi Jerusalemémbu rekwa du takwaré tale wata hukémbu di atéfék héfambu rekwa du takwaré akwi wun hundi watandi. 


text:
Mé xéké. Wuni wuna yafa wasékérékéndén Hamwinya gunika hwetawuni. Tale guni Jerusalemémbu déka haxétanguni. Haxéngut Godna Hamwinya anwarmbu gaye gunika hambuk hwendét guni wun jonduka watanguni.” God wandéka dé Jisas Godna getéfaré wari 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas diré hura Jerusalem yatakataka di Betaniré yi. Ye Betanimbu xaakwa dé déka tamba harékéta dé Godré wakwexéké, dé diré yikafre hurundéte. 


text:
Ané Jisas Kraisna gwal mandékana xi. Jisas Devitna hémémbu dé xaku. Devit Abrahamna hémémbu dé xaku. 


text:
<pb/>Abraham Aisakna yafa dé. Aisak Jekopna yafa dé. Jekop wun Juda déka nyamangu bandingu wali deka yafa dé. 


text:
Juda dé Peres bér Serana yafa dé. Bérka ayiwa Tamar lé. Peres Hesronéna yafa dé. Hesron Ramna yafa dé. 


text:
Salmon Boasna yafa dé. Boasna ayiwa Rahap lé. Boas Obetna yafa dé. Obetna ayiwa Rut lé. Obet Jesina yafa dé. 


text:
Jesi Israelna du takwa deka néma du Devitna yafa dé. Devit Solomonéna yafa dé. Solomonéna ayiwa tale Uriana takwa lé. 


text:
Josaia Jekonia déka nyama bandi wali deka yafa dé. Wun nukwa Israelna mama du Babilonmbu yae di Israel wali ware. Warendaka Babilonéna hambuk Israelna hambukré sarékéngwandéndéka di Babilonmbu yandé du Israelna du takwaré di hérae hura yi Babilonré. 


text:
<pb/>Israelna du takwa Babilonmbu rendan nukwa Jekonia Sealtielna yafa dé. Sealtiel Serubabelna yafa dé. 


text:
Jekop Josepna yafa dé. Josep Mariana du dé. Maria Jisasré lé héra. Déka nani wa, “God wasékendén du Krais dé.” 


text:
<pb/>Abrahamré tale handékéné ye ye Devitré hukémbu handékéné angi dé tamba atéfék ye man yétiyéti (14) héméngwal di yi. Devitré tale handékéné ye ye Israel Babilonmbu rendan nukwaré handékéné angi dé tamba atéfék ye man yétiyéti (14) héméngwal di yi. Israel Babilonmbu rendan nukwaré tale handékéné ye ye God wasékendén du Kraisré hukémbu handékéné angi dé tamba atéfék ye man yétiyéti (14) héméngwal di yi. Maria lé Jisas Kraisré héra 


text:
<pb/>Maria Jisas Kraisré héralén hundi angi dé wa. Tale Mariana yafa ayiwa di waséke, lé Josepré humbwiléte. Wasékendaka hukémbu bér natafambu rehambambér. Bér rehafi yambéka dé Godna Hamwinya gaye dé léré hambuk hwendéka lé nyan té. 


text:
Léré hukémbu hérandé du, déka xi Josep, dé yikafre male du dé. Lé nyan téléka dé wun jooka xékéta déka mawulimbu dé wa, “Lé nak du wali lé hwa. Némbuli léré yatakatawuni.” Wungi wataka dé wambula wa, “Wuni léré atéfék du takwana makambu takawut, lé rootalé. Wuni nakélak léré yatakatawuni.” 


text:
Wungi wataka wun jooka sarékéta hwandéka dé janji nak ya. Yandéka Néma Duna ensel nak gaye dé déré wa, “Méni Josep, Devitna mandéka, mé xéké. Méni rookéméni, Mariaré héranjoka. Godna Hamwinya gaye léré hambuk hwendéka lé nyan té. Godna Hamwinya wungi hwendénka méni léré héranjoka yamba rookéméni. 


text:
Lé dunya hératalé. Héralét, méni déka xi angi wataméni, Jisas. Déka xina mo angi dé: dé du takwaré Satanéna tambambu hérae hurundan haraki saraki sémbut hérekitandé.” Wungi dé Josepré wa. 


text:
<pb/>Wun nukwa profet wandén hundi mwi hundi dé ya. Hanja Néma Du God déka profet ané hundi wandéka dé Godna nyingambu angi hayi:<pb/> 


text:
“Du wali hwahafi yalé takwa hési nyan tétalé. Te héralét di déka xi Emanuel watandi.”<pb/>Wungi hayindéka wun nukwa wun hundi mwi hundi dé ya. Wun xi Emanuel angi dé wa: God nani wali dé re. 


text:
Herot Judana du takwa deka néma du rendén nukwa Maria lé Jisasré héra, Betlehemémbu. Betlehem Judiana héfambu dé té. Héraléka hukémbu di nyirmbu tékwa hunkwarika xékélakikwa du nukwa xalekwa hafwambu yae di Jerusalemré yi. Ye xaakwa di wa, “Nani nukwa xalekwa sakumbu reta nyirmbu tékwa huli hunkwariré nani xé. Xétaka nani xékélaki. Yikafre male nyan dé xaku. 


text:
Dé Judana du takwa deka néma du retandé. Xékélakita hunkwariré xétaka déka nani ya, déka hwati se wandé danjoka. Dé yimbu dé re?” 


text:
<pb/>Wungi wandaka néma du Herot xékétaka waréngéna dé wa, “Wafewana wun nyan hukémbu wuna hafwa hératandé?” Wungi wataka wun jooka hélék dé ya. Hélék yandéka Jerusalemémbu rekwa séfélak du takwa di wun jooka saréké waréké. 


text:
Herot hélék yata wandéka di prisna néma du atéfék, xékélelakikwa du atéfék wungi di ya. Yandaka dé diré wakwexéké, “God wasékendén du Krais yimbu xakutandé?” 


text:
Wungi wandéka di déré wa, “Judiambu rekwa getéfa, Betlehemémbu xakutandé. Wun jooka hanja profet nak Godna nyingambu angi dé hayi:<pb/> 


text:
Guni Betlehemémbu rekwa du takwa, mé xéké.<pb/>Guna getéfa baka getéfa yingafwe. Guna getéfa némafwi dé.<pb/>Hukémbu guna getéfana du nak néma du retandé.<pb/>Reta dé wuna du takwa Israelka jémba hatitandé.<pb/>Wungi dé hayi Godna nyingambu.” 


text:
<pb/>Judana néma du Herot wun hundi xékétaka dé wa, nukwa xalekwa sakumbu yandé du déka yandate. Wandéka xéka yandaka dé di wali nakélak hundi bulé. Buléta dé diré wakwexéké, “Yimba gan dé wun hunkwari nyirmbu tale xaku?” 


text:
Wungi wakwexékéndéka déré wandaka dé wa, “Betlehemré sa guni yi. Ye jémba mé hwaké wun nyanka. Hwaka xétaka wambula yae guni wuniré wa. Wangut wuni akwi ye hwati se déka wandé datawuni.” Wungi wata dé dika yéna dé ya. 


text:
<pb/>Herot wungi wandéka xékétaka di yi. Ye di nukwa xalekwa sakumbu hanja xéndan hunkwariré di wambula xé. Wun hunkwari nyirmbu tale yindéka di déka hukémbu yi. Yindaka dé wun hunkwari nyan hwandéka ge anwarmbu dé té. 


text:
<pb/>Mawuli yata di geré wulaaye di xé wun nyan déka ayiwa Maria wali rembéka. Xétaka hwati se di wandé da déka. Yata di deka wurmbu hwandé jondu taré. Tara di yikafre jondu déka hwe. Gol motu, ya xérékéndaka yikafre yama xaakwa joo (frankinsense), yikafre yama xaakwa hulingu déka xi mir, wungi di déka hwe. 


text:
Hwetaka re hwandaka dé janji hwandéka dé God diré wa, “Guni Herotka wambula yamba yikénguni.” Wungi wandéka waréngéna raama di nak yambumbu wambula yi deka getéfaré. Josep dé déka takwa akwi nyan akwi hura yi Isipré 


text:
<pb/>Wunde du yindaka Josep janji hwandéka Néma Duna ensel nak gaye dé déré wa, “Herot wun nyanka hwakétandé. Hwaka xe déré xiyatandé. Méni sé raama wun nyan déka ayiwa wali hura yaange yi afaké hafwa Isipré. Yaange ye guni Isipmbu re. Hukémbu wuni guniré wawut, guni wambula yatanguni.” 


text:
Ye xaakwa di Isipmbu re. Re di Herot hiyandéka di deka getéfaré wambula yi. Wungi yindaka profet hayindén hundi mwi hundi dé ya. Wun profet Néma Du Godna hundi xékéta wun hundi Godna nyingambu angi dé hayi: Wuna nyan Isipmbu rendét wuni déré wawut dé Isip yatakataka wambula yatandé. Herot wandéka di séfélak dunyaré xiyasanda 


text:
<pb/>Josep déka takwa nyan wali Isipré yaange yindaka dé Judana néma du Herot Jerusalemémbu reta nukwa xalekwa sakumbu yandé du déka wambula yandate dé haxéfatiké. Haxéfatika dé mawuli wita dé wa, “Wunika yéna di ya.” Wungi wataka dé déka mawulimbu wa, “Nukwa xalekwa sakumbu yandé du di wa, ‘Héki hwari yéték yindéka nani wun nyirmbu tékwa hunkwariré tale xé.’ Wungi di wa.” Wungi wandan hundika sarékéta dé déka xi warekwa duré wa, “Guni sa yi Betlehemré. Ye guni Betlehemémbu rekwa hafwaré akwi ye atéfék dunyaré mé guni xiyasanda. Héki hwari yéték yandé dunyaré, héki hwari natafa yandé dunyaré, hérandan wayikana dunyaré akwi, diré atéfék mé guni xiyasanda.” Wungi wandéka ye di wun nyangwalré atéfék di xiyasanda. 


text:
Hanja profet nak, déka xi Jeremaia, dé Godna hundi Godna nyingambu dé hayi. Wun xiyasandandan nukwa déka hayindén hundi mwi hundi dé ya. Déka hayindén hundi angi dé:<pb/> 


text:
Ramambu di séfélak du takwa di némafwimbu géra.<pb/>Wun getéfambu saréfa naata di némafwimbu géra.<pb/>Reselna mandéka deka nyangwal di bu hiya.<pb/>Nawulak du takwa yae di deka biya yikafre hurunjoka yandaka deka hiyandé nyangwalka sarékéta di hélék ya.<pb/>Dika némafwimbu saréfa naata di géra. Josep déka takwa, nyan wali wungi di wambula ya 


text:
<pb/>Hukémbu Herot dé hiya. Hiyandéka Josep déka takwa, nyan wali Isipmbu di re. Wumbu re dé Josep janji hwandéka dé Néma Duna ensel gaye dé Josepré wa, 


text:
“Wun nyanré xiyanjoka mawuli yandé du di bu hiya. Némbuli méni sé raama wun nyan déka ayiwa wali hura Israelna héfaré wambula sa guni yi.” 


text:
Josep Israelna héfa xaakwa dé xéké, Arkelaus déka yafa Herotna hafwa hérae Judiambu rekwa du takwaka néma du rendéka. Xékétaka Judiambu renjoka dé roo. Roondéka nak janji yandéka God déré wandéka dé wun nyan déka ayiwa wali hura di Galilina héfaré yi. 


text:
Ye di Nasaretmbu re. Josep, Maria, Jisas wun getéfambu rendaka profet hanja hayindan hundi mwi hundi dé ya. Jisaska di angi hayi: Déka watandi, dé Nasaretna du dé.<pb/>


text:
Hukémbu nukwa nak guré husandakwa du Jon dé du rehafi Judiana hafwambu dé tale Godna hundi wa. Wun hafwaré yandé du takwaré dé angi wa, 


text:
“God néma du reta gunika hatitendéka nukwa andé yae. Hatitendékaka saréka guna haraki saraki sémbutka mé hu hwe.” Wungi dé Jon wa. 


text:
Hanja profet nak déka xi Aisaia Jonka Godna nyingambu angi dé hayi:<pb/>Du nak dé wa, du rehafi hafwambu.<pb/>Wata dé angi wa, “Néma Duna yambu hurutanguni.<pb/>Hurungut déka yambu jémba retandé.”<pb/>Wungi dé wa. 


text:
<pb/>Jon hafu dé yikafre nukwa wur, yikafre hénooka sarékéhambandé. Dé kamelna séfina yuwimbu yatindan nukwa wur dé sanda. Sandataka dé bulmakau bali séfiré rundan yoo dé naki. Dé hawuluki dé sa. Nongérana gék dé jéma sa. 


text:
Dé Godna hundi wandéka di Jerusalemémbu rekwa du takwa, Judiana héfambu rekwa du takwa, Jordan xéri tufwambu rekwa du takwa wungi di séfélak du takwa di déka yi. 


text:
Ye di hurundan haraki saraki sémbutka hélék yata wandaka dé diré Godna ximbu guré husanda, Jordan xérimbu. 


text:
<pb/>Judana du deka néma du séfélak akwi di yi, Jon diré Godna ximbu guré husandandéte. Farisi, Sadyusi, wungi di yi. Yindaka dé Jon diré haraki hundi wata dé wa, “Guni haraki hambwena nyangwal guni. God guna sémbutka xéta mawuli wiya gunika haraki hurutandé. Héndé gunika wa Godna mawuli wika yaange yingute? 


text:
Tale guni hurungun haraki saraki sémbut yatakataka guni yikafre sémbut male hurutanguni. Hurungut nawulak du takwa xéta watandi, ‘Di haraki saraki sémbut yatakataka némbuli yikafre sémbut di huru.’ Wungi watandi. 


text:
Guni guna mawulimbu guni wa, ‘Nani Abrahamna mandéka nani. Nani jémba retame.’ Wungi wata yéna guni ye. Wungi wakénguni. God mawuli ye wandét ané motu du maki xaakwa ye di Abrahamna mandéka maki xakutandi. 


text:
<pb/>“Sataku hundi nak watawuni. Mi nak sék xakéhafi yandét, du nak misange hérae wun miré xélitandé. Xéle yambu tutandé. Némbuli wun sataku hundika mé saréké. Némbuli God déka hundi xékéhafi yakwa du takwaré hurundan haraki saraki sémbut hasa hwetandé. Hasa hwendét di ya yanéta tékwa hafwaré yitandi. 


text:
<pb/>“Guni guna haraki saraki mawuli yatakangut, wuni guniré Godna ximbu guré husandatawuni. Wuna hukémbu yate yakwa du wu néma du dé. Wuni baka du wuni. Déka hambuk wuna hambukré dé sarékéngwandé. Wuni baka du re yingi maki déka jémba yatawuni? Wuni baka du rewuka dé néma du rendéka wuni déka jondu hura yinjoka wuni hurufatiké. Wuna hukémbu yate yakwa du Godna Hamwinya gunika hwetandé. Guna haraki saraki jondu hérae yambu tutandé. 


text:
Du wit sék hérae yikafre wit sék héranjoka di lékeki. Lékekitaka di yikafre wit sék gembu taka. Takataka di haraki wit sékna séfi di yaki. Nandaka maki wuna hukémbu yate yakwa du wungi yatandé. Dé déka du takwaré hérae hura ye déka getéfambu takatandé. Haraki saraki joo yandé du takwaré hérae xérékéta tékwa yambu yakitandé.” Wungi dé Jon wa. Jon dé Jisasré guré husanda 


text:
<pb/>Wun nukwa Jisas Galilina héfa yatakataka dé Jordan xériré dé yi. Jon déré Godna ximbu guré husandandéte dé yi. 


text:
Ye xakundéka Jon hélék yata dé wa, “Méni néma du méni re. Wuni baka du wuni re. Métaka méni wunika ya, wuni méniré guré husandawute? Méni wuniré guré husandamét, wu sékérékétandé.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “Yinga. Méni wuniré guré husandataméni. Wungi hurumét God wandén maki hurutaani.” Wungi wandéka dé wa, “Yawundu.” 


text:
Yawundu nae dé Jisasré guré husandandéka dé bari gumbu xale. Xalendéka nyir télaméndéka dé xé Godna Hamwinya nyamwe afwi maki déka gayandéka. 


text:
Gayandéka dé Godna getéfambu hundi angi wa, “Ané wuna nyan dé. Déka wuni némafwimbu mawuli ya. Déka wuna mawuli yikafre dé ye.”<pb/>


text:
Jon Jisasré guré husandandéka Godna Hamwinya Jisasré dé hérae hura yi, du rehafi hafwaré. Satan Jisasna mawuli hurukwexéndéte Godna Hamwinya déré wun hafwaré dé hérae hura yi. 


text:
Hura yindéka Jisas wun hafwambu reta hénoo hulingu sahambandé. Dumi yétiyéti (40) gan nukwa baka dé re. Re hukémbu hénooka dé hiya. 


text:
Hiyandéka Satan yae dé déré wa, “Méni angi méni wa, ‘Wuni Godna nyan wuni.’ Wungi wata némbuli wun jooka wuniré wakwetaméni. Méni wamét ané séfélak rekwa motu waleka bret xakundé. Wungi wamét bret xakundét wuni ménika xékélakitawuni.” 


text:
Wungi wandéka dé wa, “Yingafwe. Wun jooka Godna nyingambu angi dé wa: Du takwa hénooka male sarékéta di jémba yamba rekéndi, yingafwe. Di Godna hundi xékéndat, deka mawuli jémba téndét, di jémba retandi. Wun hundi xékéta motu bret xakundéte wuni yamba wakéwuni.” 


text:
<pb/>Jisas wun hundi wandéka Satan dé déré hérae hura yi Jerusalemré. Hura wara dé déré tempelna hanjimbu taka. 


text:
Takataka dé déré wa, “Méni angi méni wa, ‘Wuni Godna nyan wuni.’ Wungi wata méni mé wuréféka naande yi. Wun jooka Godna nyingambu angi dé wa: ‘God déka enselré wandét di ménika jémba hatitandi. Hatindat méni deka tambambu reta ména man motumbu yamba xatukwekéméni.’ Méni wun hundi xékéta wuréféka naande ye jémba remét, atéfék du takwa xéta xékélakitandi. Méni Godna nyan méni.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “Yingafwe. Wun jooka Godna nyingambu angi dé wa: God dé ména Néma Du dé. Déré yamba hurukwexékéméni. Wun hundi xékéta wuni wuréféka naande yamba yikéwuni.” 


text:
<pb/>Jisas wun hundi wandéka Satan déré dé hérae hura wari némafwi némburé. Hura wara dé ané héfambu rekwa atéfék getéfa, wun getéfambu rekwa atéfék yikafre jondu akwi dé Jisasré wakwe. 


text:
Wakwetaka dé wa, “Méni hwati se wunika wandé dae wuna ximbu harékémét wuni atéfék getéfa, wumbu rekwa jondu akwi ménika hwetawuni.” 


text:
Wungi wandéka dé wa, “Méni, Satan, méni séléka. Godna nyingambu angi dé wa: Ména néma du dé God male dé. Méni déka wandé dae déré wataméni. Déka ximbu male harékétaméni. Wun hundi xékéta wuni ménika wandé yamba dakéwuni.” 


text:
Wungi wandéka dé Satan déré yatakataka yi. Yindéka di ensel gaye Jisasré yikafre huru. Jisas Galilimbu dé tale jémba ya 


text:
<pb/>Romna néma du dé guré husandakwa du Jon hérae dé déré séndé gembu taka. Takandéka hwandéka wun jooka Jisas hundi xékétaka dé Galilina héfaré yi. 


text:
Ye déka getéfa Nasaret yatakataka dé Kaperneamré yi. Wun getéfa Galilina tukweseke tufwambu dé té. Wun getéfa Sebulun bér Naptalina hafwambu dé té. 


text:
Jisas wun getéfaré ye Godna hundi wandéka hanja reta Godna profet déka xi Aisaia déka hundi mwi hundi dé ya. Aisaia hanja ané hundi Godna nyingambu dé hayi:<pb/> 


text:
Sebulunéna hafwa Naptalina hafwa akwi bér némanguré yikwa yambumbu bér té.<pb/>Jordan xéri angé sakumbu bér té.<pb/>Galilina héfambu séfélak nak téfambu yandé du takwa di re.<pb/> 


text:
Halékingambu re di xé, némafwi ya hanyindéka.<pb/>Hiyangambana héfambu rekwa du takwa di xé, xitélakéndéka nukwa hanyindéka. 


text:
<pb/>Jisas wun hafwaré ye xaakwa dé tale Godna hundi wa. Wata dé wa, “God néma du reta gunika hatitendéka nukwa andé yae. Yatendékaka sarékéta guni guna haraki saraki mawuli mé yataka.” Wungi dé wa. Jisas dé wa, du yétiyéti dé wali yindate 


text:
<pb/>Jisas Galilina tukweseke tufwambu yita dé xé Saimon, déka nak xi Pita, déka bandi Andru wali bérka jémba yambéka. Bér atéfék nukwa yambén maki wun tukwesekembu bér mara yaki, xéri hamwika. 


text:
Xétaka dé bérka wa, “Béni mé ya wuni wali. Yambét wuni béniré nak jémbaka wakwetawuni. Wakwewut béni xéri hamwi hurumbén maki du takwaré hératambéni. Hérambét di wuna hundi xékétandi.” 


text:
Yalefu ye dé xé Sebedina nyan yétékré, Jems wali déka bandi Jon wali. Bérka yafa Sebedi wali di gunjambémbu reta mara yarafuta rendaka dé Jisas bérka wa, dé wali yimbéte. 


text:
Wandéka bér bérka yafa gunjambémbu rendéka yatakataka bér Jisas wali yi. Jisas Godna hundi wata dé séfélak du takwaré dé huréhaléké 


text:
<pb/>Jisas yitaka yatakata dé Galilimbu tékwa atéfék getéfaré yi. Ye xaakwa dé Godna hundi buléndaka gembu reta du takwaré dé wakwe, Godna jémbaka. Atéfék du takwaré dé hundi wa, God néma du reta déka du takwaka jémba hatitendékaka. Bar hiyaakwa du takwa, séfimali haraki yandé du takwaré akwi dé huréhaléké. 


text:
Wungi yandéka di Siriana atéfék héfambu Jisaska hundi wa saafa yi. Wa saafa yindaka di wun hundi xékéta séfélak du takwaré déka hura yi. Bar hiyaakwa du takwa nyangwal, séfimali haraki yandé du takwa nyangwal, haraki hamwinya hura téndé du takwa nyangwal, sayiké hiyaakwa du takwa nyangwal, matamba lékémbandé du takwa nyangwal, wun du takwa nyangwalré di hura yi, Jisaska. Hura yindaka dé diré huréhaléké. 


text:
Huréhalékéndéka séfélak séfélak du takwa di dé wali yi. Galilimbu yandé du takwa, Dekapolismbu yandé du takwa, Jerusalemémbu yandé du takwa, Judiambu yandé du takwa, Jordan xéri angé sakumbu yandé du takwa, wungi di dé wali yi.<pb/>


text:
<pb/>“Du takwa nawulak deka hambukéka sarékéhafi yata Godna hambukéka sarékéta di déka jémba ya. Wunde du takwa Godna hémémbu rendaka dé néma du reta dika dé jémba hati. Hatindét yikafre mawuli yatandi. 


text:
<pb/>“Du takwa nawulak di géra. Wunde du takwana mawuliré God yikafre hurutandé. Hurundét, yikafre mawuli yatandi. 


text:
<pb/>“Du takwa nawulak deka ximbu harékéhafi yata nak du takwaré haraki hundi wahafi yata jémba di re. Wunde du takwaré God yikafre hurundét, di ané héfambu néma du takwa retandi. Reta yikafre mawuli yatandi. 


text:
<pb/>“Du takwa nawulak Godka sarékéta yikafre mawuli yata yikafre jondu male yanjoka di némafwimbu mawuli ya. Hénooka hiyaakwa du hénoo sanjoka némafwimbu mawuli yandaka maki, di yikafre jondu male yanjoka di némafwimbu mawuli ya. Wunde du takwaré God jémba yandét deka mawuli jémba téndét di jémba male retandi. Reta yikafre mawuli yatandi. 


text:
<pb/>“Du takwa nawulak di nawulak du takwaka saréfa nae di diré yikafre huru. Wunde du takwaka God saréfa nae yikafre hurutandé. Yikafre hurundét yikafre mawuli yatandi. 


text:
<pb/>“Du takwa nawulak deka mawulimbu yikafre mawuli male dé té. Wunde du takwa Godré xéta di dé wali jémba retandi. Reta sarékéta yikafre mawuli yatandi. 


text:
<pb/>“Du takwa nawulak nawulak du takwa waru warendaka di nyéndékmbu di té. Téndaka di warehambandi. Wun nyéndékmbu tékwa du takwaka God watandé, ‘Di wuna nyangwal di.’ Wungi wandét sarékéta wun nyéndékmbu tékwa du takwa yikafre mawuli yatandi. 


text:
<pb/>“Du takwa nawulak Godna jémba yandaka nawulak du takwa hélék yata diré di haraki huru. Haraki hurundaka di Godna jémba yakwa du takwa Godna hémémbu rendaka God néma du reta dika dé jémba hati. Hatindét yikafre mawuli yatandi. 


text:
<pb/>“Mé xéké. Guni wunika yangut, du nawulak wunika hélék yata guniré haraki hundi wata haraki saraki sémbut guniré huruta gunika yénataka hundi wandat, guni yikafre mawuli yatanguni. 


text:
Hanja di séfélak profetré wungi di haraki huru. Diré wungi haraki hurundanka sarékéta di guniré wungi haraki hurundat, guni yikafre mawuli yatanguni. Hukémbu God guniré némafwimbu yikafre hurundét, guni dé wali jémba male retanguni. Jémba retengukaka sarékéta guni yikafre mawuli yata mawuli sawuli yata wungi re wungi re retanguni.” Wungi dé Jisas wa. Jisaska jémba sarékékwa du takwa di hunyi maki di, hama ya maki di 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas angi wa: “Ané sataku hundi mé xéké. Takwa di hunyi taka, hénoo résék yandéte. Hunyi résék yahafi yandét, yingi maki yandat, résék wambula yatandé? Yingafwe. Résék wambula yamba yakéndé. Résék yahafi yandét, hénoombu yamba takakéndi. Di wun hunyi baka yakitaka di manmbu xakélakitandi. Némbuli wun hundika mé saréké. Guni, wuna du, guni hénoombu takandaka hunyi maki guni. Guni nawulak du takwaré yikafre hurungut, di haraki saraki joo wambula yamba hurukéndi. Guni nawulak du takwaré yikafre huruhafi yangut, résék yahafi yakwa hunyi baka yakitaka manmbu xakélakindakangala, God guniré yakitandé. 


text:
<pb/>“Guni, wuna du, guni yanékwa hama ya maki guni re. Renguka nawulak du takwa guniré di xé. Guni némbumbu tékwa getéfa maki guni re. Renguka nawulak du takwa guniré di jémba xé, némbumbu tékwa getéfaré jémba xéndaka maki. 


text:
<pb/>“Ané sataku hundi mé xéké. Du hama ya xéréka hura yae aki ekombu di samétaka, o yingafwe? Yingafwe. Di jambé takumbu di taka. Takandaka wumbu rekwa atéfék du takwa di jémba xé. 


text:
Némbuli wun hundika mé saréké. Guni wun hama ya maki guni re. Guni Godka yikafre jémba yatanguni. Wun jémba fakukénguni. Du takwana makambu yatanguni. Yangut di jémba xétandi. Xéta anwarmbu rekwa du guna yafa Godna ximbu harékétandi. God wandéka Moses wandén hambuk hundika dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>“Guni angi wakénguni, ‘Moses wandén hambuk hundika hu hwenjoka Jisas dé ya. Hanja rendé Godna profet deka hundika hu hwenjoka Jisas dé ya.’ Wungi wakénguni. Moses wandén hambuk hundi atéfék Godna profetna hundi atéfék akwi jémba xékéta wandan maki yanjoka wuni ya. Guni wun hundika jémba xékélakingute wuni ya. 


text:
Ané hundi mé xéké. Nyir héfa hényiwata téndét, Moses wandén atéfék hambuk hundi reséketandé. Rendét guni wun hundi xékéta wandéka maki yatanguni. Hukémbu nyir héfa hényitandé. Hényindét, Moses wandén hambuk hundi akwi hényitandé. Mwi hundi wuni guniré we. 


text:
Du nawulak Moses wandén hambuk hundi nakéka angi wandat, ‘Wun hambuk hundi wun yikama hundi male. Nani wun hundi yatakambet, wu yikafre dé.’ Wungi wandat, God néma du reta dika watandé, ‘Di baka du di. Di wuna tambambu baka di re. Deka ximbu yamba harékékéwuni.’ Wungi wandét, di nawulak du wun hambuk hundi xékéta wakwa maki yata angi wandat, ‘Wun hambuk hundi atéfék jémba xékétame. Nak hundi yamba yatakakéme.’ Wungi wandat, God néma du reta dika watandé, ‘Di néma du di. Di wuna tambambu jémba di re. Deka ximbu harékétawuni.’ Wungi watandé. 


text:
Guni Moses wandén hambuk hundika jémba xékélakingute, wuni guniré we. Xékélelakikwa du, Farisi akwi, di Moses wandén hambuk hundi atéfék jémba xékéta wakwa maki yanjoka di hambuk jémba ya. Yandaka nawulak du diré xéta di wa, ‘Di yikafre sémbut hurukwa du di re.’ Wungi wandaka God deka mawuli xékélakita dé dika wa, ‘Wu yingafwe.’ Wungi wandéka guniré wuni we. Guni yikafre mawuli yata yikafre joo yatanguni. Yangut guna yikafre sémbut Farisina sémbut xékélelakikwa duna sémbutré akwi sarékéngwandéndét, guni Godna hémémbu retanguni. Guna yikafre sémbut deka sémbutré sarékéngwandéhafi yandét, guni Godna hémémbu yamba rekénguni.” Wungi dé Jisas wa. Du xiyana sémbut 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé diré angi wa: “Hanja rendé du ané hundi wandaka guni wundé xékéngu. Angi di wa, ‘Guni du takwaré xiyakénguni. Guni diré xiyangut, di guniré kot xékékwa néma duka hura yindat, dé wun haraki saraki jooka guniré hasa hwetandé.’ 


text:
Wungi wandaka némbuli wuni nak hundi guniré we. Mé xéké. Du nawulak nak duré rékambambu wandat, God wun haraki saraki jooka diré hasa hwetandé. Du nawulak nak duré haraki hundi wata angi wandat, ‘Méni xékélakihafi du méni.’ Wungi wandat, God kot xékékwa néma du reta wun haraki saraki jooka wungi wakwa duré hambukmbu hasa hwetandé. Du nawulak nak duré hambukmbu haraki hundi wata angi wandat, ‘Méni wangété du méni.’ Wungi wandat, God wandét wungi wakwa du ya yanékwa hafwaré yitandi. 


text:
Wun jooka sarékéta guni nak nak angi hurutanguni. Guni Godka joo hwenjoka yata, déka joo hwendaka jambé tékwambu téta, nak du takwaré hurungun haraki saraki jooka sarékéngut, tale guni Godka hwetenguka joo jambé tékwa sakumbu takataka, wun du takwaka bari yitanguni. Ye guni di wali hundi buléta guni di wali natafa mawuli hérae jémba retanguni. Re hukémbu wambula yae takangun joo Godka hwetanguni. 


text:
<pb/>“Du nawulak guniré kotka harindat, guni di wali yambumbu yita di wali hundi buléta di wali hundi gitanguni. Guni natafa mawuli hératanguni. Guni di wali wun hundi gihafi yangut, wafewana di guniré kot xékékwa néma duka hura yindat, dé wandét di guniré séndé gembu takatandi? Takandat guni séndé gembu hwatanguni. 


text:
Kot xékékwa néma du wandén atéfék yéwa guniré haraki hundi wandé duka hwengut, wun nukwa male séndé ge yatakataka gwande jémba yitanguni. Mwi hundi wuni guniré we. Nak duna takwa wali haraki saraki sémbutka dé wa 


text:
<pb/>“Hanja rendé du ané hundi wandaka guni wundé xékéngu. Angi di wa, ‘Guni nak duna takwa wali haraki saraki sémbut yamba hurukénguni.’ 


text:
Wungi wandaka némbuli wuni guniré angi we. Du nak nak duna takwaré xéta léré héranjoka mawuli raméndét, déka mawulimbu lé wali dé hwa. Mawuli raméndéka déka mawuli haraki dé té. Dé wungi léré xéta léré héranjoka mawuli raméndéka dé haraki saraki sémbut huru. 


text:
Guni guna yika tamba sakumbu tékwa dama nak duna takwaré xéta, lé wali haraki saraki sémbut hurunjoka sarékéta mawuli raméndét, wun dama mé hérae yaki. Guna natafa dama male téndét, wun haraki saraki sémbut huruhafi yata hukémbu Godna getéfaré yingut, wu yikafre dé. Guna dama yéték téndét guni wun haraki saraki sémbut hurungut God wandét, guni haraki hafwaré yingut, wu haraki dé. 


text:
Guna yika tamba haraki saraki sémbut hurundét, guni wun tamba mé xatéka yaki. Guna natafa tamba male téndét wun haraki saraki sémbut huruhafi yata hukémbu Godna getéfaré yingut, wu yikafre dé. Guna tamba yéték téndét guni wun haraki saraki sémbut hurutaka hukémbu guni haraki hafwaré yingut, wu haraki dé. Du deka takwaré yatakandaka yindakaka dé wa 


text:
<pb/>“Hanja rendé du ané hundi akwi wandaka guni wundé xékéngu. Angi di wa, ‘Du nak déka takwa déré yatakataka yiléte mawuli yata, dé wun jooka nyinga hayitandé. Hayitaka léka hwendét, lé wun nyinga hura yitalé.’ 


text:
Wungi wandaka némbuli wuni guniré angi we. Takwa hési nak du wali haraki saraki sémbut huruhafi yalét, léka du lé déré yatakataka yiléte wandét, wu haraki dé. Lé déré yatakataka yiléte wandét, lé ye nak du wali relét lé wun du wali haraki saraki sémbut bér huru. Tale relén du haraki saraki sémbut hurundéka bér akwi haraki saraki sémbut bér huru.” Wungi dé Jisas diré wa. Yénataka jooka wata Godna xi wali wandamboka dé wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas angi wa: “Hanja rendé du ané hundi akwi wandaka guni wundé xékéngu. Angi di wa, ‘Guni jémba nak yanjoka yawundu nae hundi giya, guni wun jémba yatanguni. Wun jémba yamba yatakakénguni.’ 


text:
Wungi wandaka némbuli wuni guniré angi we. Guni hundi yamba gikénguni. Guni Godna getéfana ximbu hundi gikénguni, wun God rendéka hafwa dé. 


text:
God héfambu déka man xakindéka héfana ximbu akwi hundi gikénguni. Jerusalem nana néma Du Godna hafwa dé, Guni Jerusalemna ximbu akwi hundi gikénguni. 


text:
Guni géli némbé wama yandéte wama némbé géli yandéte yanjoka hurufatikéta, guni guna makambu akwi hundi gikénguni. 


text:
Di guniré jémbaka wakwexékéndat, guni yawundu nae guni angi watanguni, ‘Xéxé, wun jémba yatame.’ Wungi yanjoka hélék yata guni angi watanguni, ‘Yingafwe. Wun jémba yamba yakéme.’ Wungi watanguni. Nak hundi wakénguni. Guna hundi ginjoka nawulak jonduna ximbu wakénguni. Guna hundi ginjoka nawulak jonduna ximbu wata guni Satanéna hundi xékéta wakwa maki yatanguni. Haraki saraki joo hasa hwehafi yatendakaka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>“Hanja rendé du ané hundi wandaka guni wundé xékéngu. Angi di wa, ‘Du yéték wareta du nak duna dama yafénekéndét, dé hasa déka dama yafénekétandé. Du yéték wareta du nak duna némbi nak tangurundét, dé hasa déka némbi nak tangurutandé.’ 


text:
Wungi wandaka némbuli wuni guniré angi we. Du nawulak guniré haraki saraki sémbut hurundat, guni diré haraki sémbut hasa yamba hwekénguni. Du nawulak guniré guna yika tamba saku hufwimbu xiyandat, guni hasa xiyahafi yata waleka baka tétanguni, di guna aki tamba saku hufwimbu xiyandate. 


text:
Du nawulak guniré kot xékékwa néma duka harindat, dé di guna sanda wur hérandate yawundu nandét, guni guna séményi nukwa wur akwi dika hwetanguni. 


text:
Du nawulak guni di wali yita deka jondu nawulak yambumbu hura yingute wandat, guni di wali yita deka jondu tambéngwa yambumbu hura yitanguni. 


text:
Du nawulak guniré jooka wakwexékéndat, guni wun joo dika hwetanguni. Du nawulak guna jooka mawuli yata gunika wun joo hukémbu hasa hwenjoka wandat, guni wun joo dika hwetanguni. Mamaka némafwimbu mawuli yandate dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>“Hanja rendé du ané hundi wandaka guni wundé xékéngu. Angi di wa, ‘Guni guna nyémayikaka némafwimbu mawuli yata guna mamaka hélék yatanguni.’ 


text:
Wungi wandaka némbuli wuni guniré angi we. Guni guna mamaka némafwimbu mawuli yatanguni. Du nawulak guniré haraki saraki sémbut hurundat, guni Godré wakwexékétanguni, dé diré yikafre hurundéte. 


text:
Guni wungi yata guni anwarmbu rekwa du guna yafa God wali natafa mawuli hératanguni. Héraata guni déka nyangwal retanguni. God natafa jémba dé ya, atéfék du takwaka. God wandéka dé nukwa xé. God wandéka dé wali giya. Nukwa xéndéka wali giyandéka hénoo jémba dé xale, yikafre sémbut hurukwa du takwana héfambu akwi, haraki saraki sémbut hurukwa du takwana héfambu akwi. 


text:
Guni gunika mawuli yakwa du takwaka male guni némafwimbu mawuli yangut, God guniré méta joo hasa hwetandé? Romna yéwa héraakwa du akwi di dika mawuli yakwa du takwaka male di mawuli ye. Guni atéfék du takwaka némafwimbu mawuli yatanguni. 


text:
Godna hundi xékéhafi yakwa du takwa di deka du takwaka male yikafre mawuli yata di wali di hundi bulé. Guni di hurundaka maki, guna du takwaka male yikafre mawuli yata, di wali hundi buléta guni jémba yamba rekénguni. Atéfék du takwaka yikafre mawuli yata, di wali hundi bulétanguni. 


text:
Anwarmbu rekwa du guna yafa dé yikafre sémbut male hurukwa du dé re. Guni dé rendéka maki yikafre sémbut male hurukwa du retanguni.” Wungi dé Jisas wa, déka duré.<pb/>


text:
Jisas hundi nawulak akwi dé angi wa: “Guni Godka yikafre jémba yata déka male sarékétanguni. Guni Godka yikafre jémba yanguka nawulak du takwa di xétaka guna ximbu harékéndate mawuli yata deka makambu wun jémba yata, guni gunika guni saréké. Wungi sarékéta deka makambu yangut, anwarmbu rekwa du guna yafa hukémbu guna ximbu yamba harékékéndé. 


text:
“Yéna yakwa du nawulak deka ximbu harékéta di Godna hundi buléndaka geré wulaaye téta yambumbu akwi téta di jambangwe du takwaka jondu hwe. Séfélak du takwa xéta wun yéna yakwa duna ximbu harékéndate, di yéna yakwa du jambangwe du takwaka jondu di hwe. Wungi hwendaka séfélak du takwa xéta wun yéna yakwa duna ximbu di haréké. Séfélak du takwa deka ximbu némbuli harékéndaka hukémbu God wun yéna yakwa duna ximbu yamba harékékéndé. Mwi hundi wuni guniré we. Guni yéna yakwa du hwendaka maki hwekénguni. Guni jambangwe du takwaka jondu hwenjoka yita nak du takwaré wun jooka wakénguni. Nakélak hwetanguni. Wungi hwengut nak du takwa wun jooka xéhafi yandat guni wali rekwa du takwa akwi wun jooka yamba xékéndi. 


text:
Guni wungi nakélak hwengut, anwarmbu rekwa du guna yafa xétandé. Xétaka hukémbu dé hwengun yikafre jondu gunika hasa hwetandé. God wali hundi buléndakaka dé Jisas wa 


text:
<pb/>“Yéna yakwa du Godka wanjoka, di Godna hundi buléndaka geré wulaaye téta yambumbu akwi téta di Godka wa. Séfélak du takwa diré xéta deka xi harékéndate di wumbu téta Godka wa. Wungi wandaka séfélak du takwa deka xi di haréké. Yéna yakwa du wun du takwa yikafre joo di hasa wundé héranda. Hukémbu God yandan yikafre joo hasa yamba hwekéndé. Mwi hundi wuni guniré we. Guni yéna yakwa du Godka wandaka maki wakénguni. 


text:
Guni God wali hundi bulénjoka guni nak nak guna geré wulaaye ge yambu téfitaka hafu reta dé wali hundi bulétanguni. Buléngut guna yafa God guni wungi reta buléngut, xéta guna hundi xékétandé. Déré xéhambanguni. Dé guna hundi xékéta hukémbu dé wangun yikafre joo hasa hwetandé.” 


text:
<pb/>“Godka xékélakihafi yakwa du takwa di wa, ‘Nani séfélak hundi buléta nana nak nak godka wambet, di xékétandi.’ Wungi wata séfélak hundi di baka buléta wa. Guni séfélak hundi buléndakangala bulékénguni, God wali. 


text:
Guni déré wakwexékéhafi yangun nukwa guna yafa God bu xékélakindé, wangun jooka. Xékélakindénka sarékéta guni dé wali hundi buléta guni séfélak hundi bulékénguni. 


text:
Guni déré angi watanguni:<pb/>Nana yafa, méni ména getéfambu méni re.<pb/>Nani ména ximbu harékénjoka nani mawuli ye.<pb/> 


text:
Méni néma du reta atéfék du takwaka jémba hatiméte nani mawuli ye.<pb/>Ména getéfambu rekwa du ména hundi jémba xékéndaka maki, nani ané héfambu rekwa du takwa akwi ména hundi jémba xékénjoka nani mawuli ye.<pb/> 


text:
Du takwa naniré haraki hurundaka nani wun jonduka wambula sarékéhambame.<pb/>Sarékéhafi yambet, méni hurumben haraki sémbut yakwanyi méni wun jonduka wambula sarékéhafi yaméte mawuli me ye.<pb/> 


text:
Méni nanika hurukwexé takamét, yakéndé. Naniré haraki hurukwa joo, mé héreki.<pb/>[Méni nani atéfék du takwaka jémba hatita hambuk ye néma du reséketaméni wungi re wungi re.] Wungi nani ménika we. 


text:
<pb/>“Guni wun hundika mé saréké. Guni nawulak du takwa guniré yandan haraki saraki jooka sarékéhafi yangut, anwarmbu rekwa du guna yafa God yangun haraki jondu yakwanyi wun jonduka wambula yamba sarékékéndé. 


text:
Guni nak du takwa guniré yandan haraki saraki jonduka sarékéta diré hasa hwenangut, guna yafa God yangun haraki saraki jonduka sarékéta wun haraki saraki jondu yakwanyihafi yata guniré hasa hwetandé.” Wungi dé Jisas wa. Hénooka yakérka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé diré wambula wa: “Yéna yakwa du God wali hundi bulénjoka di nak nukwa nak nukwa hénooka yakér. Yakérta nak du takwa hénooka yakérndanka xékélakindate di deka saawimbu wama héfa ya. Yandaka deka saawi wama male dé xaku. Xakundéka nawulak du takwa xéta di wa, ‘Wun du Godka sarékéta di hénooka hiyae. Wu yikafre sémbut hurukwa du di.’ Wungi wata deka ximbu di haréké. Yéna yakwa du wun du takwa yikafre joo di hasa wundé héranda. Hukémbu God yandan yikafre joo hasa yamba hwekéndé. Mwi hundi wuni guniré we. 


text:
Guni di yandakangala yakénguni. Guni God wali hundi bulénjoka mawuli yata, hénooka yakérta guna saawi yakwanyitanguni. Ye gwaaré hulingu blekétaka némbé séférétanguni, atéfék nukwa yanguka maki. 


text:
Guni wungi yangut, nawulak du takwa guniré xéta yamba xékélakikéndi, guni God wali hundi bulénjoka mawuli yata hénooka yakérngunka. Di wun jooka xékélakihafi yandate guni guna saawi yakwanyitanguni. Wungi yangut, guna yafa God male wun jooka xékélakitandé. Déré nani xéhambame. Guni hénooka yakérta dé wali hundi buléta hafu rengut, dé xéta hukémbu yangun yikafre joo guniré hasa hwetandé.” Godna getéfambu jémba retendakaka dé Jisas hundi wa 


text:
“Guni atéfék nukwa séfélak jondu héranjoka guni saréké waréké. Sarékéta wun jonduka male guni mawuli ye. Mé xéké. Guni wungi yata guni ané héfana séfélak jondu héranjoka sarékékénguni. Ané héfana jondu néma joo yingafwe. Bwiyaak wun jonduré di héréké. Sufu wun jonduré dé we. Sélé héraakwa du nak duna ge héréka wulaaye wun jondu di sélé héra. Wun jondu rehafi yatendékaka sarékéta guni Godna getéfambu jémba retengukaka sarékétanguni. Sarékéta guni yikafre sémbut male hurutanguni. Godna getéfambu reta hurutenguka jondu wu némafwi joo dé. Wun jondu ané héfana jondu maki yingafwe. Godna getéfambu reta hurutenguka jondu wungi retandé. Bwiyaak wun jonduré yamba hérékékéndi. Sufu yamba wekéndé. Sélé héraakwa du yamba hérakéndi. Ané héfambu jondu héraakwa du takwa di ané héfana jonduka male di némafwimbu mawuli ye. Godna getéfambu renjoka sarékékwa du takwa di dé wali jémba renjoka di némafwimbu mawuli ye. Yikafre jonduka xétendakaka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>“Guna dama guna séfina ya maki dé. Guni yikafre jonduka male xéngut, guna dama larétandé. Laréndét, guna séfi akwi larétandé. 


text:
Guni haraki saraki jonduka male xéngut, guna séfi halékingambu retandé. Guna séfina ya halékingambu rekwa jonduka male xéndét, guna séfi gan hunyitandé. Natafa néma duna jémba male yatendakaka dé wa 


text:
<pb/>“Du nak néma du yétékéka jémba yanjoka dé hurufatiké. Wungi jémba yandét, dé nak néma duka yikafre mawuli yata nakéka hélék yatandé. Guni wun du maki guni re. Guni néma du Godka jémba yata déka male sarékéta guni déka yikafre mawuli yatanguni. Yata guni yéwa héranjoka sarékékénguni. Guni yéwa héranjoka male sarékéta guni néma du Godka hélék yatanguni.” Wungi dé Jisas wa. Baka jooka sarékéndakaka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas diré wambula wa: “Natafa néma duna jémba yatengukaka sarékéta wuni guniré we. Guni roota hénoo, hulingu, nukwa wurka akwi saréké warékékénguni. Hénoo, hulingu, nukwa wur wu baka joo di. Néma joo yingafwe. Guni wun jooka saréké warékékénguni. God wandéka guni re. God guna séfi guna mawuli guna hamwinya xéndéka guni re. Wu néma joo dé. 


text:
Guni afwiré mé xé. Di hénoo sehafindi. Di hénoo héraata handi gembu takahafindi. Yandaka anwarmbu rekwa du guna yafa dé dika hénoo hwe. Afwi wu yikama joo di. Guni du takwa guni némafwi joo guni. God wungi afwika hénoo hwendét xéta guni xékélakitanguni. Gunika akwi hénoo hwetandé. 


text:
Mé xéké. Guna du nak séfélak héki hwari renjoka saréké warékéta, dé wata séfélak héki hwari renjoka hambuk yatandé, o yingafwe? Wu yingafwe. Dé hafu wata séfélak héki hwari renjoka akwi hurufatikétandé. 


text:
<pb/>“Métaka guni nukwa wurka guni saréké waréké? Wungi sarékékénguni. Guni maweka mé saréké. Nani wun mawe sehambame. Di baka di xale. Di jémba yahambandi. Di nukwa wur hundafanéhafindi. Hundafanéhafi yandaka God dé dika jémba hati. 


text:
Dika dé yikafre waka dé hwe. Hanja xérénjuwi mama néma du nak déka xi Solomon yikafre nukwa wur dé sanda. Sandata wun mawe maki sandandaka yikafre joo sandahambandé. Mawe sandandaka yikafre joo Solomon sandandén yikafre jooré dé sarékéngwandé. 


text:
God wun maweka dé jémba hati. Wun mawe nawulak male tétandi. Némbuli te séri réka yatandi. Réka yandat du takwa wun mawe féla yambu tutandi. Wun mawe wun yikama joo di. Guni du takwa guni némafwi joo guni. Guni Godka jémba sarékéhambanguni. Sarékéhafi yata roota guni wa, ‘Nanika jémba hatitandé, o yingafwe?’ Wungi wanguka némbuli wuni guniré we. God mawe wungi sandandét xéta guni xékélakitanguni. Gunika nukwa wur hwetandé. 


text:
Wungi xékélakita guni roohafi yata angi wakénguni, ‘Méta joo satame? Méta hulingu satame? Méta nukwa wur sandatame?’ 


text:
Guni wun joo héranjoka hurufatikénguka anwarmbu rekwa du guna yafa xékélakindéka wungi yamba wakénguni. Godna hundi xékéhafi yakwa du takwa di wun jooka di saréké waréké. Guni di sarékéndaka maki sarékékénguni. 


text:
Sarékéhafi yata guni Godna hémémbu reta déka hundi jémba xékéta wandéka maki yata déka jémba yanjoka némafwimbu mawuli yatanguni. Wungi yangut, dé gunika wun jondu hwetandé. 


text:
Hwetendékaka sarékéta guni sérina jonduka sarékékénguni. Sérina jonduka saréké warékékénguni. Némbulina jonduka male sarékétanguni.” Wungi dé Jisas diré wa.<pb/>


text:
Wun hundi wataka dé Jisas wambula wa: “Nak du takwa yandan jooka sarékéta guni bari angi wakénguni, ‘Wun du takwa wu haraki saraki sémbut hurukwa du takwa di.’ Wungi wakénguni. Guni wungi hundi wangut, God hurungun sémbut xéta guniré watandé, ‘Guni haraki saraki sémbut hurukwa du takwa guni.’ 


text:
Wungi watendékaka sarékéta, guni dika bari angi wakénguni, ‘Wu haraki saraki mawuli xékékwa du takwa di.’ Wungi wakénguni. God nak du takwaka wangun hundi xéka, guniré hasa watandé. 


text:
Nak du takwa yandan haraki joo, wu damambu hwakwa mikulanyi maki dé. Yangun haraki joo wu damambu hwakwa némafwi bangi maki dé. Métaka guni nak du takwana damambu hwakwa mikulanyi xe guni guna damambu hwakwa némafwi bangi xéhambanguni? Guni wungi xe guni nak du takwa yandan yikama haraki jooka wata guni yangun néma haraki jooka sarékéhambanguni. 


text:
Guni némafwi haraki saraki sémbut hurutaka métaka guni yikama haraki sémbut hurundé du takwaka guni angi wa? ‘Guni haraki saraki joo guni huru. Guni jémba rengute wuni guniré yikafre hurutawuni.’ 


text:
Wungi wakénguni. Guni wungi wata guni yéna yakwa du takwa guni re. Tale guni némafwi haraki hurungun jooka yatakatanguni. Yatakataka guni yikama haraki joo yandé du takwaré yikafre hali hurungu. 


text:
<pb/>“Guni Godna hundika hélék yakwa du takwaré Godna hundi wakénguni. Guni diré Godna hundi wangut, di duré tikwa wasa du takwaré haraki hurundaka maki guniré haraki hurutandi. Du takwa nawulak di Godna hundika hu hwe. Diré akwi Godna hundi wakénguni. Du waréndaka yéwasé balika hwehafindi. Wungi hwendat, bali wangété reta wun yéwasémbu baka xakélaki sakélakitandi. Godna hundi wu yikafre hundi dé. Guni waréndaka yéwasé balika hwehafi yanguka maki, Godka hu hwekwa du takwaré Godna hundi wakénguni. Guni diré déka hundi wangut, wafewana di bali xakélaki sakélakindaka maki guniré haraki hurutandi? Godré wakwexékéndate dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>“Guni Godré wakwexékéngut, dé gunika hwetandé. Ané sataku hundi mé xéké. Guni hwaka hwaka xétanguni. Guni gena yambumbu xiyangut, gena yambu nafwitandé. 


text:
Du takwa Godré wakwexékéndat, dé dika hwetandé. Du takwa hwaka hwaka xétandi. Du takwa gena yambumbu xiyandat, gena yambu nafwitandé. Guni wun sataku hundi xékétaka guni Godré wakwexékétanguni. Wakwexékéngut, dé guna hundi xékétandé.” 


text:
<pb/>“Ané hundi akwi mé xéké. Guni yafa, guna nyangwal hénoo hwengute wandat, guni motu hwetanguni, o yingafwe? Yingafwe. Guni dika hénoo hwetanguni. 


text:
Di xéri hamwi hwengute wandat, guni hambwe hérae hwetanguni, o yingi maki dé? Wu yingafwe. Guni dika xéri hamwi hwetanguni. 


text:
Némbuli wun hundika mé saréké. Guni haraki saraki mawuli xékékwa du reta guni guna nyangwalka yikafre joo guni hwe. Anwarmbu rekwa du guna yafa yikafre mawuli yakwa du reta guniré sarékéngwanda dé némafwi yikafre joo hwetandé, déré wakwexékéndé du takwaka. 


text:
<pb/>“Guni nak du takwa guniré yikafre hurundate mawuli yanguka maki, guni diré yikafre hurutanguni. Moses wandén hambuk hundi Godna profetna hundi akwi guni wungi yangute dé wa. Yambu yétékéka dé Jisas hundi wa 


text:
“Haraki hafwaré yikwa yambu wu némafwi yambu dé. Wun yambumbu néma ge fété dé té. Du takwa wun néma fétémbu wulayinjoka we yamba hurukéndi. Séfélak du takwa wun néma fétémbu wulaaye di wun yambumbu ye di fakutandi. God wali yamba rekéndi. Guni wun yambumbu yikénguni. Godna getéfaré yikwa yambu wu yikama yambu dé. Wun yambumbu yikama ge fété dé té. Nawulak du takwa male wun yikama fétémbu wulaaye wun yikama yambumbu di yi. Di God wali jémba retandi, wungi re wungi re. Guni wun yikama yambumbu yitanguni.” Wungi dé Jisas wa. Mi déka sékéka dé wa (15) Hur 20:29, 2 Pi 2:1 (16) Jem 3:12 (19) <a href='B:500 15:6'>Jon 15:6</a> (<a href='B:500 21:1'>21</a>) <a href='B:490 06:46'>Luk 6:46</a>, Jem <a href='B:490 01:22'>1:22</a>, <a href='B:490 01:25'>25</a> (<a href='B:490 23:1'>23</a>) 2 Ti <a href='B:490 02:19'>2:19</a> 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé angi wa: “Guni xékélaki natanguni. Du nawulak gunika yae yéna yata angi watandi, ‘Nani Godna ximbu nani hundi we.’ Wungi wata nak hundi wata guna mawuli haraki hurundat, nawulak du takwa wangété reta dika watandi, ‘Wunde yikafre sémbut hurukwa du di. Sipsip bali jémba rekwa maki di jémba re. Deka hundi xékétame.’ Wungi wata di xékélakihambandi. Haraki wasa haraki mawuli yandaka maki di yéna yakwa du haraki saraki mawuli di xéké. Xékéndaka wungi xékélakihambandi. 


text:
Guni deka jémbaré jémba xétanguni. Xétaka deka mawulika xékélakitanguni. Héfambu tékwa jooka mé saréké. Rami yoombu wana sék xakéhafindé. Hamungwa mimbu mamu sék xakéhafindé. 


text:
Guni wun jooka sarékéta mi sékré xéta xékélakitanguni. Nak mi yikafre mi dé. Nak mi haraki mi dé. Némbuli wun duka mé saréké. Guni deka haraki sémbutka xe xékélakitanguni. Wun haraki saraki sémbut huruta yéna yakwa du di.” 


text:
<pb/>“Séfélak du takwa yéna yata di wunika watandi, ‘Méni nana Néma Du méni.’ Wungi wata yénataka hundi wata di anwarmbu rekwa du wuna yafa Godna hundi xékéhambandi. Wun du takwa di Godna hémémbu yamba rekéndi. Godna hundi xéka wandén maki yakwa du takwa male di Godna hémémbu retandi. 


text:
Wuni némafwi kot xékékwa néma du retewuka nukwa séfélak du takwa wuniré angi watandi, ‘Nana Néma Du, ména ximbu nani Godna hundi wa. Ména ximbu wambeka di haraki hamwinya yaange yi. Ména ximbu wata nani séfélak hanja xéhafi yandan hambuk jémba nani ya. Nani ména du takwa me.’ 


text:
Wungi wandat wuni diré watawuni: ‘Wu yingafwe. Yéna guni ye. Wuni gunika xékélakihambawuni. Guni wuni wali natafa mawuli hérahambanguni. Guni haraki saraki mawuli xékékwa du takwa. Guni séléka!’ Wungi watawuni.” Du yéték ge tombénka dé Jisas sataku hundi wa 


text:
“Ané sataku hundi mé xéké. Xékélelakikwa du nak dé motu takumbu ge to. Tondéka hukémbu némafwi mur hurundéka némafwi wali giyandéka némafwi hwe gwandéndéka wun ge jémba dé hwa, motu takumbu tondén ge. Wun sataku hundika mé saréké. Wuna hundi xékéta wawun maki yatekwa du takwa di motu takumbu yikafre ge tondé du maki di. 


text:
Jémba sarékéhafi yandé du nak dé am héfambu ge to. Tondéka hukémbu némafwi mur hurundéka némafwi wali giyandéka némafwi hwe gwandéndéka wun ge dé xakri. Xakrindéka hwe yae dé wun ge yate hura yi. Wun hundika mé saréké. Wuna hundi baka xékéta wawun maki yahafi yate du takwa, di am héfambu ge tondé du maki di.” Wungi Jisas dé diré wa. 


text:
Jisas wungi wandéka séfélak du takwa di déka hundika waréngéné, dé hambuk yata diré Godna hundi wandéka. Waréngéna di wa, “Owa. Dé Godna jémbaka dé jémba xékélaki. Xékélakita dé naniré wakwe. Hambuk hundika xékélelakikwa du di naniré Godna jémbaka wungi wakwehambandi.” Wungi wata déka hundi xékéta waréngéna di saréké waréké.<pb/>


text:
Jisas du takwaré Godna hundika wakweta rendén némbu yatakataka naande yindéka di séfélak du takwa di déka hukémbu yi. 


text:
Yindaka dé walisufu hurundé du nak déka yae hwati se wandé daata dé wa, “Néma Du, wuni yikafre yawute méni mawuli ye hurumét, wuni yikafre yatawuni.” 


text:
Wungi wandéka dé déka tambambu huruta dé wa, “Wuni yikafre yaméte wuni mawuli ye. Méni yikafre yataméni.” Wungi wandéka dé wun walisufu hétékéndéka dé wun du yikafre ya. 


text:
Yandéka dé déré wa, “Mé xéké. Méniré yawun jooka nawulak du takwaré yamba wakéméni. Méni priska ye déka makambu témét, dé ména séfiré xétandé. Xéndét, méni Moses hanja wandén maki Godka hamwi hwetaméni. Hwemét, nak du takwa xéta xékélakitandi, walisufu hétékéndéka méni yikafre yaménka.” Wungi dé Jisas déré wa. Jisas wandéka dé matamba lékémbandé du nak yikafre ya 


text:
Jisas Kaperneamré yindéka dé Romna xi warekwa duna néma du nak yae dé déré wa, “Néma Du, mé xéké. Wuna jémba yakwa duna matamba lékémbandéka dé némafwi hangéli héraata dé gembu male dé hwae.” 


text:
Wungi wandéka dé wa, “Néma Du, wu yingafwe. Wuni baka du wuni. Méni néma du méni. Wungi reta méni ye wuna geré yamba wulayikéméni. Méni ambu reta baka wamét, dé wuna du wambula yikafre yatandé. 


text:
Nak du wunika dé néma du re. Rendéka wuni wandén maki wuni ya. Wuni xi warekwa duna néma du wuni re. Wuni du nakéka, ‘Méni sa yi,’ nawuka dé yi. Nak duka, ‘Méni mé ya,’ nawuka dé ya. Wuna jémba yakwa duré, ‘Wun jémba mé huru,’ nawuka dé wun jémba ya. Méni yawuka maki yataméni. Méni baka wamét, wuna du wambula yikafre yatandé.” Wungi dé wa. 


text:
<pb/>Jisas wun hundi xékéta dé waréngéna dé saréké waréké. Sarékéta dé déka hukémbu yandé du takwaré wa, “Ané du dé wunika jémba male saréké. Wuni wawut, du takwa yikafre yatendakaka dé xékélaki. Guni Israelna du takwa nawulak male guni wunika jémba saréké. Dé Romna du rendéka déka yikafre mawuli guni Israelna du takwa guna yikafre mawuli wundé sarékéngwandéndé. Mwi hundi wuni guniré we. 


text:
Mé xéké. Israelna du takwa nawulak di Godna getéfaré wulayitandi. Di male yingafwe. Atéfék getéfambu yandé séfélak du takwa akwi déka getéfaré wulayitandi. Séfélak nukwa xalekwa sakumbu yae séfélak nukwa nandikwa sakumbu yae di séfélak du takwa déka getéfaré wulayitandi. Wulaaye di Godna hémémbu reta nana mandéka Abraham, Aisak, Jekop wali, wungi reta hénoo satandi. 


text:
Israelna séfélak du takwa Godna getéfaré yamba wulayikéndi. Wun du takwaka God hu hwetandé. Hweta wandét di haraki hafwaré yitandi. Wun hafwambu halékinga male dé té. Nukwa xéhambwe. Wun hafwambu rekwa du takwa néma hangéli héraata di némafwimbu géraata némbi titandi.” 


text:
Wungi wataka dé Romna xi warekwa duna néma duré wa, “Ména geré wambula yitaméni. Ye xaakwa wunika jémba sarékéta wuna hundika ‘Mwi hundi dé’ naménka méni wamén jooka xétaméni.” Wungi dé Jisas wa. Némbuli male wandéka dé Romna xi warekwa duna jémba yakwa du dé wambula yikafre ya. Séfélak du takwaré Jisas dé huréhaléké. 


text:
Xétaka dé léka tambambu hurundéka bar dé hényi. Hényindéka yikafre ye raama lé hénoo humbwe lé Jisaska hwe. 


text:
<pb/>Gérambu galam di haraki hamwinya hura téndé séfélak du takwa nyangwalré di hura ya, Jisaska. Hura yandaka dé wandéka di haraki hamwinya yaange yi. Bar hiyaakwa du takwa nyangwal, séfimali haraki yandé du takwa nyangwalré akwi di déka hura ya. Hura yandaka dé diré huréhalékéndéka di atéfék wambula yikafre ya. 


text:
Jisas wungi yandéka dé Godna profet Aisaia hanja wandén hundi mwi hundi dé ya. Déka hundi Godna nyingambu angi dé wa:<pb/>Nanika hiyambar yandéka dé naniré huréhaléké. Nana haraki saraki jondu dé huréhaléké.<pb/>Séfimali haraki yandéka dé hambuk yata wandéka nani wambula yikafre ya. Wungi dé Aisaia hayi. Jisas wali yitaka yatakanjoka mawuli yandé du 


text:
<pb/>Séfélak du takwa hérangwanda téndaka Jisas xéta dé déka duré wa, “Gunjambémbu wara tukweseke angé sakuré yitame.” 


text:
Wungi wandéka dé xékélelakikwa du nak yae dé déré wa, “Néma Du, méni naniré Godna jémbaka méni wakwe. Wuni méni wali yitaka yatakanjoka wuni mawuli ye. Yiteméka atéfék hafwaré wuni akwi yitawuni.” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “Jémba mé saréké. Haraki wasa dé héfambu tékwa wekwambu dé hwae. Afwi deka wurmbu di hwae. Wuni Duna Nyan hwatewuka ge yingafwe.” 


text:
Wungi wandéka dé déka du nak déré wa, “Néma Du, méni yawundu namét tale wuni ye rewut wuna yafa hiyandét wuni déka fusa hérae rémétawuni. Rémétaka wuni méni wali yitaka yatakatawuni.” 


text:
Wungi wandéka dé wa, “Yinga. Némbuli wuni wali mé ya. Wuna hundi xékéhafi yakwa du takwa di hiyandé du takwa maki di re. Wunde du takwa deka hiyandé du takwaré rémétandi.” Jisas wandéka dé néma mur fakéna 


text:
Wara yindaka Jisas xéndi hwandéka dé néma mur yandéka dé gu raama wara gunjambémbu gwande dé yasamangunjoka huru. 


text:
Hwandéka déka du ye di déré sérkené. Sérkenéta di wa, “Néma Du, nani hiyatame. Méni sé raama naniré yikafre huru.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Métaka guni roo? Roota wunika jémba sarékéhambanguni.” Wungi wataka dé raama wandéka mur fakénandéka dé gu wambula jémba té. 


text:
Téndéka di atéfék waréngéna di wa, “Owa. Dé wandéka dé mur gu déka hundi xékéta wandén maki dé ya. Wu yingi maki du dé?” Wungi wataka di Jisas wali jémba yi, gunjambémbu. Jisas wandéka di haraki hamwinya yaange yi 


text:
<pb/>Jisas déka du wali gunjambémbu ye di tukweseke angé saku xaku. Gadarana héfambu di xaku. Xakundaka bér du yéték du takwa hiyandaka réméndan hafwambu re bér déré xénjoka yi. Haraki hamwinya di wun du yétékré hura té. Hura téndaka bér wangété yata nawulak duré xiyanjoka hurumbéka nak du takwa wun yambumbu yihambandi. 


text:
Bér ye Jisasré xe bér hambukmbu wakwexéka bér wa, “Méni, Godna nyan, aniré méta yataméni? Aniré hangéli hwetaméni, o yingi maki dé? Kot xékékwa néma du reteméka nukwa wayika xakukéndé. Némbuli aniré hangéli hwekéméni.” Wungi bér déré wa. 


text:
Sandaka di wun du yétékré hura téndé haraki hamwinya di Jisasré wa, “Méni naniré hélekinjoka mawuli yata méni wamét nani wun balina mawulimbu wulayitame.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Guni wumbére duré mé yatakataka guni yaange yi.” Wungi wandéka di wumbére du yétékré yatakataka ye di wun balina mawulimbu wulaaye té. Téndaka wun bali némbumbu yaange naande ye gumbu xakre hulingu se di hiya. 


text:
Hiyandaka di balika hatikwa du yaange ye néma getéfa xaakwa di wun jooka du takwaré hundi wa. Wata di haraki hamwinya hura téndé du yétékéka akwi hundi wa. 


text:
Wungi wandaka xékétaka di wun getéfambu rekwa du takwa yi, Jisasré xénjoka. Ye déré xe di wa, dé deka héfa yatakataka yindéte.<pb/>


text:
Xakundéka di matamba lékémbandé du nakré déka yate hura yi. Dé jambémbu hwandéka di déka yate hura yi. Yindaka Jisas dé xékélaki. Di deka mawulimbu di wa, “Jisas hambuk yata nana duré huréhalékétandé.” Wungi wandaka Jisas xékélakita dé matamba lékémbandé duré wa, “Wuna du, ména mawuli jémba tétandé. Hurumén haraki saraki joo wundé hérekiwu.” 


text:
Wungi wandéka di xékélelakikwa du di hafu buléta di wa, “God hafu dé du hurundan haraki saraki joo yakwanyitandé. Wun du dé wa, ‘Wuni hurumén haraki saraki joo wundé hérekiwu.’ Wungi wata dé Godka haraki hundi wa, dé du male du dé.” 


text:
Wungi wandaka Jisas deka mawuli xékélakita dé diré wa, “Métaka guni guna mawulimbu wun haraki saraki mawuli xéké? Wungi xékékénguni. 


text:
Wuni Duna Nyan ané héfambu reta hurundan haraki saraki sémbut hali hérekiwu. Guni wun jooka xékélakihambanguni. Méta hundi wuni hali wawu, ‘Wuni hurumén haraki saraki joo wundé hérekiwu’ o ‘Sé raama ména jambé hura yi.’ Guni wuna hambukéka jémba xékélakingute wuni ané hundi akwi déré watawuni.” Wungi wataka dé matamba lékémbandé duré dé wa, “Méni sé raama ména jambé hura yi, ména geré.” 


text:
Yindéka wumbu téta xéndé du takwa roota Godna ximbu di haréké. Harékéta di Jisaska wa, “God wun duka hambuk hwendéka dé wungi huru.” Wungi di wa. Jisas dé Matyuré wa dé wali yindéte 


text:
<pb/>Jisas wun hafwa yatakataka dé yi. Yita dé xé Romka yéwa héraakwa du nak déka xi Matyu yéwa héra gembu rendéka. Xe dé déré wa, “Méni wuni wali mé ya.” Wungi wandéka raama dé Jisas wali yi. 


text:
<pb/>Jisas déka du wali Matyuna gembu reta hénoo sandaka di yéwa héraakwa séfélak du, séfélak nak maki haraki sémbut hurukwa du akwi wungi di ya. Yae di dé wali reta di hénoo sa. 


text:
Reta sandaka Farisi nawulak xe di Jisasna duré wa, “Métaka dé guna néma du yéwa héraakwa du, haraki sémbut hurukwa du nawulak dé di wali hénoo sa?” 


text:
Wungi wandaka Jisas xéka dé wa, “Yikafre yakwa du takwa doktaka yihafindi. Séfimali haraki yandé du takwa di doktaka yi. Yindaka dokta dé deka séfi huréhaléké. Wuni du takwana haraki saraki mawuli wuni huréhaléké. 


text:
Godna nyingambu angi dé wa: God dé wa, ‘Guni wunika hamwi xiyae hwengute hélék wuni ye. Guni nak du takwaka saréfa naata diré yikafre hurungute wuni mawuli ye.’ God wungi wandéka déka hundi déka nyingambu dé wa. Guni ye wun hundika jémba sarékétanguni. Haraki saraki mawuli yakwa du takwa wunika yae wuna hundi xékéndate wuni gaya. Yikafre mawuli yakwa du takwaka saréka gayahambawuni.” Wungi dé Jisas wa. Hénooka yakérndakaka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Guré husandakwa du Jonéna du di Jisaska ye déré wa, “Nani, Farisi akwi God wali hundi bulénjoka nani séfélak nukwa hénooka yakér. Métaka di ména du nani hénoo yakérmbekangala di yakérhafi ye?” 


text:
Wungi wandaka dé Jisas diré sataku hundi angi wa: “Du nak takwa hérandét, di hénoo humbwe yikafre mawuli yata hénoo satandi, o yingafwe? Di satandi. Takwa hérandé du di wali rendét, di yikafre mawuli yata satandi. Hukémbu di nawulak du yae wun duré hura yindat, di déka du takwa déka saréfa naata hénoo yamba sakéndi. Wuni wun takwa hérandé du maki wuni re. Wuni wuna du wali wungi rewuka di yikafre mawuli yata hénoo di se. Hukémbu wuni diré yatakawut, di wunika saréfa naata hénoo yamba sakéndi.” 


text:
Wungi wataka dé diré sataku hundi yéték akwi angi wa: “Du takwa huli nukwa wur nak léngae hérae nyo nukwa wurmbu tékwa mofombu hundafanéhambandi. Di huli nukwa wur nak léngae hérae nyo nukwa wurmbu tékwa mofombu hundafanétaka gumbu yakwanyindat huli nukwa wur séméndét nyo nukwa wur munae dé némafwi mofo tétandé. 


text:
Nak héki hwarimbu xiyae rundan meme bali séfimbu huli wain hulingu wukasandahafindi. Wungi wukasandandat, wun meme bali séfi nyo ye télamétandé, hulingu atéfék yitandé. Yisékendéka dé wun meme bali séfi yikafre yamba yakéndé. Huli meme bali séfimbu huli wain hulingu jémba tétandé.” Jisas wungi wandéka déka sataku hundina mo hundi angi dé: Nyo hundi wali huli hundi wali yamba tékémbér. Jisas takwa yétékré dé huréhaléké 


text:
<pb/>Jisas wun hundi wata téndéka dé Judana néma du nak yae Jisaska hwati se wandé dae dé wa, “Wuna takwanya wayika male lé hiya. Méni yae ména tamba léré hurumét, lé wambula ramétalé.” 


text:
Yindaka lé takwa hési Jisasna hukémbu yi. Tamba atéfék man yéték héki hwari ramu yindéka lé re. Lé Jisaska wandan hundi xékétaka lé saréké, “Déka nukwa wurmbu tamba séngétaka wuni wambula yikafre yatawuni.” Wungi saréka lé yae lé déka nukwa wurna wambumbu huru. 


text:
Huruléka Jisas waleka léré xéta dé wa, “Nyénawa, nyéni yikafre mawuli yatanyéni. Nyéni nyéniré huréhalékétewuka hambukéka sarékéta némbuli yikafre wundé yanyé.” Wungi wandéka lé wule takwa bari yikafre ya. 


text:
<pb/>Jisas wungi wataka dé néma duna geré yi. Ye dé xé du nawulak hiyalé takwanyaka saréfa naata hama yondaka séfélak du takwa di némafwimbu gérandaka. 


text:
Xéta hafwambu téta dé wa, “Wule takwanya hiyahambalé. Lé baka xéndi lé hwae. Guni atéfék sé gwandi hafwaré.” Wungi wandéka di déka wangi. 


text:
Wangindaka dé wandéka di atéfék du takwa yindaka dé wule takwanya hwalén hafwaré wulayi. Wulaaye dé léka tambambu hurundéka lé ramé. 


text:
Raméléka di séfélak du takwa atéfék getéfaré yita wun jooka di hundi wa saafa yi. Jisas dé dama hiyandé du yétékré huréhaléké 


text:
<pb/>Jisas wun hafwa yatakataka yindéka bér dama hiyandé du yéték Jisasna hukémbu yi. Yita hambukmbu bér wa, “Ménawa, Devitna mandéka. Méni anika mé saréfa na.” 


text:
Wungi wambéka dé Jisas geré wulayi. Wulayindéka bér déka yi. Yimbéka dé bérré angi wakwexéké, “Yingi béni saréké, wunika? Wuni béna dama hali huréhalékéwu, o yingafwe?” Wungi wakwexékéndéka bér wa, “Xéxé. Néma Du, méni hali huréhalékémé.” 


text:
Wungi wambéka dé déka tamba bérka damambu huruta dé wa, “Béniré huréhalékétewuka hambukéka jémba sarékémbéka béna dama wambula yikafre yatandé.” 


text:
Wungi wandéka bérka dama dé wambula yikafre ya. Yandéka dé Jisas bérré hambukmbu wa, “Béni wun jooka nak duré wakémbéni.” 


text:
Wungi wandéka bér déka hundi xékéhafi yata ye atéfék getéfambu bér wun jooka hundi wa saafa yi. Jisas dé hundi buléhafi yandé duré huréhaléké 


text:
<pb/>Wun du yéték yimbéka di Jisaska du nakré hura yi. Wun du haraki hamwinya déka mawulimbu wulaaye téndéka dé hundi buléhambandé. 


text:
Di wun duré Jisaska hura yindaka dé Jisas wandéka wun haraki hamwinya yaange yindéka dé wun du hundi bulé. Buléndéka di wumbu téndé du takwa saré warékéta di wa, “Owa. Wu yikafre joo dé. Hanja angina joo Israelmbu xakundéka xéhambame.” 


text:
Wungi wandaka di Farisi wa, “Wun yikafre joo yingafwe. Haraki hamwinyana néma du Satan dé déka hambuk hwendéka dé wandéka di atéfék haraki hamwinya yaange yi.” Jisas du takwaka dé saréfa na 


text:
<pb/>Jisas dé atéfék getéfambu yitaka yataka. Yitaka yatakataka nak getéfa xaakwa dé Godna hundi buléndaka geré wulaaye dé Godna hundi dé diré wa. God néma du reta dika jémba hatitendékaka dé hundi wa. Wata dé bar hiyandé du takwa nyangwal, séfimali haraki yandé du takwa nyangwalré akwi dé huréhaléké. 


text:
Séfélak du takwa déka yindaka dé dika saréfa na. Sipsip balika hatikwa du sipsip balika hatihafi yandét, di wun sipsip bali wangété maki tétandi. Jisaska yindé du takwa di wun sipsip bali maki di. Wungi téndaka Jisas dika saréfa na. 


text:
Saréfa naata dé déka duré sataku hundi angi wa, “Hénoo semben yawimbu séfélak hénoo akwe dé té. Téndéka nawulak du male di jémba ya. 


text:
Nawulak male jémba yandaka guni wun yawina yafaré mé wakwexéké. Wakwexékéngut, dé séfélak jémba yakwa duré wandét di yae déka hénoo hératandi.” Wungi dé Jisas sataku hundi wa, séfélak du takwa Godna hundi xékénjoka mawuli yandaka Godna jémba yata déka hundi wakwa du nawulak male rendakaka.<pb/>


text:
Jisas déka du tamba atéfék ye man yétékré wandéka yandaka dé dika hambuk hwe, di wandat atéfék haraki hamwinya yaange yindate. Dika nak hambuk akwi dé hwe, di bar hiyandé atéfék du takwa nyangwal, séfimali haraki yandé atéfék du takwa nyangwalré akwi huréhalékéndate. 


text:
Di déka hundi hura yindate dé diré wa. Deka xi angi dé: Saimon, déka nak xi Pita. Déka bandi Andru. Sebedina nyan yéték, Jems déka bandi Jon wali. 


text:
Nakémba Saimon. Tale atéfék getéfaré yita dé wa, “Nak téfana du nanika néma du rendéte hélék wuni ye.” Nak du déka xi Judas Iskariot. Hukémbu Jisasré dé mama duna tambambu taka. Jisas dé déka hundi hura yikwa duka jémba hwe 


text:
<pb/>Jisas wun duré angi dé hundi wa, “Guni Samariambu tékwa getéfaré yikénguni. Nak héfambu tékwa getéfaré akwi yikénguni. 


text:
Guni Israelmbu tékwa getéfaré male yitanguni. Israelna du takwa deka mawuli yike dé ye. Fakundé sipsip bali deka mawuli yike yakwa maki, Israelna du takwa Godna hundika hu hwendaka deka mawuli yike dé ye. 


text:
Dika yita guni angi diré hundi watanguni, ‘Néma Du God gunika hatitendéka nukwa walémba dé, yatandé.’ 


text:
Wungi wataka guni bar hiyandé du takwa nyangwal, séfimali haraki yandé du takwa nyangwalré akwi huréhalékétanguni. Hiyandé du takwaré wangut, di wambula ramétandi. Walisufu hurundé du takwaré huréhalékétanguni. Du takwana mawulimbu tékwa haraki hamwinyaré wangut, di yaange yitandi. Wuni gunika hambuk baka wuni hwe. Hwewuka guni wun jémba baka yatanguni. Wun jémba yata yéwa hérakénguni. 


text:
Guni yita sandangun joo male hura yitanguni. Wur nak akwi, nukwa wur nawulak akwi, su, séto bangi, wungi hura yikénguni. Guni du takwaré yikafre hurungut, di guniré yikafre hurutandi. 


text:
<pb/>“Guni nak getéfaré wulaaye guni jémba xétanguni. Xéngut, yikafre du guni wali hundi buléndét, guni déka gembu male retanguni. Nak geré yikénguni. Déka gembu re yitanguni. 


text:
Guni wungi wangut wumbu rekwa du takwa gunika yikafre mawuli yandat, God diré yikafre hurundét, di jémba retandi. Wumbu rekwa du takwa gunika yikafre mawuli yahafi yata gunika hu hwendat, God diré yikafre huruhafi yata guniré yikafre hurundét, guni jémba retanguni. 


text:
Guni getéfa nakré wulayingut, wumbu rekwa du takwa guna hundi xékéhafi yata, gunika hu hwendat, guni wun getéfa yatakatanguni. Yatakataka yita guna manmbu tékwa harki létékétaka guni yitanguni.” 


text:
<pb/>Jisas wungi wata dé angi wa, “Gunika hu hwetekwa du takwaka wuni guniré we. Di gunika wungi hu hweta di haraki saraki sémbut di huru. Hanja Sodom Gomorambu rendé du takwa akwi di haraki sémbut di huru. Hukémbu God némafwi kot xékéta néma du retendéka nukwa dé wandét di Sodom Gomorambu rendé du takwa hangéli hératandi. Du takwa gunika hu hwendat, wun natafa haraki saraki sémbut Sodom Gomorambu rendé du takwa hurundan haraki sémbutré sarékéngwandétandé. Wun nukwa God wandét gunika hu hwetekwa du takwa némafwi hangéli hératandi. God deka haraki sémbut hasa hwetendékaka xékélakindate guni guna manmbu tékwa harki mé létéké.” Nak maki nak maki xak xakutekwaka dé wa 


text:
<pb/>“Mé xéké. Wawut guni atéfék getéfaré yitanguni. Haraki wasa sipsip baliré haraki hurundaka maki, wun getéfambu rekwa du takwa di guniré haraki hurunjoka mawuli yatandi. Hambwe yita haraki saraki joo déré haraki hurundémboka xékélakindéka maki, guni haraki jooka xékélaki natanguni. Nyamwe afwi warehafi yata yikafre rendaka maki, warehafi yata jémba retanguni. 


text:
Guni xékélaki natanguni. Du nawulak guniré hérae guniré duna makambu takatandi. Du nawulak Godna hundi buléndaka gembu guniré xiyatandi. 


text:
Guni wuna du renguka du nawulak wuna jémbaka hélék yata guniré hura yindat, guni deka néma duna makambu tétanguni. Di wungi yandat guni diré wuna hundi watanguni. Nak téfana du takwaré akwi wuna hundi watanguni. 


text:
Du nawulak guniré duna makambu takandat, guni roohafi yata guna mawulimbu angi wakénguni, ‘Nani méta hundi watame? Dika hundi yingi maki hasa watame?’ Wungi wakénguni, wun nukwa God watenguka hundi gunika hwetandé. 


text:
Wun nukwa guna yafa Godna Hamwinya guna mawulimbu wulaaye téndét, guni déka hundi xékéta watanguni. Guna mawulimbu sarékéta hundi wakénguni. 


text:
<pb/>“Hukémbu séfélak du deka nyamangu bandinguré duna makambu takandat, di nyamangu bandinguré xiyatandi. Yafa deka nyangwalré duna makambu takandat, di wun nyangwalré xiyatandi. Nyangwal akwi yafa ayiwaré duna makambu takandat, di yafa ayiwaré xiyatandi. 


text:
Guni wuna du renguka atéfék du takwa gunika hélék yatandi. Guni guna mawulimbu hambuk yata wuna jémba hurungut, hukémbu God guniré hérandét, guni dé wali jémba reséketanguni, wungi re wungi re. 


text:
Nak getéfambu guniré haraki hurundat, guni nak getéfaré yaange yitanguni. Israelna atéfék getéfambu jémba yasékehafi yangut, wuni Duna Nyan wambula yatawuni. Mwi hundi wuni guniré we.” 


text:
<pb/>“Ané sataku hundi mé xéké. Nyangwal diré wakwekwa duré sarékéngwandéhambandi. Jémba yakwa du dika jémba hwekwa duré sarékéngwandéhambandi. 


text:
Nyangwal diré wakwekwa du wali sékéré téndat, wu yawundu. Jémba yakwa du dika jémba hwekwa du wali sékéré téndat, wu yawundu. Némbuli wun hundika mé saréké. Nak du wuni guna néma duré yanguka maki, di guni wuna duré akwi yatandi. Nak du wunika haraki saraki hundi wata di wa, ‘Guna néma du dé atéfék haraki hamwinyana néma du dé, déka xi Belsebul dé.’ Di wunika wungi wata guni wuna du gunika haraki hundi watandi.” Wungi dé Jisas déka duré wa. Godka male roondate dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas déka duré ané hundi wa, “Du nawulak guniré haraki hurundat, guni dika rookénguni. Hurutaka fakungun joo hukémbu séfélak du takwa xétandi. Nakélak wangun hundi hukémbu séfélak du takwa xékétandi. 


text:
Gan reta wawun hundi guni nukwambu watanguni. Némbuli wuni guni wali reta nakélak wuni hundi wa. Séfélak du wuna hundi xékéhambandi. Guni male guni xéké. Hukémbu guni hafwambu téta wun hundi hambukmbu wangut, di xékétandi. 


text:
Du nawulak di wa, guniré xiyatendakaka. Dika rookénguni. Di guniré xiyaata di guna hamwinyaré xiyanjoka hurufatikétandi. Guni Godka rootanguni. Dé male wun jooka dé hambuk ya. Dé du takwana séfi du takwana hamwinyaré akwi hali xiyandé. Diré ya yanékwa hafwaré hali yakisandandé. 


text:
Ané hundi mé xéké. Du takwa di yikama yéwa hwetaka yikama afwi yéték di héra. Yikama afwi nak héfambu xakriléka guna yafa God wun jooka dé xékélaki. Afwi nak héfambu xakrihafi yaléte wandét, wule afwi yamba xakrikélé. 


text:
Gunika akwi dé xékélaki. Atéfék jooka dé xékélaki. Guna makambu tékwa némbé atéfék handékéna wun jooka akwi dé xékélaki. Xékélakita dé gunika jémba hati. 


text:
Hatindékaka sarékéta guni rookénguni. Afwi yikama joo dé. Du takwa néma joo dé. Guna yafa God yikama afwika wungi jémba hatita gunika jémba male hatitandé. 


text:
<pb/>“Du nawulak séfélak du takwana makambu téta nak nak angi wandat, ‘Wuni Jisasna du wuni.’ Wungi wandat, hukémbu wuni wuna yafana getéfambu reta déka makambu téta wuni déré watawuni, ‘Ané du wuna du dé.’ Wungi watawuni. 


text:
Du nawulak séfélak du takwana makambu téta nak nak angi wandat, ‘Wuni Jisasna du yingafwe.’ Wungi wandat wuni wuna yafana getéfambu reta déka makambu téta wuni déré watawuni, ‘Wun du wuna du yingafwe.’ Wungi watawuni Godka. Mama retendakaka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>“Yingi guni we? Atéfék héfambu rekwa atéfék du takwa warehafi yata jémba rendate wuni ya, o yingafwe? Wu yingafwe. Yawuka du nawulak wuna hundi jémba xékéndat deka hém rékambambu wata di wali waretandi. 


text:
Yawuka du takwa nawulak wuna hundi jémba xékéndat, du takwa nawulak wuna hundika hu hwetandi. Yata nyangwal deka yafa wali waretandi. Takwanya deka ayiwa wali waretandi. Miyanyingu deka yo wali waretandi. 


text:
Guni guna yafa ayiwaka némafwimbu mawuli yata wunika yikamambu mawuli yata guni wuna du takwa yamba rekénguni. Guni guna nyangwalka némafwimbu mawuli yata wunika yikamambu mawuli yata guni wuna du takwa yamba rekénguni. 


text:
Guni angi wangut, ‘Jisasna jémba yata hangéli héraata mimbu hiyambet, wu baka joo dé. Néma joo yingafwe.’ Wungi wata guni wuna jémba yata guni wuna du retanguni. Guni wungi wahafi yata wuna jémba yahafi yata guni wuna du takwa yamba rekénguni. 


text:
Guni wunika sarékéta wuna jémba yangut, di wuna mama guniré xiyandat, guni wuni wali wungi re wungi re jémba retanguni. Guni guna séfika male sarékéta guna jémba male ye guni hiyae fakutanguni. Wuni wali yamba rekénguni.” Wungi dé Jisas déka duré wa. God hurutendaka yikafre joo hasa hwetendékaka dé Jisas wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas déka duré angi dé wa, “Du takwa guniré yikafre huruta di wuniré akwi yikafre huru. Huruta wunika yawute wandén du Godré akwi di yikafre huru. 


text:
Guni profet nakré xe angi wangut, ‘Wun du dé Godna ximbu hundi wa. Wuni déka retendéka hafwa, hénoo akwi hwetawuni.’ Wungi wata yangut, hukémbu God guniré yikafre hurutandé, déka profetré yikafre hurungun maki. Guni yikafre jémba yakwa du nakré xe angi wangut, ‘Wun du dé yikafre jémba male dé ya. Wuni déka retendéka hafwa, hénoo akwi hwetawuni.’ Wungi wata yangut, hukémbu God guniré yikafre hurutandé, yikafre jémba male yakwa duré yikafre hurungun maki.” 


text:
“Ané hundi akwi mé xéké. Du takwa wuna duré xéta angi wandat, ‘Wun du di néma du yingafwe. Di baka du di. Reta di Jisasna jémba di ya. Diré yikafre hurutame. Di hulingu hiyae yandat, dika hulingu hwetame.’ Wungi wata di wun yikama jémba yandat, God wun yikama jémbaka yike yamba yakéndé. Hukémbu wun yikafre jémba hasa hwetandé diré. Mwi hundi wuni guniré we.” Wungi dé Jisas déka duré wa. Wandéka di déka jémba yanjoka di yi.<pb/>


text:
Jisas Krais déka du tamba yéti man yétékré hundi wataka wun getéfa yatakataka dé wun hafwambu tékwa getéfaré yita dé du takwaré Godna hundi wa. Jon déka duré wandéka di Jisaska yi 


text:
<pb/>Wata Godna jémba yandéka dé guré husandakwa du Jon séndé gembu reta dé yandén jémbaka hundi xéké. Xékéta déka duré wandéka di Jisaska yi. 


text:
Ye di Jisasré wa, “Hanja Godna nyingambu di hundi hayi, naniré yikafre hurunjoka hukémbu yatekwa duka. Méni wun du méni, o nak duka haxétame? Wun jooka xékélakinjoka dé Jon mawuli ye.” 


text:
Dama hiyandé du takwa xéndaka man haraki yandé du takwa yikafre ye di yitaka yataka. Walisufu hurundé du takwa yikafre yandaka waan héténdé du takwa di hundi xéké. Wun du takwaré wuni huréhaléké. Wuni wawuka hiyandé du takwa di wambula raama. Jambangwe du takwaré wuni Godna yikafre hundi we. 


text:
Du takwa nawulak di wunika wa, ‘God déré dé waséke, dé naniré yikafre hurundéte. Wu mwi hundi dé.’ Wungi wata di wunika jémba saréké. Wunika wungi sarékékwa du takwa di yikafre mawuli yata jémba retandi. Wungi Jonka watanguni.” Wungi dé Jonéna duré wa. 


text:
<pb/>Jisas wungi wandéka Jonéna du yindaka dé Jisas wumbu rendé du takwaré Jonka angi wa, “Guni du rehafi hafwaré ye yingi maki duré xénjoka guni yi? Mur yandéka séngénékwa suwa maki yakwa duré xénjoka guni yi, o yingi maki dé? Jon wun joo maki yingafwe. Jon dé hambuk jémba yakwa du dé. 


text:
Yikafre nukwa wur husandandé duré xénjoka guni yi, o yingi maki dé? Jon wun du maki yingafwe. Yikafre nukwa wur husandandé du di néma duna gembu di re. 


text:
Profet nakré xénjoka guni yi, o yingi maki dé? Xéxé, Jon dé profet dé. Dé néma du dé. Godna profetna néma duré sarékéngwanda dé néma du dé re. 


text:
Jonka du nak Godna nyingambu angi dé hayi:<pb/>Mé xé, ané wuna hundi hura yikwa du dé.<pb/>Déré watawuni, dé ména makambu yindéte.<pb/>Dé tale ye ména yambu hurutandé. Nani wun hundi xéta nani xékélaki. Jon dé Godna hundi hura yita tale yambu hurukwa du dé. 


text:
Wungi xékélakita guniré wuni we. Guré husandakwa du Jonéna jémba ané héfambu rekwa takwa hérandan atéfék duna jémbaré dé sarékéngwandé. Sarékéngwanda dé wuni guniré yikafre yatewuka jémbaka xékélakihambandé. Xékélakihafi yandéka dé du takwa wuni guniré yikafre hurutewuka jémbaka xékélakita Godna hémémbu reta di Jonré sarékéngwandétandi. Di Godna hémémbu baka du reta di Jonré sarékéngwandétandi. Wuni guniré mwi hundi wuni we.” 


text:
Wungi wataka Jisas dé angi wa, “Jon yae dé du takwaré Godna hundi wa. Tale wandén nukwa némbuli akwi séfélak du takwa Godna hémré di haraki huru. Haraki hura di wunde di warekwa du di hambuk yata Godna hémré haraki huru. 


text:
Moses wandén hambuk hundi akwi, Godna profet atéfék akwi di God néma du reta du takwaka jémba hatitendékaka di wa. Jon akwi dé wun jooka wa. 


text:
<pb/>“Némbuli rekwa du takwa yingi maki di? Guniré watawuni. Némbuli rekwa du takwa di nyéndé amembu rekwa nyangwal maki di. Di reta di nak nyangwalré wa. 


text:
Wata di wa: ‘Nani hama yombeka guni hétihiyahambanguni. Nani saréfa naata gamba gwar wambeka guni wata gérahambanguni.’ Némbuli rekwa du takwa di wungi wakwa nyangwal maki di. 


text:
Jon yae sambeka hénoo sahafi yata sambeka wain hulingu sahambandé. Sahafi yandéka di déka sémbutka hélék yata di Jonka wa, ‘Haraki hamwinya déka mawulimbu wulaaye téndéka dé wangété ye.’ 


text:
Wungi wandaka wuni Duna Nyan yae sambeka hénoo sata sambeka wain hulingu wuni sa. Sawuka di wunika hélék yata di wa, ‘Mé xé. Wun du séfélak hénoo wain hulingu satéfwa du dé. Dé Romka yéwa héraakwa du wali reta, haraki saraki sémbut hurukwa du takwa wali reta dé deka nyayika dé re.’ Wungi wandaka wuni guniré we. God dé atéfék jonduka xékélaki. Déka jémba yikafre jémba dé. Wu mwi hundi dé. Wun hundika sarékéta guni Godka yandéka jémbaka jémba sarékétanguni.” Wungi dé Jisas wunde du takwaré wa. Du takwa Jisaska hu hwendanka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Jisas néma getéfambu nawulak dé hanja xéhafi yandan séfélak hambuk jémba dé ya. Yandéka di wumbu rendé du takwa hurundan haraki saraki sémbut yatakahafi ye Godka sarékéhambandi. 


text:
Sarékéhafi yandaka Jisas dé diré angi wa, “Haraki du takwa, guni Korasinmbu rekwa du takwa! Haraki du takwa, guni Betsaidambu rekwa du takwa! Wuni guna getéfambu reta wuni hambuk jémba wuni ya. Yawuka guni xé. Xéta guni Godka sarékéhambanguni. Tairmbu hanja rendé du takwa, Saidonmbu hanja rendé du takwa akwi, Godka xékélakihafi ye wun hambuk jémba xe, hanja di hurundan haraki saraki sémbutka hélék yata, wun haraki sémbut yatakatandi. Hurundan haraki saraki sémbutka hélék yata, nak du takwa deka mawulika xékélakindate di nyo nukwa wur naake bombu retandi. 


text:
<pb/>“Guni mé xéké. Hukémbu God némafwi kot xékéta néma du retendéka nukwambu dé wandét di Tairmbu hanja rendé du takwa, Saidonmbu hanja rendé du takwa akwi di hangéli hératandi. Guni, Korasinmbu rekwa du takwa, Betsaidambu rekwa du takwa akwi, guni wuna jémba xe guni wunika hu hwe. Hu hwenguka wun natafa haraki saraki sémbut di hurundan atéfék haraki sémbutré dé sarékéngwandé. Wun nukwa God wandét guni némafwi hangéli hératanguni. 


text:
<pb/>“Guni Kaperneamémbu rekwa du takwa, guni wambula wambula guni wa, ‘Nani Godna getéfaré waritame.’ Wungi wanguka guniré wuni we. God wandét guni haraki hafwaré nanditanguni. Guni Godna getéfaré yamba warikénguni. Wuni guna getéfambu reta wuni hambuk jémba wuni ya. Yawuka guni xé. Xe guni Godka sarékéhambanguni. Hanja Sodomémbu rendé du takwa séfélak haraki saraki sémbut hura wun hambuk jémba xe deka hurundan haraki sémbut yatakatandi. Wungi yatakandat, God wun getéfaré haraki yamba hurukéndé. 


text:
<pb/>“Guni mé xéké. Hukémbu God némafwi kot xékéta néma du retendéka nukwambu dé wandét di Sodomémbu rendé du takwa hangéli hératandi. Guni Kaperneamémbu rekwa du takwa, guni wuna jémbaka wunika akwi guni hu hwe. Hu hwenguka wun natafa haraki saraki sémbut di hurundan atéfék haraki saraki sémbutré dé sarékéngwandé. Wun nukwa God wandét guni némafwi hangéli hératanguni.” Wungi dé Jisas wa. Di déka yandat deka mawuli jémba téndéte dé wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka Jisas angi dé Godré wa, “Wuna yafa, méni nyir héfaka néma du méni re. Ména jémbaka nawulak fakuméka séfélak jonduka xékélakikwa du ména jémbaka xékélakihambandi. Séfélak jooka xékélakihafi yata nyangwalna mawuli maki tékwa du takwa diré ména jémbaka méni wakwe. Wungi wakweméka, wu yikafre dé. 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé angi wa, “Wuna yafa dé déka atéfék jondu wunika dé hwe. Wuni déka nyan rewuka di du takwa wunika xékélakihambandi. Wuna yafa male dé wunika xékélaki. Du takwa déka xékélakihambandi. Wuni male wuni déka xékélaki. Déka wakwewun du takwa akwi di déka xékélaki. 


text:
<pb/>“Guni guna mawulimbu saréké warékéta jémba renjoka hambuk jémba yakwa du takwa, guni wunika yangut, wuni wawut guna mawuli jémba tétandé. Wunika yangut wawut resétotanguni. 


text:
Wuni jémba yawuka maki guni jémba yatanguni. Guni wuna jémbambu xalengut, wuni wun jémbaka guniré wakwetawuni. Wakwewut, nani natafa mawuli hérae wun jémba yatame. Wuni nakélak huruta wuna ximbu harékéhafi yakwa du wuni. Guni wuna jémba yangut, guna mawuli jémba tétandé. 


text:
Hwetewuka jémba guni mawuli yatenguka jémba dé. Rootenguka jémba yingafwe. Guni wuna jémba yangut, guna mawuli jémba tétandé. Téndét guni jémba retanguni.” Wungi dé Jisas wa.<pb/>


text:
Hukémbu Judana baka hwa nukwa nak Jisas déka du wali di wit tékwa yawimbu di yi. Yindaka déka du hénoo yandéka di wit humbu nawulak tukwee di sa. 


text:
Sandaka di Farisi xéta di Jisasré wa, “Mé xé. Ména du wit humbu di tukwee se, baka hwa nukwambu. Nana hambuk hundi angi dé wa, ‘Guni baka hwa nukwambu jémba yamba yakénguni.’ Wun hambuk hundi ména du xékéhambandi. Di wit humbu tukweta di jémba ya baka hwa nukwambu. Wungi haraki di huru.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Hanja nana mandéka Devit yandén jooka di Godna nyingambu hayi. Wun hundika xékélakihambanguni wana? Hanja Devit déka du wali hénoo yandéka 


text:
di Godna geré wulaaye wun prisré dé wakwexéké, Godka hweta takandan bret dika hwendéte. Wakwexékéndéka hwendéka Devit déka du wali di wun bret sa. Wungi sata di nana hambuk hundi xékéhambandi. Nana hambuk hundi angi dé wa, ‘Pris male Godka hwendan hénoo satandi. Nak du wun hénoo yamba sakéndi.’ Wungi dé wa. Guni Devit hurundén jooka xékélakihambanguni wana?” 


text:
<pb/>“Nak hundika akwi mé saréké. Pris di baka hwa nukwa di tempelmbu jémba ya. Moses wandén hambuk hundi dé angi wa, ‘Pris baka hwa nukwa akwi tempelmbu wun jémba yatandi. Wu yikafre dé.’ Wungi wandéka di baka hwa nukwa wun jémba yandaka guni dika haraki hundi wahambanguni. Wahafi yata métaka guni wuna duka guni haraki hundi wa? 


text:
<pb/>“Godna nyingambu angi dé wa: God dé wa, ‘Guni nawulak du takwaka saréfa naata diré yikafre hurungute, wuni mawuli ye. Guni wunika hamwi xiyae hwengute hélék wuni ye.’ Wungi dé God wa. Wandéka wun hundi déka nyingambu rendéka guni wun hundika xékélakihambanguni. Guni wun hundika jémba xékélakita guni haraki saraki sémbut huruhafi yandé duré haraki hundi yamba wakénguni. 


text:
Wuni Duna Nyan wuni baka hwa nukwaka néma du reta wuni wun hundi we. Wuni du takwana jémbaka yawundu nawut, di yawundu nawun maki hurutandi, baka hwa nukwambu.” Wungi dé Jisas wa. Baka hwa nukwa Jisas wandéka dé tamba lékémbandé du yikafre ya 


text:
Wulayindéka tamba lékémbandé du nak dé wumbu té. Téndéka Jisaska hélék yakwa du deka mawulimbu di wa, “Jisas baka hwa nukwa jémba yandét, nani déré duna makambu takatame.” Wungi wata di Jisasré wa, “Baka hwa nukwambu du nak bar hiyaakwa duré huréhalékéta, dé nana hambuk hundika dé hu hwe, o yingi maki dé? Wun jooka yingi méni wa?” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Guna du nak déka sipsip bali baka hwa nukwambu xakre wekwambu téndét, dé wun sipsip baliré husaletandé, o yingi maki dé? Dé déka sipsip baliré husaletandé. Wu mwi hundi dé. 


text:
Sipsip bali wu yikama joo dé. Du takwa wu némafwi joo dé. Baka hwa nukwambu du nak duré yikafre hurundét, nana hambuk hundi wun jooka déré haraki hundi yamba wakéndé. Wuni baka hwa nukwambu duré yikafre huruwut, nana hambuk hundi wun jooka wuniré haraki hundi yamba wakéndé.” 


text:
Wungi wataka dé tamba lékémbandé duré wa, “Ména tamba mé huritéké.” Wungi wandéka dé déka tamba huritékéndéka dé nak tamba téndé maki jémba dé té. 


text:
Téndéka di Farisi mawuli wita wun ge yatakataka di hundi bulé, Jisasré xiyanjoka. Jisas wu Godna jémba yakwa yikafre du dé 


text:
<pb/>Jisas wun jooka xékélakita dé wun getéfa yatakataka dé yi. Yindéka di séfélak du takwa déka hukémbu di yi. Yindaka dé wandéka bar hiyandé du takwa atéfék, séfimali haraki yandé du takwa atéfék di yikafre ya. 


text:
Wungi wandéka Godna profet Aisaiana hundi wun nukwambu mwi hundi dé ya. Hanja Aisaia ané hundi dé Godna nyingambu hayi:<pb/> 


text:
“God dé wa, ‘Wun wasékewun duré mé xé. Dé wuna jémba yatekwa du dé.<pb/>Wuni déka némafwimbu mawuli yawuka wuna mawuli yikafre dé ya, déka.<pb/>Wuni wawut wuna Hamwinya déka mawulimbu wulaaye tétandé.<pb/>Téndét dé néma kot xékékwa néma du reta wuna hundi nak téfana du takwaré watandé.<pb/> 


text:
Dé funya hwaakwa suwaré hutukwahafindé.<pb/>Dé ya yaki mulukéta téndét sékunyihafindé.<pb/>Dé wungi huruta déka sarékékwa nawulak du takwaré yikafre hurundét, di hambuk yata déka jémba sarékétandi.<pb/>Dé jémba yandét yikafre jondu male tétandé.<pb/>Haraki jondu hényitandé.<pb/> 


text:
Nak téfambu rekwa du takwa déka jémba sarékéta watandi, ‘Dé naniré yikafre hurutandé.’<pb/>Wungi wata déka haxétandi.’<pb/>Wungi dé God wa.”<pb/>Wungi dé Aisaia hayi. Di wa, “Belsebul hambuk dé hwe Jisaska” 


text:
<pb/>Du nawulak di du nakré Jisaska hura yi. Wun duré haraki hamwinya dé hura té. Téndéka dé déka dama hiyandéka dé hundi buléhambandé. Buléhafi yandéka dé Jisas déré huréhalékéndéka dé hundi buléta dama xé. 


text:
Yandéka di séfélak du takwa xéta waréngénéta di wa, “Owa. Wun du Devitna mandéka, o yingi maki dé?” Wungi di wa. 


text:
<pb/>Farisi wun jooka xékéta di di hafu hundi buléta di wa, “Wun du dé God wasékendén du yingafwe. Haraki hamwinyana néma du déka xi Belsebul déka mawulimbu dé wulaaye té. Téta hambuk hwendéka wun du wandéka di haraki hamwinya yaange yi.” 


text:
Wungi wandaka Jisas deka mawuliré xékélakita dé diré wa, “Ané hundi mé xéké. Néma getéfambu rekwa du watémbéra hafu hafu reta wareta di jémba yamba rekéndi. Natafa gembu rekwa du takwa watémbéra di hafu wareta di akwi jémba yamba rekéndi. 


text:
Wun hundika mé saréké. Haraki hamwinyana néma du Satan déka du wali wungi di re. Di watémbéra deka du wali wareta di jémba yamba rekéndi. Guni wuniré wangun maki, Satan déka hém yaange yindate wandét, di jémba yamba rekéndi. Satan wungi jémba yahambandé. 


text:
Guni wunika angi guni we, ‘Haraki hamwinyana néma du, Belsebul wuna mawulimbu téta wunika hambuk hwendéka wuni wawuka di haraki hamwinya yaange yi.’ Wu yéna guni ye. Wawuka maki guna du nawulak di akwi wandaka di haraki hamwinya yaange yi. Di wun jémbaka xékélakita di hukémbu wangun yénataka hundika guniré duna makambu takatandi. 


text:
Mé xéké. Godna Hamwinya wuna mawulimbu téta dé wunika hambuk hwe. Hwendéka wuni haraki hamwinyaré wawuka di yaange yi. Guni wun jooré xéta angi xékélakitanguni. God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka nukwa wundé yandé gunika. 


text:
Ané hundi mé xéké. Du nak hara duna geré wulaaye déka jondu sélé héranjoka tale dé wun duré hura yoombu gitandé. Gitaka déka geré wulaaye déka jondu sélé hératandé. Wun hundika mé saréké. Satan wun hara du maki dé. Wuni wun duré yoombu gikwa du maki wuni. Wuna hambuk Satanéna hambukré dé sarékéngwandé. 


text:
Wuni wali jémba yahafi yakwa du takwa di wuna mama di. Wuni du takwaré hérawuka di wuni wali di té. Wuni wali sékéré hérahafi yakwa du di wuna du takwaré héle nambwe yakindaka di yi.” 


text:
<pb/>“Wun jooka sarékéta wuni guniré we. Du takwa haraki saraki sémbut hurutaka wun haraki saraki sémbutka hélék ye yatakandat, God hurundan haraki saraki sémbut yakwanyitandé. Du takwa haraki hundi wataka wun haraki hundika hélék ye yatakandat, God wun haraki hundi yakwanyitandé. Di Godna Hamwinyaka haraki hundi wandat, God wun haraki saraki sémbut yamba yakwanyikéndé. 


text:
Wuni Duna Nyan wuni re. Du takwa wunika haraki hundi wataka wun haraki hundika hélék ye yatakandat, God wun haraki sémbut yakwanyitandé. Di Godna Hamwinyaka haraki hundi wandat, God wun haraki saraki sémbut yamba yakwanyikéndé. Némbuli yamba yakwanyikéndé. Hukémbu akwi yamba yakwanyikéndé.” Wungi dé Jisas wa. Haraki mimbu haraki sék xakékwaka dé wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas diré angi wa, “Yikafre mimbu dé yikafre sék xaké. Haraki mimbu dé haraki sék xaké. Nani misékré xéta nani xékélaki, yikafre mika akwi, haraki mika akwi. 


text:
Guni Farisi, guni duré tikwa hambwe maki guni re. Guni haraki saraki mawuli male guni xéké. Xéka yingi maki guni yikafre hundi watanguni? Du takwa deka mawuli sarékémbu hundi di bulé. 


text:
Yikafre mawuli yakwa du takwa di yikafre sémbut huruta yikafre hundi di bulé. Haraki saraki mawuli xékékwa du takwa di haraki saraki sémbut huruta haraki saraki hundi di bulé. 


text:
Mé xéké. Guniré wuni we. God néma kot xékéta néma du retendéka nukwa atéfék du takwaré God wakwexékéndét, di buléndan néma hundi, buléndan baka hundi, buléndan atéfék hundika déré hasa watandi. 


text:
Hukémbu dé guna hundi atéfék xékétaka dé nawulakéka angi watandé, ‘Guni yikafre sémbut hurukwa du takwa guni.’ Wataka nawulakéka angi watandé, ‘Guni haraki saraki sémbut hurukwa du takwa guni.’ Wungi God watandé.” Wungi dé Jisas Farisiré wa. Jisas hambuk jémba nak yandéte di déré wa 


text:
<pb/>Wun hundi wandéka di xékélelakikwa du nawulak akwi, Farisi nawulak akwi wungi di Jisasré wa, “Néma du, nani hanja xéhafi yamben hambuk jémba nak yamét xénjoka nani mawuli ye. Méni yamét nani xéta xékélakitame. God wandéka méni ya. Wungi xékélakitame.” 


text:
<pb/>Wungi wandaka dé diré wa, “Ané nukwa rekwa du takwa haraki saraki sémbut di huru. Di hu wundé hwenda, Godka. Wuniré wangun hambuk jémba, hanja xéhafi yangun hambuk jémba, yamba yakéwuni. Godna profet Jona hanja yandén maki male yatawuni. 


text:
Hanja Jona gan hufuk nukwa hufuk wungi némafwi xéri hamwina biyakombu hwandén maki, wuni Duna Nyan réméndat, wekwambu gan hufuk nukwa hufuk wungi hwatawuni. 


text:
Hanja Ninivembu rendé du takwa di Jonana hundi xékétaka hurundan haraki saraki sémbut di yataka. Jona néma du rendéka wuni guna nyéndékmbu tékwa du wuni Jonaré wuni sarékéngwandé. Hukémbu God néma kot xékéta néma du retendéka nukwa Ninivembu rendé du takwa raama Godna makambu téta gunika watandi, ‘Jona naniré Godna hundi wandéka nani xéka hurumben haraki saraki sémbut yatakataka nani Godna hundi jémba xéké. Jisas Jonaré sarékéngwanda guniré Godna hundi wandéka guni hurungun haraki saraki sémbut yatakahafi ye guni Godna hundi xékéhambanguni. Wungi yata guni némafwi haraki saraki sémbut guni huru.’ Wungi watandi gunika. 


text:
<pb/>“Hanja néma takwa hési, afaké téfambu yae lé néma du Solomonéna hundi xékénjoka lé afaké yambumbu ya. Dé xékélelakikwa du rendéka wuni guna nyéndékmbu tékwa du Solomonré wuni sarékéngwandé. Hukémbu God néma kot xékéta néma du retendéka nukwa wule néma takwa raama Godna makambu téta lé gunika watalé, ‘Wuni afaké téfambu wuni ya. Yae Solomonéna hundi wuni xéké. Jisasna hundi Solomonéna hundiré dé sarékéngwandé. Guni Jisasna hundi xékéhambanguni. Wungi yata némafwi haraki saraki sémbut guni huru.’ Wungi wule takwa watalé gunika.” Wungi dé Jisas diré wa. Haraki hamwinya yaange ye wambula yandénka dé Jisas wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas diré angi wa, “Ané hundi mé xéké. Haraki hamwinya ye dé nak duna mawulimbu wulaaye te yatakataka dé yi. Wali giyahafi yakwa hafwambu yitaka yatakataka retendéka hafwaka dé hwaké. 


text:
Hwakéfatika dé wa, ‘Wuni hanja rewun geré wambula yitawuni.’ Wungi wataka wambula ye dé xé wun duna mawuli yikafre ye baka téndéka. 


text:
Xétaka ye dé haraki hamwinya angé tamba yétiyéti angé tamba hufukré hura ya. Hura yandén haraki hamwinya hurundan haraki saraki sémbut tale hurundén haraki sémbutré dé sarékéngwandé. Wunde haraki hamwinya atéfék di wun duna mawulimbu wulaaye té. Tale haraki hamwinya nak déka mawulimbu wulaaye téta dé wun duré nawulak haraki sémbut dé huru. Hukémbu séfélak haraki hamwinya déka mawulimbu wulaaye téta di wun duré séfélak haraki saraki sémbut di huru. Wun hundika mé saréké. Séfélak haraki saraki sémbut hurundé du rendén maki, némbuli rekwa du takwa wunika jémba sarékéhafi yata baka reta séfélak haraki saraki sémbut hurukwa du takwa retandi.” Wungi dé diré wa. Jisas dé déka ayiwa déka bandinguka wa 


text:
<pb/>Jisas du takwaré hundi wata téndéka déka ayiwa, déka bandingu akwi yae di hafwambu té. Téta di dé wali hundi bulénjoka di mawuli ye. 


text:
Mawuli yandaka dé du nak wulaaye Jisasré wa, “Mé xéké. Ména ayiwa, ména bandingu yae hafwambu téta di méni wali hundi bulénjoka di we.” 


text:
Anwarmbu rekwa du wuna yafana hundi xékéta wandén maki hurukwa du takwa, wu wuna bandingu, wuna nyangengu, wuna ayiwa di.” Wungi dé Jisas wa.<pb/>


text:
Rendéka di séfélak du takwa yae di dé rendénmbu hérangwandé. Hérangwanda di déka hundi jémba xékénjoka mawuli yandaka dé gunjambéré wara dé re, tukwesekembu. Rendéka di du takwa tukweseke tufwambu di té. 


text:
Téndaka dé diré séfélak sataku hundi wa. Tale dé diré angi wa: “Du nak dé déka yawimbu wit sék yawulalama yakinjoka dé yi. 


text:
Ye yawulalama yakindéka di wit sék nawulak yambumbu di xakri. Xakre baka rendaka di afwi yae hérae di sa. 


text:
Wit sék nawulak di motu takumbu rekwa héfambu xakri. Wun héfa motuna takumbu male dé té. Wungi téndéka xakre di bari takélaka waré. 


text:
Wit sék nawulak di rami wara téndénmbu xakri. Xakre rendaka rami wara wura dé yakétéfindéka di hiya. 


text:
Wit sék nawulak di yikafre héfambu xakri. Xakre wumbu re di jémba takélaka waré. Wara di yikafre sék xaké. Nawulak di nawulak sék xaké (30). Nawulak di séfélak sék xaké (60). Nawulak di séfélak séfélak sék xaké (100).” 


text:
<pb/>Wun hundi wandéka Jisasna du déka yae di wa, “Métaka méni diré sataku hundi wa? Méni diré sataku hundi wamét, di ména hundi jémba xékénjoka di hurufatiké.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Hanja God dé néma du reta du takwaka jémba hatitendékaka dé hundi faku. Fakutaka némbuli dé guni wun hundi xékéngute dé yawundu na. Nawulak du wun hundi xékéndate God yawundu nahambandé. 


text:
Yikafre mawuli yakwa du takwa wuna hundi di xéké. Wuna hundi jémba xékékwa du takwa hukémbu Godna atéfék hundika jémba xékélakitandi. Wuna hundi jémba xékéhafi yakwa du takwa di wa, ‘Nani Godna hundi wundé xékélakikwa.’ Wungi wataka hukémbu Godna hundika yike yata baka retandi. 


text:
Wun du takwa dama xe di xéndan jooka xékélakihambandi. Wun du takwa waan xéka di xékéndan hundika xékélakihambandi. Xékélakihafi yandaka wuni diré sataku hundi wa. 


text:
Dika Godna profet Aisaia hanja Godna nyingambu hayindén hundi némbuli mwi hundi dé ya. God wandéka Aisaia du takwaka déka hundi angi dé hayi:<pb/>Guni wuna hundi xéka xéka wun hundika yamba xékélakikénguni.<pb/>Xe xe jémba yamba xékénguni. 


text:
<pb/>Wungi wataka God dé Aisaiaré wa:<pb/>Wun du takwa wuna hundika xékélakinjoka hélék yandaka deka mawuli haraki dé té.<pb/>Deka waan di géféti.<pb/>Deka dama di hunyi.<pb/>Deka dama hunyihafi yata di jémba xétandi.<pb/>Deka waan géfétihafi yata di jémba xékétandi.<pb/>Wungi xéta wungi xékéta di deka mawulimbu wuna hundi jémba xékélakitandi.<pb/>Xékélakita di wunika wambula yatandi.<pb/>Yandat diré huréhalékétawuni.<pb/>Wungi Aisaia dé hayi, God nyingambu.” 


text:
<pb/>Wungi wataka Jisas dé déka duré wa, “Guna mawuli deka mawuli maki yingafwe. God guniré dé yikafre huru. Hurundéka guna mawuli yikafre dé ya. Yandéka guni jémba xéta, jémba xékéta, jémba guni xékélaki. 


text:
Ané hundi mé xéké. Godna profet séfélak, Godna du takwa séfélak akwi, hanja reta di yawuka xéngun jémbaré xénjoka némafwimbu mawuli yata di xéhambandi. Di wawuka xékéngun hundi xékénjoka némafwimbu mawuli yata di xékéhambandi. Mwi hundi wuni guniré we.” Wungi dé Jisas wa. Jisas dé hundi wa wun sataku hundika 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas angi wa, “Wit sék yawulalama yakikwa duka wawun sataku hundina mo hundika wawut, guni mé xéké. 


text:
God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka hundi, wun hundi du takwa nawulak baka di xéké. Xéka di wun hundika xékélakihambandi. Wunde du takwa di yambumbu xakrindé wit sék maki di. Di tale wun hundi di jémba xéké. Xékéndaka Satan yae dé wun hundi hérae hura yi. Yindéka di wun hundika yike di ye. 


text:
Motu wali rendé héfambu xakrindé wit sék di ande du takwa di. Di wun hundi di bari xéké. Xéka di tale wun hundika yikafre mawuli yata mawuli sawuli di ya. 


text:
Yata di jémba sarékéhambandi. Wun hundi deka mawulimbu naande téhafi yandéka di jémba sarékéhambandi. Sarékéhafi yandaka di nawula du Godna hundika hélék yata diré haraki hurundaka xakéngali nawulak dika yandéka di Godna hundi bari yataka. 


text:
Rami warambu xakrindé wit sék di ande du takwa di. Di Godna hundi tale di jémba xéké. Xéka di ané héfana jonduka male sarékéndaka deka mawuli yéwa héranjoka dé géné. Wun jondu dé Godna hundiré takatéfi. Takatéfindéka di wunde du takwa Godna jémba yahambandi. 


text:
Yikafre héfambu xakrindé wit sék di ande du takwa di. Di Godna hundi jémba xéka, wandén maki huruta, di déka hundika jémba xékélaki. Xékélakita di déka yikafre jémba ya. Nawulak di déka nawulak yikafre jémba yandaka, nawulak di déka séfélak yikafre jémba yandaka, nawulak di déka séfélak séfélak yikafre jémba di ya.” Wungi dé Jisas diré wa. Haraki waraka dé Jisas sataku hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas sataku hundi nak akwi angi wa, “God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka angi dé. Du nak déka yawimbu yikafre wit sék dé yawulalama yaki. 


text:
Yawulalama yakindéka du takwa gan xéndi hwandaka dé wun duna mama yae haraki wara sék yikafre wit sékna nyéndékmbu yawulalama yakitaka dé yi. 


text:
Yindéka hukémbu wit sék takélaka wara sék xakénjoka yandéka di xé haraki wara wun wit wali téndéka. 


text:
Xétaka di jémba yakwa du ye di wun yawina yafaré wa, ‘Néma du, hanja méni yikafre wit sék méni yawulalama yaki. Yingi maki ye wun haraki wara dé waré?’ 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, ‘Nana mama nak yae dé wun waranji yaki.’ Wungi wandéka di jémba yakwa du déré wa, ‘Méni mawuli méni ye nani haraki wara félémbete?’ 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, ‘Yingafwe. Haraki wara féléta wafewana yikafre wit wali nawulak félétanguni? Haraki wara félékénguni. Baka tékwandé. 


text:
Yikafre wit haraki wara wali yituku warékwambér. Wara sék xakémbét wuni sék xatékékwa duré angi watawuni, Tale guni wun haraki wararé féla guni hatambu gitanguni. Gitaka yambu tutanguni. Tutaka guni wit sék xatéka faata hari wuna handi gembu husola takatanguni. Wungi watawuni wit sék xatékékwa duré.’ Wungi dé yawina yafa wa.” Miyar sékéka akwi yiska akwi dé Jisas hundi wa 


text:
Wun hundi wataka dé Jisas hundi nak akwi angi dé wa, “God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka, wu miyar sék maki dé. Wun misék wu yikama sék male dé. Nana héfambu tékwa mina sék wu némafwi di. Du nak wun miyar sék hérae dé déka héfambu takandét dé bari hari wara némafwi ye dé wun héfambu tékwa miré sarékéngwandétandé. Némafwi mi téndéka di afwi yae di wun mi galimbu wur yatitaka di re.” 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé nak hundi angi wa, “God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka wu yis maki dé. Takwa hési wun yis hérae flawa wali lé hanjaméneké. Hanjaménekéléka dé wun flawa atéfék dé wula waré.” Wungi dé Jisas diré wa. 


text:
<pb/>Jisas séfélak sataku hundi dé du takwaré wa. Diré wafuke wahambandé. Sataku hundimbu male dé diré wa. 


text:
Diré sataku hundi wungi wandéka Godna profet nak déka hundi mwi hundi dé ya. Wun du hanja Jisaska angi dé Godna nyingambu hayi:<pb/>Wuni sataku hundi diré watawuni.<pb/>Hanja God héfa huratakandén nukwambu déka hundi nawulak dé faku.<pb/>Fakundéka rendé hundika némbuli wuni watawuni. Haraki waraka wandén sataku hundika dé wa 


text:
<pb/>Jisas déka hérangwanda téndé du takwaré yatakataka dé ge nakré wulayi. Wulayindéka déka du déka wulaaye di déré wa, “Wun haraki waraka méni sataku hundi wa. Némbuli wun jooka méni wamét nani jémba xékélakitame.” 


text:
Wungi wandaka dé Jisas diré wa, “Yikafre wit sék yawulalama yakindé du wu wuni wuni. Wuni Duna Nyan wuni. 


text:
Wun héfa wu héfambu tékwa atéfék getéfa dé. Yikafre wit sék wu Godna hémémbu xalendé du takwa di. Haraki wara wun Satanéna du takwa di. 


text:
Haraki wara yawulalama yakindé du dé Satan dé. Wit sék xatékétendaka nukwa dé hukémbu yatewuka nukwa dé, ané héfana hukétéfi nukwa dé. Wit sék xatékékwa du di ensel di. 


text:
Haraki wara féla yambu tundan maki, hukémbu ané héfana hukétéfi nukwa, di haraki saraki sémbut hurukwa du takwaré wungi hurutandi. 


text:
Wuni Duna Nyan wuni wawut, wuna ensel atéfék getéfaré ye Godna du takwa wali reta haraki saraki sémbut hurukwa du takwaré hératandi. Atéfék haraki saraki jondu, du takwana mawuliré haraki hurukwa atéfék jondu akwi hératandi. 


text:
Hérae di wun du takwaré akwi, wun haraki saraki jonduré akwi némafwi yambu yakisandatandi. Yakisandandat haraki saraki sémbut hurundé du takwa wun yambu yanéta di némafwi hangéli hératandi. Héraata di némafwimbu géraata di némbi titandi. 


text:
Wun nukwa Godna du takwa di dé wali retandi, déka getéfambu. Reta di nukwa hanyikwa maki retandi. Guni xékélakinjoka mawuli yata waan take jémba xékétanguni.” Wungi dé Jisas déka duré wa. Fakundan yéwaka akwi warandaka yéwaséka akwi dé Jisas sataku hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé angi wa, “God néma du reta du takwaka hatitendéka angi dé. Du nak ye yawi nakmbu dé xé, séfélak yéwa fakundaka rendéka. Xétaka dé yikafre mawuli ye dé wun yéwa wambula fakutaka ye déka jondu atéfék hwetaka yéwa hérae wun yéwa hwetaka séfélak yéwa xéndén yawi dé héra.” 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas angi wa, “God néma du reta du takwaka hatitendéka angi dé. Du nak déka jémba yata warandaka yéwaséka dé hwaké. 


text:
Hwaka yikafre yikafre yéwaséka xétaka wun yéwasé héranjoka dé déka jondu atéfék hwetaka dé séfélak yéwa héra. Hérae wun yéwa atéfék hwetaka dé wun yikafre yéwasé héra.” Maraka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas nak hundi angi wa, “God néma du reta du takwaka hatitendéka angi dé. Du nak mara tukwesekembu husandandéka hwandéka di nak maki nak maki xéri hamwi wulayi. 


text:
Wulayindaka mara sukwekéndéka di tufwaré témbéra hura wari. Hura wara di reta xéri hamwi xarémoni. Xarémone di yikafre xéri hamwi hérae akimbu lakwa. Lakwataka di haraki xéri hamwi yaki. 


text:
Hukémbu ané héfana hukétéfi nukwa God wandét déka ensel wungi hurutandi. Di gaye Godna du takwa wali reta haraki saraki sémbut hurundé du takwaré hérae némafwi yambu yakisandatandi. Yakisandandat haraki sémbut hurundé du takwa wun yambu yanéta némafwi hangéli hératandi. Héraata di némafwimbu géraata di némbi titandi.” Hanja xékéndan hundi huli hundika akwi dé wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka Jisas dé diré wakwexéké, “Guni wun hundika atéfék jémba guni xékélaki?” Wungi wakwexékéndéka di wa, “Xéxé. Nani xékélaki.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Godna hambuk hundi xékélakikwa du di God néma du reta du takwaka jémba hatitendékaka hundi xéka di gena yafa maki retandi. Gena yafa dé déka geré wulaaye hanja takandén yikafre jondu akwi huli yikafre jondu akwi dé hura ya. Hura yandéka maki, dé déka mawulimbu xékéta hanja xékéndén hundi, God du takwaka jémba hatitendéka huli hundi akwi di wa.” Nasaret di Jisaska hu hwe 


text:
Ye déka motéfambu xaakwa dé du takwaré Godna jémbaka wakwe, Godna hundi buléndaka gembu. Wakwendéka di waréngéna di wa, “Owa. Yingi maki dé wun jonduka xékélaki? Yingi maki ye dé hanja xéhafi yamben hambuk jémba ya? 


text:
Déka nyangengu atéfék nani wali di re. Dé néma du yingafwe. Wu yalefu nyan dé. Wungi nani xékélaki. Yimbu dé wun hundi héra?” 


text:
Wungi wataka déka hambukéka xékélakihafi yata di déka hélék ya. Hélék yandaka dé Jisas diré wa, “Profetka di nak téfana du takwa wa, ‘Wu néma du dé. Dé yikafre jémba dé ya.’ Wungi wandaka déka hém déka motéfambu rekwa du takwa akwi di déka wa, ‘Wu baka du dé. Nani maki du dé.’ Wungi di wa.” 


text:
Wungi wataka di déka jémba sarékéhafi yandaka dé Jisas hanja xéhafi yandan séfélak hambuk jémba déka motéfambu huruhambandé.<pb/>


text:
Wun nukwa Galilina héfambu rekwa du takwa deka néma du déka xi Herot Jisaska hundi wandaka dé xéké. 


text:
Xékéta dé déka jémba yakwa duré wa, “Wun du dé guré husandakwa du Jon dé. Hanja wuni wawuka di déka humbu xatéké. Xatékéndaka hiyae némbuli wambula dé ramé. Raama dé néma hambuk hérae wun hambuk jémba dé ya.” Wungi dé Herot wa. 


text:
Hanja Jon hiyahafi yandén nukwambu Herot dé déka nyama Filipna takwaré héra. Wule takwana xi Herodias lé. Hérandéka dé Jon déré wa, “Ména nyama rendéka déka takwaré héramén, wu haraki méni huru. God wun jooka dé haraki hundi wa.” Wungi wandéka Herodias Jonéna hundika hélék yata waléka Herot léka hundi xékéta wandéka di déka du ye Jonré huluke yoombu giya séndé geré di hari. 


text:
Harindaka séndé gembu hwandéka Herot déré xiyanjoka mawuli dé ya. Judana du takwa di wa, “Jon dé profet dé.” Wungi wandaka Herot dé Jonré xiyanjoka dé roo. 


text:
<pb/>Nak nukwa di du nawulak yae Herot wali hérangwanda reta Herotna ayiwa déré héralén nukwaka sarékéta di hénoo sa. Sandaka Herodiasna takwanya yae wun duna makambu téta lé hétihiya. Hétihiyaléka Herot xéta dé némafwimbu mawuli ya. 


text:
Yata dé léré wa, “Nyéni nak jooka mawuli yata wanyét, wuni wun joo hwetawuni. Wawun maki hurutawuni. Mwi hundi wuni we.” 


text:
Wungi wandéka ye lé léka ayiwaré wun jooka wakwexékéléka lé léka ayiwa waléka lé wambula yi, Herotka. Ye lé léka ayiwa walén maki lé Herotka wa, “Guré husandakwa du Jonéna humbu xatéka andémbu takataka méni wunika hwetaméni.” 


text:
Wungi waléka dé Herot wungi yanjoka hélék yata dé saréké waréké, mwi hundi wandéka dé wali reta hénoo sandé du di xékéndanka. Sarékéta, nak maki hundi wanjoka hélék yata dé wa, ‘Yawundu.’ 


text:
<pb/>Wungi hurundaka Jonéna du yae déka fusa hérae hura ye di rémé. Rémétaka ye di Jisasré wun jooka safé. Jisas dé séfélak (5000) duka hénoo hwe 


text:
<pb/>Jisas wun hundi xékétaka dé wun getéfa yatakataka gunjambémbu wara dé du rehafi hafwaré yi. Dé hafu dé yi, gunjambémbu. Yindéka du takwa déka hundi xékétaka deka getéfa yatakataka di héfambu dé yindénré di yi. 


text:
Yindaka Jisas tukweseke tufwaré yae gunjambé yatakataka dé xé, séfélak du takwaka. Xéta dika saréfa naata dé bar hiyandé du takwa nyangwal, séfimali haraki yandé du takwa nyangwalré akwi dé huréhaléké. 


text:
<pb/>Gérambu yandéka di Jisasna du déka yae di déré wa, “Ané gérambu dé. Ané du rehafi hafwa dé. Méni wamét ané du takwa di getéfaré yitandi. Ye di deka hénoo hératandi.” 


text:
Wungi wandéka di wa, “Nani séfélak hénoo yingafwe. Yikama bret natamba xéri hamwi yéték wungi male dé re.” 


text:
Wungi wandéka hura yandaka dé wumbu téndé du takwaré wa, wara takumbu rendate. Wandéka rendaka dé yikama bret natamba xéri hamwi yéték hérae hura téta nyirré yasawara xéta dé Godka diména na. Diména nataka bret fukae dé déka duka hwe. Hwendéka di du takwaka mune hwe. 


text:
Mune hwendaka di atéfék du takwa jémba hura sa. Sandaka bret nawulak rendéka di Jisasna du di wasara tamba atéfék ye man yéték (12) wungi di lakwa sukweké. 


text:
Wun hénoo sandé du séfélak di (5,000). Séfélak takwa nyangwal akwi wumbu di reta sa. Jisas dé gu takumbu féta yi 


text:
<pb/>Jisasna du wungi hurundaka Jisas dé diré wa, “Guni gunjambéré wara guni tale yitanguni, tukweseke angé sakuré.” Wungi wandéka déka du yindaka dé wun du takwaré wa, deka getéfaré yindate. 


text:
Wandéka yindaka God wali hundi bulénjoka dé hafu dé némburé wari. Warindéka nukwa naande yindéka dé hafu dé re némbumbu. 


text:
Rendéka déka du rendé gunjambé ye lé tukweseke nyéndékmbu téléka yinjoka mawuli yandan sakumbu mur yandéka lé gunjambé hambukmbu lé waréngaya. 


text:
Yindéka di déré xéta waréngéné. Waréngéna di wa, “Wu gamba nak dé ya.” Wungi wata némafwimbu roota di hambukmbu wanji. 


text:
Wanjindaka dé Jisas diré bari wa, “Ané wuni wuni ya. Guni rookénguni. Yikafre mawuli yatanguni.” Wungi dé diré wa. 


text:
<pb/>Wun hundi wandéka dé Pita Jisaska wa, “Néma Du, wu méni xe méni wuniré wamét, wuni gu takumbu ménika yatawuni.” 


text:
Wungi wandéka dé wa, “Méni mé ya.” Wungi wandéka dé gunjambé yatakataka naande ye dé gu takumbu tale féta yita dé Jisas téndénré yinjoka mawuli ya. 


text:
Mawuli yandéka mur hurundéka gu raméndéka xéta dé roo. Roota dé gumbu naande yinjoka yi. Yita hambukmbu dé wa, “Néma Du, wuniré mé huru.” 


text:
Wungi wandéka dé déré bari huruta dé wa, “Métaka méni wuna hambukéka méni sarékéhafi ye? Wunika mé jémba saréké.” 


text:
Fakénandéka gunjambémbu rendé du di déka ximbu harékéta di wa, “Méni Godna nyan méni. Wu mwi hundi dé.” Wungi di wa. Genesaretmbu Jisas dé diré huréhaléké 


text:
Xakundaka di wun getéfambu rekwa du takwa Jisaska xékélaki. Xékélakita wun héfambu rekwa du takwaré hundi wa saafa yindaka di bar hiyandé du takwa nyangwal akwi, séfimali haraki yandé du takwa nyangwal akwi, diré di hura yi Jisaska. 


text:
Hura yita di Jisaska wa, “Méni yawundu namét, nani ména nukwa wurna wambumbu male séngétakatame.” Wungi wandaka dé yawundu nandéka di déka nukwa wurna wambumbu séngétakata di yikafre ya.<pb/>


text:
Wun nukwa di Farisi nawulak, xékélelakikwa du nawulak, wungi di Jerusalem yatakataka Jisas wali hundi bulénjoka di yi. 


text:
Ye di déré wa, “Nana mandéka wungi di wa, ‘Hénoo sawu nae tale wamben maki guna tamba jémba yakwanyitanguni. Wungi yakwanyitaka guni Godna makambu jémba retanguni.’ Wungi wandaka nani hénoo sawu nae tale nani nana tamba wandan maki jémba yakwanyi. Métaka di ména du nana mandéka wandan hundi xékéhafi ye? Di sawu nae tale deka tamba nana mandéka wandan maki jémba yakwanyihafindi.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Guni yingi maki guni? Métaka guni guna mandékana hundi male xékéta guni Godna hundika hu hwe? 


text:
God angi dé wa, ‘Guni guna yafa ayiwaré yikafre hurutanguni.’ Wungi wataka angi akwi dé wa, ‘Du nak déka yafa ayiwaka haraki hundi wandét, guni wun duré xiyangut dé hiyatandé.’ 


text:
Wungi wandéka guni Godna hundika hu hweta nak hundi guni wa. Guni angi guni wa, ‘Du nak déka yafa ayiwaré angi wandét, Wuna atéfék jondu Godka hwenjoka wuni waséke. Godka hwehafi yata bénika yamba hwekéwuni. Béniré yikafre hurunjoka wuni hurufatiké. 


text:
Wungi wata dé déka yafa ayiwaré yikafre yamba hurukéndé, Godka hwenjoka wasékendénka.’ Guni wungi wata guna mandékana hundi xékéta guni Godna hundika hu hwe. 


text:
Guni yéna yakwa du guni. Hanja Godna profet Aisaia ané hundi wata dé mwi hundi wa gunika. Angi dé wa:<pb/> 


text:
God dé wa, ‘Ané du takwa di wunika yikafre hundi wa.<pb/>Wungi wata di wunika deka mawulimbu jémba sarékéhambandi.<pb/> 


text:
Di du wandan hambuk hundi xékéta wandan maki huruta di wun hundika wa: Wu Godna hundi dé.<pb/>Wungi wata wuna ximbu baka di haréké.’<pb/>Wungi God wandéka Aisaia dé hayi.” Haraki saraki mawuli xékéta haraki saraki sémbut hurundanka dé wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka Jisas dé du takwaka wandéka yandaka dé diré angi wa, “Guni wuna hundi mé jémba xéké. Xékéta ané jooka jémba xékélakitanguni. 


text:
Duna hundiré wulayikwa jondu déka mawuliré haraki yamba hurukéndé. Duna hundimbu gwandekwa jondu wun duna mawuliré haraki hurutandé, dé Godna makambu haraki sémbut hurukwa du rendéte.” 


text:
Wungi wandaka dé Jisas ané sataku hundi wa, “Anwarmbu rekwa du wuna yafa dé némafwi yawi nak huru. Séfélak mi dé se wun yawimbu. Sehafi yandéka hafu waréndé mi dé méngi wali félétandé.” 


text:
Wataka dé angi wa, “Guni Farisika sarékékénguni. Di dama hiyandé du maki di. Dama hiyandé du nak dé nak dama hiyandé duré yambu wakwenandét, bér ye yituku wekwaré nanditambér. Yimbén maki Farisi nak duré Godka yindaka yambu wakwenjoka di hurufatiké.” Wungi dé wa. 


text:
<pb/>Wandéka dé Pita déré wa, “Hundiré wulayikwa jonduka wamén sataku hundika naniré wamét, nani wun hundika jémba xékélakitame.” 


text:
Mé xéké. Du takwa sandaka jondu deka biyaré naande ye di takuré dé yi. Sandaka jondu deka mawuliré haraki yamba hurukéndé. 


text:
Watendaka hundi tale du takwana mawulimbu dé té. Du takwana mawulimbu xalekwa jonduka sarékéta God watandé, ‘Wu haraki saraki sémbut hurukwa du takwa di.’ Wungi watandé, wun jooka. 


text:
Du takwana mawulimbu haraki saraki mawuli dé xale. Xalendéka di haraki saraki mawuli xékéta di du takwaré xiyaata, du nak nak duna takwa wali dé haraki sémbut huruta, takwa hési hési takwana du wali lé haraki sémbut huruta, du wali takwa wali haraki sémbut di huruta, sélé héraata, yénataka hundi wata, nak du takwaka haraki hundi wata, wungi di haraki saraki sémbut huru. 


text:
Wun haraki saraki sémbut hurundaka God dé dika wa, ‘Wu haraki saraki sémbut hurukwa du takwa di.’ Wungi wata dé God xékéndan haraki saraki mawulika dé saréké. Du takwa di mandékana hundi xékéhafi yata deka tamba jémba yakwanyihafi yandat, God deka sémbutka “haraki sémbut dé” yamba nakéndé.” Wungi dé Jisas wa. Takwa hési lé Jisaska jémba saréké 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas déka du wali wungi di wun getéfa yatakataka di nak hafwaré yi. Tair Saidonéna hafwaré di yi. 


text:
Yindaka lé Kenanmbu yalé takwa hési lé ya. Lé Judana takwa rehafi yata nak téfambu yalé takwa re lé Jisaska ya. Yae lé hambukmbu wakwexéka lé wa, “Néma Du, méni Devitna mandéka méni re. Méni wunika mé saréfa na. Haraki hamwinya nak wuna takwanyana mawulimbu wulaaye téta léré dé haraki huru.” 


text:
Wungi waléka dé Jisas hundi nak wahambandé. Wahafi yandéka déka du di déré wa, “Wule takwa nana hukémbu yata hambukmbu lé we. Méni wamét lé léka geré wambula yilé.” 


text:
Wungi wandaka dé wule takwaré wa, “God wandéka wuni Israelna fakundé sipsip baliré male héranjoka wuni ya. Nyéni nak téfana takwa nyéni. Israelna takwa yingafwe.” 


text:
Wungi wandéka lé wa, “Néma Du, wu mwi hundi méni wa. Wuni angi wuni we. Nyangwal hénoo sandaka nawulak héfambu xakrindéka di deka wasa hérae sa. Méni wuniré yikafre hurumét, wu yikafre dé.” 


text:
Wungi waléka dé wa, “Wuni nyéna takwanyaré yikafre hurutewuka hambukéka wata nyéni wunika nyéni jémba male saréké. Wu yikafre dé. Nyéni mawuli yanyékangalambu hurutawuni.” Wungi wandén nukwa lé léka takwanya yikafre ya. Jisas séfélak du takwaré dé huréhaléké 


text:
<pb/>Jisas wun getéfa yatakataka dé Galilina tukweseke tufwambu dé yi. Ye dé némbu nakmbu wara dé re. 


text:
Rendéka di séfélak du takwa déka ya. Man haraki yandé du takwa nyangwal, dama hiyandé du takwa nyangwal, afa angwa yandé du takwa nyangwal, hundi buléhafi yandé du takwa nyangwal, séfimali haraki yandé séfélak du takwa nyangwal akwi, wun du takwa nyangwalré atéfék hérae yate di Jisaska hura ya. Yae di wun du takwa nyangwalré Jisasna man mombu taka. Takandaka dé diré huréhaléké. 


text:
Huréhalékéndéka di wumbu rendé du takwa di xé. Hundi buléhafi yandé du takwa nyangwal di hundi bulé. Afa angwa yandé du takwa nyangwal deka afa huritékéndéka di jémba té. Man haraki yandé du takwa nyangwal di yitaka yataka. Dama hiyandé du takwa nyangwal di xé. Di wungi yikafre yandaka xe di saréké waréké. Sarékéta di Israelna Godna ximbu haréké. Jisas dé séfélak (4,000) duka hénoo hwe 


text:
<pb/>Séfélak du takwa wumbu téndaka Jisas déka duré wandéka yandaka dé diré wa, “Wuni wunde du takwaka wuni saréfa nae. Nukwa hufuk di wuni wali re. Deka hénoo bu hényi. Di hénoo wali di re. Di hénoo wali re deka getéfaré yindate wanjoka hélék wuni ye. Hénoo wali ye yambumbu hiyatandi.” 


text:
Wungi wandéka di déka du wa, “Ané hafwa du rehafi hafwa dé. Wunde du takwa séfélak di. Yimbu bret nawulak hérae wunde du takwaka hwembet satandi?” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Bret hatika dé re?” Wungi wandéka di wa, “Yikama bret angé yétiyéti angé hufuk di, yikama xéri hamwi nawulak akwi dé re.” 


text:
Wandéka rendaka dé wun yikama bret xéri hamwi akwi hérae dé Godka diména na. Diména nataka wun bret akwi xéri hamwi akwi fukae dé déka duka hwe. Hwendéka di atéfék du takwaka hwe. 


text:
Hwendaka di atéfék jémba hura sa. Sandaka hénoo nawulak rendéka di wasara angé yétiyéti angé hufuk wungi di lakwa sukweké. 


text:
<pb/>Di atéfék wungi sasékendaka dé Jisas du takwaka wandéka di deka getéfaré yi. Yindaka dé gunjambé nakmbu wara dé Magadanéna héfaré yi.<pb/>


text:
Farisi nawulak akwi Sadyusi nawulak akwi wungi di yi Jisaska. Ye di déré hurukwexénjoka di déré wa, “Méni hanja xéhafi yamben hambuk jémba nak yamét, nani xétame. Wungi xéta nani xékélakitame. God wandéka méni ya.” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Gérambu yandéka nukwa naande yindéka nyirmbu waka hwandéka xéta guni wa, ‘Nyirmbu waka dé hwae. Hwandéka séri yikafre nukwa xétandé.’ 


text:
Wungi wataka guni ganémbambu nyirmbu géli waréndéka xéta guni wa, ‘Nyirmbu géli dé waré. Waréndéka némbuli wali giyatandé.’ Wungi guni wa. Guni nyirré xéta guni xékélaki, nukwaka akwi, walika akwi. Métaka guni wuna huruwun jonduka xékélakihafi ye? Guna mawuli yike dé ye. 


text:
Ané nukwambu rekwa du takwa di haraki saraki sémbut huruta di Godka hu wundé hwenda. Hu hweta di hanja xéhafi yandan hambuk jémba xénjoka di mawuli ya. Mawuli yata di hanja xéhafi yandan jémba nak male xétandi. Di hanja rendé du Jona hurundén maki joo male xétandi.” Wungi wataka dé Jisas diré yatakataka dé yi. Farisi Sadyusi deka hundi yis maki yandaka dé wa 


text:
<pb/>Jisas déka du wali di tukweseke angé sakuré yi. Ye xaakwa déka du di wa, “Nani bret hurehambame. Yike nani ya.” 


text:
Wungi wandaka Jisas dé diré ané sataku hundi wa, “Guni xékélaki natanguni. Farisi Sadyusi akwi deka yis yamba hurukénguni.” 


text:
Wungi wandéka di di hafu buléta di wa, “Nani bret nawulak hurehambame. Wungi hurehafi yambeka dé bret némafwi yandéte takandaka joo yiska dé wa.” 


text:
Wungi buléndaka dé xékélakita dé wa, “Métaka guni angi wa? ‘Nani bret yingafwe.’ Wuni guniré yikafre hurutewuka hambukéka jémba sarékéhambanguni. 


text:
Guni wuna hambukéka jémba xékélakihambanguni. Hanja séfélak séfélak (5,000) duka yikama bret natamba hwewuka jémba hura sandaka bret nawulak rendéka séfélak wasara lakwangunka guni saréké wana? 


text:
Nak nukwa séfélak séfélak (4,000) duka yikama bret angé yétiyéti angé hufuk hwewuka bret nawulak rendéka séfélak wasara lakwangunka guni saréké wana? Wu yingafwe. 


text:
Jémba sarékéta xékélakitanguni. Wuni bret séfélak xakundéte wuni hambuk ye. Yata wuni yiska wata wuni bretka sarékéhambawuni. Farisi Sadyusi deka yiska xékélaki natanguni.” 


text:
Wungi wandéka di xékélaki. Dé bretmbu takandaka yiska wahambandé. Dé Farisina Sadyusina haraki hundika dé wa. Pita dé Jisasré wa, “Méni God wasékendén du Krais méni” 


text:
<pb/>Jisas déka du wali di Sisaria Filipaina héfaré yi. Ye dé Jisas déka duré wa, “Wuni Duna Nyan wuni re. Wunika du takwa yingi di we?” 


text:
Wungi wandéka di wa, “Ménika nawulak di wa, ‘Dé guré husandakwa du Jon dé.’ Nawulak di wa, ‘Dé hanja rendé Godna profet Elaija dé.’ Nawulak di wa, ‘Dé Godna profet déka xi Jeremaia dé.’ Nawulak di wa, ‘Jeremaia yingafwe. Godna profet nak dé.’ Wungi di ménika we.” 


text:
Wungi wandéka dé Saimon Pita wa, “Méni naniré yikafre huruméte God wasékendén du Krais méni. Méni wungi re wungi re rekwa Godna nyan méni.” 


text:
Wungi wandéka dé wa, “Jonana nyan Saimon, méni yikafre mawuli méni ye. Ané héfambu rekwa du wunika wamén hundi méniré wahambandi. Anwarmbu rekwa du wuna yafa God dé hafu dé méniré wun hundi wa. 


text:
Ané wuni méniré wuni we. Ména xi Pita dé. Nana hundina mo hundi angi dé: Yikama motu dé. Wun némafwi motu takumbu wuna hundika xékékwa du takwaré takatawuni. Takawut Satanéna hambuk diré yamba yasandakéndé. Di jémba retandi, wungi re wungi re. 


text:
Wuni ménika yambu nafwi joo hwetawuni. Hwewut méni Godna getéfana yambu nafwimét nawulak du takwa Godna hémémbu wulayitandi. Méni ané héfambu téta nak jooka gimét, God déka getéfambu reta wun jooka akwi gitandé. Méni ané héfambu téta, nak jooka yatakamét, God déka getéfambu reta, wun jooka akwi yatakatandé.” 


text:
Wungi wataka dé déka duré wa, “Mé xéké. Guni nak duré angi wakénguni, ‘Jisas dé naniré yikafre hurundéte God wasékendén du Krais dé.’ Wungi wakénguni.” Wungi dé Jisas wa. Jisas hiyae wambula ramétendékaka dé hundi wa 


text:
<pb/>Wun nukwa dé Jisas tale ané hundi dé déka duré wa, “Wuni Jerusalemré wariwut, di getéfana néma du, prisna néma du, xékélelakikwa du, di wuniré haraki hurutandi. Hura di wuniré xiyandat hiyatawuni. Hiyae nukwa hufuk yindét God wandét wuni wambula ramétawuni.” 


text:
Wungi wandéka Pita déré hura ye bér hafu téta dé wa, “Néma Du, méni wungi wakéméni. God wun haraki saraki jooka yamba yawundu nakéndé.” 


text:
Wungi wandéka dé waleka dé Pitaré wa, “Méni Satan, méni séléka! Méni wuna yambu méni takatéfi. Méni Godna hundi xékéhambaméni. Méni ané héfambu rekwa duna hundi male méni xéké.” Wungi dé Jisas Pitaré wa. 


text:
<pb/>Wun hundi wataka Jisas déka duré dé wa, “Guni wuni wali yaata wuna jémba yanjoka mawuli yata angi yatanguni. Guni guna mawuli yangukangala yatakatanguni. Yatakataka guni wunika sarékéta angi watanguni, ‘Nani déka jémba yatame. Yata nani hangéli héraata mimbu hiyambet, wu baka joo dé. Néma joo yingafwe.’ Wungi wata wuna jémba hurutanguni. 


text:
Wunika sarékékwa du takwa wuna jémba yandat, wuna mama diré xiyandat di wuni wali jémba retandi, wungi re wungi re. Wunika sarékéhafi yakwa du takwa deka séfika male sarékéta deka jémba male yata di hiyae fakutandi. Wuni wali yamba rekéndi. 


text:
Du takwa ané héfana jondu atéfék héranjoka sarékéta, deka jémba male yata, hiyae yingi maki di jémba retandi? Yingafwe. Jémba yamba rekéndi. Di Godna getéfaré yinjoka mawuli yata yéwa hwetandi, o yingi maki dé? Yingafwe. Di yamba yikéndi. 


text:
Hukémbu wuna yafa God déka hambuk wunika hweta wandét wuni Duna Nyan nukwa maki haanye gayatawuni. Ensel wali gayatawuni. Gaye atéfék du takwa hurundan jondu hasa hwetawuni. 


text:
Ané hundi mé xéké. Guni ambu tékwa du nawulak hiyahafi re xétanguni, wuni néma du reta hambuk yatewuka. Wuni Duna Nyan yawut xétanguni. Mwi hundi wuni guniré we.” Wungi dé Jisas déka duré wa.<pb/>


text:
Nukwa gwongofu yindéka dé Jisas, Pita, Jems, Jemsna bandi Jonré wungi hura di némafwi némbu nakré wari. Wara di di hafu wumbu re. 


text:
Re di xé, Jisasna séfi nak maki xakundéka. Xakundéka déka saawi nukwa maki dé hanyi. Hanyindéka déka nukwa wur wama male ya maki dé hanyi. 


text:
Hanyindéka, owa, mé xé, hanja rendé Godna profet Moses bér Elaija Godna getéfambu gaye Jisas wali hundi buléta téndaka di Jisasna du hufuk xé. 


text:
Pita diré xéta dé Jisasré wa, “Néma Du, nani ambu rembeka, wu yikafre dé. Méni mawuli yamét, wuni wama ge hufuk ambu totawuni. Ménika nak, Moseska nak, Elaijaka nak.” 


text:
<pb/>Pita wun hundi wata téndéka dé wama hanyikwa buwi nak gaye dé diré takatéfi. Takatéfindéka dé hundi nak buwikombu gwande dé wa, “Ané wuna nyan dé. Déka wuni némafwimbu mawuli ye. Déka wuna mawuli yikafre dé ye. Guni déka hundi male mé xéké.” 


text:
<pb/>Di wun némbu yatakataka naande yita dé Jisas diré wa, “Mé xéké. Guni xéngun jooka nak duré némbuli yamba wakénguni. Wuni Duna Nyan hiyawut God wandét wuni wambula raméwut, guni wun nukwa wun jooka watanguni.” 


text:
Wungi wandéka di déka du déré wa, “Xékélelakikwa du di angi wa, ‘Godna profet Elaija tale yatandé. Yandét God wasékendén du Krais hukémbu yatandé.’ Métaka di wungi wa?” 


text:
Wungi wandaka dé wa, “Wu mwi hundi di wa. Elaija tale yatandé. Yae dé du takwana mawuli huréhalékétandé, di Kraisna hundi xékéndate. 


text:
Guniré wuni we. Elaija wundé yandé. Yandéka du takwa déka xékélakihafi yata di mawuli yandaka maki di déré haraki huru. Déré hurundan maki wuni Duna Nyan wuniré haraki hurutandi.” 


text:
Wungi wandéka di xékélaki dé Elaijaka wata dé guré husandakwa du Jonka dé wa. Haraki hamwinya hura téndé nyanré dé Jisas huréhaléké 


text:
<pb/>Jisas, Pita, Jems, Jon, wungi naande ye di déka du nawulak akwi séfélak du takwa akwi hérangwanda téndanmbu di xaku. Xakundaka dé du nak Jisaska yae dé déka hwati se wandé da. 


text:
Wandé dae dé wa, “Néma Du, méni wuna nyanka mé saréfa na. Nak nukwa nak nukwa dé wangété yata dé sayiké hiya. Sayiké hiyae séfélak nukwa dé yambu xakre dé gumbu akwi dé xakri. 


text:
Wungi wandéka dé Jisas wa, “Yingi maki dé? Guni wunika jémba sarékéhambaméni. Guna mawuli jémba téhambandé. Hatika bafu wuni guni wali rewut guni wunika jémba sarékétanguni? Guni wun nyanré wunika mé hura ya.” 


text:
Wungi wandéka hura yandaka dé Jisas wun nyanré hura téndé haraki hamwinyaré hambukmbu wandéka dé wun nyanré bari yatakataka yaange yi. Yaange yindéka dé wun nyan yikafre ya. 


text:
<pb/>Hukémbu Jisas hafu rendéka di déka du déka yae di déré wa, “Nani wun haraki hamwinyaré wambeka dé yaange yihambandé. Métaka nani wun jémba yanjoka nani hurufatiké?” 


text:
Wungi wandaka dé diré wa, “Guni Godka jémba sarékéhafi yata guni wungi yanjoka guni hurufatiké. Mé xéké. Guni Godka jémba sarékéta guni hambuk jémba yatanguni. Ané némburé mé xé. Guni Godka jémba sarékéngut, guna sarékéngun mawuli miyar sék maki yikama male téndét, ané némbu raama yindéte Godré wangut, ané némbu raama yitandé. Guni déka jémba sarékéta déré wangut, guni hanja xéhafi yandan hambuk jémba atéfék akwi yatanguni.” Jisas hiyae wambula ramétendékaka dé wambula wa 


text:
<pb/>Jisas déka du wali Galilina hafwambu yitaka yatakata Jisas dé diré wa, “Hukémbu di wuni Duna Nyanré mamaka hwendat, wuni deka tambambu retawuni. 


text:
Rewut wuniré xiyandat hiyatawuni. Hiyae nukwa hufuk yindét God wandét wuni wambula ramétawuni.” Wungi wandéka deka biya mawuli némafwi xak dé ya. Tempelka Jisas dé yéwa hwe 


text:
<pb/>Jisas déka du wali di Kaperneamré di yi. Ye xakundaka di tempelka yéwa héraakwa du Pitaka yae di déré wa, “Guna néma du tempelka yéwa nawulak dé hwe, o yingafwe?” 


text:
Wungi wandaka dé Pita wa, “Xéxé. Dé hwe.” Wungi wataka geré wulaaye Jisasré wun hundi wahafi téndéka Jisas dé déré wakwexéké, “Saimon, yingi méni saréké? Ané héfambu rekwa néma du héndéka di yéwa héra? Deka hémna du takwaka di héra, o nak téfana du takwaka di héra?” 


text:
Wungi wandéka dé Pita wa, “Nak téfana du takwaka male di yéwa héra.” Wungi wandéka dé Jisas wa, “Wu mwi hundi dé. Néma du deka du takwana yéwa hérahafindi. Wuni Godna nyan wuni re. Wuni déka geka yéwa hwehafi yata wuni déka nyan rewukaka sarékéta dé God wuniré haraki hundi yamba wakéndé. 


text:
Wuni tempelka hwehafi yawut, di nanika haraki mawuli xékétandi. Deka mawuli jémba téndéte, wuni akwi yéwa hwetawuni. Méni ye méni tukwesekembu xéri hamwi séngwa yaki. Tale hérateméka xéri hamwi hérae taak husene méni xéri hamwina taakmbu yéwa nak xétaméni. Xétaka hérae hura yae méni dika hwetaméni. Hweteméka yéwa wu ana yéwa dé, méni akwi wuni akwi. Ana yéwa hari dika hwe, tempelka.” Wungi dé Jisas Pitaré wa.<pb/>


text:
Wun nukwa di Jisasna du déka yae di déré wa, “Héndé atéfék néma duré sarékéngwanda néma du re, Godna hémémbu?” 


text:
Téndéka dé diré wa, “Mé xéké. Guna haraki saraki mawuli yatakataka guni yikafre mawuli yatanguni. Guna mawuli yikama nyangwalna mawuli maki téhafi yandét, guni Godna hémémbu yamba xakukénguni. 


text:
Ané nyan dé déka ximbu harékéhambandé. Déka mawuli jémba dé té. Déka mawuli téndéka maki deka mawuli jémba tékwa du takwa, di deka ximbu harékéhafi yata Godna hémémbu reta, néma du takwa retandi. Di nawulak néma du takwaré akwi sarékéngwandétandi. 


text:
Du takwa wunika jémba sarékéta ané nyanré yikafre huruta di wuniré akwi yikafre huru.” Wungi dé Jisas wa. Di haraki saraki sémbut hurundamboka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé angi wa: “Ané yikama nyangwal di wuna hundi jémba xéké. Du nak wandét wun nyangwal nak déka hundi xékéta wuna hundi yatakandét, God wungi wandé duré hurundén haraki saraki sémbut hasa hwendét, wu némafwi joo dé. Nawulak du di wun duré déka holéméngimbu némafwi motu gitaka déré yakisandandat, dé wun haraki sémbut huruhafi yata tukwesekembu naande ye hulingu se hiyandét, wu yikama joo dé.” 


text:
<pb/>“Séfélak du takwa di ané héfana haraki jonduka male sarékéta di wuna hundika yike ye. Wunde du takwaka wuni saréfa nae. Du nawulak wandat, wuna hundi xékékwa du takwa deka hundi xékéta wunika hu hwendat, wungi wun du deka mawuliré di haraki huru. Wu némafwi haraki saraki joo dé. God wungi wakwa duré hurundan haraki saraki sémbut hasa hwetandé. 


text:
<pb/>“Guna man tamba haraki saraki joo hurundét, guni wun man tamba xatéka mé yaki. Guna natafa man natafa tamba male téndét wun haraki joo huruhafi yata Godna hémémbu xakungut, wu yikafre dé. Guna man yéték tamba yéték téndét guni wun haraki joo hurutaka hukémbu ya yanékwa hafwaré naande yingut, wu haraki dé. 


text:
Guni guna dama haraki saraki jooré xéta wun haraki joo hurungut, wun dama hurufuneka mé yaki. Guna natafa dama male téndét wun haraki joo huruhafi yata Godna hémémbu xakungut, wu yikafre dé. Guna dama yéték téndét guni wun haraki joo hurutaka hukémbu ya yanékwa hafwaré naande yingut, wu haraki dé. Fakundé sipsip balika dé Jisas sataku hundi wa 


text:
“Mé xéké. Guni yikama nyangwalka hu hwekénguni. Dika angi wakénguni, ‘Di yikama nyangwal male di. Dika sarékékéme.’ Anwarmbu rekwa du wuna yafana ensel dika jémba hatindaka guni wungi wakénguni. Wun ensel wuna yafana makambu di re, wungi re wungi re.” 


text:
<pb/>“Ané sataku hundika mé saréké. Du nak dé séfélak (100) sipsip balika dé hati. Natafa sipsip bali fakundét, wun du méta yatandé? Dé fakundé sipsip balika hwakétandé, o yingi maki dé? Déka nawulak sipsip bali némbumbu wara sata téndat dé diré yatakataka ye fakundé sipsip balika hwakétandé. 


text:
Hwaka xétaka dé wun natafa sipsip balika némafwimbu mawuli sawuli yatandé. Dé wali rendé sipsip balika mawuli yata fakundé sipsip balika dé némafwimbu mawuli sawuli yatandé. Mwi hundi wuni guniré we. 


text:
Guni wun hundika sarékéta xékélakitanguni. Wun du sipsip balika jémba hatindéka maki, anwarmbu rekwa du wuna yafa dé du takwaka jémba hati. Hatita dé wun yikama nyan faakwa haraki hafwambu rendémboka hélék dé ye.” Diré haraki saraki sémbut hurukwa duka dé Jisas hundi wa 


text:
<pb/>Wun hundi wataka dé Jisas angi wa: “Ména nyayika nak méniré haraki hurundét, méni déka ye béni hafu reta méni déré wataméni, ‘Méni wuniré haraki méni huru.’ Wungi wataméni déré. Nak du takwaré wun jooka yamba wakéméni. Méni déka ye déré wamét, dé ména hundi xékéta méniré hurundén haraki joo yatakandét, wu yikafre dé. Béni yituku natafa mawuli hérae jémba retambéni. 


text:
Dé ména hundi xékéhafi yandét, méni wuna hundika xékékwa du natafa yétékré akwi hérae guni déka wambula ye déré wambula wataméni, méniré hurundén haraki jooka. Wungi waméte hanja du nak ané hundi Godna nyingambu dé hayi: Du yéték hufuk natafa hundi wandat, guni deka hundika ‘Mwi hundi dé’ natanguni. Nak du wun hundi xékétandi. Hayindén hundika sarékéta méni du yétékré hérae guni atéfék méniré haraki hurundé duna hundi xékétanguni. 


text:
Méni bérré hura méniré haraki hurundé duré hundi wangut, dé guna hundi xékénjoka hélék yandét, méni wuna hundika xékékwa du takwa hérangwanda rendat, diré wataméni, méniré hurundén haraki jooka. Wamét di wun jooka déré wandat, dé deka hundi akwi xékénjoka hélék yandét, guni atéfék déré watanguni, dé guniré yatakataka yindéte. Nak téfana du akwi, yéwa héraata haraki sémbut hurukwa du akwi wuna hundika xékéhafi yata afakémbu rendaka maki, dé akwi guniré yatakataka ye afakémbu retandé.” 


text:
<pb/>“Guniré wuni we. Guni ané héfambu téta nak jooka gingut, God déka getéfambu reta wun jooka akwi gitandé. Guni ané héfambu téta, nak jooka yatakangut God déka getéfambu reta, wun jooka akwi yatakatandé. Mwi hundi wuni guniré we. 


text:
Nak hundi akwi guniré wuni we. Guna du yéték natafa mawuli héraata anwarmbu rekwa du wuna yafa Godka wambét, dé bérka hundi xéka wambén maki hurutandé. 


text:
Angi wuni we, du yéték hufuk wunika sarékéta natafa mawuli héraata natafa hafwambu rendat, wuni deka nyéndékmbu retawuni.” Wungi dé Jisas wa. Jémba yakwa du haraki saraki mawuli xékéndénka dé wa 


text:
<pb/>Pita Jisaska ye dé déré wa, “Néma Du, wuna nyémayika wuniré haraki hurundét, wuni déré angi watawuni, ‘Wun jooka wambula yamba sarékékéwuni. Reséndé.’ Wun hundi yambu angé yétiyéti angé hufuk watawuni, o hatika yambu dé?” 


text:
Wungi wandéka dé Jisas déré wa, “Wuni yambu angé yétiyéti angé hufuk wungi waméte wahambawuni. Ména du séfélak yambu méniré haraki hurundét, méni wungi re wungi re déré angi wataméni, ‘Wun jooka wambula yamba sarékékéwuni. Reséndé.’ Wungi wata wun hundi yamba yatakakéméni. Wungi wateméka yambu handékénénjoka méni hurufatikétaméni.” 


text:
<pb/>Wun hundi Pitaré wataka dé ané sataku hundi wa: “God néma du reta déka hémka jémba hatitendéka angi dé. Néma du nak dé wa, ‘Séfélak jémba yakwa duka wuni yéwa hwe. Hwewuka di wunika hasa hwehambandi. Némbuli di wuna yéwa hasa hwendate wuni mawuli ye.’ 


text:
Wungi wataka dé dika wa, wungi hasa hwendate. Wandéka di du nakré déka hura ya. Wun du séfélak séfélak yéwa dé héra (10 milion kina). 


text:
Wun du yéwa nawulak hura yahambandé. Wun yéwa hasa hwenjoka dé hurufatiké. Hurufatikéndéka dé néma du wa, di wun du, déka takwa, déka nyangwal, déka atéfék jondu nak duka hwetaka yéwa hérae déka yéwa hasa hwendate. 


text:
Wungi wandéka dé wun du néma du rendénmbu hwati se wandé dae dé wa, ‘Néma du, méni wunika saréfa naata wunika haxétaméni. Hukémbu wuni ména yéwa atéfék hasa hwetawuni.’ 


text:
Wungi wandéka dé wun jémba yakwa duna néma du déka saréfa naata dé déré wa, ‘Reséndé. Wunika hasa hwekéméni. Méni baka yitaméni.’ Wungi dé néma du wa. 


text:
<pb/>“Wun jémba yakwa du hafwaré gwande dé dé wali jémba yakwa du nakré xé. Wun du tale démbu bangi tamba yéti yéwa dé héra. Hérandén yéwa hasa hwehambandé. Xétaka dé déré huluke dé déka holéméngimbu hambukmbu hutukwakéta dé wa, ‘Méni wunimbu héramén yéwa atéfék némbuli hasa hwetaméni.’ 


